14 ^ 84 ^^
((18प् ४ 9 $^ प््^
नाप्त व 000 07
व २८ एर्व एप; 8, ए. एधा.र^ "4; 2, न. 242 ^ ए,
पा 0्ाशा0ष, ^. ए 067 छप्^ 040 47४; 2, ए, 7५18; 7.2 ए 42114 एष्ट 6 ए,
' & कुः प, ए ए. 2010900, फ 8 एणा 81, 2.1. १6106; १. ९. ए५10 4 1,
„^ च (^ उप्तण ए, ४, जाफष्ापाष्थ, ए. शाण पप, 8.4, 4,
<^ 2? 0८८ 8004 ए5
^ 11.087 ^ 79 10 ~^ काव 21070813 58४
शप्र ^ त 84 ^^ प८ ^ पा ^ रा
8474. 07 4 एमफष
1.12 4
हाः प कवद्नप्षदल ० प द्ुपुत् ०६ दपा, प्ल पनी दव्यप, श्गपेणा, पी पद्य ककग्णदलाणाष्धा। म्
णव; वी वआत्णणातत्रो कण्द्यापरदीह 0 नाछा), दका या होप, {पि कणमप्ण, 0040
(क्षिध्वयाा), ईताणछा, कीप्िणिवद्यय, दपा मापे श्नः इमि, ईप साप्य ण
डतम्), अपे भील णल्पयादृफ्शौ टेन
८004
एत ^ व 541 0747, 874 ८0 1एहवणप््एणए
1942
025 08 १0. 200
२6६8
11.*7 ^> (7८ ^+ 42241475 0 ¶॥1तष्ट 25414६4 (547 2) 513-1041
-\2~ 1९ 1 (4700101 2485485 } 1043-1089
(712. > 7६8 1 01-1109
०६११.५१.१ 1५1
1.८ 08 एा,^75 427 1
गप ।
०.0 500
2.4.८1 न 2 4 218 0 4 00074 र 02 710
1 >+ ४.4.६4, 27.026 70 प्ट ८0२41.
-+51{4 7716 §ज्छाध् 0 82641. [30/15 9151202
11.८7 +710> 70 3 269 7 ए.4.८7..9 ८4068 910
11८8774 710> 70 3 281 16
८.५८ ~ {1.८ 0 6.7.473 "ऽ 0 द प्
< "१44, 1.06 70 वप्र ४९४...
„५514110 80 0 5041.
9 974
१) 1112
^ ए2षषटप्ा^ 08 ^ पा) 71407104 1, 87678
&00. = 2१५10
8११] = 8040189],
207 = ०१४१४८8)
47} = ^ एवा
6.1] = -&पुपाक०1618,
8 = एन्णणण ल्वाध्णण ग धार ए, (ई
1799).
80 0 8०, = 8307708 (6वा६० )
@. = (मप नवेाघ्ठा ग ५16 णी = (नदा110
27971८वू05 ).
(भ् ० ©४५. = तमव्प्ड (त्वात्मा)
@0707) = (60फणशा्शा
९011 = ९0170६8 )
(णा = 007९0160, व्तदत०).
(६, 4 = (धट 4. [एषार{ पह
12७ = [06१६००४
€ = 6011100.
१ = ०९8).
0] = णि०(8)
नि] = गिग
षदप = ष्णाय वाप )
08] = [६णद्वाध११९( 91 )
गच्छ = प्राष्टाणर.
(1,311.2.
17४ {470 = (716 {५1९९5
पश, = 10 थः 00]॥6(8)
1प्०व् = 0वप्रक्ठा, प्0वपनण,
ब = पण्य छवा्ना ज ध6 कए
पणा = द प्रापए0भरनाकण ( ताप्र० )
+ = {१०६
तध = कधदता798 द्वारम ग धौल कण (ग
5 9 दशया, 1931-1986)
रवत = 11804788 (6वा्०ण )
70 7 गणष = 871781( 1 )
1801. = 7 ्राविण्ठुढत् (र दप्फुशणताह 65)
2480 = क0भाप्रशध (€ कष, 8. ॐ.),
14011 = 797०0768
कप = दाशभा1४
ण = एषणा 8)) ०णा्णट
गाह = ०१)
1008४ = [00510
77, %, = 0700८90 201४४.
कद्रणा. = एद ०८१५६ (९ ष, 8. ‰. )
7 = 7टशि(6०५6)
7680, = 180८1१९ ए }
6९८ 1, = 8९८107व0 171211४.
8६. = 88722 (8).
808 = श०8{१०६९६(8)
$पि. = इणएरणलणन्वपक
59, 71, = कणठ (दवा,
ध्रधा8[0 = ¢78780086(8 }, £1208[0081610४.
ए = ए€ा४९
(रवाः, ) = ( ए एत्ा8प्र०य }
ए, 1 = पाा६( €} ध९न्० ९8)
® & (10 ४6 लावकव्शी 10०६1068) 60९108९
68005 700 ९0 फा6181078,
{ 1 ९8468 धनाः ००] ३९8, €0५{०86
दद11075 ६० 248 76801728.
( ) ४९१68 लेप पग 888, €0५1०86
इपएशपीप०पड [6४न्टछ, शोलौी 800 पाव
6 @911६€व् {00 5 16841708.
# (इप्रश०ाः श) 10 06 ६6८१ पावाल८ष्ट्ड
&0 €@)€:40041022
श # (10 {76 23 1€ववाण05) 1741686
छ11801९8 1०8६ प्ण) 1 पाम ४० 246
~~~ एषण एर क्ण ए्४ ० € ९०8
धप ल्त ६९६ 1०1८९८९8 ४४६ ४6 एत्.
17 9 16 18 1688 ४187 न्ला(शाा.
¢ १७०९5 & ^(णपातलाध्मा फ", 17602 ९व्
६0 6 8णणहाक््रणा ० ४०6 08106 ग
2 00060४80, {ए8, © = (०ण-
लावा 9 6१६0०498 , ©. 0 9 =
(णप्पप्रलणक्९8 ० 6 प्रणा, {26
२8००व)04 20 रान, 4 ५
28 8वतत्् गा & 0९016 8 (ृद्78, ,
पह, (प = 8 एद लयध्रजा्वं 70
176 (फाला 0 राशए७ए ४१8.
¶ तह
21२4 ^1८^ 74 ९ ^
वत ७41 एटा 0 भण
205 प्र ए ८87 वा एवा र हणप ए
ऽपि 8 ऽपषणप्त6 व्र
© व्रषह एप ^ प एए 42 0180161, ८86 ६0 पण
न व् पी
१
20024
ए ^ प 7.4 ष ८7२ 0८1, 28584 दत. 9. (4५५११
[॥
1942
श 7८ (नला6 ०( 11005 %णुधाा)५ ५९6८ 55060,
37 1942; ०55 पाणा फद्रह्८णा८ 12
० {715 7 11107
4 9118 1९6४९
पणत ४ 06 रीपव्ातवाः कतित््ला19् करल्हल्यायौ
{715111४{९, एत्मा2. वट द् ण्व 9 एण अवपोण
र्ण्णा, 1 4, 9६ 0 ककय एीा० 255, 1.3007९.
10९ एष्८ह पातत ए कीन इ इ 506६6, अ 106 फपााग्य इवय
655, 26-28, ए णएा72{ 517८८, एण्य
॥ आरण्यकपर्वं ॥
[ पतोऽुृ्म् ]
आरण्यकपर्व
१५५
वैरा पायन उवाच |
निहते राक्षसे तस्मिन्पुननारायणा मम् ।
अभ्वेत्य गजा कौन्नेयो निवाममक्रयोद्पय्ुः 1 १
स समानीय तान्मर्वान्धावनितयत्रवीदचः |
दरीपचा मदितान्काले स॑ममल्प्रातरं जयम् ॥ २
समाद्तरोऽभिगताः चिवेन चरतां चने ।
कृतोटे् बरीभन्सुः पञ्चमीमभितः समाम् 1 ३
प्राप्य पर्वतगजानं श्वेतं निखरिणां वरम् ।
तत्रापि च कृतोटेश्ः ममागमदिदश्चुमिः ॥ ४
कृतयं समयस्तेन पार्थनामिततेजमा 1
पञ्च वर्पीणि वत्छामि विदार्थति पृग मयि 1 ५
तत्र गाण्डीवधन्तरानमवाप्तास्मरिदमम् ।
देवलोक्राठिमं लोक द्रक्ष्यामः पुनगगतम् ॥ ६
155
1 °) 51 13 7८01-3 ५ राजन् (10 नम्मिने) -- °)
25 वः नदरा, &1 विसु" (ण प्रमु }
% <) 1 3 09 ५४ ©१-5 5} सहित (प यद्ितान्)
ॐ “}51 1 2 4 विगताः, 8 द्धि गता , ¶) गिता,
0 [जुचिगनाः, ५ [अनिगता-ः -- °) ¶ @3 + जवेन (०
धि) -- <) 8४ 7 1) € चतुग, 8 + {4० च)
4 +टः 4०४, 3 8 1) (€ग्त्छु६ 013 ६) ४5
787“ पुनपिद्ुमयण्डश्च मत्तकोकिरयदटपंद 1
मर्युरश्वालकैशवापि निन्योम्पवरव्रिमूमिनम् 1
म्यावराहिमष्ठिथर्वर्ह रिणम्था ।
शवापदर्व्यार ख्पश्च सगमिश्च नियेवितम् 1
फु सद्दस्रपश्च दा्यत्रम्तयो पर- 1
रपुः कमरश्य तया नीलोत्पररपि।
मटापुण्य पविघ्र = मुरासुरनियेविनम्।
[(], ५) ए) व्यान्कदरश्च 4 क्रिभिश्च ({0 मम्भ )
-- (7, 6) 84 दुम" (10 कमर) ए" नालोत्पटवरैरपि ]}
-- <) 511 3 32 कृमोदृद्य, 7! ममेते -- ८) न ममा
गम्य (70 समायम् )
5 <) गू पच क्न््यामि विद्यार्थं -- 4) 51 37; विद्या
थीच, ह च च, 03 ©+ "अवि, 05 थतु, 1 वर्वरनि, ©1
|
{5}
इत्युकत्वा बाह्मणान्मर्वानामन््रयत पाण्डवः ।
कारणं वैव तत्तेपामाचचक्षे तपस्विनाम् ॥ ७
तयुग्रतपसः प्रीताः कृता पाथं प्रद्िणमू ।
त्राह्मणास्तेऽन्वमोढन्त शिवेन कुगेन च ॥ ८
सुखोदर्कमिमं छेगमचिराद्धसतर्यम ।
ध्रधर्मण धर्मन तत्वा गां पालयिष्यसि ॥ ९
तत्तु राजा वचस्तेपा प्रतिगृह्य तपखिनाम् ।
ग्रतस्ये सह विरस्ते््राविभिश् परतपः ॥ १०
द्रौपद्या सहितः श्रीमान्दंडिम्वेयादिमिस्तथा ।
, राध्मेगयुयातश्च लोमरेनाभिरक्षितः । ११
518
क्चिजगाम पयां तु राक्षमेरुद्यते छचित् ।
तत्र तत्र महातेजा भरात्रमिः मह सुव्रतः ॥ १२
ततो युधिष्ठिरो गजा बदनङ्केशानिचिन्तयन् ।
विद्यार्थी तु § ए > 4 2५ 71-3 5 पुरदरे, $ 70
पुरामया
6 °) 700 7५-८ जच्र (णप तम्र) -- °) 71 3 प्राप्ता
(10 अव्राप्ता }
7 ८) ६कार खचद्विनतेपा
8 5०{0"€ 8, ५ & 3 105 द्ाह्यणाः -- °) 81-3 7
(श्ल 713 &) तान (10 तम्) १५ 8 1 "तपम , ७४
“नपमा 51 13 71-3 6 ग्रील्या, 83 {० 7५ 6 प्रीतानू
+ तमूचुरसुनय सर्व -- ०) 21-8 703 7५ ५ पाधि, 701
पाथ , 2० पाथ 00) ८ प्रदक्षिणा
9 26{07€ 9, + 195 द्ाद्यणा ॐ -- °) ६५ ८५ जिता,
126 सर्वा, ¶\ ©3 नीन्वा ({०प तीर )
10 ए6{०€ 10 3 + ए1 31४8 द्रा" उ* -- ^) एए 2
53 2० प्रप तन्न, 1६4 स तु (प तत्त) -- ^) 4 @-+
चित्र (10 विरस) 1५ प्रतस्ये आरातृभिश्वव -- ८) ५
समाश्वम्नः (0 ज्नातृभिश्च) + र ४58 परनप
11 2० 11०४ -- 2} वृष च सह (० सहित )
-- ८) हर (चन्न ह+) “यातो प्र (0 "यातश्च )
19 °) 1 1 3 2८ क्रचिन्पद्या समागर्2(० च्छे)दुः
ऽ + 71-3 6 छचिन्यच्य( तद्ागच्छद् , ॐ 2८ 7, ° कचिन्पच्या
ततोगच्द -- ८) ५ © ५ कचित् (0? ध०७ 8८५6 तत्न }
८) + "सि म महाययुज 05 नि सुमहाघ्रत
}
८८८
2९५७४
8.0. 1
~+ ~ ~
ला 0
॥ 0,
ड
~+ ~^
[11
ॐ 185 18 ]
सिह्या्गजाकीर्णदीची प्रययौ दिशम्
अवेक्षमाणः कामं मैनाकं चैव पर्वतम् ।
गन्धमादनपादां थ मेर चापि गिरोचयम् ॥ १४
उपयुपरि शैख वहश्च सरितः शिवाः ।
प्रं हिमवतः पुण्यं ययौ सप्तदशेऽहनि ॥ १५
ददृशुः पाण्डवा राजन्गन्धमादनमन्तिकात् ।
पठे हिमवतः पुण्ये नानाद्ुमरतायुते ॥ १६
सलिलावर्तस॑जातेः पुष्पितैथ महीरुदैः ।
समाटृरतं पुण्यतममाश्रमं दरपपर्वणः ।॥ १७
तञ्ुपक्रम्य राजर्पिं धमीत्मानमरिदमाः ।
पाण्डवा वृपप्वाणमवन्दन्त गतद्कमाः ॥ १८
अभ्यनन्दत्स राजपिः पुत्रवद्धरतर्षभाव् ।
१८१ १
^
॥ १३
15 ४) 70 63-, सर्चितयन् (0 विचिन्त' ) -- °)
&1 78 ७1 गणा", 71 समाः; 73 ¶9 8-+ “मृगा, 71
सुखा (८ "गजा ) -- ५) 84 (० ५ 17 (5४) कौरयेरी
(1० उदीचीं) 76 उद्रीचीं दिदामाययौ
4 °) 5111 + अन्वीक्षमाण., ए+ ए ५४ 791 701४
©५ अवेक्ष्य 80) }{88 फलाद्वा -- °) ए 7 (6 लशु
11-8 5} चेत (० मेर्)
15 °) =80* 51 13 120 121-3 6 दीलटाना (101
शलस्म) -- °) 1९88 707, ८ पृष्ठ (0 मरस्य) -- 73
० (षि ) 15416 -- ०)613 +पयदु (शगः ययौ)
16 1 009 16० (५ ₹९] 15) -- ५“) 8 237
(60०07 76 ) "लतादते
7 °) {3 7५701 3 ५ "सघाति -- ४) 5! ५१
सहाद ({० मही" } -- ०८) प५ पुण्यकर्मा (६० "तमम् ),
५१ हयाश्रम (0 आश्रम)
18 51! 8) 3 ० 18०४ -- ^) ह, 27 &.
1-3) उपागम्य, ©4 उपाक्रम्य -- ४) 88 "दम, "दम
8150 -- 03 तपा (षण ) 1819 - पृण 8 गण
( [ष] ) 16.20 - °} +1] {88 68८6६ 51 {ऽ 720
04 © त (1) 5 ७3 ०) ) अवदत (10 अवन्दन्त ) 1
19 7; ए 8 ० 19 (५ ₹1 18) - ०} ए8 10
21 3 8 ऊभ्यनदत्त (72०५ "द्व ) -- °} = 28० &0८€
858 "पभ - ९) 05164 ते (भ्व ) ~ °) ६,
कुख्द्रष्टा (10९ अर्िदिमाः)
20 ७ ण) १००४० (न ‰1 18) -- ए) 51) 3
सशषित(§1 “श्रित , 3 "मति घ्र (10 लोक ) -- ०) 5
|
महामासे
1
|
516
[| यक्षुयुद्धपर्व
पूनिताथावसंस्तत्र सप्चरात्रमरिदमाः ॥ १९
अष्टमेऽहनि संप्राप्ते तस्पिं लोकविश्रुतम् ।
आमन्त्य धपपर्वाणं प्रस्थानं समरोचयच् ॥ २०
एकैकश तान्विप्राननिवे्य वृषपर्वणे ।
न्यासभूतान्यथाकारं अन्धूनिव सुसत्कृतान् ॥ २१
ततस्ते वरवल्ञाणि छभान्याभरणानि च ।
न्यदधुः पाण्डवास्तस्मिन्नाश्चमे व्रपपर्वणः ॥ २२
अतीतानागते विद्वन्ुगलः सर्वधर्मवित् ।
अन्व्चासत्स धर्मज्ञः पूत्रवद्धरत्पभाव् ।॥ २३
तेऽ्सुज्ञाता महात्मानः प्रययुर्दिररुचराम् ।
कृष्णया सहिता वीरा ब्राह्मणेश्च महात्ममिः ।
< ^^ ~~ ^~ ^~ ~ ~~~ ~~
वा 3 7 (स + ए ५ 1721-8 तेभ्य, = 17 70, € प्रत्य"
(10 मम )
21 ०) 1: 83 7० सृपपर्वण , 1५ 81 3 4 70 {४ ^-6
"णि ~ 69 [भ्ण 0८ ‰1-252 9 ० (ष्फ)
21>-22° -- %) ६ 71 3 सुसस्छृतान्, ¶ सुप्तान्
-- 4167 21, 51 1 8 8 3 7 {७५९४ 7५ 6} 15
788+ परिवर्ईं च त दोप परिदाय महास्मने 1
[151 8 5 2५ 73 पारिव्ं 1 ८ ते (10 त)
प्रदाय वृपपव्रणे (0 ४16 7086० 1817) ]
22 1६4 65 ० 22 (न 1 21} -- °) §1 ए 3
11-3 ततो मुख्यानि वद्याणि, + 23 7० 77.14 ° ततन्त यक्त
पात्राणि, 75 तवम्ते स्वथ चाणि, 7 प तत्तस्ते रथपन्राणि
-- °) ६५ ¶ श्यभ्राणि, ०० ५ 6 रज्नानि (0 श्युभानि)
-- ८) {3 + ठ, 03 56824 निदधघु -3‡-+ 1201 ८ 72५ 6
61 राजन् , सर्य (गः तस्मिन्) -- 4) ग © (65न्फ )
मरववेभ (ण वृष )
23 ©8 ०0 28 (न \1 21) -- °) 8 जानन्,
एणा 05 के , 23 इद्धान् (01 विष्टाच ) -- <) 5! एवा 3
121-3 5 अन्वजानात् , 1\3 83 + अन्वजानत -- °) = 192
§1 1 3 षम
24 68 ० 24 (५ \1 21) -- °) §1 हा $ 1 3
अचुल्ञाता, ए+ ते प्रस्विता (1० तेऽनु") 51 महाप्राज्ञा
-- पष णण 94०० -- °) गण "तान्पार्थान्, 1 "ता" पार्था
(10 तावीरा) - *) 817, ५ यन्य > {5 2५! अन्त-
(195 च )गमदु -- 1) 81; 2८ 7, महामति , 8, 16
महाद्युति , 1 ©1 + महीपनीन्
1
61
यक्षयुद्धपर्यं |
उयन्यखय महातेजा विप्रेभ्यः पाण्डवांस्तदा ।
असुसंमाध्य कौन्तेयानारीर्भिरभिनन्य च ।
ृपपवौ नित्त पन्थानगुपठिश्य च ॥ २५
नानामृगगणैर्टं कौन्तेयः सल्ययिक्रमः।
पटाति््रारिमिः साधं प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः ॥ २६
नानाद्धुमनिरोधेषु वमन्तः दैठमाचुपु ।
पर्वतं विचिद्युः शेतं चतुर्थऽनि पाण्डवाः ॥ २७
महाप्रवनसंकाशं सलिलोपहितं शमम् ।
मणिकाञ्चनरम्यं च शैलं नानासयच्छरयम् ।॥। २८
ते मासाद्य पन्थानं यथोक्तं वृषपर्वणा ।
अनुसच्लयथोदेयं पर्यन्तो विविधानगान् ॥ २९
उपयुपरि शैलस्य गुदाः परमदुर्गमाः
25 ©8 0) ‰5०० (ध 51 91) - °) 6" सत्र
समाप्य, 18 सतु समाघ्य, एढमसतु मस्थाप्य; 28: 77
7+ ० अनुममार्यं, 21 2 अनुभाष्य, 15 स ए साम्य , 71
शनुास्य सः› 49 © अभिमसाध्य (&1 सपि सवाद्य) -- °)
प1 63 14 असिनदिवान् ( ४» "द्वित )
27 °) € 1 3761713 विचित्र -- ९) 7५ ७8 4
चन्त (0 वसन्त ) -- <) ५ 1वन्प४, एषछतेत (1),
१५ चैत, 64 सैन ({0 शेव)
28 ०) 51 13 21-3 सरिल्ावत(71 नत श्युम, ए५
"टाव्रृतनिभ॑र , 2० "रानर्हित श्युभ , 76 &1 13 "लावहित खम
~ ^) 81 3 “रूप्येषु » {५8 24-+ 70 123 4 "स्परस्य, ए५
51 © 76 ५ "रूप्यस्य, 71 2 (रूपाणा (70 "रम्य च) -- ५)
प त्रिलाना च ससुच( ए “च्छ)य, 61 2 दौट नानाससुष्चय
-- 4^{1€7 28 ¶‡ © 15
789* रम्य द्विमवत प्रस्य वहुकन्दरनिर्मरम् 1
श्िलाव्रिहगविटप न वापादपमक्रुनम् ।
29 °) 51 ए जवमसुर्, ए» अनुजग्सुर्, ¶५ भनुखत्य
30 30" = 15० -- ^} 20 73 सदु" (9 सुदुः)
मदुर्गमान्तेषु बहून्, 1६५ भ सुटुगमान्ते बह्वीश्च, ८1 दुर्गमा
सेषु सुवन, 71 > « सुदु( 17 भमा )र्गमागौन्सुवहटून्, 71
ममावसतो बद्ीश्च, 7५ & सरिति 81 दुर्गमा; © सुदीर्घ )श्च
सुवदीश्च -- °) 51 दु-खनवोपचक्रमु , ६8 84 71 ©‡ 2
सुेनयानि
31 २) 701 2 महायशाः (० "रषि ) - °) 5117
81 3 4 7 अ( न 03 7, आ) गच्छन् 83 अभ्यगच्छत
महिना -- ^) §1 3 1० 71-3 पर्य्टीयत, ए ज «परि
हीयते, 7: धवयीदति, 1 ©+ अपि हीयते, 7५ 8४ 8
|
आरण्यकप्वं
|
|
।
[3 165 36
सदुगमांस्ते सहन्यसेनेवामिचक्रष्ुः ॥ ३०
धौम्यः कृष्णा च पाथाथ लोमराश्च महानूपिः ।
अगम्न्सहितासतत्र न कश्चिदवहीयते ॥ २१
ते मृगदविजसंघुटं नानाद्विजसमाङलम् ।
शाखागरगगणेगरैव सेवितं सुमनोहरम् ॥ ३२
पुण्यं पृद्रसरोपेतं सपल्वलमहावनम् ।
उपतस्थुर्महावीर्या माल्यवन्तं महागिरिम् ॥ ३३
ततः रकिपुरुपावासं सिद्धचारणसेवितम् ।
दद्शटयोमाणः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३४
विद्याधराञुचरितं किंनरीभिस्तथैव च ।
गजर्सिहसमाकीर्णुदीर्णश्रभायुतम् । ३५
उपेतमन्येश्च तदा स्गेग्दुनिनादिभिः ।
© ०५
8 ०
#( ०५4
517
अपहीयते
32 एय 3 ०० 32 -- ०) 57 नानापक्षिसमाबुत, ए ५
84 71-8 5 घ नानाद्विज ( ए५ "सत्व-, 75 "सग , 11 द्विप)
गणाययुत , 81-3 12८ ० 7५ ० दुमरतायुत (12८ कुरू),
पर" नागद्विपगणायुत ; ७1 नानाद्विजसमायुत -- °) 51 ए
०८71-3 6 चापि (10 चैव ) -- ५) §1 88 7 7, ©
सुमनोरम
ज 716 864९१०९ ० 8180285 89-70 19 51 ह1-3 7०
7013 & 18 द्ष्ढप वा 8 पषण {0770 07 006 ०९२६ [2६6
33 °) 517 713 पुण्यगधरजो( ६? + 721-8 सो )पेत,
8 7०८ 7 7५ ० पुण्य पद्मरोयुक्त, 725 पुण्यगधवहोपेत;
©1 + पुण्यपद्मसरो*, ©> पुण्यषद्मव्नो' -- ८) 7 महाभागा
(५ "स्मानो) -- 4७ 38, 51 ह1-9 {0० 71-3 5 105
790* गजसवममात्रास निहग्यात्रगणादुतम् ।
[8 73 गनमघममावापिं (78 "प), 7० 71 2 सिहतमा-
वाम (71! प) 51 िहन्याघ्रसमाकृर, 1 9 ममा( ६1
गणा }वृत , 1९5 सिष्टद्यादूरमकुल » 25 गृगव्याघ्रसमायुत |
-- 61 1-8 ८ 7018 6 व्ना६ 28 771 7५ 6 15
&{€7 85
¶9।* शारभोकज्नादमधुष्ट नानाग्गनिपेवितम् ।
[ [९8 सुरमीनाद , 120 71 शरमोन्माद 281 8 मृगनिनाित |
5 ठा त 35 -- °) §11र1-3 01-3 ५ भिश्च स्रवा
-- ९) 8: 72 7+ ० गजसघ( 5, "विह ) समावास › ¶४ &3
िहमष्टाकीर्ण -- ५) 83-+ 70 7, 6 विहन्याघ्रगणा( 89 8
“समा)युत, © कानन श्ारभायुत -- ^€ 35 + 7९28
64०65 , ए111€ ए 10 12+ 6 18 ¶91#
8 185 86 ] महामासे [ यक्नयुद्धपर्य
"4 801,4.7 00878 07 787 8110 एमा, 07 814 048 १4-70 (70681 कणा परि पण्णे
1/1, 18101१8) पि 51 1\1-3 1260 01-5 £
[पि 8 ्गन्णवा01,8 ^. अ+ प्रतः 8 (7) "|
168
१.९।
38 38 १
१90" 700* 700"
791" 791#* 701“
66०४८ (6०४०4 6" 6८४
06०८
(07० 9
07.“ (1)} 67८4 (1)
(५८ ५ {४५९ ध
67 (+)
68 684 68८
34-61 34-61 24-61 44-61 4-61
68" 08०
67“ 67. ()
796^ 796* 795+
6१०४
6१८
1 #1 ५४ हि) [1
674 (7) 07९८ (0)
१9५
7906 796 796४ 796*
796" 70८"
० 0४
4 न 68" 68 68" (७६०४
797" 13 91* 797
68०-644 68-644 68-644
05 ४ 65० ्
१९
68 65९ (त्न
65४ 66 65 6
795 799# 79१ 798"
(11€8 1-3 )
69०४
67८ (7)
(1 799५ )
1९९ 4-6
70 70 70
[ 518 |
यक्षयुद्धपवे |]
ते गन्धमादनवनं तन्नन्दनवनोपमम् ॥ ३६
मुदिताः पाण्डुतनया सनोहृदयनन्दनम् ।
विविदुः क्रमद्नो बीरा अरण्यं श्ुभक्राननम् ॥ ३७
द्रौपदीसहिता वीरास्तैश्च रिर्मदात्मभिः।
शृण्वन्तः प्रीतिजननान्वस्गृन्मदकरन्छ्यभान् ।
्रोत्ररम्यान्सुमधुगञ्शब्डान्सगघ्ुखेरितान् ।॥ ३८
मर्वतुफलभाराव्चान्सरमर्तकृसुमोज्यलान् ।
पर्यन्तः पादपांधापि फरभारावनामितान् ॥ ३९
आभ्रानाग्रातकान्फुष्टानारिकेलान्मतिन्दुकान् ।
अजातकांस्तथा जीरान्दाडिमान्वीजपूरकान् ॥ ४०
36 1 7 (च्रव्ला। 113 4) 0) 96० -- °) 1, सश्च
(07 अन्ध ) 51 मस्, ए 713 ८ तथा (० तदा) --*)
51 नथा (10 मूर्र्) + द्विजनगादिभि , 01 > गदुनि
नादिनः
57 एणा 37 -- ४) 7५ @ उ {2 मनोनयन
-- ध ए छपा 37९ -- <) ६4 वरिद्याधरानुचरित ( = 8%°)
- ^) 61 1 > दयरण्य, ५ पाढया , 7 ८ 77 704 6
शरण्य, 73 सुरस्य , ८ एचट (10? भरण्य ) -- +{© 37,
1५५ (९111) ठ 38-60) 105 796“, [ना०१५९त )\ 68०१,
6५०९९/, 66 87५ 61
38 + ०07 985-60 ©10101 38०-66८ -- ५) 7) 3 $
यदू, ¶1 (६९९ 161०९६) नादान (107 चन्गन ) 51 1
मदकरा्, 8 मदकरास््, 171 + 6 © मद्रकनरान् -- *)
¶1 श्रोतचरम्यसुस्वान्छः्दराज् -- 1) 71 श्रुः्वा (0 शच्दान्)
39 1८५ 61 गण 39 (ल ९1 88) - °) 7५6 (७1
णण ) दानद्रयान् - 51 ‰$ न) 39-40*, 7४ नग
११०-१0०
40 1५4 74 @1 जप 40 (ल + 1 38, 39} §1 {3 कणा
4००४ (५ \ 1 39} -- ° ) > (51 13 + 05 07) ) भभ्यान्,
र मान (1० पुटान्) - ५) 7 5 73063 2 नारि
रान् -- ^) 5 मुजीतकास्, 1 > सुजीरि , 53137 (75
0ण ) ©+ मु(8ास )जात' (1८1 जजति } 1८9 7287 (0४
07 } तधाजीत्(7० वा)न, ¶४ © + नधाभीरान 1 #1
अदोकाम्िरकतस्नागानच
41 1406100 41 (ल १1 238) ~ °) ‰ (14
० ) लकुचा(1+ गुदा न (० लि") -- ४) }» गर्जन
(76 "ना)ेम्ल , ¶। 211 रान्नीष१ -- ८) 5) 71 3 पारेवता ,
7008 3 परावता » 7४ 3 पेरेवनाः 51 प्षेटान्, ६1 1५
क्षोदरान , 1\; 7८ क्षोटान , 1९४ क्षवडान्, 23 3 क्षोद्राच, 1
आरण्यकपर्वं
॥
1
[8 155 45
पनसाचलिङ्चान्मोचान्खजैरानाम्रवेतसान् ।
पारावतांस्तथा ध्रा पां्ापि मनोरमान् ॥ ४१
विल्वान्कपित्थाञ्नम्वुश्च कादमरीर्वदरीस्तथा ।
पक्षानुदुम्बरबटानश्वत्थान्कीरिणस्तथा ।
भट्ातकानामर फान्हरीतकविभीतकान् ॥ ४२
इद्ध दान्कर्वीराथ् तिन्दुकांश महाफलान् ।
एतानन्याश विविधान्गन्धमादनसाञुपु ॥ ४३
फलैरमृतकर्पेस्तानाचितान्खादुमिस्तरून् ।
तर्थेव चम्पकायोकान्केतकान्वङुलस्तथा ॥ ४४
पुनागान्सप्तपर्णा व कर्णिकागन्सकेतकान् ।
7) 2 जोडान , 11 द्राजाच (10 क्षीद्रान् ) -- °) 7 © (@1
छण) िताच (1० नीपान्) &1 1 (1५4०) ) ८0)। ५ ८
[भि]ति(17८ 71 "पि )मनोहरान, 73 [ल] निमनोरमाच ग"
पुनागान्श्रकुलानपि
42 + 13 61 00 11 (नः 1५614 ९1 38)
-- °) 51 कादमीरान्, 11 72! काडमीरीर् , 71 कडमरी , 6४ ४४
कार्प्मरी , 64 काङ्मीर , 71 काष्मरी -- °) &1 1 8 70
0111 7४ $ ८ क्षीरिकास्तथा, 1८21700 71 क्षीरका , 2 704 03
0, क्षीरिका -- ए ०0 4246४ € चछा 1४ 4
31 2 4 726 7001 13 71 + ८ जामटकीर् -/) 5) चिभी
तकहरीतकी » 7" हरीतक्रिप्रिभीतकाय्, 7 © (61 ण)
हारीतरपिभी' - +1(€ 49, 726 1९805 4५०८
45 {+ 13 61 0 48 (५ \ 1 98 42) -- °) 51
मकराश्च) 1(1-3 81 > 4 7 करमदा", धः करवदा' (101
करवीरा*) -- ४) 71 1 चपकाश्च ({0" तिन्दु ) 51 71 3
13५ 7५ © ५ मषटायलान ; 7 मनोहरान , 7" 711 मनोरमान
-- <) 7 सुग्रहून् (107 वितिधान्)
44 17२५ 83 &1 गण 44 (ध +} 88, 44) - °) तष
अग्यनक्स्पान् 1\1 05 7४ 68 + च ({०ः तान) -- ४) 11
12४ घ्याचितान् › 7" लारिनान् , 7363 + स्वचितान्ू (0प माचि )
-- ¶ष नप 4१०५ 8 (पात) तण 45) 16805 44९८
{1७ 4१ -- °) 7 &8 + वकुरान्वयुन्नम्वथा
45 1९५ 235 1८ 61० 45 (0 [+ 233 ©1, ५{ \ ] 86,
4१} 79 38 ग 45०-462 , 84 0 465०2, 1100 (ष )
46-{6° -- ०) 51 1\ (1\+ ग ) 1- सवञचुलान् ( {ण
केत ) -- &५ {74115 45९ पत् 46०4 <) 281 720
191 पाटला , 23 7272 78 7५ ° पारल्य"» ध पारी -- ण)
७ मदारान्दीपकास्तथा -- 411 45, 51 11 3 169त 46
46 ५ &1 ०10 46 ( »1 8) वृषणा 46००८ (९
819 |
9 156 45]
पाटलान्कुटजात्रम्यान्मन्दारेन्दीवरांस्तथा ॥ ४५
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुतरुस्तथा ।
शासांस्ताखांस्तमालांशच प्रियालान्वङृखांस्तथा ।
शारमलीः किञ्युकारोराच्दि्चपांस्तरलांम्तथा ॥ ४६
चकोरः शतपतरैश भृद्धरानैस्तथा यैः ।
फोकिठैः कलविद्रै् हारीतैर्जीवजीवकैः ॥ ४७
प्रियक्तैातकरैश तथान्यरविविधैः समैः ।
्रोत्ररम्यं सुमधुर सूजद्धिश्वाप्यधिष्टितान् ॥ ४८
सरांसि च विचित्राणि प्रन्नसलिलानि च।
कुयुदैः पुण्डरीक तथा कोकनदोत्परैः ।
1 45), 25 पृ 3 400) 46* (€ \ | 42 48) --")
8 71 > (६९९ फल्०र ) सनित्यकान् (19 योत्र") - *)
51 1५1 3 द्ेवद्रारूम्बधा तरून्, 1९8 7! 3 (६९५ ६५०१०} को
विदारतरूम्नया, 21 3 1८ 79 7५ 5 देवदारद्रुमामयथा, 0४
"दारूम्तथैव च ~ 76 00 46०4 ©+ {णमु ५०८ ५7त्
46० -- <) {{1 73 8 (क 61 07 ) साला (10 श्रान्य' )
-- °) 5111-3 1 > पिचुकाेकुचाम्नधा , 13 70773 ५ ८
पिप्पलान्हिगुका( 2 "निरुदा , ० "न्हिगुला)मनथार प्रो प्रा
प्रियालान्मरराˆ -- 51 [1 37014 464४ ०१० 4 -- <)
51 1४2 3 1721-3 © द्रास्मल्यी , 1६1 14 &3 श्त्मली } 7४
श्रास्मलीनू» 2 श्रादमत्य {1 3 202 ्िदिपान् , ६9 तिदि
पान्» 8 008 129 + शिष्ापा , 70५८ 71 79 63 ^ श्िदयुपानं,
7: द्वौदिपान, 2 श्विततिपा 13 8 7 (श्व्ला! 71) 3
म्परलाम्तथा 7 क्ान्मलीर्किद्ुकान्मवांन्मनियानथ द्वद्युपान,
© श्राटमलीररद्यकाद्रोक्िद्यपान्मरटास्र ग, ॐ शास्मलीर्मि
श्ुकामजौन्तध्िद्रानथ श्विद्ापान
47 [१५ 61 ०) 47 (५ + 1 38) - °) 2४ पारा
यकष शानप्रर् -- °) 51 वा? 7० 003 73701 6 33
हासिर्, 247 हरीः
48 ए+&1 ० 48 (न ६] 98) -- °) 51 प्रियमी
छमातफश्च, ४1 3 प्रियदीघुवावक्श्च , १5 7» 'मीयुैशानक,
8 2५00 70) 4 ० कश्चात्र, 78 "वाग्मिश्वातकैशय, 7
"चवाग्भिश्वकोरश्च - 2) $© (100 } द्धि (० ग्य)
-- 4) 5111-3 1721-5 फूजच्चिश्वाव(ए) 2 4, 11 3 न्ध्य )
धिष्टिति; 26 "दिश्च तथा द्विज , 7 "द्विश्रास्वेषट् , 7५ ©9-+
ग "द्वि श्रोत्र(6: -ज्िस्तन, 1 "द्विश्वाच) वि
49 7५ 61 0णा 49 (५ 5] 38) ०) र (+
० ) मनोक्ञानि (10 विचि") -- ४) 8 470 74 6 सम
ताजखचारिभिः ( = 60/) -- ९) §1 7ए1 3 8 कुसुम (1०
महाभारते
॥
1
{
1
1
1
}
।
।
।
॥
1
।
|
।
1
|
॥
|
॥
1
॥
॥
;
[ यक्नयुद्धपर्य
कटः कमरट्य आचितानि समन्ततः ॥ ५
पदमयेकरया्कम वृरर्जलवृुदरः ।
कारण्डः श्मरर्मदुमिरेव च ।
एतान्य कीर्णानि ममन्ता्जलचारिमिः ॥ ५०
टृम्तथा तामरमग्मामवमदाटमः ।
प्रोदरच्युतरजःकिल्कारणरखितिः ।॥ ५१
मधुरखंरमधुपरविसतान्कमलाकगन् ।
पश्यन्तस्ते मनोगम्यान्गन्धमादनमानुषु ।॥ ५२
तयेव पद्मषण्ड मण्डितेषु समन्ततः ।
गिखण्डिनीभिः मदिता्ेतामण्डपकरेषु च ।
कुमुदः) 2' पुदगीक्ष कमु -- 47८ (नगा,
शृ ५ (6810) } चाति (गः यम) 11 "(1 रद्य
पुर् -- 1} 91 1५1 > 013 म्वािनानि! ४! एल् लोमनि +
© «+ भाषीः
50 1\401 07 40 {ल ४] 3५} ~ ^} {,1-+.8})
(0ग्व्ला)५ 101) कादयः भा फारदयधक्छक -- प १ ण्यः
0 -- ८} 1 उ वरद् (त वर्) -- ^) 01 3 प्रदर,
प्रज © (© ताप ) स्व् (णा यर्) 13 (पाना +~? }
ष्य मधुरम्यर » ग (@) छण ) यरुनिरतचय
51 1\46©1 0४) 51 (ल \] 35} ~ °*, 9) मनामगय
रपारममद्रारत , 13 + 01 नामरपररसामयमदा', 7८ नामस
सरमैर्मदलारयै , 0४ +नामर्+रमापरमदारपर , ज तामरसा
रमासवमद्रा", 1 नाग्रं सारम मदा", र (1९7८ -
१८} मानमसरोरमासयमदा' , 7; नामरसामम्बादरमद-ग-रध ,
313 तामरमरमापयमद्रामर
52 4 081 0) ८2 (५ +} 9४) ~ *)} 2981. .
एलौत०] 91 1 3 133 + 2५ 003 मसुम्बरैर्, 31) 3
7 © (6 ० ) मपुम्बरेर्, 71 » मजुम्बनैर्, 31: मधुर. स्यार
({ग मधुरम्रर् १९1 भा व्ण\) -- ९} 2 (1\५०.४ )
अपश्यन्ने (10 पदयन्मम) 9 वा 90 74 € नरभ्थाप्रा
(० मनोरम्यान्) - 52४= 4१५, ९.८
53 + ७० ५१ (ल इ 38), 0960 (ताप 52"
पा (० "केषु 10534 -- ^) 1 7८ 702 1; ^+ प्रग्सश +
3 723 'स्वद्रपु, 4५ ७23 चरक्षपदेश्च + 64 मृष ~ *)
8४ 3 0 79 6 महिता (० तेपु) -- °) + र @
४3 सदिता (ण महिता) -- *) 8 7 (ल्व्त्म" 1 3 ८
9 छपा ) ¶0 03 लतामन्द', 71 "मरप -- 75 प
53.55 -- %/} 51 [+1-5 01-3 8 "मदनाक(1\3 "रानि
तानू, ¶1 0: "मदे(©* २ )नाङ्हिता
520 |]
यक्नयुद्धप् |
मेषतर्यरवोदाममदनाङसितान्भृजम् ॥ ५३
कृतैव केकामधुरं संगीतमधुरखसम् ।
चित्रान्कलापाचिस्तीर्यं सविलामान्मदारसान् ।
कान्ताभिः मदितानन्यानपदयत्रमतः सुप् ।
वह्टीलतासंकटेषु कटकेषु सितां स्तथा ॥ ५५
रलापिापान्नियनिव । | विराजमानात्तेपलिठकासिरकानिव ॥ ५९ | ~~ ~~ ~~~
कटापरचिताटोपान्विचित्रयुङटानिव ।
54 + 72८ @1 ०0 54 (५ १1 98, 53) - °) गु
धुव केकाविरून , 7५ © (©1 ० ) श्रुभ्वैव मघुगोचामि , ‰11
कर्मत केकात्रिरत -- ४) 52 सगीततमघुगम्बन, ए 8 7”
101 3 4 6 स एऽम)मीतं मधुरम्बर (83 न), ध्रा सगीत
मघुरन्वरान् , 7४ © (61 ० ) केकाभि कूमगीतक* (6४
"नीनक, ©५ "कनक ) -- «) 4 (1 ० ) सटीटान्मम
(¶ “व )द्रार्यान् -- ^) > (+ 1८० ) हृ्टाचू (10
चित्रान्) -- ^) §1 वनमाला, ६1 9 8 7" 71-6 वन
रारमानू. (८, सुमनोरमान्› > वनरारुकान्) , ¶\ वनवा
सिकान् , ¶५ @ (61 ०० ) च वनौकसः
55 {+ @&1 नफ 85 (५ ९1 88), 76 ०) 55४
(० ९.1 53) -- °) 2 महिता 1 63 वडयान्, ४1
पद्वयन् ({0" अन्यान) म (६५ 0०0 ) काश्चिधियाभिः
मष्टिनाच -- ४) ए1 [ज]पञ्यद » 1 [भ]गच्द्रद् 1" नृपति",
©५ अग्न ({०र रमत } 51 &1-3 53 71-3 दिम्वीन् १
सुग्ीन् (0 सुम्बम्) 8: 4 12० ¬+ ५ २(720\ श्च )ममाणा
न्कलापिन , 1 ‰**+##दिस्वीच्, 05 सपञश्यल्दिखिन श्रात
-- 4) 51 कुरटिरेपु, {1 887 कुटजेषु, 91 18८०५, 2
कुटतरेषु 721 3 50५तदरा, 3 ©3 सदा (ष तथा)
कुनेपृक्षितामनथा (०९२1९०४९)
56 हज 1 छण 56 (भ 1 388) - °) एते
(० च) 51 काश्चि कुटजा+^*, 1 3 काश्चि कुटजातानि,
$ क्तश्चिद्धियासि सदिवा (५ 51. 55०) , ए [0८ 0४ [+£
काश्चिच्च कुटजाना तु, 71-3 काश्चि कुटजोपति -- °) 12
० + “निच, 3 3 "नित्ति, 0८ 125 6 “निच (णः “नपि)
-- 1 ०प् 56०८ -- ९) 5 3 प्टाप्रारचिताटोपान् (1
“चोपा ), ए3 कटीपरचिना, 8 1५ 7० 2५ € कलापरचिरा-
(5 रचिनायेप , 71 3 कलापचरिताटोपानू; 75 कटापात्र-
चिचान्मूर्धि, 7५ कटापरचितायोपा, 7 © 3 कटापिचरिता
रोषान्, 6५ कटापर्चिराटोपान -- °) 51 निचितान्कुटजानपि ,
६4 3 31 4 0८ 00 701 > + निचितान्मुकुगानिव ( ए "टानि
+ एए "लानि च), ४83 5 निचिनानु(88 न्यु )न्कटानि च,
66 |
आरण्यकपर्व
[ 8 155 59
विवरेषु तरूणां च भ्ुदितान्दच्युश ते ॥ ५६
सिन्धुवारानथोदामान्मन्मथस्येव तोमरान् ।
सुवर्णङ्कसुमाकीर्णान्गिरीणां शिखरेषु च ॥ ५७
कर्णिकारान्विरचितान्कर्णंपूरानिबोत्तमान् ।
अथापर्यन्कुरयक्रान्यनराजिपु पृष्ितान् ।
कामवश्योत्सुककरान्कामस्येव शरोत्करान् ॥ ५८
तथैव वनराजीनायदारा्रसितानिव ।
व्िराजमानास्तेऽपर्यस्िलकासिरकानिव ॥ ५९
123 ५ © 3 अिचिच्रम(75 "सु)कुटानि ख, 75 निचितान्वि
टपानिव , 76 विवानान्सुकटानि च, धि चिचिग्रान्म()3 न्मु)
कुटानिव -- 1) §1 ए1-3 7० 79 71-8 ५ रुचिरान्, 8
एणा ०8 + 6 र्चिर, 71 मुदिता, ४ उपि( + चि)तान्
(प मुदि") 8 03 तृण स, 17 6५ तु (प्च)
57 4610 5 (५ ₹1 98) - °) ६3 113 6
प 63 871 त्िटुवारानच 51 ए-3 713 ऽद जयोदातन्,
8 7० 79 74 ० ¶1 तथोद्रारान् (° मयोदहामान्) -- ४)
51 1६9 76 तोरणान्, 7\ रोपणान् (1० तोस' } -- °) 5
3 सुवर्णवर्णसुकटाच्, ए1 ४ 3 7 "वणैकुसुमान्, 7, कुसुमो
स्कीर्णनू
58 ५ &1 ० 58 (५ ₹ 1 88) - °) 8 707, 6
विकपिवानचू, ¶" ए विचिन्राभानरू (07 विरचितान्) -- °)
721 3 कपूरानिव चोत्तमा, 75 कणैपाद्रानिवो्यतान्
-- 4८67 68०१, 126 108
792* तथा चनस्पती नार भूरिमारासमद्युतिम् ।
दधघन्त्य सगताश्चारूट तापुष्पस्षमागताः ।
-- ९) फ (५ ० ) 6५ तथाप्यन् &§1 कुग्वटान् ; 1
कररटाच , ए कुरुवटान्» 12 3 कुरुवकाम्; 7 © 5 ध कुर
चकान् -- 11 3०८ 68० -- °) &1 कामवेद्ैससुकाङ़रान्
(8८) , {3 8184 कामच(७५ चे )इयौस्सुककराचः 33 720 ण
+ € कामसयेवोर्सुकर( ५ क्य )कराम् (710 ४१०१४९१ गप
०1९ एप०६६१ € 1) ८५ ¶५ 68 कामवस्यो( 5, “श्यौ ) सव
करान्, 7 9 कामवदयान्मघुकरान् , 7» कामवदयीष्सुक्यकरान् ,
75 कामव्ोर्सवकरान्, 7४ कामवदयोस्कराश्चैव » ४७ 95 10
85 © #1 ण्ण -- ८) क © (61 ० ) ‰3 तथैव वनरा-
जित्तानू (ष "जियु) > "जिना ), 1" सयैवाभिषिराभिकान्
59 ५ ©1 ०0 89 (५ ₹+ 38) , प 8 + ०
(४४ ) 59-60 ~ °) 7163 तास्वटकारमघुरं (७ रान्)»
11 तास्वल (219 स्वेव ) काममधुरान्ू -- °) 51 सुकगान्,
11 3 713 6 कुसुमाच्, ए? कुसुदान् (10 उ्रारानू) 72
रुचितानिव, 725 निचिता 7 सगीत सुमनोहर, © गध
521 |
© ॐ 11
8 3 16
#{ 8 1859
59
8
1
68
68
8 155 60 ]
तथानडलराकारान्तहफारान्मनोरमान् ।
अपदयन्धरमरारावान्मञ्ञरीभिर्विराजितान् ॥ ६०
दिरण्यसदीः पुष्र्दावाभ्रिसच्यरपि ।
ठोहितिरखनाभेश्च पूर्यसद्यौरपि ।॥ ६१
तथा शालांस्तमालांश्च पाटल्यो बकुखानि च ।
मारा हव समासक्ताः दैकानां रिखरेषु च ॥ ६२
एवं क्रमेण ते वीरा वीधमाणाः समन्ततः ।
गजसंघसमावाधं सिहव्याघ्रसमायुतम् ॥ ६२
--- -- ---
मगी(99 ग)तान्सुमनोष्टराने -- 1 ०५ 68-5१० -- ५)
12० कानने, 125 र्चिरान (101 1116 ॥१ १५ निट कान् )
60 1९4 ¶५ &1 3 4 ग) 60 (ल \1 28.59) द्रम ¦
ग 60० (© १] 59) 13 ग 60°-62४ ~-- ४) 73 7८ ।
118 त मनोहरान -- 51 ० 60९ -- ^} 164 5 ,
श्नमरा (6७ "गनू) राजन्, 1 श्रमराधीर्णान् -- ५) ¶1
द्विरेफाभिणिरा'
61 56100) 61 {ध २1 60.98} 1१ 71८ात5 61
116 66 -- °) §1 1 9 पत्र् (1०07 पुर्) -- ८) 51
हिरण्य, 13 ५ रद्य -- \०- 61, 71 3 + 7 (०ल््६ ।
1721-8 5) 7614 67
62 &\ ०० 62 (५ ९1 88), एषम) 62०० (८५1 |
60}, 1९4 ०) 62०64 -- °} §1 ्षाटान् (8९8 ००९ }, ,
गा 9 71 सालान् 7 » तस्य (ततथा) § रा 37; |
शर तालान्, ४ 0 (0610) ) ॐ सालन (1० प्रान्) }
-- ४) 51 ए1-3 3 76 07109 4-6 पारगा, 11 41079 79 |
71 3 0 पाटलाचर, 09 पाटलीर् (णप पारन्यो) $ निगु ।
ढानि च, £&1 ? निकुढानि च, 13 वगुडानि च, ए 3 ५79 '
01-+ ए 1 चकरुनटानपि (83 “न्यपि, > "निव ), 7५ कुरजा
स्था (0 तङ्खानि च) -- ^) 81 $ धै} 2० [लवि ।
(णच)
83 1 ग 69-64 , ए + ©10ण 69 (न \ ] 62, 38) ,
8 1 7 ०7 69०65 © 127 74 65 प्८त 694 ९६८
67०४ -- ^) §। 11 3 गजराज(&1 °म्कध )ममावाम निष्ट
स्याघ्रगणायुन
64 8 23711681 ० 84 (ल \1 83, 98), 1
णण 64० (५ \1 62) -- °) $! "सयुक्त -- ४) §
11 3 नानाग्गनिना', 1 नानारुनविना" -- {+ पयात्
64-67* ४४७7895 -- ९) 71 "भारादया ~ 64० = 42०, ००
65 6107) 66 (ध \1 38), 1 मण ( षा } 68,
3287 0 6०४ (6 \] 68} एणः 74 ल \1 64
-- ^) 5 13 पीतभास्कर', ५ 69 पीता भास्वर", © , }
महामारते
पाराशर; 10 9 “पद्ररना गुक्षा
[ यक्षयुद्धपर्य
शरभोन्नादर्मघु्टं नानागवनिनाटितम् ।
सर्वतफलपुप्पाट्ं गन्ध मादनमानुपु ॥| ६४
पीता भाखग्वर्णामा बमूर्नराजयः।
नात्र कण्टकिनः करेचिसात्र केचिद पृण्पिनाः ।
सिग्धपव्रफटा प्रक्षा गन्धमादनमानुपू ॥ ६५
दिमलरफटिमा भानि पाण्ट्ग््छदमैरधिनैः ।
राजररमरूपेतानि मारमाभिरनानि च ।
संति मरितः पार्थाः पदयन्नः द्ररमायुपू ॥ ६६
~ वि न 4 ~~ == (म 1
पीतभाम्यर' , १ पामा भास्कर -- ७५1 (04 -/ -- ^)
1\4 पराणमा 1 पज परिनि - +) 1५902 ज्म
({- नागर) ऽ) {3 3 1021-3 + पद्यत नाः ५3 [03 लाच्यः
पुत्पिला , 11-2 124 111 194 वनय पिस्य -- °} + "पद्म
- (= {44 ९१८
~ \1{८7 67, ‰ (८१८८])* 1४4} 17५
79१“ श्रमगरायगधुग नरि फप्मा ।
पिरोद्यमाना पदयमाः मिनि सप्ररणुनि 1
पदयेभा नग्नी चन्या कमद्ोवरमारिनीम् ।
श्तग्धरा पिद्म्व्मं साक्राधि्मनियापरराम् ।
नानादुमुमगन्याघ्यामम्येमा काननोकत्मे। {5}
उपगीयमाना अमरे राजन्ते यनराजय"।
[(7+ 1) §) 1\1-3 715 ४ नुन (147 (मभु)
-~ (1, 3) 51 1५13 13 70२ [01-3 + {ए [शमा ४)
[गोन्या 13 2891८ "दामिनी (०0८7) ~ (1, €)
13 लाा1९17 ८1 51 1\1 3 उटीयनाना 13 0; 3 पदर, 08,
09 8 पदयमा (गः गन्ना) 9 1\1 3 वाया पिन्नरय ]
66 ५ ० 66 (ल + 1 67}, वृष छः 66-6~, &1
० 664१८ (घ ९1 48} - °) 5110४ 3 ९ “म्वारि
कामोभि (1६५ “स्फारिङाप्रव), 8 1८ 120 7; + ८ "स्फाटरिग
भानि, 7" 63 'स्फाटिक्रा भाति -- ४) 5076 {8५ प्राडर
-- ^) 231-3 7 ((१्८्व] 05 3 4) कर (107 रानि)
-- 51 11 0 (06"-67> दण्ट ७७५, 61 1५५ दरौपदी
-- ९) पः (51 भणण ) प्रू (० सरिति)
(07 पार्था ) - \1९८ 66, 313 1१५
934+ विविद्यु कमो वीरा अनन्य द्युभाननम् 1
पदयन्ती विगिधान्दरक्षासग्र र्ष्णा सनोषटरान्
शन्तिकम्धमय प्रीत्या भीममेनसुयाच ह 1,
{०110 फलव + 790 , ९1111 [११ प्टन्त्५ 61
67 ६५ श्रा ०) 67 (ननन +] 66 ), € ६1
०1 07°° (ल \ 1 66} एणः 19 5 7८ 7213 ५० 3]
33 -- ^) 7 (0रन्ला( 72४ 511 50 } "पिमिश्रागि,
ह+ स्थे
| 522 |
य्नचुद्धपय |
पद्मोत्परविचित्राणि सुखस्पजलानि च ।
गन्धवन्ति च माल्यानि रसवन्ति फलानि च ।
अतीव वृक्षा राजन्ते पुष्पिताः ओैटसाचुषु ॥ ६७
एते चान्ये च वहवत्तव्र काननजा दरुमाः
ठता विविधाकाराः प्रपुष्पफलोचयाः ॥ ६८
युधिष्ठिरस्तु तान्बरधान्परयमानो नगोत्तमे 1
भीमसेनमिदं वाक्यमव्रवीन्मधुराशषरम् ॥ ९९
पर्य भीम ञ्युभान्देणान्दवाक्रीडान्समन्ततः ।
अमानुपगरतिं प्राप्ताः संसिद्राः स धृकोदर ॥ ७०
ठताभिधरैव बहमीभिः पुष्पिताः पादपोत्तमाः
सं्छि्ठाः पार्थं भन्ते गन्धमएदनमाुषु 1 ७१
गः 03 + "सुचित्रागि -- ४) ० “श्रीव (णः स्प्यः)
-- ^) 81 + 70 71 4 6 [लव (च) -- ~ल" 67९५,
र (€स्व्ल४ १4) 15
795* सरानि च मनोक्तानि बृक्लाश्षतिमनोरमान् ।
चिविष्ु पाण्डवा सर्वं चिन्मयोरफुषटलोचना" 1
कमलोन्परकृष्ारपुण्डरीकसुगन्धिना ।
मरन्यमाना चने तस्मिन्सुखस्पर्न चायुना 1
ततो युधिष्टिरो भीममिद प्रीनिमद्रच 1
मेद (०४६ (14५, शल 09 58-60, 105 पथिः 8प)
3 175 8€ः 794
796* खहो श्रीमदिद भीम गन्धमादनक्ाननम्।
~ गणला९२{हटः + 185 65०२,
एगध एध८ - 51 ८13 ए85 01-8 5 7 © 2 0प
671, ए-116 21 3 + 76 प 04 6 7९यत् 1 ९{्टिः 61
68 1 ०7) 65 (घ १. 66) - °) 2 (+ 0१5४
0९) 312 वने छ्यस्मिन्मनो (० वनेस्िन्मदनो)रम्ये -- ४)
र (+ 775६ त) ॐ; दिव्या (हः दिव्य ); {६4 (5६५००
110€ } पस्य (प वत्र) 2४ कनक (10 कानन) -- 50
5९१०९०८९ ०६ 68०४ 10 &§1 {1-8 ८ 013, ९ ₹ 1 38
-- °) 511 2 "पलोदरकाः, \3 + 8 7 पत्रपुप्प(78 ४;
धथणञछ पुष्यपत्र)फएमेषया , © फएलेदया -- 8 2० एप
14 6 175 र्टः 68 5§1 13 7201-3 8 (सए) गा
त्क्षाा७ 68} 105 धर{्टिः 68०२
797>+ मान्यते पुप्पविक्रचा पुस्कोकिलकुटाक्टः 1
69 ओ (€ग्व््)+ 1९५) ० 69, एण ल 1४5४ [1०९७ ०
795 -- <) ©+ पयन् (०7 चष्लान्) -- ०) त वीक्ष
माणो &+ वीक्ष्यमाण नगोत्तम
|
74८01170 1६ 771 1४5
आरण्यकपर्व
|
।
|
॥
1
[8 155 77
शिखण्डिनीभिश्वरतां सहिताना शिखण्डिनाम् ।
नर्दतां शृणु निर्घोपं भीम पर्वतसानुषु ।॥ ७२
चकोराः शतपताघ् मत्तकोकिरुणारिकाः ।
पत्रिणः पुष्ितानेतान्संश्चष्यन्ति महाद्वुमान् ।। ७३
रक्तपीतारुणाः पार्थं पादपाग्रगता द्विजाः ।
परस्परयुदीधन्ते वहवो जीवजीवकाः ॥ ७४
हरितारुणवर्णाना शाद्रलाना समन्ततः ।
सारसाः प्रतिरश्यन्ते ओैलग्रस्रवपोष्बपि ॥ ७५
चदन्ति मधुरा वाचः सर्वभूतमनोनुगाः ।
भृङ्गराजोपचक्रा् रोदपृषठाय पत्रिणः ॥ ७६
चतुर्विपाणाः पद्माभाः ङुञ्लराः सकरेणवः ।
70 °) 51 ए1-3 ए+ 1८705 ४ पद्य चेमाय्, 71 3 पश्ये
माश (0 पञ्य भीम) 51 ए -3 ५ 71-3 ॥ जुचीन्देशान्
(रा 3 ^न्देव), 1६५ वनोदेदान -- ४) 1 3 क्रीडारण्यान्
(14: ^रण्य ) , 706 0०3 701 3 गृध © देवक्रीडाचू + देव
ग्रीडाश्च सर्वत -- ^) 51 75 अमानुषीं गतिं -- ५) ए४सु
(प्सः) 5173 708स्नो ({0्स्र)
71 °) ©+ वहूभि इ 23 छतामिः पुष्पिताम्राभि
-- 71 = 484, ९६८
72 7: 00 (9 ) 72 -- <) 1 3 नदेता, 24
1४ 11 १५ 63 नदता 7४७३ घोपच (गः निर्घोष) -- °)
51 1-8 71 3 ऽ गघमादनमानुपु ( = 5९० 62/, 714)
73 °) 148 487 "सारिकाः -- ०) पि सपतति, ¶५
आष्िप्यति
74 °) 51 ए1-3 713 पीषरक्तासुणा" > 125 रक्तासितारगाः
-- २) 21-3 7 (€छन्ल्+ 701-3 6) खगाः ({०प द्विजा)
-- °) 5111-3 71-3 5 निरीक्ते (०्डदी ) -- ५) 51
{र 701 &4 "जीविका
75 2) ५ 72८ एण 5 1 8 (€षन्ल् ©+) दादु
दाना, 04 6 द्यादूखाना दर (छडन्क४ + 0 2 ) समीपत
-- <) 51 7 71-3 £ मप्रददयते, ए1 2 ५ ० 84 र म्रत्य-
द्स्यन॒ -- °) 52 3 4 85 705-+ अन्रक्णेषु 51 2-3
13 5 [जषी, 23 3 2८1 च (ग [ल]पि)
76 64० 76 - 2) 6153 8 4 7 (लनल
713 8) गृ, 68 ध मनोरमा -- °) 2 लोहा पतत्रिण
77 °) कूम छमद्िपागा ० @-+ पद्माद्या -- °) 51
1 + सररेणुकाः, 72४ चापतल्यध = -- 75 ० 77:-78
-- ८) ¶% ©+ निन (णः पते) 8076 158 वेद्यै
528 |
8 16 77}
एते वैटूरयवर्णाभ धोभयन्ति महत्सरः ॥ ७५
वहुतारसञत्सेधाः चैलभरद्ात्परिच्युताः ।
नानाप्रह्चवणेम्यश्च वारिधाराः पतन्त्यमूः ॥ ७८
आस्कराभप्रमा भीम शारदाभ्रघनोपमाः ।
दोभयन्ति महारैठं नानारजनधातवः ॥ ७९
छचिदज्नवणौभाः कचित्काश्चनसंनिमाः ।
धातवो हरितालख फछवचिद्धिद्धुलफखय च ॥ ८०
मनःिसागुदाशैव संध्याञ्ननिक्रोपमाः ।
ए॒सरोहितवरण माः फविदधेशिथातवः ॥ ८१
सितासिताभ्रप्रतिमा बारघ्यैसमप्रभाः ।
एते बहुविधाः दरं ग्रोभयन्ति महाप्रभाः ॥ ८२
गन्धर्वाः सद कान्तामि्धोक्तं वृपपवैणा । |
1
।
।
|
एए» "वर्णाभा, 21 00 8 (०५८०ा॥ © 213) "वर्णाभा
78 2८0 78 (4 \1 7) - °) 730 "सार
(101 "ताल" ) -- ४) पर (०४८०६ 19, 70८01 ) अ दल
श्गपरिच्युता -- ५) 1\9 13 72० 700 7५ 6 पतति ष (1
"त्यत )} + पतत्यमी, 71 43 083 + पत्तयध 76) 3५
पतघ्युत
79 °) (1) 1 सास्कराभनप्रभा (०५) पतणृ+ल् 7
{116 ०व [11761 ०0 |) 93 2० 707 2५ 5 61 भीमाः,
7५७१ «हमा (0प्मीम) 51 + 713 ५ भम्कराभा-
प्रभाभिश्च - {+ ० ¶१-६0
80 1९4 ० 80° (५ 1 1 79} -- ०) §11\1 २
11 3 रजत्त , 8 नजन" , ¶1 7 काचनसप्रभाः - ५८) पूण
0:-+ पि छचिद्धिगुलिकप्रभा. (© ‰13 "कस्य पा)
81 °) 74 701-5 एः शुमा, १५७५ + गुणाः
"निभा! (101 "गुहा ) -- ४) 511\1-3 7०11-3 ¢ निचयो, }
71 61 ४ विस्वरो"; 09 + "रथिरो" (10 "निक्रो") -- °) |
1*4 कचिच्रिद" , 7४ सयं लेहित" -- ८) + 61 "सनिमा ; }
9 68 4 'सभवा , 63 "सप्रभा
82 1९४०7 82० -- °} 1} 3 अ! मदाप्रभ
83 ४) ¶1 }11 यथेष्ट (1० यथोक्त )
पिक्रमा , ५ 1 3 पा भीमचिफम
84. °) 9 \ > 29 ४ वीणाना (1ग मीताना)
1 9 चय ताराना, 14 रखखनानाव, 23 72८ 70 4 चगृष्र |
68 समताखाना, 11 कन्" } 23 8क्ट , {2६4 ताल" -- ) |
1
1
1
1
169 + भीम
§1 1 3 21-8 5 गीतसान्ना च; 18 73 10 7 4 6 तधा
सान्ना च, + ताना चेव 188 निम्बना, निञ्वना.,
[ 6524
महामार
----------------------+ ~~ ~~ ~*------ ~ + - ~~~ ~
[ यश्रयुद्रपय
दयने व्रलशृद्धप पार्थ स्िपृरूपैः गह ॥ ८२
गीतानां नरतालानां यथा मापना च निग्यनः।
श्रूयते वहुधा भीग सर्वभूतमनोहरः ॥ ८४
महागदवामृदीधम्व पृष्यां दरवन्दी श्रुमाम् ।
कठदसगणैर्जटामूपिर्मिनग्येमिनाम् ॥ ८५
भातुभिश्र मिदि किनमृगपकिमिः।
गन्धरपरप्यरोमिध कानन मनोगमः || ८६
व्यार पिप्रिधाफिः ठनयीर्णः समन्ततः ।
उपेतं पयय पन्नेय छरगतमरस्दिम | ८७
ते प्रीतमनसः शगः प्राप्ता गतिमनुचमाम् ।
नातप्यन्पतेन्रस्य दर्यनेन परंनपाः ॥ ८८
उपेनमथ मान्येध फल्ययद्धिश्न पाद्रपैः |
~ ~ ~ = ~~~ ~~ = +~ ~+
निम्यन, निम्बा -- ^) 9113 + [21 -5 ८ धुपन -- र)
5\ 70८ ए। "मनोरमा , 1८- 7011 १ सग "सनोश्ग, १५
मद्ठपीना च निस्यना ^}; पतप (1 -1 भाम नृतमनोगमे
85 °) 1 उना (न्प्र } -- <} 911५ [> ८
रवद) 64 (नर्, भर "क्म् (त) "गरगषू) - 4) 51 ६4
मुनि" {{णःक्र्पि')
86 ४) ^ -- *) 7 चानुमद्धिश्च मरसिश्र -- °)
न यानैर् (1 पर्)
87 ^) 1६4 अ देपनिनेयिन
88 1.८ ६५ 3 (य्त् {4} ।र श्रः उ
~ °) 2474 ग्ययं (प शग} ~ \{*^८^२ &§\ {13
3) 7901-3 ४17.
79५“ द्वीपा सहितां सीरासश्च निपर्महल्ममि 1
89 ५०) ५११ -- >} व दुरमि. {137 पारप)
-- <) ऽ! ना््रिेणम्य 1 भास्िमना 18 "हतेन, 7,
"खिपेण)ोम्य
90 °) 91 [1 3 बरी, 0, कप , 61 3 निष्ट (७८
घप्र) 1\3 + 101-3 {9 मत्तेद्रनपष श्रा" 1५1), 3 ष्यत,
7 70 प + + मतम्न तिग्मप्रम -- <) 1, वज 1 मर
पदानाम्, 73 64-+ "भूतानाम्, 6! "विचानाम् -- *} 1५4
घ्ाल्मिमेनम् (133 "यणम् )
८णनाष्ठाा ~ -प्प््ण 7) 1व 41 [५1 > चूषा 034
जारण्य ~ ऽध कारा + [1 3 तीर्थयाग्रा ( {011०६्ब्व
15 गधमादनप्रयेल 1 1५} 1\4 39 +) 1935 ) (प्
एप किप कतरा त्फ) ॥लााठप्र ०09}\ गपमादनप्रपेद्
|
यक्नयुद्धपव |
आपेणख राजर्पराश्मं दच््स्तदा ।॥ ८९ |
ततस्ते तीव्रतपसं कृद धमनिसंततम् । |
आरण्यकरपर्वं
[ 8 166. 10
पारगं सवेधमौणामािपेणञ्ुपागमन् ॥ ९०
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि पञ्चपञ्चादाठधिकद्ततमो ऽध्यायः ॥ १५५ ॥
१०५६
युधिष्ठिरस्तमासाद्य तपसा दग्धकिल्विषम् ।
अभ्यवादयत प्रीतः = 3. नाम कीर्तयच् ॥ १
ततः कृष्णा च भीमश यमौ चापि यशस्विनौ ।
चिरोभिः प्राप्य राजर्पिं पिार्योपतस्थिरे ॥ २
तथैव धौम्यो धर्मः पाण्डवानां पुरोहितः ।
यथान्यायग्ुपाक्रान्तस्तमरपिं संशितव्रतम् ॥ ३
अन्वजानात्स धर्म्नो अ॒निदिर्व्येन चक्षुपा ।
पाण्डोः पुत्रान्डरु्रष्टानाखतामिति चात्रवीच् ॥ ४
ङुरूणामृपर् प्राज्न पूजयित्वा महातपाः ।
चैरापायन उवाच । |
सह भ्रातृभिरासीनं पयपच्छदनामयम् ॥ ५
नायते इसर्पे भावं कचिद्धमे च वतसे ।
मातापित्रो ते वृत्तिः कच्चित्पार्थं न सीदति ॥ 8
कचित्ते गुरवः सर्वे वृद्धा वेया पूजिताः ।
कचिन्न ङुरूपे भावं पार्थ पापेषु कर्मसु ॥ ७
सुङ्तं प्रतिक्रतै च कचिद्धातु च दुष्कृतम् ।
यथान्यायं ुरृशरष्ठ जानासि न च कत्थसे ॥ <
यथाहं मानिताः कचिचया नन्दन्ति साधवः ।
वनेष्वपि वसन्कचिदर्ममेवादुवसैसे ।॥ ९
कचिद्धौम्यस्त्रदाचरिन पार्थं परितप्यते ।
{६3 “मादनवाम ), 01 3, 11165156, णु ल्ेमशसी्थयाचरा
(1०011०९ $ गघमादनप्रवेद्या 7 121) -- 40 714771८
34 172८ नार्िणा(8+ जार्िपिमेना ) चरमप्राप्ति-, 7 2 ार्पिण
स्ाघ्रमागमन, 7४ © गधघमादनवणन -- 4द7 70
{ 0द्पा९5, ए-0705 07 {01 }) 10 157 ( 003 168) , 77
163, 8 159 (षः 5 7 161) -- 51०1८ 70
7४ 102
156
1 °) तु घर्मामा (० तमामाच)
2 >) 1 चेव (छः चापि) 8 72८ 7० 7, ० सुनप
न्विनै, 76 पुस्पर्पमौ (101 [अ]पि यद्रास्विनौ) 9 © तप
(गयन्ाः) -- °) 208 त्डात (गःक्ठिरोभि) 7५48
राज्यं -- °) 81 ( 85 79 {€६) सनिधायोप, 8
प्रणिपदयोप'
ॐ °) § ह 713 + उपाक्रामन्, ए ©1 उपक्रामत,
2 1982-4 711 उपाक्ामत्, 12०४ > उपक्रातच् -- ५) $1
सुनि (णः क्रि) 38०प ध88 मित्र
5 °) 1 (5 77 ४5 10 चः) 513 06 707 7 6
[ 526
¶1 व्राघ्ठ, 2४ राजन › 01-3 213 प्रान्नः
© + ० 6-8 2078 6, 84 70105 आर्टिपैण ड"
-- 74 5 ०7) (४ ) 67९ -- °) ८५ 71 3 61 धर्मण,
श् @*+ ४ धर्मेषु (प्रम च) ए1 30 12 प्र- (प्च)
1५ 061 चसैने
श + 0 ¶, 294 6 000 7०४ (© ४1 6) -- °)
परप विप्रा, ©+ धि सिद्धा (णःष्द्धा) - °) ¶1&© पाप
(0 भाव)
8 4 ० 8 (ध १1 6) - °) 51 ह (4५)
103 36 भ्र्िपत्त॒ ›, 71 प्रतिहत -- °) 51 1 3 स्थातु, 7०४
उक्त, 7८ पाथ, ( ©+ नास्ति, ©1 धि क्षतु (0 हातु)
1 3 1 न, ¶" [इडाति, &५ हि (णिच) -- 4) 5170 2
©9 (एर प्ण ) च नं, 1९3 ठ1-3 10 0० 7+-9न वि , 7४
© +खन (नच) 1" विजानासि न हीयमे
9 °) 9 &@ यथा स (गः यथार्ह) -- ४) 79 ७५
सवयि (‡० स्वया) 12 कर्हिचित् (0? साधवः) -- 4४67
9, 51 1 3 768 112
10 06 जगण (छ ) 10117 -- ०) 8५ 128 6 ¶1
प तवाषारर्, 7५ © तवाचारे ({० स्वदाचारर्) -- ८) 8५
कच्चिन्न (० न पार्थ) -- °) 1 ए 3 + ानधर्माजवधने-
|
¢ 3 11
९83 18
॥& ॐ 16
637
9 10
0 10
8 186 10]
दानधर्मतपःलौयैरार्जवेन तितिक्षया ॥ १०
पित्तम वृत्तं कचित्पार्थाचुवर्तसे ।
कचिद्राजणियातेन पथा गन्छसि पाण्डय ॥ ११
स्वे स्वे किर इठे जाते पुत्रे नप्तरि वा पुनः ।
पितरः पिवरलोरुखाः शोचन्ति च हसन्ति च ॥ १२
कि न्वख दुष्कृतेऽसाभिः संम्राप्तन्यं भविप्यति ।
कि चाख सुकृतेऽस्माभिः प्राप्तन्यमिति ोभनम् ॥ १३
पिता माता तपरवाशरि्रुरात्मा च पञ्चमः ।
यस्ते पूजिताः पार्थं तख लोफावुभौ जितौ । १४
अन्भक्षा वायुभक्षाश्च एुवमाना विद्रायसा ।
जुषन्ते पर्यतश्रष्टषयः यर्वैसंधिषु ।॥ १५
कामिनः सह कान्ताभिः परस्परमनुव्रताः ।
द्यन्ते रौरभृद्धसास्तथा किंपुरुषा मृष ॥ १६
-----------+~-----
ददनेन तितिक्षया
11 511 3 7८ात् 11 ५169
12 °) 72८ मोदत्ति (10 श्नोचन्ति)
मन्ति)
13 °) 511) 3 47० 7 3 ४ 23 त्वस्य, 13 1); 3
1271 7 + 6 तस्व, 73683 3 यद्य, 64 न्पद् (० स्वस्य)
83 ५फिनु टुप्ठनमस्माभि - °) ]९+ वराप्तम्य व (०
सम्राः) ~ ९) 81706 73 $ तस्य; 7४ स्वस्य (10 चान्य)
1५ सुकृतैरपि तसैव, 84 किं वा सुहृतमम्नाभि -- ५) 51 73
13 पञ 65 अति (णः हृति) 1\+ प्रा्तस्यमथ चा भेव, 7४
सप्राप्तच्य सुश्लोभन
14 °) 517) 3 धपः पिता पणते माता -- ४) 5)
141 › दाराश्च (० जप्मा) -- \(॥५ 14, 51 113 287)
(९८९ [4 6) 1005
१५६८
3 रमति {०
युधिष्ठिरं उवाच ।
भगवद्याय्यमांहतयथावद्र्मनिश्चयम् ।
यथाद्राक्ति यथान्याय प्रिय्रतेऽय पिधि्मया।
{0४ 1) 8 7 आयम् (1० न्याय्यम्) 1073 28 {1 + यधा
पमंविनिश्चय -- (7, 2) 817" 13 विधिवन् ({०1-9य विपिर्) ]
15 एन ८ 15, §1 [ए 77 ( ०५८०])# 14 €) 1715
नारपिण उ" -- {छः 1115 1५1, 76 7०5 १७०५, ९०४,
26, 10दव1707 ४6 [षच्ड 1४ पाराय कामण 7८6 -- ?)}
8 (शर्णु पू क) विद्ायप -- °) 76 श्रयते, ग ४.4
जपत -- %) 7५ » 75 सवसथिपु, 2० स्थमानुपु
16 +) 5 40 04 569 यथा (णत्वा)
महाभारते
[ यक्नगुद्रप्व
अरजांसि च वायामि वसानाः कौविस्ानि च।
विद्याधरमगाद्रप सरभ्िणः प्रियदर्गनाः |
महोरगगणाग्रप सुपर्णात्रीरमादयः ॥ १८
थस्य चोपरि पैठ शूयते पवैर्मनिपु ।
, मेरीषणवग्हाना मृद्ानां च निग्वनः ॥ १९
; इद्रे तत्मयं श्रोतव्यं भग्तर्पमाः।
, ने फा्या यः कथंचिन्खातत्राभिमरण मतिः । २०
ने चाप्यतः पर् शक्यं गन्तु मरतमनमाः।
विदागे त्र देवानाममानुपगनिम्त मा | २१
ईयचपलरर्माणं मयु्यमिह भग्न ।
द्विपन्ति सर्वभूतानि ताडयन्ति च गक्चमाः | २२
अभ्यतिक्रम्य रिग श्ररस्ाख युधिष्टिर ।
म" प त 1,
]
॥ ष, र्वाप्मरमां
| दयन्त ब्रह्य पार्थं गन्धः गणाः ॥ १७
॥
17 *) 51 1\1-3 73 पखारि ({*- यामानि? ~ 3)
51 113 013 १ (लुपि, 41 ना (८)
18 1\3 4) (षण् } 1 -- <) 1 दा 3 {019 2
। रम{51 चर)मामा यथाकाम ~ %) 13 126 "3 व्रा {1
पचोरगायना (7८ दिन , शव (क्न ) 4१ 634 चानाद्प
14 सुपगाना गगाक्रम
19 °) 1\1 » शग ([णद्र') -- ४) {3 1 0-
701-3 +©) भृयते ~ <) 1 "मृटगयस्डाना, ८५ "वयव
सघान। -- «) 7) पणयाना ({गमृदराना) {५७ गि म्यन् ,
नि(नि }स्यनाः ५1.)
20 ४) ५ (९, +18> (यंभ - <) {+ 124 13 (1
व्ण ) 64 खाय (0 कार्या) 511\1 उवा, 141 शि (ण्व्पि)
-- “) 2 1 (८८८, 03) "गमने ([ग-ष्समा) 13
0८ मनः
1 21 ^) + 9 (प्लु) दारय ४८1 गन्तु -- *} 7;
विप्रयो, पिहराम् 51 1 छ्य, +) 34 सथ, 0४
, यत्र (नद्यव) -- +) 1\4 3 मामानुप , 121 3 ८ ७६१
न मानुष (07 अमानुष) 51 {1 3 भप्द्विम ; ६3 +,
ए-ञद्विमा,¶्र6 जञ्नन (61 नया) (णप्तुखा) ‰,+
मानुपागान धैगनि -- 1८21 &1 13 1217 $7.31
। 314 (एउ तदाल प पर [मोर ६८)
22 ^) 11 3 "वर्माणि - °) 9 मानुष भ्व, 1\1 +
* मानुपाणी (1० मनुष्य ) -- ^} 1\4 युधिष्टिर, ५ च भारत,
पृ © 3 च पायिव (61 ख पादय) (1० च राक्षसा)
23 °) 13 अल्यनि , + ए 7 (लल्ल) [1-3 ८ ) पुष
॥
| 526 |
यक्नयुदधपर्व | आरण्य॒कपवे [ 8 156 31
गतिः परममिद्धानां देवर्षीणा प्रकाराते ॥ २३ उपासीनख धनदं तुम्बुरोः पविषु ।
चापलाटिद गच्छन्तं पाथं यानमतः परम् । , गीतसामखनस्तात श्रुयते गन्धमादने । २८
अयःश्रूलादिभिर्घन्ति राघमाः शच्ुशरून ॥ २४ एतदर्ववरि्धं चित्रमिह तात युधिष्ठिर ।
अप्सरोभिः परितः सम्या नरवाहनः । प्रन्ते सर्वभूतानि बहुशः पवैसंधिषु ।॥ २९
इह व्रशरवणत्तात प्ैसंचिषु द्यते ॥ २५ भुञ्ानाः सर्वभोज्यानि रमन्ति फलानि च ।
चरिखरे तं ममासीनमथिषं सचैरक्षमाम् 1 , चम्वं पाण्डवगरष्ठा याबदूनद्चनम् ॥ ३०
रन्ते म्ैभूतानि भादुमन्तमिवोदितम् ॥ २६ , न ताव चयलेर्माव्यमिहं प्राप्तैः कथंचन ।
देवदानवमिद्धाना तथा वेश्रवरणस् च । ¦ उपित्वेद यथाकामं यथाश्रद्धं विहृत्य च । 1
गिरेः निखरमुद्यानमिदं भरतसत्तम ॥ २७ ततः गस्ुभरता रेष्ठ पृथिवीं पारपिप्यसि ॥ ३१ ६०,
ति श्रीमहामाप्ते आरण्यक्पर्यणि पट्ूपश्चागदयिकद्छतनमो ऽभ्याय ॥ १५६ ॥
~~~ -~-~--~-~-~~~_-~~~~-~~~~~~~~~~~~~~~-~~~_~~_~~-~~~~-~~_~_~-~~-~~-~-~-~-_--~-~_
(\ (णर }) 03 अन्यानि", ©1 जम्यमि", © + स्यमि | ( {०१ प्रक्षन्ने )
(10? म्यति } © दिगस (० ध्विन्वर) -- ४) 8 701 30 °) 3 7 (€षव््५ 71-9 8) सुनि" (10; स्व )
72 7५ 6 छरामन्व (पक्वा) ए, महायने (ग युधि") ¦ -- “) 81 70 7, 5 अरतुनदरनात्
13 द्रोटन्य विपमागि च -- ०) त मरर्पीणा (0प्देव ) 31 1 द्रा 3 01-3 6 (्८व 31०9 कलिः ‰1, 713
९३ नाप्य वर्वसानानानिय नात पर ति 71770174 1६ हाठ ~ ‰हलिः 312, 8 105
24 *) 1५ ८8४ 72४ ©3 {1 चापवत्याद, 72 3 पञ 89 7981“ चपट सवमूताना द्वेष्यो भवनि मानव" ।
ष्रपन्णदु 7४ जथ गनच्य, ऽ दिन गनस्य { {0१ दृष्ट गच्द्रन्न) ~ <) ए 7५ 8 (#\ ध 0७ ) इृहोपिसया - ^) ४
-- >) 11 3 4 एठा 3 0५ 70: ८३ 703 ९ प्रार्थयानम्, 6५ (००९६ 7५) व्राख््रनिता 51 ए1-9 71-5 ५ पायै, 8 2८
४ प्राभुयानास्, 319 प्रापयामि (० पारं यानम्) ७ 8 | 77, ° तान (० प्रेष्ठ)
{001 12५ ९ वू (तः ल्या ) 3 इन , गू$ (1€0ष्€ व्य )
6124 त्रत (ण्न ) -- <) 51 र 71-3 नीक्ीर् (८गज०० -- 1८" कका 51 1 3 706 7 @ 4
(0 प्रन्नि) 13 1; छय-दलापिभिनयीष्टार् , 83 + गणश , जारण्य - 5/0 एव्व + ए1 3 700 0४ सीशयात्रा
नय (+ नून, जधः }िनाभिनिद्चति, 7 69-+ जयश्यूरा ¡ इ 3 5४ (भा न्फ ऽ षदप एण) पठणत्रि०ण 0णाए
भिपिघ्तति, ©" जन शूट निघ्ठवि ~ °) + टृष्टचेतस + = गधमादनयाम , ए3 77 2, ९15९, ण न्मेमदातीथैयात्रा
ए1 नत्र पाडत (10 द्रघ्रु) 51 ह 3 201-3 ८ घरति रतासि ({नाण्छटत ए, गधमाद्रनप्रवेद्रा 1० ह 721) ४८ 5 5 ¶४
पादय (61 भागन, 73 पाया ) ©3 +, ०णा६ मघमादनम्रवरश - 441: 7471८ + 7८
26 ०८४ न 1 1; -- °) 51 [५ 3 चिग्परत, भा्पिणा( + जाप्िमेना)नुटामन » 77 3 आ्टिपेणव्राक्य , 1
+ श्रिमरेम्मिच, 8 7001 13 7071-4 6 61 दिस्वमम्धं 13, त्वाणछिपिणयमागम - 4वाः/ 70 (पऽ फगतऽ नगः
द्विव्येर चवमायीन - 2) 3 283 + 7 (दन्न, 70८) यक्ष एन) 7८ 158 (7293 159), 21 164, 8 160 (2
(10 स्व") -- <) 8०८८ +{85 प्रश्चनि ग) 70 162) - अगद 7० णा ०5 3 1 38
28 °) 7८5 सनन (10 धनद) {+ उपामनीद मनन ।
-- ९) {1 37 (धम्ल्टु* 70 03} 31 3 तुपसे + ¦ 1 ठ |
तुवगयाश्च गायनाः -- &4 छण 25० एण) (ष ) ,
‰8०-29 -- <) 51 गीत सामस्वनस्, 71 3 गीते सामः, धर 1 4्लिः ६८४९ पर, 51 ह1-3 27 01-3 6 7715
© मीत(गू त )पामभ्वनिच्, ५2 गीत मामम्बनस ५0 799* जास्पिणाश्रमे तम्मिनमम पूतरपिनामहाः।
नम्र ({0प तान) -- ८) व" पचते ({07 श्रूयने ) -- [२8 ०0 1० -- 41६67 1, 2 (९९९६ ह+) 175
29 7४०८ 29 (न ९1 28) -- *) ए५ तात, 2! , 800* फ चक्रुस ते वीरा सर्वेऽनिपलपौरुपा 1
लच्र (10 चित्रम् ) -- >) 51 13 7213 [आश्वर्यं ({०प् तात) । [82 4 70 7, 6क्रिं च चक्रमद्ावीर्यां ]
84 चनद नरयाद्रन - 2) 112 + त्रतनि, 1 89 + रस्ते 2 °) 5! 1 3 कायाणि चाग्यदार्याणि, ए५ फानि
| 827 |
8 167 11]
म्टाभारते
[ यक्नयुदध्वं
१५५
जनमेजय उवाच ।
पाण्डोः पुत्रा महात्मानः सरवे दिव्यपराक्रमाः ।
कियन्तं कारमवसन्प्वते गन्धमादने ॥ १
कानि चाम्यवहायीणि तत्र तेपां महात्मनाम् ।
वसतां रीकवीराणामा्संदूदि सत्तम ॥ २
विस्तरेण च मे चस भीमसेनपराक्रमम् ।
ययक मदावाहुससिन्देमवते गिरौ ।
न खासीसुनधंदधं तख यैर्दिजोत्तम ॥ ३
कचचिर्समागमस्तेषमरसीट श्रवणेन च )
तत्र ह्यायाति धनद आर्पिणो यथात्रवीत् ।॥ ४
एतदिच्छाम श्रोतु विस्तरेण तपोधन ।
निमे शर्वतस्तृष्षिरस्ि,तेयां विचेष्टितम् ॥ ५
वैरपायन उवच ।
एतदात्महितं श्रुता तस्याप्रतिमतेजसः ।
शरासनं सततं चक्कुस्तथैव भरतर्षभाः ॥ ६
|
|
युञ्नाना अनि भोज्यानि रमवरन्ति फलानि च ।
शुदधवाणदतानां च स्गाणां पिदितान्यपि ॥ ७
मेऽ्यानि रिमवतपषटे मधूनि विप्िधानि च |
एव ते न्यवर्सतत्र पाण्डवा भरतरपं माः ॥ ८
तथा निवसतां तेपां पशम वरपैमम्यगाद् 1
श्ृण्पतां टोमशोक्तानि वाक्यानि वित्िधानि च) ९
कृत्य फार उपर्थासख इतति चोक्ता वटरोन्कचः ।
राशः सरितः सवः पूवमेव गतः प्रभो ॥ १०
आपिम तेप वता व मदालसनागर }
अगच्छन्वहयो मासाः पदयतां महदद्भुतम् ॥ ११
तैस्तत्र रममायथ विहरद्धिथ प्राण्डयेः 1
प्रीतिमन्तो महाभागा मुनयश्चारणास्तथा ॥ १२
आजग्मुः पाण्डवान्दरषटु सिद्धात्मानो यतचताः 1
, तैस्तैः सह कथाश्दुरटि्या भरतसत्तमाः । १२
॥
भोज्यानि व्वाक्षणि -- ‰) 7५ चसत्ता वीरसलोकाना गतस्य ,
भूषहिस
3 5 हा 3 प्ण 3 १०१ -- °) 511\13 47)
71-3 5 १५४0 +[एव; कद्ि ((गच) 5 मा (1ग्मे)
2, पुनशषि (10 च मै इस) -- °) ए 64-+ छ यरता" (©)
तेपा चा ) ~ 4८6८ 8, 8 (९छल्छु व &1 } 1708
801* धनदाघ्युपिते निलय वमततम्तस्य परते !
4 ष छ 4०-5 51 ए) 3 ध्षणाणु) 8 एण्त् 4 --*)
रः 3 कश्चित} 08 + 6 93 एचित् (10 कष्ित्) -- ४)
21 -8 वैश्रवणस्य 51 एज $ ह ({०च) ~ ८) 3 4
किमि (णः हि) + जायाति धनदस्ततर -- <) 8 यार्थ
(5\ "टि येनो, 76 द्य्टिपेभो 1 3» यदा({०ः यथाः)
5 णप 0०० षा 4) ~ ०) [वा 30 द्भिजो
त्तम (1० तपो") -- <) ५ 8 [जाच्ि (1० हि) ~ °)
813 121-8 5 इह; ५ 8 दति (1० भलि)
6 °) 7ए+ एरष्य वष्वन, 71 3 ते तदारमहित
० 6० -- °) 14: ते तत्तद् (12 सतत)
रभ्यम्रास् -- ५) ए, भाषिपेणस्य पाडवाः
7 ०४ = (एः }) 8 [68 302
= -
रण चवचम चक्र
ॐ
6४8
: तत; कतिपयहख महाटनिवामिनम् ।
~~~ --“~
8 ५० 8४ -- ९८} 1 32) + + 7८ 1.3
पुरषः (10 भरतं) 8 रमायनमम्ा[ धष “समुग्या-; 61
मृद्धाठेनि तप्रोपुन्तिम्म मारना
9 ५) 51 1\9 काम्यानि, 1+ चासि (10 वाक्यानि)
1६13 21 3 71 123-0 9 [खन, 7८ [भपि (4 च)
10 °) 5: कृतक्ाल, % क्या काल ; 13 63, कनकाय
-- ०) 8 1 (९न्ला)! {21-3 ४) राक्ष सह सर्यैश्च -- °)
§ 71 37, प्रभु" (1० प्रमो)
12 ०४) ग् तश्र [[०ःत्तमग्र) 21-3 2८70 04 |
धिषण) रसमा" छणव् व्िहरद्धि 51 11 3 213 +तया
ष्व रममाणाना (7) 3 चकस्षमानाना) सुग विद्रता तदा -- ५)
51 11 3 ऋय (10 सुनयद्वा) ५ चच्वार सुनेयन्नथा
(प्ण पारणा मुनयम्नधा)
13 °) 5 (र 3 यता^्मानो, 13 7 [लसता 79 3 ) गूध
81 ऽ शुद्धारमानो - ^) 1:32 1) ( ९२४९९} 11 3 ८)
0१ तेति १ ण पतती (10 तस ) + सहितास्ते (णिः
स सह) 237 (५५८९) 791 3 ४) पु) © + ५क्छ्पा
चक्रुर् -- 4} 30 (स्स््क(+ 7) 3 ४) दिजच्या 513
श्रवणमूपणा (1० भरत") ६। पादप सद भारत
यक्षयुद्धपवं |
क्रद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहमाहसत् ।। १४
प्राफम्पत मदागैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः ।
दद्युः सर्वभूतानि पाण्डवाश तदद्धुतम् ॥ १५
ततः रीरोत्मखाग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः ।
अवदत्मर्बमाल्यानि गन्धवन्ति श्चुमानि च ॥ १६
तत्र पुष्पाणि दिव्यानि सुद्धि; सह पाण्डवाः ।
ददृशुः पश्चवर्णानि द्रौपदी च यद्यखिनी ॥ १७
भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमव्रवीत् ।
विविक्ते पतोद सुखासीनं महाशुजम् ॥ १८
सुपर्णानिखवेगेन श्वसनेन मदावलात् ।
प्चवणौनि पातयन्ते पुष्पाणि भरतर्थम् ।
प्रयश्च सर्वभूताना नदीमश्वरथा प्रति ॥ १९
14 °) 7 © कनिषयाः"सु -- <) §1 ४1 > महानाद
15 ४} ए ‡ ५ 31 273 प्रस्तर, 7८ श" प्रानृन्यत्र, ग
&3~+ प्रादद्यत, &\ प्रपतन - "3 0 (षा ) 15० -17८
16 ५४०) 16 (ल \1 15) - °) 5111-3
आवहत् ~ 70८ 07 (171 ) 16414
17 टि छपा 17५४ (५ ४] 15), 70५ 00) 17" (ल
\ 1 16} - “) 511 7201-3 \{\ तानि; 7५९ तत (1०
तत्र) + पप्ण्णञ पुष्प्राणि प्पे दिन्यानि 5 फुलानि
(प पुप्याणि) 61 मान्यानि (० दिप्यानि) -- ४) 7४
सुरमीण्येव पादवा -- ^) {+ उहुयणौनि, 61 सर्वभूतानि
19 8५1०756 19, 1५ ८ 71 > 195 द्रौपयुवाच -- °)
प्र४ + 701-3 ८ मनमन्तुल्य' , 31 सुरर्णानिल -- ४) 51
महावन, &1 3 "चे, 1५ " बुज, 03 "वटाव, 2८ 71 62 4
भ वल, ५63 “यल -- <) ६५ कुनोप्य््रैव पायते -- ५)
[५8 च कानिच, ४ वि्िधानि च (० भरत") ~ धल
19८, ‰ © 1115
8024 द्विस्यव्रणानि दिस्यानि दिस्यगन्धव्ानि च।
मदयन्यीव गन्पेन मनो म भेरतपभ।
मेषा तु दर्ठनार्म्पर्यश्सीरम्याच नयैव च 1
नद्यनीतर सनोदुःप ममद्र शध्रुचापन ।
ट्य कुसुभर्दिन्यदिव्यगन्धवद" छम
दैवसान्यचचिन्वाहमिच्टेय सगम स्वया ।
दरद तु पुर्पव्याच् प्रिेचेणाम्ुज शुभम् ।
गन्यमस्यानमपन्न मम मानसवर्धनम्।
-- °) 5 (€्व्थ्६ 2) मर्वन्ोरम्य - ^) €1 1 3 अद्म
मका (1 51 ४6 778६ पाल [0ल.ऽ ४6 10५६) , 8 23
॥॥ [
{
आरण्यकपतवे
1
॥
|
[8 157 28
पाण्डवे सत्य्सधेन भरात्रा तव नरैर ।
गन्यर्वारगरधांसि वासवश्च निवारितः ।
हवा मायाविन्ोग्रा धुः प्राप च गाण्डिवम् । २०
तवापि सुमहत्तेजो महद्वाहूचरं च ते ।
अविषह्यमनाधृष्यं ज्रतक्रतुवरोपमम् ।॥ २१
त्वद्राहुवल्वेगेन त्रासिताः स्ैराधसाः ।
हित्वा कं प्रपद्यन्तां मीमसेन दिषो दश ॥ २२
ततः दरैरोत्तमय्या््रं चित्रमास्यधर रिवम ।
व्यपेतभयसमोहा; पश्यन्तु सुहृदस्तव ॥ २३
एवं प्रणिहितं भीम चिरासरभृति मे मनः।
रषमिच्छामि शैलाग्रं चद्ाहूबलमाभिता ॥ २४
ततः धिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परतपः।
अश्वनी, एज मदाकि्नी, 7213 अश्वव्र्ती; 16 (70 08 1
{९९४} तम्नायक्रा , 01 नश्वनिका , 21 जन्वहमकीं , 113 जेश्वपता
ध्)" दीवश्चकारा (810) प्रति, 7५ &-+ न द्यददयत मा प्रति
~-- <{॥€7 19, 4 @ 175
808 वासुदेवसहायेन वासुदेवप्रियेण च 1
20 ०४} 81 3 + 7५ 720 794 6 मदान्मना, 283 01-3
219 जनेश्वर ([णःनरे) + पाडतेन लव भ्नाग्रा मद्यमयेन
मानद - ८) 14 पुरदर , ८8५ ९ पराजित , 7०1 महारथ
(0 निवा) - °) एज निनग्ा, 61 हदवा 613
मायाविदः ५ निहता मायिनश्चोग्राः
21 °) §1 तथा हि, 7 तथापि; 4 तथास्व (णः
तवापि) ©" सुमष्ठातेजो -- °) 51 71 3 महा्राहु -- °)
1५ अरिपद्यतम लेके -- ८) ए1 5 7८ 70 7५ ० द्ाक्रतुल्य-
, चन्ोपम (89 7० "पराक्रम ), 1 3 4 द्रातक्रतुयलोपम
2 ०) ए वृ ©+ "वीर्यण (० वेगेन) -- ४) ए
नादिना-, 7५ चरिता , 64 तादिता (ण ब्रामिताः) 51
हता सर्व दहिराक्षमा
%22 1 ना (ण) ) 28१-24° -- ^€ 29, 18
105
804* सान सनत्त कुयन्पैव भरत्पेम ।
‰4 18 0० ‰4 , 1 छप 2६००८ ( ए] 28) -- °)
21 9 4 70५70 7५ 6 "चटपारिता -- 4९ 24, 76
+ 305
1
1
1
529
808 इच्छामि च नरभ्याघ पुप्प प्रलयक्षमीदाम् ।
आानीयमान क्षिप्र वै स्वया भरतमत्तम 1
25 208 25, 9 4 706 05 यद्रा उ
॥
-- °) 51
8 187 ‰ }
£ नामरष्यत महाबाहः प्रहारमिव सद्म; ।। २५
सिदर्पभगतिः श्रीमानुदारः कनकम्रमः |
मनस्वी बर्वान्दपनो मानी शूरश पाण्डवः (! २६
लोहिताः परुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
सिद बृदत्छन्धः श्ारपोत इचोद्भतः ॥ २७
महात्मा चारुसर्बाह्गः कम्बुग्रीवो महाभुजः ।
रुष्मयृष्ठं धनुः खद्धं तृणांशापि परम्शत् ॥ २८
केसरीव यथोत्सिक्तः प्रमित इव चारणः ।
व्यपेतभयरसमोहः शैरमम्यपतद्रली ॥ २९
तं मृगेन्द्रमिवायान्तं प्रभिन्नमिव पारणम् ।
दच्ययः सर्वभूतानि वाणसद्गधयुरषरम् ॥ ०
तत मतष्मात्मान, 11 3 ततश्वा( ६3 “श्च } क्षिप्तमारमान - 73
० 25°-26 -- ०} 1 » सद्धूनु , 81 श्रात्रव , 84 सगर",
79 9 (0०0७ व्ण ) 63 + ध सद्रज", 71 सद्रति", 7४ ७8
सद्र (07 सद्भव-)
26 7 ०0 १6०? (५ $] 28), ए ©$ ०7 26,
14 79 ४० 26 ~ १) 51 1 3 81- 7० 001 29
0+ 5 © ५ उदार (७ उदार") -- ५५ ००, 26०9४
27 ¶ ४ ० 21, 64० ‰7०* (५ र 1 26) ~ °}
5\ 1 3 प्ृथुमुजो , 2 प्रथुग्रीवो, 7, पृधु प्रा्युर -- °)
ए-५ 12० ७9 ५ ४ व्रृपस्कघ- , 5५ 2५ महारकध- -- °) 51
1 2 8४ + प साटषोत
28 *) 51 एए1-9 8५ 72५ -+ ¶१ ७1 "जु" (१० "जुन )
~ ^) 88 + 8 5 गद्य, 2 3 विभ्रत्, 7५ ० दाख {107
ख्क्म) ~ °) 1 1 3 तूण; 8 2 3 ऽ सद्ग, 7861
तूणः, ध ७४-५ ४ तूणी (० तूणान्) €! ए! ५ 24 ऽ प्रा
खपच्, 81 ४ + "सूपत्, 71 41 3 "शन्
29 ^) प (००्ग ६५ ) ए, 65 स केसरी (0 केसरीष)
51 73 यथोस्प्ट, 1 १ 2 7 (०८९० 18 6) ¶9 8 दव
श्वोरिमक्तः, 1 एवोस्सिक्त', 61 यरात्मिक्त , ५ वधोत्सिक्तः
(0 यथोष्सिक्ः) -- °) 361 कुजर' (णि वारण") -- 112
० 29-804 -- ८} = 81८ ए प्रणम्य मयमन्रास् ; 61
द्ौपदीचचसमोष्ात् -- ५) 75 गिरिम् (१० पैम)
30 13 ०० 30 (०१ ए} 29) -- °) 87 (60०
719 6) वाणकाञुकधारिण; 7५ 69 » पार्यं सद्गधनु्र
31 ५ 0 31० ~ ¢ ) = 29९ ए (+ ०7 )
701-3 "सघ्रास ५) 81-9 2 रौलराज समाध्रित (7
क्षिग्रमेवापतद्री )
32 °) 5 19 21-श्क्भ्य, 72, मात्स्यं (10? कतिर्य॑}
मदामासे
1
॥
|
। न ग्लानि च कातयं न वैङ्कव्यं न मत्सरः ।
[ यक्षयुद्पवं
द्रौपया वर्धयन्दरषं गदामादाय पाण्डवः |
व्यपेतभयसंमोदः रैलराजं समाविशत् ॥ २१
| कदाचिचुपते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ॥ ३२
' तदेकायनमासाद्य विषमं मीमदशेनम् ।
---~--~-------~--- ~~~ --------~-~-----~----~---~-~~-~-~-~---~-~~-__-~~~-~_~~~~~~~~~----~- ~~~ - -
1
बहुतालोच्छ्रयं शृद्धमाररोह मदावलः ।॥ ३३
स किनरमहानागघुनिगन्धरवेराक्षसान् ।
हर्षयन्पर्वतखाग्रमाससाद मदाबरः ॥ ३४
ततर तै्रवणावासं ददद भरतर्षभः ।
काश्चन; स्फाटिकाकवेदमभिः समलंकृतम् ॥ ३५
मोदयन्सर्वभूतानि गन्धमादनसंभवः ।
-- °) ५ च छम. 125 सश्नम" (10 मस्र ) 1 1४
71-5न भयन च सन्नम -- ८) 511) > भजते {1० जुषते)
35 °) ¶५ 644 सगन्याटसमाकीण; 61 तद्रैकातिसमा
साद्य -- °) 1 71-+ + महागिरे" (1 इृकोदर ) (19
महाः)
34 ४) 4 7 सरिनरमह्टामागस्ुनिगधर्वराक्ष सान्, 73
"महानागगधर्वमुनिराक्षसाच् ४ 41 "महाभायाद्षियधर्व' ,
४3 सर्िनरान्महामागान्सुनीन्गध्' -- <) ए1-8 71-3 $
धपे" (० हरपˆ) -- °) 1313 7५ 50 7, ° आर्य स,
8५ 2४ 61 भार्रोष्ट (1 जाससाद) 5§1 ए -3 71-8 5
परतप (0" महा )
35 °) 81-3 ] (०>८])४ 71-3 6) ¶५ 684 ततो ((0ा-
तत्र) -- °) + दष्टो पाडवस्तथा -- °) ए पज ©» स्फरिका-
करिन्, 8 7 (शरण्य 00 -3 5) स्पाटिकैश्चव ५ » [ ४०07९
००८८ ) 61 > 7 काचनस्फ( 81! "स्फा) रिका -- ^{४6८ 86,
3 8 7 (कण्ण 015 8) 198
806* प्राच्रेण परिक्षिक्च सौवर्णेन समन्तत !
सरव॑रत्धुतिमता सर्बोद्यानवता तथा ।
वसादम्युच्छयवता चयाद्यलकदो भिना ।
दारवोरणनिज्यृहध्वजसवाहसोभिना ।
चिलासिनीभिरव्य्ं दृदयन्तीभि समन्तत. ।
चायुना धूयमनिभि पताकाभिरलक्तत्तम् ।
धलुष्कोटिमवषटम्य वक्रमावेन वाहुना
पश्यमानः स खेदेन व विणाधिपते पुरम् ।
36 °) 7» 12९ मादयन्, 84 8 हाद (+ मान)यनू
-- ®) 91 छ > सुसुखः; ए® 7! ऽ ° स सुखो , 7 सुसुखी
६‹ 8 मारन सुखशीतर , 54 मारत प्रचवौ सुखे, 7 मारुत
सुसुखोचित
{5}
{ 580 |
यक्षयुद्धपवं |
सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो वयौ ॥ ३६
चित्रा विधिधवर्णाभाधित्रमञ्जरिधारिणः।
अचिन्त्या विविधास्तत्र दमाः परमशोभनाः ॥ ३७
रतजार्परिशिद्च चित्रमाल्यधर शिवम् ।
राक्षसाधिपतेः खानं द्दव्रै भरतर्यमः ॥ ३८
गदाखज्जधयुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः ।
भीमसेनो मदावबाहुसस्ौ गिरिखिाचरः ॥ ३९
ततः यहुभुपाघ्मासीदविपतां लोमहर्षणम् ।
उ्याघोपतलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ।। ४०
ततः संहृष्टरोमाणः शब्दं तमभिदुदुुः ।
यक्षराक्षसगन्धवी; पाण्डवख समीपतः । ४१
गदापरिषनिखिशश्यक्तिश्रपरधधाः ।
आरण्यकपरवं
[3 15 4
प्रगृहीता व्यरोचन्त यशक्राक्षसवाहूुमिः ॥ ४२
ततः प्रवरृते युद्धं तेषां तख च भारत ।
तैः प्रयुक्तान्महाकायैः जक्तिशयूलपरश्वधान् ।
भष्भीमः प्रचिच्छेद मीमवेगतरेस्ततः ॥ ४३
अन्तरिक्षचराणां च भूमिष्ठानां च गज॑ताम् ।
दरैर्विव्याध गात्राणि राक्षसानां मदाबरः । ४४
सा रोहितमहा्रष्टिरभ्यवर्थन्महावलम् ।
कायेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसाना समन्ततः ॥ ४५
मीमबाहुवरोत्सुेवहुधा यक्रसाम् ।
विनिकरत्तान्य स्यन्त शरीराणि रिरांसि च ॥ ४६
प्रच्छा्यमान रक्षोभिः पाण्डवं प्रियदर्शनम्
द्युः सर्वभूतानि दर्यमभ्रगगैखि ॥ ४७
37 ^) 75 चित्रान्विविधव्णामान -- °) 6 1८3 फटः-
( ए फुल) माल्यसमाचिता › 78 नानाफर्ममाचिता , 8 फट
माटाममाचितानू -- °) 8 7० ४ 72५ ८ “श्रोभिन" (ग
"व्रोमनाः) 51 ६1 3 725 मनमापि महाव्रुमाः (0; "माच ),
ए» 71-5 मनसोपि महद्भुमाः
38 ४) 8100. 3 7 (०१८९४ 71-8 5) "माल्यव्रिभूपित
-- °} 87 (€ष्ट्न्४ 01-3 6) दष्टो (0द्रदर्दौ) ए
पवनान्मज , ४९ 885 भरतर्षम
59 °) ऽ1 नदरा, 7० महा (प गदा-) -- ४) ए+
सतत समरग्रिय › 41 स भीमस्तयक्तसाध्वस ›, © समभिदरुल्
वेगत - 39“ = 1 179 14०, 181 4 4 54 18५,
€ = प्ण्चणऽ, (टदा ८ ता 70का८, +^ एए ^ (7
414), ० 91
40 °) 7 © उपाध्माय -- °) 8 रोमष्टपैण -- °)
61 1 3 + 72५ ध ज्याघोप चल्योपच्, ठ 20 7५ 0 गृ
© ज्याघोप(281 ५ 7+ ० "प }तलङब्द च, 28 5 धोपाश्च
-- ०) {ज]कृपयत् (£ [ज)]मोह*) 725 नादयामाम पर्वत
41 794 ० 41 - °) 213 7 (6८6४ 71-3 €,
1०4 00 } प 1 ३ प्रः (गस) -- ”*) 23 5 2
एणा 75 [+ 6 एश्णञ बरवद ४०१ त 3 125 समिदुदुवु"
गृ तमनुु्चबु-, © तमभिश्चुश्रुबु , + तदभि
42 ८) & 48 513 7 (€९८९्)४ 701-3 6) 19 ©
श्रूरदाक्तिपरश्च(० “म्ब )धाः -- ८) 7५ © च्यराजत, 125
व्यरस्यत , 7" ग्यरदोभत (० ज्यरो) -- °) 16 *रविंनचिरौ
423 4.1 482, 8 178
807* सरट्धाना महावोप सिहानामिव नर्दताम् ।
-- ९) 1 80०03 पाधा सैः प्रञुक्तान्ज ४ निर्सुक्तासतै" ॥
|
213 तै्विसुक्तान् 21 8 4 ] (@न्नु) 213 5) महा
माय", 61 › 9 महाकायान् -- °) 42 ए, ८7
(९०श्) 121-3 8) श्यूलदाक्तिपरश्च(०" “म्ब ) धान् -- °) ए
सित्मैश्च चिच्छेद -- 1) 51 ए 8५ 71-3 5 मीमवेगपरा
क्रम", 4 1: मीमो भीमतरैर्नप (13 रस्त ), 72५ भ भीम
वेगदरिस्तथा (ण दा), 79 © ४1 तरै(€1 जवै)खदा
44 °) 2 7 (65०९) 7201-3 5) (1 "गताना च - ४)
ह+ 7013 5 वृ" धि भूनिम्थाना ह+ 2 त्यैता - ५46
44, 8 178
808* द्ोणितस्य तत" पेतुधनानामिव भारत 1
1006162(66, 8 7618 45९4, ¶' © 1८7९0177 धा6 1106
17 18 ["006€ः 1866
45 4 ० 45० -- °) 51 [1 3 725 6 "मयी ((णः
महा ) ४) 1 > महात्मना, 25 7 © महावर } र
महाचट - ए 7 (650०६ 71-8 ६} 108 ६167 45०? णृ
@ 15 8.{€ 45
809* गदापरिघपाणीना रक्षसा कायसभवा ।
-- 8 76805 46० {छाः 808*#, ¶ृ, © 1९८द70द्ठ 1 16९
-- ८} 4 8 (¶' © 57 प्र७) गात्रै ({०ः क्रये) 51
ह 1-8 31120 7४ 8 7५ ३ (16 [षप्भ ४० ऽ९त्०फत् प््ा6)
घोरा (प धारा) -- ^ लः 46, ग् & 15 809*
46 ०) 6 विदिसैर्, 8 7 (कव्त्६71-8 5) भायुधर्,
ए सायकैर् (07 वहुधा) ०) {20 [22 23 128 विनि
छतानि, 78 दरि तानि ए ५ 23 7 (०२०७6 75 6)
दृयते
47 ०) ए + 3 (७८९४ 63, 1" एर् (० ) नैर्
(0 “गर्णार् )
|
15
© 3 117
68 3 160
॥( 3 161 62
©
8
#
3
3
3
1
1
1
1
6
6
0
1
8 157 48 |
‰ स रग्मिभिरिादिव्यः दतैररिनिषातिभिः।
सर्वानार्खन्महावाहूर्वखवान्रत्यविक्रमः ॥ ४८
अभितर्जयमानाश्च सवन्तश्च महारघान् ।
न मोहं भीमसेनख दद्युः सवैरा्षमाः ॥ ४९
ते णैः धतसवीद्धा भीमसेनभयार्दिताः ।
मीममार्तस्वरं चक्र्विप्रकीर्णमदायुधाः ॥ ५०
उत्सृज्य ते गदाशलानमिशक्तिपर वधान् ।
दक्षिणां दिख्माजग्धुख्ासिता दटधन्वना ॥ ५१
तत्र शगदापाणिन्युटोरस्को महाज; ।
ससा वैश्रवणस्यासीन्मणिमानाम राधसः ॥ ५२
अद्यदधीकारं पौरुपं च महाबलः ।
स तान्टष्र परादृत्तान्सयमान उवात्रवीत् ॥ ५३
महाभार
|
48 °) 14 म्व, 7) जते (प्म) -- °) 5)
पि 3 7201-2 शरयैहुभिगाचितः (1\1 "चिति , 28 घृत ), 18
75 (ग 98 70 (९) ररिभिराचित , {५ “गञ्निधिखोपमे , 21
(ग 28 19 (७९६) 7५ "ररिनिपातितै-, 7 ©-+ व ›रिव ( ¶ष
"रमि , १४ "रव ) निपातिभि , ©1 करम विदारणै" -- °)
1६५ भीममेन प्रतापवान्
49
०) [3 अभिगर्जयमानाश्च, 18 11 3 (४ 8 4 पा
तजेयमानस्य (787 3 श्च), ६५ ममज॑मानस्य तदा, 8,
अभितजयरमानाना, 75 "गज॑माना चहव (1961716)
गृ "सतज॑मानाश्च -- °) (५ 61 2 + 11 रवत्त' } 111 सवत
५ रवतो भैरवान्रवान्, 126 तत्र त्र महा" -- ८) 713 न
भय, 75 न गत्या, 79 68 + सनाद , 1 अमोघ, © सनाह
(10 न मोह)
भरवुद्ुबु
+ न सेषिरेथ त नाद ~ ०) {+ मयार्ताश्च
50 ०) {1 3 475ते रार कृत्तमर्वागा + 81-8 6 77
724 ५ यक्षा व्रिकृ(17 क्ष )तसवौगा , 8 ते हि चि(¶" से भीम ,
पातेत्तु पि, 7 त्ेभित रक्षन -- °) ण @ 3 "वल्गार्दिता
51 °) §1 ए 3 गदाग्ृटानि --°) §! ए) 3 70
असिचक्' , 5 पादायक्ति'
50716 {88 स्वधान् -- ०)
1५ भीमधन्वना, 721 3 1 © दृढधन्विना , 75 गिरिवासिनः,
ग्» ७8 + म्धिरधन्विना - 41४ 61, 72८ 1605 87 97त]
्नगोाोजा, †नाण०्कन्वे 8 चैत्रः उ"
52 ०) 81 ¶र1 61 3 71 ततः ({0प तत्र) -- ४) 2४
71 3 5 "चर, 7८ हनु (ण “सुज ) -- °) ए+ क्षरार
{07 राक्षस }
53 °) 7५ 8 दशैयन्म (6) "यान ) प्रतीकार -- २)
[ ग्रकषयुद्धपवे
एकेन बहवः म॑ख्ये मालुपेण पराजिताः ।
प्राप्य वैश्रवणाचार्मं कि वक्ष्यथ धनेश्वरम् ॥ ५४
एवमाभाष्य तान्सब्यवर्त॑त स राक्षसः ।
शक्तिशूरगदापाणिरस्यधावच पाण्डवम् ॥ ५५
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ।
वत्सदनतैचिभिः पारे भीमसेनः समपैयत् ॥ ५६
मणिमानपि संक्रद्धः प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोद्धीमसेनाय परिक्षिप्य महावलः ॥ ५७
विद्युद्रूपां महायोरामाकाये महतीं गदाम् ।
दरैयेहुभिरभ्यछृद्धीमसेनः भिलारितेः ॥ ५८
प्रत्यहन्यन्त ते सर्वे गदामासाच सायकाः ।
न वेगं धारयामादुमेदादेगख वेगिता; ॥ ५९
1९4 आददान च पौरपर -- ९) ¶\ 11 तान्म्म, 7५ © ४2
तास्तु (1०9 स नान्)
54 40० 54, ० ७१त6 मिमान याच -- °) गष
४ सखे, © + से -- ९) 51 [1 > गन्वा (1० प्राप्य)
89 71 3 तैश्रवणाम्याम -- °) &1 [ 123 ? {४ वनाधिप,
71 नराधिप; 7५ (0606 (णयः ) © नरेश्वर
55 01076 55, + 76 16 वद्र" उ -- ०) 1 5 +
7 (सन्न् 01-8 5) 79 63 भभ्यवतंन, 83 समवर्तत (101
न्यवतैत स) -- *) 2818 4 72८ 00 7, ८ 6५4 म पाडत,
7: ब्रृकोदर (0 च पाण्डवम्) 51 713 71 3 5 योधयि-
प्यन्दर( 7 "दरू )कोदर› 1९५ 5: अभ्यधावत पाडव
56 °) 51 13 718 समरेक्ष्य ({ण तरेगेन ) -- 56 =
80 -- <) 5:75 पार्थो (1० पार) -- °) 51 8 7८ ए
1-+ ० समादेयत्, 11 3 7" समर्द' , 05 [ज)]भ्यताढयत्
52 °) 51 ए -3 013 अव (० मपि) - ४} 71
ग्राहिणोन् (191 ब्रगृद्य) -- 71 ०० 67°-58* -- 67८=
65 -- %) 23 70 प + ० परिगृद्य (8, सयुस्किप्य ) , 72४
परिक्षिप्न्वा, 72 (1०916 व्ण } ©ॐ परिक्षिप्तान्
58 7 0 58 (५ १] 5) -- 2) ऽ अध्याछद्,
1४ + 284 13 जानदद् , 725 जआाजच्ने, 71 जाच्छन्नो, ¶५ ©
अभ्यघ्नन्, 1 जभ्याद्
59 “) {1-3 71 3 सम्यहन्यत -- ४) 61 1९9 215
आद्राय (0 भामाय) 5 राक्षसा (० सायका ) 7४
गदया भीमसायका , © समासाद्य गदा श्रा - 1२8 छण
59 -- ०) {+ 8 तस्य त्रै (0? वेगिता )
60 ५ ० 60 -- ^) 51 ¶ 09 3 समाचाराद् , 1९५
| 582 |
यक्षयु द्रप्वै ] आरण्यक
गदायुद्धसमाचारं बुध्यमानः म वीर्यवान् |
व्यमयामाम त तस्य प्रहारं मीमविक्रमः । ६०
ततः सक्ति महाधोरां सक्मदण्डामयम्मवीम् ।
तसिन्नेवान्तरे धीमान्य्रजदागथ राक्षसः ॥ ६१
मा रुजं भीमनिद्रादा भिखा भीमख दश्निणम् ।
सागिव्वाला महाद्रा पपात महमा यवि । ६२
सोऽतिविद्धो मरैष्वासः अ्र्यामितपरक्रमः |
गढा जग्राह कौरव्यो गदायुद्धविशारदः ॥ ६३
तां प्रगृद्योन्नदन्भीमः मवेङ्क्यायमीं गदाम् ।
तरमा सोऽभिदुद्राव मणिमन्तं महावलम् ॥ ६४
दीप्यमानं महाग्रूलं प्रगृह्य मणिमानपि ।
¦ प्रादिणीद्धीमसेनाय वेगेन महता नदन् ॥ ६५
| मड््त्रा रूं गदाग्रेण गदायुद्धविशारदः ।
| अभिदुद्राव तं तूणं गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ६६
| सोऽन्तरिक्षमभिषुत्य विधूय सहसा गदाम् ।
। प्रचिक्षेप महावाहूर्विनय रणमूधनि ॥ ६७
, सेन्द्रा्निरिविन्द्रेण विसृष्टा वातरंहसा ।
हत्वा र्षः क्षितिं प्राप्य कृस्येव निपपात ह ॥ &८
तं राक्षसं भीमवलं मीमसेनेन पातितम् ।
दद्युः सर्वभूतानि सिहेनेव गवां पतिम् 1 ६९
तं पर्य निहतं भूमौ हतेषा निशाचराः
` भीममार्तस्वरं कला जग्धः प्राचीं दिशं प्रति ॥ ७०
डति श्रीमदाभारने आरण्यरपर्वणि सप्तपञ्चाछदयिकदननमो ऽध्याय ॥ १५७ ॥
©1 ४ ममाचारान, 81 ("0 45 17) {९} समागच्ध -- ०)
ए ए 213 तप्यमान , 1२8 4 283 + 703 705 © युध्य,
121 चुद्धिमाश्च (0 धुध्य) -- ९) 1\3 3 1 घ्त्रसयामाम,
8 कलः , © च्ययः व तन्मते › 72 © त्रस्य, \0 तत्तस्य
-- ८) 51 ए 71-3 5४9 ल्घु" ([गः नीम )
61 ४) 61 1 2701-3 5 ५3 भयोम््रीं - <) 1:45
तरम (१ भीम) (1० धीमान) -- ५) 21 » प्रजषहाद, 78
प्राषहिणोद, 3 © 8 4 प्रचिक्षेप (0 प्रजहार) ८५
&1 3 4 भम ({गः [जाध) 1५4 प्राक्षिपद्राक्नमो गरली, ©
प्रचिक्षेप निष्राचर
62 °) 1\५ 8 भीमसक्राघ् -- ८) 51 1 अचि (10
याग्नि)
63 °) 2 83 मोभिकतद्धो, 8 स नि्त्रिदो - ^) ४
+ ० कतियो (प क्रौरष्यो) 8 7९ 75 गद्रायुद्धेु कुट
-- 4) =66४ 8 7 (ग्ला 713) क्रोधपर्याङुरे षण
-- {टाः 69, 21(पप् }) 2 3 16 00 78( फक) 6
1718
810* स्क्मपदटपिनद्धा ता श्रव्रुणा नयरर्धिनीम्।
64 °} > 7 (€्टव्लुः 11-3) प्रमृद्याथ, ¶) स प्रमृद्य
(णः ना प्रगृध्य) ८3 7 72५-6 नदद्, 8 2५ नदय, 11-3
[मनद (णप [उ)न्नदन्) -- ४) ^ ऽ 2184 सक्या
(1० -दीक्या") ठ 1 77 15-4 क्या (123 तरक््य) सर्वा
मीं गदरा, 7४ ©1 8 + सर्युद्मक्त्या(७५ "कार)यमीं गदरा
-- <) 51 7८ 7231-3 नतम्त (एल्तम्मास) ए 7८ प
+ ध्व (शिम)
॥ 66 °) 18 ( पादा 5९८ 7 ) भिन्वा , 7 & हरवा -- °)
¡ =69 ऽ (®ब्९् 61) विभागवित् -- <) 81 3
+ + ० न हतु, + वेगेन, 79 त भीमो ({0प त तूर्ण)
67 °) ऽ + 37 (€ 0४) ४3 जव (0 जिः)
, -- ^) 7 613 प" चिक्षेप च, पा? प्रजग्राह ({0" प्रचिक्षेप)
| ~ °“) 79 © विनदक्रग(© श्रण)मूरधनि -- 4 67,
{2 18
811* तनम्त गदया भीमो मणिमन्त निन्ाचर ।
जघान सहसा मूर्धि स पपात ममार च।
॥ 69 13 ०) 69 (ण्षुन््नः 60 68) -- °) 1८
721 8 € भः भीममसेन(1५ 23 ने)निपातित, 19 © भीम
| मेनवलाहत -- °} 8 (212 ०९० ) महाद्विप (१०८ गवा पतिम्)
70 °) 51 13 3 5 712 पतित (01 निहत) -- एः
। १०९ ध 560०
८णक0णनप 0८४ 7९88 1४ 70 पाष 5९ 7 -- 24व्रन
, छवा 514 2 कण 79 623 जारण्य -- 56 0वफष्पाा
| दा 3821; 3 + पा (श्रा नण ऽप कृषाणः पक९)
। छचरछघ्चरप जण गधमादनवाम (¶9 ©3 "निवास, ©५ 1
4
{ न्नोमन्नीर्थयायचा - 4वा 747८ 1 29-+ 72 61 मणिः
मद्वघ-, ए3 मणिभद्रवध , ६4 मणिमतव्रध , 81 मणिमानवध
| -- वदा 7० (568, प्ष्णतऽ 07 70000) 9 159
(725 160} 71 165 8 (2 5 एः ) 161 (क ग
1685) -- 57०2 ० 70 77, 721 ¶१1
[ 533 |
[ 8 167 70
८ 3 {1738
8 3 160 77
# 3 1614 85
४
8 158 1}
महाभारत
[ ग्रक्युद्रपवै
१५८
वैछापायन उवाच!
श्रुत्वा बहुविधैः श्र्नाचमाना मिरेगुहाः ।
अजातचरुः कौन्तेयो माद्रीपुत्रावुभायपि ॥ १
धौम्यः कृष्णा च विप्रा सर्वे च सुहृदस्तथा ।
भीमसेनमपश्यन्तः सर्वे त्रिमनसोऽभवन् ॥ २
द्रौपदीमार्िपिणाय प्रदाय तु महारथाः ।
सहिताः सायुधाः शराः गैरमारुरुहुस्तदा ॥ ३
ततः संप्राप्य हेलाग्रं वीक्षमाणा महारथाः ।
ददुस्ते महेष्यासा भीमसेनमरिंदमम् ॥ ४
स्फुरतश्च महाकायान्गतस्ांशच राक्षसान् ।
महावलान्पहाधोरान्भीमसेनेन पातितान् ॥ ५
शमे स सहाबाहुर्मदापद्नधलुरैरः ।
----- - -- ---~~~------ ----
1 °) "3 वाक्यैर्, 21 2 नदर् (101 शन्दैर्) -- ४)
51 ्राम्यमाना; 7ए+ > 7 (०८०४ 7) 3) नाच(13) नर्च)
माना 78 ५4 8 2 (कव्छ्# 71-5) गुहा - ५) 7 3
उभौ माद्रीसुतायपि
2 ४)51 7) ऽते (णच) -- दा नण (कणो) )
2०-४४ ~- ०) 11 2 7213 शरदा (1० सर्वे )
3 दा ० 8» (९1 2) -- °) 83 (48 पणत्)
आणिसेनाय -- ४) + प्रदाय च, 8 7 2५ ° सग्रधा्ं
(+ समावेश्य) , 7० सप्रदाय, 71 परिदाय (10 प्रदाय तु)
-- ८) §1 11 3 89 7 वीरा (1० द्रूरा)
4 ४) &1 ए 71-3 5 महारथ (+ ममतत ) -- °) 7
3 महात्मान , 70 721 2 (१ 61 + महेष्वाम - °) 1५ ए
7 (श्णछा( 71-3 6) अरिदिमा (२५ अव स्थित)
9 ^) + परितश्च; 74 समता, 01 71 2 ० स्फुरतश्च;
7 © प» घुरत्त' (1० स्फुरत" ) 2! मणिमलसुखान्ट्रान्
-- ९) ए महावर्णा, {4 713 1}: "कायान + 131 5 7
7५ ० "ससवान्, ८५ 0 महोर्साहान्, 7० ¶ & महेष्वासान् ,
४1 महावीर्यान् (10? “घोरानू) -- °) © 8 157 69
23 ¬ 8 ६ 8 भीममेननिपाति(1"५ "वराट ) तान
6 5 00 (ष ) 6°-9
7 6० (7 (५ \1 6) - °) [एन् 61 फ सम
|
{
।
॥
॥
|
॥
॥
1
।
।
॥
1
|
।
|
१
1
|
।
1
।
।
।
|
{
{
|
|
।
584
निहत्य समरे सर्वान्दानपान्ममवानिवर ॥ ६
ततस्ते समतिक्रम्य परिष्यज्य वृफोदरम् |
त्रोपपरिविद्ुः पार्थः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ।॥ ७
तथतुर्भिर्मरेप्वामर्गिगिमुद्नम्ोभत 1
लोकपालैर्दिवं देव्रसि ॥ ८
वव्रेरसदनं श्ट राक्षसाय निपातितान् ।
भ्राता प्रातरमासीनमस्यभापत पाण्डवम् ॥ ९
सादसाचयदि वा मोदाद्धीम पापमिदं छतम् ।
नतत्ते सरण बीर परूमेसि मृषावचः ॥ १०
राजद्विष्टं न कर्तव्यमिति धरम॑षिदो विदुः ।
त्रिद्धानामिदं दिष्टं मीममेन त्वया कृतम् ॥ ११
अर्थधमाबनादत्य यः पाये कुस्ते मनः ।
~~ ------------ ~ ~ -~- --- ~ ~--~ -~-------
भिक्रम्य, 7231-8 720 1) 24 5 भ्नानर दष्रा -- °) 11-3 9"
17" + ० महारथा (1० बृरोदरम्)
8 1260४ 8 (८ 16) - °) ¶ श्व गिर गम्
1, गिरिन्ौरिपोट्रमते -- <) व (फलणर व्ण )6+ मरा
वरी, © महप्यामेर् (10 महाभागैर) -- °) 51 म्वर्गा, 14
13 (४९0९ व्यः ) © + दवि, पृष द्धर् {0 दिव)
289 0० देवगसरिव ए" यीर्देप्रयररिय
9 7८0 9०४ (५ १} 6} -- °) वष ©; कुदरभयन
॥ ९) 7 7 (९८०) 7013) जद्तीच्प्रयियीपति , 9 मथोवाव
(© उवाच स) युधिष्टिर
10 13८0०८५ 10, ‰ 1८ प्तः युधिष्टिर ठ -- «) 1\3 1)
(13 1९01८ ल्ग ) वध ([0- वय ,
11 °) 4 राच्नानिष्ट (णः राजद्ि्ट) -- 7५ ण्ण
11-12° -- °) 14 यदिद कृत गान्भीम -- °} 131 3 7४
8 (श्र 0 ) ष्प्ञ स्वया वणते कृन 1, पिद्धिर तषिवौ
कमा, 5 भीम ग्रदिष्ित स्वया
12 710 [२०००८ (८ ९] {1} - °) ए} 3 अर्भ
कामा, 8 {7100 ) घर्माधमौ* -- °} 511\ 71 3 6 तात,
23 कृत {० पार्थ) 25 दु्टाना› 1 सर्वेषा, 312 म्ैसात्
(97 पापाना) -- °) 51 1; 13 ४ भति (ग विन्दते)
प्व पापान्न परिमुच्यते -- ५1५7 1०५, [५ 195
819* कर्मणा प्राथ सर्वया न पापाध्परिसुच्यते 1,
5 }2116 9 (€८९),६ ¶1) 175
1
यक्षयुद्धपवे ]
कर्मणां पाथं पापानां स फलं चिन्दतते धुवम् ।
पुनरेवं न कर्तव्यं मम चेदिच्छमि प्रियम् ॥ १२
एवयक्त्वा स धमात्मा भ्राता भ्रातरमच्युतम् ।
अथैतच्विभागन्रः इुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
विरराम मदातेजास्तमेवाथं विचिन्तयन् ॥ १३
ततस्तु हतथिष्टा ये भीमसेनेन राक्षसाः ।
सदिताः प्रत्यपद्यन्त इुवेरसदनं प्रति ॥ १४
ते जवेन महावेगाः प्राप्य वेश्रबणारयम् ।
भीममातैखर चकर्ममिसेनमयार्दिवाः ॥ १५
न्यस्तशस्रायुधाः श्रान्ताः सोणिताक्तपरिच्छदाः ।
प्रकीर्णमू्ेना राजन्यक्षाधिपतिमदुवन् ।॥ १६
गद्रापरिनिच्धिशतोमरप्रासयोधिनः ।
राक्षसा निहताः सर्वे त देव पुरःसराः ॥ १७ `
प्रस्य तरसा रैर माञुपेण धनेश्वर । ।
~ ~~ ~-~----~ ~
813* साहम यत मद्र ते देवानामपि ाप्रियम् 1
13 >) + द पा सम्रत } 59-+ 1203 जच्युन » 79 82-+
टमप्तम -- +€ 13०१, 8 105
814+ भीममेन मटाग्राहुमप्र्टप्यपराशृमम् ।
-- °) 51 & 713 जर्थघमविघान({ + "मग)न्त-, 81 + 7
9 च नर्थतत्रेविभाव( 7४ ४» "धानु
14 °) 870 (लयन्नु 113 ४) ते (गतु) ५७4
हवरपा , ५3 हनचित्ता -- °) ए1-8 8, 71-3 ४ ¶ृण कुवेर
म(7। "सुवन
15 °) ऽ ह 81 4 21-3 महाभागाः (£+ राज)
-- 15८3 157 50° -- °} 7» ©+ "गदार्दिना
16 “*) 71 न्यमन्टखायुधाः , ४ © न्यम्दसरवायुघा ६1
ए 70 0 24 6 ष््टाना , ए 10८ 72४ काना -- °) 51
हा 3 + 705 ६ दोतिनीव(7४ "नेन ) परिदा" ; ४.8 7५ 70
11 3 4 € वाक्ननुच्यदा, 71 0७४ (नाद्परिच्छ्दाः -- ५)
120 रक्षाधि" , 7 211 चनाधि (1० यक्षाचि ) 51 ह 71-3
चनाधिपमथावुव्न्
18 7) 51 ह 702-3 $ चाक्रम्य, प्रः प्रविष्य; 61 3 4
प्रमज्य ({णप्रमरृध) ऽ नु मष्टा, 1 3 चमा, ठ 4
113 महमा ({०८ तम्मा ) -- <) ऽ (०८९7४ 1) निहता
(10 महिना.) 51 + 7५ 1 3 सर्वे, & + सधे (०
मय्य) -- 4) 3 7 7 ५ रणे, 7 स्वे; 74 सताः
(10 हता ) |
[| 556
आरण्यकपवं
{ 8 158 285
एकेन सदिताः संख्ये हताः क्रोधवशा गणाः ॥ १८
प्रवरा राधसेन्द्राणं यक्षाणां च धनाधिप ।
रोरते निहता देव गतसखाः परासवः ॥ १९
रुन्धः दरो वर्य युक्ता मणिमांस्ते सखा हतः ।
मारुपेण छृतं करम विधत यदनन्तरम् ।॥ २०
स तच्छत्वा ह॒ संधः सवैयक्षगणाधिपः ।
कोपसंरक्तनयनः कथमित्यत्रवीदचः । २१
हितीयमपराध्यन्तं भीमं श्रुता धनेश्वरः ।
चुक्रोध यक्षाधिपतियुव्यतामिति चाव्रवीत् ॥ २२
अथा्रघनर्मसा्ं गिरिङ्कयमिबोच्छितम् ।
हयैः संयोजयामासुर्गान्धयरुत्तमं रथम् । २३
तख सर्वगुणोपेता विमलाधा हयोत्तमाः ।
तेजोबरुजवोपेता नानारलविभूपिताः ॥ २४
सोममाना रथे युक्तास्तरिष्यन्त इवाग्युगाः ।
19 ०) 6170713 4 5 ज नराधिप, 24 7५ 6५-+
घनेश्वर -- ^) 7५ तच्र (10 देव ) -- °) 7 पुरमासाद्च सव॑श्ः
20 °) 51 क्ुव्य , ए र्द्रा, 75 दग्ध $ 7० © भप्न
(णः लव्य.) 18 713 रुच्यदौटा (ऽ ले), 29 17
7५ ० ण टब्दोपा, ४1 हतदोपा + क्षिप्ता, 7१५ भभ्ना
(0 मुक्ता) & ©” लव्यदौल" इति गौडपदि तु र्यो भीमेन
जिन लः ।& -- ४) 1५९ त्वत् ({णःते)
21 ए०10£ ‰1, 7८ 64 गल्ण्त भ्रा -- °) 61 ए
12 3 £ पतत् ({०सततत्) 53 11 76 ‰ सु-, 7 2
च (गतु) - ४) 51 ह५-+ 013 $ स्वैयक्षघध( 79 "जेना
पिप; ¶ यक्षरक्षोगणा -- ९) 1 ए ८५ 71-3 5¶\ क्रोधः
22 °) 517४ © घना(७> नरा )धिप (णः घने") -- ^)
1९ 71-3 8, युष्यताम् ©* युज्यता मे रथस्त्विति
22 ४) 4 21-3 7 (69व्ल्)४ 013 ५) 71 1 त
गिरिन्दगम् -- ८) 8 7 (6० 01-3 5) रथ (० हयै )
एर 71 2 मयोजयामाम -- °) 3 387 (कर्व्शः 723)
8 (७१८९४ 71 211) गघर्वर् 8 7 (००९7४ 01-8 ५) हेमः
मालिसि , 7 प रथमुत्तम (ए ध्छ०8 ) -- 16 76806
3¶ ६1६67 23, 7९79९वय क 16 7८ 1४5 010९ 71866
24 313 ० (एषा. ) १५०० -- ४) 51! ह 7213 5
मचिकाक्षा (51 1 3 -ख्या) ५ महाहया (1० हयो}
-- ८) 51 134 तेजोजवसमायुक्ता, 1४ 2८ 71 3 "जव
चदोपेता , 8 7 .-5 "यल्गुणोपेना -- 1६५ ०८ (1४71 )
|
©
9
#(
3
3
(|
1
1
1
1
8
॥)
४
1
2
65
4
2
४ 158 % ]
हर्पयामसुरन्योर पमिङ्धितर्विजयावहे; ॥ २५
स तमाखाय भगवात्राजराजो महारथम् ।
प्रययौ देवगन्धर्वैः स्तयमानो महाद्युतिः ॥ २६
त प्रयान्तं महात्मानं स्वैयक्षधनाधिषम् ।
रक्ताक्षा हैमसंकाद्ना महाकाया महाबला; ॥ २७
सायुधा बद्धनिखि्ा यक्षा द्शतायुताः ।
जवेन महता वीराः परिवार्योपतस्िरे ॥ २८
तं महान्तघ्ुपायान्तं धनेश्वरथुपान्तिके ।
द्रोणः पाण्डथ।ः प्रियदय्रेनम् ॥ २९
कुवेरस्त॒ महासखान्पाण्डोः पूत्रान्महारथाच् ।
१4५०-2
25 [५ गण 26० (2 \1 24) - °) ए: रणे
(197 रथे) -- ४) 511६ 71-8 5 परतिष्यत (10 तरि') 7५
6५ 3 [नावहन्, 6५ [भ]मवन् (10 [जाद्यगा ) -- ५
१५००, 79 @ 18
815 ततस्ते तु महायक्षा करद षरा धनेश्वरम् 1
-- °) §1 1 3 4 ग्नोभ", 75 13 7५ 70 2५ ° हेष
(107 हष" ) ~ 4) 2818 > {९न्मु 0-3 ५) हिपितद्
({0 द्विर्)
26 °) 73 1 1) महारथ , 71 रभोत्तम -- ८) §1 1
701-3 महाद्मभि (1० द्युति")
27 °) ^ (एफ 2188 प्रयात 5111-3 8, 713 मदा
बाह -- °) 0 21" 4 ६1 23 70 ५ ° ¶9 69 सर्व
यक्षधनाधिप, 72० 76 „ 81 स्वयक्षगणा(75 ©1 “जना ) धिष
-- 41/61 %०२, 8 178
816" अचुजग्मुमहास्मान धनद घोरदशैना ।
[४1 मष्टात्मानो पर 241 यक्षरक्षोगणापिषा (10 {110 [05
61101 411) ]}
-- ८) ए राक्षसा (1० रक्ताक्षा) -
जवा" (10 "वख )}
28 °) 5116 71 5 समताद् (10 सायुधा) 1 ‡
रत" ("07 बद्ध") -- °) 51 यक्षास्तस्य महाधला } 7२1 5 4
22 6 यक्षाम्तस्य शत्तावरा ; 7 यक्षास्तस्य सतासता , ॐ 79
100 1 ४५ 6 यक्षा दङ्ाशत्तावरा -- °) 3 7 (€०५))६
71-3 5) 8 ते जवेन मष्ावे(21 + "भागा -- °) 87
0०९]¢ 71-3 ५) 8 पचमाना चिष्टायमा (8 `स) -- ^
28, ए४ (छण 1116 9) ॐ 7 (०८म्)४ 718 ९) 8 106
817 गन्धमादनमाजग्यु" प्रकपैन्तमिवाम्धरम् ।
तस्केमरिम्टाजार धनाधिपतिपारितम् ।
५) 51 113 11-3
महाभार
[ ्र्नयुद्धपर्य
आतच्रार्ैफनिरखितान्टषटर प्रीतीऽभवचदा ॥ ३०
ते प्िण इवोत्पत्य गिरेः भृ महाजवाः ।
तस्थुस्तेषां ममभ्याते धनेश्वरपुःमगः ॥ ३१
ततस्तं दृटमनसं पाण्डवान्प्रति भारत ।
समीक्ष्य यक्षगन्धर्वा निर्विफारा व्यवसिताः ॥ ३२
पाण्डवाश्च महात्मानः प्रणम्य धन प्रभम् ।
नङुलः सहदेवश्च धर्मपूत्रध धर्मवित् ॥ ३३
अपराद्धमिवालसानं मन्यमाना महारथाः ।
तस्थुः प्राज्ञलयः मर्वे परियं परनेश्वरम् ॥ २४
दाय्यासनयर श्रीम्पप्पर विश्वकर्मणा ।
------------ ~~ ~~ ----~ ~~~
ॐ ८011
818* रम्य चतर गिरि शमायेदुयत्र पाण्ट ॥
29 ०५) 1५1 उने (गन) 1,5 + 013 त सष्रम्भाने
मायान, 7४ तमायनि महान्मान > 7८7 ज ८8 धर
य मह्ःमान यक्षरक्नोगगव्रू (2 61 "धिप } ~ ४) 51;
प्रियदेत्रना , ¶५ © "वादिन
30 ^) 7५ १५ ©+ मटास"य
पाटु (1० पाण्डो)
30, ऽ 105
819“ सर्य चमे नरभ्वाघ्रा पुरदरममौजमः।
[वृष 2 म मच्वेमे, ¶ (04गिट व्ण} 4 + मम तिमे,
सतु मेने ]
-- 8 ००१६ {8 1 7 (९५९९ 71-3 $} 1125 1{*€" 30
520" द्वैवकायं चिकीर्वन्प दरयेन तुनोष ह 1
{ऽ करिष्यति (0 चिक्वषन्म) }
31 ^) 51 0 दूगाश्चस्य, [५1 3 ५ 013 हूवागम्य, 2
72५ 7 + ० 01 हयापेतुर्, 15 हवाकान्ने ; ¶4 0634 टयो
स्त्य -- ०) 9-+ 70 72, ° निरिश्टग, ५ मिरिः श््गान
१५ 69-+ महावटा 511; 71-3 ८ सर्वे सक्टपरढय --
गप (षा ) 31.36" -- <) 11 3 47317८01 3 6
समाभ्यामे, 8 (ष्ण) सकाद्नो (५७३५८ ) च} २।६्ल
१188 समम्याते
32 230 32 (५ \1 31) - °) रा ४ 13 3
¶ ©3-+ }11 तत. स(¶। 1} "तस्त }हटमनम -- )} =) 13
निर्विशेष, 18 72 3 निर्थिश्चका 23:-+ 7८ 0 + ह
निर्विकारमवम्धिता
33 190 38 (५ \191) - < ) €! पाडवाम्न,
14 76 चस, ४1 चापि 51 171 ल महयमान -- ऽ
13 07 (71 ) 39०34 -- °) 7८ वृ 3 धर्मराजश्च
-- ४) 5) 1\1 3.7८
5139 + 1-3 मदहाप्रलवि ~ ५9
686 |
यश्नयुद्धपवं |]
विदितं चित्रपर्यन्तमातिष्टत धनाधिपः ॥ ३५
तमासीनं महाकायाः चदुकर्णा महाजवाः । |
उयोपविविध्यु्य्षा राक्षसा सदस्चलः ॥ ३६ |
तरतञ्धापि गन्यर्वास्तयैवाप्सरतां गणाः ।
परिवार्यापितिष्टन्त यथा देवाः चतक्रतुमर् । ३७ |
काञ्चनीं हिरमा विग्रद्धीमसेनः सरजं छभाम् ।
वराणसद्वधलुप्पाणिर्दश्षत धनाधिपम् ॥ ३८
न भीर्भमिख न ग्लानिर्विक्षतखापि राक्षसैः ।
आसीत्तस्यामवस्यायां कुत्रैरमपि पर्यतः ॥ ३९
आददानं दितान््ाणान्योदुकाममवस्थितम् ।
ट्टा मीमं धर्मसुतमव्रवीन्ग्बाहनः ॥ ४०
विदुस्तं सर्वभूतानि पार्थं भूतहिते रतम् ।
निर्मेययापि नैलाग्रे वस त्वं मद बन्धुभिः ।॥ ४१
न च मन्पुस्त्वया कार्या भीममेनख पाण्डव ।
35 30 2; (ल २९1. 31) ०) 2 6 प
28 4 ० द्ा( एव "ल्या)तनतर, 013 ४ द्ाय्यासनघर, ¶
©भ+ “युन, 1 "गन 51 ह्वा 8 81 70० 25 68, श्रीमान
-- ४) ए1-3 74 6 पुष्यक्र
36 200 १6." (€ °. 31) - 2) 51 ए 3
"यन््ाः (10? "जत्रा )
37 ^“) ष २» ध्यैव (7० चापि) ८} 1८3
101-3 ६ स्व तिष्टति, 72५ 82 3 1 82-+ [टतिति - “)
ए 2 (देतव
38 >) 7४ © धिता (1० द्युभाम्)
7५ ८ पान्न", 82 ऽग्राम ("णः ग्राणः)
नािश्चत
39 °) 21-3 70 0, ८ मीमननस्यन ररानिर् -- °)
51 7) 3 विक्षिप्षम्यापि, ६५ 71 3 © विक्नि", 78 ईक्षः,
©+ भ वीनि"
40 ४) 116: 4 त्र (लव)
41 280€ 41, + 72५ 7९४ कुेर ड” 2150 1 {96
इश्वृण€] प्ल्वि्नण्प्र - ^) 5 (ऽ भञ्स्वा (गत्वा)
- ^) 51 7; 8 हयव ({0शापि) -- °) 81-3 7
{€न्व्छ६701-3 8) नृभिः सह , ८4 सह् रक्षभि
42 °} 511 2 तु (च) --2) 8 बेनाय -- ^)
एज 75 © [ष्व (अग्रि) 51 ए 7201-9 + सर्य (0 पूर्व)
423 <) ध्वने, 3 @ चापि ({०प्चाच्र) -- *) 51 |
68
-- <) 21 ५72
९) 51 1 2
[ 587
आरण्यकपवं
[ 8 158 48
कालेनेते हताः पूरं निमित्तमयुजस्तव | ४२
ब्रीडा चात्र न करवैव्या साहसं यदिदं कृतम् ।
दटथापि सुरः पूर्वं विनाक्ञो यक्षरघसाम् ॥ ४३
न भीमसेने कोपो मे प्रीतोऽसि भरतर्षभ ।
कर्मणानेन भीमख मम तुष्टरभूत्पुरा ।॥ ४४
एवषठक्ला तु राजानं भीमसेनमभापत ।
नैतन्मनसि मे तात वर्ते कुरुसत्तम ।
यदिदं साहसं भीम कृष्णार्थं कृतवानसि ॥ ४५
मामनादृत्य देवांश विनां यक्षरधसाम् ।
खवराहुवलमाधि्य तेनाहं प्रीतिमांस्त्वयि ।
ग्नापादसि विनिर्क्तो योरादद्य घ्कोद्र ॥ ४६
अहं पूर्वमगस्त्येन क्रुद्धेन परमर्षिणा ।
जरप्ोऽपराये कसियित्तयेषा निष्कृतिः कृता ॥ ४७
च््टो दि. मम संह्ेशः पुरा पाण्डवनन्दन ।
1 3 706 त्05) साहम् ४०१ यदिद - <) 72८ 1" दविष्टश्र्,
< «द्विष्ट
44 °) 7" प्रीनोह ए 75 पुर्पर्पभ (1० भरत) 7
भ्रीतश्चाम्मि नरषभ ९} 8-4 72० 7५ € 9 © कर्म॑णा
मीममेनखय - ०) 81 3 + 7५ 77371 346 परा
(107 पुरा) -- {लिः ५५, {+ 76205 2० 20ता. 0010160
45 21078 45, 91] 188 @रन्क६ ए @1 7०४्त् तत्रा
ड (8 {88 ० ड ) --*) 24 123 8 (6््न वप अ)
म णवसुक््वा राजान -- “) 51 1 > तात (7० मीम)रर्न
45? -- ८) { 1701-3 5 कृष्णार्थ
46 °) 5 देवाना (0 देवाश्च) ४) 75 विनाड
छनवानसि, 7४ © विनादयायमि राश्चमाच्ू_ -- °) 51 य 3
शग्रलवीर्येण -- °) 51 { 113 ४नव्र ({०स्वयि) -- °)
ए 7८ 7० 7५ ० अदय, 12 जपि, 8 चाह (7१ अस्माद् ) (0
जम्मि) 8 वियुक्तोय (197 विनिर्मुक्तो) -- ८) 81-* 72
700 7,-5 प 88 अस्मि, 701 36813 + ४ भस्मादू, 71 चाह
({०प अद्य)
47 ८) 19०९ ४88 नि कृति 82 > परा, 72 किर;
गः 2 3 भ्रुव, 61 पुरा, © ध्रुवा (07 छता)
48 °) 2८ दिष्टो (ण्ष्ो) 2५8 दृष्टोयमे ("68
"टो धर्म) परिषि - °) 81 तव नात्रा , 06नते वात्र,
ग तत्तवात्रा , त्» 13 तवात्र ना -- ^) 71 61 न किंचि
दुपि ([गकथ ) 8 7 (श्न्व्छ 0-3 5) पाडव (5,
|
४ 1585 48||
न तवाव्रापराध्रोऽस्ति कर्थचिदपि छवुहन् ॥ ४८
युधिष्टिर उवाच ।
कर्थं दप्नोऽसि भगवन्नगस्त्येन महात्मना ।
श्रोतुमिच्छाम्यं देव तवैतच्छापकारणम् ॥ ४९
इदं चाधर्यभूतं मे यत््रोधात्तख धीमतः ।
तदैव त्वं न निर्दग्धः सवलः सपदानुगः ॥ ५०
सैश्रवण उचाच।
देवतानामभून्मन्त्रः कृणवत्यां नरेश्वर ।
दृत्त्राहमगमं महापदमगतेलचिमिः ।
यक्षाणा घोररूपाणां विविधायुघधारिणाम् ॥ ५१
अध्वन्यहमथापद्रयमगस्त्यसृपिसत्तमम् ।
उग्रं तपस्तपखन्तं यमुनातीरमाधितम् ।
भारत) (ण श्राघ्रु) - {९ 48, 13 706 175 ६ ००1०
710)
49 7 पशु) {9 ६०त् 50 -- °} §1 [ए 21-3
णश) कथ 1 दाप्तं , पणत 1 सख (10 [निनि) 5
महपिणा (0 मष्टा) 75 फिमर्थं वाशपचुदरूपामगम्ल-
म्तपोधन
©१-+ [जह राजन् (1० [जह देव ) -- ०) 11 + 726 तभ",
8 (कण्ण 7" 1) यर" ({0 नय) + 71 3 तन् (7०
{पिनत्) 6 तव श्नापख कारण
50 725 प्रवण] 49 धण्व 50 -- °) 511\, 0 उतु
(0 च ) 5 साश्च्मेतद्धगन् -- ९) 12८ 73 नम्मिन्क्षण ,
त 6५ तत्रवस्य -- ८) 25 6 सथ्य , 7५ © सदय (61
सा) (0 सवलः) 51 च सवाहन , 7 वल वाहन ({०7
सपद्राः)
51 18281 + 0० 77 7४ 6 धनेश्वर उ , 1\+ 72४ धनद
ठा, 8१ 801 कुमेर ड* (©1 ० उ“) -- °) €! [६ 71-5
6५ सन्न, &1 3 27 मत्र - ४) 51 ४ 40 11 8 मेस्पषटे,
8५ 8 कुशावल्या 51 1९1 2 जनाधिप, 5 नराधिप (० नरे)
-- ^) ए 61 पा तत्राहूनो" , 13 चृतम्नाना (०. डृतस्तग्रा )}
-- ^) 8 दृत ([ःत्रिभि) - ९) 2, कामङूपाणा, 811
राक्षसाना च -- 1) 5111 3 "पाणिना
52 ^© 52०४, त ३ 4 7८0 58 -- ८) 37)
(९प्८ग 21-8 ५) तप्यमान (10 तप्यन्त) -- °) 8 नाना
दुमविभरूपित -- °) 8 यसुनातीरमाधिलय (7१ “माथ ) -- ।)
175 8 पुण्य गरह्म(¶" देव }रिसकुर
55 °) 8 सथो (ग तमू) 8 7८ 01 ० 7५ 6
महामा
॥
॥
॥।
1
-- °^) + 71 3 [आष स; 78 [न]त्तेपेण, 7
(
1
}
॥
।
1
}
}
॥
1
|
3
।
[ यक्षयुद्धयर्य
नानापक्िगमाकीणं पप्यितद्रुमघ्ोमित्नम् ॥ ५२
तमूध्वेयादं दष तु प्रयेखामिमृपं स्थितम् ।
तेजोगमि दीप्यमानं दूनायनमिवधितम् ॥ ५३
राक्षसाधिपतिः श्रीमान्मणिमानाम मे मसा ।
मौरध्यादरलानभावाच दर्यान्मोदाच् मागत |
न्यष्टीवदाकायगतो महरपम्तख मृधनि ॥ ५४
य करोयान्मामूवाचेदं दिः र्वा दृह्निवर |
मामय्र्ाय दृष्टात्मा यादे सखा त ॥ ५५
धर्षणां कृनवनेना पदरयतम्ने धनेश्वर ।
तग्मासदभिः मेन्यस्ते वधं प्रप्छनि मानुषात् ॥ ५६
त्वं चाप्येमिरहतः मन्यः द्धं प्राप्यसि दुर्मते ।
तमेव मानुपं ट्ष्र किच्िपाद्विप्रमोक्ष्यमे ॥ ५७
{पवि 003 च 8 म (निन) ~ *} {ए 0 (रप्ट्ना
713) [जोभिसुगे 9 भगम्न्य्धेधिसनम 49 3 4
प८ष्त् 5१८ [167 52४ -- ५} ८ © इएचेगििनि, £
यान
54 °) 5: 1 2 1 ५ -च्रापिपो राक्नपाना - *) 51
1 71-3 (9; 1५०.) ) मोष्टारर्पाच , ¶ 6४-, दपमोदा* 813
7 (०५९८०१५ 1-3 ८) पायिय (जारा) - ^) 5:71;
32 3 72८ 7071 1021-3 ८ सष्टीबद् ({प्न्यष्टठी) + षाया
क्ाशगन्तम्य -- ^) 1, 2 परमप स मू्नि
55 ०४) {+ 03 (प्तम्) सञ्ण्वे कोपान् 1८ प्रदरहदिव
तेजसा 8 नत्त कद्ध॒ म मगव्रानु गाचेड नपोधन -- ५) 5
ए 3 देव ({गण्य)
56 ^) 9 (श्ञ्व्टुण वृ 3) धर्चग ४, णना, 1); 9
एवरप्रा त णप्, वर (कर्णस व्ण }) 61 2 + ण्नन् {[07
ण्ता) -- <) 51 पय मन्य © ५ भव्य ([0ने) -- .)
¶1 >) मानयत्
57 1\4 0 -- ५} 23 7 (€्प््छु 0) 3 ४}
©1 2 प्रप्येषह, ब्५ @2-+ प्रपि {{०प् प्राप्यसि) 237
(९९८९।१, {21-3 ६) टमि
58 °) 11 > ५ 84 126 71 61 4 सु्रदौत्र चलान्विल
(4 21 लुग) -- <) 5 ने क्ापः एच दाप, ©: पिधा,
४म्नानाका (णः नश्चाप) ए 76 03 0, प्राप्यते -- )
2 त्तग( 75 "तोय म्ना ({ज गच्छेऽऽन्ना)
59 °) 7५ 63 तत्तम्माद्, 61 सगम्तयाद् ; 0" पुरास्माद्
(णिः प्राक्तस्माद) ऽ सुनि" ({गन्धपिः) - ^)5)
21-8 ५ मह्या
~~~
०7९४
| 598 |
यश्षयुदधप्ं |
सेन्याना तु त्वरैतेषां पत्रपौत्रवलान्ितम् ।
न यापं प्राप्यते वोरं गच्छ तेऽऽन्ा करिप्यति ॥ ५८
आरण्यकपर्वं
[8 159 9
एप जापो मया प्राप्तः प्राक्तसादपिसत्तमाद् ।
स भीमेन महाराज भात्रा तव विमोक्ितः ॥ ५९
इति श्रीमदा्रारने धारण्यक्पर्यणि अण्पञ्चाश्टविकदाततमो ऽघ्याय. ॥ १५८ ॥
१५९
चैश्रचण उवाच ।
युधिष्ठिर धृतिर्बाल्यं दे्कालौ पराक्रमः
लोफतन््रविधानानामेप पश्चबिधो विषिः ॥ १
धृतिमन्तथ दश्रा्स्रेस्वे कर्मणि भारत ।
पराक्रमविधानन्ला नराः कृतयुगेऽमवन् 1 २
शृनिमान्देणक्राठजः सवेधमेविघानवित् ।
धत्रियः ध्रियश्रे्ठ पृथिवीमनुणास्ति वै ॥ ३
य एवं वर्तते पार्थ पुरुपः मर्धकरमसु ।
म लोके ठते वीर वश्यः प्रत्य च सद्वतिमर् ॥ ४
1011710 -- {2107 छवा पवग 61 1 3 002 वरा 6894
आरण्य (71 आग्ण्य्रकाद ) -- 5५ एष्या 3 013 (णा
० हप क2० पदप€ ) ८९०६४1०० तण खोमद्वातीर्थयात्रा ,
81 3 ५ 79४ 7046 व 63 4, [7.66 ०णार गघमाद्रनप्रवेदा
{ए “नवाम , 12४ "दर्घ्न ) , णत् पपथाा\ 853 ००15 गधमादन
-- 4४ आवा र 23 घनेश्वगममागन ›, 90 कुरेरसवादः,
701 3 ७ कु्ेरसमागम , 01 छडुयैरपादत्रसवादर ~ 4
70 (8 द्प८5 तऽ ० 106 ) एत 160 (0०४ 161},
1 166 § (४ अपः 77} 162 (3 गण 163)
191 73 71 69 73 64
159
1 उा-3 120 0 2 +-८ घनदट डः, ८५ 0८ कुवेर ड
-- ४) 1८3 "छर पराम, 2 7 (€्नद४ 701-2 5) "कार-
पग््मा -- <) 51 ह 1-5 ; खोद्वत्रविघधान च (4
7» धवा), 2५ 8 "विमानान् -- °) 51 ह 7 3 5
[जच्यप ({ग्पुय) ह3 ८721-3 ६ नयः (10 विधिः)
2 <} 8 {€८्6])£ &1) विभागन्ा - ८ गण
(या. ) 2-8
3 7८०0 2° (५. +.) - ४) 51 प 2८ 701-3 2
©) शा सर्यव(5) "कःर्मविमागविन -- °) 51 1 2 +
-- 5707० 78
1
देशकालान्तसपरप्सुः कृत्वा शक्रः पराक्रमम् 1
संप्राप्तच्िदिवे राज्यं ब्रह वसुभिः सद ॥ ५
पापात्मा पापतुद्धिर्यः पापमेवाचुवरेते ।
कर्मणामविभागन्नः प्रत्य चेह च नर्यति ॥ ६
अक्राठजञः सुदुर्मेधाः कायाणामविदषवित् ।
वृथाचारसमारम्भः प्रेत्य चेह च नदयति ॥ ७
सादसे वतैमानाना निङ्ृतीनां दुरात्मनाम् ।
सर्थसामर्ध्यलिप्खूना पापो भवति नियः ॥ ८
अघर्मनोऽवलिप्तश्च वाबुद्धिरमर्षणः।
€ 3 1181
8 3 162
† 3 163
7015 दि, ए3 0४ ह (णप) ठ1-3 7०70 0, ० प्रदास्ति
पृथि चिर, 84 पथिदीमनुद्धापति
5 ०} 5114 713 5 देदाकालोत्तर (४१ "त्तरः ; 126 “चित )
दाः ४० तात (0? दाच) -- °) 0८ व्रघु; (म वहू"
(प्व) 51 ह 21-3 5 मर्द्धि" सष ब्रूत्रहा ~ 419
5, भि (6ग्द्नु४ 81 124 6) 105
821* यस्तु केवर परम्भाद्यपात न निरीक्षते ।
6 ए 0८ ०ण 6 -- °} §1 (ट (४० ) ८५71-3
च ({गय ) -- °) =74 51 ए1-3 7201-3 6सम्रेत्ये ({0
प्रेन्यचे } {+ 23 720 0+-6 वि ({0प 06 8८०ण्त च)
7 51 706 तज &©3 ०7 (2 ) 7 -- °) {1-3 01-3
दि, जम (अण्सु) -- ४) 5 अविधानवित्, ©५ भवि
मागविव -- ^) ६५दुर्यृत्ताचारमरभी ( प करूथाचारममारमत्)
-- 4) =6४ {3 4071 3 मं प्रेलेद, ए५ सोचिरेण (07
ग्रे चह) + (ण) 5 10 1ल्प्ै) 31 2 70 25 + 661
व्रि- (प्च)
8 2) ह+ 713 6 निकृनाना (ए प्राकृताना), 78
परचृत्तीना -- ^) 52 1 > स्मैसामवष्यटुष्ठा( ए" छिमप्साना;
1५ (प ४5 प {ल€६) सर्वयामर्थलिप्साना, 7 © सर्वपाम्थं
रिष्छूना, ४ म स्वस््नान्सन्वरिप्सूना -- 4) ५ 7
पातो, 71 3 7" पपे (प पापो) ह+ निश्चित , (५ 624
निदा
[ 589 |
€
8
1
3
3
3
1
4
1
1
।
6
8
2
3
1
9 159 91
निर्भयो भीमसेनोऽयं तं मापि पुरुपप॑भ ॥ ९
आ्टिपेणख राजः प्राप्य भूयस्त्यमाश्रमम् ।
तामिसं प्रथमं पधं वीतशोकभयो घस ॥ १०
अरुका; सद गलप सद रापः ।
सियुक्ता मलुष्येनद्र सँ च गिखिासिनः।
रन्त॒ ला महावाहो सहितं द्विजसत्तमैः । ११
साहसेषु च संतिष्ननिह शेठे घरफोदरः ।
इतः प्रं च राजेन्द्र द्रक्ष्यन्ति वनगोचराः ।
सदामारते
उपासन्ति च सदा रकिष्यन्ति च सर्मग्रः ॥ १३
तथैव चानयानानि खादूनि च वहूनि च ।
तस, 71 8: 2) 3 पुस्प्मभ + व्व द्ाधितुसिहाषैनि
-- 46४ 9, &4 108
899* सच्छरत्वा धनदो वाक्य पराण्डव्राना समागमम्
उस्थाय च ह त सार्धं चलितम्त्षणादतम् ।
क्ुयेर' प्राप्य राजान युधिष्ठिरम भापतत।
10 °) छ (४8 पश्यम्) जाक्तिमेनसख -- ४) 61 11 $
08 (108 प्राप्य ४०त् सूय 5111 3 तधा" ({गः स्वमा
)
-- °) ‰४-4 81 3 4 72५४ 28 £ ८ तामिश्च; & + स्वरिति
1 © ~, प्राप्य (107 पक्ष)
(4, सच्रे)
11
(6 01-8 ८) किंनर (10) राक्षस )
1
1
1
|
|
|
|
1
9 2४) 701 3 ४ षर पाप (1० वात्ः) -- ०) §1 पु्पो |
1 ©1 कण तमिला प्रथमा प्राप्य
५) 51 13 2337 3 1 अक्रा; 11 + © 4 7
भरूफा, 004 6 नादक्रा , 10 भल्का, 1 अक्षिः, 89
आर्कैः ~ " ) पि (क्न्भ 5) 1४3 यक्चाश्च 3831-5 2
-- ५) ¶) पा
स्वैश्च गिरिासिभि -- ^) §1 1८8 4 2५ 6 रक्षति, ए! 3
म्बा) 134085१6 स्वा (गस)
12 ^) धन (णच) 5171 3 साहसे चापि सतिष्टन्,
+ (रा १८ 7 95 10 १००४) साषटस म्वयमातिष्टन्, 8 7
(कष्ण 1-5 ८) साहसादनुमप्राप्त (7० "प्ा); पृ 08 +
मासेषु न कर्तन्य -- १) 7 7८ 74 ° प्रतिदुध्य, ५ प्रति-
हष, ०५ प्रचिचद्धाच्, ¶५ 09-+ स्वया पीले (10 दष दे)
-- ८) 8 खय (¢1 भीमो) (10 स्वया)
15 °) 230 (ध्म्न्ण {013 9) जत (प्त) इ
।
1
॥
॥
।
रधते, र रक्षतु 8 ८ ए ५ ० रक्षिष्यति (01 रक्षन्तु ।
&1-3 1.3 च" सवौनू्, ५ 76 च सर्वै; 2 12" ५ 6वो
राजय (4०४ राजेन्द्र ) -- ४) ए) 3 मेक्ष्यत्ति, ४8 7० रकष्यति
~~ ^) 819 2० व" ययन, 84 29 7+ ° चो राजन्; 297
[ यक्षयुद्धपवै
उपसाखन्ति वो गद्य मलेप्याः पुरुपरपभ ॥ १४
यथा जिप्णुर्महेन्धसख सथा वायो्रकोदरः ।
धर्मख त्वं यथा तात योगोरपमो निजः सुनः ॥ १५
आत्मलावात्म्पननौ यमौ चोभौ यथाधिनोः |
रष्यास्तदरन्ममापीह यूयं सर्वे युधिष्ठिर ॥ १६
धर्थतत्तविभागक्ञः सर्वधर्मपिग्रोपवितर् ।
भीभसेनादवरजः फल्गुनः कश्टी दिवि ॥ १७
दमो ठानं बलं बुद्धि शतिस्तेज उत्तमम् ।
एतान्यपि महासत्वे स्थितान्यमिततेजसि ॥ १९
च्च तदा ({णःच मदा) - 4) 7» 0५ € रद्विप्यते, &\);
रक्षयति 31 3 80 7 (क्ट्नोौ 7018 6) ष॒ मदा {ण
ग्र्या ) 1५4 (प्रद 5९८ 7 पञ 10 {69} रक्षामि तव
सवैद्राः
14 “) 971 3 5 विव्रिधानि; 2८ च फटानि (ष
वहूनि) -- °) 11 5 धै गृद्य, + च सदा, ५ (पणा
80 7 ) ए1-3 ८ [उपादाय {० वो गृह्य) 28 7० 7
५ ५ आहरिष्यति मध्वेप्या -- ५) 0» श्या" (० प्रेष्या }
1+ मरतपम 28 7०५70 ५ ५ सदा च. {13 7५ सद्रारा )
पुरुपयेभाः
16 >) 6» धर्मी (कगयमौ) {1 3 2८ त्9 6 तथा
({०्यथा) 1 ५ ए [जोशिन -- ९) 7० ते तन्, ¶८
{ तावन्, 7 ©9४-+ तथा (फर तद्वन्) 1५ 73 76 21 हग
&3 ॐ 271 मया (0 ममा}
-- ¢) 13) स्वय (1० यत्र)
17 °) 8 7 (७० 2013 ८) व्रिधानप्त -- ४) 1
161 9 + 9) 'व्रिमागविच्, 148 3 12 00 12;-5 'वरिधानचित्
-- %) 1+ भीमाद्रवरल धीमान , 91 ^सेनोदय राजन् -- ५)
व (क्ण) §1 11 3) फाट्गुन
18 ००) 74 28 72८ 200 723 + ० मतालोक्रे, 8 महायुद्धर्
(¶५ "द्दश्रा) (० मता लोकषु) 7: धिस्मर्वमना लोके;
1; ठया काश्चिस्समता लोके 1५ बुद्धे, 8 7 (९५००])४ 12४)
म्ब्य, ए वद्या" (10 [आप्याः )
19 °) 51 1-37-3 ८ ८८०8१ दमौ ६० दन -- ?)
148 113 ० ¶ा तिस्तेज पराक्रम (गभ ज अनुत्तम) -- ८)
51 [1-+ 713 ८ हि (गः [मुपि) दर (एल[ग० च्छर् )
©+ महटबुद्धे -- °} ¶ + स्थितानि ष्टि यथा न्वयि
20 <) 1 (14 पष्प इच्छ ) 701-3 एनसा चप, 13८
141 3 रक्ष्याम्नद्धर्ममष्येह
540 |
चक्नयुद्पवे |
न मोहात्ते जिष्णुः क्म पाण्डव गर्हितम् ।
न पार्थस मृषोक्तानि कथयन्ति नरा नरपु ॥ २०
स देवपिवृगन्धतैः कुरूणा कीर्तिवर्धनः ।
मानितः इरुतेऽछाणि यक्रमद्मनि भारत ॥ २१
योऽमौ सुवरौन्मदीपालान्धर्मेण व्मानयत् ।
स ग्रतवुर्महातेजाः पितुम्तय पितामहः
परीयते पाथं पार्थेन दित्रि गाण्डीवथन्वना ॥ २२
म्यक्चासौ महावीर्यः करधुयं ख स्थितः ।
पिदन्देवास्तथा व्रिप्रान्पूजविच्ा महायशाः ।
सप्त युख्यान्मदामेघानादहरदययुना प्रति ॥ २३
अपिगजः म गज॑स्त्वा शंतनुः प्रपितामहः
आरण्यक्रपव
[ 8 159 29
खर्गजिच्छक्रलोकसः चरं परिपृच्छति । २४
वेदांपायन उवाच ।
ततः शक्ति गदं खङ्गं धनुश्च भरतर्पभ ।
म्राध्वं कृत्वा नमभक्रे कुबेराय ब्रकोद्रः ॥ २५
ततोऽत्रवीढनाध्यक्ष; ्रण्यः शरणागतम् ।
मानहा भव श्रूणा सुहृदां नन्दिवधैनः ॥ २६
स्वेषु वेरमसु रम्येषु वसतामित्रतापनाः ।
कामानुपहरिप्यन्ति यक्षा बो भरतर्षभाः ॥ २७
सीघ्रमेव गुडाकेगः कृताः पूर्पर्पभः
साक्षान्मववता सृष्टः संप्राप्छति धर्मजयः 1। २८
एवयुत्तमकमाणमदुगिष्य युधिष्ठिरम् ।
नमेत्तम
21 <) {1 (7210९ ल्त ) ©+ जनीन, ©1 3 जानीनः
(०? मानिन ) -- ५) 51 ए1-3 71-3 5 पाठव » (1 ४
मानद (1० नारन)
22 <) 87 (ल्म्ट्नृौ 013 ६) श्रातनुर् -- 1) 7 3
धू 63 "धन्विना
23 °) 9 © सम्यक्चापि (©) सव्यक्न्वामौ) 5 1
(५ 7037 १८८ 7 ) 013 ८ समागम्य मदारीति - °)
६५ यया मेरर् ({0 कुर“) ४: [उ)भ्िन (10 स्विति)
51 ह (+ फतह ऽ ऋ ) © 13 ८ कुटघमप्य पापिव ;
8 72701 2 4 ८ कुररधु( एण 79 धर्यण पाधिव -- °)
1 7 (लन्योः 701-3 ९) प्पीन्विप्रान, {1 पूजयिन्वा (णिः
तथा पिप्राचे) -- °) 7) यान स्वर्ग (° पूनयिन्या) 87
(्म्ल््* 013 ६) महानपा -- 7) 8+ 71 म) जनु
{0 ग्रति)
24 °} 1६५ 1-5 ञ्नि गन्ना (11 3 पः) स^ व जथ
आद च, {2 © क्ननिरात्नु, © + लधिराजसु , 69 31 जति
गाचाम 1 ४2 राजन्वा, ध्र 1 रनेद्रः -- °) 80706
> 55 घ्ानयुः 1 9 वा (न्प्र) -- ) 90
म्ब्य ({0द्रक्र )
25 ^€ #1£
{01-3 £) 105
823“ ण्तच्छ्ग्वा तु वचन धनदेन प्रमापिनम् ।
पाण्डवाश्च ननस्देन वमू सग्र्षिना ।
-- ४) 5०० 2198 मरनर्पमः -- 123 ०८ 25<-26"
-- ९) 51 [रा 3 4 (पा ९5 10 ६९द्६) 15 तू (नृ 0 (णतः }
र्थ ए1( षु ) ५ 7 (क्क
( = ज्यारदिव 211 ) (0 प्राध्व) -- °) 7 पूजयित्वा (07
सये") 1९५ (कष्या 5९८ 7 85 70 ६९९६) मष्टात्मने (1०
बको)
26 2: ०५ ‰6° (५ १]. 25) - °) 51 ह (ए
पाषह 8८ # }) 08 6 तमव (01 ततोऽन ) {+ (णडा
३८८ 7 5 1४ (6२६) राजराजा (प धना } -- ०) ए
(पक 5८८ अ ४5 10 ॥९८्६) त [1 द्रारभैपिणा, ‰73 शरण
गन -- °) §1 113 703 73 6 व् @ सुहृदानद' , 34
सुद्धदा मान - ‰¢6 %6, 7 © 125
824* विभवन्तात दानाप्रे वमान सह वन्धुभि 1
सुपणपिनृदेवाना सत्त मानङ्ृद्धव ।
घरन्यु परयत मा वक्र सत्य वदत मानरतम् 1
द्रीव पद्यत मा हम्ब पर पश्यत मापरम् ।
[ (1, 1) 71 ©1 विमय , ©> विहरन् ({0" विभव } ]
27 °) 8 सर्वेषु (० रम्येषु) -- ४) 51 13 8,
1701-3 ऽ कर्मणाः (101 "तापना-) -- ८) 281 3 70 ५ €
यामान्न परिहास्यति , 26 कामान्न अ्रह रिष्यति, 8 कामाननिदहरि
ष्यति - °) [९५ मम श्रामनावत् (भर )
28 °) 51५1-3 7013 इचापि (गषव) -- ०)
7 (६य्८९]१४ 79 -3 8) पुनरेष्यति (णपुर) -- °) ए+
स्वय (0 साक्षान्) 5 74 पृष्ट, एष्ट; पण 1 [ड]
म्प , भ सृष्ट
29 °) §1 ए 713 6 णवसुत्तमधर्मांणम् (+ उक्चवेव
दुभकर्माणम्), 71 णवसुत्तमकु्वांणम् -- ४) ५ 8 सनुदरास्य
-- <) 71 3 श्वेत, 5 वस्तु (0 जस्त) 253 {0 ६5 पण
६७६) अम्त्रगिरिगने सुर्य, 8 मस्त गिरिमिवादिल्य (ध माय)
© प्रहु, © प्रच्म , ©» पानी, ©4 पद्व, रः प्राच, ण प्राज्य । -- 4) 71 3 प्रयातो
|
541 |
¢
8
#
3
3
3
1
1
1
1
€
5
83.
2
3
4
3
8 169 %9]
; अस्तं गिखिरभ्रेषठ प्रययौ गुद्यकाधिपः ॥। २९
तं भूपितः ।
यानैरयुययुर्यक्षा राक्षसाश्च सहस्रः ॥ ३०
पक्षिणामिव निर्घोषः इबेरसदनं प्रति ।
मभूव परमाशवानामेरावतयथे यताम् ॥ ३१
ते ज्धस्तूर्णमाकालं धनाधिपतिवामिनः
ग्रकर्पन्त ्वाभ्राणि पिचन्त इव मारुतम् ॥ ३२
मदामासे
[ यक्षुयुद्धपवे
ततस्तानि शरीराणि गतस््ानि रसाम् ।
अपाकृष्यन्त कैलाग्रद्धनाधिपतिशासनाद् ।॥ ३३
तेषां हि शापकारोऽपौ कतोऽगरस्त्येन धीमता ।
समरे निहतास्तसात्सर्वे मणिमता सद ॥ ३४
पाण्डवास्तु महात्मानस्तेषु वेवमसु तां भणम् ।
सुखमु गाः पूनिताः सराक्षसः ॥ ३५
दति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि पकतोनपण्श्ययिकद्तततमोःऽध्याय, ॥ १५९. ॥
१६०
वैदंपायन उवाच ।
ततः घर्योदये धौम्यः कृत्वाहिकमरिदम ।
आर्धिपिणेन सितः पाण्डवानभ्यवर्तत ॥ १
तेऽभिवादया्धिपेणख पादौ धौम्यख चैव ह ।
~ ०) 51 119 ५ (पपषष ४९८ 7) 78 ५त (5)
ते) परिसोमसस्तीर्णैर् ; ६५ परिद्रत्तोथ सकीर्णैर्, 7 त परिष्यो
सस" -- ४) 511 2\-8 ५ नानारनत(ए५ नानाकनक, 1६4
काट 5९८ 7 महारजत) मूपित-
31 °) + (णहु 5 7 पउ प (3) "साश्चर्यम्
(107 "माश्वानाम्) -- ५) 5" ए 9 5 ेरावणपथे ए» 8 7
(6१्८०ृ 018 6) 7 ©3 + यथा (ग यताम्)
39 <) 51 ए 3 7; व्यपाः, ए४ जप
34 2691016 24, वथ © -५ पण्ड चैत्रा - °) 617
23 प्स(णषहि) 9 + 798 5नाश (० क्षाप) 51
1\ 3 लिपि, ६8 ५ 08 दहि, 2 0५79०74 ९म (ए) चतु),
708 [जाव (ज (नुषी) 0 3 तेपामय श्रापकारः -- ५)
8 7 (०८०) 01-8 6 } श्नापस्यातो भवन्तदा
35 °) + पाडवापि, 8 7 (०४०९४ 713 इ) &1
वाश्च, † 03-+ वाः सु ~ 2) 701 3 5५4 स्वपु
(गतेषु) प (कण्ण 59 +) ता क्षपा -- °) ५8
ता सह (ए+ णर 1 "ता यक्ष ) राक्षशचै
एंणक्छषठण -- 2 20ाष्ाः §1 दा ॐ 7203 19
©४-५ आरण्य -- 8108 700 ८47 18 11 3 (811 0 श्-
एष्य ०४०९) फएकणध्रठण ज्ण3 छोमदाती तयाच्रा (1911०१७त्
४४ गधमादनवास प ए5, भणते गधमादनेम्रवेश्न 1 71), 81 4
ततः प्राञ्जलयः सर्वे बाह्मणांस्तानपूजयन् ॥ २
८ ^^ ^^“ ^~ ~~~ ~ ~~~ ~~~ ^
प्राचीं दिगरममिप्र्य महर्पिरिदमव्रवीव् । ३
असौ सागरपयन्तां भूमिमाइत्य तिष्ठति ।
9 7५-5 7४ (8, [1 0186, ००४1 गघमादनप्र्ेश्ठ (78
79 88 "निवास ) , धणत् एष ए 8 72५, ०णा, चघमादरन-
वाम -- 4कवाः/ "वणा ह+ कुवेरसमागम › 73 धनवायमन,
78 2 ्ैश्रवणसमायम , © वश्रवणनिवर्वन -- 4व7ः॥ 7०
(हुपप७8, ए०ापऽ ०1 00४0) 7 161 (० 169) , 71
167, 8 163 (17 की 7 165) -- नुव 7० प
98, 71 97
160
1 *) + पाचाली श्युभदर्शना, 4 (ण्ढ ०९८ १४) 71
ए व पाचारी सुहृदश्च ते (ए" तानू), 73 7 © पाचारीष
हिताश्च तानू (3 "तश्च ते, 63 "तश्च तानू) -- <) 8 बआाष्णि-
मेनेन 1 + 70 3 त सहिता , 0४ ^त, पृष "तानू
2 ०) + 2८1 3 61613 षि (ष्ट) -- +
2, + 0८ 1-3 8 (6डप्ल्)" 81) 10४
825* जा्टपेण परिप्वस्य पुत्रवद्धरत्षमभान् ।
{पृ © 3 एव सरत्तपैम 1
3 @1 ०प ऽइ -- ०} + 1-3 8 (1 ० ) धर्म
राज स्दशन्पाणौ पाणिना स महातपा -- °) &1 {1 ५ नयो
दीक्ष (० असित्रक्ष्य)
4 @1 ० 4 (५ ९1 3) - <) &1 1 3 महावीर्यं
[ 64 |
यक्षयुद्धपवं |
शलगजो महाराज मन्दरोऽभिविगजते ॥ ४
इन्द्रैश्रवणावेतां दिन पाण्डव रघतः ।
पर्वते वनान्ते काननेथोपलोभिताय् ॥ ५
एतदाहुमिन्द्रसख रान्न वैश्रवणख च ।
त्रपयः सर्वधर्मज्ञाः सब्र तात मनीपिणः ॥ ६
अतथोयन्तमादित्यदुपपिष्ठन्त वै प्रजाः ।
क्रपयवापि धर्माः सिद्धाः साध्याथ देवताः ॥ ७
यमस्तु राजा धर्मात्मा सर्वप्राणभृतां प्रथः ।
प्रेतमत्सगतीमेता दक्षिणामापितो दिशम् ।॥ ८
एतत्वंयमनं पुण्यमतीवाद्धुतदर्मनम् ।
प्रेतराजस्य भवरनमृद्या प्रमया युतम् ॥ ९
यं प्राप्य सविता राजन्सत्येन प्रतितिष्टति ।
अस्तं पर्वतराजानमेतमाहूर्मनीपिणः ॥ १०
({0 "रान) -- ०) 51 ए ८ 70 1), 6 [जतिविराजते
(53 “ति ), ८३ टि विराजते, 8 (61 ०० ) [ुभि(7 "0
दि) विराजयन्
5 °) 1 3 2: द्र्श्रवणावेती, 71 1 3 271 णोवेता,
गृ 09 हृद्रो वैश्रयणोपेनो -- ४) 71 रक्षित , 7८ रक्षिता,
11 + ण) रक्रन (01 "न ), 3 & त्ति -- °) ए1-3 ०
च 24 19 7५ € [पत्र (0 [डप ) 8006 2188 "द्रोभित
6 05 ०0 6 - ०) 5111 341 ४ एताम्, ४062 9
एनम्, 6१ ण्वम् ( {0 एतद् ) -- ८} 7८ चापि , 4५ 6२-+ चव
(० स्थ) - 61 1 3 73 आः तण (वषा ) 647
-- 4) {4 [ प्णष्ठ १८ 7 0519 ६९४४) 8 मर्व (10 सद्म)
703 701 (ऽणः 7) ४5 10 १९४६) सयुक्छश्च मनी"
दर 617 # 09 > ०0 7००८ (८ ९] 6) -- °) 81
©1 उपानिषएटव; ¶\ उननिष्टति 8 + ८५4 0८ 701 3 5 ४3
द्विजा" (णः प्रता) -- ९) 75 चाध, 7५0 चव (© सर्व)
(10 चापि)
8 °) 3 0्च ([०तु) + 68५ राजन् 51 81-5
(ल्द 2019 8) व्मन्न (० घर्मोन्मा) -- ४) 51
1 28५ 0८४७1 चर् (णः प्रभ्ु) -- ९) $) 1971-3 6
्ेतमन्धर्म( 7४ "दु )ताम्, 1 > प्रेत सन्वरमनर् () "ताम्) ,
4 जगस्िततरिनाम्, 8 7५ प + 6 @४ प्रेतसत्व(14
"निद्र )पच्तिम्, © "गनी 8 7८ दयता, 70 7 6 देना
(0 पता) - ५) + पत्9 दल्िणा श्ण्त जाधितो,
1 3 पदपु) आधित २०९ दिन 05 5 जास्थितो
10 लाण्ण 10 - °) 2८ 79 + न, 73 स, 725
|
आरण्यकपर्वं
|
[8 160 17
एतं पर्वतराजानं सथुद्रं च महोदधिम् ।
आवसन्वरुणो राजा भूतानि परिरक्षति । ११
उदीचीं दीपयन्नेष दिकं तिष्ठति कीर्विमान् ।
महामेस््महाभाग रिवो ब्रह्मविदां गतिः ॥ १२
यसिन्त्रह्मसद्यैव तिष्ठते च प्रजापतिः ।
भूतात्मा विचृजन्पवे यक्किचिज्ग मागमम् ।॥। १३
यानाहुतरह्णः पूत्रान्मानसान्दधसप्तमान् ।
तेपामपि महामेरूः खानं शिवमनामयम् ॥ १४
उत्रैव प्रतितिषटन्ति पुनरप्रोदयन्ति च 1
सप्त देवर्पयस्तात वसिष्टपरयुखाः सदा ॥ १५
देशं विरजसं पश्य मेरोः शिखपरयुत्तमम् ।
यत्रात्मठैरध्यास्ते देवैः मह पितामहः ।॥ १६
यमाहुः सर्वभूताना प्रकृतेः प्रकृतिं ध्रुवम् ।
© 3 11857
8 3 163 17
+ 3 164 15
म (गय) -- °) 51 1 3 एतद् ({० एतम् )
11 °) 13 एव, + 2 + 701 73121 $ € पने, &1
सेत ({गःण्त)
12 °) 8 70५1० 7, ® वीर्यवान् (5, भानुमान् ) , 75
मूर्तिमान् -- °) 61 1-3 ५ (पाह 5८ 91 ) 713
गिरिवर , 7" मद्ाराज, 7४ © 3 महाभाग
13 °) 1 3 83 अस्मिन + (फाश्ाह् 5८ 2 १5 7
१०२५) पू" 211 ब्रह्मविटश्चच 3 © यस्मिन््ाह्यणसवेश्च -- ४)
143 75 तिष्टति 7375 प्प, ६५ [जय 7५ & यै (1० च)
ए81-9 72 00 + ® भूनाग्मा चावत्तिषटने (59 8 ज 6 ति)
-- ०) 8५ भूतानि पर 61 ४ सर्म, 7५ ७४-+ विश्व, ४
म्म (0८ सर्व॑) ठ1-3 7 (®ग्ध्छ्ल 213 6) प्रजापति
सूजन्मरवै
14 ४) एए\ › मानुषाच् ८418 (१ ण्ठः ) चरपिमक्त
मान्, 81 2 71 01 3 13 दक्षसत्तमान -- <) €1 71 3
महद्धयेनत्, 1र8 महासेतु , ए" ध महामेरो (धः रौ) -- ^)
५ स्थानमेतद् ; ?81-3 7 (€१्८०]४ 71-8 6) शिव स्थानम्
(९ धप्पण8 ) 9 ©+ सनुत्तमम्
15 2) 3 0: जभ्यु „ ठ3-+ 06 700 01 3 पूतो (णः
अग्रो) -- ८) 8 71-3 पाथ (9 तान) -- ५) 51 ए
83 ©1 तवा, 741 तत्त , 281 7८ 701 4 6 ©2-+ 9 तवा
16 ^) ऽ! ए1 3 7 एतदु, ह + (णवा ८ # )
79 प्त, 14 देव, 01 3 एव (ग देदा) -- ९) ए+ (णण
50८ श १७ 17 पछ) यम्रास्ते भगवान्देचो , 8 आर्मततिर्य (7५
“श्व ) सय॑ -- °) प) 1 नित्यमास्ते (0 देवै सह)
548 |
8 १-.॥९।
८०८७ ६८
~+ ~+ ~
वे
~+ ८ ¢
5
=~ + 4
~
3 {60 17]
अनादिनिधन देव प्रु नारायणं परम् ॥ १७
ब्रह्मणः सदनात्तस्य परं स्थानं प्रफारते ।
देवाश्च यत्ात्पयन्ति दिव्यं तेजोमयं िवम् ।॥। १८
अल्यकरौनलदीप् तत्ानं विष्णोर्महात्मनः ।
खपैव प्रभया राजन्दुष्््यं देवदानवैः ॥ १९
17 ०) ५ & 3 रः रुत्रा 51 [1 3 4 (पटु
3०८ 7 ) प्रवृत्ति प्रकृते परा (1 अ र), 3 0:-3 ८ ्रकर्वि
(78 "ति ) प्रकृत" पर, ५ (न्गग्णा४) अतति भ्रकतेर्थुज, 11
(95 प्तण8्) } प्रकृति प्रह्ृतेरधुव -- 9 ण 17194, 8०
178 826" भना 17०४ -- ०) §1 हा > © म्रसु, एज +
11-2 "1 हर (० परम्)
18 1 81० 16 (0 क, ५ १1 17) ~ 2) 7
७१ ५ यन्नाद्, 9" युक्तान् (० यन्नाव्) 5! 1५ अपि देवान
गच्छति, {3 + 71 3 दरैवाअपिन प्यति, 8 70 00 7४ 6
देवापि य न प्यति, 75 5 परि देवायन याति --") 8
7 (७८७) 7201-3 6) सर्वै" (० द्रिव्य) 5 9 2 7
7५ ० शुम (10 शिवम्) ©" तत्र मायामय दिव
19 ‰ ० 19 (जल र्ा 1) ~ ए8 उ 0९ ण
+ 67 & 105 {८6 19 ^, {४6८ 22 71-3, ०८6 24
71 (सक्षमा 0णा 17194) 105 कठः 17
896" प्राच्या नारायणस्थान मेराधति्विराजते 1
[५ 71-8 ए नारायणस्तात (70 स्यान) 14 मेरोरथ,
8 मेरावत्रे, 0४-9 मेरावमि , 71 मम राजन् (‡० मेरावति-) ]
~ प्राशः प) 18पतऽ 21-22 ४० 828* 8 8 120
700 7५ 8 ग @ (61 गफ 11068 5-4 ) व ८००४ + 108
11718 { 96; 896*# धपते [11068 ‰-4 रलः 19 व 108
‰1{€' 898४
827* यत्र भूतशवरस्ात सर्वग्रकतिरार्ममू. ।
भामयन्मवेभूतानि सुश्रियाभि त्रिराजते ।
नात्र घद्धरभैयस्तात कुत एव महर्षय. !
भ्रुवन्ति गर्ति दयता यतीना कुर्पत्तम 1
{(7 9) 88 (छण्श क9 83) मावकयन्, ह+ स चाप्र
(10 मायन्) 15 42128 ख (ञ्च) -- (1, 3)
£+ ऊनो क्षयस्तथा , ए नात्र देवर्थय कुत , ग © (&1 ०7 )
2 कनी देवपयस्तथा -- {7/ 4) ए प्राप्यति च (0 मरभम")
+ क पोषा; १४6 (61०2 ) घ्ना 7४ (€ क )
यतीना मावित्ात्मना ]
20 ©10 20 -- ^) 1 7५ न तच्, ए2-4 7० 7, 6
नत, 8 (© ० ) नात्र (णित) + (फ 5 % )
महाभासे
[ यकयुदधपवै
स्वयं त्रियुरदीनात्मा तत्र द्यमिविराजते ॥ २०
| यतयस्तत्र गच्छन्ति भक्ता नारायणं हरिम् ।
| प्रेण तसा युक्ता भाविताः कर्मभिः चैः ॥ २१ --
योगसिद्धा मदात्मानस्तमोमीदविवर्मिताः ।
तत्र गल्या पुनर्नेमं लोकमायान्ति भारत ॥ २२९
स्थानमेतन्मद्ाभाग धुवमश्रयमग्ययम् ।
नाग्र ज्योर्वीपि श्रास्ाणि - °) 23 7० 7 „+ € पाटदच, पृण
© + > भारत (10 नोऽपि) 3 47 -9 ध्प्राप्यना
भाति तजमा (५ पण्णा ऽ प्राप्य तिष्टति पाडत)
~ ८) §1 {1 3 71-3 1८ ० 79 म्बय प्रभु(5) 3
विष्णु) ग्चिद्यान्मा , ४4 ( फथ४ 5९८ 7 ) अय त्रीर्ः म भगवान्
-- 4) [1 2 7 (€ब्नु)६78 + 0) ्यति-, 46 (6100 )}
[एवाभि (0 द्यमि) + (पष्प 5९८ # ) स्वयमश्र
विराजति
21 142 00 21{-292 ए०८¶1५ 51 19 - *)81
1९13 71 3 ४ पा मक्ता, ग् © देव ({्मस्या) 5 विभु,
05 जुम, 0४ ्रभ्ु (1० हरिम्) + भक्ता नारायणाश्चम
22 713 0 2 (५. ₹1 91) ठि (पथं ४1 19
¡ -- °) {8 4 निता, 21-3 6 यता (101 महा) - °) प्र५
©$ + ततो (10 तमो ) -- ८) ¶४ 68 + जच (0 तत्र)
71 3 षएण8]) नेम ६० लोक -- 411 22, ६8 8 7
{6८०0 01--3 5) 8 (©> ८९्६ 23} 105
828* म्वग्रञुव महात्मान देवदेव सनातनम् ।
पर 06दरध्थः पृ 7605 627*
23 °) {1 3 महाभाव, ग 11 महाराज -- °<) वृष
सदाप्यत्र (ण सदा छेत्) -- ०) 51 [६ ४ + (प
5८ 7 ) 7 प्राणिक्रहर्, ५ (गहु) 61 « प्राणमाच्र, ५
(४150 पणा 5 7 ) 7८ 013 प्रणम स्व , ए प्रणम्य
-- &4{€ 23, हि 198
829* एने स्वहरहर्मर सूर्याचन्द्रमसौ युवम् 1
प्दक्षिणसुपाल्रतती कुरुत कुरपत्तम ।
न्योतींपि चाप्यशेपेण सर्वाण्यनषः सर्वठ 1
परियान्ति महाराज गिरिराज प्रदक्षिणम् ।
{(1, 2) 5-+ 77 74 6 उपागृल्य 8 700५ € कुर्
नदने -- (+ 8) + ( पथय 5९८ 7 15 87०९७ ) ज्योती-
न्यनेन मार्नेण 6 [नख च (19 [आनघ ) §1 ५ मवद ,
2 सरय (10 सर्वत्त ) 1९1 3 र्वाण्यनाम (8८) सवदा , 1५
(षष्ठ 5८ श ४5 ४00९९) 79 सर्वौण्येनमसश्चय , ए\ स्वा
ण्येतानि नित्त -- र ० (प ) ह०ण ४6 "112. . 1
1817 ०६ 118 4 ए ४० 25९ ||
{ 544 |
चक्नयुद्धपव |
ईश्वरस्य मदा द्येतदमणमात्र युधिष्ठिर ॥ २३
एतं ज्योततीपि सवौणि प्रफर्मन्भगवानपि ।
ङुस्ने षितमस्फमौ आदिल्योऽमिप्रदक्षिणम् ॥ २४
अस्तं प्राप्य ततः संष्यामतिक्रम्य दिवाकरः ।
उदीचीं भजते काष्टं िणमेप वरिमावसुः ॥ २५
स मेरुमजुचरत्तः सन्पुनर्मच्छति पाण्डव ।
ग्राञ्चुखः सतिता देवः सर्वभूतहिते रतः ॥ २६
स मामं विभलन्काठं वहुधा पर्व्मधिपु ।
तथेव भगवान्सोमो नक्षत्रैः मह् गच्छति ॥ २७
एवमेष परिक्रम्य मदामेसुमतन्छितः
24 51 रा 3701-3 5 0 24 (10 एव ९] 28),
73 3 070 24-2; - 2) {५ 701 ण्न, 81 9 ण्नज्., 84
10५2 10०3 कृण्व, & (830 ) णर (जः ण्न) -- ८) एज
विनम' कर्ता, 71 "मन्व, ©1 म्म, 2५ “म काम
-- {€ 2१, 21-3 7६2 526»
25 ¶9 83 ०7 25 (ल \ } 24), [3 ० 2९०४८ (ध
1 25) -- ४) 51 {६1 युधिषिर (णि द्विवाः) -- °) 51
{1 03 गजन् , £3 83 71 3८ पृ, 4 21 0८ पूर्वा, भ
काटे ({0 काष्ठा) - ८) 1\4 71 3 ण्य (पण्य) 2;
चटूधाय व्रिभावसु , 8 (५ © ०५ } वहुघा पकंसधिपु
26 @&1 91 छण (फन ) 26°-27° , ॐ ०0 26-27
-- °) 00४्मुमेनः 77 स (० मच) 51 र 213 £
मस्नेनसुपब्रू(75 श्रित्य, 71 समनामुपरत्त म -- *)
र © (€! ०0 ) उखपा(¶1 "प)गनदति (0 पुन्मच्टति)
<) 8५ नदा» वप महित, ¶४ © (1 0) ) सतत ({0
मविना)
श ५ग्0ा 27 1 दा ०ण 27० (५ २1 96)
-- <) {+ (णाह 5९८ 7 ६५1 प्ट) समम, णाम
मासान, 4 मद्रास , 796 (610 ) स सम्यम् (स
माम) 1८4 (7 ^८८ 7 }) 173 93 75 काटे, 79 3 4
कालान्. ({० काट ) -- °) 5" विभजन (1० ब्रहुधा) &1
1 3 ८ सर्व" (1० पर्व") -- ९) ड 47) 3 तमेव विम
जन् (गः न्यव भगवान्) ६५ ( प्राध्व 5९८ 7 }) 8 ( 0
0 } देवो (10 मोमो)
%8 © ० ०६० - ०) 51 ‰ 83 णत , 71-3 ण्न,
23 + ण्व (पप्य) 51 3 703 1 83 + अतिक्रम्य,
513 7८ 7003 23 7५ 8 न्वतिक्रम्य, 091 द्यनि", (ण परिकर
मन॒ - 1“ 2५०४, 8 (€>८्]४ @3 ) 105
830“ सोमश्च विमजन्कान वहुधा पवसधिपु 1
69 [
आरण्यकप्वं
[ 8 160 82
भावयन्सर्वभूतानि पुनगैच्छति मन्दरम् ।॥ २८
तथा तमिस्रहा देवो मयृखैर्भावयज्ञगत् ।
मागमेतदम॑वाधमादित्यः पग्वितते ॥ २९
सिचुश्चः शिषिराण्येष दधिणां भजते दिशम् ।
ततः सर्वाणि भृतानि कालः रििगम्रच्छति | ३०
स्थावगणां च भूतानां जल्गमानां च तेजसा ।
तेजांसि मयुपादत्ते निव्रत्तः मन्िभावसुः ॥ ३१
ततः स्वेदः @मसतन्द्री गसानिश्व भजते नरान् ।
प्राणिभिः मततं खयो ह्यभीक्ष्णं च निषेव्यते ॥ ३२
एवमेतदनिर्देदयं मागेमाब्रृत्य भानुमान् ।
191}
-- <) 1५4 (फा 5०८ 7 } 8 भास (1० भाव") - 51
त 3 न) (एषा ) 28.30 -- °) 1५ 728 71 मदिर,
¶9 © सागर (0 मन्दरम्)
%9 51 13 छण 9 (न १1 28) -- °) 7ए+
(पापु 8९८ 7 ४5 10 {८ } त्था तस्िन्प्रभ। देवो -- ४)
1९५ 24 7८ 701 28 (९6८९ 7५83) मात (0 भात्र )
-- ९) 8 4 81 3 7८ 05 प्रप षि ण्नम्, ८५ 71 एनम्, 1४
© एवम् (107 णद्)
30 3 00 ति 8४ 30 ए ६0 4० ०1 (176 पट ध्वा
51 1 3 00 ३0०१८ (र ९.1 28) ५ ) ¶1 विजन्
(णः मिसष्ु) 245 दिद्िरयेप (71७१ "पु), ह+ (पप
ॐ 7 ) 4 0 09 4 5 दिधिराण्येव, 2५ स्यपु, 1
यव - ४) 144 725 ८8 ४६०5} दक्षिणा ० भजने -- %)
1 काटे, ¶५6 काट 1 3 द्ाक्चिरमर् {1 3 21-3 भरति
(01 क्व्छरनि) + काटमदछति श्धिर, 2 7८ 122 72५ -6
काटोभ्यद्ति दीदिरः, 71 211 कार स्पृशति दौणिर , + कार
स््रच्फ्रनि त्र चिर
31 3०) 31 (५६ ‰1 80) -- ८) 51 ह) 3 713
पुनराद (ष्टा 3 "धत्ते, ० समुपादत्त -- ५) 1८4 59-+ एप
11 3 4-67»© स (प्सन्)
22 रऽ ग 3१ (ध 51 30) - °) 2 2८ 7 2५-6
म्बेदछमौ ; 71 3061 धः म्वेदञछ्छमस् -- ०) 1९4 8 (९०७४
&५} प्राणिन (० "मि ) + स्वने (9 म्बमो) 51 स्वमे
्वभीष्ट, 1 3 स्मे म्बभीष्ट, 5 स्वममभीक्ष्ण 8 स्वमान
मीष्ण सम्ु( 7४ 69-+ पञ )पासते
ॐ 15 00 55 (५ ९1 30) -- °) ५ एवम् ; 213
श्1 © छा, एतम् (9 एतद् ) -- © 73 छप (कषक )
334-35 -- °) §1 ए 3 पाव , 7५ पार (0 भाव )
545 |
८५ ८०८२
~~ ~ ~
40) ~+
=
६८2 ७ ०
~प
7
४ 160 8£ |
पुनः लति वर्पाणि मगवान्भावयन्प्रजाः ॥ ३२
वृ्िमारुतर्सं तापैः सुखैः खावरजद्गमान् ।
वर्धयन्ुमहातेजा ४ प्रतिनिववते र,
; पुनः प्रतिनिवतेते ॥ ३
एवमेष चरन्पार्थ कालचक्रमतन्दितः ।
रवर्वन्सर्भूतानि सविता परितते ॥ ३५
महाभास्ते
[ यक्षयुद्धपर्व
संतता मतिरेतस्य नैष तिष्टति पाण्डव ।
आदायैव तु भूतानां तेजो व्रि्जते पुनः ॥ ३६
विभजन्स्भूतानामायुः कर्मं च भारत ।
अहरात्रान्कसाः काष्ठाः चजत्येष सदा बिभः ॥ ३७
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि पष्श्यिकदातनमोऽध्याय. ॥ १६० ॥
१६१
वैरा पायन उवाच!
तसिन्नगेन्द्रे वसतां तु तेषां
महात्मनां सद्रतमास्थितानाम् ।
रतिः प्रमोदश्च वभूव तेषा-
माकाह्तां दरंनमयनस्य ॥ १
तान्वीयेयुक्तान्सुविदयुद्धसया-
<^ ~ ^ ^~
^ 78 ० 86 (न १1 30) -- 7 ०० 86-81"
-- °) 51 71 3 आादधत्प(71 "न्म )र्वभूताना, 7५ 61 एः
भादावेव तुभ, 7५ (पाष 5८ #) 21 8 ८ आाददत्स
(71 8 “न्स)वैभू , 1001 73 25 आद्रायैव तु भ =) 51
ए (ष्+०प) } ए 8 6 तेजामि चिसजन्पुन (70: नन्प्रभुः)
57 5० 87, 09० ३7०० (५ ९] 30,56) -- °)
281 + 4 7८ विजन्, ©1 भगवन् ({0" विभजन्) -- ४)
{+ 8 (श्न) 6) पाडद (0 मारत) - <) ए (7४०)
8 20 एप 2 ° पा महेरच्र, 21 5 ८५, भहोराताः
-- °) 71 3 [पुव (0 प्व) 1५ सवदमञुः, 98 विमावसु
(णप्सदा वियु) + 7५8 प्रमु", 10० हरि (णः विसु)
०107700 ०४0 1 {8 -- 2101 ल्लः 51 141 31279
7५ 6 4 भरण्य -- ऽए [व्यण्यः ए ए (एत ©
ह एष्य प्प } णात ०णा यघमाद्रनप्रयेदा ए3 $
120 76 ४, 1116188, ०णाई "मादनवाम, 2५ 73 ४, 0
"मादननिवास, ष्ण्त [ष्णा 01 3, जणड लोमश्षरी्थ -
यात्रा (गा०रल्व ४४ गधमादनम्रवेक 1४ 121) -- 4वा॥
7401८ + पूथिवीदरछन $ 79 धौम्यवाक्य, 1} 3 आविण
घाक्य! ©1 3 काटचशवर्णन - 4का/ 10 (8९७,
पणातड 07 0069) 29 162 ( 705 168} , 71 168, 8
।
संग्रीयमाणा वहवोऽभमिजग्म-
गन्र्वसंघाघ् महर्षयश्च ॥ २
तं पादैः पुष्पधरैरुपेतं
नगोत्तमं प्राप्य महारथानाम् ।
मनःप्रसादः परमो बभूव
यथा दिवं प्राप्य मरुद्भणानाम् ॥ २
मयुरहंसखननादितानि
(21 5८7 0 ) 161 (21; 61 188) - 1010 +©
00 42, 701 29
161
1 एर०ण 1०4 (ल ९13 160 30) -- *)51
1 ५721-3 पष घमो" (9 महा") 14 (वाहु 9९८ श 85
10 1636) सदयव्रना कुरूगा, 2५ मारत पाडदाना , ऽ सद्भनमाध्ि
ताना -- ^) 1" 3 ४8403 ८8 राजन् (७ तेषाम्) -- *)
51 मच्युत ( {५९८ अरुनस्य)
2 18०४ 2८५१ 1) -- °) धष ‰ सल्यस्धानू्
({0 वी्ययुक्तान् ) 7 364स (जसु) ०7, 661
कामान् (०१ "सच्वान्) 75 चीर्यान्विनाखाश् व्रिदयद्धः -- °)
6! ए) $ 8 मदहीजम पादुसुतास्तदानीं , 71 9 तेजस्विनः
साधुतिप्रधानान्, 15 "न सलयवरिधिप्रमाणान्, ऽ तेज(¶
तप)स्विन श्खण्डता वरि्ठान् -- <} &1 1 3 7» पू ©1-3
सप्रीयमाणान् 7) § (ण्ठ 1 ) युधा (1० वहवो )
-- ५) 91 81 3 7-3 ५ गधर्वमुख्या' , ¶\ सिद्धमधा-
3 एञण्ण 8 (ल र्1 1) -- °) ह) 15 पुप्पवरैर,
84 8 "फेर; 7० "वर्तर् -- 51 णण 8० -- ९) 8 प्रथमो
(10 परमो)
[ 546 |
यक्षयुद्धपवं ]
पुष्पोपकीर्णानि मदहाचरुख ।
भृद्धाणि सानूनि च पश्यमाना
गिरेः परं हर्षमवाप्य तस्थुः ॥ ४
माक्षा्छुवेरेण कृता तस्मि-
नगोत्तमे संवृतक्रूररोधयः ।
कादम्बफारण्डवर्हसयु्टाः
पद्माङृलाः पृष्करिणीरपर्यन् ॥ ५
त्रीडाप्रदे्यांथ मम्रद्धरूपा-
न्सचित्रमाल्याबरृतजातशोभान् ।
मणिप्रवेकान्सुमनोहरांय
यथा भवेयुर्थनदस्य राः ॥ ६
अनेकवर्णैध सुगन्धिभिः
तपःप्रधानाः मततं चरन्तः `
शृङ्गं गिरेधिन्तयितं न रेकुः ॥ ७
तेजा तख नगो्मख | देव जस समागतानां तस नगोच्तमख
4 300 4 (€ 1 1) ~ °) ए (ह ० )
701 $ 8 ©) 3 “स्वरनादितानि, 84 “स्वनति तानि, ¶ ग
प्रनिनादििनानि -- ०) + पुप्पप्रकीर्णानि, 7५ 8 पुष्पोप
कीणन्य, © पुप्पावदी्णौनि 24 7" मदरा्ररस्य , 1० "चटानि
-- ५) घ्र गिरिग्पार परमाप्य तम्थुः
5 ^} 61 5५ ए-3 ५ म्य (0 साक्षात्) (1च
सल्टरुनाश्च (10 कृनाश्च तस्मिन्) 51 ए कृना्थी (०
तस्मिन्) -- ४) 51 ए + + (षाह 5८ 7 ) 73 ५ "कूट
रोधा , £+ "क्टगुपता , 71 > “गृद्युटमा › 79 © "गृदगुष्ता
(61 "कटगुल्माः) (0 "ूटतेधम ) -- °) [+ 01-8 5
कादयकारदवष्मयुक्ता , 73 ©+ कारृडकादयक्रहसजुष्टा
-- °) 81 पश्मान्विता-, 84 समाक्रुटा", प ©2-+ पद्माकराः
6 °) + 07 (7९7] ) {०० सख्द्ध" प? ४० 7० -- २)
ह+ (प्राथ 3८८ 7; 5 17 {९९६ ) स्पदे चिफामोदयतपच्रवेगान्,
8 सतवेदिकास्त न्यवसन्सुषेदा(©1 ४ "वेदमा , ४1 गुष्तान्
-- <) 51 1 -3 + ( पथ 5 ® ) 713 मणिग्रवेकयगृष्टी
तनाखाच (51 1 रा), + मणिप्रवेणान्सुमनोहराश्च , 8
0० 06 मणिद्रकीणांश्च मनोरमाश्च, 15 मणिप्रकीर्ण॑न्सुमनो
षटराश्च
7 7,+०ण) 7° (ल १] 6) -- ४) §1 ५ महावै
51 & 71-3 मन्रृतम्› 5 सगनम् (10 सततम्) 51 अश्रमा
(
आरण्यकपव
[8 161 12
महौपधीनां च तथा प्रभावात् ।
विभक्तभावो न् चभूव् कश्नि-
| द्द्िानां पपरी ॥ ८
| यमास्थितः खावरजद्ध मानि
विभावसुभौवयतेऽमितौजाः ।
तस्योदयं चास्तमयं च वीरा-
स्त्र स्थितास्ते दच्युर्िदाः ॥ ९
रवेस्तमिसागमनिगेमास्ते
| तथोदयं चास्तमयं च वीराः ।
समादृताः पेक्ष्य तमोतुदस्य
गभस्तिजारेः प्रदिक्षो दिशश्च । १०
खाघ्यायवन्तः सततक्रियाश्च
धर्मग्रधानाथ श्ुचि्रताश्च ।
सत्ये र्थितास्तसख महारथस्य
सत्यव्रतस्यागमनग्रतीक्षाः ॥ ११
हृदेव दर्पोऽस्तु समागतानां
लिदन्» ए 3 + अश्रमालिन, 3 2 7० 700 7५ 501 घ्न
जा, 1-3 भश्नमाछि (7१ "ली ), 25 अभ्नवस्यु 9 ७9-+
अश्रखेषठिसि - °) 8 “प्रभावाच (५ “च) (9 प्रधाना )
-- °) 7५ © + सर्द, © श्गाच्
8 <) 51 ए! विभिन्नभावो + ८५8 विभ(79 ७3-+
विवि)क्तरूप न्येविता घमूर -- °) 8 707, ° शष्टोनि
दाना ५ 8 दिवानिङ प्राप्य नरर्पभाणा
9 ५) 51 78 यस्जमा, 728 १५ 05-+ समास्थितः 9
7५ 8 (००७६ 1) "जगमान। -- °) §। 18 भावयन्नैव
आआ(1र 3या)ति, ए+ भातिनिदा+^११, 24 28 5 भाषयते
महौजा (78 च यानि, 2६ महास्मा) } 1 3 आसयन्नेव यात्ति;
5 भावयिताष्टरी्न - °) 8 7 (च्ल 721-3) 61 4
चाखमन, ध ९1 10 51 ह 7213 पाथस्, 25 वीर (107
वीरास) -- °) 7 ध [जा)भ्रिता' ; 7» 6, [उ]पिता (०
स्थिता)
10 °) 1 "निर्गममाना; 71 9 6 8 “निर्ममं ते (10
"नि्ममास्ते) §1\ 3 8 0 71-3 8 (9 उ (गते)
-- ४) 51 तस्योदय 8 7 (००४ 713 ) चास्तमन , ५.
१19 ~ °) 0५ ¶1 समागता
11 °) 8रता (ग स्थिता )
13 ^) 51 ए 718 5 ¶५ 6>-+ गिरिर् (0 गिरी)
547 |
8 1681. 12 |
धिप्रं कृतास्ेण धनंजयेन ।
हति युवन्तः परमाशिपस्ते
पार्थास्तपोयोगपरा बभूवुः ॥ १२
टरा विचित्राणि गिरौ वनानि
किरी्िनं चिन्तयतामभीक्ष्णम् ।
वभूव रात्रिर्दिवसशच तेषां
संवत्सरेणैव समानरूपः ॥ १२
यदैव धौम्याुमते महात्मा
जयाः प्र्रजितः स जिष्णुः ।
तदैव तेषां न वभूव हैः
कुतो रतिस्तद्रतमानसानाम् ॥ १४
भ्रतुर्मियोगात्त युधिष्ठिरस्य
वनादसौ बारणमुत्तगामी ।
~~~“ «^~ ~=
-------------
-- ०) §1 7» 9 7 63 7 [दार (ग [प्ठुय) &1 7५ ए,
समानकषूप
{4 26०) 14 -
यथेव ({प यद्धैव )
1५4 6 61 जद
15 ^) ‰ निद्रेशात् (0" नियोगात्) 89 ७५ च,
६4 © धा स ((0 तु) ~ ४) 51 जिष्णु्वनादू, 1) 9
वनाज्निष्णुद्, 14 वनाद्रगाद् (0 वनादसौ) 8 यदा
चनान्मत्तगेदगामी -- °) 8 (०५४८०])४ ¶‡) स (० यत्}
51779 75 स पार्थं + 801 3 षर 3 (पकः त्न्यः ) © पर
तदैव, ५ (0010७ ०० ) &9-+ तपय {1० स जिष्णुस् )
-- ^) 1 ५01 उ पार्था सवै, ए, पार्थश्च ते, 8 पार्थास्तदा
(णपदैवते) हा ४ 471 3 8 (०५८०्४ 81) श्लोकपरा
$ 7 दव शोको मष्टता भ्रभूव , 7५ (ग्ण ०८० # ) 78 6
तदैव द्रोकोपहता प्रभूवु ~ 467 18, धप 198
881* सव्यज्य कामान्प्रचजिताम्तयैव
पारथास्दा दतेकपरां वभूयु" ।
16 °) ए + (पाप्प्ठ 5८ 7) 84 715 & एव (07
तथा) + (यु 5९ 7 १8 10 (छः) दि , 11-+ 7८ 10
7+ ° एव (णः तु) २५ 7 मभीक्षणम् (4० सिताश्वम्) -- ?)
2१ सम्युपैति -- °) &1 ए व्यपेतच् ({०" व्रदीतस्) ए,8
काल से एच्छरेण मष्टानतीत , ऽ मासाश्च करृदटेण तया व्यतीता"
~ ^) ए» 2०५ 7 ? तस्यिन्ने; 7४ नगोत्तम -- ^ 49
५} 11 9 (0600 (ण्यः ) ©
61 1५3 घौम्यानुमते -- ४) *-\ 120
महामासते
[ यक्षयुद्धपर्य
स्तदैव ते लोकता यभूडुः ! १५
तथा तु तं चिन्तयतां मिवाश्व-
मस्ताधिनं वामवमभ्युपेतम् ।
स्तस्मिन्नगे भारत भारतानाम् ॥ १६
ततः कदाचिद्धरिेपरयुक्तं
महेनद्रवादं सदमोपयातम् ।
विदुरं प्रक्ष्य मदारथानां
दर्पऽरजुनं चिन्तयतां वभूव । १७
स दीप्यमानः सहसान्तरि्ं
प्रकाशयन्मातलिरसग्रदीतः ।
वभौ महोर्केव घनान्तरखा
शिखेव चण्रेज्य॑ङिति विधूमा ॥ १८
तमास्थितः संदच्टो किरीटी
;
16, 2 (०न्टमा) 7५ 6) 1105 (॥ [0455066 ८०77०86 1४
&101.25 ^)
892 उपित्वा पञ्च वर्पाणि मषट््राक्षनिेप्राने ।
अवाप्य दिव्यान्यस्ानि सव्रौणि विदुधेश्वरात्र।
आघनेय वारर सम्य वायम्यमथ व्र्टायम् ।
पेन्द्र पाञ्युपन घ्राद्य पारमेष्ठ-य प्रजपपिते 1
यमस्य धातु' सपितुरस्यष्टव्रचणस्य ष्व ।
तानि प्राप्य महस्राक्षाद्रभिवाय शातक्रनुम् ।
अनु्तातम्तदा तेन ठ्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
आगच्छदरँन श्रीत प्रहृष्टो गन्धमादनम् ।
{(7, 1) ए : वामवन्य ({0 महर्ष ) - (1, 9) 76
नील सर्वदास्नाणि दृष्ट्या च वियुधेशवराव्र् -- (7, 3) 51 1 +
वायन्यम(5! न्य चा}सखमायुभ -- (7, ¶) §1 1८3 चाभि- (1०
चापि) - (1, 8) 51 7 2५1 दृष्टो दैतवन सर ({0 8
०90०7 एषेः) 1
~ पलालः, 7 $ + 3 79 108 प0 तत्] (्गनु/6प
(ववा 7० 1०) 168 , 793 164 , 71 169)
17 5००6 17, ए 1०६ प्रघ" उ -- ^) {+ § नरप
माणा (० महा)
18 ^) 47091 उस, प्र (ण्स)
19 °) + 8 (कन्मृ 3) समा {1० तम्य)
-- °) 5! ~$ 8 ए नवान्या, ८ समाल्या (णः
वराण्या } -- 4} &1 7) 3 7० पर्वत्तमाससाद , ¶५ ©1 11
{51
| 548 |]
गद्यर
नन्व उराल्यासरपानि व्रत ।
ध्रनंतयो चज्प्रगप्रमवः
धिया च्वलन्यवतमाज्गान 1 १९
न चंख्नानात्र किरीटमाली
महेन्छरवाह्वाद्चच्छ त्साव् ।
पौम्यस्य पादातरमिबाच पूठ-
मजातचत्रोस्तटनन्तरं च ॥ २०
वरकतोदरस्वापि चन्द पाठौ
मद्रीसुतास्यामभिवादित्य ।
ममेत्य ज्नप्नां परिनान्व्य नां
ग्रहोऽमवद्धातर्पह्रे सः 1 २१
चभूव तेषां परमः प्रद
स्नेनादनेयेण समारातानाम् ।
स॒ चापि वान््र्य क्किरीव्माटी
ननन्द राजानमभिग्रकंनद् । २२
वमाच्ितः सप्र जवान पृगा-
चितेः सुतानां नयेर्भिहल्ा |
तमिन्छरवादं सष्पेत्य पायः
4
म्रद्लिण चहुरलननक्ः 1 २२
9
र
[8 161. 28
ने मानलेयह्रतीव दृटः
नत्कारमग्यं सुग्नजतेस्यम्् 1
नवं यथावच दिवौकनस्ता-
न्पग्रच्छुरनं छनलाजपुत्राः
तानप्यनौ मातदिरम्यनन्-
त्पितेव पुत्रानसुचिष्य चनान् ।
ययौ च्वेनाप्रतिमप्रमेम
पनः सकरा त्रिव्विश्वरस्य 1 २५
गते तं तस्मिन्वरदतवाहे
यक्रात्मजः सवरिपुप्रमाधी ।
यक्ते ठचानि व्दयौ मह्ञत्मा
महाघनान्युत्तमरूपवन्ति ।
दिवा्रामाणि विभूषनानि
म्री प्रिये सुतसोनमात्रे 1} २६
ततः स तेवां ज्छ्युगवानां
तेषां च खर्याभनिनमग्रमागाम् 1
किम्रषमानायुपविद्य मध्ये
सते वधावत्कथयांबभूव ।। २७
एवं मवाच्वाग्युपनिधितानि
1 रष
सच्नयादण्न
20 <^} 54 {८-व् 2 7~ 25 ८ जच्छ) विमर्नाप्च्
(£ छन्न ष्या) 5. 9. सनिन्द; 51 03 रनद
<: 5 .-3 ठ 9 तीन 5५ पठान् (£= पञ्)
21 °` < 5१ [इएननन्छ" ८3 7 3 [स्न त्िदिकड
{ल्प चद ' प्र {ल्नति ववन्दे} ए 0८ = चछ, 73
{व्न्य (^~ चन्द] 7 &@>+ पटौ क्ददे (य
चन्दे पाड)
22 ^} < पन्य पन्ने हः + एष्या उपपन्न
न = क
प्रद -*)< ह < 2: 3 प्रा € + 1 "यन ({--
श्ये) &च्यन्य च्च (रन्न) - ^} 5५5 (शः
न्न - 2 2५ इदि; 0 र्ति (म ऊनि)
23 <; छः -न्प्थतर5 ©4-+ चानाच्तिस्य; 6:
न्न 5: चन्या (= पणन) -- ^) ८: (~+ चन्दः
चद्ृत्द्-
4
(7-- सीद दषाः); €~ 3
॥ 5
=] 0.3 ऊटान्नच्
८4
र
९} 5, एड + 725 सड, 5:-3 72८ 702 2५ नवीन (3
न्द} ८५ 5 दिवौच्सव (८५ "वा, म "वा ); 201 -3 दि
कन्या ते (£-दिवौक्रठद्) 89५ = + ने (र दाद्)
25 ६)" 3 ए 70: च्यु 5, ए -39463
वान्, "५ 72 «~£ पार्यद (* नाद} -- <} 7९
123. 5 "7: ©3 चरिडरेऽरन्य
25 °} 51 ए-3 ठ 7 नग्देववर्य (5 3 व}, 54 71
नन्देववद्रे -- >) €. ६3 ८-+ 0८ 2.5 6 द, ०८
तन्व (£= व -- ५ 35 & एड
5:9^ न्द्वःस्वडन्रास इच प्रनत
श्चीनन्छदेडाठवडुच्च डिप्यु 1
-- <} ~ 7.4 71 © णर चमार -- 1} 325: 7=
7५ 6 दय (च्व प्रीतः) ८, प्रीतो चनान्यनय याद्टञन्या;
छ4 श्रीन- छिपा तद अह
27 +< -7 ए ८3
&5** >तरैस्ठ उना टि चयतछयुच्या
]
५ 1६1 25 ]
यक्राच्च वाताच चिवाच्र साक्षाद् ।
तव शीलिन् समाधिना च
ग्रीताः सुगा मे सदिवाः सदेन्द्राः ॥ २८
मिपो व स विजयुद्धकर्मा
महामाते
[ यक्षयुद्धपवे
तेभ्यः समाख्याय दिवि प्रवेशम् ।
मा्रीषुताभ्यां सदित्तः किरीरी
सुप्वाप तामावसतिं प्रतीतः ॥ २९
दति श्रीमदाभारने आरण्यक्रपर्वणि पकप्रष््यिकद्ातनमो.ऽध्याय ॥९६९ ॥
१६२
वरठापायन उवा ।
एतस्मिन्नेव काले तु सर्ववादित्रनिखनः |
वभूव तुमुलः रष्दस्तन्तरिक्षे दिवौकसाम् ॥ १
रथनेमिखनधेव षण्टाशब्दथं भारत ।
पृरथरव्यारण्रगाणां च पधिणां चैव सर्वज्ञः ॥ २
------~
[1
तं समन्तादञुवयुर्मन्धर्वाप्सरसस्तथा !
विमानैः धर्यसंकादीर्देवराजमरिदमम् ॥ ३
ततः घ हरिभि्ुक्तं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
मेघनादिनमास्द्य धिया प्रमया ज्वलन् 1 ४
पाथौनभ्याजगामाञ्यु देवराजः पुरंदरः ।
व) | 62 1 1 ©2
28 °) 2 च खराः {10 मयाश्ा) - ४) 73
71-3 ¶ © वायश्च (० वाना ) -- ८) 2.4 7 ए
124 6 [श्रध (णच) ~ ५) 1 मुदिता ({0 मषिता )
5171 71 » ८ मून"; 709 7४ 0 सुदा" (0 महेन्द्रा)
29 एल ‰9, 7८ 7705 व्रह्लः उ -- °) ए 3
7, सुविघछुद् , {5701 3 म (8 यु ) चिञुद्धमावद्, 71
स िटढधमा ~?) + 7 © + रः दिव (9 द्विवि)
14 2 > (कष्या ए -+ ८) प्रवास (10 प्रवेशम्) -- ^)
एः 8 76 माद्या सुनान्या -- °) ए५ सुखेन, 73 @9-+
धनीद्य (0 व्रनीत ) 5 1 1-3 € सुप्वाप ता वमति
मु( 7८ रजर्ना स) प्रतीन
गणुणि0प नण 1 163 -- 17107" 12724111 51 प 2
103 ५ 024 नारण्यं -- 51 कवा 1 703 (90) जण
रपा मतय पवप्6) पलाद्णा ०णा\, गघमादनन्र(7॥ "नि-)
ग्रघ्न, 89 {0८ वप्र @ 4 111८; 456 ००15, गधमादनवाम (¶
(¬) 4 मादरनप्रदरास), पणत् प्रिगा\ 21 2 ण्ण लेमथनीय
यापरा (नि1० एते ॥, मधपमाद्रन + 121} -- 4वा] तक
114 23-4 771 79 22५ 6 © ज्ुनपमागम , 7, भर्युन
समागने द्रवाय; 12; ८ सनुनागमन, 7 ©1 9 4 \[ धनं
मयममागम (6५"म) - 47४ 70 ( 0८163, ए-07त§
प्ण 0) ष 7 183 09 ५ (१ प 6}
16 [धग 0 17) छ 170 -- इन + 75
{2} 1
1 4. € 1, फैप 708
885^ ततो रजन्या व्युष्टाया धर्मराज युधिष्टिरम् 1
श्राकृमि सहितः सर्वैरचन्दत धनजय 1
{(7 1) 11394 2; 25 निद्यायां ({07 रज्वा)
-- (7, 2) 75 जस्यर्चन ({0 अवन्दत) ]
-- °} ए५ तत प्रभातमसये, ©\ पतेमैव तु कटेन ~ ५)
प (कन्छा४ 83 + 22) 6५ “निःस्वन -- ९) एज 1: तुमः
581 3 7८ 75 मीम (01 ग्च्दस्)
2 210 2८८ -- °) (+ तथा (ण पृथम्)
शुजगन्याघ्र्िदाना -- “) 6) 1 -5 79 ० चापि, 81 5
122 7, 8 इवे ({0 चच) 133 निदयद्वा , 73 मारत (0
सर्वद्र ) ~ लः ‰, 8 105
936 रवोन्मुग्ासने सप्रक्य भरीयमाणा कुर्द 1
मरद्धिरन्विन गक्रमापततन्त विदहायमा ।
{(1ज 1) © दद्रु (गःनप्रे्य) }
3 °) 7203 ते (गित) § (९८९४ @ 248) अभिः
(10 अनु ) ~ ४) 8 7० 5-4 “प्मर्या (0 "प्रथस् )
51 ए» ©@1 तदा, 8 ० २९ गणा ({गः त्वा) -- &) छफ
३-६4 -- ^) 1६3 विमाने
4 1" 69, (6 कनन न € मा [107 6६ 4 णु 0
8 39 ० 06 पणत् 25 108६००8 प्पाऽऽणट {09} - 61
भप 4 (५ १1 8) -- °) 8०८ प 88 "परिस्छृतम्
~ ^) 1» मेघन्यदनम्, 72०» मवमास्नम्, 7४ ©, मेघना
| 550 |
यक्षयुद्धपवं |
आगत्य च सहस्राक्षो रथादवरुरोद वै ॥ ५
ते दृदरैव महात्मानं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भाठ्मिः सहितः श्रीमान्देवराजगुपागमत् ॥ ६
पूजयामास चैवाथ विपिवद्ूरिदधिणः ।
यथादैममितात्मानं विधिद्टेन कर्मणा ॥ ७
धनजयय तेजस्वी प्रणिपत्य पुरद्रम् ।
भृत्यवतप्रणतस्तस्थौ देवराजसमीपतः ॥ ८
आप्यायत महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः 1
धनजयममि्र्ष्य विनीतं स्थितमन्तिके ॥ ९
जयटिरं देवराजस्य तपोयुक्तमरुरमपम् ।
हयेण महताविष्टः फल्गुनस्याथ दशनात् ॥ १०
तं तथादीनमनसं राजानं दषसंपुतम् ।
उवाच वचनं धीमान्देवराजः पुरदरः ॥ ११
आरण्यकपवं
|
|
[ 8 162. 16
त्वमिमां पृथिवीं राजन्प्रशासिष्यसि पाण्डव ।
खस्त प्रादि कौन्तेय काम्यकं पुनराश्रमम् ।॥ १२
अच्राणि रन्धानि च पाण्डवेन
सर्वाणि मत्तः प्रयतेन राजन् ।
कृतग्रियश्चास्मि ध्नेजयेन
जेत न शक्यस्िमिरेप रोकः | १३
एवमुक्त्वा सदस्राक्षः इन्तीपुत्ं युधिष्ठिरम् ।
जगाम त्रिदिवं दृष्टः स्तूयमानो महर्षिभिः ॥ १४
धनेशवरगृहसानां पाण्डवाना समागमम् ।
शक्रेण य दमं विद्धानधीयीत समाहितः ॥ १५
संवत्पर व्रह्मचारी नियतः संशितव्रतः ।
स जीवेत निरावाधः सुखी शरदा शतम् ॥ १६
दति श्रीमष्टामास्ते आरण्यकपर्वणि द्िपष्चधिकश्चततमो ऽध्याय ॥ १६२ ॥
दितम्
5 @‡ गण 5 (ल \1 3) 9 055 (ल \1 4)
-- °) 2;-+ 00 0 + [जय (म [जाद) - °) =
3 ५709 ष ©) ५ जागम्प, 5 (य ४8 771 ६८८) सुगधाच्
(०५ आगय) -- °) ६५ स्यदनादवरद् च
© © प155617 (५ \॥ 4) - ^) ©8 + ([0
[प्र) -- °) 16 71 61 घमपुपरो, ©, देवराज (1० धर्म
रातो)
9 ©) 7165178६ (ल ‰%1 4) ०} 1५4 8 720 172
124 6 घ्नाय स, 5 मू्याघ्चतो, ¶ आहूय त, (9 69
आल्ाय त, 61 आाम्पाय न , ©+ भजायत (10? आप्यायन)
10 69 पाहनण्हु (ल + 1 4) -- °) पि (6रव्म४ 51)
पाद्युनस्य ~ ^€ 10 28 1 (०८०१ 013 6) 105
84%4+ यभूश्र परमभ्रीनो देयराज च पूजयन् 1
11 9 7155178 (ध \1 4) - °) 130४ ५ "दीन
यदून ~ ४) ५ हर्पगद्रद; 7 ७13 ५ "सयुत - ५)
141 देवराज, 1५ प्रक्ष्य राजा, ५61 $ ५ धर्मराज (10
देव )
12 @3 फागु (ग ९1५) - ए<05 19, पा
105 दद्र -- °) 1६, मोक्षे हलकटका -- °) 51 79 ण
0 चपरि (०ः पराप्नहि)
123 @2701881 (न +] 4} - °) 5111-3 113 ६
प्राप्तान्यथाघ्राणि ; 23५ अख्ाण्यवाप्तानि (० अखाणि टव्धानि )
धूप धनजयन (1० च पाण्डवेन) - °) 76 प्रवरेण राजन्,
[ 581
|
१ 211 गिरा देवातत (191 प्रयतेन राजन्) -- °) 8 +
71 ण्व (0 पष)
15 © 0155108 (५ ₹} 4) ~ °) एज धनेश्वराछय-
स्थाना -- °) 13 72५ + ५ दृद (0 दम) 7८ 7:-8
धीमान् (10 विद्वान् )
16 © ४1851०6 (५ ₹1 4) -- ४) 51 71-3 71-3
सयतद्िय", [५५ 703 द्रासितघ्त -- ^) 1 9 25 जीवते,
01-3 12५ 79 12+ 6 जीवेद्धि, ८५ 3 जीवत्ति (10 जीवेत)
8 (63 7015517 } म जीवेद्धरतध्रे्ट (7५ &1 छ") -- ०) 51
1\1 38371 3 7५61 9 ससुगी, 28 सुमुख, 7५ स मूमौ
({०" सुसु्यी)
(गेगा०ण ©3 1018910 ~~ 4{८10) वणवा 51 71 3
173 व ©3 + नारण्य - 5१ 77८ कण्ण ऽप
[प६१ त ए्ा०6, 8 6 0०67४०० 0] गधमादरनवाम;
1116९158, गा] मादनपश्चाद्रमन , 71 3, ००1९ छोमदातीयं
याच्रा ({ना०८व )\ गधमादने ए 121), 709 ¶४ 83, णा
गधमादननिवास्ष+ ४ भाः 75, ०ण९ गधमादनम्रवेक्ा
({०11०५०व 8 ममपि) - 4] 7८71९ ६4 53 8
701 ०3 7५ ५ दद्रागमन , 7५ 72० द्रसमागम", 721 > अर्जुन
समागमे द्द्रवाक्य -- 41 110 (प्प७6, ०पत8 ०
10४11) 7001 ०३ 168, 7008 8 (3 7015810 , 3 5147
ए) 166 (प) गह 168), 21 171 -- 1०८ ०
{071 ० 1¶, 7008 18, 71 16
०८५
८० ५ €
= ~+ ~+
[न्व
[17
~ ~
© ~~
8 168 1 |
महाभारते
[ यक्षयुद्धपर्वं
१६२
वैरा पायन उवाच ।
यथागतं गते शक्रे भ्रातृभिः सह संगतः ।
कृष्णया चैव बीभत्सुम पुत्रमपूजयद् ॥ १
अभिवादयमानं तु मृल्न्यपाघ्राय पाण्डवम् ।
हपगदवदया बाचा प्रहृ्ोऽयैनमनरवी् ।। २
कथमन काठोऽयं खे व्यतिगतस्तव ।
कर्थं चास्वाण्यवाप्तानि देवराजश्च तोपितः ॥ ३
सम्यग्वा ते गृहीतानि कचिदस्राणि भारत ।
कचित्सुराधिपः प्रीतो सुद्रधाचाण्यदात्तव ॥ ४
यथा चथ ते शक्रो भगवान्वा पिनाकधृक् ।
यथा चाघ्राण्यवाप्तानि यथा चाराधितश्च ते ॥ ५
163
1 10 ©, 8 1-39 16 105४ ० ॥ फाञडाणह [0]
(५ ९19 162 4) -- ९) §1 वा 3 णृ; 65 + सह, 8)
चापि (० चच) -- ५) 78 88 70 71 3 5 81 धर्मराजम्,
ए५ युधिष्ठिरम् (10 धमेपु्रम्) 71 7 उपागमन् (०९
अपूजयत् )
% 09 ८188176६ (५ ४1 1) -- °) ५ 72 ©+ त (०
त) -- °) एज मृष्यौपघ्ाय; 64 मूर्धन्याघ्राय 73 7
109 23 721-3 पाडव › 1५ 7 69 7? भारत, ©1 धर्मवित्,
1४2 पापिव (0 पाण्डवम्) -- ०) 5 आमने समुपावेश्य
पर्यप्रच्छत धर्मराट
3 & फाषघयण्ट (न २1 1} -- ४) गुप छ्यति , १५0७३
149 [अप्यति , 61 + प्रति (10 ज्यति) € ए! 3 सया
(0 तव ) -- 78 5 ० (ष्फ ) 3०-ह
4 &3 हहाण (न् ष् 1) 0) 600 4 («५ ९19)
-- °) 87 (कण्ण 01-8 ५) पाव ({ग भारत ) - ९)
^ श्रीमान् (0 प्रीतो) -- ८) ¶५ शक्दा (०? रुद्रश्}
51-8 1 (कवग) 701-3 5) वा (णिच) + ए, 71 3
गर 061 फा दत्तवान (0 [दात्त )
5 03 पाऽ (भ र] 1) 78 6 छण 5०४८ (र
४18) -- °) ए (अफ 1771 0810 ६७४ 2० च ([0वा)
51 ह 001 ०8 "त् -- ¶५ 68०० 5९-6४
= 1-8 720 प 72, 6 [णुब, 73 वा (नः च) +
दाखाणि (0 चाखाणि) 71 3 वाप्तानि (1० [आगाप्तानि)
यथोक्तवांस्त्वां भगवाञ्छतक्रतुररिदम ।
कृतप्रियस्त्वयास्मीति तच ते कि प्रियं कृतम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतु पिस्तरेण महाद्युते ॥ ६
यथा तुष्टो महादेवो देवराजश तेऽनघ ।
यद्वापि वज्रपाणेस्ते प्रियं कृतमरिदम ।
एतदाख्याहि मे सर्व॑मखिठेन धर्नजय ॥ ७
अयन उवाच ।
शृणु हन्त महाराज विधिना येन दृ्टवान् ।
शतक्रतुमहं देवं भगवन्तं च करम् ॥ ८
विद्यामधीत्य तां राज॑स्त्रयोक्तामरिमर्दन ।
भवता च समादिष्टस्तपसे प्रस्थितो वनम् ॥ ९
-- ५) {8 723 41 चा, ४8 7८ 70 2.6 [प्र (0 (6
70७४६ च) 51 [1 5 जाराधिताद्
(0प्चने)
6 63 गण8हाह (५ ४} 1) ५ 88 ०) 6 (र्ध
1 5) - °) 3 72८ 0 3 यद्यो ((0यथोः) छ
महाप्रान्त (0 स्वा भगवान्) -- °) ++ ५ भरिदिम'
-- 61 0 (णा ) 67“ - ८} 64 "प्रीतस् ({0
[+ हर , ध्र स्वया
प्रियस्) पण ©+ 7 तथा (गः स्या) ~ °) £+ 2313
7 (९८७])४ 71-3) तस्य , 113 यच्च (107 तच) ध तेति
(णते फ) 7201-3 प्05]) प्रिय एण कृतम् -- ^) एज
75 धनजय , 133 महामते (0 युते )
2 ©3 118510६ (ल १1 1) &1 0 १५५८० (ध १]
6) -- °) १७३ ष्टो (मतुष्टो) -- ०) व्रण 3,
सुर" (ण देव") 2813 72८ 1" 7५-+ तथा ({ग चते)
{+ तथा तव, 71 3 च तोवित्तः ({०ः च ते ऽनघ) -- <) क
यय › 21 यश्चापि 75 ८108] चच्नपाणि प्ण्ठते 313
0 72 04 ० तु, ५ ७3 तत् (गते) -- १) ऽ 1 ञ्
धय08 त्रिय ५० कृत -- <) 8 जाचक्षव (10 जाख्याहि )
8 & 18४६ (५ ४1 1) 7, घनजय (0 भुन )
~ °) + श्रूयतामे, 7 2 णु मत्तो, प्रप श्णु सर्व, प्र५
63 ५ व् शणुष्वत्व, ©\ श््णुतव हि (‡०प णु हन्त) 7
श्णुप्वादहिते राजन् -- ^) ८५ सुरेशान , 228 2 महादेव,
125 देवराज (10 अह देव)
9 ©3 प्ण8णह {५ १1 1) -- ४) §1 1६3 सौम्यो (०८
स्वयो") -- 7५ ७8 ०० 9० -- ९) ¶्\ तपसा ({०7 भवता)
[ 55 |
£
यक्षयुद्पवं |
भृगुत॒द्चमथो गत्वा काम्यकादास्थितस्तपः । |
एकरात्रोपितः कचिदपयं ब्राह्मणं पथि ।॥ १० ।
म मामपृच्छत्कौन्तेय कासि गन्ता व्रवीरि मे ।
तस्मा अवितथं सर्वमघुवं कुरुनन्दन ।॥ ११
स तथ्यं मम तच्छ्रुत्वा ब्रह्मणो राजसत्तम ।
अपूजयत मां राजन्प्रीतिमां थामवन्मयि ।॥ १२
ततो मामत्रवीरप्रीतस्तप आतिष्ठ भारत ।
तपस्वी नचिरेण त द्रक्ष्यसे विबुधाधिपम् ॥ १३
ततोऽदं वचनात्तख गिरिमारुद्य गैरिरम् ।
तपोन्तप्यं महाराज मासं मूरफला्ननः ॥ १४
दितीयशथापि मे मासो जरं भक्षयतो गतः
10 ©9 15510 (ध ४१1 1) - °) 73063 +भ
श्छगुत्रदम् ए 122 अह (प अथो ) -- 2) ¶ &38 ध्र
आस्थित ००त् तप" 51 1६५ 7, > काम्यकालस्थितसखत
11 9 पाऽ (५ १1 1) -- ४) 611 3 मी
पते, 4 01 २ ¶ ध वदस्व मे (0 वरवीहि मे) - ^) 51
ए! 7003 नस्मायधितथ ; ए सन्मयेचधि" , ए3 तस्माचावि" , ए4
तस्मै द्यवि", 71 3 1 तस्मादति", 75 तस ययोचित, 71
तस्मे चाविगम, 7५ (0०078 0० ) ©५ तरस नावितथ, &1
४ तस चापि तथा (0 तम्मा मविसथ) -- 4) 1 अग्रव
51 1 3 कुरमत्तम
12 © ाऽञण् (५ 1 1) -- °) ५ सुनिसत्तम
(0 राजः) -- <) 11 मा (ध्मा)
153 © प्णाहडण्ह(्नं ए 1) -- °) ५68 +तु
({0 तत्तो ) ४) प्र ©8 + तप्यस्व , 2 तप्य हि (10
आतिष्ठ) ए, श्णु मत्तो कुलेद्रह, 81 8 तप कुरुकृषोद््;
17० 78 व तव1 चत कुस्छृरोद्धद (१५ "दव ) -- °) 7 [ए],
©4 [खव (प्स्व) 8 4 813 7५ 7० 7+ ४: तपस्य
(५ 81 13 “म्वि)न्नचिरेणस्व
14 89 7159ण्६ (५ १] 1) -- ८) §1 तपोतप; ए
तपोत्पे , एज नपस्वप, ५ 8 (3 013519६ ) तपस्तेपे (10
तपोऽत्प्य ) ५ गिरे तस्मिन्» ५ © (५ 7185178) ‰{ च
दौरम्य (£ महा") -- ०) ए+ ५ &» + मासमेक ज( ए+
फ)लाद्रान'
15 (©> 55108 (भ ए 1) -- ९) §1 1 75 तृतीय
च१3 ये च, एर 4 एउ ग्४ ३ "यस्तु, 2८ पृथ 3 (एर्मम९
च्छः ) "योय (६०८ "येऽथ) -- ०} §1 र 21-3 ण् ©
मास, 7 मास्त (10 मासे)
16 6 फाष्डण्ह (९ 1) -- °) &§1 हा 3 च
70
आरण्यकपर्व
[ 8 163 ‰0
निरादारस्वरतीयेऽथ मासे पाण्डवनन्दन । १५
र्वैवाहुतु्थं तु मासमस्मि स्थितस्तदा ।
न च मे दीयते प्राणस्तदद्भुतमिवाभवतर् ॥। १६
चतुर्थे सममिक्रान्ते प्रथमे दिवसे गते ।
वराहसंस्थितं भूतं मत्समीप्ुपागमत् ॥ १७
निघन्प्रोथेन परथिवी विरिसंरणेरपि ।
संमा्जञ्लटरेणो्वीं विवरैथ युहू्ूहुः ॥ १८
अजु तस्यापरं भूतं महत्कैरातसंस्थितम् ।
धलुर्बाणासिमतप्ा्ं स्रीगणादुगतं तदा ॥ १९
ततोऽ्दं धुरादाय तथाक्षस्यौ महेषुधी ।
अताडयं शरेणाथ तद्धूतं रोमहर्वणम् | २०
3
१३
(णतु) -- ८) &1 ए1 3 हियते (‡प ही" )
17 &9 1858108 (ध ₹1 1) - °) 281५7४7, 6
&ऽ पचमे 3 समतिक्राति, ए8 479 8 5 ©1 प् स्वभ्यति ,
5 70 00 + 6 ७ त्वथ मम्रातति, 71 स्वप्यतिक्राते, 1
मास्यति , 7५७५ द्यतिनिष्काते -- <) &1 ए» वाराह सस्थितो ,
11 वाराहसस्थितो , एज वाराहसरस्थित $ 1 + 8५ 70
रूप, ¶1 मीम (0 भूत) 5 वाराह रूपमास्थाय -- 74
९ (४४ ) 11°-19° -- °) ए ५ ©8 + 3 सथा(81
दहा ) गमत्, 7० द्हागत › 22 7० समागमत् ({0" उपा! )
18 &@ णाऽ (भ र] 1) 7 00 18 (५ ए.
1) -- °) 7० 7013 [1 पत्रेण; 72४ रोषेण, 06 ( पाषा
5८ 2» } ओष्ठेन (० ्रोथेन) 79 @ (© 0188126}
चरौर् (107 परथिवी), 8०० एनाण्छ -- ४) &1 2» & चिकरि
रन्, ए 25 विकरन्, 7" उक्किरन् (० वििखन्) 7४
(© "01588 ) विकिखिन्नपि मेदिनीम् -- °) 6५ समाज्य
561 71-3 128 [ज]पि (० [र)र्घी) 05 समार्ममचिरेणापि
-- °) &1 708 (पश्व 5९८ 7 ) निवसश्च, 1 निवर्व च; ए
विवर्व स; ए+ विवर्तयन् (0 विचर्तश्च)
19 69 पणऽऽणह (५ रा 1) 04 0 19" (णा
1) - 2) 721 8 वपु" (7० महत्) 28 671 61
कैरातमास्थित; 7 © कैरातमक्निष -- °) 8 घनुप्पाण्यनि'
-- ०} + 721 3 दिया चानु
20 © 8 (९ ₹1 1) -- 2) =962 ए५
तष्च, ©1 तदा (० तथा) एज [अक्षय , 2:-+ 1201 129
५ ५ [लक्षय्ये (० [लक्ष्यौ ) -- °) 5५ 7 ©
रोमष्र्पण
21 उ» प्णडडण्ड (५ र] 1) -- °) 5175 युगपत्त,
8 20 1 7 + 6 युगपत्त 3 28 किरातस्य, 7” 7५ 6
[ 558 |
५
[>
१
(५
3
3
1
1
1
1
4
68
9
त
5
6
2
(;
8 168 21 ]
„ युगपत्ततिकिरातश्च विकृष्य ववदुः ।
४५1
अभ्याजघे दतरं कम्पयचिच मे म॒नः ॥ २१
स त मामत्रवीद्राजन्मम पूर्वपरिग्रहः ।
सृगयाधर्म्ुत्दज्य किमर्थं ताडितस्त्रया । २२
एष ते निरितेरवाणिदपै हन्मि स्थिरो भव ।
स॒ वर्प्मवान्महारायस्ततो मामभ्यधावत ॥ २३
ततो गिरिमिधालय्थमादणोन्मां मदाथेरैः ।
तं चाद क्षरवर्पेण महता समवाफिरम् ॥ २४
ततः रौ्दीपियैः पत्रितेरयमन्वितेः ।
प्रत्यविष्यमरं तं त्तु वजैरि गिरोचयम् ॥ २५
तस्य तच्छतधा रपमभवच सद्धा ।
तानि वाख चरीराणि चरैरहमताडयम् ।। २६
क्रिरातस्तु -- ४) & (0 फ8810६) 7 सुमृद्दनुः -- ^)
&§1 एए ८५ 0,-॥ ५ सम्याहटनद् , १४ 8 भभ्याजघ्नद् , 211 अभ्य
जघ, 143 असिजघे -- ०) 8 (०४८०४ 7, @ 169६)
सदिनीं (0८ मे मने)
ॐ &अ हश (व ४1 1) - ^) 18 ठ (7)
प्ण ) 00 708 + 0 घनुप्मानर (81 गाह धर्मवान्) (1
वर्प्मवान्) 7 पावैतीयो महामायच् -- 4) 2५ त्तया माम्
&1 18 70 019 4 61 जस्यमापत, 7 जसिभाप्यनर
24 2 प्पाफणिष्ठ {ध ४1 1) -- ५} 8 मेध् (णि
तत्तो) 371 3 6 79 (९०५ त्प ) @) गिरिर् (19
गिरिम्) -- ण) 61) स (गमा) -- 4) एः 3 महसा
(07 महत्य)
25 64718510 (५ %1 1) - °) 512 सपत्र;
ए» ५ 715 सुपत्नर् , 8 70 74 ० यत्रितर्, 7० ्रहितेर्, 126
पातितैर्, प्र५ ७ (४ 118970६ ) पतितेर् गृध [1 निरि
विषोस्यण-
26 © णाश {ल 111) --^)§ दा 3 तस्य
(णः चास्य) -- ५) 61 ए 13 ^ जपीढय (1० अताडयम् )
27 © फाहडाप्रह (८ ए] 1) -- °} + 21 3 तन
(107 पुन") --- ४} 70 ५१० ध्?5 865, 5) ए} 3 ची
भूतानि , १ स्वेकी' -- °) ए 3 अम्य्पदयन् (10 अरच्यन्त}
-- °) $ ए 7.3 श्वर ({0र पुन )
8 © 0188४ {० ₹1 1) -- ४) 8 (@+ फ$5
10६) महाच् (0 ष्ठत) 2: चथा, पध 09 ५ तत्त (10
घुन ) ~°) 1 3 23 एकीमूत, ए5 ८4 7 + एकीमूत्वा
§ ए) > मष्ठानेक , ह» + 2८ 713 तथानेक- (7० तदा
[ 884
महाभारते
[ यक्नयुद्धपवं
पुनस्तानि शरीराणि एकी भूतानि मारत ।
अद्दयन्त सदहाराज तान्यदं व्यधमं पुनः 1 २७
अणुर्वहच्छिग भूत्वा वृहाणुणिगः पृनः।
एकीभूतस्तदा रालन्मोऽस्यवर्तत मां युधि ॥ २८
यदामिभवितं बाणनेव घक्रोमि तरणे)
ततोऽदमखमातिष्ठं वायव्यं मरतर्षम ॥ २९
न चेनमरकं हनत तदद्धुतभिवाभयत् ।
तस्मिन्प्रतिहते चास व्रिम्मयो मे महानभूत् ।। ३०
भूयश्च महाराज सविद्रोपमर्ह ततः ।
अलपूरेन महता रणे भूतमवाकिरम् ॥ ३१
स्थृणाङर्णमयोजाठं शारवपं यगेल्वणम् ।
रौलाच्चमरमतरपे च समासायादमम्ययाम् |
राजन्)
29 © पणाहञा६ (रल \1 1) - ४) 3 + 713 न
7: 09 + [ज (णत) ~ ^)
700१ ततो
स
ध, फ0ण०नष )
3 7० 701 7» ~ महाख्म् (107 ऽषटमग््रम् )
ध समातिष्ट
30 © (0185108 (ल. ९} 1) -- ^) ऽद 2, 713
तेनापि ना" (10 नः चनम) 8, जेतु, तृष योद, १५ ©
(63 01551०6 ) ४ वोढु (10 दन्तु) -- 2 ) {71८ 1.6!
पिरह, @ण्व्वा 71८, 3 4 (एरणोात ए 5९5),
1० 88 51 & 713 तद्धूतमतिवरीर्यवतत् (1 + "वान)
31 @3 फणधञाण्ट (ध 5}. 1) -- °} ऽ ५ 73
मूृयद्वन, 8 0८ 2० 04 ० मूय पव, § (63 पणज््ाणु)
तत्रापि च -- ^) 4 जघनालेन, ४ "योगेन, धृ “पूतेन,
प्र © (69 ८015817} "चध्रण
32 (अ प्णाञ्णहु (ल + 1 1) -- °} 51 ह» 4701-8
स्वृगाक्र्ण जाल च, 1 "भूत चराजार , 3 "कने य राला च;
3 70 70 7४ ० (कर्णमयो जाल, 79 "कणमथो बाय, वरप
-कणमियाजार , ५ (00९ (०? ) "कार मदीजाट -- *)
51 शरवर्षं रणोद्धट , {१ "वर्पा ग्णोद्धव , ए: "वर्परणयेद्धच ,
० 99 7, ० "वर्पमयोल्यण, 7५ 243 "चर्प॑ मोः -- ८)
ह (ण्व) 5 1 » प्रालभाख चाप्मवर्ष॑, ए४ 48 7
दर्भाखमदमयर्प , 7 व्रटासगाग्मवर्प तु, © शरल्माखमहावर्
-- 4) 7 (जाढमर्दय , ¶३ && + [लदमस्यया ({० [लोहम्
भ्याम्) 5 म > समादायाष्टमभ्यया, 79 समास्थायास
मभ्यया, 75 वेगमाम्ाय याखविद् -- *} §} ए\ 3 9
721-8 ८71 3 4 11 जग्राह, {8 स्यमि (1० जम्मास),
]
यश्नयुद्धपवै |
जग्राम प्रदर्मम्तानि सर्वाण्यच्राणि मेऽनघ ॥ ३२
तु सर्वेषु गान्तेपु वरह्माच्रमहमादिच्नम् ।
ततः प्रल्वङतविणिः सर्वतः सोपचीयत ।
उयचीयमानथ मया मदाद्धेण व्यवर्थ॑त ॥ ३३
ततः तापितो लोको मन्प्रघनेन नेजमा ।
कषणेन दि दिः सं च मर्वताऽभिविदीपिवमर् 1 ३४
तदप्य मदानेजाः ्षणेनव व्यद्रानयत् ।
त्रद्याचे तु हते गजन्मर्य मां महटाविद्रत् ॥ ३५
ततोऽ घलुगदराय तथाघ्रव्यौ महेपुधी ।
आरण्यक्प्व
॥
[ 8 163 40
सहमाभ्यहनं भूतं तान्यप्यच्राण्यभक्षयव् ।। ३६
हतेप्वरचेषु सर्वेषु भधितेप्वायुधेषु च ।
मम तस्य च भूतख वाहुुदधमववैत ।॥ ३७
व्यायामं शष्टिभिः छता तरपि समाहतौ ।
अपातयच तद्धुतं निधेष्टो गमं महीम् ।॥ ३८
ततः प्रद तद्धुतं तत्रवान्तरघीयत }
मद चीमिर्महागज फर्यतो मे्छुतोपमम् ।॥ ३९
एवं कृत्वा म भगवास्ततोजन्यदरपमात्मनः ।
दिव्यमेव महाराज वमानोऽ्टुतमम्बरप् ॥ ४०
९ 0 57 3 प्राद्नमत, 8 7 (लम्ल्ुः" 03 ८) पप
५{2 ग्रपम, 6 प्रयम् (5 पटन् ) - /) 8 ¬ (€ग्व्थु.
01४) भमनृप (+ चदय), व्रा व्र नूप, 7261 3 + नारत
{07 मऽनय)
33 ©3 प्णाञजप६ (न १1 1) ~ ^) 5121-3 दग्धु,
५ 8 0८ 0८ 70 € तगध", 06 य्न (†०दयान्नेः) - °)
774 ८१ त ©3 नट (10 जयम्) -- ८) 51 1 3 7४
पवन" (70 सवन } 5 ४ म्नोपचोयते, ६: + 871 2 ५८
सोपदीयते, 73 ¶1 &1 + चोप्यते 3 सर्वर्पचीयव
-- “) प द९ 716! 51 1 2 लपचीयमानः 1 णा तु
(प्च) म्वा © ५ व नदा, @ तथा (० मया)
-- 1) 8 (© प्-519द ) सहा( 1 मया } खगाम्यव्नन
34 © पणार्यण्ि (र्ब ०1 1) - °) ए1-3 7८ 70
2५ € नन" सनापिना न्न्य, 7५ तन सनीपिन रोके -- ४)
5 1213 मद्धिरय मुतेलन (701 “स ), 78 नयस
मुनेतन -- <; 7: (1207८ ०0 }) ©+ दित (0 दद्रा)
-- ^) ६3 मुपिद, 8 0८ 0५८4 63 रहि विदी", 0८
दिविदरी , 7 © [जित्रिगतित, 6४ [श्वि विद
35 3240 णना 1) - +€ 38०, 7013
[११
£8-* ननोऽष्टर्पन मद्रीम्।
तनं प्रहस्य नदत
-- °} 5: ६ ८4 71-5 ८ व्यनाध्रयन्, (४ & उ ५ व्यद्रामः
-- £ ५0 35, 3 © 2६०-4५* -- ^) 51 ह
72 प्व, ४ © 3 +नि (गन्तु) 21 प्रद्याच्रग चते
गातय
36 @ पाडञाण्हु (९ १ 1) {9 ० 36 (८ ४1
3) -- ४} = 20४ 81 3 47 7५ € नवाक्चस्य, 71
नावक्नर्यौ , षर &3 नदाक्षय्यौ -- °) 81 ८९०5} नपि 87
शखराणि 5) ए 9 4" वच्चानि, ©1 चानि च ({० नरान्यपि)
|
॥
552
37 3 पा1<5106 (ल 1 1} एत 27 (९1
35) -- ०) 0८ तेष्वखेषु ख सर्वेपु, 4४ 61 3 4 ण्तेष्वखेपु
सूनेन (@1 सर्व॑पु) -*) © [जपि (णप्च) ठ नक्षिते
चायुघ नदा -- ए ० 874 -- ९) ए घर्मतम्धस्य नू
38 @ "01551०६ (€ १1 1} - ह3 ० 38 (ध
५1 35) -- ४) प्र ©3 +जमि (शगखपि) 51 3
71 3 समादनव , + "हग्व , 81 1४ गतर", 5५ 7: "हनम्,
74 € "गदौ, 7" "ननी, & "द्विती (० "हनौ ) 15 प्रहरश्च
तर्दगपि - 75 ०८ 35<-39° -- <) 8 7८ 71 3 +-5
जपारयन्र 1 उतु (प्च) छा उनद्रूप वरन मूतः
©) मा भूत ({०प वद्धून ) -- 71 2 ०० 39-39° -- ८}
६५ निश्चष्टोभ्यगमच, 8 76 00 24 6 निश्चएमगम (2;
निश्वष्टो न्यपनन्), 7" निधेष्टश्वागमन् , 7 ©3 + सह चापतय,
@1 निश्चष्टश्चापत, ४ निश्च्श्चानम
39 @ 561४६ (न ए] 1) {९3 3 ० 89
(<. १1 35 585),71 2०7 39° (ध १.1 88) - +ल
39*०, वऽ 3 4 105
8689 नतश्चिन्वा समगम पूनचिष्याम्ये पुनः 1
हति पु्पाणि सगरद्य भक्त टारर प्रञचुम्।
पूजचिप्यसमद्राज कियन पुष्पधारिणिम् 1
ननचश्वन्यानि पुस्माणि पूरथिष्यन्पुन पुनः।
नानि सर्वाणि दृष्टाद् छिगानस्य च सूधनि।
ति द््ग्या मद्रदिव भयतीऽस्नि पुन पुन
[© 171 ]
-- ९) वर © + हज तत्त (पमष) -- °) §1 हा 2
पद्यतो मेद्धुत मव्, एज 71 2 तदरद्धुतमिद महत्» 7५ तदद्धुव
मियामव्रते (= 30")
40 ह ०० 40 {६ ४1] 85} © पछडप०९5 -- ९)
8 मुग्य (1० ण्व) -- ४) 87? (@०्६ 01-3 5) शाम्यित
(1० नामन) -- <) §1 हा 373 6 एक, 7: © ध चैव
ण,
~> ~+ ~
८2०
(9
=> + ^
(त)
9 168 41}
हिला किरातरूपं च भगगांसिद धरः ।
ख्यं दिव्यमायाय तौ तत्र मदेश्रः ॥ ४१
अदद्यत ततः साधाद्धगपान्मात्रपध्यजः |
उमासहायो दरिदमहुरपः पिनाकरृ् ॥ ४२
स॒ मामस्य समरे तथपाभिगरुखं स्थितम् ।
शूरुपाणिरथोवाच तुष्टोऽस्मीति परतप 1 ४३
ततस्तद्धनुरादाय तृणौ चाक्ष्ययायक्र ।
प्रादान्ममैव भगवान्वरयस्वेति चात्रपीद् ॥ ४४
तुष्टोऽस्मि तवर कौन्तेय ब्रूहि रि करवाणि ते |
यत्ते मनोगतं वीर तद्रूहि वितराम्यहम् ।
अमरत्वमपाहाय ब्रुहि यत्ते मनोगतम् ॥ ४५
([गःण्यव) १ दिष्यमप्रनिम चित्र ~ °) 14 बमोय
सुत्तम
41 1630) ५1 (ल \1 १०) ~~ °) 1\+ नदपम्प,
8 गगन (७१ 8 “युगा) सा ((0" पिरातम्प) 91 1.1५
तद्, 01 ऽस (णच) -- पा 0 11 -- <)
ए1 ४ 706 05 ० ७४ वि स्वि स्प -- °) [दा 3 {प्प
तस्थौ ५ तय
42 1\8 ०) 19 (५ ४ 35), 3 जा) 12० {4४
-- °) 9 सोरदयत -- ४) 91 1५1 1, भगवान्ये (1) "न )
कृपध्वन ध भयवान्दरूपमध्यन ~ ^) }+\ गृपष्टम्, 1
च्याडधटम्, 701 1, च्यालष्टदू, ० 70 1 रपा्म्
(17 रिर्ग्) 8 धनुर्मुद्य नथा पाणौ -- °) 91 दिनाकध्त
43 1५ उणा 1 (ल \1 45, 10} -- °) व्, भग
वान (10 समरे) -- ४) वृण च (०. [ष्व) 1१५ 71 द्र
-सुग्पम्थिन + 34 13 सुम श्वि ; 109 ५ "सुग मपित
44 15 गा 44 [५ +] 95), 1५3 गा 41४ (र
५1 42) -- °) 0) भ्तु, एभ्स्व ([णत्तद) -- +)
©-ऽतुणी ([प्तूणौ) §1 तूणौ नी चाक्षय्यौ तवा, 1}
0-3 ८ तूणौ तो चा्यौ वरे (1) ^), [म तूणौ तयित
चाक्षयौ -- °) &1 7 3 प्राणान (1० प्रादान्) -- °) ऽ}
1 27) ©1 धारय" (० वरय")
45 ४णा 15 (८ \1 5) ~ )9) नान, वम
चतम (0 वीर) 8 ए ५ ० मनोगन वीर ग्न ( }
वधश ) ~ ५) कृष लाड) तद् ४४ नूह - ]+1 छण
46-46 -- ०) §\ 1१4 71 3 ८ "मपाश्यक) 113 "मपाश्चक,
8५ ' मपास्याच , 01 7 "मपाद्यान्यद्
46 168 ग 46 (६ ९ 1 35}, एर) ण ५९०४ (० $]
|
गदाभागत
}
666
[ वण्रगुद्रयय
ततः प्राप्रे मामद्य गनमानमः ।
परणम्य धिना यं ननी वयनमादररे | ४६
भगान्मे प्रचनपरद्रात्तिनान्यं मरम मम्।
अराणीच्छाम्य सातु सानि दवेषु कानिचित् ।
टदार्नीत्यय भगपानत्रपीन््यम्वफथ माम् ॥ ४८
गेट्स मदीयं नामुमम्याम्यनि पाण्टव ।
प्रदी च मम प्रीतः नन्त पाथुषनं प्रभुः | ४८
उयाय च माद्या दरा मेऽ सनातनम् ।
न् प्रयील्यं नतदनन्मादुषपु कयन ॥ ४५
पीटयमानन बप्््मयज्यं ने र्नजय।
यद्धाणां प्रतियाते च म्यधरय प्रयोजयेः 1 ५०
~ "+ ~ ~~ ~ ~~ ~~ =
{4} ~~ ५, क कमाल ~ (1 91 [1 अ गल्मा [६
+ ८ (09 मदता{/ विग्य) ७ 1 + 40:39
(10111 1 11/71.
(म्न) 2 यू द्मा याद - 4) 9; 2 भ्येञमू
(८21), 1) 3 1) 9 [1 धप्रुतमः ज 9) भप्रीषद् {ल
दद) 104 चणा सननोदष
47 \3 ८! वद [ल + 1} ~~ *) {3 ८75;
भगत (1 ~ नमयन) -- <} &प्मनिह्, ५1 ज + 7
सिव [1८ का} - "1 1 1 २) तादद्रा
न (7 (५१६) ८ इ उदार्माः ~ !; 9६ ५ £
121-2 ६ तर् {+ उ कथा (८ -पमाः
48 1} 1८ + [\4 0) 31: श्रीर् श्रु" ~~ 9५
{९१ (८ ९14} - <) ७9 (1५. वर +) [यि
म (मम) ए परददौ प्रमा । 74 नय प्रारान्नम
प्रीत -- 4) {1{ ५ ऽ ८६ ४*) विभु", ४! १०२
कि 0 लमा करणम्, [ह सदा (तन श्रञुः)
49 °} }\4 {2712 द्र "यग्म; ५ 0 पत्ता ए) इष्वर
मे (दा दद्रामम) -- <) 91 {5 ३ 75 वरज सा+
मतुष्यपु -- ५ 7 {१ [3 1; {< 9 1१4८ ६
910 जगद र वयर त्वसि पानम् 1
{3 {31-3 ५८7द ( {7५ -) ]
50 ^) [८४ ग्रलि ( {ऊ दन्त) ~ *} ¢ ० 20
4-६ प्रयोज्य याद् , ४ © ्रयोकम्य (णः प्रयोज्ये) प्न
परनप ([ष्धन } -- <) &५ 9 फ उनु (ए५ते) प्रतीति
(ण प्रतिति घ) -- ५) 1 + 7: 70 [04-6 ५9 प्रपोपं
येतत, 2 व् ८1 21} "चय
51 °) 5) गमप्रतिष्ठन, [2 79 9 ©५-+ तसो, ४
|
यक्षयुद्धपवे |
तदप्रतिहतं दिव्यं सवौखप्रहिपेधनम् ।
मूततिमन्मे स्थितं पार प्रसन्ने गोवरपध्वजे । ५१
उत्सादनममित्राणां परसेनानिकर्तनम् ।
आरण्यकप्व
[ 8 164 6
दुरासदं दुष्प्रहसं सुरदानवराक्षसैः ॥ ५२
अनुज्ञातस्त्वहं तेन तत्रैव सयुपाविशम् ।
शत्व मे देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ५३
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि चिपणष्यिकराततमो ऽध्याय, ॥ १६३ ॥
१६४
अय॑न उवाच ।
ततस्तामवसं प्रीतो रजनीं तत्र मारत ।
प्रसादादेवदेवसख यम्बक महात्मनः ।॥ १
वयुपितो रजनीं चाद कृता पूर्वा्निकक्रियाम् ।
अपय तं द्विजश्रेष्ठं ृ्टवानस्मि यं पुरा ॥ २
तस्मै चाहं यथावृत्तं सर्वमेव न्यवेदयम् ।
8 तदा, & तत प्रीवियुत -- ”) 51 ए 71 3 "वारण, 78
"वाधन; 11 "पधक -- ५) 2561 3 4 "न्ने वृषभध्वज
52 ४) 51 ह 7 5 "चिकर्षैण; 25 ५ 72० 7" 1 "नि
षतन , 126 " चिनाशषन , 7 & “सैन्यविकर्वन
5 18 000 58० -- ^) ए 471 8 ब्रक्ष्य(ए8 क्ष)
माणस्य , 25५ ¶५ ७५-« 7 पश्यतश्चैव (10 प्रेक्षतश्चैव ) "7
पदयतश्च स मे देवस्; ७1 स पदयतश्च मे देवस्
001000४ - 10० 207षद §1 {1 3 ¶ © सारण्य
(&1 श्रीमदारण्य ) -- 54 70707 07 णह पा-क
ए 19.716, {1 28 106 123 28 126 19 @&8 7600107 0णाष
गधमादनवाम ({गा०९ ४४ उन्तरकैरात 1" 20} , ए४ 71
(९188, जणा रोमश्चतीथयात्रा ({गा०,७१ 5 गधमादन
घाम 10 19), 1५ 75, गण] उत्तरकेरात , ६०१ ०६1] 271
9 4, गणड गधमादनमवेदया (7, “प्रवास ) -- 447 1147८
71 3 शकचैनग्रवासक्थन, ©1 अययुनाखप्रदाने अयैनवाक्य
-- 4दापु 70 = (0हपाः०8, एतऽ 0८ 0) 0 73
166 08 8 167 (7४3 170 [8 7 1601), 71
12 -- 51०12 7० 0 76 57 , 71 56 -- णः ४९
(गगण, &1 व्ण = श्रीमगवतो महापुरुपस्य विष्णेरदाव-
तारश्ड(? 250 भू)तेन खल्यवतीनन्दनेन श्रीपराशरास्मजेन छुक
तासन वेदव्यायनास्ना कृष्णद्वैपायनेनोक्त अषादशापर्वाद्यछद्रत
श्रीमद्टामारतास्य पचमो वेद" । श्चुती आरण्यके पर्यणि पूर्वारण्या
ख्य सक्तपष्टयधिककाततमाघ्यायैमिर्मित्त सप्तषटयधिकद्दिद्ाततम
सः महादेवं समेतोऽस्मीति भारत ॥ ३
स माग्रुवाच राजेन्द्र प्रीयमाणो द्विजोत्तमः ।
दृष्टस्त्वया महादेवो यथा नान्येन केनचित् ॥ ४
समेत्य रोकपारेस्तु सर्वैवैधखताविभिः।
दरसन देवेन्द्रं स च तेऽच्राणि दास्यति ॥ ५
एवगुक्त्वा स मां राजन्नाश्िष्य च पुनः पनः ।
पदसाहसरैः शोकैरलकृत पूर्वारण्याख्य । समाप्ल्यधिकरदाततमा
(816) ।
164
1 °) 730७8 + सथस-,6 अथसु (10 समवस) 7४
रारि (£ प्रीतो) - °) 26 प्रीतोह (0 रजनीं) - ^)
6 ए 71~3 प्रमाद देवदेवद्वि -- ०) 51 1 9 ५701-3 त
भ्राप्य विपुर तदा
2 °) §1 ए+ ष्युप्य ता; ए शच्युषिता; 7र+ 71 + उप्यता ,
8 (65६९०]्)6 79 688 ) उपित्वा (णः व्युषितो ) - °) 1
पूर्वा न्िकक्रिया; 1 पौवौन्हिकीण्छिया, 179 2० 75 81 5
पौर्वाह्लिकीं क्रिया, ६9 + 7» पूरवाँन्हिकी (1; "कीं )क्रिया, ए
7० 7, ° ए पौवौह्धि(75 न्हि)फी क्रिया, 71 पूवौहिकीं
क्रिया, 75 पूर्वान्हिकछिय , 71 8५ पूवौष्धिकक्रिय -- °) 51
1 908 5ऽअथयत विप्र (गः त द्विजधरेष्ठ) -- ०)
71-8 पथि (0 पुरा)
ॐ ०) 517 7 3 तस्याह तद्, 1 तस्माद (10८ तसमै
च्वाह ) ग'181 पुरा" ({0 यथा) -- °) $ 11 समीतो
(10 समेतो) 5171 3 दौरव (० भारत )
5 ०) 8 समेव (ण तैर्) 512) 8 + 7071-9 5
स्व (ग तु) -- °) ए४ + 1-3 पश्चाद् (07 [अनघ )
6 °) 511 8 षतु, 7५ एच (ण्स) एतत
मष्ठाराज (० स मा राजन्) - ४) 7 3 समाश्छिष्य (०
587 |
8 164 6 ]
अगच्छत्स यथाकाम ब्राहमणः षरयसंनिभः ॥ ६
अथापराहे तखाः प्रावादुण्यः समीरणः ।
पनर्मवभिमं रोकं कुवेननिव सपतदर् ॥ ७
दिव्यानि चैव माट्यानि सुगन्पीनि नवानि च ।
रैशिरख गिरेः पदर प्रादुरासन्ममीपततः ॥ ८
वादित्राणि च दिव्यानि सुघ्ोपाणि समन्ततः ।
स्तुतयशेन्द्रसंयुक्ता अशृयन्व मनोहराः ॥ ९
गणाथाप्सरसां तत्र गन्धर्वाणा तथैव च ।
पुरस्तादेवदेवस्य जयुर्गीतानि सदा; ॥ १०
मरतां च गणासतत्र देवया्नरुपागमन् ।
7. ये च देयस्मनिवासिनः ॥ ११
ततो मरुत्वान्दरिभि्ुकैर्वारः खरंदते; ।
चीसहायसतत्रायात्सह सवसदामरः ॥ १२
महाभारत
[ यश्रयुद्धपवं
एतस्मिन्नेव के तु कुवेरो नरवाहनः ।
दरोयामास॒ मा राजलक्ष्म्या परमया युतः ॥ १३
दक्षिणस्यां दिथि यम प्रत्यपश्यं व्यवस्थितम् ।
ब्ररुणं देवराजं च यथासानमवस्थितम् । १४
ते मामूचुमहाराज सान्तयिखा सुयमा; ।
सव्यसाचिन्मीध्षख लोरुपालानवस्थितान् !॥ १५
सुरकार्या्थसिद्यथं दटवानसि लं फरम् ।
अस्मचोऽपि गृहाण त्वमल्वाणीति समन्ततः ॥ १६
ततोऽ प्रयतो भला प्रणिपत्य सुरमान् ।
प्रयगृद्ठं तदाल्लाणि महान्ति विपिवद्रभो ॥ १७
गृदीतास्स्ततो देैरयु्ातोऽस्मि भारत ।
अथ देवा ययुः सर्वरं यथागतमररिदम ॥ १८
मघवानपि देवो रथमास्य सुप्रभम् 1
जाश्छिष्य च) -- ८) §1 म गच्छतत, 11 3 प्र्यागच्यदु ({णः
अग्च्यन्स) 161 च (गम) 7४ महाक्रायोः (10
यथाः)
7 °) ^ {छक 88 अधापराद्धे -- °) 5; 1 २ प्रचात् ,
257 61 3 + [0 प्रायात् ^ ८फ 88 पुण्य ([0प्पुण्य )
-- <) १५७४ + कुर्वन (ण लेक) -- ५) 51 2 ङ्य
न्वित्तिमिरा द्वि , 1५ ७3 + युण्यगधान्सथ्युदरहन्
8 °) 517 25 वहूनि, ५ 104 78 243 वनानि
(ग नवानि) ~ 4) 61 ६ 70\-+ 5न(, सु)राधिप, 7
&1 {1 समततत (10 समीपत }, ¢ 9
9 7" ०0 9० -- “) @1 [1 सर्वाणि (10 दिन्यानि)
-- ४} [५ 24 720 04 6 सुषोराणि -- ५) 517 21-8 ४
श्रूयते स्म (107 अश्रूयन्त )
10 °) § एः सम" (गणा) हर गीश्चाप्परम
स्तस्य -- &! ~+ 12 ० (? [थ. ) 10"-11°, + छण
10" -- °) 71-3 8 पुरसरा (©+ परम्पर ) देवपतेर्
11 5) 18 2८0 11० (५ र} 10) -- ४) 1
ष 2 स्वेरद्न ({णः टपागमन् ) -- 51 13 ०४ 11190,
10 11 -- <) 7007 न्ये च (देव)
19 51 4० 12० (ठ र. 11) -- ४) ए 5 4
1701-3 वातयुक्कः » 7० दिच्येर्हि , 7 युक्ति, १५७५-४ युक्तो
वाष्ट; 1 युक्ते वष्टि (० युक्तैव) ए ए 82, 17;
भअलद्तै , ¶॥ 211 सखच्डरन -- ^) 51 ए 2 नत्रायीत्, 7५
© 4 21 तवागात् (प त्रायात्) -- °) 51 ए 7218
दिवारथ", 8 8 सरस्तदा ( ८०८ तद्धाम )
[ 5658
13 <) 7 चान्मान, &4 न काट (10प्मारानन)
14 °) 51 ह 21-8 ४ अपर" ({०गदक्षिण') -- ४)
स्थित यसम (10 गयतव") -- ९) 5 ह 721-3 5 पावर चैव,
7 देवराजान (1० द्रेवराजच) - °) 5 ह 21-3 ४
अवस्थितौ, 84 7० @ ज्यवस्थिन (10 अवत्थिनम् )
15 °) 71-3 7० 1 7+ ए नरप (1० सुरः) -- ^)
5) ए 21-3 6 समीक्षाम्मान्+ 8 7० ० 7, 6 निरीक्षान्मान
(07 समीक्षस्व) -- °) 13 0 प ज्यवस्थितानू
16 °) र) "क्च, प "काययसिद्धययं -- °)
51 तदम्मत्तो ({०८ भम्म्तोऽपि)
17 °) 4 दर 885 प्रगतो (णप्रय) -- ९} §\ ष}
तदसि, 4 महाराज, ५ © महाख्रानि (6! अह राजन्)
-- °) 4 लखाणि, ©1 अख्ागि (1० महान्ति) 8 7
70+-5 चिधिवद्विमो, 87 ¶' © त्रिविधानि च
18 <) 75 देवाश्चापि (0 अथद्रेत्रा) ऽ ह 7201-8 $
गता {० यदु-) ५ भ केचिद (1० मर्ये)
19 °) 1८ 28 पग ©9-+ भगगान् (10 मघवान) 51
1 01-3 इछा (1णनपि) ऽ मादेव (10 दैमेदो)
-- °) ऽ (९न्ला४ 212) जसेप्य (7० आास्य) ४ द्लोभन,
प सुप्रम (नः सुप्रभम्) -- ०) ४8 7०८ 70 7, 5 स्वर्ग,
2४ 3 स्वर्भे ( प वाक्य) ग" अवोचद्राक्य मधुर, ४ © 2
उवाच वाक्य भगवान (© मधुर) -- 4) 5 महायन्ना- (न
खरा ) 8 7८ ० 72»-५ ८ तम्य फाटगुन (0 $ पाडव }
त्वया -- 4८6८ 19, ४ इ २९०त् 2३ ({० ६० 8१७६ प्ण),
फो प 73 15 नानक एए १ -शला1/1071 ० 196
1
यकषयुद्धपवै ] आरण्यकपरव [ 8 164. 28
उवाच भगवान्वाक्यं सयन्निव सुरारिहा ॥ १९ | इन्द्र उवाच ।
पुरेवागमनादस्मदरेदाई त्वा घर्नजय । क्रूर कर्मा्वित्तात करिष्यसि परतप ।
अतः षरं त्वह त्रै तां शेव भरतर्पभ ॥ २० यद्थेमच्राणीप्पुस्तवं तं कामं पाण्डवा ॥ २५
त्वया हि तीर्थेषु पुरा समाव $ृतोऽसङरत् । अजन उवाच ।
तपयरेदं पुरा तप्र खग गन्तासि पाण्डव ॥ २१ ततोऽहमचुवं नाई दिव्यान्यच्चाणि जचुदन्
भूयैव तु तप्तव्यं तपः परमदारुणम् । मादुपेषु प्रयोक्ष्यामि बिनास्प्रतिधातनम् ॥ २६
उवाच भगवान्सर्वं तपसथ्योपपादनम् ॥ २२ तानि दिव्यानि मेऽच्ाणि प्रयच्छ विघ्रुधायिष ।
मातलिर्म॑ननियोगाचा तरिदिवं प्रापयिष्यति । लोकांधाखनितान्पथाह्टमेयं सुरपुंगव ॥ २७
विदितस्तव हि देवानागरपीणां च महात्मनाम् ॥ २३ इन्द्र उवाच ।
ततोऽ्दमचरुवं श्र प्रसीद भगवन्मम । | परीक्षाथं मयेतत्ते वाक्ययुक्तं धर्नजय ।
1 वरये त्वादमच्ा्थं त्रिद्रोश्वर ।॥ २४ | ममात्मजस्य वचनं शछपपन्नमिदं तव ॥ २८ : ; 4
20 °) 1५ &9 5 27 गमनादू (07 [जा]ममनाद्) ए५ 23 ०) + 71 3 5); स्वा (गत्वा) -- ०) ए५
71 तात (+ अस्राद्) -- ४) €1 ए 3 त्वा (णःस्वा) 7; + दिव स्वा, 5 स्वर्ग स्वा (त्रिदिव) -- °)
-- ^) ए+ इतः, 59 © तत (†०ग- जत ) 51 75 च वेदाह, सुनीना (० क््पीणा) 5 भावितात्मना ({०प च महा )
1 4 47: 3 च वेत्तासि, 21 प्म 61 9 यै नाह स्वा, 8, -- 4८67 98, 8 75
यवाह स्वा (गः व्वषटवैष्वा) -- °) $ ए3 75 दधनि, 848* इष्ठस्य पाण्डवश्रेष्ठ तप" कुर्वन्सुदुप्करम् 1
1 3 + 7201-8 "न, © "येद् (10 ये) 24 °) 7 अद्रव। ८) (8 + 21 702 8 6 व ©*-+
21 ^) ए, 7) 3 त्वया सीर्थपु सर्दपु, 71 01 स्वया हि | 1 वरये स्वाम्, ८8४ + 20711 4 6 "य त्वाम् -- ५)
पुण्य(©1 हिरण्य )तीर्थपु, 7 (७४-+ स्वया तीर्थानि च पुरा ए1-3 21-3 5 8 (शष्ट गृ ©8 +) त्रिदिवे" (10 त्रिद्द्ो )
-- ४) + 71 3 कृतः पूर समाव", 128 मङ्दाछ्वन शृत, 1 25 °) ह ५87 व्रा 61 ५ कूर (य करर ) = २)
1 मदा(©1 "मा )्रातमिवामकृत्, ४ &‡-४ ममाक्रावानि ए8 + 23 7 ध @ + सवि (०्करि) 3 ५ 72
चामष्त्, ४ समाक्रातमिहा( 7: "मतो )मक्ृन् -- °) एण न सङ्यय" (0 पर ) -- °) 2 61 1 यदखम् (1० "थम्)
81 3 4 [प (1० [दद ) § पुनस्, 8 7८ 72 + 6 | 5! अख्मणिप्सुरूव, ह 3 अ्थैटिप्सुस््व , &1 जख्ाणि परित ,
महव् ({०? पुरा) -- “) 8 तत्तो (© तपो ) (० सर्म ) 6५ जखाणीहव -- ०) 78 त काम समवाप्स्यसि, 7" तत्काम
51 16 भारत (0 पाण्डव } ममवा्चुहि » 61 स्व तत्काम समाद
22 °) 8 707४ €च, 71 3 गु &+ हि, &1 [आभि 26 ठ 213 8 070 76 वर्थ -- °) 2 सच्रव। 7
(9 तु) 1 कर्तव्य (ण वक्तव्य) -- °) 8 7० 79 124 6 | तमव ुनरष -- °) 51 ए 72 विनासख(5" ए५ * ख) प्रतिवारण ,
8 तपश्चरणसुत्तम -- 487 22०२, 8 15 8 10 7" 7५+ € 7१ “ग्रतिघातनाव् › 1 सुक्स्वाख प्रतिवारण,
841* दुश्चर घोरमस्लाणा तपमश्चोपदशैनम् । 23 (०४६५९०७५) विनाख निवारण; ¶ & + "खप्रतिकरतन
[प ©1 धः तपोवरकर परव, 213 तपमश्चोपपादन (० ४6 27 °) 25 वेन (० तानि) वा > 1] पकण्ड
05६60 081) ] दिव्यानि "त मेऽ्खाणि - °) 71 ददस्व हि पुरदर -- °) 51
-- 8 ९००४ 8 1५ 7 4 6 05 दरध्ठिः ‰2० (53, शक्नितान्, ए 1 3 शखनितान्, 21 जख्जितान्› 71 © 1
{लिः 22} ग्वाखयिदा (य खाखनजितान्) {8 4 713 सर्वानू {107
842“ स्वरीस्ववक्य गन्तम्यस्म्वया ्राञयुनिपृदन । पश्चात्) -- °) &1 ह 24 7 3 कामयेह सुर्प॑म › 125 कूमंणा
[6४ 2 स्वर्ग (र खर्गम्) ©> # गतन्य (ण "व्यम् ) ग्रतिपादये
81 3 71 “निसूद्न , 5५ निवदण ] 28 2) 7५ © + एवम् (1०८ वाक्यम्) 5 परतप
-- 81 3 ५ 00 14 6 8 ० 29०८ -- °) 89 द्राच्रुख् (1० (प्न ) - °) 721 3010 सु
सर्व॑) -- °) 53 तपश्चरणसुत्तम , 79 देवाना च पुरदरः 29 ०) 61 ए 1-3 5 मद् ((०्मे) -*) 51 पए
[ 559 |
४ 164 29 |]
रिक्ष मे भवनं गला सवोण्य्चाणि भारत ।
वायोसतर्बसुम्योऽथ वरुणात्समरुद्रणात् ॥ २९
साध्यं पैतामहं चैव गन्धर्वारिगरक्षसाम् ।
धरेष्णचानि च सर्वाणि मैतानि तथैव च ।
मद्रतानि च यानीह सवास्ञाणि रुह् ॥ ३
असयैन उवाच ।
एवयुक्त्वा तु मां शक्रसततरैवान्तरधीयत ।
अथापश्यं हरियुजं रथमेन्द्रयुपस्थितम् ।
दिव्यं मायामयं पुण्यं यत्तं मातलिना नृप ॥ २१
लोकपालेषु यातेषु माघरुवाचाथ मातिः ।
द्रष्टुमिच्छति शक्रस्तां देवराजो महाद्युते ॥ ३२
संसिद्धस्त्वं महावरौ छुरु काय॑मदुत्तमम् ।
परय पुण्यकृतां लोकान्सश्चरीरो दिवं रज ॥ ३३
701-8 दिग्यान्य" (10 सवौण्य' ) -- °) 81 8 70 7, 6
[जपि; 0५ च (1० [भौय) -- °) 71 65~+ मर्ता गणात
({07 समस )
30 ०) ग, 6५~+ साध्याव् १५ ७० 3 पतामहदाच् 51
ए दव , 8 4 देव (1० श्चैव ) -- °) &1 1 'राक्षय , एर) 3
“राक्षसा, 7 "राक्षसान् -- ९) 5 वैप्णवादीनि, गु “न्यथ
({० "नि च) -- °) 173 नच्त्यानि, 7" देतेयानि 7161
[पराणि ४्। [भा]दुराणि (7 तथैव ) -- °) 9 मर
हतानि, 73 मस्द्रणानि, 1+ 2: महणानीष्ट, ¶1 मद्रीयानि च
(1० मद्भतानिच) ए, 28, 70 71 $ ५ जानीहि, 613
याम्यानि (10? यानीष्ट ) -- 1) 5 सर्वाण्यपि, 1 9 "णीह;
75 + 721-8 ण्येव (0 -खाणि) 71 © समाप्यसि ({०
कुर") ग» 6५-+ 4 करौतेयाखाण्यवाण्छमि
31 ^] 88 ० 06गन | -- °)51 70."
(ण्न) -- ^) 7, + हस्युत -- ८) 1 उपागत्त, ण
©9-+ अवस्थित (0 उपस्थितम्) - <) 1 ध 3 मद्य (०
दिव्य), ४ दिन्य (10 पुण्य) -- ।) 1५ 71 यच्ना, 78 8
युक्त 76 युत (9 यत्त) 511; 71 3 तद्रा (0 नृप)
32 7 ०५ 82० -- °) 1 713 गतेपु रोकपाणेयु
-- °) 5101-5 स (1० [जुभ) -- °) &1 7 24 718 +
पुरदर , 81 8 मष्टाघ्युत्ति
33 °) 51 ससिद्धस्वा, 1 9 "दस्तु, 8! 5 4 7५
2, ० "ध्यस्व, 25 धास्च -- °) प ¶५ (ए न्य ) ©
अनत्तर (0 अनुत्तसम्) -- °) 1५०९४ १६९ "छतारतंरोकानू
~ 41/67 98, 76 77 124 6 108
महाभारते
[ यक्षयुद्धपयै
इत्युक्तोऽद मातलिना गिरिमामन्त्य गरैशिरम् ।
प्रदक्षिणस्पात्रत्य समारोहं रथोत्तमम् ॥ ३४
चोदयामास स हयान्मनोमारतरंहसः । ~
मातरिरईययासखन्नो यथावद्ूरिदधिणः ॥ ३५
उक्षत च मे घ्र स्थितखाथ स सारथिः ।
तथा भ्रान्ते रथे राजनििस्ितशवेदमत्रवीत् ॥ २६
अत्यद्भुतमिदं मेऽ विचित्रं प्रतिभाति माम् ।
यदायितो र्थं दिव्यं पदा न चरितो भवान् ॥ ३७
देवराजोऽपि हि मया नित्यमव्रोपरक्षितः ।
विचलन्प्रथमोत्पाते हयानां भरतर्षभ ॥ ३८
तवं पूनः स्थित एवात्र रथे भ्रान्ते ङख्ढद ।
अतिशक्रमिदं सत्तं तवेति प्रतिभाति मे ॥ ३९
इत्युक्त्वाकाशमाविश्य मातलिर्विुधाटयान् ।
844 देवराजः सहाक्षस्वा दिरक्षति भारत ।
35 °) + 3 ५ नोदयामाय 5 21 3 70 0
¶1 सहमा (1० स हयान्) -- ^) 8 7५ 12" 7५ 6 हयत
व्वज्नो -- «) 51 तत्र चाजिन"» 71 7 भूरिदक्षिणः; 7071 4 8
दक्षिण
36 ८) 5173 भ्रात्रे, 1९1 तवर श्नाते, 8 तत्राप्रात
37 °) 5171 378 मद्य, 23 7८ 7४ 7, ० खच, 7
61 3 ते, 211 नोद्य (191 मेऽद्य) ~ °) 5171 3 षः
ए 70 70 74-5 ¶ (]6{गा९ व्यः ) मे, 703 व, १ ते, ©3-+
मा (प माम्) -- ८) 2311003 23 75 4 @1 3 20 यथा,
71 तथा (गः यदा) -- 9) [1 4 3 76 70 7५ (एर्न०
०० ) पदान्, 7१ तदा (णत पदरा) 8 72८ 70 14 6पद्
(10 भवान्)
38 ^) 71 हि (ऽपि) पू" मघवान्, 7५ 09
भगवान् (०८ हि मया) -- ४) § इ 01-3 एवो" (10
अग्रो)
39 °) ए स्थिर (0 स्थित) 8 [जोय (0 [जात्र)
-- ४) §1 1 3 नचै (ननैव) श्रात (10 रथे जन्ते)
०) 81 $ ५ 0५ 707५-5 सर्व॑ (0 सच्च) 83 अति
स्चैमिद क॑
40 °) 51 1 9 जास्द्य (10 आविङय ) ~ (67 40,
3 720 79 7 + 6 108
845* स रथो हरिभिययुक्तो दय्वमाचक्रमे ततः ।
ष
पयो देवताश्चैव पूजयन्ति नरोत्तम ।
तत" कामगमाल्छोकानपद्य वै सुर्षिणाम् ।
[ &60 |]
यक्षयु द्रपर्वं |
द्यौयामास मे राजन्विमानानि च भारत ॥ ४०
नन्दनादीनि देवानां वनानि बहुलान्युत ।
ददरीयामास मे प्रीत्या मातकिः शक्रसारथिः ॥ ४१
ततः शक्रस भवनमपरयममरावतीम् |
दिव्यैः कामपरैवरपे रतैथ समरंकृताम् ।॥ ४२
न तां भामयते धर्यो न शीतोष्णे न च छमः।
रजः पहल न च तमस्तत्रास्ति न जरा चृप ॥ ४२
न तत्र शोको दैत्यं या वैवर्ण्यं चोपलक्ष्यते ।
दिवौकसां महाराज न च ग्छानिररिदम ॥ ४४
न क्रोधलोभौ तत्रास्तामश्युभं च विजा पते ।
नित्यतुष्टाध हृष्टाश्च प्राणिनः सुरवेश्मनि ॥ ४५
नित्यपुष्पफलास्तत्र पादपा हरितच्छदाः ।
पुष्करिण्यश्च विविधाः पद्मसौगन्धिकायुताः ॥ ४६
आरण्यकपवं
[ 8 164 58
सीतस्ततर वृ्ौ वायुः सुगन्धो जीवनः चिः ।
सर्वैरतविचित्रा च भूमिः पुष्पविभूपिता ॥ ४७
म्रगदिजाश्च बहयो रुचिरा मधुरखराः ।
विमानयायिनयधात्र दृश्यन्ते बहवोऽमराः ॥ ४८
ततोऽपश्यं वघनुदरान्साष्यांश्च समरुट्रणान् ।
आदित्यानधिनौ चैव तान्सर्ा्प्रतयपूजयम् ॥ ४९
ते मां वीर्येण यश्चा तेजसा च वलेन च ।
अदतशाप्यन्यजानन्त संग्रामविजयेन च । ५०
प्रविश्य तां पुरीं रम्यां देवगन्धर्वसेविताम् ।
देवराजं सदस्राधरुपातिष्ठं कृताञ्जलिः ॥ ५१
ददावर्धासनं प्रीतः शक्रो मे ददता वरः ।
बहुमानाच गात्राणि पस्पद मम वासवः ॥ ५२
तत्राहं देवगन्धर्व, सहितो भूरिदक्षिण ।
=
गन्धर्वाप्सरमा चैव परभावममितौजसाम् ।
41 °) ग्भ & 3 दिव्यानि (० देवाना) -- °) 51 1
5 वित्रिधानि, ए» विघुघानि , ८:-+ 70 72४-5 [उपवनानि
2" 7० विपुटानि, © सुव्रहूनि ("0 बहुलानि) 51 8 7
1० 0५-५ ख ({ण [ड]त) -- ८) 51 राजन्, 8 72५ 7
74 6 श्नीन्च (7० प्रीत्या) 05 वरक्ष्यमाणान्समेत्याह
42 °) 5173 3 71 3 दिग्य , ५ सर्व- (० दिन्यै )
ग) दिस्य" कमरगर्यश्च, 7५ 6४-+ दिष्य कनकवद्श्च; 61 ए
दर्पे कमटपडैश्च -- ५) 8 वृष्मैरन्येररकरना
43 °) 8 76 0० 2५-6 न तन्न सूयैस्तपति -- ४) 71
दीनोष्णी , 725 "पमी; 8 (च०ना 79 ©5 1४3) "ष्णो -- °)
51 7 -पङी $ ७1 -पके (० पट्च) 21-3 7५72 74 6 न
याचते तन्न रज
44 ०) 71 १ च (शवा) -?) 28 726 70 74 6
दौर्वैल्य , ग" चैव्रण्यद् (10 वेवरण्य॑) 51 वोप , 7 2 नोप ,
पृ (0606 तण } © चोपटक्षित -- °) 233५ 12० 77
1५ ८ न ग्टानिररिमर्दन
45 >) 5 गतानाच्रै, ए! 3 गताना, 8५ 8 7८
70४ ५ छुम(7० “मा धीना, 1 74 ० सुराद्रीना, 71 3 सुबु
दीना, 71 ©+ उद्युमश्च (10 अश्युम च) -- °) 2५7५ 6
गर ©1 नित्य (+ निलय ) 1 ए ८५ 713 ल्ष्ण्डु तुषाः
87 हुछ धा प्र (0 006 पिधाष्व) 007007४4 हते
राजन् (० ््टाश्च ) -- °) एः सुरवेदिमन
46 “) 88 पद्ममौीगधिकप्रमा , 71 + कस्तथा} 128
कयत
71
47 3० श्ण -- °) 8 सुखो ({०प्वदौ) 8 ८
7, श्रीतख्श्च (2५ स्तत्र) सुखो वायुः - 2) 1 459 ५
2० 00 + ° सुगधी £) 3 विरजा (10 जीवन ) 12
सौगधिजीवन शुभ , 8 सुगधो वीजते शुभ (७ सुख, ७५
शुभ) -- °) 9 ©+ पद्म (07 पुष्प )
48 ४) 5 1 9 प" मधघुरस्वनाः -- 259 ० 48०51
-- <) 81 5 + 7५ 7० 7, ५ विमानगामिनच्च -- °) 51
13 5 च तथा (£ वहवो) 213 70 7, 5 [नाचरे ,
० [अपरे (० [मरा )
49 5 ०70 49 (५ ₹ 1 48) - 2) यर" & साध्या
न्देवमर' -- °) 51 1 तन्न (10 चेव ) -- ५) 71 (ण्ण
50 23 0 0 (५ ए 1 48) - °) ध्र © 3 1५3
तेपा (धनः ते मा) - °) 71 [मरेन (10 बररेन) - °)
3 72८ 7५ ° (अनुजानत, 75 [जलयजानत » 8 [अ]न्व(ण
“नु ) जानन्त (10 [जन्वजानन्त) -- ५) + 881 8 47
{ 6६००] 76) सम्रामे (‡०य सम्राम )
51 590) 61 (ध र] 48) -^) 21 8 4 7५ 70
4 6 दिव्या (10 रम्या) -- 2) 281 8 47) (6८० 7 3)
"पूजिता
5 2) 213 7 वदता, 1 गम (णाः वद्") 8
71 3 ५64 घर; 76 "र (०८ र)
523 ४) 51 ह 71-8 5 सस्तुत्तो (८ सहितो) ए +
8 (चन्म 8५) भूरिदक्षिण , 88 8 10५ 70 7 ५5
५ "दक्िभै - °) 87५ 7 72५ 6 दिक्षाणो (० कुर्वाणो )
54 ०) 5 4121 3 प्रप मे 8 पुत्रः 8 72 एण
[ 561 ]
8 164. 68] महामासे [ यक्षयुद्धपवै
परय्॑ाप्सरसः श्रेष्ठा सृत्यमानाः परंतप ॥ ५६
तत्सवमनवन्नाय तथ्यं विज्ञाय भारत । |
अत्यथं प्रतिगरह्याहमस्त्रेप्वेव व्यवस्थितः ॥ ५७ „~
ततोऽतुष्यत्सदस्राधस्तेन कामेन मे विः ।
एवं मे वसतो राजन्नेष कारोऽल्यगादित्रि | ५८
६ 2 अच्र्थमवसं खगे इर्वाणोऽद्नाणि भारत ॥ ५२
` °“ “ विश्वावसोश मे पत्रथिव्रसेनऽभवत्सखा ।
स च गान्धर्वमखिरं ग्राहयामाम मां सृप ॥ ५४
ततोऽहमवसं राजन्गुदीतास्त्रः सुपूजितः ।
सुसं शक्रस भवने सवैकाससमन्वितः ॥ ५५
शृण्वन गीतशब्दं च तूर्यशब्दं च पुष्करम् ।
नि श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि चतु पष्टश्धिकच्तततमो ऽध्यायः ॥ १६४ ॥
१६५
अन उवाच ।
कृताखमभिविश्वस्तमथ मां हरिवाहनः ।
संपद्य मूध पाणिभ्यामिदं वचनमव्रवीत् ॥ १
न त्वमद् युधा जेत शक्यः सुरगणैरपि ।
किं पुनमीलुपे रोके मालुेरङ़ृतात्मभिः।
अप्रमेयोऽपरषष्यश्च युद्धेष्वप्रतिमस्तथा ॥ २
अथात्रवीतपुनर्दवः संग्रहृटतन्रुहः ।
अस्युद्धे समो बीर न ते कथिद्धविष्यति ॥ ३
अप्रमत्तः सद्ा दक्षः सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
ब्रह्ण्यश्ास्चविवासि शरधासि इरुूदद ॥ ४
अस्त्राणि समवाप्रानि सया दश च पश्च च।
पञ्चभिर्विधिभिः पाथं न खया षिद्यते समः ॥ ५
प्रयोरष्ुपसंहारमाद्त्ति च धर्नजय ।
प्रायश्चित्तं च वेत्थ खं प्रतिघातं च सर्वशः ॥ ६
१ ९वै, 0५4 [पव (णमे)
55 ५ 68 0० 66० -- °) ए2-+ 7 (छष्ट्श्६ 7 8 6)
तत्रा (0 ततो )
56 ^) 5५ अश्रौप (० श्ण्वन्तरै) &1 7 713 8
श्टण्वन्गीतस्वन पुण्य -- °) 8 (७००ु 68 + ) [जप्रय
-- ५) 21- 7 (6्धभु४ 11-3 6) नृत्यदीमरतपम
57 °) 51 ठा 3 71 परि (10 ग्रति")
58 ०) 6५ ¶षचै (मे) + 723 69 प्रभु , ए ए
विभो (0 विसु) -- <) 5" पुव गतो (0 मे वसतौ )
-- ५) ए! ? + [उम्यगाद्; 78 द्यगाद् ({०" ऽत्यगादु) 2
718 इति (19 दिवि)
(जगनणप छप पा 7009 ०3 704 ० ए1 ए९६त्8 ६४ पशा
-- 21107 2411072; &1 [1 3 ¶४ ७2-4 सारण्य -- 524
काछवा 18 7 3 6 (णा ०० 5 8778 28716}
प्प८प्ठप जणा लोमक्लसीथैयाग्रा ({गा००९त ४४ गघमादनवास
1० 18 726, धत अ्ुनोक्तसुत्तरकैरात 7 71 3), ए4 111०
186, 0णर उत्तरकेरात 9 52 7५, गणा गधमादनवास
(गा०्रण्त् ४ उत्तरकैरात ४ 7८), ० ण्ण 81 418,
[{ 569
००1४ गधमादनप्रवेद्न (८५ “प्रवास , 18 "निवासत ) -- 441
20712 01 अयुनस्वनेप्रवेद्ाक्यन -- 4211 10 (्ुप68,
0708 07 10070) 101 164, 1 178 , 8 ( 25 5८2 77; }
168 (13 ०णह 110} - 57०८ 70 एण 71 61
165
1 °) 51 1 3 75 अभितिष्टतम्, 8 7५ 70 15 4 6
अतिविश्वम्तम्, 8 अथ विश्वस्तम् -- ४) 7५ ७ मघवान्, ©1
तदा मा (०प्ञजथसा) - ^) §1 ए 34 एल 01४
सस्छृशन्
2 ^+{५ 2, 8 108
846* अनेयस्तर हि ग्रामे सर्वैरपि सुरासुर" ।
4 ^) 7 3 721 न्ना( 1 क्र )स्चिष्च्, 7 मन्रचिच् (८
चाखविच्) 575 वरण 2 चापि (1० चालि) -- °} ए५ 8
1 ध 61 चापि (10 चासि) ४ ५11 9 ५ कुरोद्ह
5 °) छातुदढदा, 7५64 (7 ण्ड ) च दुदर -- ५)
ए+-+ ए 03 4 6 विद्यत्त न सयां समः { 0 808 )
6 °) प्ण चापि (ठप) - °) व चृत्तिश्वापि (णः
अत्ति च) -- ०) 2-+ 7 (०४००]४ 78 6} प्रदीघात
]
यक्षयुद्धपर्वं |
3 गुर्वर्थकालोऽयसुपपन्नः परंतप ।
प्रतिजानीष्व तं कतँमतो वेत्खाम्यदं परम् ॥ ७
ततोऽ्दमवुवं राजन्देवराजमिदं वचः ।
विप्यं चेन्मया कतुं कृतमेव निवोध तत् 1 ८
ततो मामव्रवीद्राजन्प्रहख वरब्रव्रह्म ।
नाविपद्यं तवाद्यास्ति तरिषु रकेषु किंचन ॥ ९
निवातफवचा नाम दानवा मम शत्रवः |
समुद्रकुिमाधभित्य दुर्ग प्रतिवसन्त्युत ॥ १०
तिलः कोः समाख्यातास्तुल्यरूपवलप्रभाः ।
तांस्तत्र जहि कौन्तेय यर्वर्थस्ते भविप्यति ॥ ११
ततो मातरिसयुक्तं मयूरसमरोमभिः ।
दयेस्पेतं प्रादान्मे रथं दिव्यं महाग्रभम् ॥ १२
ब्रचन्ध चैव मे मूर्धं किरीटमिदयत्तमम् ।
खरूपसद्या चैव प्रादादद्गविभूपणम् ॥ १३
आरण्यकपर्व
[ 8 168 19
अभेदं कवचं चेदं स्पररूपवदुत्तमम् ।
अजरां ज्यामिमां चापि गाण्डीवे समयोजयत् ॥ १४
ततः प्रायामर्ह तेन खन्दनेन विराजता ।
येनाजयदेवपतिबछि पैरोचमिं पुरा ॥ १५
ततो देवाः सबं एव॒ तेन योपेण बोधिताः ।
मन्याना देवराजं मां समाजग्यर्विशां पते ।
दृष्टा च मामपृच्छन्त किं करिष्यसि फल्गुन ॥ १६
तानञचुवं यथाभूतमिदं कतीस्मि संयुगे ।
निवातकवचानां तु प्रस्थितं मां वधैपिणम् ।
निवोधत महाभागाः शिवं चाश्चास्त मेऽनघाः ॥ १७
तषटर्मा प्रसन्नास्ते यथा देवं पुरंदरम् ।
रथेनानेन मघवा जितवाचज्छम्बरं युधि ।
नचि बलरत्रौ च प्रहादनरकावपि ॥ १८
बहूनि च सहस्राणि प्रयुतान्यधुदानि च |
7 ५} 5-+ 7 (९१८०४ 718 6) ततो ({०7 तव)
-- ४) 8 7 (०८०४ 7013 5) ससुम्पश्च (0 उपपन्न )
-- ^) 61 ह 713 प्रतिजानीहि 5! ए 61 तन् (1० त)
-- °} ©2 वक्ष्या (णःवेन्छा) 51 ए 01-3 5 अथ
वल््पास््रहपर्
8 °) आ जनरव - ८) 7५ ते, 2 7 (6४८९४ 7201-3 6)
यनू ({0" चन्)
9 °) ए देव (70 राजन्) -- ०) 8 7 (€रन्९्४
78 6) प्रहसन् © 3 धा वल्व्रहा -- ) 51 7 71-3 5
[यग्रीनि, 703 द्नि (107 [नाच्ाचि)
10 2) 51 713 षदेव , 8, सुर (+ण्मम) - °)
51 ए1 9 जावृदय, ८ आआगदय , 7५ &:-+ 7{ असाद (णः
आचध्रिद्य) त समुद्रमासाद्य मदा - ५) ५ स्वर्ग
(ण दर्ग)
11 <) 51 13 ना (पतान) 51 713 ५ पुत्र,
छमतुन्व ({०प्तव्र) &§ इ 71-3 5 पार्पैव (ए, पार्थस)
(1० कौन्तेय) -- °) 9 गुर्व्थते
13 51 ० (एणा ) 18142 -- <) 73 (94 चीर
(0 चय) - ५) 8 रायन (10 अद्ध)
14 51० 14०2 (ल ४] 18) -- ०) ५ 63 मेद्य
(गः अमेद्य) 51 2» &1 यव, [1 3 ¶५ &५-+ दिन्य (1०
चेद) -- ४) ५ रूपमनुत्तम, 79 "खूप नदद्धुत -- ^) 5
ह 70:-3 ६ यव (7० चापि)
15 °) 510 3 देव (10 तेन) -- °) ए वरि टेव ,
1 देवराजो , 79 &-+ म दे्वेदो (10 देवपतिर्) -- ०) ए
पतिर् (0 वर्हि}
16 °) 8 सगर्वा (£ सवं एव) -- °) 51 ए 71-3
दाब्देन (0 घोपेण) 8 72४ कोपिता , 72 मोहिता (0
योधिता ) -- ५) 1 3 कुरुद्रह (0 चिक्ना पे) -- 1)
51 फल्युण , 1 8 + 21-5 ० 7 7५-2 फाद्युन, 24 121-3
पाढव > 71 61 फल्ुनः
17 °) अब्रव1 281 2५ तथामूतम्, 8 तथा भूतान
(0 यथाभूतम्) -- °) 51 ए 71-3 6 जयेपिण (0 चच)
~ ८4८९7 17, 8 108
847*+ ततो वाग्मि प्रसवाभिखिदद्रा प्रथिवीपते।
18 76 ० (एधा ) 18°-19" -- °) 1-8 11 1
मथवान्, ५ 75 भगवान्, 7 (-+ जितवान (07 मचचा)
-- 2) 51 ह) 5 हत”, 9 &3-+ मघ" (607 जित") 34
असुर, 7+ नमु (0 शम्बर) -- + ००५ (४ष्] )
18९-19° -- °) 7 श्वर (0? नञि) ७ 7४ व्बरग्री
-- ८) 8 ५ ए ५ 702 73 1४ प्रहाद"
19 7५ ०५ 19, &1 76 ० 19०2 (णः 3 ०
1] 18) -- 2) 7 [अयुतानि (10 [भि]बुदानि) 21 +
7० 7 72, [जपि ({०गच ) -- 2 0 19-21" -- °)
ग् च दद्याम् (1० द्ैयाना) -- ०) प (§ ह+ 7» ० )
मघवा, 7" मखवान् (70 मघवान्)
[ 668
© 8 12
8 3 16
{317
074
2 82
9 22
8 165 19]
रथेनानेन दैत्यानां जितवान्मववान्युधि ॥ १९
लसप्येतेन कौन्तेय निवातकवचान्रणे ।
विजेता युधि विक्रम्य पुरेव मघवान्व्षी ॥ २०
अर्यं च शुभ्रवरो येन जेतासि दानवान् ।
अनेन विजिता छोकाः शक्रेणापि महात्मना ॥ २१
महाभासे
[ यक्षयुद्धपवै
प्रदीयमानं देवैस्त॒ देवदत्तं जलोद्भवम् ।
प्रत्यगृह्णं जयायैनं स्वूथमानस्तदामरः ।॥ २२
स शी कवची वाणी प्रगृहीतशरासनः ।
दानवालयम्युभरं प्रयातोऽस्मि युयुत्सया ॥ २३
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपवैणि पञ्चपष्टयधिकदाततमो ऽध्याय. ॥ १६५ ॥
१६९९
= = उवाच ।
ततोऽहं स्तूयमानस्तु तत्न तत्र महर्षिभिः ।
अपरय्रुदधि मीममपांपतिमथान्ययम् ॥ १
फेनवत्यः प्रकीर्णा संदताश समच्छिताः ।
ऊर्मयथात्र दरयन्त चलन्त इव पर्वताः ।
नावः सहस्रशस्तत्र रतपूर्णाः समन्ततः ॥ २
20 79 ०४ 20 (५ ए1 19} - °) हा + ए1-3
16 70 7+ ० ¶५ ©8 + [नैन (707 [एतिन ) -- °) ए
(0601078 0०८ ) जितचान्मघवाचू (107 निवातकवचानू) 51
1 3 युधि (गरणे) ©. 19" -- °) 1 विजितान् (०८
विजेता) -- °) 51 ए 381 7" 76 मघवा (10 मघवान्)
71 3 वरी (10 वदी) 1" पुरत्रयमिवेश्वर
22 °) 8 0 72 4 66 त (251 च) ({०तु)
-- °) $ 2 81791 ग्र 61 9 "गृह्या, 7५ 1 "गृहधन्
(10 "गृह्ध) 51 ए! + [एब } 73 + 713 [द]म, 7४ ७8
पित (19 [षान) -- °) ५ 71 तथामेरः, 15 यथासुरे ,
©" सदामेरे (1० तदा )
23 °) 51 78 4 ठ 71-3 6 7५ ©8 4 सद्रास्र (10
सश्द्धी) ८ 71 > 5" &1 खट्वी, © याण (०प्वाणी )
(नणृप्णय 07 10 [5 4 706 - {2107 2प्र-ए् 561
11 3 0प4 7 64 जारण्यः -- अ दाणः 0001
प्र एष क्षा प्प, 281-8 7 (6 छठ ) 61 क फलन
०४1 निवातकूवचवध (51 ० वध } (७००३० ए लोमङ्का-
तीथयात्रा) -- 4काध १० ( हुप्ा९७, कणयतह ० ए }
7 168 (7: 167}, 21 174 , 8 169 -- €०1८ 0
1271 1 26 , 703 ०8 86
तिर्मिगिटाः कच्छपाश्च तथा तिमितिर्भिगिलाः।
मक्राशात्र ख्यन्ते जके म्रा इवाद्रयः ॥ ३
शहानां च सहस्राणि मप्नान्यप्सु समन्ततः ।
दश्यन्ते स यथा रात्रौ तारास्तन्वभरसंघृताः ॥ 9
तथा सहसश्चसतत्र रतसंथाः एवन्त्युत ।
पायुश्च धूर्णते भीमस्तदद्धुतमिवाभवत् ॥ ५
166
{ {8 + 6०7 06 पर्ल - °) 51 ए 38 5 च);
एज च (0 तु) -- ४) ©1 सुर" (10 मह) -- °) 51
2 5 92 + "निधिम् (1० "पतिम्)
2 ०) 51 1 71-3 5 "वत (1० "चय ) - ») 51
वरतश्च, 4 71 > सहिता , प्रप सीताः, 1 ©+ प
सगताः 23 ¬ (6८०६ 718) ससुष्थिताः -- °) 51
1८९2-4 तत्न (0 चात्र) 8 अददयतोमैयस्तत्र -- ") ३,
एणा 2801 8 4 6 वरगत ({0प८ चरन्त) 193 जरे मम्मा
ष्ुवाद्रय -- ^) 7५ (606 वमः ) &3 + समतत्त' (10
सहश" ) -- 1 ०८ (धु ) 2/-5° -- {लः 2, 8
(11 0 ) 195
६848 नभसीव विमानानि विचरन्त्यो विरेजिरे ।
3 410 8 (४1 9) -- °) 51 चाति", 0) द्यति,
25 [ज)प्यवि' (07 तिमि") 34 तिमितििगिखासथा, 7
तिर्मिगिरगिखास्तया -- °) 5177 3 5 गृध चापि, 7
चानु (0 चात्र) -- °) 7र+ 71 3 तोय-, 75 जरू- (101 जले)
4 210 4 (५ र] 9) -- ४) 79 & सष्टस्रश
(107 समन्तत ) -- °) 76 च , 7 [डपु , पृ ७5 + [अथ
©> [सत्र (19 स) -- °) 7; ¶५ 6.५ "युता (प "बृा)
[{ 564 |]
यक्षुुद्धपवं ]
तमतीत्य महावेगं स्वम्भोनिधियुत्तमम् ।
अपद्यं दानवाकीणे तदैत्यपुरमन्तिकात् ॥ ६
ततैव मातलिस्तणं निपत्य पएूथिवीतङे 1
नादुयत्रथयोपेण तत्पुरं मगुपाद्रवत् ॥ ७
रथघोषं तु तं श्रुत्वा स्नयितोखिाम्वबरे ।
मन्वाना देवराजं मां संविद्रा दानवाभवन् ॥ ८
सर्वे संप्रान्तमनसः शरचापधराः स्थिताः ।
तथा शूासिपरद्गदायुमरुपणयः ॥ ९
ततो द्वाराणि पिदयुदानवास्रस्तचेतसः ।
विधाय पुरे रघा न स कथन र्यते ॥ १०
ततः गद्ुुपादाय देवदत्तं महाखनम् ।
5 वात 5० (न १2) - °) 03 रप्पूर्गा ¶
©9 ५ फरम्युन -- ^) ६» + 7, [जा तूर्पति (10 वर्णन)
8 प्रीर् (10 मीम्)
6 ० (? 7371} 6 - °) 51 ए1 90 3 मुदरी
{६1 "टी क्य, 8 7५ 79 7+-८ नमुदीक्ष्य (10 तमनीय )
51 £ 7 3 मषयानीम , 8५ तथा भीम ({ग मरपयेग) -- °)
51 अथामो" ({0प सगराम्मो )
7 71०0) 7 -- ५) 15 481 + 7० 7>-5तच्रप
(जप नदर) - °) 7८ 4५ @1-3 धा निषादय 233 तञ
पूथिवरीपने, 7५ © धरणीतदे 2४ निन्ये पएरथ्यीनरे रथ -- 51
1 3 24 0८ 70 704 ५4 170८ ५८ 7 क, दथ प
549१ र्यत तु समाश्िप्य प्राद्धवद्रथयोगपित्।
[51 तुन, ए0८्टव्र (ततु) ए 7001 (नह्य (०
श्ि्यि) (ण) जाधव फलता मआशिष्य एषि (10य 16
170" 211) ]
-- ८ ० 7८ -- ^} 84 0703 + ९ ग्रामयन्, 13 02-+
दानवान (1०प्नाद्रयन्) - °) 28 महसा यनी) व समु
पाटय
8 <) 89 470) उने, वर) तन् (गत) --^) ष्मा
दूपराज (४ {105} ) - <) 5 पिप्िप्ना; 72 1 (९४८०४
3) ५ 63 नापिश्ना (8) उद्विन्ना) ({०सपिन्ना) ए 2४
म्थिना (10 [अ]मवन्)
9 \) 7४ ग्य (नद्वाः) 51 1 9 तथा ({०
न्तरा) - <) ६4 श्रुतां , 8 7 (५२८८०१४ 21-3 5) [न]
सिद्युर {7 धस्य) ) - ०) ८ परिघ (0 मुमट )
51 1 8५ 215 ८ प्रगह्ीनलरासना
10 *) 9 473 31163 + +[ [लपिदघुः (ष धनू)
-- <} ने, षा तता (ग्म) -- °) 5 वा 3 फिचन,
आरण्यक्पूर्व
|
।
।
|
|
|
प्राचोदयत्ममे देके मातकिभैरतर्पभ ।॥ १६ £
[ 9 {66 16
पूरमासुरमाश्िष्य प्राधमं तं शनेरहम् ॥ ११
सतु णब्दो दिवं सतन्ध्वा प्रतिशब्दमजीजनत् ।
वित्रेसुध निरिल्युः्च भूतानि सुमहान्त्यपि ॥ १२
ततो निवातकवचाः सर्वं एव समन्ततः ।
टंशिता विग्रिधेचणिविविधायुधपाणयः ।॥ १३
आयर महाघरुलेर्गदामियैसररपि ।
पद्विशैः करवा रथचक्रे भारत ॥ १४
दातन्नीभिथञयण्डीमिः सद्नैधितरैः खर्टकतेः ।
प्रगृदीतेर्दितेः पुत्राः प्रादुरासन्तहस्र्ः ॥ १५
ततो विचार्यं बहुधा रथमार्गेषु तान्दयान् ।
701 + कश्चिन्न (10 कश्चन) ¶ विद्यते (0 श्ड्यते)
11 °) 7, 213 उपाष्माय (10 ठपादाय) - °) 25:
76 रच (10 स्वनम्) -- <) 51 जाविदय, 83 1 नाभ्य,
७1 सामाच्च (07 आश््प्यि) 2० 2 + ० परमा सुदमाच्रिल्,
7५ पुग्मा्िप्य राजद्र , 7४ 6५ भापूरयन्त(62 ५ ^न्म)मा
शिष्य - °) 3 प्रादाद्रा (81८) त, 2८ 7, प्राधमत्त, ग
ग्रदष्म त, ©: प्रधम त, © ग्रभावत , © प्रमवत (० प्राधम
त) 0 एरान्यैर् ({०प्तक्षर्मर्) 51 ध5ू) दान ५०
महम्
12 °) 013 ((्तु) ज विद्धः, 03 प्राप्यः; णा
गश्या (107 म्नठ्प्वा) -- ८) 71689 + निटीयु (07 निखिल्यु)
ए चित्रेसुर्य च तव्रामन् -- ५) 8 च (प्सु)
15 °) 231-8 72 (0र०९0४ 013 5) 7" स्वर्करता- (07
समन्तत } -- ^) ००० 8 138 दक्षिता 7, अखेर्, 7५
@3 + चार् (19 प्राणैर्) -- «) 8 7 (©५९०ा५ 71 3) 8
{९४८९]४ 1 61) विचित्राय
14 २) 71 ©1 त गदामि (प गदाभिर्) 80006
2188 सुक्र, मुषनेर् ~ <) 8 (कर्ण 1५ 63) पद्यैः
1५3 मुद्रप्रव, + 2५ च त्रिदश (णः क्र") -- ५) ए3
रवारः , 75 ©2 तथा चक्र (107 रवचक्र )
15 °) 51 7६" भुसुदीनभिः, 1* + 76 युशडी" , 51-5
सुपुडी' , 12० मुद" , 71 खदाद्री ; 79 सुखद्धी 3 03 सुखी »
ग् 61 3 + सुसरी"; ए 63 सुसुरी", ग मुखरी -- °) 7४
>+ जल" (10 स्वर") -- <) 1४ 295 प्रयूहीतं
१४त् प्रादुरासन्
16 °) ऽ 70-3 6 विदार्य वसुधा, 8 72५7774 ०
विचार्यं घटो -- °) ©1 रथान् (10 यान्) 8» रथमा
शेय तस्विवान् -- ^) 19 ५ 79 5 7४ © ५ प्रचो( ए,
[ 565 ]
,3..14।
८4 ८ ¢
~+ ~+ ~
न 73
[पी 0
9
=+ -~ 0)
७
$ 166 17}
तेन तेषां प्रणनानामा्चुताच्छीघगामिनामू ।
नान्वपदयं तदा किचित्तन्मेऽद्धुतमिवाभवद् ।॥ १७
ततस्ते दानवासत्र योधवातान्यनेकशः ।
चिकृतखरसूपाणि भृरं सर्वाग्यचोद्यन् ।॥ १८
तेन शब्देन महता समुद्र पर्वतोपमाः ।
आघुवन्त गतेः सग्ैर्मत्याः शतसहस्रशः ॥ १९
ततो वेगेन महता दानवा मायुषाद्रयन् ।
महाभासे
[ यश्नगुद्रपय
विधुश्वन्तः श्रितान्वाणाच्यतप्रोऽथ सदम्रणः ॥ २०
स॒ सप्रहारस्तमृरम्तेषां मम च भागत।
अर्त महायोरो निवानफवचान्तफः ॥ २१
ततो देवर्षयद्रव दानवर्षियणाय् ये)
्र्यर्पयद सिद्वा समानम्प्महामृधं ॥ २२
त पै मामनुरूपाभिममधुरामिर्मधरपिणः ।
अस्तुवन्गुनयो वाग्भिर तारकामये ॥ २३
हति श्रीमदाभास्ते आरण्यक्य्यणि पट्प्शयिङदाततमोऽष्याय ॥ ४६६ ॥
१६७
असन उवाच ।
ततो निवातकवचाः यें पेगेन भारत ।
79 6 “नो )दयत्त् (707 प्रायोदयत्)
17 06० 17-19 -- ०) 76 एकन , षन)
तेपा तत्- (10 तेन तेपा} -- ०} 7 मार्ममल्युम्रगामिना , 7"
७५-+ माम चतुरंणामिना -- °) ऽ1 नादृश्यत, एए 71 + पर
62-+ नान्वपदयत्, १ नानुपदयच्+ 138 (7) 817) १०९४) पाय
पर्य, ए+ न चाप्य ; 7 01 जनपदयन् (५1 "त्) 51 ततो,
©) तथा (7० तदा) एज ८५ कि ठच्, 7 © कश्चित् ({०
किचित्) -- 9) 73 2, तदद्भुतम्, 7५ 7; 3 तमोभूतम्
(० तन्मेऽद्धुतम्) 51 1 3 79 तमोभूतममूजगत्
18 25 ०प 18 (ल ९1 1) -- ^) एप ताद्
(0 तत्र) ~) फ वादियाणि सहस्त्र -- 5 ए? 3
700 20० {0 18०४, [द 3 1 कव्व 1४ (20०2) 10 115
एग ए प्८० ~ °) 18 चिरृतस्वन' ; प रित घोरः
-- 4) ८8 ५ 8 7 (7: ण ) "वादयन् {ण "चोदयन )
19 250 19 (नं णा 17) --) [1 3,87
(००९0 7» 5) सहसरा (1० मदता) -- °) 8 पर्ता दुय
(० "तोपमा } -- °) §! एए जाष्कवती , 1९1 3 "वते, ग्»
©४-+ "वति 51 एए 3 गताः, ¶ (७2-+ हता (1०. गते )
‰0 51 य 3 लव 20० {9 16०4, [ए २ 7८८7८ 18
1678 -- ८) + (8०८०यत् धा०) सैन (०८ ततो) 8
स्सा (० महता) -- °) 1 3 (प्छ 06} समुप"
(७ मासुपा') -- §1 ०० १0० -- °) 7 विसुचति,
19९ ' चतर + ` चत॒ {1 दातान् (10 कितन् )
21 °) 74 2० जुमरुस् -- ०) ए + 79 70 76 च
अभ्यद्रवन्मां सदिताः प्रमृददीतायुधा रणे ॥ १
आच्छिद्य रथपन्धानघन्कोयन्तो महारथाः ।
<~
मम {#} कोनी) ), व) नपिच - <) 1-3 ए\2
(९१८०४ 4 5) 7५ © + सावर्सन, 1६। प्राव
22 °) 5! 7; गथा ([लचये) 201 3 तथान्ये च
महपयः -- °) 8) मा" (न त्र्य) -- «) 7 मटस्षय
(0१ माः)
23 °) ऽ (८.८०],६ @! 3१1} मानुप (107 मामनु)
-- <) 9 (०२८९)! "५ @3) कपयो {ण मुनयो) -- “) 11
"वधे, 09 + "दधे (0 "मये)
(गमो -- 709 40 51 11 3 गज 6०
आरण्य -- 9८९ 007 0 हप कृततपपा पचप.९,
1 313 70 70 7४ 7201-5 @0 एलान) ०५१९ निवातूदच
यध (7161 ०) वध) (कणट्ल्लत्त् 1९ म्नेमथादीभयाग्रा ४५
१ 7) -- वका ० (कदपा९, ५०स्व्ऽ ० ४०११५)
20 169 (70 165} 71 17 8 170 (४ 172)
-- <1०74 10 7; {0} 21
167
1 °) 284 सर्दभाषेन, ५ 1009 1५ सर्ववेगेन ५ 81
सगता ((0प भारत) -- ८) 1\9 अनिद्रयन् त मा (णः
मा) 2: पेगेन (णप सहिता }
2 °) 5: ‡ ( ९५९९॥६ 71 6) पू? 01 3 माच्या
~~ *) 8 आकरो" (19 उच्पनो ) 511; 2 महारयान् -- °)
{ 6566 1
यक्नयुद्धपवं |
आब्रृत्य सर्वतस्ते मां भरव्पैरवाकिरन् । २
ततोऽपरे महावीर्याः श्रूपद्ि्लपाणयः ।
शूलानि च अदयण्डीय यमुचुदानिवा मयि ॥ ३
तच्छ्रलवयं सुमहटदायक्तिसमाङ्लम् ।
अनिद्य घल्यमानं तेगपतन्मद्रथोपरि ॥ ४
अन्ये मामम्यधावन्त निवातकवचा युधि ।
चितयखायुधा रौद्राः कारस्पाः प्रहारिणः ॥ ५
तानदं विविधेर्णर्वेगवद्धिरजिद्यगैः ।
गाण्डीवञुक्तैरस्य्मेरेकं द्भिर्मृये ।
ते कृता व्रिुखाः सर्वँ मल्ुक्तेः निलारिततः ॥ ६
ततो मातलिना तृणं हयास्ते संप्रचोदिताः ।
70701 3 5 सर्यद्राम् 5 नेषा ([०प्तेमा) -- °) 51
1 3 "वर्षम् (० ववर्)
3 ०) ऽ "पट्म" (० पटश्च) -- <) 71 61 गदाश्चव
(07 श्रुतानि च) 1 युसुदीख , ६५ मुघदी', 7" ब्द्युदी",
2 सुवदी" , ¶1 सुचद्य", 72 &3 + सुसुदी , 61 3 मुमरटी ,
२ सुस्व € १1 3 166 15 -- ०) 2 युपि (ण
मधि)
4 ^) व, 1 ते (0 तच) 8 सुमहततमुर वरय
-- °) 3 जभिम- (10 अनि) 51 1 2 "मानव, 78
“मानाश्च -- °) 51. नयपतन ; ६1 2 स्वपतन् ( {07 पतन )
©५ मे रथोपरि
5 °} ऽ 75 © सन्योन्यम्, ¶५ जय माम्. (0 अन्ये
माम्) ह+ 78 जनि", 7५ सम", ©1 जप्य" (10 जभ्य)
-- ^) 53 4 77 1+ 6 जिन (भप टन ) (प दित-)
8 वीरा (10 रौद्रा) ए3 + 713 (ए, 7» चि)नदाख
घरारौटा
6 ^) £+ 7201-3 ८ © निरितर् (4० विविधैर्) -- <)
ए५ 71 > जातरिष्यम्, @ अदनम् (07 जभ्यघ्नम्) -- ८) 51
1 3 + प्रित, ए+ 013 ए शर (ज्ये) -- र) छा
त्रामिना, 54 भथान्य, पण निक्रत्ता, 73 ७54 ते कृतता, ४ से
सस्वरा (६्णप्तेकृता) 25 अय तेभिसुस्ाः सर्वं -- ^) 8
(श््ध्छु६ ५) मनत्रयु्छः (ग मय} 83 चरिलीसुम् (०
चिना) 2५ 75 वित्रन्तास्तत्र (79 सर्वं ) दानवाः
7 ४) 4 78 नव्रनो(7 णो)दिता , 793 प्रयोजिताः
-- <) ¶५ © जव (छप रव) 8 2 (€ड्टू 713)
मार्गान्यहूुविघाक्त्र ~ °) 8 व्यचरन् (7 स्यघमनू्, @
छयचरन ) (70 विचर्) -- ८) 28 723 सुमयुवा, 71 सुमयुक्ता
[ 567
आरण्यकपवं
[8 167 19
रथमागान्वसत्र विचेसर्वातरंहसः ।
सुसयता मातलिना प्रामथ्नन्त दितेः सुतास् ॥ ७
शतं शतास्ते हरयस्तस्मिन्युक्ता महारथे ।
तदा मातछिना यत्ता व्यचरन्नरपका इव ॥ ८
तेषां चरणपातेन रथनेमिखनेन च ।
मम बाणनिपातैशव हतास्ते शत्रोऽसुराः ॥ ९
गतासवस्तथा चान्ये प्रगदीतश्चरासनाः ।
हतमारथयस्तव्र व्यकरप्यन्त तुरंगमः ॥ १०
ते दिगो विदिद्यः सर्वाः प्रतिरुष्य प्रहारिणः ।
निघ्नन्ति विरि शस्तरैसततो मे व्यथितं सनः ॥ ११
ततोऽदं मातलेर्वीिमपश्यं परमाद्धतम् ।
-- 1) ए 2 + प्रमद्यत, 210८ 71 8 ©४ [५ धामयत, 84
प्रामथस्ते, 99 3 प्राभ्य(103 भ )च्तत, 78 प्रामञ्चतो , 11
प्रपद्यत, & प्राखद्धत
8 ^“) 75 च हयास् (10 हरयस्) -- °) [1 3 तस्मि
न्युकते, ग् ©2-+ ते नियुक्ता -- ८) 51 र 71~-3 तत्तो, ए
दाता (1), 25 कृ ए तथा (गितदा) एः ग 41 84
यच्रा (० यत्ता) -- ०) 3 ५ वि्वरनू् 2५ उस्सुका देव,
¶ ©8 4 अत्पवद्रथ , 61 एकवद् टढ , © ध एकवद्रय (णः
जल्पफा दव) प चारयतः प्रव दद
9 ऽ 0 9 - °) 25 मम वाणाभिः - 4) 7
© + च (णते) 21 3 वटवो ("ण श्ातगो)
10 3 ० (एषा }) 102 -- °) &1 र [जन्य च
(एङ् धष्णडु) ) ठ 7 (6८6 713 ४) [एत्र (0 ख)
-- 2) 51 हताश्च दातज्गोसुरा' (५ 9५), ए 78 8 दानवाः
पाडवर्षभ (€1 भा) ~ ९) 7५ (0०6 (णयः ) 64 अयः
©1 तत , & हता (भप हत } - °) ए 723 8 विङ्प्यत,
2 9 व्यकर्थैत $ 58 आद्स्यत 7 विङृप्यन्ते हयोत्तमै"
11 °) 87 (चू्व्लह 71 8) 7५ (धशः ९० ) सर्वै
(णः सर्वा) - ४) 51 ए प्रतियृध्य, ८४ सर्वे युद्ध ; प
©8 + प्रद्यनीक , © प्रारुष्यत (07 प्रतिरुध्य ) -- °) ए-+
८५ 71-3 निद्रवो , 213 72 7५ ५ अस्यघ्नन्, 8 प्रतिस
(गप व्यद्नति) 75 निश्चित (० विविधै) --०) 51
54 71-8 5 ततो मा स्यथयति च { ए+ “न्निव , 2\ "ति ते)
12 >) 8 अद्भुत समदय (02 अदद्ुतमददय ) -- °)
61 ए 21-8 ५ त्था (51 1 9 ततो ) वेगवतो वाहान ( ए
वाजीन्) -- °) 51 र 21-8 अयद्नो य(7+ 71-3 "लाच )-
दधारयत्, 7५ यद्यन्ादेन्वधार", 71 ©1 यद्धथ (61 थान्)
]
© 3 12115
8 3 170 13
1 3 172 13
3 167 12]
अश्वांस्तथा वेगवतो यद्यतादुघारयत् ॥ १२
ततोऽहं रघुभिवितररसैसतानसुरात्रणे ।
सायुधानच्छिनं राजञ्छतदोऽथ सदस्रशः ॥ १२
एव॑ मे चरवस्तत्र सर्वयतेन शचुहम् ।
प्रीतिमानभवद्यीरो मातिः शक्रसारथिः ॥ १४
वध्यमानास्ततस्ते तु हयैस्तेन रथेन च ।
अगमन्प्रक्षयं केचि्यवर्तन्त तथापरे ॥ १५
प हवासाभिर्निवातस्वचा रणे ।
शरवमैददिरमां समन्तातप्रत्यवारयन् 1 १६
ततोऽहं ठघुभिनित्ेहयासपरिमन्तरितः ।
व्यधमं सायकैर श॒तयोऽथ सदस॒भः ।। १७
नावधार , 79 ७५-+ यथा यक्ना(७५ युक्ता , 6५ -वर्ती)न्यवार' ›
1 द्ययलाद्यदधार"
13 °) 8" त्िवरिद् (० लघुभिश्) -- °) © 20
४०१ ४} 168 चिचिद्रद, ह+ 03 3 1 अच्यिद्र, 7: 19 68
24 चिच्छिि (10 नच्छिनि) 27०70 7, ° चिच्छेद सादु
धान (ए, राक्चमाश्चिच्डेठ ) राजन् -- 184 = 174
14 °) 25 वि; 73 + जा (गमे) -- °) पृण
61 3 राजन्; ¶५ 68 + प्रीतो, प चापि (० धीरो)
15 °) 2५ यस् ( ग ततस्) 2४ 70 73 ++ तस्
(1० ते) -- °) 7; दारिस (0 हयस्) 126 रथेन च महासुरा
~ °) 11 प्राक्षय, १५ 23 प्रक्षय, पू प्र्यय, ५ त्र क्षय (१०
भ्र) ए+ यमक्षय गता केचित् -- ५) 3 3 725 + प्रवर्दत,
+ &५ व्यवरमत, 11 अवर्वत
16 १० 16 -- ८) §1 ह + छा 3 शारानखान्,
13 महानखान्, 7 12 7 7» ५-9 दारा्त (59 4 7 न्द)
मा» एष समग्रमौ (1० महद्धि) -- ५) फ (79 ००}
महद्धि" (73 च्य) ({ग समन्तात्) 9 ©+ पर्य (0
प्रय }) -- ‰{घ्लिः 16, & 195
850४ एारवेगर्निहल्यादमस्र शरपिधाचिभि ।
ज्वलद्धि परमं तीचरस्तनविध्य सहस्रदा. ।
{(7 1) 7 दसै (जद) -- (1, 2) ए) अवध्य,
५ ©5 सव्यान् (10 चविध्य ) ]
17 7८० 17०४, 8० 17 -- {°= 18° -- 2)
51 14>-+ 1015 परनि , 0८ "पर् (1० "प्रि ) 11 जर््रान
सुराग्रणे -- ८) ऽ नवध, 21 6 म्यधमव् (10 व्यधम)
5 ए 71 ° मादु( ज "च)चनिव, 7० सायकेना
-- 17*= 184
महाभारते
[ यक्षयुदधपर्व
ततः सपीठव्यमानास्ते क्रोधाविष्टा महासुराः ।
अपीडयन्मां सहिताः श्रश्चासिद्िभिः ॥ १८
ततोऽहमच्लमातिषठ प्रमं तिग्मतेजसम् ।
दयितं देवराजख माधवं नाम भारत ॥ १९
ततः पद्वासिश्यलांध तोमरा सहसश्चः ।
अस््वीर्ेण शतधा तेशक्तानहमच्छिनम् ॥ २०
छित्वा प्रहरणान्येषां ततस्तानपि स्ैशः ।
प्रत्यविध्यमहं रोपाद्मि्दशमिः शरः ॥ २१
गाण्डीवाद्धि तदा संख्ये यथा भ्रमरपड्कुयः ।
निष्पतन्ति तथा चाणास्तन्मातचिरपूजयत् ॥ २२
तेपामपि त॒ बाणास्ते बहूलाच्छलभा इव ।
18 ०) 70 "रथा (7० "सुरा ) -- ^) 2: प्रापीद' ,
120 (०४ 100])६€व 1४ नात ए्य०6त € 1) 75 जापीड' (0
पीड") 11 मा (मा) -- 4) ४ 3 70 76
7५ ३ द्ाक्ति (0८ छर ) 61 -जाटापि (णः -चरूटासि )
73 पटर" ({० वृष्टिभिः)
19 ^) 7) > जापिष्ट, 8 प्रादु (1० सातिष्ट) -- °)
51 1९3 तिग्मतेजन, 2५ 1८ 5 ८ "तैजस 8 माघव (6
गाधर्वं, 1 बासव ) नाम मारत (= 194) -- ९) &1 दधीचि
(0 द्यित) -- 4) 71 गधर्व (10 माधव) 8 ब्रह्मद
समरणे
20 ए» ०० {०० 20 प] ४० 8 168 17 -- °) 1
1 3 32-+ 25 ० कृ णा खद्नाश्च श्रूल्याश्च, 81790 खद
तरिश्रूलेन ; 713 यह्वाख्िद्यूटानि , 7, खहदिद्यलश्च , 6५ ख्भ्ा
विश्ूलाश्च -- ४) 51 1 (18 ० ) 713 6 रात्रि (ण
तोमः) -- ९) 517 (र ० ) 11-3 5 महता , प 69
सदसा (णर शतधा) -- °) $ अनान्, 2० युक्तम् (णः
मुक्तान्) 51 आच्छिन, 81 70 15-5 7 © भचिदं (10
अच्यिनम्),थं 18 0९1 8५ चिच्िदिदं रणे तदा
21 ९8 ०ण 21 (4 1 20) -- °) 8 भित्वा (6
हिस्वा) (० च्चा) -- ४) 51 तैरस्नाचू, ए! » ततस्तानि
(0 ततस्तान्) -- °) 1 प्रति" (० प्रलय") - °) 8
च्दसुषटिृतै धर
22 ए ० 29 (५ 51 20) - °) ह+ 64 वित
तानू, 71-3 हि तता", ¶" हि ततः, "५ ©1-8 वितता, ४ हि
तथा (णः हितदा) 51 7 3 गाशीषनिगखताः सख्ये, 7
गादीवेनाकरि्ता" सवै -- ^) 71 3 ग् निपतति, 7, ° निप्प
तत॒ 8 7 (क्ण 7) -8 5) महा (० तथा) -- °)
{ 568 |]
यक्षयुद्धपवे ]
अवाकिरन्मां यलबत्तानहं व्यधमं श्रै! ।॥ २३
वध्यमानास्ततस्ते तु निवातकवचाः पुनः ।
गरवपर्महद्धिर्मा समन्तात्पयवारयन् ॥ २४
दरवेगानिहत्यादमस्ैः भरविधातिभिः |
ज्वरद्धिः परमैः शीधरस्तानविध्यं सदसतः ॥ २५
तेपा छिन्नानि गात्राणि विसृजन्ति स शोणितम् ।
आरण्यक्पू्व
[8 168. 2
प्रा्पीवातिब्रष्टानि शृद्धाणीव धराभृताम् ॥ २६
हनद्राशनिसमस्पदवेगवद्धिरजिहगेः ।
मद्वाणैर्वघ्यमानास्ते सयुदिमराः स दानवाः ॥ २७
जतधा मिन्नदेदान्राः क्षीणप्रहरणौजसः ।
ततो निवातकवचा मामयुष्यन्त मायया ॥ २८
दति श्रीमदाभारते सारण्यफपर्यणि सप्तपणएटचयिफदततमो ऽध्याय. ॥ १६७ ॥
१९५८
असज्जन उवाच ।
ततोऽरमवपं सुमहत्मरादुगसीत्ममन्ततः ।
५7 2 ५03 गान् (0 न्)
23 1\3 ०7४ 2१ (ल \1 20) ~ °) 51 78 च (ग
मु) 2 ऽतेयाप्ा (1 पाण्) ), एष यागाम्तु -*) 70
72५ ९ ननमा रिरप्तयत् ( = 22८)! -- <) 63 श मा ({०
मा)! -- ८) 51 ५3 प्यधमद्, 41 लय (10 च्यधम)
24 13 0, 21 (ल प 70) ~ °} 7४ चिध्य", 8
(८अत्८]" ¶181) युप्य* (गि पष्य") 7० नदा (107 तत् )
-- 2?) 51 [पि गलन (युन) - °) ४ मा (1०7 मा)
25 3 न 25 (८ + 1 20) -- °) 51 [धा "वर्पान्
(1०१ "वेगान् ) 511\1 3 [मागृ , 0, [ज]खम् (ण [नम् )
-- ५) 51 द्य, 1५3 70 प्रासः (107 अस्र) 1 3 अपि,
८ ८ 7 ०6५ अस्र (गर) 7; शीर्खिपाभिमचिौः
-- <) 51 (४७ त्फ) 7; अखगमर , 71 च्रं (ग
परम) 51 > 03 ^ द्वारम् (नः द्री््रष्) ~ ^) 7
मरम््रया
26 [3 ० 26 (व \ 1 20) - ^“) 4१ दिप्नाप्र,
¶ &2-+ जीर्णानि (107 दिमानि) -- °) 2, परिखजसय (10
न्तिम्म) - ^) >, (15 0 ) {लुभिरृ्टानि; 79 634
(ननिद्र्धा हि -- 4) 51 1\ (13 न्फ ) 71 3 ६[खन,
9 3 0८ 771 03 4 € 112 [आध (न दि) परऽ ©+
मदै {10 धग)
27 8० 27 (८ \1 20) ~ °) 77 “युध (णः
"दानि" ) ~ <) ग यारजीश्च (10 मदा्णर्) 1० पिप्य" (19
यच्य"} - “) 51 (नय ) 7; $ च, 72८ ४ 824
तु (भम्र) 3५ सुरद्धिप ([गस्मदानया)
28 1;9 ०0 28 (थ + 1 20) - °) 2 41 ©> 4
72
नगमव्रमैदाधोरैस्तन्मा द्ठमपीडयत् ॥ १
तदहं वजसंकाननैः दरैरिनद्रास्रचोदितैः ।
दित (० भिनत) 51 [ए 3705 दाता 18 0701 ५-5
परा दासे, १०७ 72 देष्टास्रा (10 देद्ान्त्रा ) -- 2) 79
69 ~+ शिक्त (1० क्षीण }) §1 प्राणगदी"; 1 प्राणा मषी",
५ -प्राणमष्टी" (ण प्र्रणीौ )
(गणाना छा वण {3 + - 21वा0 20पव1४ 61 एय 3
004 49 ©+ चारण्यं ~ 51८8 [वापा = 0 पणा्६ इपर
एताप्यण ्र70, 7231-3 7 ©1 0600100 0प1र निचातक्वचवध
(79 ० चध) (एप्टव्ट्वत्त ४5 लोमदरातीर्भयात्रा 7 11)
-- 44/11 7० (टप८ड, ९०८८5 07 0011) 70 140 (1703
1609), 721 176, 8 (3 111/ 717 ) 171 (23 णह 178)
71 21 29
168
1 \3०0 ए) ८0५ 168 17 (५ ४] 8 167 20)
-- ९) 1२+ 71 7५ 61 ५ नगमात्र, 729 नागमा््रैर्, १५
€ 3 ना(©) न)गमसख (गः नगमाचर्), ५ 4 + 701 9
8 म्ाघोर , 13 7० 12 7« 6 श्िलाग्रदेख् (2) "ध्वम्तेष् )
({० महायोरस) - ०) 51 7 2 76 ते (0 तनू) ए
3 ८ 81 (111८ “मः ) नपीठयन्
% 3०५ 2( 1 1) - °) 728 तमह, 75 तभ
33 तानष्ट॒ -- 2) 6171 3 4721-8 6 दिव्धै( ह+ 75 दरि)
स्दाख्मतरित् , 81-3 7० 77 04 ० मरहिदाखप्रचोदितै -- ९)
2) अचर्णय, 7५ 68 + खधूर्णय -- °) पि (््०्य )
दारवं ५ 7 74 6 द्रारजारैः , 75 दितधरि ) महादवे
-- &1070 110
[ 569 ]
© 3 12133
8 3 1712
६ 3 173 2
8 168 ‰]
अच्र्णयं वेगवद्धिः शतकं माहे । २
च्वमानेऽ्दमरवरपे तु पावकः ममजायत ।
तत्रारमनर्णमपतत्पावकम्रकरा इव ॥ २
ततोऽदमवपे निहते जलवर्षं महत्तरम् ।
धाराभिरशमाव्राभिः प्रादुरासीन्ममान्तिके ॥ ४
नमसः प्रच्युता धारास्तिम्मीयौ; सदस्रमः।
आद््वन्सर्वतो व्योम दिज्ञशोपदिशस्तथा ॥ ५
धाराणां च निपातेन चयोर्विरफ़र्जितेन च ।
गजितेन च दैत्यानां न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६
धारा दिवि च संबद्रा वसुधायां च सर्वशः
व्यामोहयन्त मां तत्र निपतन््योऽनिग्रं थवि ॥ ७
~ ~~~~~ ~~
तत्रोपदिष्टमिन्द्रेण दिव्यम पिश्षोपणम् ।
(73 से ); ण श्तवैकमां , ए 044 शर $कमा"
3 [एण्ण 8 (न 81 1) -- र) 5111 एष चरमः,
ग५ 6५~+ पुणी" (0 चुरण्यै) -- 61 नण (षा) 2८
-- ४) 89 7५ ० समपद्यत -- °) 125 ततो (णः तत) गृ
&8 वर्षम् (1० "चूर्णम्) ¬ 7 (णरन्क 01-3 ४) ततार
(59 `स )चू्णान्यपतन्, ¶\ © ५ 1 तत्र (११९१ सच)
तत्रापि तचुणण -- °) 7+ "प्रगाह्य दव; 79 5 ्रकरो यथा,
ण् ७5 + पावक" (7५ 03 "क ) प्रपरोज्यटत्, © प्रकु तनिमफ
तानिव;) प्रा( ज स)कुत्र सिकता दव -- 06 707८415 ३०८
8 111 71 {106 | -- ^©" $, 13 118
851* चतोऽह चाख्णाखेण अदमवर्पं विदातवान्।
4 1807 4 (५ \ 1] 1) -- °) 231-5 1९ 7111 7024-8
विषहते, 8५ 8 ¶' © [अभिहत , 773 [ऽ]पहते; 7०3 71
विषिते -- °) 511 ( 8 ०४ ) 713 6 जनततर ({० मह }
5 एषण 6 (५ र] 1) -- °) 511 (एग }
01-3 ६ "वेगां (णः वीया) 51 ¶" 61 समतत (10
सह) -- 4) 61701 म्म, 2०5 एष्व (० [डुप) पू
[आपि च, 7५ 0५-+ [जपि वा ([०्तथा) प दिश्ल. सोप
दिक्लोपि च (५५ क्रो रप)
6 79०0 6 (५ ४11) ~ °) 78 ति ({णप्च)
-- °) 30706 8 1088 विष्छूितेन -- ९) 8 माना (०८
देल) -- °) ए\ 5 7 -36\ 3 प भ्र्तायत, ¶" प्राग्रततत
7 एषणण 7 (भ ४1 1) -- °) + धारा दिवीव ,
53 धाराश्च दमि, ए" धारा दिति च, 7५ ७5 4 धाराद्विभिश्च
0" ०8 सचृद्धा , 26 सवधाद् , 7 ©» + सवाधा ( {० सवद्धा )
-- °) 1५ विसोहयति , 7 व्याखोटयत, 8 मो
£ ॥ यति स (७3
महाभारते
[ ग्रधरयुद्रप्य
दीपं प्राहिण्वं घोरमचरप्यन्तन तञवम् ॥ ८
दतेऽ्दमवर्पे तु मया जखयवर्पं च मोपिते ।
यमूचुढीनवा मायाम वायुं च मानद् 1 ९
ततोऽममरि व्यधमं मटिटाद्रेण सवैः ।
तरलेन च सदासेण वा्योर्वेगमधाग्यम् ॥ १०
तयां प्रतिहतायां तु दाना युद्धदुर्मदाः ।
्राकुर्यनिविधा माया यौगपद्येन मारत ॥ ११
ततो वपं प्राुरभूव्युमटष्टोमहर्पणम् ।
अस्राणां योरद्पाणाममेवायोम्तथादमनाम् ॥ १२
सातु मायामयी व्रः पीडयामास मां युपि।
अथ घोरं तमस्तीव्रं प्रादुरासीत्समन्ततः 1 १३
तमसा सुटृते रोके घोरेण परुषेण च ।
च) पर नस्, म्मा ([ण. मा) -- ४} 51 {1 03 निष
तस्यो 7 © युपि (० भुत्रि) ॐ, पामानां द्वियानित
8 3०५) 8 (८ \1 1) -- ^) + 1८981 + तनो,
1५ 21 भग (ग तप्रो) &5। नित्रेग, 13 मत्रेम (ग
्नद्रेण) -- ४) 13 ०) 8 $ ए 5 सुमोभन (ण
विदो") -- °) 1: उयलन् (ध दीप्त +< (1 16} 2,
ञयलित प्रक्षिप घोरम् - °) ५ यै (1 गन्)
9 250 9 (€ \1 1) ~ +} 51 ए 2० वच
(ण्त्) § तदा (मया) -- °} 900) फ 1
4 71 31463 + तगु (गषव) - ९) 61 ए! » मेनघ,
8 1) (0तणु४ 01 -3 6) भूः नारत (1० मानद)
10 [\8्०ण 10 (ध \1 1) -?) रा 3 मारत {1५
सव॑ ) -- <) 71 2 मएता" (०६ च महा) ~ ५)
1 2 4 2) 5 7८ 723 6५ अवारय, 71 न्यवा , 7४ निवा!
(० नघा)
11 ष्णा {1(८\11)} - °} 1 3 4 प
24 6ते (न्तु) - ८) 7237 (९>८्८]){ 13) गज ©3 4
प्रिविधामाया
12 [ञ्णगण 18 (८१11) -- °) [ए वर्षा 0
9 © प्राटरासीत् -- °) 8 (05 पशव) रोम" (ण लोम)
~ ^) 1101 7) द्राखाणा (1० थ") -- ९) §1 [र 3 महा
त्मना , 23 यथादमना, 71 03 तदास्मना
13 [एणा 13 (जल \11) - ०) 51 1 उव्राण
मयी , 71 मायावती -- ८) 51 तपत् (107 तमस्)
14 ष्णा) 14 (व \1 1} - °} ०५ सढरृतो लोको
०) 51 या 9 ५ 2; परमेण, 7५ 9 [भा)]वरणेन (1०
[
[ 50 ]
यन्नयुद्धपवं ]
तुरगा विगुखाधासन्प्रास्खलत्रापि मानढिः ।॥ १४
दम्ताद्विरण्मयश्राख प्रतोदः प्रापतद्भुवि ।
अमद्रचाद मा सीतः कामीति भरतर्यभ ॥ १५
मां च मीराविच्रत्तीत्रा तसिन्विगतचेनसि ।
समच मां विगनन्नानः संत्रम्त उदमव्रवीत् ॥ १६
सुगणामसुगणा च संग्रामः सुमहानभूत् ।
अमृतार्थे पुग पार्थम च दृष्टो मयानघ ॥ १७
छम्बग्सख वधे चापि संग्रामः सुमदानभृत् |
मार्यं देवराजस्य तत्रापि कृतवानदम् ॥ १८
तथव व्रत्रख वप्रे म॑गृहीता हया मया ।
वरोचनेर्मया युद्धं ट चापि युटारणम् ॥ १९
प्ते मया महायोगाः संग्रामाः पर्ुपासिनाः ।
आरण्यकं
}
॥
[ 3 168. %6
न चापि वरिगतन्नानो भृतपूर्वाऽस्मि पाण्डव । २०
पितामहेन संहारः प्रजानां विहितो रुवम् ।
न दि युद्धमिदं युक्तमन्यत्र जगतः क्षयाद् ॥ २१
तस तद्चनं श्रुत्या स॑न्तस्यान्मानमात्मना ।
मोदयिप्यन्दानवानामदं मायामयं बलम् ॥ २२
लवं मातक्ति भीतं पल्य मे अुजयोर्व॑लमू ।
अख्राणा च प्रभावं मे धुपो गाण्डिवख च ॥ २३
अद्याञ्माययतेषां मावमेतां सुदारुणाम् ।
परिनिहन्मि तम्र मा मेः दत स्थिरो भव ॥ २४
एवमुक्त्वाहमस्ूजमखमाया नराधिप ।
मोहनी मर्वघ्रृणां हिताय त्रिदिवौरकमाम् ॥ २५
पील्यमानासु मायासु तासु ताखसुरेश्वराः ।
-- <) ८ 7? (€व्टा* 01-3) हरयो ({0ः नुगगा)
51 प्रा उण च - :)
पर")
2: पिपरमाघ्र (0 विमु गाद्र)
10४ प्राव ({0प प्रान्त )
14 एशग्णा 11 (ल +1 1) - °) 72 हि गदमयद्र,
ध्र रि रस्तरायग्र (८) (10? दिरण्मयद्र) - >) 1 3 तष
प्रप्रलदू, ४ न्यपनद - 51 139 00 1;-16°, 616
1०८ -- ०} 73 &-+ ` { चापि (प चाष) भ भाद (0
जनीन) ८) 5 (©) ० ) रि ररिषप्याय (7५63 "म)
दन्यपि (५ दन्युत)
16 130 16 (८ 1 1), 61 ए गप 16 (ल
1] 15) ~ *)} 7८ पिङ्ल" ({0? विगान") ९) 51
11 3 एषतु (भच) र वरिगनज्ानः; 74 (10९ व्ण )
©3 + मगन -- ०) 51 1 3 सक्ष, 3 7 (६१८९४ 01-3)
ग्त्रनम् (1० त)
17 3 0 1 (८ ५1 1) - ^) 8 7 (६५८)
721 5) जनाश्च 51 11 2 4 2८70 3 ४ नान ({0 पार्थ)
-- ^) 51 1.1 3 4 9) 3 च्च, ऽ म (धानो) (च)
5 सुदराम्गर (०7 मया)
18 3 1८0९5! - °) ठ 77 + 6 वोर्, 71
चाम्य, 7८ घोरे (०प चापि) -- °) 2८ सग्रामस्तारसामयः
19 °) एऽ नयत (1८ नद्य) - ४) 73 ५ ४ 6५4
मया हया () प्प्टण्न) }) 11 सगृहीयामह हयान - ^)
2 77701 4 €व्र1 6) 2 महा (भवर मद्द् ) (ण मया)
-- °) 61 जमीन (7० चपि) -- +ध्लिः 19 ए, 105
82 वन प्रनादयश्चापि तथान्या च पाण्डव ।
20 °) 1५61 समु (० पु") -- <) 71 3 चाम्नि ।
571
(1०प चापि) - °) 1५ © + [लुपि (० ऽसि)
73 मारन (10 पाण्डव)
21 >) 3 3विद्रतो, 7 (7९0६ ९० ) @ + नादितो
ला श्रुर - ^) 51 ए 71-3 ९ चम् (ग युकम्) -- °)
3 ©3-+ जगता ({०प "त )
22 9) = अः (एपाष्) 3 45" @1 ३ मनमया -- र)
51 1 3 अमोदय दान", § मोहयन्. (एः मोहय , 61 जमोघ)
दटानवद्धाणामर् -- °) 7८ जय (07 जह) 8 7 (€०९्)४
1-3 ८) मायावल महत्, (४ 63 + माया मष्टद्(©५ महा)
यना
23 ^) श अत्रव! 7५ सूत, 25 तत (07 मीत) -- °)
गू विजय (1० जुजयोर्) -- °) पव (517४) ((०्मे)
24 °) 721 जयाः, ए 3 5 तथा" (० यदा) ए$
ग ©3 तेपा (0? [पएप्निपा) ©1 अच्रमाया चच तेपा -- ४)
81 एना, 72: ण्या ({०प ण्न) -- ९) ¶3 (४०९ एणा )
@ + ननश्रो्रा (1०प नम" )
25 °) 723 ४1 @1 मोदिनी 702, 6 सर्वभूताना
26 °) ए+ पीख्मानान्तु 739 + मायाभि - °)
ए + ताभिनतेपि (+ नेव), 8, मया तासु (प तासु तासु)
ए! 8 71 सुरेश्वरा, इ 4 सुरेतरा , 81 सुरोत्तमा» 5: 3 7
(€२०८८])४ 71 8 ४) [ज]ुयेत्तमा" (1०7 [ज]घुरेवराः) -- °)
1२५ यहुविधा माया -- °) 51 1\1 9 2 प्रकर्वति , एए» + 5
ऽ (ल्यम् &1) प्राकुर्य॑त, 21 प्राकर्वन्ते (07 प्राङुरवन् )
1८8 + मौ ((0प जसिनौ")
27 °) ए^ प्राफारयम् (07 प्रकामम्) 8 भगमत् (0८
श्रमवत) -- ४) 2५ तमसश्चास्यते, 7" तमना गृद्यवे - ^
]
51
>©
८ ८०९८
~~ "4
८9 ~+ ~
१3 #3 ~
[111
8 168 %6 ]
पुनर्बहुविधा मायाः ्ाुयेनमितौजसः ॥ २६
पुनः प्रकाशमभृवत्तमसा ग्रखते पुनः ।
व्रजव्यदर्शनं रोकः पुनरप्सु निमज्जति ॥ २७
तुसगृहीतै्ैरिभिः प्रकारो सति मातरि; ।
व्यचरत्छन्दनाग्येण संग्रामे रोमहर्षणे ॥ २८
महाभासे
1
1
|
[| यक्षयुद्धपव
ततः पर्यपतनगरा निवातकवचा मि ।
तानं विचरं दृटा प्रादिण्वं यमसादनम् ॥ २९
वर्तमाने तथा यदध निवातफेवचान्तके ।
नापदयं सहमा मर्बान्दानवान्माययारनानू । ३०
दति श्रीमदाभास्ते आरण्यक्पर्वणि अष्पषएटध्धिफदाननमो ऽध्याय. ॥ १२८ ॥
१६९
असैन उवाच ।
अदृश्यमानास्ते दैत्या योधयन्ति स मायया ।
अदृर्यानस्रवीर्येण तानप्यहमयोधयम् ॥ १
गाण्डीवशक्ता विरिखाः सम्यगस्रश्रचोदिताः ।
अच्छिन्दुसुत्तमाङ्गानि यत्र यत्र स तेऽभवन् ॥ २
8 7 (©८न्)४ 71-5) भवत्यददौनो
28 °) 51 71 3 नस" (107 सुस") -- °) 1 धोनस
(19 "दने सत्ति) ~ °) 51 ष्यरोचत्, 7५ ० प्रचरत्, प! ७४
व्यचरनर &1 र 701 3 7201-8 6 6 81 1५3 शरेण, (9
68 + रेपु (0 “रयेण ) -- °) 8 (15 पशप्धा ) रोम" (9
खोमः)
29 ^) 7" "चरन्; 71 "तपन् (07 "पतनू) 281 भग्र
(० उमा) 19 69-+ तत पतल्युपयुग्रा -- °) 51 71 3
युधि (0 मयि) ~ °) 74 71 » विवद्रानू, 23 विवरान्,
172५ 6 विचरन्, 79 चरतो, 7 विविध (10 विवर) -- °)
+ प्रापय (10 प्राहिण्व )
30 °) 75 7५ 63 वधै" (० वसै") 71 3१, 85-+ 711
तदा (० सथा) -- ४) 51 11 + "चान्युधि, 1५ 75 71
"वातिके -- °) 7५ माति (1० सदसा) -- °} 284
मायया युतान्
(गगा०प उप 1० 13 -- प्न 7कोप्वाः §1 11 2
03 ¶५ ०५-+ सारण्य -- 914 ९ २८ 06०६ 5
एष्या एफय6, [५ 31-8 7 61 090४ ठण्, निचातकवश्व
वध {52 ० वध) {०००० }$ गधसादनवास 1 79,
धत 7; सोमतीर्ययाग्रा 1४ 71) -- 4द11} 2400 ©!
2१ माययुद्ध -- 44 110 (ुपा९७, एतऽ ० एनौ) }
|
|
।
|
ततो निवातकवचा वध्यमाना मया युपि ।
संहृत्य मायां समा प्राविशन्पुरमात्मनः ॥ ३
व्यपयत्िपु दैत्येषु प्रादुभूते च दने ।
अपश्यं दानवास्तत्र हताञ्खतसदसश्चः ॥ ४
विनिष्पिष्टानि तत्रैषां गल्ञाण्याभरणानि च ।
70 171 (704 170}, 21 177, 8 (31 5 ९1 ) 172
(1 ०6 174) -- ७074 7० 70 71 30
169
1 °) 51113 4121-3 द्यामा, ६1 द्रैयन्ति {९ {पण्पड]) }
-- ”) 2४ हि (म्म) 8 माद्युधि (10 मायया) -- ^)
23 7 (०७१८०) 71 ‡ 6) सरर्येनाख्'
2 °) 8 “मुक्तैवितिस ०) 73 7; "नोदिताः, ए
71 "योजिता, 8 "चोद्रिते -- ^) 1 सवच्छिनू, 779
7 5 ५ जच्टिदनू, 23 जादिद५ 7 61 3 अच्छिद्र, © +
जव्टिद, ४ भवच्छिन (णः नच्टिन्दनू) प दयुत्तमागानि
3 °) 4 युध्य (10 वध्य") 51 1 3 मया सुपि, 7५
6४५ महारणे (10 मया युधि) ०) 1९3 12801 मायाः
(10 माया) 5 (०८०४ 61) तरसा (19 सहसा)
4 <) 1९4 नद्दय -- °) 51 त्र (गः क्षत )
5 °) ‰8 + चिनिपिष्टानि, 7:61 3 चिनिति
11 3 [जपि 1) ५03 [उन (प्च) वू 3 (एलान
0८ ) 1 34 प सहस्रा भरणान्युत -- ८) 11 71 -3
कोरिश्च , 813 12८ 00 12+ ० ततद » ग ©+ कूटवत् (0
कूटया) 11 चमर, 10 ५ मप्र, 7 69 प्रति- (पसम)
-- 4) 1\3 दाखाणि ({० गात्राणि) + © परिविधानि, १५
~~
=-= ठै |
[| 572 |
य्षयुद्धपवै ] आरण्यकपवे [ 8 169 15
कुटजः स प्रटरयन्ते गात्राणि कवचानि च ॥ ५ | रक्षयिा तु मां भीतमिदं वचनमव्रवीत् ।
हयानां नान्तरं द्यासीत्पदादिचलितु पदम् । अदैनाजन मा भस्तं वजमसशदीरय ॥ १२
उत्पत्य सहमा तस्थुरन्तरिक्षगमास्ततः ॥ 8 ततोऽहं तख तद्वाक्यं श्ुतवा वजग्रुदीरयम् ।
ततो निवातकवचा व्योम संछाद्य केवलम् । देवराजसख दयितं बजमस्॑ नराधिप ॥ १३
अद्या ह्म्यवर्तन्त विदजन्तः गिखोचयाच् ।॥ ७ | अचलं स्थानमासाद्य गाण्डीवमुमन्त्य च ।
अन्तभूमिगताशरान्ये हयानां चरणान्यथ । अयुश्चं वजरसंस्प्शानायसाननिजिताञ्यारान् ॥ १४
न्यगृह्णन्दानवा घोरा रथचक्रे च भारत ॥ ८ ततो मायाश्च ताः सर्वां निवातकवचांश ताव् ।
विनिगृह्य हरीनश्चाव्रथं च मम् युध्यतः । ते वजचोदिता वाणा बजभूताः समाव्रिशषन् ।॥ १५
सर्वतो मामचिन्वन्त सरथं धरणीधरैः ।॥ ९ । ते वजवेगामिहता दानवाः प्मतोपमाः ।
4, =. न्यपतन्प्रथिवीतले । १६
अन्तभूमौ तु येऽगृह्णन्दानवा रथवाजिनः ।
अनुप्रविदय तान्बाणाः प्रादिण्वन्यमसादनम् ॥ १७
हतैर्निवातकवचैर्भिरस्तैः पर्वतोपमैः ।
पर्तेरुपचीय द्धिः पतमानैस्तथापरैः ।
स॒ दे्ो यत्र वर्ताम गुहेव समपद्यत ॥ १०
पर्वतेरछा्मानोऽदं निगृदीतैथ वाजिभिः ।
अगच्छं परमामार्तिं मातङिस्तदलक्षयत् ॥ ११
{11 °) ¶्र हि (० इह) ~ °) ए8 71; अगच्छत, {4
४ जगन्न, 7५ 78 6 आगच्छ 24 7 परमातिं समा
पञ्चो -- °) 7 मातरङितुन लक्षय
12 3 ० 12 - °) पि (च्छलम् 21-8, 8 000 )
(ए्णि€ ९० ) ©1 9 4 ध सममातस्थुः -- ८) 21-9 अतत च (प्तु) -- ^) 75 माभैषीर्
©+ च रिरामि (‡० कवः}
6 °) 11 ¶1 जत्र (ण नान्तर) 283 71 च (0 हि)
-- 2) = 9 68 6४ 71 प्रच", ४ दहित (0 विचः)
-- °) 5 उस्वेतु (70 उत्पत्य) 2 सटसोत्तम्धुः, ग ‡
13 °) 8 (क्लमः ९4) जस्य (० तस्य) -- ४) §1
79 © @ 4 उदैरय, 1 उदैरयन्, ह 71 उदीरयन् -- ५)
ए 5 77४ ७1 3 मीम (75 दिन्य) (0 वच्च)
14 °) ऽ 1 3 अचल- -- °) 76 अभि" (7 अनु" )
-- °) $ ह 7) 3 "सकाशान् (0 "सस्पदानू) -- ५) 51
ए 7 (@०न्४ 71-3 5) सायकान्, 7 © आयतान् (0
आयसान्) 7४ आयसान् (9 निक्षितान्) 5 ए 12० 7४
7५ ५ बहून्, 195 दितान् (107 ग्रारान् }
रीक्न 511 2 23, -चराय्, ए8 + 1209 21-5 5 8 गतास्
(० -गमास्) 1 7४ ©+ तद्रा , 5 तथा ({0र तत )
7 ०४) प्रण तया (० तवो) 23 निव्रातकवचा ग्योमते
समानाय्य केवर -- ९) &1 1 3 81-3 7 7५ द्यत्यव" ,
गू" ह्यत्र च' ("णग श्यम्यव ) + अदस्य तेम्यवर्तत
8 °)51 दा 8 ८ 7 -तु (प्च) - ०) ए 5:
101 72४4 € 79 &8 7 चरणानय, 7८ ©1 "णान्यथा
[जपि (० [ज]}य) -- <) 5 सयु» हा 2581-3 726 79
71 + ० घ्य(72: विय" , एः 73 निगु", 75 नियृद्य -- °) 15 °) ८4द्युभाः (चता) -- °) ५ ©4-+ नधा
51 रथ, 79 वथा (प्रय ) 3 3 -चक्र च, 8, -चक्राणि, | (गः च नान्) -- ८) 5: ह+ 71 5 नोदिता, ए “दादिता
@ च्वक्रेशच (0 चक्रचर) 75 रथ च मम भारत (गः “चोदिता)
9 °) 71 ताच्चिगरृ्य 51 ग्थान, एय 3 द्रारान्, + 12८ 16 °) 80०770५ ८-वि, 71 £ नि (० {अनि )
7: § हयान् (० हरीन्) ५ 73 अम्यान्, 2० चाय , 8 । -- ^) 7" लाष्िप्यनू -- °) 51 धरणी" (197 एथिवी' )
चान्ये ({०ः जश्वान् ) -- ४) ह एागन् (छर रथ) -- °) &1 17 °) ह+ 22-+ 7 ( 6ष्व्गह 23) च (गतु) -- ९)
11 3 अयुध्यत, 70 + ८ जविध्यत, © सचिन्वन्त (45 51 '्रवेदय सान्, 1 “प्रवेरितानू 51 ए 726 ग्राणान् -- ८)
17 छः) 1 ५ प्राहिण्व ({0८ ण्वन्)
10 °) + 2 5 उपचिन्तरद्धि , 7० जपचीयद्धि -- °) 18 °) गरम तेसैर् (ण हत्) -- ^) 8" समासाय
8 पतद्धिश्च (१० पतमानैच्) -- ८) 13 80 2 96 | दिद स्वा -- °) 2 पर्वति (ए ध ) ¶\ पर्वतो
वर्तामो, ८4 ¶५ ©2-+ मि ({०र म) 71 प प्राप्चाः समदाय | पमै (०६०)
तत्र -- °) ए गुदैव , 71 इहैव (प गुहेव ) 19 °) 75 तेर् (ग्न) 1 71-3 61 क्षिति, 9
[ &75 |
५
8 169 18 |
# ६ देशः स विकीर्णैरिव प्तः ।। १८
न हयानां क्षतिः काचिन्न रथख न मातलेः ।
मम चारर्यत तदा तदद्धुतमिवाभयत् ।। १९
ततो मां प्रहसत्राजन्मातलिः प्रत्यभापत ।
नैतद देवेषु त्वयि वीयं यदीक्ष्यते ।॥। २०
हतेष्वसुरसंघेषु दारास्तेषां त॒ सथैशषः ।
प्रक्रोशनगरे तस्मिन्यथा शरदि रक्ष्मणाः ।! २१
ततो मातकिनिा सार्धम तत्पुरमभ्ययाम् ।
त्रासयत्रथपोपेण निवातक्वेचस्चियः ॥ २२
तान्टर दशसाहस्रान्मयुरसद्शान्हयान् ।
रथं च रचिसकाश्ष प्राद्रबन्गणञ्चः स्ियः ।॥ २३
ताभिराभरणैः शब्दस्रासितामिः समीरितः ।
शिसनामिव शेषु पतन्तीनामभूत्तदा ॥ २४
फति , 294 12० गति » ¶1 क्षता (1० क्षति ) 1" केचिन्
7 तस्सिन्देदो गतिस्तात -- ०) 05 पर" (० रथ") -- °)
51 79 71 5 61 3 फ) वादर्यत ; 1५ वारुच्यत
20 “) प्र प्रसद् -- ०} 7४ 89-+ सखम (9 प्रद}
-- °) 0५ देवेशे (ण पु) -- ५) 51 1 3 8 अब्युतः
168 4 721 8 7 पृ इप्यत्ते ( (७ शक्ष्यते )
21 ५ ० 21"-22° -- 2) 2०76 च (णतु)
01 सघदा ((0 सरवे } -- °) 75 जक्रोशचन् 28, तत्र
(२ तसन्) ~-- °) 5, सरसि (1० श्यरदि) §1 1 3
पक्षिण + 2 (21 ग 08 10) ६6४) 79 79 सारसा ; ८7
टक्ष्मणा (४8 10 {8} $ कुरयं टव भारत
22 7, ० 22०४० (० ४1 91) -- °) 5) ह! ततो
मातलिमासाद्य - ४) §1 71 स्वह (01 अष्ट) 3 सम्यगा
{० अभ्ययाम्) -- °) 7९5 चद (1० रथः)
29 ^) 21 दत्तः; ¶\ रथ (1० दक्षा) -- 4) 8
क्षणल्न , 8 श्रतश्रा (० णद )
24 °) ४471 + आकरुण (० माभरे ) 7 श्ब्दैस्
-- ^) 51 ए ज श्िखाभिर् (1० शिरानाम्) 7० शं
(1ण दौरेषु) -- °) §1 7ए1 ५ पततीभिर्, ७1 पतितानाम्
(६० पतन्तीनाम्)
25 ०} 51 ५ 75 विध्वस्ता (णप वित्रस्ता) - 2) 75
8 तानि (07 स्वानि) -- 76 ०५ 26-26° -- °} &§1
ए४-ज 21-3 "कोम (9 "कुम्भः )
26 26 ० 26० (५६ ¶] 25 ) ~ °) 7५ "ताकार
मय, 71 ' तायारमह , 7५ 65 ५ "त महारभ, ©: "ताकारतम
॥
महामासे
574
[ यक्षयुद्धपवे
वित्रस्ता दैत्यनायैस्ताः खानि वेदमान्यथाविशन् ।
वहुर्तविचित्राणि शातङकम्भमयानि च ॥ २५
तदद्भुताकारमहं द्षटरा नगरसुत्तमम् ।
विशिष्ट देवनगरादप्रच्छं मातरि ततः । २६
इदमेवंविधं कस्मादैवता नाविशन्त्युत ।
पुरेदरपुराद्रीदं विश्चि्टमिति रुधये ।॥ २७
मातलिरुवाच ।
आसीदिदं पुरा पार्थं देवराजस्य नः परम् ।
ततो मिघातकवयैरितः प्रच्याविताः सुराः ॥ २८
तपस्तषवा महत्तर प्रसा च पितामहम् ।
हदं वरतं निवासाय देवेभ्यश्चाभयं युधि 1 २९
ततः शक्रेण भगवान्खयंभूरभिचोदितः ।
विधत्तां भगवानत्रेत्यात्मनो दितकाम्यया ॥ ३०
-- ^{ध6ः ‰6०५, 16 8€वृप्र५९ 19 78 15 १9००, 80, 28,
29००, 26००, 27, 31, ९४० -- °) {२8 4 71 तदा (1० तत्त }
27 26 ० 27 -- °) §1 ह) 3 देवानामिव समत,
88 8 7 (225 ० ) देवा ना( 1९3 चो )वासयस्युत -- °) ए५
च (10८ हिं) एण्य बुरदरस माहाष्म्याद् -- ५) 71
आदिष्टम् (101 विकिष्टम्) 51 1 > 4 25 उप, 79 1 8
प्र ©४-+ एव (0? इति) एः क्ष्यते
28 175 68 ०८ {16 2७( ए" 56९०७००७ 10 725 € ४}
26 -- °) 51 ए 9 पुर (० युर) -- ए) 76 ¶५ ७५,
त्रै (० न) 5 7 3 पुरा {0 पुरम्) 7" देवयज
निवयेन -- ०) 7 2 3 1 प्राच्या(73"दा)विता &
पुरात् (1 सुरा)
29 501 श्पृप्रलाण्छ प 08 ल ४1 26 -- °) षण
दुःख प्राप्य (0 तपसतप्वा) छः तपश्वाच्र महत्तप्वा -- ९)
11 8 चत्त, 1८1 2 3 द॒त्त (10 व्रत ) - 4) ]र1 पचायुध,
71 चाब्रृत (0 चाभय ) -- 4016 १9, 7० ( पीव 5९८ 71 )
1218
859" तथा देषैरवध्यस्व पुरस्थाभेद्यस्वमेव तु ।
मनुप्पाणा टुररच्वादुपेक्ष्यैव महासुर ।
30 0 56पप्रला८७ ० 18 ९ श] 26 --? ) 81-3
7 (कव्छ 71-9 5) दति, ४ ©69-+ अपि ({० अभि-)
1५ 71-8 5 नोदितः (10 चोदित.) -- ) 51 चिदत्ता,
9 च्यधत्त 125 विधत्स, ° विधाना , 71 विधत्त , गु» ©3-+
दन्तवाचू (0 चिधत्ता) $ ए) 3 83 093 ४5 1.4 6
जतम्, {०1 एतद्, 125 भघ, > ©१-५ भम् (1०. त्र)
चक्षयुद्रपर्वं ] आरण्यकरपवं [ 8. 170 8
मवितान्तस्त्वमेवेषां देदेनान्येन धूत्रहन् ॥ ३१ ग्राहितस्त्वं मदेनदरेण पुर्न तदुत्तमम् ॥ २४
उक्तो भगवता दिष्टमत्रेति वायवः । | दानवानां विनात्राथं महाच्राणां महद्ररम् ।
तत एां वधार्थाय गक्रोऽख्राणि ददौ तव । |
[4 ( ४ क अखन उवच |
न दि सक्या; सुंरहन्तं य एते निहतास्त्वया ।। ३२ +
कालस परिणामेन ततस्त्वमिह भारत । | ततः प्रविश्य नगरं दानवांश निहत्य तान् ।
एपामन्तकगः ग्राप्ुम्त्चया च कतं तथा ॥ ३ | पुनर्मातलिना सार्थ॑मगच्छं ठेवसश्च तत् ॥ २५
ति श्रीमदामासने मारण्यपर्यणि पएकोनसत्तन्ययिक्रदाततमोऽध्यायः ॥ १६९ ॥
१.७०
अङन उवाच । मे रतमयेवितर्भाखरैय पतत्रिभिः ।
निवतमानेन मया मदद ततोऽपरम् । पौरोमेः कार्केयैथ नित्यहरपिष्टितमू ॥ २
पुरं फामचर दिव्यं पावरफममप्रभम् ॥ १ गोपुगद्राकफोपेतं चतुरं दुरासदम् । ? {7
ग्रग्नाम्य, 28 “ास्व (107 “व्रिद्य) -- ४) ए [आुभिभाग्य,
ए1 निष्टन्य (10 निह ) ५) 8 + 728 ागष्ट, 8
(6८०४ ©५) अगम ए8 ह (10 तत्)
51 1 3 + 71-3 जन्मा, 21 3 70 2+-9 7 62
आननो, 28 + 72८ चान्मनो (10 [द]यात्मनो ) 13 02-+
दितसुत्तम (0 "काम्यया )
31 ४) 7 मता "माच्रेनि, 7४ &-५ “माचनि (५
"मत्रैनि) 8 7 (९ब््टा४ 7201-3 5) मारत (07 वासव )
वरप द्विष्टमत्र घुरल्र - ९) 70 7, ० लप्येषा, 73 7: 62-+
ण्नेषा (ग परप) 51 ए 2 स्वमेतरपा मवस्यनो , 53 नित्रा 7021706, 1५8 + 281-3 7 @1 211, 76000 0ण़ निवातक्रवच
स्वन ण्तेपा, 8 स्यमप्यया भवम्बानो , 4 -तमेपा नपिवान्यनो » चध (81 ० वघ) (ए९०९वल्व् ४ लेमद्रतीर्थयातच्रा 1० 1९3
।
01०77०४ ~ 14107 21107 51 ह्र1 3 702 20०
ग्र मयता त नमेदपा -- °) 7 (चषव्न)६ ह+ 01-) णु | 721, ४० ए गवमादनवाम 10 3) ~ 4 10
& + आरण्य -- 510 747ण्ठ7 = 001 णह इणश्च
(पबत) {(0हपा९ऽ, फणपऽ छप 00} 29 172 (03 171) , 71
22 °) 5 ए ऽस्ेवा, ऽ + 2४ 72४ तेषा (पण्या) 178, 8 (3 5 7) 173 (ध; ० 175)
-- ८) 7 &2-+ यत्ने ({०्यण्ने) ऽ ए 3 [ज्र -- 57270 00 71 85
(नि) 170
32 ४) &@ गव" (तन) -- ८) 51 वा 3 7913
तेषाम् (1० ण्पाम्) 8 पाय (97 प्रापम्) -- £) एऽ यत् 1 ०) §1 वा 3 ध्र मया ५०१ महत् 7४68 तदा
(107 मया) 3 सह» © मया (0 महद्) हः पुर › 11
(पनन) ©1 [जपि (०प्व) 5 तथाच्च दछन स्वया,
72८ स्वरया नच दून तया, 7४ & + स्वयेन्युपक्त नथा, © पर (0 (अपरम्) -- °) 2 पर् (णपुर) 3 4
सप्रन्युपदन नथा 721 3 51५6 म "गम (10८ "चर) ¶" तन्पुर कामग दिष्य
4 ^) 21-8 7 (ध्न्य 7201-3 ८) विना्ाय - °) -- °) 725 पावका्चि
2 7 (€्प्ट्लु 913 ८) जाणा परमत - ८) ऽ17द 3 % ^) 5 7५707, 5 रब्रद्रम(८+ द्रमरन्र)मयच्च् ए3
ग्रहिनस्तय, ¶ जादि"; ©1 गृ्ीतः © 4 सुरद्रेण -- °) 7८78 6 धः द चित्र (चित्रैर्) -- 2) &1 दा 3
81 आः पुन्ये (क चेन्द्र) 51 7 2 ५ 7" 2 [एनद्, | 72० मासुर, 59 ° 7०.12, ° सुर्कश्च -- ^) 52 ए 71-3 ¢
गर © [रम् ({०र तद्) §1 ए» + उच्यता 71 चद्ुतर (1०६ | काटग्यनै ; 2४५ 76 7० 72५ ५ "क्ल -- ०) 51 ए 71-9 ¢
टचमम्) 7८ पुर्न सुदा युतै", 8 दुरामद (० अधिष्ठितम्) , ० 8"
35 8 ० [९ 1 -- <) 81 37 (6८९६ 1721-3 6) ॐ 2) गर" नुत्तम (10 टरा") -- ए+ ०० 3.5०, 1
[ 576 |
पण
८८८
~ ~+ +
व 1
© ~
9
1.11
8 10 8]
सर्वरतमयं दिन्यमद्धुतोपमदर्नम् ।
मैः पुष्पफलोपेतरदिव्यरतमयैवतम् ।॥ २
तथा पतन्निमिर्दिव्यैरुपेतं सुमनोदरः ।
अङर्मिलयुदितैः शरध्यिसलायुधेः ।
चापञुद्रदस्तैथ स्रग्विभिः सवैतो वृतम् ॥ ४
तदं र्य दैत्यानां पुरमद्भुतदगनम् ।
अगच्छं मातरि राजन्किमिदं दश्यतेति वै ॥ ५
मातलिरुवाच ।
पुलोमा नाम दैतेयी कालका च महासुरी ।
दिव्यं वर्षसदसं ते चेरतुः परमं तपः |
तपसोऽन्ते ततस्तस्यां खर्यभूरददा्रम् ॥ &
अगृद्रीतां वरं ते तु सुतानामरपदुःखताम् ।
अचष्यतां च राजेन्द्र सुररा्षसपनगे; । ७
रमणीयं पुरं चेदं खचरं सुकृतप्रभम् ।
क 0 ५८-4४, ५ ० 2 -4° -- 1) ए ए (6०५)
113 6) स्य" (19) दिग्य )
4 + 00 4, [ए8 0णा १०४८, वू फ जा 4" (
1 8) -- ४) §1 2५ "रम, 1 5 9५ "हर, 3 रन्न" (ग
ष्ट) ~ “51 श्रलाधू } 71 3 श्रूरामि }¶ृ1&1 3 4
श्लेष (० श्यकं ) 78 7 (०९५४ 70) सुक्ललायु्
231 3 सुपा
5 74० 6०" (न ४18) -- °) 726 पुनर् (1५
पुरम्) -- ५) 5171 $+ 721 3 [त्र वै, 7४ ग पुरं (0
[दतिवै) 28170 7007, 6 किमिद चततेद्धूत
6 °) 7 पौलोमी (1 पुलोमा) 1 3 देयेया, ए9
681 देल्येयी (7० दैतेयी ) -- ४) 1 4 7५ 713 कारिका,
प्र तन्नामा, प 64-+ कराटका (0 काक्का) 21 9
चापि दानवी (0 च महासुरी) -- °) 113 726 ¶ तु ({0"
ते) 09 "सहस्राते -- ०) 1५ तप उत्तम (10 परम तप )
-- 1) 23 7 (6१८० 75) अददेदर
7 ०) 8 (क्म्) प) चरौ (1० चर ) ए0ण्तः;पएपती
(णिते) -- ४) 51 71 5 ए1-8 70 7४ + 6 ुःज्िता
-- 4) 16 सुरदानवराक्षसै
8 °) 87 (@्मृल 1218) पुर सुरमणीय च -- °) 51
7 51 70८ 71-8 8 खचर 19 सुकृत प्रभो, 3 7 ( ५. 3५11
1721-3) सुमहाप्रभ, 713 सुकृतग्रद -- °) 71 3 सर्वकाम
51 । 9 समुचित, 7 प्रमुदित -- ५) 11 दुर्धर, ए,
दुदशनैम् ४: अप्रैरपि -- °) 2313 7 ( 0८मृ४ 1-8 ४)
महाभारते
अचु मातरि दृष्टो या्येतसपुरमञ्जग्ना ॥ १२
[ य्नयुद्धपमे
स्मरतेः समुदितं दुभर्पममोरपि ।
सयधगन्धर्यगणः पन्नगामुग्राक्षमैः ॥ ८
स्ैफामगुणोपेतं धीतग्नोकमनामयम् ।
बरह्मणा भग्न कालकरयकृते रतम् ॥ ९
तदेतत्यचरं शव्यं चरत्यमरवर्चिनम् ।
पौलोमाध्युषितं वीर कालकरशर दानैः ।॥ १०
दिरण्यपुरमित्येतत्त्याग्रते नगरं महत् ।
रक्षितं कालकेय पौठोमथ महासुरः 1 ११
त एते मुदिता नित्यमवध्याः सवदवतैः ।
निवमन्त्यत्र राजेन्द्र गतोद्रेगा निस्त्युकाः।
मानुपो मृल्युरेतेपां निदे ब्रह्मणा पुरा ॥ १२
अञ्न उवाच ।
सुरासुरेखध्यास्तानदं ज्ञातया ततः प्रभो ।
मटर्पियक्षणध -- 1} 701 १3 &2-+ पश्मोर्ग'
9 °) 2४ "क्रामफन्मे', 6५ "क्मगुणो" -- <) + 0:85
(०५९०) 31} ब्रह्मणो 8 भवनान् (61 भव "न} प्रष्टु (०
भरतश्रेष्ठ) -- ८) 71681 51 "ठन विनो, ©: + "रने प्रभो
10 °) 31 70 हद (० ण्नत्) 1६५ [1 भेव, 2170८
तु पुर; 39 वचर, 3 + 00 03 4 € ज्वपुर) व+ 813 ४
स्वचर ({०८ खयर) -- <} 1\4 पीटोम्पाध्युपिन ए यीरर
7५ रम्य -- °} दा 30; 3 फाटिकेयश्च, 1 -4 106 7001 0४
3 +~ फारटक(17: 6 "ग्यक
11 १237 (०८०1 7 १०) [रव (7! [ण्र) (०
पित्) -- °) 75 आर्या, प्रप भूयते (10 स्यायते)
-- ¶1 010) 11. -- <) [3 रहि, 12 रष्ट्यते + 713
कालिकेवश्च, 23/ काटर्त -- ५) 1६4 71 दौनोन्ध्च
12 ^) 73 ¬+ तद्रा मे (पतन्ते) 1 7
(९००]£ 3 3 6) राजचू (ण नियम्) -- °) 5 ६1 षू
© स्वैदेवतै -- ^) 31 ॥ ष्टौतेय (10? रानन्) -- “) 51
गतदोपा (10 गतोद्धगा) 51 1, सदो, 2 निरामया" ({०८
निर") -- {ल 19९४, 8 175
854" सुरासुरररध्याना दानयाना धनजय ।
~ ^) 1५ 23, 70 14 मानुग्रानू, 7 ७४ + मानुष्ो
-- 1) 51 1, 715 निद्धष्टो (1०7 निरि) -- 41८ 12
1 (81 फु ) 7 (कवल) 7) ऽ 6) 10३
880“ णतानपि रणे पाथं फालक ्नन्दुरानदाच् ।
चन्नासरेण नयस्बाज्चु पिनाद्च सुमहावटान् 1
यक्षयुद्धपवै ]
तरिदठोश्धिपो यावरधयमसतैरमयास्यहम् ।
न कथंचिद्धि मे पापान वध्या ये सुरदिषः ॥ १४
उवाह मा ततः शीघ्रं दिरण्यपुरमन्तिकात् ।
रथेन तेन दिव्येन हरियुक्तेन मातदिः ॥ १५
ते मामालक्ष्य ठैतेया धिचित्राभरणाम्बराः ।
सयुत्पेतर्मदावेगा रथानाखाय दंहिताः ॥ १६
ततो नारीक्रनाराचैर्महगकतयुधितोमरः
अस्यप्नन्दानवेन्द्रा मां करद्धास्तीत्रपराक्रमाः ॥ १७
तदद् चासवरपेण महता प्रत्यवारयम् ।
गर्वं मदद्राजन्वि्ावलुपाभितः 1 १८
भ्यामोहयं च तान्सर्वाच्रथमार्गैयरत्रणे ।
[1
{(1, 1) 81 सदारान् (1० दुरामटान्) -- (1, 2) 2८
[आ]नयति (0? नयस्व) 31 विराम (1०प त्रिनान्न) ]
135 § ० ९ € - ५० 12"-15* -- °) 8
79 7५ ० अवध्य तदू ({० अवध्यास्नान्) © + सुरैरयध्या
ज््रान्म्यान् -- ४).8 20 2, 6 पित्रा पते, 71 61 महा
सुग (1० तन प्रमो) -- ९) 723 आ (85 प्ण) ञच्रव
51 1 1-3 5 तच्र (10 हृष्टो)
{4 ८० 14 (ध १1.15) - <) ह+ 7034) 61
हमे; 7८ चिन्त् ({गष्िमे) 2८ पाप ([ण्पापा) - “)
गू ४1 जवघ्या, 79 © द्यवघ्या (णन वध्या) §1 1 3
हि, ५७ (प्न)
15 06८ ० 15० (८{ ९1 13) - °) ७ तम्र (०
तनः) ए क्षिप्र (1० न्रीच्र) -- 2) १ 63-+ नतिरु (ग
अन्विरान)
16 “) 51 मामरश्य, 1 ममालक्ष्य; ४ न मारक
1 3 द्रियेया भ तेामरक्ष्य देया -- ४) 81 "मरणायुघा
-- °) 3 "जागा (गः वेगा) -- 4) 51 ए1 7८ रथम्
{107 स्यान्) 51 1 3 आदाय (10 जन्याय) 198
दमिताः
17 °) प 8 8188 नारीकं 517; 701 3 "नाराच
(107 "नागैर् ) - °) 1६५ ए 7८ 70 7५-6 ¶" भ ({0
नद्ध ) - <) 213 [ (९@न्र८्]०४ 11 3) प्रय" ( {01 भच्य" )
ए एमा (ममा)
18 °) 8 4 ८3 4 28 ४1 613 4 प्न तानू (0
तदू) 8 + 8 70 00 71-+ 6 चरर, 2८8 शख (णः
चाश) -- ४) 8 समवाग्य (61 "वाफिर) -- <) 5४ 4
अखवरथं , 7० रवर ५ 7 अद राजन, ८५ अभूद्राजन् , 8
महाराज - ४) =1 १8 39९ 8 + + 23 "वल्मपा',
78 |
आरण्यकपर्व
577
{ 8 170 24
तेऽन्योन्यमभिसंमूहाः पातयन्ति स दानवाः ॥ १९
तेषामहं विमूटानामन्योन्यममिधावताम् ।
शिरांसि विशिसैरद्नि्यंहरं शतसंघशः ॥ २०
ते चण्यमाना दैतेयाः पुरमाखाय तत्पुनः ।
खसुत्पेतुः सनगरा मायामाखाय दानवीम् ॥ २१
ततोऽदं शरारर्पेण महता प्रत्यवारयम् ।
मार्ममादत्य दैत्याना गतिं चैषामवारयम् ॥ २२
तत्पुरं खचरं दिव्यं कामर्मं दिव्यवर्चसम् ।
दैतेय्वरदानेन धार्यते स यथासुखम् ॥ २३
अन्तथूमौ निपतितं पुनर प्रतिष्ठते ।
¢ 3 12224
पुनस्तियक्प्रयात्याञ्च पुनरप्सु निमजति ।॥ २४ ¦ {ट
5 "घलसमा
19 ^) 1 3 + 7५ 003 70८1 683 3 धिः व्या( ए 72८
0४3 च्य ) मोहयन्, 7» विमोह्य, 8" ग्यापोहय ; 701 ८8
09 ५ 61 23 ष्यमोहय -- ४) ए "मर्गानू, 7 ©8 ५ "मर्म
(०? "मारध्) -- °) 9 अभिमरूढा; 7; 6 अतिसमुढा
73 तेन्योन्येम्यश्च स॒ -- ९) 8 0 74 6 दानवान्
20 °) 2 7 (€ः००]६ 71-3 6) एव (ण अष्ट) -- °)
75 अलतम् (१० जन्योन्यम्) -- ^) 7५ © 8 चिचिचचैर्
(० विर्) 51 13 तीक्षीर् (10 दीक्तर्) ४
दिरानि पेतुर्धिशियैर् -- °) 8 1० 7 74 ८ न्यहन (81
“र), एण ज्याहन, 7५ © अच्छिदि (€ अष्टर)$ 2 ग्याहर
(107 ग्यहर) 5 दीपै कृत्तानि सवदा
21 ०) 75 हन्य ({णः वध्यः)
10०4 स्वनगरान् (10? सनगरा)
22 °) 1९ 71-8 ८ तानह (0 ततोऽह) -- ०) 8 7
(९९००६ 1-3 8) ऊुरुनदन (2 सत्तम), 7 ©5-+ पर्य
चारय, ४13 सम (†० प्रय") - ‰{2 0४ 2४०० -- ८) 7४
आभ्रिलय (19 जन्य) -- °) 5\ तेषाम् ({० चपाम्) 8
न्यवास्य
223 °) 61 चेचर -- ०) 8 7 (6ब्०ृ¢ 71-3 ५) सूये
मप्रभ (29 सनि, 2, "चचैस), 71 श दीप्तच्स; 61
दीप्ततेजसम -- °) ए1-3 देवैर् -- °) 51 ए» चायते स;
1९3 धारयत्ते, 0: वार्यते स्म} 7" नीयते स्म
24 °) 5171 » जधो भूमौ, ऽ ५ 71-9 ८ पुनभूमौ
ए1-5 ५ 1721-3 5 निपतति - १?) 51 1 2 ष्व गष्छति;
32-+ 7५ 779 ¶ © प्रतिष्ठित , ध प्रतिति - °) 73 पपा
ताछ, यष प्रधान्याद्यु
25 °) 7५ ममरादतीष मकाल (11 एश8्९ |) , 126
]
1) देदयेया -- °)
8 170 ‰& |
अमरावतिसंकादं पुरं कामगम तु तत् ।
अदमसैषहुवियैः प्त्यगृ्नं नराधिप ॥ २५
ततोऽहं रजेन दिव्यासमुठितेन च ।
न्यगृदधं सह दैतेयेसततपुरं भरतर्पभ ॥ २६
वितं चायतैवाणैमखयुक्तरजिदगेः ।
महीमस्यपतद्राजन्प्रभय पुरमासुरम् ॥ २७
ते वध्यमाना मद्भाणेवैजवेगैरयसमयः ।
पर्यभ्रमन्त प्रे रालन्नसुगः रारचोदिताः ॥ २८
ततो मातरिरप्याश्ु पुरस्रानिपतनिव ।
मरीमवातरल्धिप्र रथेनादित्यवच॑सा ॥ २९
ततो रथसदस्राणि परिस्तेपाममर्पिणप् ।
सद्दा एमरावल्या -- ४) 51 1९1-3 79 ८ "चर् (णिः गम)
13 ए 81 हुम ([गतुतत्) 8 1८ 07 ज ° तरु
कामग मष्टव् - ५) ए» प्रत्तिगष्ठ, 1६8 231 72+ 79681 9 4
प्रत्यगह्धा, 7५ 71 3 प्रलयव्रिष्य} 71 प्रल्यागृद्ध 21 पुर मत्;
294 7 (6२८०) 121-9 ६) परतप
26 °) ण" पौनराजेन {10४ दारजालेन ) -- ४) &1 एए 2
दिष्याखनिवदहेन ; ए» ८:-, 123 -सरनुदितेन (5 1" ए116त्
€ 1) + "खद्ुदित्तेन, ©1 "खपुटितेन , 84 ` खग्धद्वितेन , 11
"खचुदितेन 149 ५ 2८ प्र ©+ 7 ह, 709 हि (णच)
~ <) 51 1 3 71 61 न्ययृष्धा, 7९3 निगृद्धा+ + 7८ 77
7५ 6 न्यगृष्ध, 7" निगृह्ध ए1- प्रैवेयस्, 8 दैत्यम्
(11 दैवदरेस्) -- ^) 8 एल ए 04 ० पुस्प् (1०
भरत )
97 <) 71 9८ 71 विक्षित, 5 चिष़त, 8 विकीर्ण
7 मायके" , 5 षवाक्षयै" (10 चायश्नि" ) -- ए1 ० (1]1 }
9781 -- 2) §1 1 301 3 मधयुक्तरू, © मध्मसु्तू
725 महेषुभि" (1० अजिष्यंग ) -- 71 गण %7°-28४ -- <}
61 अभिपतद् + 23 तत्तु (ण राजन्) -- ") 51 सगृद्धा,
71 3 प्रमृह्ध, ४2 प्रणुच्र; 40 प्रकच, 7, सुप्रभ, (५७४
प्र(6 चि)र्ण (10) प्रमम्न)
28 71 ० 28, 7 जाग ‰७०० (८ \ 1 27) -- ४)
5\ ए 7» 8 ४ अनिष्ठा"; © भयो" (1०7 भयम्मय-)
-- °) 51 ए 2» 5 *श्राम्यत (7 श्रास्यत ) (107 "ञ्रमन्त)
-- 4) ५ 701 3 काटनोद्विता $ 2५ 7४ “मोदिताः
29 ना 29 (५ ९] 97) --*)87( ९९९०]
01-8 8) आरढ} 8 (ण © ) प्यत्र (ग अप्याशु)
ॐ ¢ प्रागान्तरेमातलिमास्ढा मारम्ब्य । मषीमवानरमवतीर्णो
महाभारत
[ यश्नयुद्धप
, ययुत्छनां मया मार्थं पर्पर्वन्न भग्न ॥ ३०
। तानं निरितवागर्न्यथमं गार्धरपाजितः।
ते युद्रे संन्यवर्तन्त ममृद्रख यथोर्मयः ॥ ३१
नेमे घ्क्या माचुपेण युदरेनेति प्रचिन्त्य चै।
ततोऽमाटुपूरव्यैण मवौण्यखाण्ययोजयम् ॥ ३२
ततस्तानि मदस्राणि रथानां चित्रयोपिनाम ।
अद्वाणि मम दिव्यानि प्रन्य्ज्छनक्ररि ॥ ३३
रथमागान्विचित्रास्ते परिचगन्तो मदाग्ाः।
प्रत्यददयन्त संग्रामे शतत्रोऽध मदयश्रः । ३४
पिचित्रमूरटापीडा विचिव्रफ्यचष्यजाः ।
दिचित्राभरणाग्रत्र नन्दयन्ती मे मनः ॥ ३५
~+ ~~ ~ ~~ ~~
भवमिति त्रप 1 क - +) 11 3 प्र्त्सन (1० निपमन्)
-- <) 1६3 जयगरत्
30 षत १0 {ल +1 27) - >) 5 (वधन्छ)
मष्टायुचि (©) "ग्मन।) (10 जमर्विणाम्) 2५ नर्पा चिम
हाय - <) 61 महाराज (1 मया मा)
51 प्रधण्ण १" (ल ५} 27) ~ “) 21-+ 72८
2५ ५ १ नान्य © दिविध -- *) 5: 11 + न्यहनं
(107 स्यम) 5! } 775 12५+ गाप्ररानितः, 371 ३ वृष
वालिनि", 7 "वाकिन, १४०७ 20 गृधराक्ति ~ ^)
ए 09 ततर् (गने) &§1 1 23 पर्य", य्) मप {9
मस्य)
32 ^) दा 4721 3 5नमे; ए नने, कत्रि, मे
न (नेमे) 79५63 3 दफा, 313 दक्षया ({ततथाकया)
5111-3 7८ 7 + 6 मनुरेण ~ *) ए! 3 युद्धे नेतु,
7५ युद्धे जतु (०7 युद्धेनेति) 2५ 7 & विचित्य (नअ)
§1 छव, 1 324 21 तु, एमे) ५ 813 6 छप
| 72५ °तत् (णिव) ~ ^) 1५ शष "पूग -- न) 87
7 63 दिव्यानि ({0प सव॑ग्रि) 7, [भनोद' , न+ [भयोद"
| {10 [सि्रोज' )
33 ^) 21 रथम (तानि सष) -- *}) 87
| 7; ५5 राना -- ५} 9111 3 जपि, 4 अथ (1० ह्व)
34 °) 25 "मर्म पिचिन 7 4च (णन) -- °}
॥
}
|
क
= ~~ -~------~ ~ ~~ ------ ~~ ~~ - ---~ ~~~ ~~
3 7 (कर्णा 71-3 8) "चटा ({० ग्या.) -- <) प; 3
श्रत्य(7* " तिरगरद्धत, © "विध्यत ({० "्डयन्त)
35 °) 19 “सुक्टान्ते य, १५ ७3 ५ ऊसुमापीदा, ©:
कपया , © 9१ "मक्टाः -- “) ऽ मम भ्रीनिकूराभवन्
36 ४) 1872; 5 ¢ 'प्णुद्रिते, 14 "्रसुदितास् , 21 9» 4
76 |
४०
यक्नवुद्धपवरे |
अदं तु लग्वंपस्तानशप्रमृठित रणे ।
नाघ्न्ुवं पीडयितुं त तु मा पर्यपीडयन् | २६
तेः पठ्यमानो बहभिः छनाद्धः कृच्युषि ।
व्यथितोऽसम्मि गदायुदर गदे भयं चागान्महन्मम ।॥ ३७
ततोऽ देवदेवाय स्टाय प्रणतो रणे |
खस्ि भूतेम्य इत्युक्ला महासर समयोजयम् ।
यत्द्रोद्रमिति ख्यातं स्वामित्रविनाद्यनम् । ३
ततोऽपदयं त्रिथिरमं पुस्पं नव्रलोचनम् |
्रियुखं पद्घुजं दीप्तमर्कल्वलनमूरधेजम् ।
7 7५ ८५ प्रचुरधन 7» 62-+ मनच्राश्रसुदिताच्रण -- र)
1 » 721 013 9) नारष्रुवच् -- ८} 8 7 (शन्
01- ८) प्रन" , 73 ©2-+ जप्य (णः प्र)
37 ८) ६+व्यापिनोनम्नि 3 लदा णमह) - प्ल
97 ¶ @ 13
९46+ नतोऽद् पर्मायन्तो मानरि परिप्र्टव्राय् 1
कमिति मम वागौवर्िव्यासरपरिमन्तित ।
न वप्यन्ते मष्टावोरच्यमास्याषि पन्न 1
स मासुयाच पर्य्िस्त्रमेपा मरम ।
नानुदय्याय मर्माणि प्रतिवात तदाचर 1 {51
ण्नच्छन््रा तु राजन सप्रदृटम्तमूचिवान 1
निवर्तय रथ श्रीघ्र पदय चनातिप्रानिनान 1
णयसुच्छो रथ ततर मातरिः पयवत्रयत् 1
नतो मवा रय मस्र डानवाः प्रतिहता 1
विचुुमारात स्वग्ण मदना नदा । {10}
श्ननप्म कशिदप्येय पाण्दवो ग्मसूधनि।
स्म्नानि मम जस्र द्यव मयद्रान्तय 1
[ (7, 1) व 69 ~+ एगमारतचा - (1, 2) © + तनित
{10 >} ~ (1, 3) ¶ & ~+ नन्व मान्याह्वमष्टमि -- (7, 4}
ग ©3 पराप्तान {1०7 “तन्.) 9 ©2-+ समेतान् (107 न्वमेषां /
-- (1, 5} प्र ©5-+ पट (ममा), 27त् नद्रनोपातमाचग
1 {०८ 6 0०८ 1४1१) -- (1. 7) 79 83 व नाने (107
भ्रैनान} - (7 10) 7; नदान्, @1 सुदु (+ना) ]
38 *) एः-+ 7 (5ब्व्टा" 701 2 £) नू 33 4 प्रयतो
(1५7 “लनो ) ©1 ज्द्रायाद्धुनमूनैव -- ५{६९7 १३०४, ©1
179
877 प्रयरव प्रणतो भूत्वा नमन्डन्य मद्रास्मने 1
-- €} 51 ह 71~-3 प्रन्ययोजय ( ६3 प्रत्यनोपच), 8 72८ 7
+ ८ समचोदय, 0४ नमनोदरय्र -- ^) 7४ यद्धीद्रमिनि
विख्यात ~ ^{८&7 9 8 15
आरण्यकपवं
[8 170 +3
छेटिद्ानर्मदानागः तसीर्पममित्रहन् ।॥ ३९
विमीस्ननन्तदसखं तु थोर रौद्रं सनातनम् ।
दृष्ट गाण्डीवर्मयोगमानीय भरतर्षभ ॥ ४०
नमस्कृता चिनेत्राय गकीयामितेजसे ।
गुक्तवान्दानवेन्द्राणां पराभापाय भारत ॥ ४१
मृक्तमात्रे ततस्तसिन्रूपाण्यामन्सदस्रस्ः ।
मृगाणामथ सिंहाना व्याघ्राणां च विषां पते ।
ऋश्नाणां मदहिपाणा च पन्नगानां तथा गवाम् ॥ ४२
गजाना शमगणां च जरभाणां च सरयै्नः
85“ अड पा्युपन द्विग्य सवेल्योरनमस्तरतम्।
{क1 प्व महत् (0? श्र) ]
39 2) ¶1 "सनिम (७ "मूर्वजम्) -- *) 71 (6077६)
मूघत रेखिहानारा -- ।) 3 + 81-3 7८ 01 3 छनापी
दुम्, एणा 4 70 ज 6 प कृनयीरम्, 7 & "चिह्वम् (107
“द्रीषम्) -- ५९ 39, ¶ © 195
859 मक्तायुकम्पिन देय नागयत्तोपवीनिनम् 1
40 °} 5 भीतन्छवस्, 7८ विभीषण, ¶ ©+ मोह
नतम्, ©! विविद , भ त्रिचीयाह (0 विभीन्तनस् ) - ९)
9 (पटः (ठ ) 63 ट्ठ, 61 स्पृष्टा (0 ररा)
41 °) 511 713 ८ नमस्छ्न्य -?) 2५17, स्वीया",
125 दियचाया , 81 र्द्रा - <) 72४ ससुरद्रागा (1०7 दान )
-- «) 7: ©4-+ ज्मायांप्तवर (70 पराभावाय) 7८ अभावाय
पतप
42 °) हः जम्मिचे (0 जासन्ू) -- ^) 71 जपि (णि
जथ) ~ °) 5 च्याव्याना (10 व्याघ्राणा)
६६२५) + विघ्नेन , 7८ मदखधश , &1 वनौकसा (० चिद्घा
पत) -- 3 ०० (ध्र ) 4245 - 1) 61 धाभ
नधा 97 ग्राम्
493 3 00 45०४८ (८ ४ 49} @1 000 {8०2९
-- ^) 7271 ४ चा(+ च)मराणा, ह+ 2; 3 वानराणा,
723 ६्चद्याना, 7५ © (61 ० } श्ररमाणा (10 सखम")
8 7५८ 77 7५ 6 दारभाणा गजाना च --?) 8 7 (०८०७
11-3 ८) वानराणा , 79 © (@1 ० ) चमगणा 2 क्सभाणा
(ण्त्र ) 21 4 सष , 8४ 3 7 (6८९६ 01-3 €)
¶9 @ च मवद , + च वाजिना (श्प्वमस ) शर च्रूपाणा
यत वाजिना - 51 ० (ष्फ ) 48 + छण
48०-५4० -- ९) 71 श हारमागा (लपक ) -- ५) ध फ
शुनामपि (४० नश्च च) - {८6८ 49०4, 7५ @2-+ 125
860* क्नक्षाश्वमेपवचराणाञुटक्ताना वयैव च ।
23 (7 25 1
् [ 579 |
8 170 48 |
पमाणं वराहाणां माजीराणां तथैव च ।
शराला्रफ़ाणां प्रताना थरुण्डानां च सर्वलः ॥ ४२ '
गृध्राणां मरुडानां च मकराणां तथैव च ।
पिशाचानां सयक्षाणां तथेव च सुरदिपाम् ॥ ४४
गुह्यकानां च संग्रामे नैर्कतानां तयैव च ।
कनपाणां गजवक्ताणायुदटूकानां तयैव च ॥ ४५
मीनसूर्मसमूहानां नानाशस्रासिपाणिनाम् ।
तथैव यातुधानानां गदायुद्ररधारिणाम् ॥ ४६
महाभातत
एते वान्ये बहुभिनौनारूपधरेस्तथा । |
सर्वमासीजगदधाप्नं तस्मिन्स पिमर्सिते ॥ ४७
तरिदिरोभिधतुैरे्तुरस्येधतुधैनैः । |
मीनवायसरूपाणा नानव्रिक्प्रचारिणाम् ।
-- °) 8 साखा ({०ःश्नाला) 8०४८ 8 +188 व्रृकाना
3५ चद्धाना (10 प्रेताना) 1) [3 83 93 8 मुर्डाना
(¶ कु्टाना) , 2 सुपडाना, 71 भेरुडाना , 72 उरगाना (ण
सुरु) 2५ 7; 3 तथव च, ¶1 61 9 च चहिणा (णिः
सर्वदा ) 8\ प्रेतानामपि सर्वदा - 4110" 43, 61 118
861* श्वादूलाना वराष्टाणा श्गभाणा प्रषर्गतताम् ।
44 ९4 ना 44०० (८ \1 48) - °} 1 « 234
77 09 + ठ च(85 चा)मराणा, 81 चारणाना, 6 ्रमराणा
(गमकः) 71 च सर्वदा , ४1 च यषहिणा (10 नभैव ष)
~ 4^+{4€7 4५००, 120 18
862" बरक्षाणा पर्व॑ताना च ससुद्राणा तथैव च ।
© {176 06 ते, 3 771 09 4 6 178 8116 44५४
06 ९०
868"^ देवाना च ऋपीणा च गन्धवाणा च स्वं ।
[81 + मस्नदा ({0ः च मवद्य ) ]
-- ©1 ०० (षा ) 44०-45* -- °) 1९+ 8 7४ क9 63-+
च (गस) ल 0णा 44०45 -- ५) 71 371 राक्ष
साना, 0७४ रक्षसा च ({०पत्दयैदवच) 0\ 9 द्थयुवष्व
(1० सुर)
45 न गण 48०४८, 61 07 485०० (6 1] ५4)
-- °) 69 }4 किनराणा (णः च सम्रामे) ण" गद्याना फिन
राणा च -- § ५ @-५ ० (कष ) 4८ 7009
धफल 45९4 धपते 46० -- < ) 8 + 721 9 नू क प्षपाश्च;
81 सपौस्य (07 क्षपाणा) ए, सर्पाश्रखरवक्च्राणा ; 12 सर्पी
श्चापरवक्त्राणा -- ^) 25 जथापि वा, ए ध च भारत (19
तथैव च)
46 773 एवाशु 46० पते 46० -- ०) 8 7८ 70 ॥
[| 580
[ यक्युद्रपव
अनेगरूपर्मयुक्तमिमेोपमाछतिभिः ।
अमी्ण वध्यमानास्ते दानवा वे समागताः ॥ ४८ ,
यरयटनतेजोमिर्वत्रानिममप्रभः |
अद्विमारमयधान्यवौरिपिदारणेः
त्यहं दानवान्मर्यनपूटिय भारत ॥ ४९
गाण्डीपासप्रणुनान्तान्गताम्रूनममद्च्युतानं ।
टष्राह प्राणमं भूयचिपृरमाय वेधम् ॥ ५०
तया र द्रा्निष्पिष्टान्दिव्यामरणसभूषितान् ।
निधाम्य परमे हषैमगमद्रमारयिः ॥ ५१
तदसं कृतं कर्म दवरपि दुरासदम् ।
दष मां पृजयामाम मातलिः प्रक्रमारधिः } ५२
~ -----*--~~--------------~
शि
ए +
79 + ० मीनयाति( 72 + 0० य} प्पागा, 72८ मीनषूर्मसष
म्राणा, धरा "मयुरागाः प्रज 03-+ नया मुमटटम्नाना, 61
मीनययसयूर्माणा - *) 1) 6) 'लग्राख्रयाणिना; 7 03
"दाखसख्रधारिणा -- ५) 11:72, ८7९ "पाणिना
47 °) 7) उ भूमै (गचनः) -- ^} 93 "स्तै
रस् (19 "स्पधोस्) ६4 भा वदा (उत्ता) -- °)
1\1 $ 4 2: 3 पिजभनि, 3 23 5 पिनभित, 2, प्रयोतिनेः;
५ © +} विद्धूज्यनि (० प्रिसर्िति)
48 °) ‰1 "सपन्त -- ५) 5111-3 83 ^वमादिभिः,
70 7५ ५ 'वसान्िभि ~ ^) 063 सुतीक्ष्ण (17 अभीक्ष्ण)
~ 1) 51 11 3 74-+ 7001 01 1014 ८ ता नाद्ामागताः,
1\+ छ1 06 वाना समाः, 72 “गासमणारणे
49 °) भा भति (ष्मक) - >) 1, वच्चग्ाकि,
9५ चच्रादान } 1 > म्रद्यायनि {107 चद्नाद्रनि) 513
70 01-3 -समम्वन (101 समप्रभ ) ~ <) 23 द्धि, वा
ससि- (णप्जद्वि) 81 हि (गष) -- *) 121! 7८08
"ररिनिन्मै , 82-+ 70 9 "रपि निवी -- ^) 5 ६२
721 ठ व्यर( ऽ न्या)ह्न (0 न्यहन) - 1} 51 1! 3
सष्टकदिच
50 ^) 51 दानवान" -- >) 5 घनादीन्, 1 घनादीन्,
12 गतान, 1*+ गतास्तरानू (10 गनासून्) <} 5
11 8 १ प्रगती, 125 ण प्रगम् (19 परागम )}
31 ^) 51 रा 3 + 713 तनो, 26 खथ (0 तथा)
7 पीदास्दन (0 "निष्पिष्टनू) -- ४} & ६५
दानवान्दास्गाश्लीच् -- ^) 61 {1-3 ए 9 701 +-6 भाष
निस्य; 7० नियम्य (107 निल्लाम्य)
52 ऽ 5 ग (ष्का) 52 -- °) 81 (ख चऽ
६२६) सदश्यक्य, 7 &ऽ-+ अविषद्य ({०प तदसद्य ) -- >)
] =
~~~
यक्नचुद्धपर्वं |
उवाच चेदं वचनं प्रीयमाणः कृताञ्लिः 1
सुरासुररयदय दि कर्म यत्माधितं तरया |
न दयेततमंयगे कतुमपि यक्तः सुरेधरः ॥ ५३
सगसुररवध्यं हि पूगमेतत्खगं मदत् ।
त्वया विमयितं वीर खवीय॑चरतपोबटात् ॥ ५४
विध्वस्तेऽथ परे तस्मिन्दानवेषु इतेषु च ।
विनटन्त्वः स्ियः सवौ निष्पेतुर्नगराद्रहिः 1 ५५
्रकीर्णकेष्यो व्यथिताः कुरर्य छव दुःखिताः ।
पतुः पूत्रान्पिदृन्प्राद्ञ्मोचमाना मदीतले । ५६
रन्त्यो दीनकण््यस्ता विनदन्त्यो इतेश्वराः ।
उगसि पाणिभिध्रन्तयः प्रसन्तस्रम्विभूषणाः ॥ ५७
६ 1 5 मुदुःकरे, 219 4 ८ 0४ व (0९{0€ ल्प )
©1 3 4 92 दुर्ल्पट, ४ चुदु"प्ह (ष्दुग ) - ^) 3
म (गमा)
53 <) 1 1 2 [दद च, ऽ यैव, 71 @1 चैन
([{०प्चद) 24 09 व्रचन चेद (४ ॥ष्८०९ ) - 4 लिः
52" § 175
864 ट ताग्तान्दरानवान्टष्रा मया सगय महस्तण" 1
{1 मय्व्वे धत, © 4 मया स्वे (10 नया मय्य) ]
-- <) 81 3 ¶ © अद्क्य (10 जनद्य) - 11 0
(धा ) 5854० -- 1) 51 1 24 7 8 6 पुग्दर" (0
मुर) 71 जपि द्र्य सुरेरर -- €: 28, 7 © 105
865* ध्रुव घनतय प्रीनम््वयि शक्र. पुरार्दन 1
{ला न्व (‡०त्यि) © ५ध्यु (गद्क्त ) © परादन }
54 710 54० (ल १1 88) -- °) 57३७5
अमद (+ सद्दय ) (107 अयघ्य) - °) 71 स्वय, 70
म्यग (10 म्ण) -- 4) 81-8 7८ 7 7५ ८ स्ववीर्यतपमो
यात्, 7\ 2 म्बवीर्यास्बनपोचन्गत
55 86078 55 व्र ©3 105 असन -- °) ८५ 73 ¢
2 @22-+ तु, 2० स्व (०प्श्थ) - र) 1 > विदखदलत्यः,
3 विमदन्यः, 1 निपत्य -- ८) ए3 + 723 ६ प्व) निपेतुर्
56 «) ८4 ध विक्धर्णच्छ्यो, 4" प्रङीणैकेा 81
मधिनाः - °) 23 दलिता (णदुःखिना ) ५6 सुदीनाः
कङणस्वनाः - ^ ८६०१, 7४ © 105
866* कूग्य व वागन्त्यो हुः भिनाश्च सुहू्ंहु ।
-- <) 13 पिदरन (+०प्येत्तु) §। ह 7,-3 पतीन् (0
पिन)
57 ©1 ०० 57-58 -- °) 22-+ 791 म्यो $
आरण्यकपर्वं
|
॥
॥
॥
{ 8 170 68
तच्छोफयुक्तमशीकं दुःखदैन्यसमाहतम् ।
न बभौ दानवपुरं हविं हतेश्वरम् ॥ ५८
गन्ययैनगराकारं हतनागमिव इदम् ।
छप्कव्रधमिवारण्यमद्र्यमभवल्पुरम् ॥ ५९
मा तु संदृ्टमनसं शिग्र मातलिरानयत् ।
देवराजख भवर्नं कृतकर्माणमाहवात् ॥ ६०
हिरण्यपुरमारूञ्य निहत्य च महासुरान् ।
निवातकवचाश्चैव ततोऽदं शक्रमागमम् । ६१
मम कर्म च देवेन्द्रं मातलिर्विस्तरेण तत् ।
सर्वं विश्रावयामास यथामृतं महाद्युते ॥ ६२
दिरण्यपुरधातं च मायाना च निवारणम् ।
266
3 69
$ 75
,अ,.13।
८७६८७८२
¬+ ~ ~
~4 413
च, 8+तु (गना) - 705 ०0 (ष ) 57 -- 2)
82 4 701 ०5 + 6 निनदल्यो , ध। विट्पल्यो (0 चिन" }
ह1 महीतले (107 हवे") 5 नितरा चुकरुस्तदा -- <) 8
726 एणा 3 7 6 "ति परिनिन्नन्यः -- ४) 8 7८12 7५ 6
भ चिच्रस्र , 6 प्रध्वस्त (07 प्रलम्त ) ध" प्रसुचुम्त्र
ह्रोणिनाः› 79 ©+ प्रल्नस्तापरभथूपणा
58 &10 58 (५ ९1 57) -- ०) ए 2 दन्यदु्व
(१ ध050 ) 2५ 71 -समागत, 71 ८ 68५ समाहित
-- 2) $ "घ्वन्त, 7५4 0: ? "चिद, 22 "द्विष्ट, 71 तिग्म
(07 "णवदक)
59 °) 8 70 71 ८6५ हृत {10 हत ) - ५)
51 ए 09 ए दुर्ददयै (141 "दंदय )म् (10? अदङ्यम्) 1 भगमत्त
(707 अभवत्) 79 © + अदृश्यत महस्पुर
60 °) 71 3 सतुष्टः (0 स्ट") -- ४) (1 आहरत्
(107 आनयत्)
61 °) 2८ निहद्य (मः हिरण्य }) 51 1 3 मभ्य,
{९8 4 73 (70 85 10 {6 ) 79 ( एर्धाणि€ वाः }) ६५ जाद,
ए 7९ 79 2, 6 उन्द्स्य, 7 (86 (ण्यः ) ©8 आक्रम्य
(० जास्न्य) -- ४) §1 ह 2 2, सुरद्धिष (० महा )
62 °) 61 ष्ट हम (प्च) 8 7५ 0०8 704 तष
©+ देवेदे -- 4) 8 (७र्०७्६ 211) ब्त्त (107 मूत) पा
मने ( {07 “दुत )
63 °) ए 1093 {4 ८ 79 © 3 "पात च, ८५ सुन्यल्य,
प, पालश्च [07 "घात च) -- ४) 53 निपातन (० निवा")
-- ^) 09 तु (च) -- ०) 51 ए 3 महाव्मना (प
मही ) - &लाः 63 "र © 108
867* काल्करेयवध चैव घद्धुत रोमहर्यणम् 1
581 |
[ यक्नयुद्धपवै
8 170 68 ] महामासते
5 ३ थ, निवातकवचानां च वधं संख्ये महौनसाम् ॥ ६३ । एवमेव सदा माव्य भ्िरेणाजं धर्नजय ।
# तच्छरला भगवान्प्रीतः सह्ाकषः पुरदरः । अर्घभूदेन चाल्नाणां कर्तव्यं प्रतिपादनम् ॥ ६७
मर्कः सदितः श्रीमान्स साधिलयथात्वीत्॥ ६९ । अव्िपदो रणे हि सं देवदानवराकषपैः । 1
ततो मां देवराजो वै समाश्चाख पुनः पुनः सयधासुरगन्धवैः सपधिगणपनगेः ।॥ ६८
अन्रवीदिवुैः साेमिदं सुमधुरं वचः ॥ ६५ वसुधां चापि कौन्तेय खद्राहुबलनिर्जिताम् ।
अतिदेवासुरं क्म कृतमेत्सया रणे । पाठयिष्यति धर्मात्मा इन्तीपुतरो युधिष्ठिरः ॥ ६९
गुव महान्पार्थ कृतः शब्रन्धता मम ॥ ६६
दनि भरीमदाभारते आरण्यकपर्वणि सक्तन्यधिकञनतमोऽध्याय. ॥ १७० ॥
१५.५१
अञ्न उवाच । | दिव्यान्यद्चाणि सर्वाणि त्वयि तिष्टन्ति भारत ।
ततो मामभिविश्वस्तं संरूढटशरविधतम् । । न त्वाभिभवितं शक्तो मानुषो वि कथन ॥ २
देवराजोऽ्सुगदयेदं काले वचनमन्रवीतर् ।॥। १ भीष्मो द्रोणः कृषः कर्णः राकुनिः सदह राजभिः ।
64 °) & हा ज महिं , ए» महद्धि (10 मरद्धि ) 0 81 3 7० हिरण्यपुरवासिवधः, 8 727 726 दिरण्यपुरवध
-- °) 2818 (क्श 1) च (0) [लुव) -- ^€ 64, | (53 "पुर +^), 7; 9 हिरण्यपुरविध्वंस › 7 &1 काटकेयवधः
¶ © 108 ~ 440 710 ( ्प्ण०8, पगठऽ 0" 1011) 1" 173
868* परिप्वज्य च मा प्रेम्णा भूध्युपाघ्राय सस्मितम् । (73 172), 7 179, 8 (13 ऽप दा) 1प५4 (४
65 °) 7+ 2० [अषौ ({गत्रै) 8 तत' म (प च) | ०1६ 176) -€1०12 0 ४ 76 , 71 73
मा देवराज" -- °) 71 3 पिपर (10 विषुः) -- ५) ६४
ए9-4 72०1 70 701 4163 +स (ण्स) 1 7 ||
66 ४) 23 1५1 79 724५ 61 एव (101 एतत्) -- <) |
11 120 13 ©3 गुर्वथं च॒ §1ा 387 [कन्म 71-8) | 1 ०) रा 28 2 (क्व्ल 21-3 6) अति, ¶1 जपि
गर। ©1 प एत" (० मदान्) ¶ ध1 पुत्र (9 पार्थं) (० सभि) -- °) 13 75 समूढ-, 81 61 रूढ (107
-- °) 5171 9 8 72+ ० © 1 महा , 2० 0० महान्? मरूढ-) 14 > 71-3 5 -दारविक्षित्त -- °) 5171-3 ¢
१" स्वा (9ः कृत्त") 1 कृतो (10 रता ) 112 "राजो निगद्य + 8 72० 7८ "गजो विमृद्य, 2८ 2, "राजो
68 °) 51 71 5 “पन्नग - °) 2० सयक्षोरग^, 7७ विरज्य, #1 "राजोपगृह्य 1\+ ४ [पतत् (7०? [ददर )
मदेवासुर' -- ०) ए+ ययक्ष- (10 सपक्ष) §1 12 | -- ०) 51 काम (० कारे)
राक्ष" (07 -परनरी ) 2 ^) &1 दिन्याख्रणिचम" -- ०) © सुरु (#"
69 ^) 5171 3 6 वृ अव (० चापि) -- °) 7४ भारत ) -- °) ४ 69-५ "वीक्षित (0 "मत्रितु) -- ५} (म
"रक्षिता, 7 "निष्ठिता माचुपेष्वपि क
3 ^) १५62-४ तथा (0) कृषः) -- ») 1 देव- (1०
सद ) 7५ ©1 3 सुयोधन (1० सह राजभि ) -- ° }
75 तात (10 पुत्र) -- ५) 51 नाति (1), व्रण @
|
0ागृ0ण ~ 2010 2४ 51 1 3 70703 व्
©४-+ सारण्य -- 57 कषणम = 0ि्ा्णु इण) कृष्ण
प्०९, 18 + 02 पपलण्रठण णड निवातकयचचध (1011०५५ नार्हति,
४४ समाप्त य ४ ५), 9० 89 71 2, ०णड लोमद्ती्याचा 4 8076 4, 7० 7५ ०108 जुन ड* -- >) 15
(णगाकफण्व ४ गघमादनयाल 170 139) -- 4का]/ आव यच्छत 39 8 (९्व्ट 713) मगवाचू (10 मघवान्)
| 58 |
य्नयुद्धपवे |
संग्रामसखसख ते पुत्र कलां नार्ईन्ति पोडशीम् ॥ ३
हृदं च मे तनुत्राणं प्रायच्छन्मघवान्प्ुः
अमेयं कवर्च दिव्यं खजं चैव हिरण्मयीम् ॥ ४
देवदत्तं च मे शं देवः प्रादान्महाखम् ।
दिव्यं चेदं किरीटं मे खयमिन्द्रो युयोज ह ॥ ५
ततो दिव्यानि चस्राणि दिव्यान्याभरणानि च ।
प्रादाच्छक्रो ममेतानि रुचिराणि चरहन्ति च ॥ ६
एवं संपूमितस्तत्र सुखमस्म्युषितो नृप ।
इन्द्र भवने पुण्ये गन्धर्वरिद्यभिः मह ॥ ७
ततो मामत्रवीच्छक्रः प्रीतिमानमरैः सह ।
ममयोऽन गन्तुं ते भरातरो दि सन्ति ते ॥ ८
एवमिन्द्रय भवने पञ्च वर्पाणि भारत ।
उपितानि मया राजन्सरता चूतजं कलिम् ॥ ९
आरण्यकपर्वे
[3 171 15
ततो भवन्तमद्राक्षं भ्रावभिः परिारितम् ।
गन्धमादनमासाद्य पर्वैतस्याख मूर्धनि ॥ १०
युधिष्ठिर उचाच।
दिष्टया धनेजयाघ्राणि त्या प्राप्नानि मारत ।
दिष्टया चाराधितो राजा देवानामीश्वरः प्रयु; ।। ११
दिष्टया च भगवान्याणु्देव्या मह परंतप
साक्षादष्टः सुयुद्धेन तोपितथ त्यानष ॥ १२
दिष्टया च छोकरपारेस्त्वं समेतो भरतर्षभ ।
दिष्टया वधौमहे सर्वे दिष्टयासि पुनरागतः ॥ १३
अद्य कृत्छलामिमां देवीं त्रिजितां पुरमालिनीम् ।
मन्ये च धृतराट्ख पुत्रानपि वशीकृतान् ॥ १४
तानि विच्छामि ते द्रष्टुं दिव्यान्य्राणि भारत ।
यस्तथा वीर्यवन्तस्ते निवातकवचा हताः ॥ १५
§1 ए 76 713 +च्वय (प्रमु) - <) 51 15 4
1-3 + काचन (0 क्वच) 79613 « चय (19 दिव्य)
5 >) §1 ह्वा 3 दाकर, 8 7५ 00 7५2 पुन, 1 ५
देवा (गदेव) 1 9 प्रादुर् §\ ‰\ 3 मद्ास्वन, 8,
दानछतु , >+ मद्रारथ -- <) 51 ए 713 यैनत् ( {07 चेद्र )
-- 4) 7 मर्यम् (10 स्वयम्) 81 च {{िषए)
6 ^) © + चाखागि (० च) -- ८) 5) समेतानि,
243 मममानि (7० मर्म ) -- ^) 5 ह 213 रोचनानि (11
स्चि")
7 2८6 7*> -- ४) 6५ भप्युपितो (10 अस्मयु" )
-- ^) {+ जयने (ल 9), 21 जयन, 0८ सदने (107 भवने)
28 रम्ये , 70 पुष्य; ©1 दिष्य (०7 पुण्ये)
8 ^) 611 ए घ्न गतु (ए पपणर) ), ¶) गनस्य
-- “) 1६५ [अत्र (णप दि)
9 *) [५ जुतने (रन 7८;
मया रात्)
10 °) ्भ्तनोद्रषटुमिह प्राक्त - ^) ए» 4287 3
"पद्रम्य ({० "मामाद्)
11 0703० (1५1 } 11०५ -- ४} वष सर्वदा (10
मारन) - 3 00 (प ) 11152 -- ९) {3 तत;
7९ देषो ({० राजा) -- °) £ + दैपराज पुरदर
12 7307 12 (८ १1 11) - °) 23 दा्चुर् (0
म्धाणुर्) ~ ४) ५ ५) "तप (प लप) - °) 23 7
+ ०्म्व+स (गस) -- “) 2८स (प्च)
13 7000 {23 (ल \1 11) - 2) 2 सगतो (10
|
८) 7 महाराज (०
समेतो ) -- ९) 71 चरामहे (प वधौ }) 73 8 7५ 70
72५० पायं (यवै) 9 84-+ दिया च पायं (63४;
057 पार्थश्च) मयुक्तो -- °) 51 च्व, $ + च (10 [अ]
सि) 1 3 दिष्टा पुनरिहारत
14 123 ० 14 (५ \1 11) -- °) 72 पृथ्वीम् (107
फून्खनाम्) 2 79 7५ ० मीं (ग हमा) 75 सर्वा (णः
देर्यी) 51 ह 3 द्य पृथ्वी मया देवी, 72८ नद्य छृन्ला मही
दी -- °) 7५68 + सुद्र , 63 सद्वा (10 विजिता)
51 ए 3 7८ विनिता "मारिनी 4 {167 14०2, ¶' © 108
869* पडयामि भूर्भि कौन्तेय स्वया मे प्रतिपादिताम् ।
{ पर) अवगच्छामि (07 पश्यामि मूरभ) ]
-- ०) 51 75 वदो ({० वक्गी )
1
॥
॥
15 70 15०" (ध ९] 11) - °) ५७३
({०प्तु) © + चेच्छामहे (10 विच्छामिते) 1 क्षा
[ज] ((णप्ते) र च्छामि तानि चाखाणि (511 एष्य
द्रष्टः ६ग्तेद्रष्टुञ ६8 21 ज्द्रषटुच ) ~ *) 8 72५ 75
74 ० द्रष्ट दिव्यानि भारत - °) 511 3 हता, ८1 7
16 ¶" 89 तदा , 7298 75 211 खया (1० तथा) -- ५) 51
1 9 द्वया ({0? हता ) - &{€ 16, 1 105
870* मष्टायदा महामाया ण्केन निष्ठिता युधि 1
16 1 तृ जप 6 प्ट 23 0 एए ६० "कवचा
-- >) 75 7 भारत (10 सर्वश्च ) -- ५) १५ निहता प्रमो
{£ विनिपा )
17 °) 8 79 तात, + सर्वं (0 तत्र) -- ९) ए
सद्धितै (० त)
588 |
8 171 16]
अजन उवाच)
श्रः परभाते मवान्द्र्ा दिव्यान्यल्नाणि मशः ।
निवातकवचा घोरा यैर्मया षिनिपतिताः ॥ १६
महाभारते
[ यक्षयुद्रपव
यखां पायन उवाच
एवमागमनं तत्र कथयित्वा धर्नजयः |
राभिः सहितः सवे रजनीं ताप्रवास ह ॥ १७ 9
हति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि णकससत्यधिकदाततमोऽध्याय. ॥ १७६९ ॥
१७२
वदा पायन उवाच ।
तखां रजन्यां व्युष्टायां धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उत्थायावर्यकायीणि कृतवास्प्रातूभिः सहं ॥ १
प संचोदयामास सोऽन भ्राठनन्दनमू ।
दर्ययाच्ाणि कौन्तेय यैर्जिता दानवास्त्वया ॥ २
ततो धर्मजयो राजन्देवैदत्तानि पाण्डवः ।
अद्भाणि तानि दिव्यानि ददयामास भारत ॥ ३
(गगण ० 10 71 -- 11वम" 0 51 [दा 3
79 @-+ आरण्य -- 5109 77४0४ 07014617 ऽपो) षा५४य
7476, &1 70611008 0णङ़ निवातकवचकाटखजचध , 1116
56, 11 3 281 8 76 70 09-4 0, छपाई निचातक
सचचध (10110०९ †& कारुलजवध 10 1ए। 9, ६0 1, वा 3
81 70५ 08 + 9, {प्06 ५२ समाप्त), 8 7४ 71006100
णण गधमादनम्रचेदा, 7५, ०४1४ गधमादनवाम; ५० पभा
259, णण खोमशतीथैयाव्रा (1०]1०,,60 27 निवातक्रवचचध)
~ 4९7 246 12० अञ्चनवाक्य+ 75 भर्जुनागमन
~- 44! 710 (0०8, छ०प8 07" 106) 70 144 (एण)
178), 8 (13 5 0) 176 (क गहु 1)
-- 51014 0 77 17
172
1 °) ह 471 3 ततो (0तस्या) 813 7 (कन्न
21-8 6) राष्या भ्यतीनाया (० रजन्या च्यु") -- ८} 1)
29 "कमाणि (1० "कायौणि)
% °) एस चोद“; एज सनद" , 72४ प्रणोद' ( {0 सवचोद्
८‹ 7 चोदयामास कैतिय (7" धर्मात्मा) -- °} 85 7
(6्छ्णु 013} ४ मातू" (0 जतृ*) =+ भुन सब्र वीर्य
वानू -- °) 8 पदयामो" (7 1 पञ्येमा" ) (० दीया")
4) 52 7 713 « यस्त्वया दानवा हता
1
॥
यथान्यायं महातेजाः गौचं परममास्थितः
भिरिकरूवरं पादपाद्धं ्भवेणु त्रिवेणुकम् ।
पाथिवं रथमाखाय शोभमानो ध्नजयः ॥ ४
ततः सुर्दयितस्तेन कवचेन युवर्चसा ।
धूसुरादाय गाण्डीवं देवदत्तं च वारिजम् ॥ ५
दोदयभ्यमानः कौन्तेय आलुपूल्यौन्महशभजः ।
अस्नाणि तानि दिव्यानि द्रौनायोपचक्रमे ॥ ६
3 °) पप्र 61 3 ५ 3 राजा (0 राजन्) -- °) 214
पाडव, 725 मारत (10 पाण्डवे ) -- 15 ० () 9] ) 3४
-- 4) 1 पाये (गः भारत)
4 °) 8 4771 3 ग्रथायोग, 12८ "गम, प 09-+ अनस्तु
(0 यथान्याय) 71 > यथातेजा -- ४) 8 परम (7
प्रथम) श्रौचमासितत ~ 4100८ 4०४, 8 115
871^ नमस्कृ च्रिणेताय वासवाय च पाण्डव ।
[१५ © 3 "स्त्वा (0 “स्छेय) ]
-- ९) व+ 00010] §1 का 3 708 "क्ट, ¶ ©2-+ चक
(07 कूपर) ए४ 48 72५ 00 1-+ 8 गिच््ूविरपादाक्ष
(7४ + 7213 "पाद्राग; 5) "पादाग्र, 2८ "पादार्य ), 61
चिक्यर समुद्राश्च -- °) 7+ त्रिभि शरस्, 51 « शयुभवेु,
100 उुभरेवा , 7 ७२-+ गिरिवेणु (1० दुभवेणु) 21 अरङ्कतव?
एषण 3 5 20 2, 6 त्रिवेणुमत् (० “णुकरम्) -- ^) ©
वर रथ समास्थाय -- ।} ए+ © श्रोभयानो
5 °) प्रधा 3 स, 79 &8 + स (० सुः) 81-3
7 (श्ट्गु 21-3 6) दिव्येन मन्रृतस्तेन -- ४) 51 [1-
78 च (7 सु) मास्ववा (0 सुवधैसा) -- ^) 13
गाजीव -- °} 8 ४7, ऽस (निः)
6 °) 51 ए 3 सश्नोम", 72: सोश्चुम्यमाणः, 7" शोभ
मानश्च, 7५ 06 60८ } © + दौड्ुष्य' , 43 हुदुस्य" (10
पोद्ुम्य') -- °) फ (©ः०७]४ §1) "पूर्यी (0 'पूर््यीन्)
13 3 21 ५ "सुज , 7: "जनु , 76 "यश्चा (10 “सुन ) -- ^}
| 584 |
यक्नयुद्धप्वं |]
अथ प्रयोक्ष्यमाणेन दिव्यान्यच्राणि तेन वै ।
समाक्रान्ता मही पयां समरफम्पत सद्भुमा ॥ ७
्ुभिनाः सरितिद्व तथेव च महोदपिः ।
नेला्ापि व्यजीयन्त न ववौ च ममीरणः ॥ ८
न बभासे महसां जव्वाल च पावङः
न वेदाः प्रतिभान्ति स द्िजातीना कथचन ॥ ९
अन्तभूमिगता ये च प्राणिनो जनमेजय ।
पील्यमानाः ममुट्याय पाण्डवं पर्यवारयन् ॥ १०
वेपमानाः प्राञ्चछयस्ते मवे पिहिताननाः ।
दद्यमानाम्तदास्म्तर्याचन्ति स धर्नंजयम् ॥ ११
ततो वरहमर्पवद्चव सिद्धाद्रव सुरर्षयः ।
जङ्गमानि च भूतानि स्ाण्येवावतश्धिरे ॥ १२
51 141-3 701-3 € दिच्याख््रना (77-9 सदराणा) नत्स्पा, 8४
महास्रागि महाय, 71 नानि दिच्यानि चाखागि
7 °) ए+ तानि, 5 तेन (प जथ) + ५ प्रयोक्ष्यमा
णानि, ए1 3 7; प्रया(2 “यु)ज्यमानिन, 2 ५ 70 7५
प्रयोक्ष्यमागेपु, 70४ मानन् (10 "मागेन) -- °) + 7४
+ ° रिच्येष्ठम््रेपु (0? दिग्यान्यम््ानि) + 5 भागने, 8,
70० 2५८ नेषु त्र ((0८्तेन र) 2“ दिज्प्ररखर्भदाःमना
-- <) + श्रमद्छाना मधी यत्र॒ -- ८) &3 + 6 मसमाक्पत
61 शलनयोतनक्ट्ुमा
8 “}) + मदिरा (1० सरित") -- °) 1६4 नथा मर्य
मष्टागय्ाः -- 1५५ ०) 8 -- <) ©> खव ({०प चापि)
हा ए 3 वू] 61 व्रिप्रीर्यत, 2 7८ 07 09 ०905 + 3
य्यदीर्यन, ©: [जोम्यद्रीर्यन -- ५) 1 तद्व (नन उदी)
9 <) ़ल्न उघ्नाते (० न वभा) ~ ४) 51 1\1-8
५ ©2 न च नज्वार, 4: © + नापि जज्यार (० न
जग्यार च) ६५ हतान (0 च पावक ) ~ <) 70
[3 देया (नि वेदा)
11 ?}5) दा उ मपवे (९ प्ष्ण) ) ए 2८ 19
12५ ८ विद््तानना , ८ पीदिना चना , ©1 [अपि ननानना }
५ त्रिनना -- <) 5 11 > नद्रखम्, 81 2 नतमस्, ©1
मद्रास्, ४ वारयत् (107 मदार्यस्) 1५ 79 ख, 1८100
7; 3५ ६१ © ते (त्तर) -- °} 51 भजनि, हा 9
मजने, ६५ याचन (०८ याचन्नि)
12 “723 79 © 8 म (०८ दद्यः) - °) 31)
(९२८९) 7013 ८) येच (सिष्य) 1५ 8 7 (दमनः
70 -3) 1 @ ओ मह" (ग्यर्) -- र) 51 {1 3
74 [
आरण्यक
[9 172 18
राजर्पयश्च प्रवरास्तथैव च दिवौकसः ।
यक्षगाघ्रमगन्धवाँस्तयैव च पतत्रिणः 1 १३
ततः पितामहयैव लोरुपालाथ सर्वशः ।
भगवाथ महादेवः मगणोऽभ्याययौ तदा ॥ १४
ततो वायुर्महाराज दिव्यैर्माल्यैः सुगन्धिमिः ।
अभितः पाण्डवाधितररवुचक्रे समन्ततः ॥ १५
जगु गाथा पिषिधा गन्धवाः सुरचोदिताः।
ननृतुः स॑यवत्रव राजन्नप्सरसां गणाः ॥ १६
तसिम्तु तुयुठे काले नारदः सुरयोदितः ।
अगम्याह वचः पार्थं श्रवणीयमिदं नृप ॥ १७
अचैना॑न मा सुद्श्च दिव्यान्यस्राणि भारत ।
नैतानि निगयिष्ठाने प्रयुज्यन्ते कदाचन ॥ १८
[नपि (ण्व) - °) + [उप (0 [नात्र )
13 °) 8 7 (९९८९६ 701-3 6) गू @ पि देव (न
राच ) £+ देवटोक्रगनाये च - ५11€ 13, 8 7 (6म८्९६
01-3 &) 105
872* श्वेचराणि च भूतानि सर्वाण्येवात्रतस्थिरे ।
{ = (षध ) 12०४ 2, [उ]प' (0 [भव ) }
14 ०) ५ © + "पार (णः पाला) - ५) +
{ऽ]पि,+ 71 दि (1० [नुमि )
15 °) 7० मष्टातेजा, ¶1 82 दिव्यगन्धो ({0" महाराज)
-- ४) 71 ©3 दिव्यमाल्य 89 7० 7, 6 समन्वित", 2:
ममतन (07 सुग) -- ^) 1 + ए 7 (€र्नन्४ 01-3 5)
61 1 पाडव , ५3 पाठर (107 पाण्डवान्) 2५ चित्रम् (07
चिव्रर्) - °) {+ उप, § नन ({णःञव ) 1५63 4
समन्वित ({0" समन्तत )
16 ¶ 00 16०-15 -- ०) + प्णणऽ चिविघाः
प्प गन्धवा ६9 4 71 3 £ सुरनोदिताः -- ^) 3
` शतदा , 1५ सर्यघ्र" (10 सयदा") - ५} 79 © चाप्मरमा
(0 जप्प" }) - {लाः 16, 01-3 175
873 देवतूर्याण्य यद्यन्त रम्याप्रि मधुराणि च।
17 व 17 (ल \ 1 16}, ६30 17० ~ *)
+ 21 ५ सु, 8 720 724० च (नु) 87
(९6९६ 71-8 5) तादो (०? तुसुरे ) -- ०) 15 पवन
(1० नारद ) ऽ सुरपूजिषठ , 1६५ 71 3 6 “नोदित , 78
उदित 3 7८ 0०५ 2५ 5 नाददशवोद्वित सुरै -- ^) 5"
{६3 75 लागल (10 जागस्य )
18 100) 16 (धा $] 16) 305 18 851
585 1
8 172 19]
£, अधिष्ठाने न वानार्तः प्रयुञ्जीत कदाचन ।
प्रयोगे सुमहान्दोषो ्यस्राणां ठुरुनन्दन ॥ १९
एतानि रक्ष्यमाणानि धर्नजय यथागमम् ।
बलवन्ति सुखार्हाणि भगमिष्यन्ति न संशयः ॥ २०
अरक्ष्यमाणान्येतानि त्रेरोक्यखापि पाण्डव ।
महाभासे
[ आजगरपर्य
अजातरतरो त्वं चैव द्रक्ष्यसे तानि संयुगे ।
योज्यमानानि पार्थेन द्विपतामवमर्दने ॥ २२
निवायौथ ततः पार्थं से देवा यथागतम् ।
जग्भुरन्ये च ये तत्र समाजग््नरर्पम ॥ २३
तेषु सर्वेषु कौरव्य प्रतियातेषु पाण्डवाः ।
भवन्ति स विनायाय भेव भूयः कृथाः चित्॥ २१ | तस्मिन्नेव बने हृष्टास्त अयुः सह कृष्णया ॥ २४
इति श्रीमह्यभारते आरण्यकपर्वणि द्विनसत्यधिकदाततमो ऽध्याय ॥ १७२ ॥ समाप्त यक्युदधपर्व ॥
१५७द्
जनमेजय उवाच |
तस्मिन्कृतास्रे रथिनां प्रधाने
प्रत्यागते भवनादरत्रहन्तुः ।
अतः परं किमङुवन्त पाथीः
~~~
18 नारद उ' -- ०) 78 "धिष्टनि ; ¶५ (1010718 ८०४ ) ©)
`धिष्ठान; ७५ "धिष्टाना -- ५) 1, प्रयोज्यते, 70 प्रयुज्येत,
71 61 गधा प्रयुजीवा ; 7५» प्रयुजीत ए1-8 7 (अन्म
218) 71 61 कथचन
19 71 1 ग (४४ ) 19 -- °) §1 13 18
8 (¶1 1 ग ) च, 718 [अपि (गन) € +
01-3 6 नानातै , 51 8 ५ 7५४ 721 16 चानार्तं ; 7५ ७8 4
नान्यत्र; 64 नान्यत्त , ‰ नाव्यर्थं ({० वाना") ए, अधि
छान चिना नात्र -- ०) &1 प्रयुज्यते, ७५ 11 प्रयुजीधा"
४ 4 1 4 ¶9 ७34 कथचन - °) अ पि 3 प्रयोगे च,
६8 4 0 6 गेष्ि) 2 7० 70 7, 6 "पु, 71 "पि, 28
भग्रयोगे, 7५ ©9 + भ्रयोगे तु 51 71 ५ महादोषो
20 3 ० ( 197] ) 10 रक्ष्य" (70 20 ) प) ६0
एतानि (1० 91) -- °) ^ {० 1188 रक्ष" (01 रक्ष्य")
` °) 2० “क्रम; 7161 "गत (01 गमम्), -- <) ठ
मष्टा , + यथा (ण सुखा ) -- ८) 7, चर्वति (10
भवि")
21 79 ० 21 (० णा 20) - °} €! 3
मवेक्ष्य" (0 मरक्ष्य" ) -- ४) 79 च पाथिव (0 [आपि
पाण्डव) -- ०) 5 ए 5 ए मविप्यति, व, © प्रभवति
(10 भवन्ति स )
22 °) 281०7 ऽगृ 61 3 } द्रक्ष्ययतानि मयुगे
~` ^) 7० 7" > ५ योकष्य' ; ग ध युज्य" ({० योज्य" 1 4
61 ते त्रा (णः पार्थेन) -- 7» भण १४५-28° -- °)
"+ 6° १ विद्धि (द्विषताम्) 1६ जवमादने , 5, अरि
[ 586
मर्दन, 24 चावमर्दने; 7० मर्दनेन च, 7» एव मर्दने, 7,
अवमर्दन
25 29 0 28०४८ (५ ‰] 22) -- एनम ‰३,
134 100 70 15 241 108 वदा" उ“ (71 0 उ*) -- °)
51 41 3 [ज], 52 3 7८ 7, त्िपिः (ग [जध) 51
1 2 तथा (0 तत्त ) -- °) 76 दैवा- सर्द (४ (1895 }
15 यथागता -- °) 51 [1-8 25 ते ({०-ये) -- 4)
2० 75 नरप॑भाः
24 ^) 517 कतिया , 7५९83 + कौरन्या- (1० फौर्य)
-- ^) ७1 नगे (चने) -- ८ ) {1 तीर्थपु, 79 तप्रोपु ,
105 उपुस्ते, 71 ©1 3 11 तदोपु (० त ऊपु-) 13
छृष्णया मह (1 (ण ), 76 भरतप्र॑माः
(गणा1०४ --- 279 70147 51 ए} 3 7072 19 085
जारण्य -- 60 मास्व 1 3 4 7072, 5 तीर्थयाता
णा०१९त ४४ समाप्त 0101070६ उप) एषस् ६0 7916, 13 +
54 6 71 >, फतण्ठण जणा खोमशातीभयात्रा (1911056
10 [+ पपत 17666त्6€त् 17 33 $ गधमावनवाम, पिप्णीणः
1०९ }\ समाप्त 11 120 प्त 0" निवात्तकवचवध 1
1 3), 73 1116186 10671078 ०} गधमादननिवास
- व वणा §1 11 + 126 असदन, 7: हिरण्यपुर
विभ्वसम -- 401] 10 ( 2 हुप५5, ९ 0108 0" 00 )
175 (03 14), 71 180 , 8 (4; 517 77 ) 176
(61 170, }{3 ० 178) -- ७० 70 ण 8,
1 41
]
आजगरपर्वं ]
समेत्य शभरूरेण धर्नजयेन ॥ १
वैरांपायन उवाच ।
वनेषु तेष्वेव तु ते नरेन्द्राः
सदायनेनेन्द्रममेन वीराः ।
तसिश्च दरप्रबरे सुरम्ये
धनेश्वराक्रीडगता विजद्ुः ॥ २
वेरमानि तान्यप्रतिमानि पश्य-
न्क्रीडाथ नानाद्रुमर्सनिकर्पाः |
चचार धन्वी बहुधा नरेन्द्रः
सोऽखषु यत्तः सततं किरीटी ॥ ३
अवाप्य वाम नरदेवपुत्राः
प्रसादजं वैश्रवणख रातनः ।
न प्राणिना ते स्पृहयन्ति राज-
सण | (द काठः स वभूव तेषाम् ॥ ४
समेत्य पार्थेन यथैफरात्र-
आरण्यकृपव
[8 178. 8
मूषुः समास्तत्र तदा चतस्रः ।
पूर्वा पट् ता दशा पाण्डवानां
गिवा वभूवुर्वसतां यनेषु ॥ ५
ततोऽ्त्रवीदायुसुतस्तरस्वी
जिष्णुश्च राजानयुपोपविश्य ।
यमौ च वीस सुरराजकद्पा-
वेकान्तमासाय हितं प्रियं च ॥ ६
तव प्रतिज्ञा कुरुराज सत्यां
चिकीर्पमाणास्त्वदसु प्रियं च ।
ततोऽनुगच्छाम वनान्यपाख
सुयोधनं साुचरं निहन्तुम् ॥ ७
एफादचं वर्षमिदं वसामः
| सुयोधनेनात्तसुखाः सुखार्हाः ।
तं वश्चयित्वाधमवुद्धिज्लीर-
सन्नातवासं सुखमामुयामः ॥ ८
173
1 °) 7; कूनार्थ, 06 टि पार्थं (1 कूनाच्चे) 511 2
33 चर्ि, 817) 3 727 74 ९ प्रवीरे , प प्रपर ( {07 प्रधाने)
-- 2) §ऽ1 1 + 0८ द्रात्रोः (1०0 "हन्तु-) -- ९) 21 ७1
नत ([०प् लन ) -- ८) 3५ धीरेण ({9प गरेण)
2 °) (५ ©2-+ [ज)निकरेषु ([0्तेप्व्रैव) 3 ततो, गष
@1 तदा, 7 &>-+चने, ४ पुनर् (णप्तुते) -°) ऽद
013 ८ "समानवीर्या (प “समेन वीरा ) -- ९) 7 © 3
नु(ग्च) ए 78 द्रीरे ({ण्ठार ) 1 श्च (णः सु-)
-- ८2) 7ए8 ए “वने (70 "गता )
3 ०) © वनानि (7० वेदूमानि) 71 []प्द्यन्, ¶1
तत (10 पञ््यनृ) -- ४) 511 3 "दुन , 3 विध (गः
दुम) ए8 + 21 4 0८ 0 -3 ४0 मनिर्द्ाः ,
81 8 70 7, 5 मनिवद्धाः (7० सनिक्र्पौ ) -- <) 51
ए $ 0८71 2 ८ 8 नरद, 11611 महान्मा (० नरेन्द्रः )
-- ५) 7५ 6०५ छखपु , © मोच्रेग, ४2 योखेपु (०? मोऽ्रेपु )
4 °) धू © “वीरवयी (० देवपुत्रा) -- ९) ह
प्राणिनो य, 0प्राणिनाम्म ष स्पृष्ठविष्यति (णते म्पृद्-
यन्ति) 71 राज्यं (० राजन्) - °) ¶५ चिर च कार
(107 न्िवश्च कटः) 5161 {1 च ({०्प्म)
5 2४) 511 उपा (शिः पु) तदा (०प्समास)
|
52 78 ते च (गतत्र) ए 8 ‹ 701 -४ग © तथा, प
समाद्र ({ण्तदा) -- °) एतु दका, 208 द्वाददा, 04 वा
ददा, 8 त्रच (०प्ताददा) + 113 पूर्णाश्च चप ददा पा,
05 पूर्राम्नथा पच चपा -- °) ¶५ (0णि९ व्ण ) © +
सुमा , 211 समा (० दिवा) 517 71 -3 6 6, सु(र+ स)
सुम्बा (० वमना)
6 ४) 71 ©1 उपेत्य काठे ({0" उपोपविङ्य ) -- ०) 51
ह 7201-3 6 1 &-+ जापाद्य (70 नास्थाय) ए+ धथणञ
हित ६०१ प्रिय
7 ४) 7५1 माण (0 माणास्) ५87 (8व्दु४
013 8) 16५ नदनु (प स्वदनु) गष प्रियद्च् (07 प्रिय )
-- ८) ©! हतो (० नतो) 510 ऽनु 1 3 59 7८
11 2 4 €न गच्प्राम, 21 8 4 79 723 (ॐ 77 ) [अन्व
गच्छाम, 726 [जत्रगत्तासि, 7५ [इ]धिगच्छाम, ५ 61 8 +
[अ]भि(61 "नु }गच्टडेम (ण अनुगच्ाम) एर गृ ध गृहान
पास (० उना) -- °) 71 @ 3 दुर्यो ("° सुयो )
51 13 728 5 प ©४-+ "वध (० "चर ) -- 41167 ¶, ए8
76808 9
8 °) 51 ग॒" ©" इम; 0० इय (० द) §1 1 3
03 गृ 61 ४1 वमाम -- ४) 78 ट्य (० सुयो") 2
[जाो्नु, 2५ [नाप्त (प [नाुत्त ) -- ८) ८4 तद् (प्त)
76 [जवमयुद्धगीरम्, प समत्रीख्खुद्धिर्, 73 ©8 ५ यवबुद्धि-
587 |
"70
५५७५
०५० =
४ 178 9)
तवाज्ञया पार्थिव निर्विद्धा
विहाय मानं विचरन्वनानि ।
समीपवासेन विरोभितास्ते
ज्ञाखन्ति नासानपङृ्टदे लाद् ॥ ९
संबत्सर तं तु विहृत्य गूं
नराधमं तं सुखयद्धरेम ।
निर्यालय वैरं सफलं सपुष्यं
तस्मै नरेन््राघमपूरूपाय ॥ १०
सुयोधनायानुचरैताय
ततो मीमादर धर्मराज ।
खर्गोपरमं शैलमिमं चरद्धिः
शक्यो विदन्तु नरदेव योकः ॥ ११
कीतिथ् ते भारत पुण्यगन्धा
नश्येत छोकेषु चराचरेषु ।
तत्राप्य राज्यं ुरुपुगवानां
श्रीटम्$ &1 1४४ [जघमग्रील्बुद्धिम्, 141 धमंनीखबुद्धिम्
-- °) ?० च सुख वसाम (1० सुखमा) ए+ आभुमो चै,
724 ¶५ आम्रुयाम
9 ०) गरम © 7 खद्राक्तया -- ०) 21 (7 ४51 6686)
¶1 61 प निह (10 विहाय ) (५ 69-+ काम (10प मान)
51 71-3 1 &४-+ तरिचरामो, 21 (ए 98 10 {९६}
विचरतो ; 7 ७ वरतो» 41 नगेरे, ‰1‡ भ्यचर (1० व्रिचरनू
= विचरन्त ©) ४1 वसेम (० वनानि) 75 विषाय श्नः
स्वनुमचराम ~ ए8 7०08 9०८ ४४67 7 -- <) 76 विख
भित" स ; (1 धः विलोकरितास्े (५» "तास्तु), ५ ७४
त्तिरोहितान्ते, © » विमोष्ठितास्े, 11 विलोभितास्तु -- °)
व्र हासयति (0 च्तास्यन्ति) 18 + 218 2५ 278 7,
©7 [आ]नाधान् (° नास्मान्) ह+ 21 (7 08 17 ६)
देष्टानू (1० "देकानू) 25 ज्ञाख्त्यवकय च निकृटदेवान् ; 1
शास्यति देहानघहृष्टदेहान्
10 ^) 51 रा उतेतु, 87 (शतन 71-8 6) तत्र
(गप्तत्तु) ऽ 09 मूढा, ह+ 71 35 @ा घ गृढा
(1० यट ) -- ४) 51 एग ° ए, 6०-+ उन्युराम (1०उद्ररेम)
-- °) 7४ ©1 + सुपुण्य (10 सपुष्प) -- °) 7 तस्मान्
(पतसे) ह, 71 3 "पौरपाय
11 °), 613 दर्यो (ग सुयो ) 8 ताय, 61
गताय (प वृताय) -- ४) ए४ ५8 7 एवं जाचम (7) 9
¡ 588
महाभासते
[ आजगरपर्व
शक्यं महत्म्रप्तमथ प्रियाथ | १२
इदं त॒ शक्यं सतत नरेन्द्र
प्राप्त त्वया यछ्छभसे इुवेरात् ।
कुरुष्व युद्वं दिपतां वधाय
कृतागमां भारत निग्रहे च ॥ १३
तेजस्तवोग्रं न महेत राज-
न्समेत्य साक्षादपि वजपाणिः ।
न हि व्यथां जातु करिप्यतस्तौ
समेत्य देधेरपि धर्मराज ॥ १४
त्वदर्थसिद्धचर्थमभिप्रवृत्तौ
सुपणकितुश्च हिने नप्ता ।
यथेव कृष्णोऽप्रतिमो वलेन
तथेव राजन्स शिनिप्रवीरः ॥ १५
तवार्थसिद्धयर्थमभिप्रवृत्तौ
ययैव कृष्णः सह याद्ैस्तैः।
खप्सयनि), © प्रा्नहि (1० आहर ) -- ^) 51 7 स्वर्गम्,
8 7 { 6८67४ 1721-3 6) देदाम् {0 दालम्) 51 1 चरद्धि"
-- ०) ए› विदत, 78 + 71 3 6 चिातु,+ 21 7० 78 8
निहतु (0 विहन्तु) 9 ~+ तच (10प्नर ) 51 #1
रोक; ए+ छोचन (107 दोक)
12 °) 3720 एप 24 6 वृ 6, तु, 0 इन (णिः
श्च) ए पुण्यवद्धा, 16 पुण्यवधो, ‰{3 पुण्यकीत -- ४) 2
7 (6षव्ृ 013 ६) नद्येद्धि -- ९) प्र 313 राजन् (णः
राज्य) 2८ 71 & प "जागराना ({०ः 'पुगयाना) -- ५)
51 13 चक्र (0 शाक्य ) 126 प्राप्यम् (०? ्रापुम्) 8:
अविक्रियाश्च, ए1 अगिक्ठिया च ({0जयक्रिः)
13 °) 78 वर्षं (ग ४85 1 16४), ©+ [ज]श्क्य (1०
दक्य) -- °) & ® यल्भते (० से) -- °) ए 37८
61 विग्रहे च, 1४ निग्रह तु, ए: नि्रहाय , 7५ 6५-, निग्रेषु
14 °) ह" कर्प्यितेसौ; 272 गमिष्यतसती
15 °) = (षणः } 16० ए स्वमर्थ", ६५ उ+ 7
(०४९०४ 73} तचार्थ* (० त्वदर्थ) 2-+ 7201 अपिं
(0 अभि) ग म्रयुक्ता , ध प्रबद्धौ (0 -प्रदृत्ती )
-- 91 19 2\ ० (षक ) 1516 -- ?) ए 83
(गप 98 ग (९४) + सुवण" (10 सुपर्ण) -- ^) 51 9 4
9 74 ® तथव (10 य ) - °) 2513 ५ 7८ वीरः स
(21 च) ° 2 ४ वीरस्तु, 91 शूरस्तु (10 राजन्स) 82 7"
|
४अ
आजगरपवं ]
तेव चावां नरदेववर्य
यमौ च वीरौ कृतिनौ प्रयोगे ।
त्वदर्थयोगप्रमवग्रधानाः
समं करिष्याम परान्समेत्य ।॥ १६
ततस्तदान्नाय मतं महात्मा
तेषां म घर्मख सुतो वरिष्ठः ।
परदक्षिणं वेशचवणायियासं
चकार धमाथ विदुत्तमाजाः ॥ १७
आमन्त्य वेदमानि नदीः सरांसि
सवाणि रधांमि च धमराजः ।
यथागतं मागमवेक्षमाणः
पुनगिरि चेत्र निरीक्षमाणः ॥ १८
ममाप्नफमा सहितः स॒दृहधि-
जित्वा सपतान्प्रतिरभ्य राज्यम् ।
आरण्यकप्वं
[3 1758 2
तलेन्द्र भूयस्तपसे धृतात्मा
द्रष्टा तवास्मीति मतिं चकार ॥ १९
वृतः स सरवेरयुजैिजैध
तेनैव मार्गेण पति! इरूणाम् ।
उवाह चैनान्सगणांस्तयैव
घटोत्कचः पर्वतनिर्चरेषु ॥ २०
तान्प्रस्थितान्प्रीतमना महर्षिः
पितेव पुत्रानुरिष्य सर्वान् ।
स लोममः प्रीतमना जगाम
दिवोकस पुण्यतमं निगालम् ॥ २१
तेनासुशिष्ट्िपेणेन चैव
तीर्थानि रम्याणि तपोवनानि ।
महान्ति चान्यानि मरामि पार्थाः
संपद्यमानाः प्रययुर्नराग्याः ॥ २२
ति श्रीमदामारने आरण्यकपर्बणि विसप्तदययिफद्ततमो ऽच्याय ॥ १७३ ॥
7, ० नत्र चाह नरदेवयर्यं (५ 16)
16 51107107) 16° (८ १] 15) --°) = (रुधः )
15 ए+ ५ प्रत्नो, 8 7 ( ००६ 01-3 ८) "प्रपन्नो (०
शप्ररतती) -- °) 3 47013 ८ तद्व ({०्य') 34
213 6 गम , 72 राजन्» (4 3 + कृष्णौ {0 कृष्ण )
15 वू ©9 +त (० त) -- ८) 13 7 (€प९०्)( 71-3 6)
१1 ए» चाद, ५ ©2-+ चेमौ ({0 चाचा) &५ तैव राजन्र
टमेस्वीरो -- °) 7 वर्या (० वीदयचै) वृ युयानी (णि
प्रयोगे) -- ®) ए ५ भयोगे (० योग) ह! प्रदाना,
गृण प श्रधान (णः श्र्ाना ) -- ^) 51 ए 722 -3 9समी
{1 समे), 215 4 209 2+ € वर 83 दाम (0 सम)
51 2 $ 2 3 £ करिष्यति (0 स्याम) ए ममीपे
{{07 सम्य)
10 एण [ष, 8५ 0८ 00 7 4 ८ ०8 कच्च ड
~ °) ह + 21 समान्नाय, 7 ©82-+ तद्रादाय (0 तदा
नाय) ए+ 73 मरति (10 मत) - °) 52 + 72०07५4 6
च (णम) 3 धर्मल्वना, 71 राजप्रचगे (0०९ धमस्य
सुतो) 7162 3 मनीषी (िप्व्ष्ि) ~ 3121 ०ण
17: -- ९) 8 "ण स्यानञ्युपेय राता --*) 51 1 3 विदा
वसिष्ट, एज 24 72 ४ ५ "ता वरिष्टः (07 “विदुत्तमेजाः)
९ पर्यक्रमद्रश्रवणस्य गन्त"
18 °) ६1 + 7 5 नद्रीसरसि, 23 नदीद्ारास्य, 8
|
|
|
।
|
(९२९९६ ३ 79 0076 व्यः ) सरामि नद्य - ०) पषण
58 अव्रक्ष्यमाण -- °) 25 पुर् (0 पुनर्) 8) 3
01-3 ४8 तच ({०ःचैव) 8006 ९8 निरीक्ष्यमाणः
8५ 7० गतु स रेच्टम्पद सोदरीय -- 4० 18, प 7
105
874+ त्तनो महास्मा स विच्ुद्धबुद्धि"
सप्राथैयामास नगेन्द्र वर्यम् ।
19 °) 71 रग्धगाज्यः (०7 “रस्य राज्यम्) -- ^) 7५
€+ द्वके च (ग ईन्द्र) 28 7 (९व्णु 1 3 ४)
जितात्मा, व &-+ य (प्ट) - °) 8 भवामी (ण
वासी )
20 °^) ५870 (च्ष्न्डा)४ 71 2 8) च (षा तु) (०
मस) -- 2) 7 © पुनर्मिवृत्त' (10 पति" कुर ) 71 ध पुन
मित्त सष कूषगया च -- ९) ए ५ > 71-+ ए 8 चैवान्;
76 सव (प चनाने) ठ + 72० 7, गणशस्, 55 1८
26 € > ©3 + मगणस् (107 सगणा)
21 2) 75 पार्थान् (70 स्वान्) -- ८) ऽ + 158
स खोमश्नो दिवमेवोत्तमध्ीञजगाम तेपा विजय तदो( ह दु,
1४ भो , € 213 तोत्ता
22 हए! ¶1 1 ० 22 -- °} 2 7 (6८6४ 71-3 5)
तेनाचिपिगन तथायुश्चिष्टाख; 7५ € तेनानुक्षिष्टास्वाष्िपेणेन
चापि -- °) 51 ए» नरद , + नरास (० नराम्या )
889 |
8 174 1 ]
महाभारते
[ आजगरपर्व
१४७४
वैरापायन उवाच।
नगोत्तमं प्रस्रवणैस्पेतं
दिशां गजैः किनरपक्षिभिथ ।
सुखं निवासं जहतां हि तेषां
न प्रीतिरासीद्वरत्पभाणाम् ॥ १
ततस्तु तेषां पुनरेव हर्षः
कैलासमालोक्य महान्बभूव ।
दुचेरकान्ं भरतैमाणां
महीधरं वारिधरप्रकाश्म् । २
सय॒च्छरयान्प्तर्सनिरोधा-
न्गोषटन्गिरीणां गिरिसेतमाखाः ।
010700४ -- 24/07 70101 §1 एव 3 7009 नृ ७४-+
आरण्य ~ 5810 77४८1 01016610 इपर}; क्र ६ 00706,
51 7५ -+ 01-9 एषणप्र० णर खोमद्रातीशयाव्रा (1०ा0कल्त
प्रा 73 ४ [0760606 1 13 ४ गधमादननिवास ) , 81-8
06 9 0५ ९ तष 006०५16० 10686, 0ण$़ गधमादनवास ,
{0 {16 ५००९6 06815, 61 1 $ 4 51 87 व १तत समाप्त
1 (णपा) एत् पणाय - 4 7111८ 12
&४-+ गधमादननिद्रत्ति , 41 लोमदास्व्मगमनगघमादनपर्बतवा
ससमाप्ति ~ 441 220 (पाऽ, ९0708 07 06४)
001 ० 176, 71 181, 8 (10 514 17 ) {7 (3
गव 179) -- 57270 ० 79 28, 71 21 पणत छर
174
1 °) ए*-+ 21 प्रश्रवणर्, ८ पुष्पफर् (० प्रस्व
रर्) -- °) 8 सदिग्गजज (101 दिया गज ) ए 3 "पक्ति
भिश्च, 3 "यक्षपक्षिभि; 8 "पक्षिसयै" (1० "पक्षिभिश्च)
-- ^) 909 +त्पो (णसु) ए+च (गनि) +
71 » स्जता (07 जहता) & 7 71-3 141 चतेपा, 7५
९५-\ हितपिणा (ण हि तेपा) -- °) 41 कुर्पुगवाना (०
मरत")
2 ०)§1 द्रा 3 चःग्र५ ©8 , म (गतु) - ”*) 76
काट समा" (0 कैनलासमा") + 48 71 5 कैटाश(2+
"स)माटोकयना बभूव
1
५
वहून्प्रपातां श समीक्ष्य वीराः
सयलानि निन्नानि चतत्र तत्र ॥३
तथैव चान्यानि महावनानि
म्गद्धिजानेकपसेवितानि ।
आलोरुयन्तोऽभिययुः ्रतीता-
स्ते धनिनः खद्गधरा नराम्याः 1 ¢
वनानि रम्याणि सरांसि नचो
गुहा गिरीणां गिरिगहराणि ।
एते निवासाः सततं बभूवु-
िञ्ानिशं प्राप्य नर॑भाणाम् ॥ ५
ते दुमवासं बहुधा निरुष्य
ॐ 9० प ४० गोष्टान्गिरीणा - ०) एः 7५७४
समुच्छ्रयात्, 41 61 ध समे तानू (10 समुच्छरयाच्) 7४
सर्व॑त्त मनिरोधीन् -- 2) एः दृ्टानू, 7 &‡ 3 कोष्ट, ७५ ए:
गोष्ट ({0 गोष्टानू) 2 72० 70 « ० हरीणा (णगि)
1५ विरमे तु शाला , 5» गिरिसेर्यमाना-› 25५ गिरिमेतुरक्षान्?
8 गिरिगहराणि (७9 “णा ) (० गिरति) - गभण्ण
(ष ) 9-5° -- °) 8 (रः छण } बह्ुप्रकाराश्च ( प राणि)
(107 वहून्मरपाताश्च ) + प्रसमीक्ष्य (10 समीक्ष्य) 1 2
वीर , 5४ पार्था , 6 राजन् (ण वीरा) - ०) 3
स्थानानि (97 स्यकानि) ©1 रतानि (0 निन्नानि) 25
तथैव (10 च तन्न)
4 10 4 (न ४1 3) -- °) 7० गधानि, ¶" ©9-+
ग्वारपानि (10 चान्यानि) - >) [ए 55 “्रयेवि' + ए एण
©*-4 142 "निपेवि , 75 "पद्मोभि' ({०7 "पसेवि") - °)
511 01 ‡ ५ [अतुययु (0 ऽभि") 6 नूवीरास् (०
प्रतीतास्) -- °) 23 नर्द" (107 नरामयाः }) 51 1721-3 6
तेजसिन" सम्मधनुधगम्या' (5 “स्वाः )
5 गधण्पा 5०० (म 8) -- ° ) 2 7 (€8५6])¢
(71-8 €) ४ (वधत व्ण ) ©3 नदी सरानि (1० सरासि
नद्यो) -- ४) 713 'कदराणि (1० "गहराणि) -- °) प्र
(0र्धण ०८णय ) ©+ वाते निवाता" (1०1 एते निवाघाः) -- °)
51 11 3 + 0५ -8 5 निदा निदा, हः प) दिवानिदा; ¶1
©1 निद्नासुख (0 निदानिश्च) ¶५ 6१-+ तु भारताना
(0२ नर")
[ 6590 |]
आाजगरपवै ]
व्यतीत्य कैठासमचिन्त्यरूपम् ।
आसेदुरल्यर्थमनोरमं बे
तमाभ्रमा्यं वृपपर्बणस्ते ॥ ६
समेत्य राज्ञा वृषपत्ैणा ते
प्रतयर्चितास्तेन च वीत्तमोहाः ।
त्रदंसिरे विस्तरः प्रवा
शिवं यथावदषप्वेणस्ते ॥ ७
सुखोपितास्तत्र त एकरात्र
पुण्याश्रमे देवमहर्षिजुष्टे ।
अभ्याययुस्ते वदरीं विश्रालां
सुखेन वीराः पुनरेव वामम् ॥ ८
उपुस्ततम्तत्र महानुभावा
नारायणस्थानगता नराम्याः |
कुवेरकान्ता नङिनीं विव्रोक्राः
सपरयमानाः सुरसिद्धच्॒टाम् 1 ९
6 °) 51 एतद्यः, 01 त्टग्र' (०प्तेदुगी') एः +
701 2 नि(73 न्य)द्प्य, ह नितुप्य, 03 तु रम्य, 125 निरस्य
(10 निस्प्य) 70 69, "6 070प ०[ ४०९ टस्य ठप 6४
प्र? ४०9 176 6 15 105४ 00 8 7115510 9 -- 2) 1 3
विचि ({० व्यती) 4 {७ 2188 ऊटााम् -- ^)
51 ४ जलन ({० अयथं } &1 ए 71-3 5 मनोलुग , 81
-मनोरथ (० मनोरम) 2 7 (6४८९४ 701-3 ४) 1934
प्षञते,त1 ततु (नच) -- ८) 7५69 + तदु (10 तम्)
2 7 ( ९ग्व्टाम 013 ८) तु (प्ते)
7 03 एश (रभ १1 6) 51 7001 ५ जप
(#ध1.) 7 -- °) ु1©1 वीग ({0परान्ना) एत्र (गते)
-- ४) [1 व्रद्रक्चिना (णः प्रल्यचितताः) -- <) ए2:1; वू
@1 + 4 विसरन- - °) 2 20 गिरी, 25 गिरि (0 दिव)
8 27015518 (न 16) - °) 1९3 3 सुग्बरो चितास्
23 + {7 (7075 प 85 10 स) तस्य (0तनच्र) हएञतु,
+ 01 3 ४, ©+ सदा (गित) ©1 सुग्बोपिता पथितग्र
त्रिरात्र -- %) 2: पुनराश्रम त (07 युनरेव वासम्)
9 @&3 1718517 (र ९1 6) [10 9०-10* -- ९)
5 7 7, ५ समग्राः (10 नराग्र्याः) -- ९) ह+ विह्लोका ,
79 शीतश्नोक्राः -- 61 ए>-+ 8४ 726 &1 न्प (एषा )
9-10° 12) 1९105 {116 ट्छ पलः 11०2
10 2 ार्ऋ् (रल पा 6} दभा नग 10०2,
[
आरण्यक्पर्व
।
|
|
[
॥
[8 174. 18
तां चाथ दृषट्र नदिनीं वि्ोकाः
पाण्डोः सुताः सर्वनरग्रवीराः ।
ते रेमिरे नन्दनवासमेत्य
द्विजपेयो वीतभया यथैव ॥ १०
ततः क्रमेणोपययु्चैवीरा
यथागतेनैव पथा समग्राः ।
विहृत्य मासं सुखिनो बदर्या
किरातराज्ञो विषयं सुबाहोः ॥ ११
चीनांस्तुखारान्दरदान्सदार्बा-
न्देशन्कुणिन्दस्य च भूरिरतान् ।
अतीत्य दुगं हिमवत्पदे्ं
पुरं सुबादोद॑द्यैवीराः ॥ १२
श्रुत्वा च तान्पार्थिवपुत्रपौत्रा-
नपरप्तान्सुबाहुविषये समग्राच् ।
प्रत्युययो प्रीतियुतः स राजा
61 ए-+ 2 75 &1 ०० 10° (4 1 9) -"*) 2
7 (@षव्ट्४ 71-3 6) सवनरप्रधाना"; 71 ७1 पच पर्चद्र-
8 17४ 7 5 "मदा, 05 माना (० “भया)
१५ ७8५ पि नृप (प नर) - °) 61 ह
32 8
तथैव (० य )
11 & 70185108 (ल र] 6) -- °) 28 68: [प्व्
(10 [रप ) -- ४) 7201 ०9 जवे", 7४ "पथे" (107 "गते )
51 1९1 3 75 गताः (° पथा)
3 72५ 093 19 68
समम्मया-, ¶ @1 नराग्या (0 समग्रा) -- 461 11०2,
11 70015 9°-10* 51 छण 11 -- ८) ग"! विसृज्य (197
विहय) ए 3 त् धि वाप (1० मास) - °) 123 विषये
(० "य)
1 चीनान् (0 चीनान् )
12 & एडु (५ 1 6) -- °) 6५4 वीरान्,
ए४-+ 7 79 © तुपा(798 "सी )
रान्; 83 तथारान्, ¶५ 7 तुगादान्, © तुखातान् (णः
तुम्बारान् )
एर 3.83 + 7०9 सदर्वान्; ८1 97० 2० 7209-6
नच सर्वान्, 71 सदारान्, 7 &1 » विदमौन्, ©“ सुदभौन्,
1 सुटुदान्, 13 सदभीनर (7० सदारान्) -- ४) 51 1 3
103 कु्निदस्य , ए$ 13 0० 10 724-5 73 88 + कु(?, पु )ङ्दिसख
| (†णः कुणिन्दस्य )
}
॥
।
1
।
¦ कट्पा
13 ऽसु(75न)रपंभा,५७1 ५ द्विजपमा (1० द्विजर्षयो )
।
|
|
।
|
॥
।
|
|
|
|
ए 70४ 73 26 79 03 + ष्व भूमिरतान्
(+ स्वदुदौन्), § (6 88४६) च भूरिरस्यानचू (प्रप
591 |
8. 174 19 |
तं चाम्यनन्दन्त्रपभाः ईरूणाम् ॥ १२
समेत्य राज्ञा तु सवाहना ते
्र्विकोकप्रठसैथ सर्वैः ।
सहेन्रसेनैः परिचारकैश्च
पौरोगैर्ये च महानसखाः ॥ १४
सुखोपितास्त्र त एकरात्रं
सरतादुपादाय रथांश सर्वान् ।
घटोर्फचं सानुचरं पिसज्य
ततोऽभ्ययुयायरनमद्रिराजम् ॥ १५
तसिन्गिरौ प्रस्चचणोपपने
दिमोत्तरीयारुणपाण्डुसानौ ।
विशाखयूपं सपेय चक्रु-
स्तदा निवासं पुरुपग्रवीराः ॥ १६
तथेव रक्तान्) -- °) 5171 + 7 ©" दुर्गान्, 1१4 7» तूण,
71 दुर्म, 7५ 65 ५ दुव, 71 दे (ण दुर्ग) 51141 +
"छदेद्ान्, 1९५ 71-3 6 7४ 08 + "ददेन्न (10 "खेदा )
-- ५) 7० नरा , 2 सद (10 नृवीरा)
15 ©» प्ण (ल ९1 6) -- °) 5 1 7013 +
41 तु (ण्प्च) -- *) 5171-3 21 4 7८ 71 3 ¶्। ©1
2 विपय » 72४ नगर (0 विपये) -- °) 7" प्रसयु्ययु , 7४
(०106 ०० ) ७५ प्रलयाययु } 79 (पटः ण्णः ) © प्रत्या
ययौ ©) 3 + धा तदानीं (10 स राजा) -- °) ए
५५ ^ तानू, 61 तत् (मत) 1५0७8 +तु(गच) {34
8 71 3 ¶ 61 8 जम्य( ४3 "प्य )नदद् ( 10" अभ्यनन्दन्)
51 1 3 7 चऋट्पभा. , 8 126 724 4 1301 8 ५ यूपम्!
7ए^ क्रपभ } 79 स पति } ¶1 घृपमे (०ः प्रृपभाः)
14 09 88 (५ ४1 6) -- °) 7" वीरास् (10
राक्ता) 1“ [ज]य, 05 च (10 तु) - ४) 25 विदोषः
(10 पिक्षोका) 51 73 5 79 7001 08 74 6 सर्वे ({०
र्वै ) ~ °) 8 (७ 7188176) "वारमुख्यै (० "चारदश्च )
-- °) 74 "रमेर्, 74 8 (6५ 15शणह ) "गवा ( {जः गर्)
1 "नसाथौ" , 71 64 "सनस्था (10 "नसस्था-)
15 ७3 पणशणहु (न र] 6) ~~ °) 2, उवामततुस्
(७ सुखोपितास्) 1 (पती) काण्ड) वृ © + तु;
18 ४ (पा [ाप्प्ण) च (ग त) 1) ॥ ण्करात्रे, 1५
एय सर्वै, 7५ ७8 ५ मासमान्र (10) एकरात्र) -- ०) ए, 7"
2\-+ समा (० उपा") -- °) 81 चिसज्यं (1० विसृज्य )
-- *) 51 1 713 6 ययुर् (0? ऽभ्ययुर्) 2 भास्वरम्
महाभास
आजगरपरव
वराहनानाग्रगपक्िजुष्रं
मह्टनं चेत्ररथप्रकामू ।
नरिवेन यात्वा मृगयाप्रधानाः
संवत्मरं तत्र वने धिजह्ुः
तव्राससादातिवटठं भुजंगं
घुधार्धितं मूत्युमिवोग्रस्पम् ।
वृकोदरः पर्वतफन्द्रायां
विपादमोह्यथितान्तरात्मा ॥ १८
द्वीपोऽभवद्यत्र ध्रकोदरस्य
युधिष्टिरो धर्मभृतां वरः ।
अमोक्षयद्यस्तमनन्ततेजा
ग्राहेण म॑वेटितसर्वगात्रम् ॥ १९
ते दादर वर्षमथोपयान्तं
॥ १७
(7 यासुनम् 18 111 {०५४ )
16 64 पामा (6 ४) 6) - °) ह 4 109
प्रघ्रपणो (97 प्रस्रयणो). -- ४) 71 61} र्णं, 64 "यत्रे
([ग-"सानौ) १५९७३ हिमोत्तरीये हिमपाटु रमै (51५) =^
7५ 69 ५ जग्मुस् (10 चम्रुम्) -- ५) 5\ { 2\ \ + ४
नरदेवपुनाः (107 पुरप्र")
17 © फ्ान्ाण्हु (ल \1 6) -- °) 09 7 3 £
चाराह (0 वराष्ट) 5111 9 विध (गः खग) ~)
23 > (०००) 213 ८) वृष महायन ({07 महद्न ) 1\1
6) 3 > ^रथ) वरय "वन (रथ) व © + प्रचिष्टाः;
७५ 74 प्रष्टा (107 प्रकारम्) -- ^) 143 8 161 7207५ ९
पार्था, 7 61 याता (जः यान्या) -- ५) ५ यच्रघते
({० तत्र वने)
18 © फाऽनणह (० \1 6) -- °) &1 £+ 3 "यको
(0 "वल्य ) -- °) [+ [जा]त्त' (1०9 [उप्र ) - ८) 51
६ 7\-3 ६1 "कद्रेपु (10 "कन्द्रराया)
19 © 0018जण (ल +} 6) -- °} 1\4 शयत्र, प्र
'त्तात, ए५61 9 4 "त्तत्र ({9 "चद्र) -- 61070) णण
19* ण? ४०8 175 16 -- ९) 11 य मोक्षयद्+ 1५ यो
मोक्ष , {3 ¶्1 6; मोच (107 अमोक्ष") 42-+ 71 3
य तम्, 8 (01001, ©3 8मणू) तनम् (07 यस्तम् ) 51
# 70-3 5 षुधुलोषटिताक्ष ; 7" तमजातदाच्रु , ¶» (एण
ष्ण ) ७५ पि तमनतमेधा -- °) प्र ७9 ५ "काय ({ण
"गात्रम् )
20 ७१ फणष्छणह (न 1 6) @1 तण 0 (ण 31
[ 892 |]
आज्ञगरपवै ]
वने विहत गवः प्रतीताः ।
तस्माढनाचेत्ररथप्रकाना-
च््रिया ज्वलन्तस्तपमा च युक्ताः ॥ २०
ततशथ याला सरुधन्वपार््र
मदा धसुरवेदरतिप्रधानाः
मरखतीमेत्य निवायफामाः
मरम्ततो तवने प्रतीयुः । २१
समीक्ष्य तान्दरैनवने निविष्टा-
निवासिनम्तव्र ततोऽमिजग्धुः ।
तपोदुमाचारममाधियुक्ता-
1
आरण्यकपर्व
१
॥
॥
॥
|
1
1
।
}
1
॥
॥
द्
[5 174. 24
स्वणोदपात्राहरणारमङुडाः ॥ २२
परक्ा्षरौदीतकवेतमाथ
सहा बदर्यः सदिराः शिरीषाः ।
विल्वेदुदाः पीटुभमीकरीराः
सरखतीतीररुदा बभूवुः ।॥ २३
ता यक्षगन्धर्वमहर्षिकान्ता-
मायागभूतामिव देवतानाम् ।
मरखतीं प्रीतियुताश्वरन्तः
ससं विजहूर्मरदेवपुत्राः ॥ २४
हनि श्रीमदाभारन आरण्यक्पर्वणि चतु सप्तलयधिकद्याननमोऽध्याय ॥ १७० ॥
19) - °) ५, भ} तद् (पने) 2 7८17५ 72५ 6टप,
1 3 हृद (0 नय) 5171 3 + 71-3 5 "यानाः, 5 2८
7 7+ ६ प पञ "यान (०? यान्त) -- °) {4 विजहुः
(1० विदत) 28४ नरदेवपुया", 8 (91 0 63 ्णा56ाण )
कुग्व प्रयाना -- ^) प्र © + ५ चत्ररधाश्यद््टा -- %)
४ ५720601 उभ्न, एऽश्चासु, 2 प्रय [जानि (०त्च)
¶1 तप्ताः (1०? युन }
1 31715510 (घ १९16) &10४ 21 (न ९1
19) - ^) 51 ट 71 उतु (गषव) 0८ 1963 च याता,
705 तु याना, ¶॥ 61 प्राना ({0ःच ग्रावा) 3 "पाश्च
-- ४)5) ए 21-9 ४ सव (10 सदा) 1“धरा (प््^रनि)
~ ८) 4 63 + सरस्तथा, 9 सगन्तटरा
22 © पणाऽ्नणष्ु (ल १16) © 0 22 (ल »1
19) --°) वू) + शरुभ्वव „ गू @©3 + समदय ([0प समीक्ष्य)
पञ © ५ने (गनान्) 068 + “उन (07 वने) 81
2० प्रः प्रत्िष्टाच, १५ 68 + व्र्ृ्टान् -- ४) 2: प्रवासिनच्
४५ 7५ [5]धि' (र ऽ्मि) - °) 511 3 नतो, 79
(एना व्य ) 04 तत्र (गि नप) -- 4) 5 1 2 ४
प तृणो( श "णा)दपय्रारर(75 रि)णादम", 14४ नृगोदपतराप
णटमः , ६३ "पद्राह्रणाङुरेद्रिया , 23 + ८ "पा्राप्रगणादम
कृष्ट +, 22 "पर्णादरगाच्म', 7 68 « नृगानपना(¶ "दव
स्रा)सरणादम &@० वचृगोद परात्रावगणा । जामनार्थं तृणेन
पाद्या 4सुदरङ्पातरेण च लादरृण्वनिनि । पाटान्तरे भादरन्नि 1 4
23 @ पन (लय २1 6) @1 जण 23 (4 १1
19} -- ^| 51 ४ 7 20४ [26 पः एलाह (1६3 "क्षमि ),
1 भग णश्वाप्र , व 63 + प्रश्षाश्च (व्प्द्क्षातन ) ए3 +
819 261 7213 + गोष्रीनक , ध गेवरेनम , ४ ७४ ५ नागा
75 |
1
{
1
{
॥.
न, ५ यैभीतक्र (10 रौद्ीतफ) 51 1 वीनसाथ, 7
भीनरा , ४ वेधसा (० वेनमा }) --) 3 + 71-3
सदी » 8 7८ 0 7५ 6 तथा (10 सा ) -- °) 8 पीट,
१५ पीड", 1 पिप्य, 7५७३ + पिषव" , 11 पीड (णः
पीट)
24 3 70155178 (ध ४16) 681 0 24 (५ ए
19) -- ^) 51 ऽते ({णता) -- ४) 11 + मायागभूमा
मिव, ६: मायगभूृष्वा एव, 51 7 ७8 + जावासभूुनामिव,
ए 126 701 ०४ 7५-6 ना(7५ ° अ )गारभूता' -- °) 51
"युक्ता, ४४ "ययु , ५ 765 ¶५ 63 ज युज (०7 युना)
-- ५) ¶1 "चयौ (10 "पुत्रा )
००70 00 10 ©1 ©3 015510६ -- 2410) 77८८१
61 1 313 4) ©3 + सारण्य - 68 70707 282 8 {2८
70 7+ 8 जाजगर ५ ए1 (74 ० फप् एभ्य
00९) लपतत कणा गवमादरन (1ग105€त ४5 समाप्त 1
५) ववा 7201८ 71 3 सरम्तीतीरनिवाप (7
"तीरबावः), 723 सरस्वनीतवान , 2 दैनचनागमन ~ 447
70 (पा, पण ० 0०६0) 77 [वत ( 720) 176},
1 182 8 (@1 ० , 63 7115516 , 2 54 117 ) 178
(४3 गाह 180) -- 51०70 7० 71 71 24 (0) 98
४150)
179
2 (1015 ६01९ 15 11551719 ७9 (ध + 1 9 174 6)
{16 +{9 15 0०5८1 16007€व € €
1 @&1 जण 1-16* (८ \1 8 174 19) - ”) 231-8
598 |
8 175 1]
महाभारते
[ आजगरपर्व
१.५५
जनमेजय उवाच ।
कथं नागायुतप्राणो भीमसेनो महावलः ।
भयमादहारयत्तीत्र तसादजगरान्धुने ।। १
पौलस्त्यं योऽऽहयद्ुदरे धनदं वल्दरषितः ।
नलिन्यां कदनं इत्वा वराणां यक्षरक्षसाम् ॥ २
त कंससि भयाविष्टमापन्रमरिकिपणम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतु परं कौतूहरं हि मे ॥ ३
वैदांपायन उवाच ।
वहार्ये चने तेषां वसतायुग्रधन्विनाम् ।
्राप्नानामाश्रमाद्राजव्राजर्वपपर्वणः ॥ ४
यरच्छया धनुष्पाणिषेद्धसद्धो घ्रकोदरः।
7 (न्मु 01-8 6) प्र। धा मीमो भीमपराक्रम (०19
0६ |) -- ^) 71-8 आसादयत् (10 जाहारयत् )
अण्णा 2 (ण र] 1) -- °) §1 ह) 38, योध
यद् ; 7५ 7५ योजयद् ; 21-9 7० 7 72, ० धनद ; 78 आद
यद्, १५ © योम्यधाद्, ©4 भम्ययाद् (1० योऽऽद्वयद् )
-- ४) ४ ५ 78 ४ घनद वलदूर्पितत, ए1 2 16 7४ 74 6
य जाद्वयति दपित , 88 नाह्वयामाम द", 1 साक्षाद्रिश्रवण
तदा -- ५) 4 विना, ८ 720 7 7, 5 निहता, 119
वीराणा ({0 वराणा)
3 6100 8 (५ ४१1 1) - ०) (4 287 "कदन,
51-3 100 70 14 ० "सूदन; 7 © + "मर्दन (1० "कर्षणम् )
ए हत्वा च राक्षमास्तत्र वीरो वरुसमन्विव , 71 त श्म भय
मा्विष्टमापन्न मे पिनामह
4 6100 4 (0५1 1) -- °) एणा गर “शर्य, 13
"श्वय- (10 श्ये) -- °) 1 483 + 78 0 "धन्वना (107
` धन्विनाम्) -- ०) एषा 278 ऽग् @5 ५70 जानम
(97 आश्रमाद्) 2४ तत्र (० राजन्) -- ०) 8 79
राजर्ये (10? राजर्पेर्)
5 ७1०0 5०१1 1) -- °) ©, धुधर (प
77 कोद" ५8 1 १७०४) -- ८} [$ ^ 7
1-3 € 77 चचार्
(०८ ददद) ए दिव्य, 7ए+ मर्व, ५ पुण्य (० रम्य)
भ ५) 7» मिद्ध ([णप्देव) गृ 8 471) "पूजित्त (1०
सेपितम्)
6 61० 6 (ल र] 1 ) - °) 71 णश् म ०0त्
| 594
ददै तदन रम्यं देवगन्धर्वसेवितम् ॥ ५
स दद श्युभान्दे्ान्गिरेर्दिमवतस्तदा ।
देवपिंसिद्रचरितानग्सरोगणसेवितान् ॥ &
चकोरैक्रवाकैशथ पक्षिमिर्जीवजीवकेः ।
कोकिरैृद्राजै तत्र तत्र विनादितान् ॥ ७
नितयपुप्पफरैधेधैिम॑स्पशकोमरैः ।
उपेतान्बहुलच्छायेर्मनोनयननन्दनैः ॥ ८
स संपरयन्गिरिनदीवटूयमणिसंनिमैः ।
सलिलैर्दिमसंस्पदेर॑सकारण्डवायुतैः ॥ ९
वनानि देवदारूणां मेघानामिव वागुराः ।
हरिचन्दनमिश्राणि तद्धकाटीयकान्यपि ॥ १०
ददश 5 च तान् (1० श्चुभानू) -- ४) ए, मार्ग (ण
गिरेर्) + तत", 7५ तथा, + ५ सदा (107 तदा)
7 &@0 श (०९ 1) - °} 51 13 701 5 व्रात
पत्रश्च, 4 723 सित्तपत्रे' , 0५ 72 7५ ०} उपचक्ैश्च (81
उपयुष्टाश्च) (10 चछर" ) -- ४) 75 शोभितान्, ए" वद्र
(10 पक्षिभिर्) ए 3 ©4 "जीविक" (107 "जीवै ) - र)
31 तु (पच) -- °) 51 ए! 328 2५ 0025 6 निना
दिताचू, ए+ 7\ 8 विनादिित
8 &©10 8 (ल ९]. 1) -- ४) 2; "सस्प्रड्य , 71
'स्पदौन (07 "सस्प्चै) 5" कोमल , 85 कोके"; 71
-क्ीतरे (10 कोम") -- °) 7४ ५ 11 -5 उपेत ({ण उपे
तानू) -- °) 51 ए*-+ 71-3 5 हृदय- (०८ -नयन ) पृ
नदनान् (10 नन्दनः)
9 &100) 9 (५९1 1) - °) 217 गिरिनदीं,
2५ गिरीन्रयीर्, ए" गिरीनद्रीन् -- °) 8 701 वैदूर्य" (10
वद्य") त -- ^) 2 0 2५ ० "सकरद गू (0 "सस्पशोर्)
85 दालिनर्दमसस्प
10 @1 ० 10 (न ९] 1) - °) 8, पाडरा, 7
2५ वागुरा (० वागुरा ) 7" मेवपक्तिनिभानि च -- ^)
75 `चिन्राणि (0 "मिश्राणि) -- ०) 7» "कारीयकानिव,
¶ 68 47 "काके(¶५ © + "काले }यकान्यपि (१ कैरपि)
11 61०00 11 (न् ९1 1) -- ° ) {8 परिधावत?
8 प" पञ्ैधावन्म (प्न स्स) ग" शगयापरिधावद्धि" -- )
25 समेत (पपु) + 06 चरिपमेषु च (ण मर")
€
आजगरपवं |
म्रगया परिधावन्स ममेषु मरुधन्वसु ।
विध्यन्प्रगाज्छरः चुद्धेधचार् सुमहावटः । ११
स दरी मदाकायं भुजंगं लोमहर्षणम् ।
गिरिदुर्गं ममापन्नं कावेनावृत्य कन्दरम् 1} १२
पर्व॑ताभोगवर््माणं भोगेवन्दरार्कमण्डटः
चित्राद्धमजिनेधितरेदण्िसदयच्छविम् ।। १३
गुदारेण वक्तण चतुरेण राजता ।
दीप्ता्नेणातिताग्रेण छिहन्तं यूकिणी अहः ॥ १४
त्रासनं सवभूतानां काठान्तफयमोपमम् ।
निःश्ामक्षवेडनादेन भर्त्सयन्तमिव स्थितम् ॥ १५
विपरमासु ष्व चूमिपु -- ८} ए8 7 तीक्छो , 027" &8 + 3
गञ्च" (० ) -- ५) 5 चचाट (ण ^र) 12
1009 73 05-6 म महाप, 7 ©3 + सुमदद्न - टि
11, 28 7५ 70 7 1705 2 85588 हट 17 ॐ 7 (20
18), 8 105ला 08 0णार 116 957 णप [0९5 लर्ण
12 @०ण 12 (51. 1) - 2) 23 भुजग
© 4 ५ रोम" (0 लमः) ९) 51 1 3701 3 दष
भिरिदर्म- ८४ ममामन्न -- ८) 5) ६1 > कायर् (० कायेन )
7०71-3 [जान (० [बाद्रन्य) 52 11 > कधरा (ए र)
13 100 18 (ध १1 1) - र) 51 1 3 मर्व॑नो
मोग , 7८ 5 पर्वताक्रार एग वर्प्माणा, © वमाण (0
वर्प्माण) -- °) 5 कारश्च, 1 2 कायैद्य्, ए3 केरी, ए+
16 1-3 5 च्रौरय् (07 मोदन) 51 1 9 चिच्रागमड-
(रा मात) , ह + 7: 9 5 चद्राथम', 2८ चद्रान्नम ठ
70 72५ ८ जनिक्राय मदाय -- °) 51 ए1 > चित्रागकोष्ट
कदय, ह 7 मगद्रद्, 8 70 25-+ 6 "मगन, 2५ "माचि-
तर् 7 गात्रैर (0 चित्र्) + चिच्रागनशध्चित्रस्र्, 72४
विचित्रमदरटश्चित्र, 7: चित्रागमनिने चित्रे -- °) 1 ए ८
705 0४68 ध दा(51 हा 2 हि, पम सुरारिं
14 &1 ० 14 (५ 1 1) - ०) 2 भारन (0
गजता) -- ८) 1 8 4 7201-3 79 83 + [युनि (गः (बु
नि-) - £) 2 2८70 {34 6 टिदह्ान, 723 डचिद्िन् 855
{45 पप] ) सुक्तिगी, सृक्णी ०६८ (0 सद््णी )
15 &©10 15 (सा 1) - °) ए! 2 7८ 7
© « ४ "सतवाना (0 भूताना) -- ^) 8०० 188
नि (छ्प्नि } छः नि शचासवान , ह 1 3 "साहवेड , एय
"सर्म , 22 25 नि श्चनन्क्षेद , 703 (पाह 5९८ ऋ }
सो -येन , 723 “सोन्ध्चेद- -- °) ए हव स्थित , 21 इवाम्थित ,
८ इवोन्थिन , 8 इवोच्छ्िन
[
आरण्यक्प्व
2
[8 175 20
स मीमं महमाभ्येत्य प्दाङुः क्षुधितो भषम् ।
जग्राहाजगगे ग्रो शरूजयोरुभयोवलात् ॥ १६
तेन म॑स्पृष्टमाव्रस्य भीमसेनस वै तदा ।
मन्ना मुमोद सहसा वग्दानेन तख इ } १७
दन्न नागसहस्राणि धार्यन्ति हि यद्ररमर ।
तद्रठं मीमसेनख युजयोरममे परैः ॥ १८
स तेजस्वी तथा तेन थुजगेन वद्छीकृतः ।
विस्फुरञ्यनकैर्ममि न मजाक विचेष्टितुम् ॥ १९
नागायुतसमप्राणः सिंहस्कन्धो महाञ्ुजः ।
गरहीतो व्यजदात्सचं वरदानेन मोदितः ॥ २०
{16 616 16 (ल 1 1) - °) 1 भीत, ए8 4
© [उ)न्पल्य, 81 [उपित (0 [ज]म्येदय) गण स समीपस्य
मम्येल्य -- ४) 51 ए तृपित › {ए पित, 7९३ 4 71-3 यल
वान्, 510 ध्युघार्व" , 75 श्रु चिव › ¶' &8 4 1 पाडव (10
घृदा्कः) एः स्वधित , ह+ 123 ए क्रुचितो , 5 7० 7० 7५ 9
क्षि", 71 क्ुमि , 76 वषि (गः ष्ुधि) ~ ५) 3 चर,
3५ जपि ({०ग चरात्)
{7 &1 7०७७ | -- ° } ए 3 79 {+ 6 "गाच्स्य,
५ "मानद (0 "मान्नस्य ) 7 8 + #{2 तेन सम्पद (
“स््श्य ) मानस -- 2) ¶५ ४1 फिट (® तदा) -- °) &1
ह 721-8 5 ननाद (० समोह) -- ०) 82 4 77 6
दि, 70५71 व (ण्ह)
18 ४) 51 न, 1 0-3 स, 53 [हब, 76४
[इह (णप द्वि) 61 धारयति महद -- °) ४ उभयोर्
(07 ञुजयोर् ) 51 1 2 05 वृध & ज धान सम (णः
जसम) 511 2 वटे, प" परे, 7283 + चर, 61 परं (10
परै) एन सम विद्यते परं
19 °) 73 + 7) &3 तदा, 81 ततस् (0 तथा)
1 द » भूतो (ण तेन) -- ०) ए5$ + अुजगेनाभिसदरृत
-- ०) 15 करतक्रर्; 8 (७५ ८५1551४ ) ठदानेर् ({ण नरकेर् )
॥ 81; द्रीनो 9 128 चये { {0 भीमो १ ध ) प्रप किंलेष्टित् +
किलगितु (10 विच)
20 °) 7५ 8 + "वल (0 सम ) -- °) 7 "यल
(1० "सुज ) -- ९) एय 7 3 स्यजहव, 12 [उ]म्यनदाव्»
21, [अ]ष्यजदहात् 8" [ऽ]म्य्रहनद्वेग (प व्यजहा-सस्व ४8 प
प्ट) 3 सर्व (0 मच्च) -- ०) 59 + 70 4 ० वा
चर्दानविमोहित
21 °) ४ @ +सर्वं (गसदहि) - 2) ह1-8 254
८) ¶५ 3 1 मीम
10 01 -3 ४? अर (० "वि )
59८ |
631
8 31
# 3 1
8. 176. 21 ]
६९ स हि प्रयत्तमकरो्तीत्रमात्सविमोक्षणे ।
दति श्रीमहामास्ते अशण्यकपरवैणि पश्चखघ्तलययिफश्ततमोऽध्याय, ॥ १७५ ॥
80
32
मदामासे
| न चैनमदारद्रीरः कथंचिततिवाधितुम् ॥ २१
[ आजगरप्ै
१.५६
वैशंपायन उवाच ।
स भीमसेनस्तेजस्वी तथा सर्पवदं गतः ।
चिन्तयामास सरस वीर्यमस्यद्ुतं महत् ॥ १
उवाच् च महासपं कामया बरूहि प्रग ।
कस्त्वं भो भरूजगशरषठ किं मया च करिष्यसि ॥ २
पाण्डवो भीमसेनोऽदं धमैराजादनन्तरः ।
नागापुतसरमप्राणस्त्वया नीतः कथं व्रम् ॥ २
(101 वीर") -- ०) 1 अपि (97 प्रति)
(10 "चाधितुम्)
71 3 "सेधतु
(नणो0०) 09 19 24 63 7118810६ ~-- 2121077 दोण
6\ ह) 9 799 79 © + जारण्य -- 8" 207४५ §1
1 8 ५5 (23५ 0 ) 7 61 1 ना(ट न)जगर ~ 441\#
11406 ५ ©४ ५ सजगरग्रहणाजुवर्णन , }3 अजगरसवाद"
-- 4071 १0 (2 हुपा०३, ०06 ० 00011} 70 148
(70 177), 7) 188, 8 (63 फडशा, 9 5 77 )
179 (+ गह 181) -- 570 णा प 5४
707४ 98, 71 21
176
1 &१ पाह चा ६०6० (छ 1 8 144 6) -- ४)
ह ¢ 61 + 23 तदा (प तथा) -- °) 7 सगस्य (०८
सर्पस्य ) -- “) ? 08 + सवीर्यस्याद्चुव महत्
‰ 0४ प्णहशणह (न ४1 1) --°) ठ) 8 (ई 1
101, © पणडञणह) म उचाच (10 उवाच च) §1 7 +
"सर्पे; ¶ ©5 "सत्व-, 67 4 ध "सत्व ({० "सर्प॑) -- ) 51
19.78 4 ५ काम्यया; हा काम्याया, ए+ 7) > क्तो भवान्,
0 कृपया» 71 कमय , & को मया , ७५ किमेव (1० कामया)
61 1 10 6° ष्ण्व ए 1 -- °) 1 3 [जगरः (ण भुजग )
3 04 फाधछण8 (ल र] 1) -- °) एज [अम्मि (०
ञ्ह) -- °) &1 ए 21-56 ष्वा "पुत्राद् (१० राजादु)
~ ०) 71-3 &1 पपणड् स्वया ण्त् कथ
सिंहाः केमरी व्याघ्रा महिषा वारणास्तथा ।
समागताश्च बहुशो निहताश्च मया मृधे ॥ ४
दानवाध पिद्ाचाथ राक्षसाश्च महावराः ।
भुजवेगमलक्ता मे सोहुं पन्नगसत्तम ॥ ५
फं जु वियाब्रठं वा वरदानमथो तव ।
उद्योगमपि इर्वाणो वद्षगोऽस्मि कृतस्त्वया ॥ ६
सत्यो विक्रमो नृणामिति मे निश्चिता मतिः ।
4 ©9 पाड (ल १1 1) - °) 3 {6 188
केशरिणो %५ ७५ + रौरा (० व्याघ्रा) -- °) 7 ममाह-
ताश्च, ©1 }41 दमिता मया च 8५ 6५ बहचो, 701 द्रातग्रो
(0 चहो ) -- ०) एषतु (णच) ए 701 3 वरा 61
४ मषा- (गमया) §1 ह) 2 रणे, 81-8 ए (क्ल
01-8) युधि (1० धे)
5 © 70159 (५ ९] 1) - °) 83 7 (6पन््ा
7201-8 5) राक्षसाश्च ,8 (©: 0188170 ) नागाश्चापि {197 दन )
-- °) 2 7० + 6 पन्नगाश्च, 1० यक्षाश्चव (10 राक्ष)
© देता यक्षाश्र राक्षसा , 711 यक्षाश्वाप्यव राक्षसाः -- ९)
ह + 73 8) नदरक्ता, 1 च ग्राक्ता (० खद्राक्ता) 139
ते, 0\ 3 च (णमे) -- °) 1 चोद ({० मनोदु)
6 03 70188198 ए 80 6० (८ ‰] 1) -- ^) 13
किन, ह+ 2 कितु, 5 ० कानु, 69 फन, 1
काञुग्ाकावा (क्नु) 71 8 70 तपो (णः वर)
ॐ चापि, 83 42, ०किनु; 283 7० वा छि, 72० कितु,
28 फिचिदु (० क्रि चा) -- ४) 51 87० मये पुन » 71-3
अथापि वा (75 ते) -- <) एः तद्योग, 21 5 2८ ¶1 61
उद्यम, 7४ 68 अद्यते, © + उद्यते (10 उद्योगम्) 73 +
58 9८ 725 ¶1 &1 1४; दपि, 21 चापि, 74 ©+ दप + ता
यय (0 शपि) -- ०) 5" चहदयो, 72 ©1 9 4 विवरो
(प्चदागो) &1 र 1-8 6 सवया कृत (४ ०9 )
7 + ०0 ए -- °) 79 दास्यो, 8 अनिस्यो (0
अस्यो ) -- ४) 31-2 7 (8ग्<६ 01-3 ८) धीयते, &1
नैष्टिरी (10 निध्ित्ता) 28 19० सन (एश मति ४५
पणः) -- <) ग् 8 , ब्रयेद ({ग यः) 8 स्वविमे {णि
[ 596 |
आजगसपवै [
यथेदं मे स्वया नाग बलं प्रतिहतं महद् ।। ७
इ्यव॑वादिनं वीरं भीममङ्िषटकारिणम् ।
भोगेन महता सर्यः समन्तात्पयैवे्टयत् ।॥। ८
निगद्य तं महावा ततः स भुजगस्तदा ।
विगरुच्याख रुजौ पीनाविदं वचनमव्रवीत् ॥ ९
दिष्टया त॑ श्ुधितस्याच दर्भो माज ।
दिष्टया कालख महतः प्रियाः प्राणा हि देदिनाम् ॥
यथा िदं मया ्रप्ं थुजंगत्रमरिदम ।
मे स्वया) 5 ए 8, 71-3 5 यथा सख्या महाभाग -- °)
52 ‹ प्रवि" (ग प्रतिः) 61 ह 713 मम (0 महत)
8 ८०८८ 8, 8 7 (€न्क४ 13 ५) 1०8 चङ" उ"
-- ०) ¦ गुप प्ष०ॐ वीर् ध०त् जीम हग "कर्मणा (०
"काग्णिम्) -- °) 2 7 (श्वः 01-3 5) गृष्य, ध [ला
विष्ट (†०त् यै } -- °) &1 मीम त (छप ममन्तास्)) ए
गू, ©+ “वारयत् (10 “वेष्टयत् )
9 °) 9५ ® [न (णत) §1 ए "माग, 2 "वाहस्
(०7 “वाहु ) -- 2) 72८ प्न" तथा (णः तदा) ऽ समन्ता
स्पर्यवारयन्, 2" म तत्र मुजगसखधा -- °} ह" [जय , 76 च
(1० [माल )
10 °) 8 7? (ष्ट 701-8 6} दिष्टम् (1० दिष्टया)
-- ४) 61 र 76 7; + सक््यो, 1725 भक्ष्य (० भक्षो)
8 प्ण देवैर् ४०त भक्षो -- °) ऽ 4713 58 दिष्टः
(7१ @ + र), ए) दन्तः (70 दिष्ट्या 85 10 लप्)
कारन (ण कालस्य) १५ 08 + महता (10 महत )
11 ^) 51 2८ हित; 5 द्यी (ग चिद) ॐ पूव
({ण प्राप) -- ?) 21 न्पद्रूपम्, 83 3 72० 77 74 6
मपरूपम्, परः ©1 ह भुजगत्वम् -- ^) 8 0 4 9 ©
वथा (०८ वद") 5 ह 1 7:-3 5 मया(5) ममा )स्येय,
8 न्वया मत्त (0 मया ख्याप्य) -- °) 81 क्र (ण श्य्णु
85 10 {6४} 6) ह 713 5 त मे (4० सत्तम) 8
श्रोततम्य णु तन्मम
12 ए८{०८ 19, ८५ 1०8 मर्ष ठ -- ?} 81 रोषास्युर ॐ
प्रण मय कोपान्, ©1 कोपादसम्मि (० शह कोपान्) 5 ॐ
7 + € मषपिणा, ¶ © 3 महर्पिण-, © मनीपिण , ©+
महिणा ({०ः मनीपि") -- 76 ० 12 -- <} §1 प्रति
{० परि ) -- ८} 51 ए" 2 चचाद्य, 71-5 ¶ ©3 4 सर्वस्य,
४ मर्ते (ग सर्पस्य) ८1) 007५ 6 सर्वं तव्कथयामिते
13 °) एऽ 06 (प 95 17 ६९६) नघुयो (1० चहुपो)
-- °) 1 न्यर्थं (19 व्यक्त) -- ८) 51 19 64 सथर (गः
तयैत्र) ८ च॑ (पपू) 5५ 71 ४ सर्वेषाम् (ग
ला
त
आरण्यकपर्वं
[ 3. 176 16
तदवश्यं मया ख्याप्यं तवाद्य श्रणु सत्तम । ११
इमामवखां संप्राप्तो हदं कोयान्मनीपिणाम् ।
शापान्तं परियिप्ुः सयेद कथयामि तत् ॥ १२
नहुपो नाम रालपिंव्यक्तं ते श्रोत्रमागतः
तवैव पूर्वः पू्चेपामायोर्वैशकरः सुतः ॥ १३
सोऽ शापादगस्त्यस्य व्राहमणानमन्य च ।
इमामवखामापन्नः प्श्य दैवमिदं मम ॥ १४
त्वां चेदवध्यमायान्तमतीव प्रियद््ैनम् ।
© 3 42419
8 3 179 15
£ 3 181 15
पूर्वेपाम्) -- 4) 81 3 « 7 (6्व्शु 713 8) "घर (ण
करः) ए स्त (0 सुतः) -- ^{लाः 18, 3 ५9
11718
845 तपोि क्रतुभिद्चिव विद्ययाभिजनेन च ।
त्रैलोक्येश्वर्यमतुत प्राप मे विक्रमेण च
अथ सर्वदृपोन्माथी मदो मा सञुपाचिदत ।
महसे सुनिसुस्यानामुवाड क्षिविका मम!
नतो विश्ररित्तश्चवाहमगस्त्येन महात्मना 1
इमामव्रस्या सम्राप्त पर्य ग्रैषमिदर मम 1
न दरैव प्रत्या तात न बलोत्माहदाक्तिभिः 1
न सहायवशश्वापि कश्चिदप्यतिवर्ते ।
खथ प्रप्ता च दीर्य च सपद" कारण भवेत् ।
प्रच्चावतता च श्रूराणा न कद्वाचिदरसपद 1
यथा प्राल्ाश्च शराश्च दस्यन्ते दु“स्जीविन
भीस्मूखीश्च सुखिनस्तस्माहैव हि कारणम् ।
{& &86* ~ (7 ‰) 3 यलि (0 अनुङ)
-- (1; 3) एए "नृपोत्माद (10 नृपोन्मायी) - (7 6)=
(शद } 14८ 4 नम्राप्य (1० "प्र ), 2 “क्रते (10 “मिद् )
12 पद्य मे दैवपय॑य ({0 ४८ [60७० 7817) -- (7, 9)
1९५ यद्वि ({० जथ) -- (7 11) ह+ यद्वि (0 यथा) ]
14 °) 701 3 सोदमापटृतो राजा -- ४) 8 "मदय (०
समन्य) 71 श्चरै ([०पच) - °) 6 ए ¶५ ©१-+ सप्राप्त 9
ग सपश (णप आपन्न ) -- °) 91 ए 3 79 ७अ-+ देहम् ,
॥१८। दर्पम् §. ; द्रैवम्) 5) ए 1 &$ 4 एस (०प्इद)
273 मयि (७८ सम) - &्लिः 14, ए 108 (६ पषणा६प४
५ 18-19)
876* पितो हि विमानाग्यादम सुनि प्रार्थितो मया ।
कुर श्ापान्तमियेव म्रोवाचेद दयान्वितः ।
यस्तु ते व्याद्यतान्प्र्षन्प्रतिवक्ष्यति धर्मत. 1
स्वा मोक्षयिता दापास्कम्मिश्चित्कारपर्यये ।
न चते मव्यमदेन स्मरनिश्चल्रो भच्रिप्यति ।
बरर्यानपि जन्तुम गृ्धीते चद्यमेष्यति ।
5]
(10)
९८५
८३८०८
~ ~~ ~
02 ~4
~~ ~~
=+ ©
^ 1
8 176. 18]
अहमदयोपयोक्ष्यामि विधानं पद्य यादत् ॥ १५
न हि मे युच्यते कथित्क्॑चिद्रहणं गतः ।
गनो वा महिपो वापि षष्टे काले नरोत्तम ॥ १६
नासि केवसर्ेण तिर्यम्योनिपु वर्तता ।
गृहीतः कौरवश्रेष्ठ वरदानमिदं मम ॥ १७
पतता दि बिमानाग्रान्मया रक्रामनाद् द्रुतम् ।
कुरु श्ापान्तमिल्युक्तो भगवान्पुनिसत्तमः ॥ १८
स मायुवाच तेजस्वी कृपयामिपरिपतः
मोध॒स्ते भविता राजन्कसाचित्कारुपयंयात् । १९
ततोऽसि पतितो भूमौ न च मामजदातस्परतिः ।
स्मार्तमस्ति पुराणं मे यथेवाधिगते तथा }) २०
{5 °) ण) ममेध्य ([ण सव्रध्य) 3 0५070५8
"ध्य दायादम्; 71 ध्यमान च (0 "ध्यमायान्तम्) 1
सवक तु मया दशम्, 1६ 71- ८ नपथ्य (19 ध्य) घ्यातु
(1.8 +च; एष्व ) दायाद्रम् -- °) 51 1\ 2५ 701-3 ८
[जोद्धुत (107 त्रिय) -- ९) © "भोक्ष्यामि (1० "योक्ष्यामि)
-- ५) ए माश (ण्या)
16 &1 ० 16०18 -- °) 389 सुच्येत मे (णमे
सुष्यते) ५५ परिचित (07 कश्चित्) -- ४) ग ©: + भ
कदाचिद् (10 कथचिदू) 73 7 (००८०४ 71-3 ८) प्रग्रह
({0" हण) -- ०) 7) (णा 08 1 १९६५) प्राप्तकालो , 19
पष्टकादे , 05" प्रापे काले §1 1 11-3 ¢ परतप, 3 (गा
8 17) ४०१४) द्विजोत्तम , ४1 विद्रोपत ({0 नरो )
17 61० [ष (५ $] 16) - °) 78 ६ नासि,
गः ७8 ५ नासीत् ({०प नासि) 2: ©» "दर्पेण (1० "सर्पण)
-- ?) 511 + तिर्यग्योनौ षि, 21 नीप्र, 01 न्नीनि,
7 ननौ वि „ 06 शनौ च 9 तिष्ठता, 63 वर्तिना (1ग
चर्तेता)
18 &1 ० 18° (५ ९1 16) - ") 739 7079 73
चिमानामग्रयान् -- °) 1९2 महा- (गमया) ऽ 71 3
सिंहा" (0 दारा) 21 7० 75 "सनच्युतात् (1०? "सनाद
दतम्) 8 तदा (0 द्रुतम्) -- °) ५ तदा) ¶५ 6७ 3
कदा (प कुर) ¶, © 3 श्रापात -- °) 05 मयासख (1
भगवान्)
19 °) 3 क्षमया (10 कृपया) 29 [लाति (णः
[आनि ) 7\ सुनिमत्तम , 7५ ७४ प समभि" (1० [जनि
परि") - 467 19०9, 7 उ9-+ 178
877 यस्स्वया वेष्टितो राजन्मोदमेति मष्टारल- ।
~ ०) 8५ "प्ये 15 111 फस्मिधित्कारपर्यय
महाभारते
|
\
[ आजगग्पर्व
यम्तु ते व्याहतान्परशनन्प्तित्रू्ाद्िेपवित् ।
म लां मोक्षयिता रापादिति मामत्रवीरपिः ॥ २१
गरहीतख स्रया राजन्प्राणिनौऽपि वटीयमः ।
सदभ्रमोऽयिङखापि मर्याद भविप्यति ॥ २२
ठति चाप्यहम्रौयं वचस्तेषां दयाव्रताम् 1
मयि म॑जानद्ादनिामथ तेऽन्तर्हिता द्विजाः ॥ २३
सोऽ फमदृष्कमी उमामि निग्वेऽुचौ ।
सर्पयोनिमिमां प्राप्य कालाकाद्री महाद्युते ॥ २४
तमुवाच महाबाहूर्मीमसनो चु्जगमम् ।
न ते कुप्ये महामर्ष न चात्मानं पिगदये ॥ २५
यस्मादभावी सरी वा मनुप्यः मुपदुःखयो;
20 ८) ५3 -नु (किष) दो) पेषु प्रजहान्, १५९
प्रनष्ट (10 जनष्टात ) -- ") 1४ स्मारयन्, 1 स्मतुन् (1०
म्मार्तम्) 3 प्रण 0: जन्मि (अनि) - 4) गरथा
च्च ([०ः यदत) 11 उ [ज)]धिटग, 7, [आपि गत, १५0५-4
[जदरगत ({०ः [जोधिगत) 19 (9 11 सदा (19 मधा)
21 °) 5म (गक) ~ *) 1\1 3 ५ प्िरपयन्, ५३
16 व्र विक्ञेषा , 7" 2)ज 6 विमागपिन् (त रिषः)
-- ^) 51 ]\५ ष्पा, 8 (९स्त्ट्)" वभ) मा (क्ष्व)
राजन (10 धापाद्) -- °) 1\+ श्रापानू (0 हनि) §1
11 3 मुनि (ण पपि)
22 °) {~ऽ ५ 121 2 प्रागतोपि - <) 61 रर (10
स्य) 13 71 श्वापि, 1८ श््येनि (० स्यापि) - °)
© मर्पम्य, 6४ सर्पण, 03 [राणिर्ल्छत } + सर्प्रधा (ग
सस्य) ¶ ©, {सिपि (ग [जा]घरु)
23 ^) 7५0७३या' ({०प्चा') - +} ४प़। ध याचस्
(० वचम्) -- <) व" समान (1० सयान) 11 स्प
णाम्, 1९ दददरस्य (10 द्वा्दानाम्) -- ०) + 0; ५ नतस्
(0) जथ) वृष महिना (0 ऽन्तरिता)
24 °) 72, सोह या सुदुष्क्म --*) प [हो चने
(0 निरये) 5 ७8 + [डानुज (1० ञन्ुदी) - ९)
7 3 प्राप्त (प्राप्य) -- 4} 1 न 02-+ काट (0
काटा)
25 130101० %, 24 त 71 ना पाण वज्ञ उ" (धा
० उः) ~- °) 11 “वाष्ो (10 "गाहुर्) ~ ४) 7० महा
च्छ" (णः सुज) -- ९) 13 0 24 6नच कुप्ये, एन
ष्ये ततत्, ¶१ तन्न कुप्ये (णः नते कुष्ये) ए €~, "राजञ
(10 "सप ) -- *) 8 नास्मनो (61 + ५) द्विजसत्तम
(61 च द्विजोत्तम, &« नपस)
४
सआजगगपवं |
आगमे यदि वापाये न तत्र ग्टपवेन्मनः ।॥ २६
देवं पुरूपफारेण को निपर्वितुमरैनि ।
देवमेव परं मन्वे पृस्पार्थो निरर्थकः ॥ २७
पद्य दवोपघाताद्रि चुजवीर्यव्यपाश्रयम् ।
उमामतवरस्ा सप्राप्नमनिमित्तमिहाय माम् ।॥ २८
कितु नायानुघ्ोचामि तथात्मान िनायितम् |
यथा तु पिपिने न्यस्तारादत्राज्यपग्च्यतान् | २९
हिमवाश्च सुदररगोऽयं यक्षगधमर्नकृरः }
मांचते ममुदीक्षन्नः प्रपतिष्यन्ति विहः) ३०
विनषएटमथ चा श्ुन्वा भविष्यन्ति निस्यमाः |
धर्म्ीखा मया ते दि वाध्यन्ते गज्यगद्धिना ॥ ३१
26 }) ५1 [5 ५3 यम्म्यार+ 11 3 67) 5 1 34
ष्ायःम्पराद् > नम्नाद (नितयन्नद) ऽ\ जयानै,
ननो 1) मभावी) -- ^} [1 -चन (1 पन )
0५ द्रापिं , + {3 ग्द (प रग्पु }) कृण न" ({0त मन)
प ¬. =(६५१} 1} 1 1५ -- *) 61 1५४ 0
1 3 ५ ©! {जुनिय, एप 5-+ 0 01 + € व 83-
तव , पर वित (कनि) - <) 6) त नि (न
(+ ) ~ ४) १1613 भा दौम्य ह निर्र
28 <) (्ञदडयो ({कवद्रमो ) तपाद ("0 "चार
{3 9 (0) -- *) 511५1 उश्यात्,
1 श्रि, वृ श्रयः -- ८) धो ©> 4 "¶{ आप्र {1७
न्वरन्या) ६ (प्त [* 0) प्नाप्रखप (ण मप्राप्तम्) ~ °)
51 {1 3 यरिमिम, [५ सनिमिनम् (16प श्रनिमिमम्)
1\+ मद्धि मा, ९ दाप म, 104 हुटोचम (10 दार गाम्)
29 *) {3 नानि 1» [आर न {१ (त्मादु) ), 79
@) +न 51 ++ 1)\ [आदि (गः [नु } ©+ 3 १
रय्मु नानुभोखातरि -- <) 9111 3रि, 3 ५ [0)-3 ल
मु (प्म) 0८ न्यम ((0प्न्यम्नानु) ~ ५) ¶1 3
{4 {८ष्ट ८ } ७3 + *[ गस्यान् (107 गन्य)
30 ^) 7 न मामुतीक्षमागाम, 3 3 {८ 77) + 6
मा मुद्रीध्रमागाने - ^) 911*1 »ए+ 071 03 3 ८61
[2 श्रयति , व घ्रनवि' (त श्रपनि )
31 “)} 61 [५1 उ 79 प्रिनामम (1८ विनएम) 237
(रण्ट्ट]" {1-3 ८} (मा (ष्पा) - <) 51 यवी
मयम्, 142 शश्रूरमयाम, 1; (रम्याम, 11 द्ीराया,
वः ०४५ दागाम्नयया (10 "नीरा मया) 51 एउ तरद्िः5
नपि (तिनि) ~ °} {+ 7५ यथ्यत (19 याव्यन्ने)
२५१ {2 }
आरण्यकपर्व
[ 8 176. 87
थथ वरा नाञ्ुनो धीमान्िपादमुपयाखयति ।
सबौस्रपिदनाधरप्यो देवगन्धर्वगक्षमैः । ३२
समर्थः स महावाहुरेकाह्या सुमहावलः ।
देवराजमपि खानास्प्रन्यावयितुमोजसा ॥ ३३
करं पुनधैतराषरख पुत्र दुर्यूतदेषिनम् ।
विषिष्टं सर्व॑लोफख दम्भरोभपरायणम् ॥ ३४
मातरे चच म्रोचामि कृपणां पुत्रसृद्विनीम् ।
यास्माकं नित्यमास्ते महचमधिकं परः ॥ ३५
कर्थं जु तखानाथाया मदिनाशाद्धुञंगमम ।
अफरास्ते भविष्यन्ति मयि सर्वे मनोरथाः ॥ ३६
नकुलः सहदेव यमजौ गुस्वर्तिनौ ।
11 99 9) गृदधिन , 133 (पा १९ प (८९४) पत्रिग्रष् , व
© गदिन (© “गृपघ्ना)
32 °) 1५ [चोदि (न) -- °) 813 1 दिव्याखर
(10? मवार) न् 64 दिन्याखपिधि(19 प्ललानव्लत द्)
नार्यो -- ८) 9 "गधर्यदानय + 61 » दानवराक्षम
33 ०) 7 3 समय मुमावाए्ने --) 81 ण्क स,
111) ~+ 7८ फः 0 ० ण्केपि; 89४ णको ता (10पण्काहा)
वरा पाग्य (निसु) 61 भा चिरेण मा (1० सुमहा)
5, 1 7013 ८ ण्केनाद्ा (५ क्ष्मा) महायेटः - °)
11 3 + त्रा (1५ प्र) 21 (८१८५५713 6) सजना
{ननो )
34 *) ग पनन, © तु घून (णः दुत ) -- <) 61
द्वि ‰, 1\1 विष्ट रि, 13 शिष्ट हि, +» पिनष (प पिद्िष्ट)
-- 4) [ए 707 74 6 ©, दभो", ५! लोभमोह , €
मानाद्ोभ'
35 ०) ऽ 5 भा वेव, एज 7" सनु (० चैव)
-- ४) 7) प 63 + पुत्रगद्धिनी, 0: “वद्धिनीं - <) 51
1 भसा (गया) 5 [जस्मासु (0 [नम्माक) -- 4)
एर (कपर)
36 °) 5! {५1 3 फथ -स्यामनाधाया, ६4 71-8 5 1
[1 सथ मम्या प्(703 2 ज , 61 व्य)नायाया, 23 72० 7
1)+ € -स्या क्थ (134 ए0\ (प्प्म]) कथ तस्यास्) स्वनाथाय
-- °} ५ यफल (10 भषन् } -- °) 231 मम (1० मयि)
14 त्ा ©) ऊ सय, वृ 62-+ सर्प (0 सर्य)
37 2) 137 (९५८८४ 213 ५) क @४-4 यसौ च (०
गमय} - 72 ० 4738० -- °) 511 3 सम्नभौ,
12 9 07 + ८ गुप्तौ, 76 "सरन्धौ
599 |
8 176 87 ]
£ १ :#% मद्राहूवलसंसतव्धौ नित्यं पुरुषमानिनौ । २७
॥ 3 181 37
निरुत्साहौ भविष्येते अ्वीरयपराक्रमौ ।
मद्धिनाश्रात्सरिथूनाविति मे वर्तेते मति; ॥ ३८
एर्वविरं बहु तदा पिरुलाप वृकोदरः ।
युजंगमोगर्सरुद्रो नाशक विचेष्टितुम् ॥ ३९
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो वभूवाखखचेतनः ।
अनिष्टद्नान्धोरादु्पातान्परिचिन्तयन् ।। ४०
दारुणं ्यरिर्वं नादं क्षिवा दक्षिणतः स्थिता ।
दीप्तायां दिशि वित्रस्ता यौति तस्याश्रमस्य ह ॥ ४१
एकपक्षाक्षिचरणा वर्तिका घोरदर्शना ।
रुधिरं वमन्ती ददे प्रत्यादित्यमपखरा ॥ ४२
58 79 0) 88०० (य ‰1 87) -- °) 1319 0५70
7५ ° भविष्यतो (21 "प्येते) निरुम्माहौ -- ८) §1 ए
नाद्र (0 "नादात् ) -- ५) 51 71 3 निश्चिता (0 वर्ते)
59 30076 39, 7५ 108 वश" उ॒ -- °} §1 71 3
¶1 ©1 143 तथा (०८ तदा) - ४) 61 विरप्य च, 702
घिप्रष्टाप ( {07 चिक) -- ०) 176 "सनद्यो; 213 "सरब्धो
(0 "सरदो ) -- 4) §1 74 9 25 न श्राशाक, 81 नादकन्स
(01 नादकष्च )
40 °) \ च (० तु) -- ») 51 [ज]खम्त' , ए+ [गा)श्स्त'
{7० [ज)सस्य' ) -- ०) &1 एए! 3 1) अरि्टदधौ } (9 ©३-+
अतिदुदैरे -- ०) 84 तान्विचित, 7५ ७ 8 वहू चितः
(10 परिचिन्त* )
41 °) 72५ करुण, ¶५ ७४-५ दारुणास् (1० दारुण)
१५ 64-4 तु (० हि) -- °) 5111 3 793 61 चः; 79 +
8 7019 6 हि (10 ह)
42 °) 2५ "पादाक्षि (10 "पक्षाक्षि ) 8 71 चरणा,
54 7 © चरणान् (61 वचना ) (1०? चरणा) -- °) &!
7 9 फा न्वैका, 79 मपुका) 174 113 नर्तुका, 21 वर्की) ए»
78 न्दी; 12\ विका, 5 जुकी ; 7 भलत, ५ © नस्यू
षान् (61 "हा ) (गः विका) §1 1९9 791 7 "ददैना +
18 731 01 "दक्रीना, प 624 "दरैनानू -- ^) पः
1016 | [९8 सस्ग्; 2 7 ({ ०२८७१ 75) 1 रक्त (10
रुधिर) 51 वमतते, 1 वमी) 1 वसती; ११ वमतीर् (०
वमन्ती) 5 वमती दृटा, पृ @3-+ वमत्तोददोत् (७
` पयत्) (107 वमन्ती दष्शे) -- ८) 11४ सपस्वना; 21 7५
7०9 ४ अभासुरा (91 "रा, 7० रा), 89 4 20 2, 6
अभास््रा, 71 9 }1 जपस्वरां (13 ^र ; “रा ), 76 अवांवरात्;
7 64-+ सरस्वनान् 51 ए" "दिलसमस्वना, ए, "दितयतप-
महाभारत
[ आजगरपर्य
प्रवावनिलो सकषश्ण्डः सरकैर्कधैणः ।
अपसव्यानि सर्वाणि भरगपधिरुतामि च ॥ ४३
पृष्टतो वायसः कृष्णो याहि याहीति वाशति ।
धरहुयहुः प्रस्फुरति दक्षिणोऽख भुजस्तथा ॥ ४४
हृदयं चरणश्चापि वामोऽख पयिरतते ।
सव्यस्याक्ष्णो विफारशाप्यनि्टः समपयत ॥ ४५
स धमेराजो मेधावी शद्धमानो महद्धयम् ।
द्रौपदी परिपप्रच्छ छ भीम इति भारत ॥ ४६
दाश॑स तस्मै पाश्चाली चिरयातं वरफोदरम् ।
स प्रतस्थे महावाहुरधौम्येन सहितो चपः ।। ४७
्रौपया रक्षणं कार्यमित्युवाच धर्नजयम् ।
स्वरे, 59 दिदयमष्टासुरा, }72 "द्वियपुर सरा", (७६ ४5 11 7ए+
28 ©1 गणा
43 ^) 313 } (©प८न्+ 018 5) ¶ © चानिषछो (ग
[निरो ) ~ ४) 19 72५४ 7009 13 71 6 चडद- (0८ चण्ड)
51 1६1 3 ग &४-+ 203 -वर्पणः (0 कर्षण ) -- °) 6171-3
71-3 सत्वानि, 5 चवातन् (0 सर्वाणि) -- °)
शद्रातानिष्व
44 ०) 51 7) 3 वाचनि, 73 2 71 3 चात, 1,
51-8 2० 70 708 द्वयस (0 वादा") -- ९) 5 7" 1५
स्फुरति च, 8 प्रस्फुरते -- ५) 8 (०८०४ 111) च {० [ज
स्य) 51 तत्त, 7» तदा ({० तथा)
45 °) §1 एए) > चरणौ , पूप चयनद (1० चरणा) $
£ 71-8 चाम्य ({0प चापि) 26 हृदय कपते तस्य -- °)
1 3 वामे, 26 चापो (ण्प्वामो) ऽ) 71-8 6 वि,
ए) ७3 ४ [अपि (० ञ्छ) 231 8 4 76 701 4 6 युप
61 #1 परितप्यते, 139 29४ 73 "तप्यति , ¶५ 69-+ “नूखयति
~ °) {3 61 73 सव्यश्च (०८ शस्य) + 701 0871
¶1 01 [आक्षर् (1०) [कक्षम ) 71 विकार च -- °) ५
65 4 भण [लुपि 5113 [नरि , 7) ज [आनि , 69
(अनिष्ट (£ [सनिष्ट )
46 °) 581-3 1) (6रव्ल 015 6) #1 घर्मराजोपिमे'
- *) 8 > (ण्न्म 113 8) मन्य (गदर) ५ 3
महाभय -- °) ए+ भामिनि (ग भारत)
47 °^) 13 तस्य, 61 राज्ञे (1० तन्म) -- ४) 51 चिरा
यातत -- 4{{6 47००, 238 16 18
878" कथयामास तस्सर्ब शगान्दन्तुमितो गतम् ।
तच्छुष्वा स्वरितो राजा श्धशसुद्टि्ममानस ।
-- ९) 71 513 75 गृण सप्रतस्ये, $ + 719 + प्रतस्ये स
{ 600 ]
आजगरपरवं |
नङृटं सददेवं च व्यादिदेश हिजन्य्रति ॥ ४८
स तस्य पदययुन्ीय तस्ादेवाश्रमासयुः ।
दद पृथि चिदहैर्ममस्य परिचिद्िताम् ॥ ४९
धावतस्तस्य वीरस्य ग्रगार्थं वातरंहसः ।
आरण्यकपवं
[8 177. 8
ऊरुबातविनिमरान्दुमान्ग्याव्जितान्पयि ॥ ५०
स गत्वा तैस्तदा चिदैरदद्ं गिरिगह्रे ।
गरी शुजगेन्द्रेण निथे्टमुजं तथा ॥ ५१
हति श्रीमहाभाग्ने आरण्यकपर्यणि प्रट्सप्तदययिकद्ात्तत्मोऽध्याय, ॥ १७८ ॥
३,७\५
सरांपायन उवाच ।
न्तीमातः कथमिमामापदं त्वमवाप्तवान् ।
युपिष्टिरस्तमासराद्य 7 । कथायं पर्वताभोगम्रतिमः पनगोत्तमः ॥ २
दयितं भ्रातर वीरमिदं वचनमव्रवीत् ॥ १ | म ध्मराजमालक्ष्य भराता भ्रातरमग्रजम् ।
(9; ध््णः ) -- 4) §1 181 701 94 ५नृप,§ प्रु
(107 चपः) 2८५ धौम्येन मद पाड्य
48 एष०्ण 48 -- °) 61 षा 401 इस्युक्तवा च (0
हन्युवाच )
49 °) 73 2; (106 व्य ) 63 + जन्त्ीय (णि
टप्रीय) -- °») 61 षा 3 2" 2 ५ विभु, 21 पुन (ण
ग्रञरु) -- ^ 49००, ८ {८ 72 74 6 25
879* गगयामाम न्नेयो मीममेन मष्टावने ।
स प्राचीं द्विदामान्याय महतो गजयूयपान् ॥
-- ^) 51 &1 3 47) ५ पदर्वरी (ग पृविर्वी) - °) 51
पदर (10 परि ) ~ ‰{{€ 49, 73 7५ 70 74 € 18
880* तनो शरगसदस्रानि गजेन्द्राणां रतानि च 1
पनितानि चने दृषा माग तस्याविदराकरप ।
[ (1 2) 23 70 72५ ० "विर्नप (10 `विद्चन्नप ) ]
50 °} &1 1 3 धावमानस्य वी(51 वी)रस्य, एप
मद्या धाव्रतस्छम्य -- ४) 8 7५ 70 7५ € गार्य, 7५
“णा (मः व) -- ^) 51 (भिन्नाः ए 9 7: 3 "सिन्नान्,8
72८ 7० 74 ०&1 + ४ "मन्ना (0 (मप्नान्) - ५) ए
11 3 ६ व्यावर्चि', 723 जावि (1०9 व्याव्ि ) 28 70
7077५ ० प दुमा ज्यावजि(एः "सिना पथि -- 4धनः
50 € 1०8 881^
51 °) 2 81 ° गत्वा चस् (7 ० चचस्) 1 ४
© 3 1 वया (10 तद्रा) ~ &४-+ 27 7५ ¢ 175 ध्नः
1 26, धः 50
881 स््षमास्नभरूयिष्टे निष्पग्रदुमसकटे ।
रिण निजे देद्ो कण्टक्टुममकुने 1
जद्रमम्याणुशुपाकीर्ण सुदुर्ग विप्रमोस्कटे ।
76 |
{ (1, 1) 2 "मकुटे (10 “सक्टे)! ~ (7, 9) 10
निजन (० "टे ) -- (7, 8) ५ क्षया" (‡ग छुपा) ]
-- ५) 7५ © + चिचेष्टम् (1० निश्चष्टम्) 8 + 81 7
(6२०६ 725) © 2 21 तद्रा , 54 स्थित (0 तथा}
(नग्न ~ पमण 747 51 ए 3 0 पृष
@५-+ जारण्य ~ 50-47-८7 8 + 2381-8 6 [पा 78
7)1-9 &1 आजगर - 47 10 (हप68, फणपत8 07
100) 70 179 (7 178), 71 184, 8 (पिः 5
1 ) 160 (17 गण 182} ~ 570८ 10 01
54, 73 55, 201 67
177
1 °) 61 धमराज" (1० युधिष्ठिरस) £ ० 61 समा
(०८ तमा ) -- ४) 219 7५ 72 7५ ० "भोगेन (9
*सओोगाभि ) -- ९) &1 आ्रात्तर दयित (प्न भण्ड) } ए 4
11-3 6 भीमम्, 5 76 ए 2५ ऽ 8 (6८८७१६ 6) धीमान्
(1० वीरम्) -- °) 8 (6८०४ व" ) इद मित्यघवी द्वच
2 २) 13 4121-3 8 (९८०६ व") इहाप्त' (107 अवाप्त )
5५ आपद प्राक्षवाननि » 76 यदि त्वमिहमाप्तवान् (510) -- °)
§1 ए 9 भुजगोत्तम › 8५ नागसत्तम ({0प प्च ) 7४ ©
-मोग पद्नगघत्तम
°) 71 धर्मराज समालोक्य -- 2) हः + 5 तत्तो
(ग आता) -- °) 61 1 ; अरहिणाभिविचे(&1 वै )्टित
--- 41८67 3, 8 7 ८ [>+ € 228
882^ शओीम उवाच ।
अयमाय महासस्वो भक्षार्थं मा गृहीनयान् ।
601 |
श~»
[॥
{4 {379
ठ 177 8 |
थयामाय तन्सरव ्रहणादि विचेटिनम् ॥ ३
युधिषिर उवाच ।
ठेवो घा यटि वाद्य उरगो वा भवान्यदि।
मलयं स्प वचो ब्रूहि प्रच्छति त्वां युधिष्ठिरः ॥ ४
किमाहृत्य विदिता वा प्रीतिस्ते खाद्धु्जगम ।
किमादार प्रयच्छामि कर्थं मुशवेद्धवानिमम् ॥ ५
सर्पं उाच।
नटो नाम राजाहमा्ं पूर्स्तवानष ।
प्रथितः पश्चमः सोमादायोः पुत्रो नराधिप ॥ ६
करतुमिस्तपसा चैव खाध्यायेन दमेन च ।
नहणो नाम राजप प्राणवानिव सस्थित ।
युधिष्टिर उवाच ।
सच्यतामयमायुप्मन्प्राता मेऽमितविक्रम ।
यमा्टारमन्य ते दास्याम श्ुत्निवारणम् ।
सप उचाच ।
आहासे राजयपुत्रोऽयर मया प्राप्त मुखागत 1
गम्यता नेद स्यानच्य श्वो मवानपि मे भयेन्।
तभेतन्महायाे त्रिपय मम यो घजेत्।
समे भक्षो भवेत्तात घ्व चापि पिषये मम।
चिरेणाद्य मयादार" परा्ठोऽयमयुजम्तत ।
नाष्टमेन विमोक्ष्यामि न चान्यमभिकाषटरुये। [10]
{ (1, 9) 26 + विक्रम (0 "विक्रम ) ~ 70 11088
9-10, ¢ 8{8728 11 ]
4 ४) 8द्रैलनायो वा ({0यदि वाद्य) 2) यन्न (1०
द्र्य) - 4) 7४ पृच्छते, ©1 पृच्छामि (1० पृच्छति) &§1
1५1-+ ४ स्वा (गस) - &{लिः 4, 254 72८ 79
7५4 615
898“ क्रिमय च स्या भ्रम्नो भीममेनो थुजगम 1
5 ८०] 23 11“ -- ०) 8 ररि (वा) 2,
7८0८०15 888+ {07 5० -- ८} §1 + 71 कम् (1० श्रिम्)
६ जा सपं (10 भाहार) 73 पिन खा, (४ @1 इ ५
प्रयच्टरेम (10 "ट्प्रामि)
6 °) 7 7८ पूवं (फः पूवस) ए, 0; अपूर्पा पूर्वज
सव, 2५ साम पूवमनखय -- ५) ©° [15 नगाधिप
सायोदारर सुत
7 ४} ४८4 8 वरेन च, 7 च भारत (ण दमेन च)
~ 5 ०7 (णा] ) 7.८ -- <} §1 [९1 3 7» अन्यद, 125
सघ्रय च^ ©) अप्राप्य (1० अव्यग्र) -- 4) 7५5 7 प्राप्तो
(५ प्राक्स) विक्मेणच
[5]
महामासे
[ आजगरपर्व
तरलोस्यैशवर्यमव्यम्ं प्राप्नो विक्रमणेन च ॥ ७
तदैश्वर्यं समासाद्य दर्पो मामगमत्तदा ।
सहस्रं हि दिजातीनायुवाह् शिविरं मम ॥ ८
देश्वरयमदमत्तोऽहमवमन्य ततो द्विजान् ।
हमाममस्त्येन दशामानीतः पृथिवीपते ।॥ ९
न तु मामजहास्य्रा यावदद्येति पाण्डव ।
तस्येवाुग्रहाद्राजननगस्त्यसख महात्मनः । १०
पष्ठ काठे ममाहारः प्रा्ठोऽयमनुजस्तव ।
नाहमेनं विमोक्ष्यामि न चान्यमभिफामवे ॥ ११
प्रभ्नाुचारितांस्तु चं व्याहरिष्यसि चेन्मम ।
8 °) 75 गेश्वर्य॑ हि (ण तद्र्र्य) -- °) 725 मोहो
(गःदर्पो) §1 ए 71-+ 6 आविदात् (107 अगमत्) 7
पुरा (ग तदा) <) 3 ©+ दख च , 1५1 "सराणि
(107 "स्रष्ि) -- 4) 8 बहति (0 उवाह)
9 °) 79 (ए्ध०€ व्ण }) © रेश्चर्यच (ण रेश्चर्थः)
1४ 61 "मोहेन (10 "मत्तोष्हम्) -- 2) र 8४-+ र "मलय
(0 "मन्य ) §1 एः 7० द्विचोत्तमानू (10 ततो द्विजान् )
©1 व्राहयन्मर्वत्तो दविजान -- °) 51 दमामवस्यामगम
-- ८) 21 दापिन (107 आनीत ) 51 पृथिवीते, 8 इति
मेस्स्ति
10 °) 517 375 त्र, नच (गप्नतु) §1
19 मा नानहात्, ६ उ्माननजः, 1 © +मा ग्यज'; ©
1 मां ज्यान" , 115 मा प्रजदत् (८? मामनहात्) -- ४) $1
1 2 लये , 2० जयेति, 7" अभ्येति, 7४ © अन्वेति (ण
अचति) ¶' © पाडव -- 5 ०० 10-11
11 26०्ण 11० (० 5] 10) - <) 23 701 फ
2 मयाहार' (८५ र}, &1 समाहारः, ©9 मष्टाराज, भः
ममार - °) 54 प्राप्तोसि भरतपंभ - 79 ० (कषरा }
11412 -- °) 8 + ठ 7८ 77 04 6 ५ ©+ न
चान्यद् + 8 7० 70 7) ५5 जपि (0 भभि-) 51
1 > & -कराक्षये (10 कामये)
12 750 12० (९ १] 11) -- °) ५0 3
उच्चरिताचू 1 275 तुभ्य, ए५ 71 3 63 श्युला, ठ 7०7"
7 ० चदय ए 9ाभ्त्वतु, 7४1 8 4 तास्व (णतुत्व)
-- *) 5 71 : ९ व्याकरिं (7० व्याहरि ) -- 4
12, 71 15 884#
13 ण्य 180-148 -- ^) 511 3 सर्प व्रूहि (णः
02708) ) , वभ बरूहि सर्द ४) 51 1 3 प्रतिमोक्ष्यामि,
ण ५1 14 प्रणह्ञक्तिनि (णते वच }) -- <) ग कामम्
[ 60 1
आजगग्प् |
अथ प्राद्विमोक््यामि भ्रातरं ते ब्रफ़ोदरम् ॥ १२
युधिष्ठिर उवाच ।
रहि मष यथाकामं प्रतिवक्ष्यामि ते वचः ।
अपि चेच्छक्तुया प्रीतिमादत ने धर्जगम ॥ १३
वेयं यद्राह्मणेनेद तद्धवान्येत्ति केवलम् ।
सर्पगज ततः श्रुत्वा प्रतिवक्ष्यामि ते वचः ॥ १४
सप उवाच ।
ब्राह्मणः फो भवेद्राजन्वेद्यं किं च युधिष्ठिर ।
न्रवीद्प्तिमतिं तवां हि वाक्यरनुमिमीमहे । १५
चाधि्टेर उवाच ।
सत्यं दानं श्चमा यीरमानरठंस्यं दमो घृणा ।
(10 प्रीनिम) - ‰{1,7 19, {\3 (91 17135 1-20) 10९
2 [4५ १६८ (15८70 30) +) 1 (> 19)
14 716 14 (८( +} 13} -- °) वग मन्द् (0
येच) ‰+ 83 7८70711५ प्र ©3 ५१च, उतु (नि
यदू) 71 जि) ४3 दिगि (तद्र) (तवेद चयद्रा
यनन ~ 70 1 १1 1{*१ [1 (सरला 13119)
115 {€ 1१
६२१ श्रू ये मया याच्प ररय घ्नन्तः कर्1
-- <) 5) 1\ 0,~3 धत , भगव (गः गत) ८1 मप
गनो तेयुग्या -- ८) 91 [1 3 प्रनिमोक्ष्पामि,८ \1 11
-- {1९ 14 {++ 701 3 1ए). त [45 1१60) आ ++) 1
(20 19} ‰ दौ) 13 (+) र 11८7 19
15 701० 1; (नपा ८ ष्ला) - *) © पि येच
{1५ {प्न ) ~ <) 1\+ 7 प्रपू>ि (1० ग्री)
[सितिमनिस्य नि, 1५ 0 'मतिटिग्वा, 0५70, मरति सयाः
श्र। + मनिगन (५ नि), 407 4 [ननुमनि (©
(7 श) ग्याप्नि - र) 09 "मिमीमदि, § निनोभिने
16 °) फग्खाक््य (गरन) 1 नप ({० क्षमा)
5111 3 7; श्नौचम् (0रश्रीःम्) -- *) }, -पो (५
टमो) - <) 511\ {1 3 ¢ गदर (10 नागन्ध) ~ ^)
070 च्म (स्मन) ~ + 16 {+ 70 3175
६.+ परया च गुगान्येषी मात पुरपपन ।
मतोऽ्यि दोपान्राचेन्द न गृद्धाति कदाचन ।
लीनानुरस्पी मत सतन साधुग्रसरः 1
निलय द्रानराद्चैर नेया वाद्य दुः 1
गर्प टयाच।
यत्रन प्रि राजेन्द्र फ काल श्राद्धदरानगरो 1
1\3 3
[6]
आरण्यकपर्व
|
|
|
|
|
।
|
|
|
1
॥
॥
1
[8 177 20
श्यन्ते यत्र नागेन्द्र स ब्राह्मण इति स्मरतः । १६
पेयं स्यं परं ब्रहम निर्दुःखमसुखं च यत् ।
यत्र गत्वा न मोचन्ति भवतः किं चिवधितम् ।। १७
सपं उवाच ।
चातुर्वण्यं प्रमार्णं च मत्यं च व्रह्म चैव ह ।
शदरेप्यपि च सत्यं च दानमक्रोध एव च।
आन्र्धखमर्हिमा च घृणा चैव युधिष्ठिर ॥ १८
वेयं यचा निर्दुःखमसुखं च नराधिप ।
ताम्या हीनं पदं चान्यन्न तदस्तीति रक्ष्ये ॥ १९
युधिष्ठिर उवाच ।
यद्रे यतद्धवेदश्ष्यं टि तच न पिते । १३4
परस्न प्रक्नवित। प्र्ट सर्यि मतोऽनिमे।
युधिष्टि रखगाच।
यद्र य प्रायण पञ्यच्छरोतिय ध्यानत परम् ।
धन मन्येदिशि्ट तुस कार श्राद्ददानयोः।
म्प उाच।
फ वेद परम राजव्शसमे र युधिष्टिर ।
सन्नोऽमि मद्रायाले वाक्थैरनुमिमीमरे।! [10]
[721 छप (ष्का) ) ठप) {116 708{6ा०प [पि ० 17०
प) {0 (16 [107 पा ज 11९ 5 ~ (1, 6) 7५ 1006288
13°* 07 17०6 - (7 8) षर् (गधन) 713
मये (0 मन्वदरू) 01 नकान (मकार ) - &नः
16 & 71 1८445 14, रनण]6 0 >कृव्व5 14 |
-- (1, 9) [+ दाम (0 रानन्), ण्व किः स्वव मरनर्पम (101
{© [2510107 111) ]
17 ^) 71 3 यन्परम (107 सपं पर)
18 {ऽना 15 -- °) 5114 7: $ 6 चेत्, 3
त्, ने (नच) ४) + मद्यादि (10 मदय च)
1\} 3 413 77071 34 ० (भरि (गद) - °) £
713 6 (07 0९05८ च) 51 4 7 5 च सत्यादि
13 71 3 च सानि, 1\+ च क्लानादि, 21 यदा सल (ण्व
मन्य) -- ५) 1\3 7५ नद्रोधम् (० जक्रोध) -- प ०
18 -- ।) 51 # 7:-» ५ चनि (10 चय)
19 ८) 61 1\) 3 यवा , 03 यथान्य, [+ 3 70 + 6
यथान , 0० 71-3 यच्चा; 75 यदर्य; 7 65 ५ प यच्चा
(1० यच्वान्य) -- ४) 5 [५ 25 युधिष्ठिर, 14 सुख कृष
({ग- नरा ) -- °) 1८ रक्ष्यते (० रक्षये) - 49
19, 7८ 73 (पापा ) 1718
[ 003 |
ते आजगरपर्व
8 177 20 ] महाभा [ आजगरपर्व
व भवेच्ो नादा ब्राह्मणः ॥ २० | व्यर्था जातिस्तदायुष्मन्कृतिर्यावन्न दर्यते ॥ २५
£ ३ 1 नै श्रो मवेच्छर्रोब्ाह्मणो न च ब्राह्मण य्
यत्रैतहक्ष्यते रषं वृत्तं स ब्राह्मणः स्तः ।
यतरैतन्न भवेत्सर्प तं शुद्रमितति निर्दिरेद् ॥ २१
यल्युनर्भवता प्रोक्तं न वेयं विद्यतेति इ ।
ताभ्यां हीनमरीत्यात्र पदं नास्तीति चेदपि ॥ २२
एवमेतन्मतं सपं ताभ्यां दीनं न विद्यते ।
यथा शीतोष्णयोर्मध्ये भवेन्ष्णं न शीतता ॥ २३
एवं वै सुखदुःखाम्या हीनमस्ति पदं कचित् ।
एषा मम मतिः सरपं यथा वा मन्यते भवान् ।। २४
सप उवाच ।
यदि ते वृत्ततो राजन्ब्राह्मणः प्रसमीक्षितः ।
886*# ताश्च सर्घ्भनदोपेण कथयस्व नराधिप ।
20 °) 8४ 8 1५ च तद्, 5५ 7" 7५ तु यद्» 71 6४ ५
19 चैव (ग चेतद् ) 287 (6५५6) [+ 6) सक्षम (णः
लक्ष्य) -- °) 75 तचेन्, 01 3 57961 8५7 चेतन ,
ण) 63 वैच ({० त्व) 8 स्यते (¶, रक्ष्यते ) ({० विद्यते)
--°) ए नैव (ण्नवै) -- °) पृ" 8) ब्राह्यणो न चः; प्५
७५-+ नव व्राह्मण (1० न च बा) -- 20= 8 19 189 8
21 °) 01 त् (1०? [पठतलध्) 51 7 71-3 + रक्ष्यते
सपै यत्रैतत् (51 71 2 यस्यैतव्; ए येव) -- 2) 7४
तद्ृत्त (0 इन्त स) 16७1 स व्राह्मण ति स्मत. ( = 16)
-- °) §1 1 8 71 3 5 सर्व॑; ए, सल; ए, निलय (10 सर्प)
-- ^) 0५ सद्यद्र, ¶५ ७४ ५ शुद्र तम् (० त श्ुद्रस्)
22 °) 1 भुजग (1० भवता) -- 2) §1 1 3 भव
तीति} ए 29 8 06 70 7५ 6 ¶ू" कध] विद्यतीति च (5
19 71 7! ह) , £+ 71-8 विद्यते त्विति (13 यथा ४80) , ८५
विध्यते तथा 81 वेद्य स्व वेतीति ह, 75 न तदे भवेर्वि्
-- <) §1 1 भतील्यान्यव्; 51 + इतीलयन्न; 83 [01 एष
6४-+ खरतोन्यग्र , 7५ दति क्षेतत्, ?, > जतो नान्यत्, 7४
अतीवान्यत्» 728 पद् नान्यत्, 1 वेद्रधन्न, © अतोन्यत्त,
पा न चेयर, 143 न मेन्यत्र (0 भतीद्यात्न) -- °) 7;
ससि (1०५ नासि) 25 न च परयामि चेदपि
23 °) ६५ सद्यम् (०? एवम्) 17" मम ({० एतन्)
511 3 पर; ए + 71-5 ७ पद (0 मत) 0 सौम्य
({णप्सर्षै) -- ४) 8तु (भ्न) -- 9 ) ए + 95नव
(07 भवेचू) 511; 7, भवेच्छीत न चोप्णता
24 °) 7९५ चास्ति, 8 7 (@ल््६ 71-3 6 ) नासि (1
सलि) -- ०) 8 (०ष््य् प 65) कथ (10 यथा)
गुषिषछेर उवाच ।
जाकिर महास्थं मरुष्यत्वे महामते ।
संकरात्सर्मवर्णानां दुप्परीकषयेति मे मिः ॥ २६
सर्वे सर्वाखपत्यानि जनयन्ति यदा नराः ।
वाधुनमथो जन्म मरणं च सम॑ नृणाम् ॥ २७
इदमा प्रमाणं च ये यजामह इत्यपि ।
तस्पाच्छीरं प्रधानेष्टं विदु त्चद्िनः ॥ २८
्रादधामिवर्थनातपुसौ जातकर्म विधीयते ।
तत्रास माता सावित्री पिता त्वाचा्यं उच्यते ॥ २९
वृच्या शुद्रसमो ह्येष यावहेदे न जायते ।
25 °) ह+वै (प्ते) 51 यदि कृत्त ततो राजन्, ६1
यथ्ेतदुत्तो रा , ए यदच्रत ततो रा -- °) 7५ "मीक्षयते
(0 `मीक्षितः) - °) ए चिना, 2 7 न्रृथा (258 यथा
(व्यर्था) 13 55 73 8 ऽ तथाः, 8 ण प
तचा", 7५ ७अ~, स्वया" (10 तदा") -- °) एए५ 1 3 चत्त,
81 > शिया {07 कृतिर्) 1९५ जाते , 71 3 5 यस्मात् (०
याचत्) 18४ 2813 76 7 7५ 6 न विद्ते, 7५ 121 $ प्रह
स्यते (10८ न दद्यते) प" ©1 7 कृविर्या चात्र दरयते प
©4-+ पृथिव्य! चात्र हश्यते
26 °) 81 “सस्व (ग “सर्पं ) -- ») 7५ मानुषत्वे , ए
68 मयुष्येपु , & ५ मनुष्यत्व ए 4 75 5 विद्िप्यते, 89 +
वा विधीयते, 71 > प्रश्चस्यत्ते (0 महामते) -- «)
दु्िरीक्षय दति स्ति
27 ०) 51 द 38 7५ प 74 5 सदा (0 यदा)
28 °) §1 ह 3 हि, 7475 मे (णच) -- ४) 81
[उ]त (10 [स]पि) -- °) ए, प्रमाणेष्ट (10 प्रधानेष्ट)
29 °) 51 71 3 नाभे्धनात्, 1५ नाभिदर्षनाव्; 7
©4-+ कवा "कतेनात्, ©1 `रवनात् -- 41४6 29०, 7 ©
(¶५ 68 0 [1106 1 ) प8
887+ ततस्तु नामकरण ततश्चौल विधीयते ।
ततोपनयन प्रोक्त द्विजासीना यथाविधि ।
( (7 2) ¶५ & तथो {101 ततो”), ४०त् क्रम (०7 बरिपि ) ]
30 °) ८ 7 (®न्गृ 71-3 5) तावत् (101 वृत्या)
51 क्ञेयो (1० ह्येप) -- ०) 51 7ट3 वेदी, पर ( क्लि ८० )
७० वेदो , &1 3 वेदान् (ण वेदे) 7५ युज्यते ({0" जायते)
-- °) 78 + ठ 72५ 700 128 4 9 ©4 तस्मिन्» 72 2 तस्मात्
(णः अस्मिन्) 5171 + 7258 ( छब्छम0 © ५) एव (ण
[ 604 1
आजगरपवै || आरण्यकपवै (२ 178. 4
असिनेव मतिदैधे मनुः खायंुबोऽत्रवीत् ॥ २० | तं ्ादणमहं पूर्वयुक्तवान्धुजगोत्तम ।॥ ३२
कृतकृत्याः पुनर्वा यदि ब्त न वरयते । सपं उवाच ।
संकरसतत्र नागेन्द्र बलबान्परसमीश्षितः ॥ ३१ श्रुतं विदितवे्सख तव वाक्यं युधिष्ठिर ।
यत्रेदानीं महास संस्कृतं वृत्तमिष्यते । | भक्षयेयमदं कसाद्धातरं ते कोद्रम् ॥ ३३
इति श्रीमदाभारने आरण्यकपर्वणि सप्तसत्तत्यधिकशनतमो ऽध्याय. ॥ ९७७ ॥
१५५८
युधिष्ठिर उवाच । युधिष्ठिर उवाच ।
भवानेतादद्यो रोके वेदवेदाङ्गपारगः दानाद्ा सपं सत्याद्वा किमतो गुरु इश्यते ।
बरूहि किं कु्मतः कम भवेद्रतिरलुत्तमा ॥ १ अर्दिसा्रिययोधरैव गुरुखाथवसरच्यताम् ॥ ३
सपं उचाच । सर्पं उवाच।
पात्रे द्वा प्रियाण्युक्ता सल्यभ्रुक्त्रा च भारत । दाने रतत्वं सत्य॑ च अर्हिखा प्रियमेव च ।
अरहिसानिरतः खगं गच्छेदिति मतिर्मम ॥ २ एषां कार्यगरीयस्त्ादृश्यते गुरुकाषवम् ॥४ ! { {६
मव द्वेधा, 63 त्रिध द्वेधा (^? मतिद्ैधे) -- 80“= 1 67
9 € 1 °) गृ 82-+ हृदो चोक्ते (07 "ददो लोके) -- ९) ¶५
सर्पं (1० कम) -- °) 7५ भूतिर् (0 गतिर्)
2 ^) ५ 8 +दान (गःपात्रे) 1 दयाव् (10 द्वा)
०) 1 [एव , ¶५४ 68 [स)]पि ({०प्च)
3 °) ह+ 8 वान ‰णत सत्य (10 दानाद् ४ स्याद् )
25 दानाद्वा सस्यवाक्याद्वा -- ४) 51 ए 79 6 नाम (ए
क्रिमत, एज # चात-) पर(51 ः ॐ वर )सुच्यते -- ^)
71 98 चापि (१० खैव)
4 °) 11 63 दानिन तस्व, ¶५ © + दानेन सह (0 वनि
रततस्व) 51 8 70 च तत्व} 29 च सस्व, 84 + च सत्य?
171 9 तस्व च, 79 भारत (० रतत्व ) 51 ह+ ५ 73 सव्ये
वा, 1 3 5-+7001013 4 हसलययवा (गः सत्यच) ण
15 दान च सद्य तस्व चा - 2) ¶० शण्ठत् (06 [द्छ्पड नि
(०००४ 79 1५-5) [खप्यर्हिसा (10 अर्हिसा) 51
721-8 8 प्रिययोस्तथा (० मेव च) -- ८) ६५ तेपा, 713
31 °) 1 वू 61 करनक्ृत्य- 8 सर्ववर्णा (णर; सवर्णाय )
(7० पुनर्वर्णा) - ८) 7" & {3 न नद्यत्ति (> ^से)
61 न दृष्यते; © ननु द्रुते (प एषण ४७ य्य प्ट) प
नच्िष्यति (०८न विद्यते) -- °) {7201 7017 &1-8 सस्कारस्
(10 सकररस्) 2 7 (6८९४ 701-3) © ४ स्वस्य , 12 तस्य
(० तत्र) 51 ह 21-5 5रार्जद््, 21: विप्रस (०7 नागेन्द्)
०) 61 मह वीक्षितः, ए" मतवी", 73 सपै वीक्षतः
ऽ 471 3 जसमीक्चित, 7@न (@ प्र ) समीक्ष्यते (0
प्रममी }) 1 फलभावे तु ष्यते, 13 तद्भावे समीक्ष्यते
52 ४) §1 ह 73 सन्करन , 75 ४ यच्छत (75 ते) (10
सस्रत) -- *) 5 ततु श्रुजगम ({9ः भुजगो" )
33 >) 01 महामते (1 युधि!)
(गगन -- 279 2व47८व 61 ह+ 7009 गृ ©3-+
|
एव) + मविते च, 81 मिर्देवो , 26 मव द्वैध, 7५७1 ५ 178
|
|
।
।
आरण्य -- 511ए-एवाष्ा४ 18 + 21-8 [26 002 3 पर , 8 अन्न (0 एषा) ह 3 “यस्व (07 "यस्स्राद् ) 2)
01-3 ४ ८ 1 ४1 सा( 7003 1 अ )जगर - 47} 1 61 ह 3 6 उच्यते ({0" द्यते )
(0हप९8, सणात5 07 एप) 77 180 {7003 179), 7 5 ०) 41 चिच्च (0 कस्माचिद्) 5 चा (० हि)
188 , 8 (©? ल्णप६, 29 5 आः ) 181 (ठ 0६ | 13 तस्माच दानयोगाद्धा, 7 © कचिष्ान्रयोगादि» मधः दान
163} -- 7०2 70 7० 88 71 67 । योगाच्च केषाचित् -- ४) 1, एतद् , © पूव (0८ एव)
[ 605 |
८,3.13,
७८०८
09 7 2
€ -~ ->
9
©» ए\ ५५
3 178 8]
= 3 सत्यमेव विशिष्यते ।
सत्यवाक्याच राजेन्द्र किंचिदानं विरिष्यते ॥ ५
एवमेव महेष्वास प्रियवाक्यान्मदहीपते ।
अर्हिसा द्यते मुर्वी ततश्च प्रियमिष्यते । ६
एवमेतद्धवेद्राजन्कायपिक्षमनन्तरम् ।
यदमिप्रेतमन्यत्ते ब्रूहि यावद्रवीम्यदहम् ॥ ७
युधिष्ठिर उवाच ।
कथं खगे गतिः सर्पं कर्मणां च फलं धुवम् ।
अश्रीर दृस्येत विषयांश ब्रवीहि मे ॥ ८
सपं उवाच ।
तिस परै गतयो राजन्परिद्एाः खकममिः ।
महाभारते
[ आजगरपर्ब
मानुष्यं खरमवासथ तिर्यग्योनिश्च तच्रिधा ॥ ९
तत्र वरै मानुपा्टोकादानादिभिरतन्दरिः ।
अिसार्थसमायुकतैः कारणैः खर्ममश्युते ॥ १०
विपरीतश्च राजेन्द्र कारणेर्मानुपो भवेत् ।
ति्यम्योनिस्तथा तात विशेपश्चात्र वक्ष्यते ॥ ११
करामक्रोधसमायुक्तो हिसालोभसमन्वितः ।
मलुप्यत्वात्परभ्रटसिर्यग्योनौ यते ॥ १२
तिर्भ्योन्यां पृथरभावो मचुष्यत्वे विधीयते ।
गवादिम्यस्तथाश्वेभ्यो देवत्वमपि दर्यते ॥ १३
सोऽयमेता गतीः मचौ जन्तुश्वरति कार्यवान् ।
नित्ये महति चात्मानमवखापयते मृष ॥ १४
-- 51! (1 8 00) (एषण) ) 5 -- °) 18 + 71-3 5
राजप (10 राजेन्दर ) -- ०) 8 + 718 6 8 (०९००४ ए )
फछचिद् (0? किचिद् )
6 °) ण" 61 ध" महाराज (1० महे") -- ०) 51 71
© ५ प्रियवाक्य; 15 प्रिय वाक्य, 1 प्रियाद्वाक्यान् 16
चिद्िप्यते, प) &1 2 महामते (1० मही ) -- °) §1 71 9
701-3 8 तस्याश्च (0 ततः }
7 ०) 71 9 एव (07 पतद्) -- ०) 73 काक्ष्यपरेक्षम्
ए» 75 61 कायविक्षम्$ 128 कार्यं वेद्यम् (0" का्यपिक्षम् )
81 भनुत्तम (10 अनन्तरम्) -- °) ए3 8 258 7001 7 गष
अन्य (107 भन्यत्) ए५तु, एष्व (प्ते) 7 3 यथा
त्व मन्यसे राजन् ~ ५) 8 तत्, + 2५ 71-3 $ते (10
[सहम्)
8 °) 61 7 3 01 6 + स्वग ({०ः सर्गे) -- °)
08 718 दद्यते (10 दद्येत) - ०) 24 विपय म्व 21-#
7 (००९४ 1-3 5) ग्रघ्रूषिं चिषयाश्च मे
9 ^) 25 मिश्रा (गतिस्नो) + 0 वि (णत)
-- °) 26च (0 सख) 8 जगदि(7ध ती) यथाविधि
(06४ + विधिस्दता ) -- 446 9००, 111 76208 11 -- ९)
84 7 >+ मानुष} 7 98 मनुष्य (107 माचुष्य) ग" "वास
च -- ^) 08 चत्त, 05 तथा, 8 च तास् (० च तत्)
10 °) दा 34701 8 © तध्रच › 3५ तत्रापि, गु) एन्
त्रैव; 7५ 08 तत्र त; 91 भ्रव 7० मानुपाच्ोकान्) 7५
मानुषा लोकाद् , © मानुपा छोका -- *}) 8 अनादिभि (ग
तन्द्रि ) -- <) 61 नर्हिसार्थं 29 8 (प 28 1 (8) +
समायुक्तः 4 7 अहिसर्थैख कायौ -- °) पर ४010
उष्व्यते ४०१ अक्षुते (८७ 7 ¢)
11 113 16त8 11 6 9० - ८) 2५ गतान्; 13
यथा (9 तथा) ए पाथ, ¶५ ७३-+ चात्र (0) ताव)
-- ०) [1 71 विष्नोषप 11 3 71 वृ रुष्यति, ६५ 54 75
द्यते (0 वक्ष्यते) 3५ विपयस्तात रक्ष्यते
12 ०) 51 1721-8 5 "लोम, 3 "राग (1० "क्रोध )
51 7 71-3 $ "मोदः ({०८ "लोभः ) 8 यदा त्वत्र महस्वन
ईहिसार्थो (7 ७०-+ "व ) सोभ एव च -- ४) 13 "योनि
(0 “योनौ ) §1 1 > 718 6 प्रजायते (1० प्रसू") ८५
तिर्यग्योनिषु जायते 8 मनुप्यमा( 7» 69-+ "प्य ला) विदोन्मो
हार तिर्यगवस्ो (7५ ७५-, “ग्वक्चगो ) मयेत्
13 °) 237 (०न्छ५ 71 8 5) 1963 + तिर्यग्योन्याः,
79 03 “ग्योनौ 7० एथगभवि -- ४) 1५ 7 मनुष्यस्वाद् ›
29 8 6 "प्यत्व, 84 2" ४ “प्यार्थे, 7८ 7 मानुप्यस्व
84 विधीयता -- ८) §1 तथाश्िभ्यो -- °) 121 अभि (णः
अपि) 3 ©3 सिघते, & + +{ चिद्य" (1० एस्य' }
14 ^) 81 देता (० एता) 1.8 ५ 7 7+ 6 तात
(10 सवौ) 27 सोयमेतावतीर्जातीर् -- ४) 5 {1 3
कार , 8 वीर्य" (10 कार्य) -- ८) 7 © 5 7 निन्ने, 61
तिक्ते (0 निये) -- °) 72) उयदि (सव) 14 898
71 3 5 स्थापयति, 7४ ७ स्थाप्य चरेन् (61 च वै), ४;
स्थापय वै (17 स्थापयते) प (@४ण्श्) §1 11 3) द्विज"
{7० नृप)
15 °) 1 3 तत्तो, 88 72० 7० जादौ (7०. जातो) 17५
जातौ, (7 मातुश्च. (० जात) 1४ ५ 1) रवद् ; 7४
भगयानू (10 बर ) -- °) 51 नाप्माथ, 71 चास्माय , 7
चात्माय; ए, चात्मापि, 78 आत्मा च, ¶" नानाथ, 7४
(6107९ च्छः ) © + 7४ नाञ्नाय , 61 [अुनामय- (10 चात्मा
[ 606 ]
आङगम्परवं |
जानो जातय वन्वान्भुद्ध चान्मा म देदरवान ।
फला्न्नान निष्पृक्तः प्रजारघ्षणमायनः ।॥ १५
युधिषिर उचाच।
यच्टे स्प्नेच स्पे च तथव रगन्ययोः। ।
तम्यापिष्ठानमव्यत्रं ब्रूदि न्प यथातथम् ॥ १६
विन गृह्धामि विपयान्युगपच्चं महामते ।
एतावदच्यना चोक्तं मव पन्नगमनम ॥ १७
स्प उवाच । ।
यदासद्रव्यमायुप्मन्टेहन्यणान्विनम् ।
करणाविष्ठिं भोगानुषथुद्धे यथाविधि ॥ १८
तानं चात्र बुद्धि मनय मग्नर्पम |
म} 13171 3 ८ चुके म्न(13 म्लव्लरसभनय ~ ) द
6 प्रतायनतु 103 भुस्म ) (~ एराभन्तत) 5 ‰1 3
चार, 0४ अनद्र (~ व) §1 1 न्प्छ्न , ए" नियुक्तः
{त + 12 न्य} 0) 3 रिष्ट, 4 निष्कम", 901 3 4
निरतः, अ न्प्िनि (1 निष्क) ~ ^) 5 [1 2
पामन {१०८ “स्या )
16 ^} 3 1 दयस्यय -- ^) 61 {\ एण 0901-3 ४१
नस्य (0 नम्य) भर शमयन ( {न प्र) ~ र) नवाम,
11 3 नम्य 110 तप
17 5 < पनु (एभ्तु) एच (प्न)
- $ गृहान 1 {५ नसि) 201 3 ता, 723४ ८ च (-
ग्य) 01 3 सीरत (^> सथानग) 5 गरुय मपुद्र
विषयान् (धरय "प ,72[ । त्य 1 & उ न्य। ह्नियुरति
{7, © १ गृद्यव, 3 गष्ठम) - र) 51 317 "त जा
4 मय (+) 3 09~+ चाक्तवा (८ चोक) व्ष्स
प्यमुव्याा नोक - ८) 5 गगमू2ि काम
18 “(न (©+) नदरा \{-नयला } 51813
उद्धिन {14 "द्रस्यय) ५ ल-प्ण्ण') यरामुध्यानादरप्न
- १) 41 पदर ({ भ न्ह) -- < < 3 40 उदा
{2 उर गयिष्िनि + ++ ‰2 नान" 72 © क्म्णाधिषिनो
{6 नतर) -- ८51 # 3 70 "युम् (1८; नुक)
19 2) 1 ©) उष श्नान सय गन्श्रा्र 73 84
मन्द्र मलानयि (२९) ९ बुद्धिद् नग्पनम (107१)
~ ८15; 1 + {38 97 नारगासगिा - ५) 51 {+ 71४
1081 3 र फार" (47 कर)
20 “) वृ) सतु (नात) शभ मन मततरमन्यनि
ज प्यनि) -- ९) 511 3 यन उनि, 13 यननम्य
[ 607
आरण्यकं
[8 175 24
तस भोगाधिङरणे करणानि निबोध मे ॥ १९
मनसा तान परयति क्रमो विपयानिमान् ।
व्रिपयायतनस्थेन भूतात्मा क्षेरनिःचनः ॥ २०
अत्र चापि नरव्याघ्र मनो जन्तोर्विधीयते |
नस्माद्युगपदसखाच्र ग्रहण नोपपद्यत ॥ २९१
स आन्मा पु्पत्याघ्र भरुबोरन्तरमाभरितः ।
द्रव्येषु चजने दद्धं पिपिषेषु परावराम् ॥ २२
यद्ररत्तरकाटं च वेदना दयते वुः 1
एष॒ व्र गजगादूल विधिः घत्रतमायनः ।॥ २३
युध्रि्ठिर उवाच ।
(> ध क $ ¢ 3 12512
मननधापि वृद्रथ ब्रहि मे र्ण परम् । € ३ १ £
नु, 7४ "न्यनि, ¶1 ज्यो =, @1 “स्यान, © स्वेन - ५}
51 ५12 73 ¢ प्वर्माधिन , ४3 ५ नित, 57! 2
मास्त + श रिश्चिन ›¶: ©:-+ पिष्टि 61 भूत्ेत्र
पिनिश्चिन
21 °) 77-3 7 (शव्लु" 01-3 ४) @1 नत्र (0 नन)
7) 3 [नपि च (४) (ण्ड ) -- <) 2 700 7 € वृष
प्रास्य (१९ त्नुः) 0८ लयस्य -- °) 5 ए13 न
रिशरीय (नोप }
22 >) 1\4 "रग्न न्विति [3 002 8 म्नान्थितः (0
न }) ~ भ2 ०० 22244 -- ९} ह+ नदर (1 घुद्धि)
3 7 (९९) 0-3 ८) युद्धि दयपु खनति - ^) ©
विदे (धष्पिपि') ए" [अपयारप्या, 72 3 [जुपगपरा,
६५ परगवनान + ए1 2९ परापरा, 03 परापरा, 263 परातर"
23 1307 23 (€ \] 22) -- “) ६3231 3 2
7001 73 7५ ८ बाच, 8५ 4 720 207५ 23 "सारा च,
71 3 सानो-य, 72४ साराथ 5 युद्धन्तमसानराच, ६1
युटेग्नारततराश्च -- ४) 1 यटन, 6. चननो, ९५ चतना
{0 न्ना) 2४ [नार्यै ({०पश्ड्यते) -- <) 03
प्रधग् (ण्य) ऽ [3 684 ने (0 य) 3 @-+
र (तगत) -- ८) ‰+1 3 03५६6 विपि, वृध
विद्धि (परिधि) 0; -सेत्रस्य (०प्क्ित्र्न ) इञ 2
पििनन्न्रेवनायन
4 (57 २ (८ ~ 1 22) - 2) 0४ कि (पमे)
-- ८) 23५ यत्तदु ([0ष्ण्नट) 51 वा 3 वयुप्रा {07
पिदा) -- *) €+ विधीयता
25 °) © न्नामगग (० त्नानालुगा) 3 [आनयन ,
ए; 79 72, [जनीय (० नात) -- ०) 51 ए 27 > उन्पन्चेन
]
© 31
831
31
2512
81 24
83 24
8 178 24 |]
एतदध्यात्मनिदुषां परं यं विधीयते ॥ २४
सर्प उवाच ।
बुद्धिरात्माज्गा तात उत्पातेन विधीयते ।
तदाभथिता हि संैपा विधिसतस्यैपणे भवेत् ॥ २५
ुदरर्युणविधिर्नासि मनस्तु गुणवद्धवेत् ।
ुद्धिरुत्पद्यते कार्ये मनस्तूत्पन्नमेव हि ॥ २६
एतद्िेषणं तात मनोवुच्योरमयेसितम् ।
त्वमप्यत्राभिसंबुद्धः कथं वरा मन्यते सवान् ॥ २७
८ उवाच ।
अदो बुद्धिमतां श्रेष्ठ श्भा बुद्रिरियं तव ।
विदितं वेदितव्यं ते कसमानमामनुण्रच्छसि ॥ २८
सर्वं खां कथं मोद आविश्॒त्खगेवासिनम् ।
19 उद्पन्नेति , 5 उदपन्नस्य (0 उत्पातेन ) -- °) 18 75
[जिपि, 2५ [पिपा (गः दहि) 2 72८ 7५ ० सन्ता च (2,
षि), 7० मा ज्ञेया (1), 26 विजया, 7५ 89 + तर्यपा {०
सस्तपा) -- °) 83 70 7, ५ ‰11 घुद्धिस् (0 विधि)
13 तयपिणे , 1९8 तस्यैव वरै, ए५ 0\ ४ तसैपणा, 8 (एण
४8 170 {62४ } 7५ तस्येपिणो, 7" 7४ 6 (४ (धशः त्यः )
69 तद्यैपिणी , 71 3 तत्रपणे, © 2 तद्यपणो
26 3; + 07 7५4 6 ध्षष्ण्) 26० ४० 26० ~ वृध
० 26० -- °) [8 721 5 बुद्धिर् ({गबुदधेर्) ४
1 3 "चिधिर्नामि, 29 (2 &8 1 #62 } © 705 "विधानेन,
@7 "विधिर्नास्ि (95 171 ४७४) -- ४) 2 7५ 703 28
14 6 न्टणः (0 चु गुण") -- 289 ०ण 26० -- <) §1
1 3 तूप्यते (0? उत्पद्यते) ए «23 (238 ० } 7 &1
कार्यान् (1० कार्य) -- ८) 248 च (7० हि)
27 ^) 8 पतत्तात्त चिद्रेपेण -- °) §1 1 3 "बुद्धया,
9८ 71 8 बुद्धेर् (0 “बुद्धयोर्) 8 7 (०५८०६ 1-8 &)
6४ यदत्र (0? मयेरितम्) -- °) एज 1202 79 ५ अति-, ए+
770 28 4 ©+ रि जपि (0 समि-) 3 सकद, ४
सतुष्ट , 74 68 -सयद्ध , 63 मपध , ५1 -सयद्ध ( {० मुद )
- ८) 8 कथ (¶1 काम) चा मन्यसे स्वय
28 ०) 5111 3 शुद्धा, ए+ महा , ण, ७१} छृता ; 61
मता, ५ नान्न। (0 छ्युभा) 1५9 अय (7० ष्य) -- ५)
2५4 1261 प 74 सम्. (णः माम्) ५ 69-+ कसनाम्नहुप
प्रच्छि -- इ ५ (फनी) छ 29-81 ) 108 {६6८ 28
४ 7015886 हढण 10 क 7 (2० 20)
29 ए + ०7 %9-31 -- ° ) 511 सर्वल्तस्वात्, १८९
मरामारे
[ आजगस्पव
एवमद्धुतकर्माणमिति मे संशयो महान् । २९
सपे उवाच ।
सुप्रनमपि चेच्छरमृद्धिर्मोदयते नरम् ।
वर्तमानः सुखे सवो नापैतीति मतिर्मम ॥ ३०
सोऽहमैश्वर्थमोरेन मदाविष्टो युधिष्टिर ।
पतितः प्रतिर्पबुद्धस्त्वां तु संबोधयाम्यहम् ॥ ३१
कृतं कायं महाराज त्वया मम परतप ।
क्षीणः शापः सुकृच्छर मे त्वया संभाष्य साधुना ॥ ३२
अहं हि दिवि दिव्येन विमानेन चरन्पुरा ।
अभिमानेन मत्त सरन्चिन्नान्यमचिन्तयम् ॥ ३३
ब्रहमपिदेवगन्धर्बयधराक्षसर्विनराः ।
क्रान्मम प्रयच्छन्ति सै त्रलोक्यवासिनः ॥ ३४
71 + ०५५ सन्न त्वा, 1 धर्मज स्वा (10 सर्व्वा) -- ४)
21 प्राविश्चत, 8 श्गमत् (10 नाविश्रत्) 5! ए! 20
"वासिना, 61 "गामिन -- 41४67 29००, 21 3 76 108
888 कथ च सर्पता यातो भवान्न्याख्यातुम्ट॑ति ।
-- °) 7) 3 णतद्ु" ({0 एचम' }
30 ४ 407 30 (५ १1 29} -- °) [12547138
9 (ए्वण७ ०० ) 81 4 21 सुप्राक्ञम् 7 3 वै (10 चेत्)
१3 8 4 दूरम् (0 श्यूरम्) -- ८) 7 3 ©) युद्धिर्
(र ऋदधिर्) -- °) 8 7 (6०० 71-9 5) सुद्यती (10
नाती )
31 73 4०0 31 (ण १ 29) - °) 51 यदा
विष्टो , 7५ ©+ मदयुक्तो 3, [ज्रमन्य य (10 युधि)
-- <) 51 पातित › ध प्रतीत" ({0प पत्तित ) &§1 [1 7४
"बुद्ध" स् (0" "सुद्ध ) ०) 8, ©1 ना" अत (0
अद्मर)
32 °)" ४3 पापः (10 श्राप) [+ 2 05 म (णि
सु) + कृखो, 6 एच्छानू (07 कृच्छ्रो )
33 °) ©1 नच्येन (णद्धि) ४) 271 38
[आचर (10 चरन्) -- °) §1 जपि, 8 + 718 + अत्ति
(10 जि) 51 1 3 मतक्त, 7 9 मनसि (० मत्त
सन्) 8 र्व (10 सन्) --५) 8 01 किचिनू, 0० 071 0
फचिन्., 1208 छचिनू (107 कचिनू) 125 नान्य किंचिद् (ण
फचिन्नान्यम्) 8 कचि( 61 क्रिचि-, 63 कश्चि )दन्यश्न चिन्तये
34 °) 125 ब्राह्यणा, 1 महर्षि- (1० सद्धिं) ए
न्यक्तभिर्दुवगध्वा , 21 ब्रह्मदेवर्षिगधर्व- -- 2) 81-5 7
(6०००४ 71-3 5) ©1 पन्नसा (1० "क्रिनरा ) -- °) 78
| 608 |
आजन्यं ]
चक्षुपा यं प्रपञ्यामि प्राणिनं पृथिवीपते ।
तस तेजो दराम्याघ्यु तद्धि दृिविटं मम ।॥ ३५
बरढर्पीणां सहं हि उवाह दिवि मम ।
स॒ मामपनयो राजन््रैगयामाम वै भियः ॥ ३६
तत्र द्यगस्न्यः पाठेन वहन्स्पृष्टो मया मुनिः ।
यच्षेन ततोऽस्म्युक्तो ष्वम मेति व स्पा ॥ ३७
ततस्तम्मादिमानाग्राखच्युतद्च्यृतभूपणः ।
प्रपतन्तुवुपरेऽऽत्मानं व्याटीभूतमधोषखम् ॥ ३८
अयाचं तमह विग्रं णापरसान्तो भवेदिति 1
अवानार्य॑प्ररत्तख भगवन्घन्तुमररसि ॥ ३९
तनः स मामुवाचेदं प्रपतन्तं कृपाच्ितः |
कामान, ऽ वर् (० क्गन्) -- *) एए 01 सर्म (णः
मर्व).
35 ^} 6१ (ण्य) णिच (नगत्प्र) - ०) 1
षू ©प्रात्रिना 21 3 2८7५4 ८5 शश्र) 77 + "सले ({गः
पने) -- <) 9 ७24 प्राणान् (० नैजो) -- °) 12४
लया (10 नद्ध) 1४7 1) (रून्लो)' 013 ४) टर (1)
यर्) (10 दृष्िपर) 0८ महन ({0 मम)
26 °) 51 टि 713 6 मह" ({०प्रद्म })) ४ तु (गः
हि) प्राग ५ मामराति (गमि) -- १) 51
1 3 प्रोवा, 8 (९ष्व्न) "3 63} वन्ति (णग)
-- ^} 0८ 1: ८7903 ममा (माम) ~ ५} 51
६1 2 जारच (णर िय )
2 °) 255 (वि (ण्द्वि) ४१ का पापेन, एतु
मया (10 पद्ैन) -- ४) + पदा ({ग चरन्) 1५ 72०3
0563 ५ ५1 म (गमया) - <) 8 ४ (शून्लः
{1 9 ८) ¶3 ©9+ नगस्येन (०१ श्रच्ेन) 197४ हि;
प+ व [लुपि [नः इम्वि) ४६3 + [टक्त (1० [र]क्ते)
- ^) एध्ुय (णा ध्वम) 19 ता, 0 मषा ({०7 स्थरा)
7८ सर्वस्य च नवनि
38 °) 1+1 33 70८ [711 7 [3 ५681 > भा वरिमा
नाप्याच् ~ ४)51 4; 2 च्युत प्रच्युन (0१ प्रच्युदग्युन )
21 001 (7 ८९ दप) रक्षण (णि भृप्रणः) -- ८) 701
उग्रा (1धष्प्र ) -- °) ऽ) प्याय, 1\3 स्यार" (107 व्याली)
39 ४) 7; नविष्यतनि (गः नच }) - एर्द०० 31५,
2 76 ए 75 (णषु) + 198 सर्पड ९) 81-5 7
(लवन 1-3 ५) प्रमादाग्म( 9) "दर मोप्रमूदरस्य -- ५) ए
मगा 21 उष्म (10 धन्तुम्)
40 २) 7८ 175 ( [८10९ ल्ग ) &3 प्रवन्न (10 प्रप)
77 |
=
आरण्यकपर्व
[ 8 178 48
, युधिष्टिरो धर्मराजः शापत्लां मोक्षयिष्यति ॥ ४०
अभिमानस्य घोरस्य बररस्य च नराधिप ।
फे क्षीणे महाराज फलं पुण्यमवाप्खयसि ॥ ४१
ततो मे विसयो जातस्तदा तपसो वरम् ।
व्रह्म च बाह्मणत्वं च येन त्वामचूचुदम् ॥ ४२
सत्यं दमस्तपो योगमरदिंमा दूननिलता ।
साधकानि सदा पुंसा न जातिर्न कुलं चेष ॥ ४३
अरिष्ट एष ते भ्राता मीमो भक्तो महाथुजः ।
खस्ति तेऽस्तु मदाराज गमिमप्यामि दिवं पुनः।। ४७
बैरांपायन उवाच ।
इत्युक्त्वाजगरं देहं त्यक्त्वा म नहो नृपः ।
51 ए + दया" (1०7 कृषा) -- ५} §1 श्वा (ण स््ाँ)
41 “*) 1९3 23 जनिः (0 श्रमि) 8 सत्तस्य ({०प
घोरम्य) -- °) [3 घनस्य, 8 70 7, पाप"; 0५ 7९ शाप
(णः ग्रर }) -- <) 8 म्ब(0) द्य)निर्दिएट (०प्महा ) --“)
51 £ 713 सुण्य फलम् (४; दण }
42 °) 2८ अनि (ततो) -- °) 73 ष्ट्रा तत् (४
(ष्ण), प्रत दृषा -- ^) 73 चरद्मचरयं घ्राह्मणन्व -- ८)
00५ म् तेन (नयेन) 0वा (ग्खाः) एज
अनूनुद (10 नचृचुदम्)
43 °) [1 मपोदमो (०प्दमम्नपो) 57146
योगम्, 8 06 71 08 + € दानम् (0 योगम्) -- ४) 51
{\ 013 ५ म्वर्हिसा (0 नर्हिमा) 21-5 7 (९९९८ु8
71 3 £) धर्म , ऽ श्वान (गदान ) [1 270८९61 नित्यदा
7४ मिन्युन , 7, मित्यत (णः निस्यत्ता) ८५ अर्हिसा चापि
स्वा - <) 8 मत्ता (1०. सदा) -- °) 51 ६3 > क्रचित्
(०प्नृप) 61 नस्ातिन यल नृप
44 °) 61 3 भरिष्टद् ({० शर्ट) पू 81-5ण्व
({गण्प) -- >) 7 69 0०५ सुक्को भीमो (४ धष्प्ऽ]) )
7 “यर (0 भुत) 8 छन त 7५8 मीममेनो
माद्र -- ८) 83 “वाटो (1० "राज) -- °) 8 गमिष्येह
(कप व्यानि) 51 ६1 2 ८७ दिव 8४8 पुन 2
गरग्रामि त्रिदिव चप - ^€ 44, 3 15
859* म चाय पुम्परय्याघ् काः पुण्य उपस्यिन ।
तदस्याच्कारमान्पा्थं कार्य मम महत्कृतम् 1
{(7, 1) @1 चापि (0 चाय) 79 69-+ उपागत (10
दपन्यिन ) -- (7, 2) ¶» ©3-+ नन्मे (10 मम) ]
45 ~ल € १, § 105
800* लनम्नम्मिन्युहर्े तु विमान कामगामि चै ।
609 |
८ 3 12533
8 3 181
॥ 3 183
8 178 45 ]
दिव्यं वपुः समाखाय गतस्चिदिवमेव ह ॥ ४५
युभिष्ठरोऽपि धमात्मा भ्रात्रा मीमेन संगतः ।
धौम्येन सदितः श्रीमानाश्रमं पुनरभ्यगात् ।। ४६
ततो द्विजेभ्यः सर्वस्यः समेतेभ्यो यथातथम् ।
कथयामास तत्सम धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ४७
तच्छरत ते दविजाः. सवे मरातरथाख ते तरयः ।
महाभारते
[ आजगरपर्व
आसन्सुत्रीडिता राजन्द्रौपदी च यश्चखिनी ॥ ४८
ते त॒ सरवे द्विजश्रेष्ठाः पाण्डवानां दितेप्सया ।
मेवमित्यवुवन्भीमं गदैयन्तोऽख साहसम् ॥ ४९
पाण्डवास्तु भयान्धुक्तं पर्ष्य मीम महावलम् ।
हर्पमाहारयां चक्रर्बिजहश य॒दा युवा; 1 ५०
ति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि अण्रसप्तयधिकद्ाततमो ऽध्याय, ।॥ १७८ ॥ समाप्तमाजगरपव ॥
१५५९
= उवाच ।
निदाधान्तकरः कारः सर्वभूतसुखावहः ।
तत्रैव वसतां तेषां प्रावरट् समभिपद्यत ॥ १
छादयन्तो सदाघोपाः खं दिशश्च बराहकाः ।
अवपातेन महता तग्रावापतदुत्तसम् ।
[ (1, 1) (१81 एधः कामग शुम (0 "गामि वै) - (1, 2)
1 जपदानेन, 79 ©8 (100 &{(9ः 600 ) अपपातेन , ©$
अपवार्दैन (0 अवपातेन ) 1
-- ४) 2 1 (७८०४ 71-3 5) सुक्तवा (07 दयक्त्वा) ए1
7५ 61 3 चप (0 नूप ) -- ०) 29 यातस् (07 गतस् )
[र५-+ 78 6 हि, 234 च (गिह) 8 दिव (षम "वि, 7 ©
°व्य ) दिउयवयुर्ूष्वा स्वकमविजित ययौ
46 °) 21 ¶५ ©3-+ ए तु (० [जुपि) 1 &1 ततो
युधिष्ठिरो राजा -- ०) 51 हा 9 4 7) 3 भीमसेनेन; ए
08 5 भीमेन सह (0 जराव्रा भीमेन) -- ५) 81-8 7
(९09 71-8 6) आगमत्; 11 अभ्ययात् (01 भञ्यगात्)
47 ०) 75 पूर्वेभ्य (गस) 8 ततो द्विजेषु सर्वेषु
समेतेषु यथा -- °) 7५ &2-+ 103 “पुत्रो (° "राजो )
48 °) 8 द्विजघरेष्ठा (1० द्विजा मर्वे) -- ४) ्५च
तथा, 31 चापि ते, 5४ 5 चवास्य ये, 76 चच ते (10 चासते)
-- °) ० सुविस्मिता, 71 3 सुपीडिता ण» 69-+ पाथ
({० राजन्) 1४ भासन्सुप्रीतमनसो
49 °) छ५च, नु (मप्तु) 7५178 द्विजा श्रेष्ठा
-- 2) 78 111 "च्छया (० “प्या ) -- 11 ०) 49०-60°
-- °) 58 + नवम् (9 मैवम्) ए५ [उक्तवान् 2 पृ
[नचवीद् (1० [आ)बुवन्)
50 1 ०ण 60 (भ ए 1 49) -- ^) एए» ए "यामासुर्
[
प्रबवषुर्दिवारात्रमसिताः सततं तदा ॥ २
तपात्ययनिकेताश्च तोऽथ स॒टूस्रनः ।
अपेतारकग्रमाजालाः सविदयुद्धिमरप्रभाः ॥ ३
विरूढशप्पा परथिवी मत्तर्दशसरीसूपा ।
(0 "यचक्रर्) -- ०) 51 7५ 5 59 8 8 61 3 [आचिता
(70 युता )
0०070
आरण्य -- 348 21.07 द 1५3 जाजगर (1010 एत्व एए
-- 21700" 70 §1 ए 00४ 3 4
समाप्त रून्छात "० 231) - 4वा॥/ 707८ © नहुष
चाप(8०)विमोचनभीमसेनमोक्षण , 49 नहुषदयापविमोचन
-- 417] 70 (ुपाः९७, फए०पत्ऽ जः 0001) 29 180
(०3 181), 71 186, 8 (3 5 7) 152 (च
०018 184) -- 57०1८ 70 90 49, 71 50
179
1 ^) ऽ &1 + ध" निदाघानतरः - °) + 728 सख
(7० [प्ण ) -- °) 51 ए प्रा्रण्णामाभ्यपद्यत , 7५ ' 1
(5 1 ) 3 ५१ प्रात्ररकालोभ्यपद्यत, 7० 7): प्राबृटमम
भिपथते, & > प्रा्रृर्कालोभ्यवर्तत
2 °) 8 3 ५ महाघोरा -- ४) 8 वलाष्टकाः -- °)
<" म्रवचहूुर्, 2 जस्यवषुर् -- ०) 5" एर 71-3 5 घना-
(ग तदा)
ॐ °) 5" ए ५ पृ ५+ तपात्यये निकेता, 29 उपादाय
निकेता 71681 3 वितु, 965 4 वते (प्च) -- °)8
चराहका (07 सष्ठ") -- °) + 23 -ज्राटा- (10 जाला )
51 ए 9 अप्रा कदरीजाला- -- °) 7 ७ सचिचुन्मडर्प्रभा
610 ]
~ ^~
माकेण्डेयसमान्याप्वं ]
भूव प्रयया सिक्ता जान्तधूमग्बोरणा । ४
न स्म प्रतायते रिचिदम्भना सम॒वस्तृत ।
स्मे त्रा विषमं वापिनच्रो वा सत्राणि व्रा ॥ ५
रुव्यतोवा मदाघोपाः चममाना उवाश्चुगाः ।
सिन्धवः नोभयाचक्ुः काननानि तपाल्यये ॥ &
नदतां काननान्तेषु श्रूयन्ते विविधाः खनाः ।
बृष्टिमिम्ताच्यमानानां वराहम्रगपद्धिणाम् 1 ७
स्तोककाः विसिनवव पम्कोकिटगणेः मह
मत्ताः परिपतन्ति म्म ददरातरैव दर्पिताः ॥ ८
तथा चहुत्रिधाक्रारा प्राद्रण्मेाुनादिता ।
अभ्यतीता जिवा तेषां चरता मरुघन्वसु ॥ ९
्रौश्र्हमगणाकीणी चर्प्रणिदितामघत् ।
रुटकश्चवनप्र्या प्रमन्नजटनिञ्नगा ॥ १०
4 ^} 8 7 (शष्ट 7201-3 8) वरणी (0 पृधित्री)
-- °) 78 मनत्तपक्ि* -- ०} 61 19 29 + 7० 73 न्नात्ता
मर्व(7८ च सु-) मनोहरा, 5 2 72 7४ ९ याला सर्वमनोरमा,
16 7 © श्नातघूमग्जोयुगा
5 ४) ए अममा समभिष्ठुन, 82 अभा परमद्धुते, 8
अद्धिनकि परिषने -- °) ए 4 51 8 42 गृण छा न्च
(107 € 8६८००त् चा}
6 ^) 1 4 28 7०7५ ८ वेगाः, 3 वोरा" (०८ "घोषाः )}
-- ०) 8 श्वमन्र (1 &1 भ् "लय ) इव शीघ्रगाः
श्र ४} 1 © म्बरा , © निर (णप स्वना) - <)
५ 8 77 14 € दाय (0 वाञ्य') ~ ग @2-+ ०
7:10
8 1964-4 0 8 (८ ९1 ¶) - <) ह+ 70-8ण्1
परिनेदनि, &1 प पग्गिदरति
9 7 @-+ ० 9 (ल (7) -- °^) हन्य
“काग -- ४) 514 81 ए शनुनादिता , ह निनादिताः
-- <} &1 अभ्यतीता, ¶ अप्यनीता, ७1 ४ जभ्यनीयात्
51 निवास, 0५ गिग - {€ 9, 1 7८7९4८5 8 1178
49-04 ( ए पणार्पण ए 1 )
10 7 &2-+ 0 10° (८६ ९1 7} -- °) ह-3 06
71-3 १ दमर्करचगणा(75 "समा )यीर्णा, ए५ 8 72 परौचष्रस-
ममा , & तत शरीचगणा' (¢ 11) - °) 4 5 7०7५6
शग्यसुद्रितां , 73 @1 3 छरद्पराणिदहिना' -- 79० (छट )
10*-112 -- ८) 5) हः सूदकूष््यः, एड 71 3 छ्डदाप्प'
आरण्यकरप्वं
|
|
|
[8 179 17
विमलाक्रायनश्चत्रा ज्ततेपां निवाभवद् ।
मृगदिजममाक्रीणी पाण्डवानां महात्मनाम् ।। ११
यद्यन्तः भान्तरजसः ्षपा जल्द्ीतलाः ।
ग्रदनघ्त्रसंवरध मोमेन च विराजिताः ॥ १२
इुयटेः पुण्डरीके शीतवारिधराः रिवाः ।
नदीः पुप्करिणीधेव दद्युः समरकताः ॥ १३
आकाशनीका्तयां नीपनीवाग्संकृलम् ।
वभूव चरतां दर्पः पुण्यतीर्था मरखतीम् ॥ १४
ते वै युदिरे वीराः प्रमनमछिलां रिवाम् ।
पञ्यन्तो दटघन्वानः परिपूर्णा सरखतीम् ॥ १५
तेषां पुण्यत्तमा रात्रिः पर्वसंधौ स् ननाग्दी ।
तत्रैव वसतामासीत्कार्विकी जनमेजय ॥ १६
पण्यदृद्धिर्मदासत्तैस्तापयः मह पाण्डवाः |
-- ९) 1 3 + 08 7 “निख्नगाः
11 730 11० (ध ९1 10) - <} 70८1} 2
§ (€ग्न्छृ४ 789 @) गगद्विजगणा', 25 स्गपक्षिसमाः
(५ 10°)}
12 °) ऽ1 1-3 72५५ 01-3 6 पद्यता,+ ६५ 21 + 7261
70 72५ ° ददयने , 71 & ततस्तु 7० 7४ लानरजमा -- ?)
2 जर्दवेत्रिता -- °) एऽ 73 71 &1 विरातता
15 ^) 5 नद्य 8 पुक्करिण्यश्च नद्यश्च -- °) 51
1 3 द्यते, ए8 71 2 पद्यत (0 दद्यु )
14 °) 2५ “नीक्रादातदी , 25 7" र “सकोाठ्रव्रया; 79 ©
म(&1 “नी )काच्रजला - °) ५ 8 7५ 7" 1721-4 € ए
©1-3 ४ नी(72 3 © ध नी)रवानीर' , 7" नीरनीवार' ›, ९4
तीरवानरं - <) 7५ पद्यत (0 चरता)
15 ह3 ० (एषा) 15 -- °) ५ प्रमुदिता (०
मुसुदिरे) -- °) 54 छमा, 7८ गिरा (0 परवाम्) -- ५)
12० 78 6 ©1 पं प्रति" (0 परि)
16 2) न्सु,8च (6५ तिः) (णः न्म)
17 °) 75 नापसैश्च (० मदानचस्) -- °) 75 तै
मध" (० तापर ) ए 76 पाठवेः -- ८) 51 ए 3 73
ते सर्व, ह 4 21-3 प तम्पर्व, 701 23 त्र्य, © नतन्वे
(0 नस्पर्द) ¶१ ©+ भग्तत्रे्ट. -- ०) 125 तभूवुर्, 1४
© ममूपुग्
18 °) 71 3 8 नस्िद्रम्युदये तत्र (7 3 नम्मिनू)
-- ९) 2४ प्र५ © सार्धं (र चैव)
[ 611 |
8 179 17]
तत्स्य भरतश्रेष्ठाः यमूहरयोगयुत्तमम् ॥ १७
तमिस्राभ्युदये तसिन्धौम्येन सह पाण्डवाः ।
महाभारते
[ मार्कण्डयसमास्याप्वं
दतः पौगोगयैशैव काम्यकं प्रययुर्वनम् । १८
दृति श्रीमदहाभास्ते आरण्यकपर्वणि पकोनारीतयधिकदाततमोऽध्याय. ॥ १७९. ॥
१८०
स उवाच ।
काम्य प्राप्य कौन्तेया युधिष्ठिर परोगमा ।
कृतातिथ्या मुनिगणैर्निषेदुः सह कृष्णया ॥ १
ततस्तान्परिविश्वस्तान्वस्तः पाण्डुनन्दनाच् ।
ब्राह्मणा बहवस्तत्र समन्तात्पर्यवारयन् ॥ २
अथात्रवीद्धिजः कथिदनख प्रियः सखा ।
एप्यतीह महावाहूर्वशी शौरिरुदारधीः ॥ ३
विदिता हि हरेयुयमिदायाताः इरुढहाः ।
सदा हि द्ग्ैनाकाह्वी प्रेयोन्येपी च पो हरिः ॥ 9
वहुवत्सरजीवी च माकण्डेयो महातपाः ।
खाध्यायतपसरा युक्तः शिग्र युष्मान्समेष्यति ॥ ५
गन1न) ~ 2174101 (वपा 51 ए1 363 + भारण्य
-- 4771}! 1101710 51 ए, प्राब्रृदवर्णन , ए प्रात्रडरन (816) ,
{1 70० 701 23 7 काम्यकयनप्रचे् , 28 7५ 6 &1 कास्यक
प्रचेङ् › 703 कास्यके पुन प्रये , 2 काम्यकगमन -- 4411#
110 (हपप०३, फ०त8 0 7000) 9 181 (708 189) ,
701 187, 8 189 (19 185) - अगद 7० 70; 18
180
1 °) 37) 3 6 ८8 (कष्ण) गू" ७1 1) कौरव्या,
1ए+ ए 09 05 + कर्य ({० कौन्तेया )
2 (ना) 2 -- 2) 51 15 7५ 76 वसतस्तत्र
पाठवान -- °) 51 73 चतस (0? बहवस्) -- °) 76
पाडवान् (10 समन्तात्)
ॐ °) [43 द्विजश्रेष्ठ , ध्र" प्रिय कश्चिद् -- <) 233 72
स पष्यति, ० जायातीष्ट ¦ 1 एष्यतीति 8 {०२००४ ©1)
मरावुद्िर् -- ५) 8) शुचिर् ({9 श्तौरिर् )
4 °) 51 3 सदाच,§स चापि (व सदापि) -- °)
12० चरो+ ¶भचयो (गवो)
तयैव तख चुवतः प्रत्यदश्यत केशवः ।
सैन्यसुत्रीवयुक्तेन स्थेन रथिनां वरः ॥ &
मथवानिव पौलोम्या सदितः सत्यभामया ।
उपायादेवकी पुत्रो दिक्षु; इरुसत्तमान् ॥ ७
अवतीय रथात्कृष्णो धर्मराजं यथाविधि ।
ववन्दे श्रुदितो धीमान्भीमं च वलिना वरम् ॥ ८
पूजयामास धौम्यं च यमाम्यामभिवादितः ।
परिष्वज्य गुडाके दरौ पदी पय॑सान्त्वयत् ॥ ९
स दृष्टा फल्गुनं वीरं चिरख प्रियमागतम् ।
पर्यष्वजत दाशाः पुनः प्रनररिंदमम् ॥ १०
तथैव सत्यभामापि द्रौपदीं परिपखले ।
5 00 65 -- ०) पतन पणत् 70 ४06 8्वृप्ल्
एः माकडेय ! 13 2५ 75 5 मायाः -- °) 76
उवैप्यति (० समे)
९ °) 75 [एतद् (० [एुव) 4 25 4 एन 70
045 निध०8 तस्य ४८ बुवत = -- °) 7४ 79087 प्रयः
६०त् केववः -- ८) ह ए 7? (छन्तु 7० 701 3) स्लैज्य
(107 सैन्य")
8 २) 51 ए-3 + 7८ 713 5 युधिष्ठिर (० यथाः)
-- ४० 8० -- ८) §1 ध + 84 7०71-3 5 [अय
सुदा (1० सुदितो)
9 °) 83 8 70070 8 (क्छ नृम [1 स (9, च)
~ ०) परः 61 महाभागां , 79 654 13 महाराज (1० गुदाः}
-- 4) 1» 81 7० 61 परिन्वयत् ; 59 9 7} 3 ग ७9-+
ध परिमास्वयन्
10 °) प्रे फाटगुन ( 7" फटगुण ) -- 1९8 ०7 10-11°
-- <) 3 ©1 परि (101 पर्य) ~ 2 ) 51 1 एनम्, {3
० ण्यम् (10 पुनर्) {५48 0 अर्दिदम , 72, 8 अरिंदम
0४ पुनरेवारिमर्दन
11 8 ०) 11०० (० ९] 10) - °) 611 3
[ 619 ]
मारकण्डयसमास्यापर्व |
ज प्रियां मार्या कृष्णसख महिपी प्रिया ॥ ११
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे सभायाः सपुरोहिताः ।
आनः पुण्डरीका परिघ सर्वशः ॥ १२
कृष्णस्तु पार्थेन समेत्य विद्वा-
न्धर्नजयेनासुरतर्जनेन ।
वमौ यथा भूतपतिर्महात्मा
समेत्य सा्राद्धगवान्गुहैन ॥ १३
ततः समस्तानि किरीटमाली
वनेषु इत्तानि गदाग्रजाय ।
उक्त्वा यथावत्पुनरन्यप्रच्छ-
त्कथं सुभद्रा च तथाभिमन्युः ॥ १४
स पूजयित्वा मधुहा यथाव-
त्पार्थधि कृष्णां च पुरोहितं च ।
उवाच राजानममिग्र्स-
न्युधिष्टिरं तत्र सहोपविश्य ॥ १५
धर्मः परः पाण्डव राज्यलाभा-
त्स्यार्थमाहुस्तप एव राजन् ।
आरण्यकपर्व
[ 3 180 20
सत्यार्जवाभ्यां चरता खधर्म
जितस्तवायं च परथ लोकः ॥ १६
अधीतमग्रे चरता तानि
सम्यग्धयुर्ेदमवाप्य कृत्छम् ।
क्षत्रेण धर्मेण वष्ूनि रुब्ष्वा
सर्वे यवाप्ताः क्रतवः पराणाः! ॥ १७
न ग्राम्यधर्मेषु रतिस्तवास्ति
कामान्न ्पिचि्छुरुपे नरेन्द्र ।
न चार्थलोभासजदासि धर्म
तसात्खभावादसि धर्मराजः ॥ १८
दानं च सत्यं च तपश्च राज-
्धद्धा च शान्तिश्च धृतिः क्षमा च|
अवाप्य राष्राणि वद्रूनि भोगा-
नेपा परा पार्थं सदा रतिस्ते ॥ १९
यदा जनौषः कुरुजाद्खलानां
कृष्णां सभायामवशामपर्यव् ।
अपेतधर्मव्यवहारवरततं
213 च (० (लुपि) -- ^) 51 3 प्रियां मार्या
12 ध ० 12°-39° -- °) 81 अभ्ययं ({0" जानु }
-- ८) गृभ समवत" (1० च सर्वदा )
13 }{ ०0 138 (ग १1 12)
{07 "त्जमेन )
14 > ०0 14 (५ 1 19) -- ९) ए8 गदाधराय
-- ८) 12703 एर &1 अन्वगच्छत् -- ण) ४8 48570स चाः
(त्था) 7 & तस्मिन्सु(7161 तथ्य सु)भद्राच तया
निमन्दयु - 4 {€ 14, ¶' & 7€8 29
15 ल ० 15 (५ ९1 19) -- °) 511 3 ए0०स
(गम) गु9 5 + यथैव (10 यथावच्) -- ४) 1 3 4
8 7 (लन्४ 2 3 ४) तृप पारं (10 पार्थाच) -- °) ण
© तेन (0 त्र)
16 कि नण 16 (ल ₹1 12) ~ 506 16, य 3
01 3105 श्रीद्धष्ण उ -- °) 7४ 65 + धमत (०८ धर्म }
£ पुनर, 28 7 परर (†{०प पर ) ए8 51.9५ 7 63 + राज्य
लामघ् -- 2) 51 113 75 तथार्थ", 7५ तत्पार्थ , 71-8
तद्य", ए & तस्याद्वि" ({०प तस्ार्य' ) ० गर" तव ({0ः
तप) ए1 पप (1० एव) -- <) ए४ष्व, 51 हि, व & 8
-- ४) © “मदनेन
सु (पसव) -- र ०८७ 16-18
17 171 ० [पए (्ं 1 16, 12) - °) 3 73
अधीतमार्म, 53 अतीतममे 7 © चरित घत च (0 चरता
रतानि) -- °) 51 ह 3 सम्यक्तया वेदम् - “) टा ;
सर्वे कृताश्च, 28 सर्वेप्यवाप्ता , 75 प्राप्ताश्च सर्वे 7: 3
सुश्ठण्या (ग पुराणा )
18 1 प ०० 18 (न ९1 16, 19) -- °) §
ह1-8 ्रासधर्मपु, 724 ८ म्राम्यधर्मग्व - °?) 7५6 कोपो
(1 + "पे) न कश्चियुरुषो न्देव -- 4) ५81? +7ण
7५ ० प्रभावाद् (10 स्वभावाद्) 1 ० धर्मराज
19 1 ०7 19 (५ 1 12) - २) + 21-8 0
74 5 श्रद्धा च शुद्धिश्च क्षमा तिश्च, 5ज 7 © क्षमा च (84
शुवश्च ) शातिश्च दमो तिश्च -- 4.9 19०, 71 9 175
891* आपत्स्वपि स्व न जहामि राजन्
-- ९) 8, श्वास्ञाणि (1० राष्राणि) -- °) 71 & येषा (०
एया) 71 € एण 61 लिकणड सदा ४० रतिः 1५3 +
ण्या भवेर्पा्थं रति सदा(७, म्बभा)रे , © येषा सदा पार्थं
रति" परार्था
20 ध ० 20 (५ 1 12) - °) <1 रा 3701-3
[ 618 |
180 20 |
सहेत तत्पाण्डव कस्त्वदन्यः ॥ २०
असंशयं सर्व॑सम॒द्धफामः
शिग्र प्रजाः पारयिततासि सम्यक् ।
हमे वयं निग्रहणे इरूणां
` यदि प्रतिन्ना भवतः समाप्ता ॥ २१
धौम्यं च कृष्णां च युधिष्ठिरं च
यमौ च मीम च दघा्हसिहः ।
उवाच दिष्टया भवतां रिवेन
प्राप्तः किरीरी दितः कृताच
प्रोवाच कृष्णामपि याज्ञसेनीं
दशारैमर्तां सहितः सुदृद्धिः ।
कृषो धनुर्वेदरतिप्रधानाः
सत्यत्रतास्ते शिशवः सुशीलाः
सद्धिः सदैवाचरितं समार्थि
चरन्ति पुत्रास्तव यात्नसेनि । २३
राज्येन रप्रैथ निमन्त्यमाणाः
€>
॥ २२
यथा, ¶५ © राज्ये (© हत) (प यवा) 1 कुरूणा, 70
ध जनौघा , ए ©1 8 ५ निविष्ट , © च दवेदा (10 जनौषघ )
-- ०) 7०५ च मायाम् (0 सभायाम्) ७1 भगवान् (१०
नवक्ञाम्) © भवदा च पञ्यन् १०७8 + अपरयन्
1 ० 21 (५ 1 19) -- °) 1 श्चेग (19
"काम") -- °) ¶ © यैव तस्निग्रहण कुरूणां
22 ०0 2 (9 १९] 19) ¶ & ७४त् 22 ६८६७८
14 -- ०) ए 4 58 8 7 (6न्शु 01-8) पण्) कृष्णां
४८९ मीम 2 धौस्य च भीम च यमौ च करष्णा युधिष्ठिर चापि
दका -- °) 78 दष्टा, 05 शिष्यो (1० दिष्या) §) ए
भवता
23 ०० 28 (५ 1 12) - °) 73 ततश्च, ७५
दददौ (07 प्रोवाच) 51 जमि यज्सेनीं, 71 अपि यज"; 1
सतियन्त-, 7५ जथ याक्ञ' -- °) 71 3 61 दादा -- 41६61
१४००, प 108
89%* दिष्ट्या समग्रामि धनजयेन
समागतेेवसुवाच ष्णः ।
[ (7, 1) 511५ समेतासि (1० समग्रा } ]
~ 4167 29०, 06 7608 26०4 -- ८} [५ 8 7 7+ |
तवा(८4 "था )ष्मजा" (10 सल्यद्रता*) 7५ यथानतास्ते द्विदाव
|
महाभारते
[ मारकैण्डेयसमास्यापयै
पित्रा च षरृष्णे तव सोदरे ।
न यन्नसेनस्य न मातुलानां
गृहेषु बारा रतिमाभ्ुवन्ति ॥ २४
आनर्तमेवामिखाः शिवेन
गत्वा धनुर्येदरतिप्रधानाः ।
तवात्मजा वृष्णिपुरं प्रविश्य
न दैवतेभ्यः स्पृहयन्ति कृष्पो ॥ २५
यथा त्वमेवासि तेषु वृत्ति
प्रयोक्तुमार्या च यथैव कृन्त ।
तेष्वप्रमादेन सदा करोति
तथा च भूयश्च तथा सुभद्रा । २६
यथानिरुद्धस्य यथामिमन्यो-
यथा सुनीथख यथैव भानोः ।
तथा धिनेता च गतिश्च कृष्णे
तवात्मजानामपि रौक्मिणेयः ॥ २७
गदासिचर्मग्रदणेषु श्रा
खुखाहय" -- °) 51 71 9 यदि स्म दैवाचरित + 51-5
1070 + 5 सु्टद्धिश्ग (0 समाधि)
24 # 00 24 (ल १ 12) ०} 51 41-8 16
राज्येन पु(ए8 म) यैश्च, 51 (८ ०5 10 ६७४१) राज्येन मोगेन,
8५ राज्येश्च भोगैश्च, 7० राजन्यपुत्रै्च , 7 युक्तरमियुकतेश्च , 7४ ७
राजा (७1 "ज्य) नियुक्तश्च
25 ४ ० ‰5 (५ २1 12) -- ^) 7) 3 आनरैमेवा-
भिरता , 7 © सानतैवासामिसुखाः
26 व 070 26 (न ए] 12) -- °) 7५ (608
०7) 62 + एषा (छ एवा) ५ 5 20 7 2 चत्त
(0 वर्ति) ¶1 यथा स्वमेवाभिमतपु चृतति -- 2) 51 1-3
79 ? 56५ तथैव (पय) -- ^) हः [आप्रमदेषु, 81 +
प्रमदिन, © + प्रमोदेन (० [ज]प्रमादेन) 79५ 2 7
(65८०४ 1-8) तया, 71 3 सुदा (०८ सदा) -- 4) 1
माताच, 1» मा तातः 7ए+ 133 4 77 74 6 तद्व, 81 8
0५ ततश्च? ¬ यथाच ए « ए1-5 2८ 71-+ सदा,
© तत (० तथा)
27 प ०० 27 (७ ९1 19) - 2) §1 ह) 7५1 8
सुनीतस्य 71 5 तथेव ({०प८य') -- ८) §1 रति" (+
गतिः) -- 4) ८88 ५ 7० तथा" (० तवा) §1 7 [6 वृ
614
माकण्डेवसमासयापर्वं |
नखेषु शिरासु रथाश्वयाने ।
सम्यग्विनेता विनयत्यतन्द्री-
सतांामिमन्युः सतते कुमारः ॥ २८
स चापि सम्यक्छणिधाय ि्ा-
मच्राणि चेषां गुर्वसरदाय ।
तवात्मजानां च तथाभमिमन्योः
पराक्रमैस्तुप्यति रौक्मिणेयः ॥ २९
यदा विहारं प्रसमीक्षमाणाः
प्रयान्ति पुत्रास्तव याज्ञसेनि ।
एकैकमेपामनुयान्ति तत्न
रथाथ यानानि च ठन्तिनथ । ३०
अथात्रवीद्धर्मराजं तु छृप्णो
दशार्दयोधाः ङुकरान्धकाश ।
एते निदे तच पारयन्ति
तिष्ठन्ति यत्रेच्छसि तत्र राजन् ।॥ ३१
आरण्यक्रपर्व
[ 8 180 86
आवर्ततां का्धुकवेगवाता
हलायुधग्रग्ररणा मधूनाम् ।
सेना तवार्थेषु नरेद्र यत्ता
ससादिपच्यश्वरथा सनागा ॥ ३२
प्रखाप्यतां पाण्डव घार्तरा्
सुयोधनः पापकृतां रिष्ट; ।
स सानुबन्धः मसुहृद्धणथं
सौभस्य सौभाधिपतेथ मार्गम् ॥ ३३
कार्म तथा तिष्ठ नरेन्द्र तस्मि-
न्यथा कृतस्ते समयः सभायाम् ।
दाश्राईयोधेस्तु ससादियोधं
प्रतीक्षतां नागपुर भवन्तम् ।॥ ३४
व्यपेतमन्यु््यपनीतपाप्मा
विहृत्य यत्रेच्छसि तन्न कामम् ।
ततः समदं प्रथमं विश्लोकः
गदहिणेय (५ ?1 99)
28 ० 28 (५ र] 12) -- °) 51 षा 37013
गदामिच्छ 01-3 ५ ©+ शूरा (9 श्रुरान्) -- ?)
01 -3दरास्रेपु (1०7 जन्नपु) -- ९) 7 & च्रिनीतान्ू ({०प पिनेता)
8 7 7५ ० वरिनयेढनद्रीम्, 71-3 चिनयत्यतद्रस् -- *) 51
18 71 3 5 ताश्चाभिमन्यु च मनन्कुमार , 7 © ताश्रामि-
मन्यु च (7 68 न्युश्च) मदा कुमारान्
29 न ० १9 (ल \1 12) -- °) 1 4 3 72
7० + ५ च्रख्ाणि (7० जख्राणि) 700 दिक्षा, 05 तेषा
(197 चपा) ह+ 813 © 70 7५ 5 विधिवन् (0 गुरः )
-- °) 51 इ 8 र रीष्ठिणेव" (० २1 27)
30 71० 30 (2 ‰1 12) - °) ह+ 231070५4 6
1 यथा, 2८ सदा (1० यद्रा) ०५ विहारान् 80९
89 प्रसमीक्ष्य -- ८) ४9 अनुयाति, 71 3 उपयाति
-- ८} 51 9 3 © पृ ९9 रथाश्चयानानि 8: वानि ,
54 हस्ति (10 दन्ति)
31 ००0 31 (ल ₹1 12) - °) 51 ए1-8 70
01-3 ४च (गस्तु) --?) 713 5413 दाक्ना् - ^)
ए + 8 729 7 + 6 ग पाटयनय् , 72८ "यतु -- °) 1१५ 2
7 (९६ 01-3 5) तिष्टतु 7० 61 धमराज » ५ 68 यत्र
रयनच् ~ ^4{६€८ 31, 1६2 108
893* योधास्तवार्थपु नरेन्द्रयन्वा
कुर्वन्तु कार्यं सरथा सनागा 1
32 {30 32 (५ र] 12) - °) 701 3 "वेगवाहा
-- 2) 61 + यदूना (0 मधूनाम्) -- ^) 51 ए वार्थेन,
2" स्वदर्थपु, ए तु पाथौय , 79 & तवार्थाय
33 2 0 38 (० ९1 19) -- °) एर 03 5 सानु"
(म माचु) ? & ससुद्धननश्च -- ०) ह+ 5 7 7४
74 5 भौमस्य, 725 ग्राद्व" ({०्सौम ) 06 स मास" (19
च्च मार्गम्)
34 7100 84 (५ र] 12) -°) ऽद 3 तदा
(तथा) 3 + 706 नराधिप व्व (0 नरेन्द्र तस्मिन्)
-- ८) 51 £+ 8 701 71 ० @ „+ दद्यार्हयोधरैस्तु ( ए + 5
81 श्व), 3 दाद्नाहमेना तु, 7० ययार्हयोधैस्तु, 5 दादार्द-
योघास्तु 51 ए1 3 समाधियोग (ष! व), ए 70 ऽ 6
हतारि(7$ 4 चि )योध, 7० हताहैयोध, 9; ममायुयापष्वा
-- 4) 4 {5 2138 प्रतीक्ष्यतां 8 ८५ 21 8 «नागपुरे
प्र © प्रभप्म (10 मवन्तम्)
5 प ०० 95 (ल ९1 19) - °) 7 & काक (0
कामम्) -- ^) ह+ ८ 72० 74 6 प्रसिद्ध (प सण्धद्ध)
णु" & समृद्ध (१४०३१द् , 83 4 "द्धि ) प्रभव (ण सश्दध प्रथम)
[41-5 88 + 7५701 3 (0606 व्ण }) 5 प्रसभ, 19 प्रभवः
108 (४४ ण्य ) सतत (0 प्रथम ) -- ८) 88 समप्राप्यतेः
84 प्रयास्यने
र
© ८० 3
+~ ~
8 180 85 ]
प्रपत्छसे नागपुर सराष्रम् ॥ ३५
ततस्तदाज्ञाय मतं महात्मा
यथावदुक्तं पुरुपोत्तमेन ।
प्रशख विपर्ष्य च धर्मराजः
करताञ्चरिः केशवमित्युवाच ॥ ३६
असंशयं केशव पाण्डवानां
भवान्गतिस्त्वच्छरणा हि पार्थाः ।
कालोदये तच ततश्च भूयः
कर्ता भवान्कर्मं न संशयोऽस्ति ॥ ३७
यथाप्रतिज्ञं विहूतश्च कालः
सर्वाः समा द्वादश निर्जनेषु ।
अज्ञातचर्या विधिवत्समाप्य
भवद्वताः केशव पाण्डवेयाः ॥ ३८
चैदंपायन उवाच ।
तथा वदति वार््णेये धर्मराजे च भारत् ।
महाभासे
। अथ पश्वात्तोवृद्धो वहुषर्षसहस्रधृक्् ।
{ मारकैण्डेयसमास्यापर्व
्रत्यद्स्यत धर्मात्मा मार्कण्डेयो महातपाः ॥ ३९
तमागतूपिं बद्धं वहुवरष॑सदस्िणम् ।
तमर्चितं सुविश्वस्तमासीनस्रपिसत्तमम् ।
त्राह्मणानां मतेनाह पाण्डवानां च केश्वः । ४१
शुश्रूषवः पाण्डवास्ते ब्राह्मणाश्च समागताः ।
द्रौपदी सत्यभामा च तथाहं परमं वचः ॥ ४२
पुरातताः कथाः पुण्याः सदाचाराः सनातनाः ।
राज्ञा ्ीणारपीणा च माकैण्डेय विचक्ष्व नः॥ ४३
तेषु तत्रोपविष्टेषु देवर्पिरपि नारदः ।
आजगाम बिशचुद्धात्मा पाण्डवानवलोककः ॥ ४४
तमप्यथ महात्मानं सर्वे ते पूरुपर्पभाः ।
पादार््याभ्यां यथान्यायमुपतस्थुरमनी पिणम् ॥ ४५
नारदस्त्वथ देवर्िजञात्ा तांस्तु कृतक्षणान् ।
त प 0 36 (५ ए 1४) - °) 28 प ¢ जादाय
(0 आन्ताय ) -- ०) (५6 8 उक्त
37 ० 87 (न ए1 19), 51 वा 3० 3प८-384
ण @ 15१ 87०" ध 38 -- %) 7 © कतौ (0 भूय ),
2 तथा ({0" कती )
58 511 $ प जणा 38 (नरा ऽ, 19) -- °)
1 स चिद्य काल, 7 © च विष्टु कारु (01 विूतश्च
काल }) -- ^{८6 88, ¶ © 7९8 8१००, पा९ ए» + 87
(+ ०7 11068 1 ४ 9, 06 धाह ) 106
894* एवैव बुद्धियुपता सदा त्वा
सये स्थिता केदाच पाण्डवेया ।
सदानध्माी" सजना सदारा
सयान्धवास्वच्रणा हि पाथः ।
39 ए ० 392 (९ ₹1 19) --°) ¶ © पाधिवे
(07 भारत) -- ९) 51 7\1-3 11-9 5 तत. (0 अथ)
गू घयो* (‡०ः तपो ) -- °) 5111 3 "त्, {8 ५ 2831)
॥१।। ज 8 "टक् (0 "क् ) -- ८) §1 1 (४5 पड)
डेयो 8 “सुनि (® "तपा ) -- 4 39, 1६4 8
५ 79 70 6 108
895* अजरश्चामरश्चैव रूपोदार्यगुणान्वित ।
ज्यदस्यत तथा युक्तो यथा स्यास्पश्चर्चिाकं 1
+ ५००४
| 616
896* मष्टावराहकोव्यां च ब्रह्मणामयुतानि च ।
व्यचिन्तयन्महात्मा चै तथा राम सलक्ष्मणम् ।
40 °) 7८ पर "सहर -- °) 81! अम्य्चैन् (10
आनचुर्) 5 ह2-3 + 71-+ 5 पाडवा" ({०ः ब्राह्मणा )
8 उपाविष्टत ते सर्वे -- °) 71 3 4 813 1५ ४८६०७ सह
४ पाण्डवै 1 73 ए+ 128 5 सछृप्णश्चद्राद्यलौ" सह , 8 पाटवाः
सहयादवाः
41 ^) ध" स तमभ्यच्यै विश्वस्तम् -- °) 81 क्रपिपुगव
-- ९) ऽ1 1 3 ©, पाठवाना (प ब्राद्य' ) -- °) 51113
याद वार्नां, 8* ब्राद्यणाना (0 पाण्ड' }
42 2561016 49, 5 7५ ८ 174 6108 छरुष्ण ड -- °)
7+ 2 पधणड् पाण्डवा" ४०१ ब्राह्यणा -- °) 51 1 3 तवेद
मधुर वच
45 °) $1 क्वन् (7० पुण्याः) -- ४) + 22-+ 7
(००९४ 715 ६) सदाचारान्सनातनान् -- °) 51 (ण ४७
1 ६९४) दिदक्षव ; 88 4 72८ 8 प्रचक्ष्व नः, 8 चदस्व नः
44 27070 44, ए 7५ 79 74 01०8 तैश" उ“ -- °)
5" "विदेषु (ण ` विषटषु) -- ०) 51 ए" 3 प" भवलोकयन्
45 °^) 511 भत्तेत चाथ; 1र« नमस्कृ ({० तमप्यथ)
६871 ऽमहार्मान -- ४) 517 713 प(हवा- (1० सर्य ते)
15 पाडवात्ते सुरपंभा-ः -- ^) 51 7» यथान्याय्यम् -- ए1
० 46°-47° -- ८) 8 7 मनीपिण ‡ ग" 61 1 महाञुनि
॥
मारकण्डेयसमास्यापवे ]
मार्कण्डेय बदतस्तां कथामन्वमोढत ।। ४६
उवाच चैनं काठन्नः सयन्निव स नारदः ।
ब्रदर्पे कथ्यतां यत्ते पाण्डवेषु विवक्षितम् ॥ ४७
एवश्ुक्तः प्रत्युवाच मार्कण्डेयो महातपाः ।
आरण्यकपवं
[8 181 7
धरणं यरध्वं विपुलमाख्यातव्यं भविष्यति 1 ४८
एवश्क्ताः धणं चक्रुः पाण्डवाः सह तैर्धिजैः |
मध्यंदिने यथादित्यं पर्न्तस्तं महाग्रुनिम्् ॥ ४९
इति श्रीमहाभारते आरप्यकरयर्यणि अदीदयधिक्डातततमो ऽघ्याय ॥ १८० ॥
१८१
वेधांपायन उवाच ।
तं विवश्चन्तमाटक्ष्य कुरुराजो मदायुनिम् ।
कथायंजनना्थीय चोदयामास पाण्डवः ! १
भवान्दवतदेत्यानागूपीणा च महात्मनाम् ।
राजर्षीणां च सर्वेपां चरितन्नः मनातनः ॥ २
सेव्यथोपामितन्यश्च मतो नः काद्वि्तधिरम् ।
अयं च देवकी ुत्रः प्राप्नोऽस्ानवलोककः ।॥ ३
©५ उम्वेतु सुमनीपिणः
46 1 ० 46 (न र. 45) -- ९) न्" देवाखान्
(0 देवर्षिर) -- °) §1 ्2-+ 7८ 21-3 & च (णतु)
81 ध" स्ञान्वा वान् (71 त्रिन्नाय ) कृतनर क्षणान्, 79 ©
वान्विन्नाय करव -- ८) 51 3 सोन्वमोदन , 85 12५ अन्वमो
उदयत्, ५ अनुमोदते 7५61 ता कथास्स्व( 1 "वा ज)न्वमोनत
दे रा 0 47० (५. १1 45) -- °) 5 धस्त ण
&1 ४? कारन - °) 41 माङ्डेय (107 स्मयचिव) ५
81 21) ( कूव्ल४ ए1-3 5) सनातन ([0्म नार ) - ८}
5 © + महर्ष (70 व्रह्म) 1 © चत्. ({०प्ते)
49 ए) 72 ५ ¶1 83 सद्ितर् ({०८ मह तेर्) -- °) 1
ए सुर्यं (10 [बादिन्य) -- °) 84 रक्ष्यमाणा , 8 पञ्यतस््
(10 त्रन्नन्तस्) 1 3 21- 12 15-6 ते (प्त)
(जगण 0 आ+ ह+ 6 0 04 ¢
कऋ्ाप्छाः 51 ए 2 & + जारण्य - 4414 1८71९ 23
द गपादतनारदमसमागम ) 34 कष्णमारदेयनारदपाडवममागमः 9
71 » वासुदेवामि( 75 ०८ भि }गमन, 7» वाखुदेवमार्ढेया
निगमन, 76 2 मार्ईडेयसमागमन (1: "गम" ); 61 मांडे
यागमन ~ 4वा7्/ 70 (8टपण्दछ, छ075 0 0081) 07
185 8 (आप [71 ) 184 (आ+ ज्य 186) -- 57०
70 {1 52
78 |
~ -2{व10
1
भवत्येव हि मे बुद्धिरैषत्मानं सुखाच्च्युतम् ।
धार्तरा्रंथ दुर्वृत्तानध्यतः तरकष्य मर्भरा! ।॥। ४
कर्मणः पुरूषः कर्ता शुभस्याप्यञुभख च ।
खफरं तदुपाश्चाति कर्थं कर्ता सिदीश्वरः ॥ ५
अथ॒ वा सुखदुःखेषु घृणां व्रह्मविदां व्र ।
इह वा कृतमन्वेति परदेहेऽथ वा पुनः ॥ ६
देही च दे संलयल्य सग्यमाणः ञ्भा्यभः ।
181
1 ह+ ० 1० -- °) 1 @+ विवक्षितम् 51 ए 3
समन्य , 71 जालोक्य (10 आारक्षय) -- ४) © महाघ्युनि"
-- ०) 75 नोढ (0 चोढ )
‰ 5०6 9, 1 @ ओ "05 युधिषिरः -- “)8
(९८0४ ©8, 73} व्ण ) मगवन्देवदैलयानाम् -- <) 8
(€वन्थ४ एण &1) पूर्वपा (ग्म ) - 4) या 3 + 52-5
18 7) 38 पुरातन* (०८ सना }
ॐ °) 75 मेष्यश्चोपान्यबुद्धिश्च -- ४) ऽततोन,
125 मनोल्न', © मत्तो न , © स्वन्नोन
4 <) 72८7018 स्रमयेव, & 4 मवानेव ({0" भवदेव }
© + बृहि (1० बुद्धिर्) -- <) ¶५ ©०-+ तान्मवनू (107
ट्च) -- ५) टः चृल्यतः, 3 ृग्यत (0 करध्यत )
1० स्वेतः 25 ऋद्धान्येक्ष्य च स्व॑द्रा
5 >) 81 3 06 70५8 8 [नध (० [अपि) ह 42
वा (०प्च) - <) 38} (च्ण्व्कृ६ 01 5) म
म्ब फट (19 स्वप)
6 ०) 511 2 टे, + मोक्ता, ए 7; टो, 2 70 7
7५-5 कुतो (5 कथ), 73 हाद, 728 (प 88 17 18)
र्वा (णप जथ) -- °) 51 ए 75 नृणा
ग्र ०) ८) षय उेष्टी ४० देह 51 ह 24701 ४5
617 |]
© 3 12615
8 3 1६3 89
£ 3 186 7
>
3 181 7 ]
१ संयुल्यते प्रेत्य इद वा ठिजसत्तम ॥ ७
रेहलौ किकमेवैतदुताहो पारलौकिकम् ।
छर च कमणि तिष्टन्ति जन्तोः प्रेतखय मारव ॥ ८
ण मार्कण्डेय उवाच ।
त्वदयुक्तोऽयमनुप्रभो यथावददतां वर ।
विदितं वेदितव्यं ते स्थिलयर्थमनुप्रच्छसि ॥ ९
भत्र ते वर्तयिष्यामि तदिदेकमनाः श्रृणु |
यथेहाधुत्र च नरः सुखदुःखपाश्रुते ॥ १०
निर्मलानि शरीराणि विशुद्धानि शरीरिणाम् ।
समरज धर्मतस्त्राणि पूर्वोत्पन्नः प्रजापतिः ।॥ ११
अमोधवलर्सकल्पाः सुव्रताः सत्यवादिनः ।
ब्रह्मभूता नराः पुण्याः पराणाः इरुनन्दन ॥ १२
सर्वे देवैः समायान्ति खच्छन्देन नभस्तलम् ।
महाभारते
[ मकर॑ण्डेयसमास्यापर्व
ततश्च पुनरायान्ति सवेँ खच्छन्द्चारिणः ॥ १३
खच्छन्दमरणाध्वासन्नराः खच्छन्दजीषिनः ।
अरपवाधा निरातद्भा सिद्धा निरुपद्रवाः ॥ १४
द्रटासे देवर्मघानामषीणां च महात्मनाम्
प्र्क्ाः सर्वधर्माणां दान्ता विगतमत्सराः !। १५
आसन्वर्पसदस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः ।
ततः कालान्तरेऽन्यसिमिन्प्रथिवीतलचारिणः ॥ १६
कामक्रोधाभिभूतास्ते मायव्याजीपजीविनः ।
लोममोहामिभूताश्च त्यक्ता देवैस्ततो नराः ॥ १७
अयुः कर्मभिः पापासतिर्यङकरकगामिनः ।
संसारेषु विचित्रेषु पच्यमानाः पुनः पुनः ॥ १८
मोषेष्टा मोवसंकरपा मोघज्ञाना विचेतसः ।
सवौति्नद्धिनशरैव सदत्ताः देश मागिनः।
¶1&1 7 (एषह) (प्च) -- ४) 51 ए दूष्य" (0
श्ग्य") -- ९) 7४ उमौ (10 कथ) 51 15 013 €
सज्यते, ए‹ वियुज्यते -- ८) 51 ए1-9 71-5 5 देवानू
(०८ इह वा) 7" इह वापि द्विजोत्तम
8 ५) 1721-3 1५ (भश वणः ) इह" (107 कैद") 51
पि 3 7 एतावद् , {५ 8 70 70 72, 6 परत्रेह (10 ण्वैतद् )
-- °) 8 वा (प्च) ©! + क्मैणि 5 छृवकर्मामि
तिष्ठति ~ 4167 8, &1 108
897+ एत्र यथात मुने वक्ुमिहा्सि ।
9 ०) 5171 3 यदुक्त, 125 त्वयोक्तो, 1 (१-५ स्वटुक्तो,
118 तथुक्तो -- °) 6 ¶ृग1ष्व (गते) - ) 19 ४-+
स्ग्रलयर्थमू ए 76 त्वनु, ठ 70 7 ९स्वतु, 7८ त्वत्र
(0 अनु)
10 °) §1 हा 3 जह, 21 तात, 7 तत्र ({0 अत्र) $!
य 3 69 व्ण , ए५ 8 7 (6नव्क्ह 715 5) कथ ( 07 चर्व" )
-- ^) ए अथे" , 70 यत्रे" ({०प यथे" }
11 ०५) 8 (705) श्ररीयाणि 8० विञ्युद्धानि - °)
51 73 द्ाद्मम (ण समर्य) गु 69 4 स्च (10 धर्मः)
12 °) पि "फल (णिः "व ) -- २४) गभ महत्ता, 7५
©४-५ सुदृत्ता' (० सुबत्ता) ८‹ सिद्धायौ निरुपद्रवा
-- 4) 8 7 (र्भ् 01-3 5) कुरुत्तम , © पुरपर्थम
13 °) 51 गु © प सवैदेवै 5111875 8 + गप
© 71 स यात्ति -- °) @ + नमस्य -- ०) 8 र्वे
( 1061 27 स्वर्गे) छदविष्ठारिण
14 *) 51 रा > सर्वे ({०प्नरा) 1९५ 0० खच्यदचा
रिण - <) ए8 0: जल्पाव्राधा , 7१ म्वल्पायामा , 7४ @>-+
निराय्राधा, ©1 ध स्वल्पा(७1 'ल्प)त्राघा 51 निरी+^ , 70
© (४ च्म ) ©1 }¶ निरीत्ि(©1 73 "ती)कराः -- ०) गभ
©०-+ नीरजा; 61 स्वल्पाधौ (0 विद्धा) 23 निर्पक्कृना
15 °} 1 3 खष्टारो -- °) 1५ 81 ४ प्ररक्ष(1 श्क्ष}
सर्वैधमणि ; 4५ (एर ¶्ण्यः ) ©» प्रक्ष सर्व॑घमीगा, @ «+
प्रछ््या सर्वधमौणः -- °) 51 ए1 3 1-3 शांता (ण दान्ता)
16 °) 25 जादयुर् (107 आसन्) ए+ 170 3 4 72
7४ « ° "सहटस्रीया' १ 7 ` सहस्रेण -- २) एः वपे" (०८ पुत्र" )
-- ८) 8 (€6ब्व्2])६ 7४ 688 711) तस्मिन् ({ण ऽन्यस्मिन्)
-- ५) 21 (7 8 1 (७४) तथा क्षत्रमहसिण' {५ ४}, ८४
प्रयिवीतटवासिनः
17 ४) 725 धर्मब्याजोप", 4" मायाग्यामो् - ८) 8
मोहरोमासिमूतश्च 0० ते (प्च) -- °) + 7४
7ज ° यक्ता देहंस् (8 व्यक्तदेद्ास् ), 72 व्यक्तदहेख् ऽ
1 305 सदा, ए + 721-5 तदा (0 ततो)
18 °) 3 जञ्ुमि , पवा जुमि (ग ज्यु) ह
पापस् (10 पापा) -- ४) ए "निरयमागिनः, 3 ५ 8
7 "निरयगामिन , ए> "गासिनमागिन", 73 (ए ध ) ©
4 "नरकभा(्वः 'भो)गिन -- °) हः विदिदेपु (ग
विचि) -- °) 73 8 पर्य , 71-5 पालय" (107 पच्य}
19 °) 721 6 5 मोवेच्छा ४) =
(णह ) 9 12 ज &>+ विचुदखय- (10 चिचे") प्व
75 मोव(7* “ह )त्नानविचेतम , 71 ©1 } “तान-
विचुद्धय -- &्लिः 19०2, वरू @&1 कष्] एच्छत् 20,
| 618 |
माकेण्डयसमास्यापर्वं |
अञ्चेः कर्मभिचापि प्रायशः परिचिताः 1 १९
ठौष्डस्या व्याधिबहुला दुरात्मानोऽग्रतापिनः ।
मवन्त्यरपायुपः पापा सैद्रकर्मफलोदयाः ।
नाथन्तः सर्वफामाना नास्तिरा भिन्नसेतवः ॥ २०
जन्तोः प्रेत कौन्तेय गतिः खैरिह कर्ममिः।
पराय हीनबुदधे् कैकः क तिष्टति ॥ २१
कछस्यस्तत्मयुपा्चाति सुद्रतं यदि वेतरत् ।
इति ते दशन यच तत्राप्यनुनयं शृणु ॥ २२
अयमादिद्षरीरेण देवसुषटेन मानवः ।
शयुभानामञ्युभाना च इरुते संचयं महत् ।॥ २३
आयुषोऽन्ते प्रहायेदं क्षीणप्रायं कलेवरम् ।
ए1111€ ©3 4 105
898* काद्िग सवकरामाना नास्तिका भिन्नमेतव' 1
-- "3 3 07 19-20° -- °) ए 8 7 (€९डष्ट0४ 015 ह)
सवौमि' -- ८) §1 1 3 छ्भाजनाः, + 81 3 (ए 88
1 पट) 3 0770५ 6 "दायिनः -- <) 5 8 (प ६8 0 )
सव (० चापि)
20 १9 69 07 20०००८८ (८. ९1 19} - °) एः
713 दनुना १ दुर्यटा -- ४) 51 1 3 8164 प “पता
पिन, 5 "पि नापिनः,+ 71 2 5 त1 63 "भिमानिन › 78
"नुनापिन ~ <) 2५ प्वतु (0 भवन्ति) 15 पापाद्;
गष प्राणा --°) 51 1 3 "फरोपगा ~ प्र 61311 760त
१0९ १0८ {9०४ -- ८) §1 ए 718 6 ददत" ($ जभा
ग्या), ¶1 तथान, 13 68 कारक्षिण (0 नान्त) 4
सर्वकरार्याणा; 7 63 "भूताना, ७9 + "कामान्वै + नाधचन
स्वर्नमान् -- 1) ए+ 8 7 (@न्श 75) 69 + नित्त
चेतस
21 ठ ० 21०-23४ -- ०) 7 © गति (107 गत्ति )
51 ह 01-3 8 ण्व (0 ह) -- 2€{016 21९५, 3 81-3
एन 15105 युविष्ठिग उ -- ^) 8 (3 ०० ) प्राप्त ({०
राच्च) 1 1 2 बुद्धेपु, 25 "वुदधेवा ए, प्रज्ञाविदीन
वुदेस्तु
22 7130 22 (५ १1 21) -- °) 1 छाथ (नि
छन्यस्) 51 > च तमपा , ए1 त समुपा-, ए + तत्तदुपा;
9 तु ससुपा' , 2४ सन्मसुपा -- °) 1 ४ ४) चेतर, 7४
गज @ 3 चेतरत् -- 41७7 2१०४, ए 7५ 105
899* माक्रण्डेय उवाच ।
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्न' णु भारत तत्वन ।
आरण्यकपवे
[3 181. 29
संभवत्येव युगपद्योनौ नास्त्यन्तराभवः ॥ २४
ताख खङ््वं कर्म छायेवालुगतं मदा ।
फरत्यथ सुखार्हो वा दुःखार्हो वापि जायते ॥ २५
कृतान्तविधिरसयुक्तः स जन्तुरक्षणैः शुभैः ।
अञ्युभेर्वा निरादानो रक्ष्यते जानदृिमिः ॥ २६
एषा तावदबुद्धीनां गतिरुक्ता युधिष्ठिरं ।
अतः परं ज्ञानवतां निवोध गतिमुत्तमाम् ॥ २७
मवुष्यास्तप्रतपसः सर्वागमपरायणाः ।
सिरत्रताः सत्यपरा गुरुदयुशरूषणे रताः ॥ २८
सुशीखाः शुद्धजातीयाः धान्ता दान्ताः सुतेजसः ।
युमयोन्यन्तरगताः प्रायञ्चः श्चुभटक्षणाः ॥! २९
-- 8५ ०० 2१८० -- 8608 ‰४००, ए 7५ 108 माडेय
उ -- °) ८ (84 117 85 1 ६७२१) तथा , १ एवा तस्य,
©3 + तच (० तत्र) 01 [जप्यनुनीय श्यणुप्व मे
23 3 ठ 28०० (०५६ ९1 21) -- 2) 51 143 73 6
दैवखेन »+ 1 4 देवै सृष्टेन, ऽ देवद््ेन -- ५) §1 7 3
71 > 6 सुहु" (10 महत्) 51 छुरुने कोपसचय
24 °) 1 वि- (गप्र) -- ?) ©५ 1 प्षीणप्राण
-- ०) 09 [जत्र समच, 6 [सत्र सद्राय' (0 [भ)न्तरा
भव)
25 °) ¶† तस्य (0 तन्न) "9 &-+ [अ]पि (० [भासय)
६8 2-+ सुकृत › 5 तत्टरत -- 4167 ‰६०४, 71 108
900* अनुशेते शयान च तिष्न्त चायुतिष्टति ।
अनुधावति धावन्त पूरकं छरुत नरम् ।
-- ९) 75 मव (7० फ } 51 1 3 [जत्र (ण [जुध)
51 ए1 सुखार्हं -- °} §1 ¢ टुःखर्हे 33 8 77 24 6
१9 @-+ जथ , 7९८ उप, 721 3 5 अनि (0 जपि)
26 ५) ¶1 स्थानच्िमि , ©1 ५ ज्ञानदृष्टिभि , © "बृत्ति
मि 9 (नि० घ्न ) रक्षणैरानच्रत्तिमि
27 °) 51 ट ©1 प्रा अबुद्धाना - °) 71 नराधिप
(10 युधि व. 5) 1 3 पा गतिर्
28 ^ € 2६००, 8 (€2९९])४ म") 76808 30० -- पृष
छण 26०-३0° -- ९) ए 3 78 स्थिरदृन्ताः , 78 4 स्थितन्रता
-- १8० (षः ) 1 9 218०, 67 98०, 178 11° , ©
29 1 00 % (ध 1} 28} -- ४} 19 {एर 06
व्य ) काना , ७५ + छाता (107 क्षान्ता) 8५ 1४3 सुचेतस"
-- © ० १०० -- ८} [+ 8 7 (कन्ध 71-3 5)
शुचि
[ 619 |]
© 9 12
8 3 18
1 3 18
539
3 83
9. 181. 301
जितेन्ियत्वादशिनः चुङ्कत्वान्मन्दरोगिणः ।
अल्पवाधपरिरासाद्धवन्ति निरुपद्रवाः ॥ ३०
च्यवन्तं जायमानं च गर्भस्थं चैव सर्वशः
खमात्मान प्रं चैव दुष्यन्ते ज्ञानचक्षुषः
कर्मभूमिमिमां प्राप्य प्नर्यान्ति सुराठयम् ॥ २१
विचिदैवाद्वटाखिचित्किचिदेव खकमभिः ।
्ाञ्मवन्ति मरा राजन्मा तेऽस्तवन्या विचारणा ॥ ३२
हमामत्रोपमां चापि निवोध वदतां वर ।
मनुष्यलोके यच्रेयः पर मन्ये युधिष्ठिर ॥ ३२
हृद वैक नायुत्र अयुत्रैकख नो इह ।
हह चात्र चैकख नस्रैकख नो दह ॥ २३४
धनानि येषां विपुलानि सन्ति
निलयं रमन्ते सुविभूपिताज्ञा; 1
महाभारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्व
तेषामयं शयुवरध लोको
नासौ सदा देहसुखे रतानाम् ॥ ३५
ये योगयुक्तासतपसि प्रसक्ताः
खाध्यायीला जरयन्ति देदान् ।
जितेन्द्रिया भूतहिते निविष्ट-
स्तेषामसौ नायमरि्र रोकः ॥ २६
ये धमेमेव प्रथम चरन्ति
धर्मेण ठर्ष्वा च धनानि काटे ।
दारानवाप्य करत्तुभि्यजन्ते
तेषामयं चैव परश्च लोकः । २३७
ये तैव विद्यान तपो न दार्न
न चापि मूढाः प्रजने यतन्ते ।
न चाधिगच्छन्ति सुखान्यसाग्या-
30 ए 001 30०४ 8 (0२०९६ र ) 7608 30०? पलि
28० -- » } पर» (06[0.० ९० ) © + सस्कृटयान्$ पू (भाणः
०० ) य 8 शुद्धत्वान् 21 &1 3 + मदरागिण -- °)
् + 231-8 70 0५4 6 अल्पाव्राधपरित्रासाद् + 9 76 € +
143 सत्प्रवाधपरिधरासा; 3 21 9 21 सल्पायाधापरिन्राषाः;
234 7० अल्पााधा निरातका, 7 1 ©1 » अल्पवाधापरि
भ्रासा, ५ अयाधा भपरि्रासा
31 ५०) 11 3 श्रयत, 7४ (17076 (० ) © + भवत
(07 चयवन्त) प भवति क्ञानमानाश्च -- २) 3 रतस्य
चेव, 76 स्वगस्य च, 7 स्वरमस्थाक्चिव 51 ए1 सर्वदा, ए
सर्वथा -- °} 78 स्वमात्मज -- 4) 21-8 7 (छषन्णुण
01-3 6) 9 68 "चष्ुपा -- 41४७7 31०५, प 105
901* ऋपयस्त मष्टास्मान प्रलक्षागमवुद्धयः ।
[51 [वा 3 "दृष्टय (० “बुद्धय ) ]
-- 1) 51 1 3 प्रयास्यति पुनर्दिव ~ 467 81, 8 18
902+ कुम्बा दछ्युभानि कर्माणि निन भरतर्पभ 1
32 32० (एणः ) 3 98 89० -- °) 81 देवात् (10
दैवात्) 9 ७५-+ दै(©9 + दे) वशात् (० शैवाद्धराव्)
४ 81 वधात्, ए-+ © + हतात् {107 हात्) -- ४)
0) 3 स्वभवित (५ १1 8 38 32) - ९) §1 71-+
1 3 5 महाराज, 7» महात्मानो (10 नरा राजन्) -- °)
61 तेर्न, ए 'स्वजु, ४४ ` स्यन्या , 2५ ए५ 61 14 "न्यामूदु
(407 तेऽस्स्वन्या) प्रण (166078 व्ण } @# + जतेत्यागृदः
वारणा (4 "चारिणि )
3% ^) 13 अन्योपमा (10 अव्र") 51 {द1-3 71-8.6
चैव ([०प्चापि) -- °) जेय (णःश्चेयः)
34 ^) § [+ 7286619 4 द्टैवै( एय शव }कस्य
88 7 71 21 3 6 241 दृह चैकस्य -- ०) 51 ए 3कख
(1० [ए]रुसख) -- [1 3 53 78 प्रो छण (ष ) 34०
-- °) 214 70 (छल्म् 7001 03 3, 05 ०्ण) चा
(10 चाः)
55 ०) पर (र्व०6न्ण्यः ) © + चैषा ({०पयेषा)
-- ४) 3 ऽ भुवि भूपितागा , 8 सु(7 ७5 च)विभूपिवाश्च
-- ४) 8 ग्राम्य" (10 देह")
36 “) 1९8 + 134 71 2 8 युक्तयोगास् ({0" योगयुक्ता)
18 71 5 91 प्रयुक्ता › ©, प्रनिक्ता -- °) 51 १-301-34
स्वाध्यायचत्तो 1\2 8५ जनयति [1 3 ए1-8 78 तू उ) द्मा
देष -- °) 8५ भूतिपथे (107 भूतहिते) &1 71 3 नियुक्कास्
ह 518 1) (९८०१४ 113 ५} जित्तदियःः प्राणिवधे निवृ्तष्
37 2) [५ कन 20071 4 6 नि (णच) ८५ रोके
(0 काले) -- <) 161 3 धनानि (० दारान्) 72 यजति
38 ^) 9 अयेषांन ({्येत्रैव) 187" ° विदा
-- ०) {+ यजते; ए1--3 720 125 यतति, 7५ यजसे -- ^}
2५ 91 70 71 434 ० चानु-; 06 ¶५ 6 रः चापि, ¶1
वाभि (0 चाधि) + सुग्वानि भोगास्,+ ए ऽ +
सखुखाचु( 3४०५ "नि )मोगान्; 7० ए: ५ ० सुखात्न( 71 "न्य )
मोगान्, 72, सुखानुभास्यास्, 7५ धनानि भार्यास्, ए५ ( 0०{०7४
०0८" ) ©9 + धं श्युभान्यभागास् (४! “ग्यास } , गृ» (९८६९
{ 60 |
मारकण्डेयलमास्यापर्व ||
स्तेपामर्य चैव प्रथ नास्ति ।॥ ३८
सर्वे भवन्तस्त्वतिवीर्यसचा
दिव्यौजसः संहनमोपपनराः
लोकादमरुप्मादव्निं प्रपाः
खथीतविद्याः सुरकार्यहेतोः
कलैव कर्माणि महान्ति शूग-
स्तपोदमाचारविदारशीराः ।
१1
)1 २९
आरण्यकप्व
[8 189 5
देवानृषीस्येतगणां श्च सर्वा
न्सततपयिला विधिना परेण ॥ ४०
खग परं पुण्यकरतां निवासं
क्रमेण संप्राप्छथ कर्ममिः खैः।
मा भूद्विशङ्का तव कौरवेन्द्र
दष्त्मनः छेशमिमं सुखाई ॥ ४१
इनि धरीमदाभारने श्ारण्यकपर्वणि पएकाश्षीत्ययिकदानतमोऽष्याय ॥ १८१ ॥
१८२
वैशपायन उवाच
मारण्डेयं महात्मानमूचुः पाण्डुसुतास्तदा ।
मादयत्स्यं द्विजमुख्यानां शरोतमिच्छाम कथ्यताम् ।।१
एवमुक्तः स भगवान्मारण्डेयो महातपाः ।
उवाच सुमदातेजाः सर्वशाख्नविद्ारः ॥ २
दैहयाना कुलकरो राजा परपुरंजयः ।
कृमारो रूपसंपन्नो मृगयामचरदरली ॥ २
चरमाणस्तु सोऽरण्ये वृणवीरुत्समाघ्ते ।
कृष्णाजिनोत्तरासद्ं ददद्यो मुनिमन्तिके ।
स तेन निहतोऽण्ये मन्यमानेन वै खगम् ॥ ४
व्यथितः कमं तच्छृत्वा भोकोपदतचेतनः
जगाम हदयानां वे सकाश प्रथितात्मनाम् ।। ५
~ ) & ज्ुखान्नमोगानर , © भनान्यमाग्यास् -- °) ८
71 ८3 26 न (णः) ह+ 2 > (चण्व्ट) 013 ४)
ल्मे ({०्नाचि)
9 °) ए, “वीर्यवती - ९) 17४ द्विव (0 अवर्भि)
-- ८) 3 स्वघीनवेद्रा, एण स्वरधीदय विदा, 613 + 2
म्व्रा(& स्व )घीनव्रिदा
40 °) §1 ए1-3 71-8 [इह (म [णि) -- ४) ग
© “हार (0 "चार ) -- <) ६ नूनगणाघ्च, 8 (७१८९६
श्, @8) प्रेतसताश्च॒ 8 ( ९०० ¶2 22 ) पू्वाच (10प सर्वानू )
4 ^) 61 ए 3 71 8 स्वरम ह+ 8:-+ 7५ 00 72,
पुण्यक्रनो -- ¢) 71 दृष्टामान, 72 © स्रा महा (& मन)
ह सुन्याद् , ए हा, ६4 52 2106 00 04 6 द, ठ +
713 गुप उ1 23 "दाः, 3 6-+ "व
(गका7०० ~ दण ताप्वाए §1 2 प्9 ©+
नारण्य -- 62720710 4 1 72 7५ ८ &1 मार्कडेय
यमा(7: 75 1 "मरेम्या, 21 ऽमारकडेय, 7) 3 « माके
यरवाक्य - 4नताप/ 771८ §1 ए 3 धर्मनिर्णय , 71 वासु
न्वममागम", 9 वासुदैवामिगमन -- 4द}# ० (हण ७5, |
50705 07 100) 770 189 (98 188) 71 190, 8
(क पर्णा [णः ) 185 (3 ज्पह 160) - 51०2 9
27 96, 71 44 ६०० 46
182
1 °) णृ 1 ॐ, ततो युधिष्ठिरो राजा मारडेयञुवाच
-- £) ए1-3 1079 72 व् ©1 8 91 इच्छामि
% 2) 75 महानपि (0 (तपा) -- र) ए + 2840४
ग © कथयामाम सादाम्य बाष्यणाना महाव्मना› (1 & पव
उवाच सुमहाः्मान राजान सवदयाख्वित्
% 2९10758, धा 88 छन्नः 49 © + 105 मार्क
(61 1 "क्छ )डेय ड” (5 8 ०८ ट ) ०) 51 18
देयाना 51 ए 71-3 » कु्टे जातो (प कुर ) -- 4} +
8 7 (चत्का४ 03 8 8) स्यचरदू (107 जच )
4 °) 583 4 उच्च (न्तु) 51 ह्व 2 ततो, 3 चदा,
एश्तुयो ({ग्तुमो) --2) 511 3 7: "समाकुटे -- °)
गूः युनिनत्तम -- ^) 8 ईिवितो (० निहतो )
5 °) 61 8 हेहयाना € ह 7४ 8 ऽस (प्व)
[| 621 |
#२,.१३।
८५८३८
=“ ~ ~
0 0 (>
~+ ती
8 189. 6 ]
3 राजीवनेत्रोऽपौ कुमारः परथिवीपते ।
तेपा च त्यथाद्त्तं कथयामास वै तदा ॥ ६
तं चापि हिसिवं तात निं मूलफलाशिनम् ।
श्रुखा च्छटा च ते तत्र वभूुर्दनिमानसाः ॥ ७
कखायमिति ते स्वे माममाणास्ततस्ततः ।
जग्धुशधारिषनेमेस्ते ताक्ष्यखाश्रममञ्जसा ॥ ८
तेऽभिवाद्य महात्मानं ते युनि संशितव्रतम् ।
तस्थुः सर्वे स तु यनिस्तेपां पूजामथाहरत् ॥ ९
ते तमूचुर्महात्मानं न षयं सच्ियां ने ।
तत्तोऽ्हाः कर्मदोपेण ब्राह्मणो दिसितो हि नः॥ १०
तानत्रवीत्स चिप्र्षिः कथं यो बाह्मणो हतः ।
क चासौ बरूत सहिताः पर्यध्वं मे तपोवरमर् ॥ ११
ते तु तत्सवैमसिरमाख्यायास्मै यथातथम् ।
सहामासे
[ मार्कण्डेयसमास्यापवं
नापरयस्तम्रपि तत्र गतासुं ते समागताः ।
अन्वेषमाणाः सव्रीडा! खमबद्धतमानसाः ॥ १२
तानतरवीततत्र मुनिसतार््वः परपुरंजयः ।
खादय बाह्मणः सोऽथ यो युष्मामिर्विनारितः ।
पत्रो ह्ययं मम् सृपास्तपोवलसमन्वितः ॥ १३
ते तुद्छरैव तमपि विसय परमं गताः।
महदाथर्मिति वै षिदयुवाणा महीपते ॥ १४
मरतो ्ययमतो चः कथं जीवितमाप्तवान् ।
किमेतत्तपसो वीयं येनायं जीवितः पुनः ।
श्रोतुमिच्छाम विप्र्ये यदि श्रोतव्यमित्युत ॥ १५
स तानुवाच नासार्कं मरत्युः प्रभवते नृपाः |
कारणं व॒ः प्रवक्ष्यामि हेतुयोगं समासतः ॥ १६
सल्यमेवाभिजानीमो नानृते इर्महे मनः।
6 °») 18 4 2 एन 7 11 4 5 ४; पृथिवीपतिः
-- ९) 5119 तथाद्रत्त -- ५) 1 9 कौरव (० व्र त्तदा)
~-- 41661; 6, 9 108
908" सुकुमारो महीपाल देहयानां मदीश्छताम् ।
7 ०) 71 3 ते, 73 तच् (0 त) -- °) ए8 4 8470
79 8 8 (७०७४ (9 ©) फटाद्रान -- °) 51 ए1-+ 2,
70५ १ ष्ण) श्चुत्वा ५०त दा 9: तत्रैव (1० ते तत्र)
8 °) ए, फछासौ स, 7४ 6:-+ क चायम् -- ^) + ए
7 (०१६ 721 + 6) 29 "नेभ्नोथ, 71 "नाश्ाय, 7 8
"नेमिश्च, 61 धा "नेमेस्तु, ७४ + "नेमेश्च - ४) 51 ह) 9
उत्तम (10 भज्ञस्ा)
9 ४) 7) 61 ऋषिं (सुरनि) ऽ + 018 ८५
© दानितय्रत, 3*-+ 7० 77 72५ 6 नियतव्रत 281 सूरत
सुनियनव्रत - °) 1 उच ({ण्तु) -- °) 7५ 71-$
जशथाक्रोत्त; 0४ समाहरत्, ध" समारभेत्
11 5०78 10, 7० 195 मकंडेय उ -- °) ए
प्ह्यपि , 7५ राजपि -- °) 517 3 केन (कथ) ए
703 एवा; भो (7० चो) -- °) ए*चमा (गः चासौ )
1 उ नृहि
12 7100 12" -- °) ८ ते तत्र, 2 त्ते ({0
ते त्त् तच) -- °) 71 सुनि (0 क्रपि) -- °) 143 गता-
युस ष्व (प्ते) गृ समाहता, © > समाहिता.
-- ^) 81 3 ५ जन्विष्यः 8 पः प्रीडिता , 79 सुनीढा
-- ८) 81-3 सुप्तवद् , 7 म्बेटु"त + 8; 70८70 704 6
गतचे्तना , 51 8 गनचेतस ४ ©-५ च चिप्र दीनमानसा
[ 62
13 °) ¶्1 3 (0608 ल्यः ) © + सोत्र (0 सोऽय)
-- ५) ए4 8 7 (भरन्। 01-8 6) प्रण्णडु यो ४०0 युप्मा-
भिर् 1 3 (र्ठ वणय ) &1 8 समाहत (0 विना")
-- §1 1 + जण 18४
14 °) 21-3 72 (कच 018 6) च (णतु) -°)
5 सहसा" (ग महदा) १1 &1 हा ते (गः तवर) -- °}
+ 3 7 (०१८७४ 1-3 6) ते (गवि)
15 °) §1 वा 3 7 3 [जपि (शगिद्ि) इ ्ा-3
7013 5 अवो दृष्ट , ५ 8 72० 72 124 ० उपनीतः; 71 61 3
1 इतो दृष्ट -- २) §1 71 3 कथ जीवति स््रा्मवानू -- ९)
1 3 ते तत्, 78 तु तत् (0 ण्तत्) 51 1 3 तपसा
-- ५) 51 71 3 [आनौ (० [आ] ) ८) एय 8 54
72 5 8 (6रन्ल् 84) इच्छामि एऽ + यद्वर्पे (६० चिप्र )
81-8 2० 5८ 7, 5 श्रोतुमिच्छामहे चिप्र
16 <) 48 च,7)1 तत् (एव ) -- ८) 51 1701-3 6
हैतयुक्त 51 2 3 सनातन , ऽ समागत 59 ५ 7० 7”
17 ५ हेतुयोगममासत -- 49 16, 121 २€९व8 19, फ1[९
प्राप @ द्वा 198
904५ जुद्धाचारा अनर्सा" सध्योपासनतस्परा 1
सुद्यद्धान्ना उुद्धधना ब्रह्य चर्य॑चतान्विता" । ,
४० 77911, 13 ७3-+ 23 175
905* दस्यु प्रभवते येन नासमाक नृपमत्तमाः 1
17 °) 7 © जपयन्नपरायणा -- °) 61 कारण चन
तिष्टामस् - ४) = 18५4 19 51 ह+ स्स्युरय
18 51 313 ण्ण (? एमा.) 18 - <) 8 (षः
॥
~~
मार्कैण्डेयसमास्यापव |
खघर्ममयुतिष्ठामस्तसमन्मृत्युभयं न नः ॥ १७
यद्राह्यणाना क्रं तदेषां कथयामटे ।
नेषा दुद्वरितं बरूमस्समान्रत्युभयं न नः ॥ १८
अतिथीननपानेन भृत्यानत्यशनेन च ।
तेजस्विदेणवामाच तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ १९
आरण्यकपर्व
[8 188 4
एतद लेशमात्रं वः समाख्यातं विमत्सराः ।
गच्छर््यं सहिताः सर्वे न पापाद्भयमस्ति वः ॥ २०
एवमस्त्विति ते सवे प्रतिपूज्य महायुनिम् ।
खदेशमगमन्दटा राजानो मरतर्षमभ ॥ २१
इति श्रीमदहामारने बारण्यक्पर्वणि इ-घश्ीत्यधिकदटततमो ऽध्याय. ॥ १८२ ॥
१८२
मार्कण्डेय उवाच ।
भूय एव तु मादास्यं ब्राह्मणानां निवोध मे ।
वेन्यो नामेद राजर्पिर्मेधाय दीक्षितः ।
तम्रिर्गन्तुमारेमे वित्तार्थमिति नः श्रुतम् ॥ १
भूयोऽ नाचुरुष्यत्म धर्मवयक्तिनिदगैनात् ।
संचित्य स महातेजा बनमेवान्वरोचयत् ।
धर्मपतीं समाहूय पुत्रांधदमुबाच ह ।। २
प्राप्यामः फलमल्यन्तं वहुरं निरुपद्रवम् ।
अरण्यगमनं कषिप्रं रोचतां वो गुणाधिकम् ।॥ ३
त भार्या प्रत्युवाचेदं धर्ममेवातुरुष्यती ।
० ) तेषा हि (1 1 नैपा वि ) चरित प्म -- 184 = 17५,
19
19 03 ०0) (7 ) 19 21 1८४5 19 ९६७7 16
-- °) 7४ जानिष्येन , 8 (०५८०१४13) अतिथिषु (1०9 अति
चीन) 71 64161 [ज]्रदानेन - °) 28161 श्टुला
नपय", 72 "नन्व, 71 "नत्या › 91 "प्राय" (10 "नदय )
1 सत्याना मरणेन च, 7८ तथा श्त्याद्रानेन च, ध उ+
ग्यन्यानामटनेन च ~ ^ 19०, 4 1261 79 ५ ९ 108
906+ भोज्य देपमन्नीमम्तम्मान्मन्युभय न न" 1
क्षान्ता दान्ता क्षमाक्रीरास््ीथदानपरायणा 1
युण्यदरे्ानिवामाच तम्मान्न्युभय नन 1
--- 6 0 19 ह) 3 ए) दद्र (8) देवा) वामश्च
-- 194 = 17, 18
20 °) 8 उद्दामा (णप्वच्श') 51 ए1-372 ४६
समातरण (10 "मात्र च ) - ए ०9 (9पक] } 20.21“
21 8 ०) ‰1* (० \ 1 20) -- <) §1 स्व दशम्;
षा 3म्वाद्विदाम्, 8 स्वदेदान -- °) 7 8 भरतपंभा,
ए @1 मा रानसत्तम
०01०110४ ~ {107 7प्वा 51 1 3 गृ ©9-+
चारण्य -- 37 2471; 5 + + माकौदय ; 004 724 61
१. 1 # =
माङुदेयमम (7०3 "मा)म्या, 721 3 माक्देयवाक्य - 4९7}
7071९ ४ + ८ 708 6 प्राद्यणमादान्म्य, &1 प्राह्मणमाहान्म्य
|
फन - ववा} 10 (9हुपा6७३, छ0्पऽ छः 0०60}
700 189 (7005 184), 71 190, 8 (ध् ध 1 } 186
( 2 ०णह 188) -- 57०1९ 70 70 %4
183
1 °) 81-8 720 70५ 6 महाभाग्य (10 तु माहास्म्य)
-- <) 84 7५ 6 चैण्यो 1५ ©9-+ [अत्र (10 [दह )
-- ८) ८4 अश्वमेधेन -- ®) 51 71 3 चाच्रिरू (0 अत्रिर् )
गृ ७१-+ अत्रिरमतु तमारेभे -- ^) 8 (००७४ 11) धनार्थं
(६० वित्ता )
2 ५) 81 7५ 7५ 76 भूयोर्वं (एत्थ) एष पषा
नान्वर्ध्यव् 51 1 3 भूयो यथा नान्वरुध्यद्, 8 75 भूय
ण्वानुर( 5 “न्ववु)घ्यन्स , + 71-5 भूयो घना्थिता (7
मौधिनो) नैच्छदु, 71 61 भूयो धनानुरुष्यन्प ; ¶५ ७२-\
भूयो (७१ श्रुगो ) धनानुरेधाच्च -- °) 7 © धर्म्यय" (6
कृत्ति") -- ९) 281-3 7५ 720 ४ 6 वि(251 स) चिल
({0प मचिन्य स) 51 1 3 च> 54 सु (गस)
-- °) ए [जनुरोदयव्, 21 > [आन्वरोचत › 7 [अन्वचि
तयन्, 73 [आ]न्वरोचयेव् -- %) 8५ स ानाय्य (0 समा)
ॐ ०) 7९3 पूण प्राप्स्याम , ¶५ 823 प्रापयामि ©" जयथ
-- °) ४» चहु तनू (07 बहुल ) -- ५) 88 15 यै; ०्वा
(वो)
6%8
© 3 12681
8 3 1856
॥ 3 188 5
8 188 41
9 त्रैन्यं गत्वा मदात्मानमथेयख धनं वहु ।
स ते दाखति राजर्ियंजमानोऽर्थने धनम् ॥ ४
तत आदाय विग्रं प्रतिगर धन वहु ।
भृत्यान्सुतान्संवि भज्य ततो वरज यथेप्सितम् 1
+~ «~~~ ~~
कथितो मे महाभागे गौतमेन महात्मना ।
धन्यो धमौरथसंयुक्तः सत्यव्रतसमन्वितः ।। ६
विः तस्ति तत्र देशरो निवसन्ति हि मे दिजाः।
यथा मे गौतमः प्राह ततरो न व्यवसाम्यहम् । ७
तत्र ख वाच कट्याणीं धरमकामार्थसंहिताम् ।
महाभासते
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्व
मयोक्तामन्यथा वरुयुस्ततस्ते वे निरर्थकाम् ।॥ ८
गमिष्यामि महाप्रा्ने रोचते मे वचस्तव ।
गाथ मे दाखते वैन्यः प्रभूते चा्थस॑चयम् ॥ ९ „~
माकैण्डेय उवाच ।
एवशरुक्त्वा जगामाशु वरेन्यय्गं महातयाः ।
गत्वा च यज्ञायतनमत्रस्तुष्टाव ते नृपम् ॥ १०
राजन्येन्य त्रमीशश्च यवि त्वं प्रथमो चपः ।
स्तुवन्ति तां युनिगणास्त्वदन्यो नास्ति धर्मषित् ।\११
तमव्रवीदपि्तत्र वचः क्रुधो महातपाः ।
मैवमत्रे पुन्या न ते प्रज्ञा समाहिता ।
यत्र नः प्रथमं स्थाता महेन्द्रो वै प्रजापतिः ॥ १२
4 ०) {1 ता (णः त) 2384-4 7 (@८न)४ 7018 5) [भुव
(10 [इ्]द ) -- ४) 8 (००८०४ 1 ) धनम् (1० धमम्)
§1 जन्वरुष्यती , 7५ 3 [नानुरुध्यते (7९१ "ता) ; 8 7५ 71 2 ¢
ग 69-+ [आ]लु(21-8 "व )रुधनी ; 7" 7, ५ [अगनुतन्वती
-- °) 76 ए0चैण्य &§1 ए४-+ 71-8 6 मदावहम् -- °) 1
(70 8 10 ६6१) आनयस्ब (0 अर्थ") ~ 51 2 &1
छा (ष्फ) ) 4९-5* -- 1) ए1 महा , 1381 8 7५1 72
721 + 4 ० [उ]र्धितो (71 "त) 1 शश (9 धनस्)
5 &1 7० 61 ठ 6" {ल ९1 4} -- °) ए1 (ण
88 7 {०>6६) तच्चादाय जु विप्रे -- 2) ह 4 21-8 प्रति
श्रहधन -- <) ए1 3 धनान्; 18 + 0) वृत्या, 3 8 7
ठृत्यान् (0 श्त्यानू) © द्भ्य सपाद बहुशस् -- ८) 51
1९1 $ ते (णप्वै) 05 प्रथमो (णः परमो) -- !) 8
विद्रद्धि" सञु( 71 सुद्ट)दाष्टत" (61 पिचरन्सद्धगाहत )
6 «) 78 4 71-3 हव (ष्म) 5171 तृष महाभागो
(गरष ग) -- °) 28 «72५ 0 ण्यो 51 1 3 घर्मसमा
युष्त' -- %) 84 2४ "परायण
7 ०2) 8431 धि स्व(न्त, पषा) सति (णः
सवस्ति तन्न) 77 निवत्सति 281 च, 7 अ*-+ [दह (ग
षि) 511 718 ्दवेष्टार क्रितुन सत्ति वसतस्तत्र द्विजा
-- °) 5 7" -3 ऽस (णमे) -- °) ग् © + यतो
(10 सत्तो) + 79 3 (60९ वः) ) 5 न ध्यवस्याम्यदह
तत (16 पुन )» 23 (6 छण ) तथा वक्ष्याम्य तव, 7
(91076 (्ण ) © + ततो वर्णामि साध्वह, ¶५ (८८७
९०८ ) व्यवस्यामि तथा स्व
8 °) 5) 1 3 तत्तम (स ) › पू ©५~, तत्रापि (1०
तव्र सख) > कल्याणि -- °) [+ 0 घर्मकार्या(17 "मा )-
यैसयुता -- 73 ० (पा ) 8०9 -- °) 71 3 स्वै
(मप्तेचै) 5) 1 (ए ० ) 728 5 निरर्थक, 5111 1 _
नका, 28 + 7५ 70 0४ ५ "धिका, 2५ निददका", 1
निरर्थता
9 ह+ ०० 9 (५ ९18) -- °) ए! महाप्रज्ञे, 8४
महाभागे , 7५ [ब]थवा भदे , एण महाप्राक्त -- ०) 4५ ©9-4
सोचता -- ए1 ० 9० -- °) ¶9 © सैव (‡०प् गाश्च)
589 + 79 76 ण्य" -- ५) 51 च धन महत्, 1१ चार्ध्॑तदित,
1५ घनमचय
10 °) 7० [ष, 25 [णुव (णः [आ्चु) - १)
4 फ 2788 वेण्य -- *) ए४ 65, इवि (0 अत्रि)
४ सुनि (0\ चृपम्) -- 40? 10, ए 7 (९९८०६ 01-3 &)
62 113 18
901+ वाक्येसेङ्गरसयुक्तेः पूलयानोऽचवीद्च !
11 56016 11, 8 2 (6ग्छन् 213 ८) (2 }{3 1095
सन्रिरु' -- °) ऽ 7ए४ 8 71 2 ण 3 तरेन्यस्वम्, 7५ ए
(51 ८५ ४8 1प ६) 10० 920 2५-5 23 धन्यस्म्वम्, ©
विधिस्त्वम्, 11 द्रसम्वम् ह! राजन्वन्यधिर्रिचश्च -- २)
161 211 विसुरुव , 79 ७४-, प्रञुश्च (0 मुवि स्व) -- ९)
© स्तुवत 2 8 ध स्वा (1० स्वा) -- °) 72 @2-+
#.५४8}) स्वदन्यो ४० न 7२8 + 75 बाग्भिरम॑न्नपरायणाः
12 °) 7५ 6४ $ ततो, ७५ तन्ना (0 तम) 13
चर्षिं 8 7 (०००४ 02-3 8) © + करदो (10 तत्र)
०) 8 2 (क्ल 701-8 5) चचन तर, 1४ ७५-, वचस्तत्र
-- 23606 19५, 7 ( 6८९0६ 71-8 5) गृष् 03 3 243 178
गौतम ड' -- °) 8 5 4 नेवम् ({0 मैवम्) ए अन्य,
234 आहु, ए जत्र ({0प्अव्रे) -- °) व" समन्विता (10
समादिता) -- °) प" अत्रे ((०प्ञनच्र) §1 1 3 ते; 5
वै (प्न) 8 प्रथम स्थाता, 8 प्रथमो धाता
[ 624 ]
मारकैण्डेयसमास्यापर्वं ]
अथात्रिरपि राजेन्द्र गौतमं प्र्यभापत ।
अयमेव विधात्ता च यथैवेन्दरः प्रजापतिः ।
त्वमेव शुद्यसे मोदान प्रानं तवाम्ति ह ॥ १३
गौतम उवाच ।
जानामि नाह य॒द्यामि खं षिवधरर्विषुद्से ।
स्तोप्यसेऽगभ्युदयप्रपयुस्तख द्नर्मश्यात् ॥ १४
न वेत्थ परमं घमं न चावैपि प्रयोजनम् ।
वारस्त्वमसि मूढश्च वरदः केनापि हेतुना ॥ १५
मार्कण्डेय उवाच ।
विवदन्तौ तथा तौ तु युनीनां दने स्थितौ ।
ये तख यते म॑वरत्तास्तेऽगप्रच्छन्त कर्थं लिमौ ।। १६
प्रवेणः केन ठत्तोऽयमनयेवैन्यर्ममदि ।
13 5) रा 2० (ष्का ) 18० - °) §ण्य({न
पि) -- ९) भ! शरम् (1० जयम्) १५ (एरदग९ ८० )
© + णपु (प्व) ए 7 (€५८९]४ 113 ६) टि (गः
च) -- <) 26 यथाच, ४ @ 3 तथवेद्र (6५ मर्ह््रो
ध्र) -- 1) 911 उप्र्नान ([गःप्रल्लान) फएष्नच (ग
तत) 51 ए1-3 2103 ध्वे, [भमे,ऽच (नदह) 23
न धरना व्ि्यने नव
14 °) भानव, एस्वान (नः नाह) 51 र 713 6
नावरसुेष् (51 71 य, एभनत) - ४) ए+ त्रिवरिस्सुस्स्व
23 ०00 04 ° स्वमवात्र, 01 -3 ग्व विविमुर् 517 3
725 ग्य व्रिविन्मुर् (7: स्किन) िसुद्यमि + ६3 न्तर पिकन्यन्न
जपे - ^) 7» 3 तुच्यने, [+ स्तुष्यति,+ 81 3 ()०
272 ) 3 तप्यति, 2० ©: तुप्यमे , 01-3 ८ तुष्यसि, 71 ग
हृष्यते (107 स्तोष्यते) ऽ एः तुष्यनभ्युदये प्रप्मु", 70 3 +
एल 0 74 °्स्रीपि षव दर्खन्त्रेप्युः -- °) 81 २ (10)
7 15 10 १९३६) + 70८ 709 70, ० राजान जनममदि
15 + 0) 1°-16* - °) 1९५ 71 3 वेमि ({०ग
वेग्ध) 12 प @ 8 4 (57 7 ) रद्ध (1० धर्म) -- 2)
51 चदमि, ञ्च थति ,¶0 चा(¶) वा)स्यव, 91 तन्यत,
2 वान्नरूवि {1० व्वारपि) 9 3 + {दथ ए 8510
1९२४) श्रर्न (णः परयो) -- <) त सति (10 घसि)
-- <) 511} 83 7 3 ८१५ ©3-+ [ननि (17० [न)पि)
16 2८4 © 164" (< ‰] 165) 21०5६ 2188 न्य
माकण्टेय ठ - ८) 1) 3 येतत, 25 ने तग्र; © 4
णतम्य ॐ यम्य यत्त सुमदत्ताच् -- 4) 231 » 7५ 73
पच्यति, ५ चृच्टरन <
79
आरण्यकपर्व
[ 8 183 %
उवः सममिभाषन्तौ केन कार्येण विष्ठितौ । १७
ततः परमधर्मात्मा काश्यपः सर्वधर्मवित् ।
वरिवादिनावसुग्रप्नौ तुभो प्रत्यवेदयत् ॥ १८
अथात्रवीत्सदसखांस्तु गौतमो युनिसत्तमान् ।
आवयो्व्याहृतं प्रच शृणुत हिजपंगवाः 1
वैन्यो विधातेत्यादात्रिरत्र नः संशयो मदान् ॥ १९
श्रुतैव तु महात्मानो यनयोऽभ्यद्रबनदुतम् ।
सनत्छमार धरम्॑ं संगयच्छेदनाय वै ॥ २०
स च तेपां घचः श्रुता यथातच्चं महातपाः ।
प्रत्युवाचाथ तानेवं धमी्महितं वचः ।! २१
सनत्छुमार उवाच ।
ब्रह्म धत्रेण महितं कषत्रं च ब्रह्मणा सह् ।
17 *) 87 (९स्न्थ्४ 21-3 ८) उभयोर् (0 भनयोर्)
५ †८्र आ85 व्रण्यः -- ८) 51 वष्टितौ , ए1 वेष्टितौ , 1र५-+
8 7 (०५००४ 70) चिष्ितौ
18 °) 517 3 713 परमधर्मन्च" -- °) §1 ए 718 6
करयप" 5 &:-+ स ह (07 मे ) -- ९) 8 विवदतावलु
-- 4) 281 प्रत्यपेघयत्, 211 पेधत
19 °) ह+ ए 75 तान् (णतु) ~ »)51 3
सुनिसत्तमः, 7५ ७४-+ तापमोत्तमान् -- ९) [5 ¶ ( एग
त्प ) 63 8स्यादरत ¶ पुण्य (गप्रक्न) - ०) 1
श््णुनो , 81 + श्णुप्व, 23 शण्वतो, 1 णु तदू 23
(९९९०४ 71 3) 8५ द्विज वत्तमा - °) 3 87210 6
वन्य 75 [जबाह (1० [जाहात्रिर्) - 1) 21-3 तत्र
एन चात्र (अवनौ) 8-+ 7 (@न्छ४ 701-3) नौ
(छप न") -- 1८0 19, 8 1०8
905५ ततसद्रौतमेनोक्त वाक्य बरैन्यस्य ससदि 1
20 °) छष्तुते (णग प्पुपितु) - ४) 5171-8 6
[]म्य(5 प्या, > म्या)गमनू, 8 (७०९६ 61) प्रद्
घन् ४, सुनय ममभिघुवन् -- ९) ए" सर्वत (101 धर्मस्त)
-- {€ 20, 8 (९३८०६ 213) 105
909* पृप्रच्डु' प्रणता" सर्य ब्रह्माणमिव सोमपा ।
21 3 &3-+ 00 21० -- ^) 51 ए 7201-3 5 तु, 3५
यर ({ग्च) - <) 21 च, 7 ऽस (0 [नय) 3८
75 ©) 212 एव (०८ एव)
22 © 1 76 16 -- ०) §1 ए 71-3 १्रह्मपतहित
(1० च्रद्मणा सष्ठ) -- ‰[४९ ९०९, प (®ह०्ग उ9 + ०)
175
[ 625 |]
माकैण्डयसमास्यापर्य
9 188 2 ] महामासे [ स्ापर्य
६ ३ ०, राजा वे प्रथमो धर्मी प्रजानां पतिरेव च । अतो राज्ञः प्रधानं शासप्रामाण्यदरल॑नात् ।
ˆ^“ सुण शक्रः शक्रश स धाता स बरहस्यतिः॥ २२ | उत्तरः सिध्यते पक्षो येन राजेति भापितम् ॥ २७
माण्डय
प्रजापतिभिराद समर्र धत्रियो भूपतिरयैपः साकैण्डेय उवाच ।
य एमिः स्तूयते शब्दैः कस्तं नाथितुमर्दति ॥ २२ | ततः स राजा संहृष्टः सिदे पक्षे महामनाः ।
पुरायोनि्ुधाजिच अभिया शुदितो भवः । तमत्रिमचवीतीतः पूर्वं येनाभिसंस्त॒तः ॥ २८
यस्मात्स्ैमवुष्येषु [ज
खर्णेता सदहनिद्भश्चरिति राजामिधीयते ॥ २४ येषु ज्यायांसं मामिहाव्रवीः ।
सर्वदेषै समितं $
सत्यमन्युर्युधाजीवः सत्यधर्मभवर्तकः श विप्रे संमितं ्रएमेव च ।
अधर्मादषयो भीता चलं कषत्रे समादधन् ।॥ २५ तस्माततेऽ्ं प्रदाखामि विविधं बसु भूरि च ॥ २९
आदित्यो दिषि देवेषु तमो जुदति तेजसा । दासीसदहस् श्यामानां सुवस्राणामठंशतम् ।
तथेव सृपतिभूमावधमं चुदते भृशम् ॥ २६ दश कोय्यो दिरण्यख रुक्म मारांस्तथा दस ।
910 सयुधौ दहतः शस्रस्वना नीवानिमारतौ ॥ @7 {6 0४06 18110, 8 108 {6 27
ए116160\091 121 7०५08 24-25 -- °) ए 7 (@८ना)४ 7018 ९) 912+ अस्माभिर क्षत्र क्षत्रेण ब्रह्म चाभ्ययम् ।
ग" @8 4 115 प्रथितो (1० प्रथमो) ~ °) 258 गति" (य [ ए @1 21 तस्ाद्धि नह्मणा क्षत्र (1०) #}1© [107 1011) }
पति") - °) 71 88 (6806 7५ 8) एप (9 एव) 26 “) 23 7 (०६००४ 01-3 6) 1 63 ५ [लोधमोौन्
1९४ 4 6 7013 64 एण) 8) इक्र ए ज्युक्रः द एष शक्रश्च 239 7" शपते (10 नुदते)
शुकश्च -- ^) ५ 6४-+ सविता (०प्स धाता) छा > 4 27 ०) §1 1 3 पव, 8 7 (०००६ 018 5) गृ
771 71 # + 6 &1 च ({0) 16 80००० स) 19 धाता सह ततो, © अथो (10 अतो) 1 6४ प्रमाणसव (10? प्रधान)
(10 स धाता स) -- ०) 51 एए) 3 बराच प्रामाण्यदर्शनम् (§1 "नात्) -- 4
23 °) ए४ 79 5 राजा भोजो 71 3 राज्यभाक्स (07 ‰१००, 3 (10007 5९५ 17 ) 108
प्रजापतिर्) -- ४) 22 नृपतिर् (0 भूपतिर्) एमसि 918» भत्रिणा ज्यात पू तत्तयैव न चान्यथा ।
गोष्ठा पतिनपः -- ”) 7, 78 श्रूयते, 91 ना (10 स्त.) -- °) 71 3 उत्तर 5171 3 पक्षे -- °) ए व्» 6:+
24 71 1०५8 24-26 नः 910* -- 2) §1 ह 7219 भापित
अभियादुदि(71 8 चि)तो, ध वि सुभिक्षादुचितो; 1 98 74 654 0 "16 ल - °) एज 2 1 महा
प्रभावाम्बुचितो (० अभिया सुदितो) 5 भवेत्; 1५1 त्मना (126 "न ) , ५ महावखाः -- °) 7५ ७४५ ब्रह्मविव्
[अ]भवत् (10८ भव) "7 ©9-५ सुभिक्षालुचितोद्धव - °) (० अववीष्) 1 तमय्रवीत्तत श्रीत -- °) 689 +योन
51 ए + 79 जत्नरि( 1 नन्ये)ता, ए, 2५ 71 © ध खर्नेता; | (प्येन) ए" [जनि मे स्तत; 71 [भ]पि सस्तुत, प
705 न" &3 103 स( 71 ख)नेता (10 खर्णेता) 1 सद्य"; ७9-+ [ज]भि( © हि ) सकृतः, &1 [अ]मिसस्करत
21 चिश्व' (19 सष") -- °) 1५ 21 95 ६9 चिधी ({० 29 °) 7५ तसात्; 75 यन्मा 1 ८, 71-5 ५8
[आ]भिधी' ) (०२०० ७9) सर्वैमचुष्येभ्यो, 72५ 7५ 124 „ पूर्दं मनुष्येषु.
25 एणः 719 ?1 94 -- °) 7ए+ सलयद््युर्, 2100 3 ~ ८) 28 ष्वम् (णः माम्) ए 818 9 8 (०न्न
7 7५ ® सलयोनिर् 81 ® ० युधाजिच (० 24०), | 089 1) भन्रवीत् -- °) ७५ ४1 सवैर् (० सर्व-) -- “}
59 127 7, 6 पुराविष्व, 7 ©3-ज यथा जीवः -- °) ग ए समत्त 12, व्येषठमेव , 7 प्रेय एव -- /) 7: 3 भूरिश
85 + जकमोद् -- °) 51 7 71-8 ¢ (1 © समादधुः (10 भूरिच)
-- 123 18 {667 96 71 ( पशा1०]। 16868 24-26 266 30 °) प ७४-+ अश्वानां (1० श्यामार्ना) - °) 2
9104) 198 &{४७ 28 सुरूपाणाम्) 7५ 68:-+ सुवर्णानाम् -- °) ए 7 78-
911* पुरा सो ब्रह्मणा खष्ट प्रजानां परिपाख्ने । दशकोरीर् (12० 128 "ठी ) ; 21-» 70 दशकोटिर् -- °) &1
दुष्टाना निग्रह कतौ स च राजाभिधीयते । 11 3 1 ८ 6५ स्क्मभा(6५+ "हाराम् -- °) ह+
म्य मन्युदैया रक्षा धमीघर्मविखोकनम् । ण ०8 018 6 68 (कण्ड् उ3 + ध) ददामि 813
ध वियन्ते यस्य चाराश्च स राजेत्यभिधीयते ।
7 (6०न् 019 6) विप्रे, 71 ते चित्त (0 ते विप्र)
[| 626 |]
मारकण्डेयसमास्यापव |
एतददानि ते विप्र स्स्व हि मे मतः | ३०
तदत्रिरन्यायतः स्व प्रतिगृह्य महामनाः ।
ग्रत्याजगाम तेजस्वी गृहानेव मदातपाः । ३१
यआरण्यकपव
[8 184 4
प्रदाय च धनं प्रीतः पुत्रेभ्यः प्रयतात्मवान् ।
तपः समभिर्सधाय वनमेवान्वपद्यत ॥ ३२
दनि श्रीमष्ाभारते आरण्यकपर्वणि ज्यक्षीत्यधिकश्लततमो ऽध्याय. ॥ १८३ ॥
१८०४
मार्कण्डेय उवाच ।
यत्रैव च सरखल्या गीतं परपुरंजय ।
परष्टया मुनिना वीर श्रृणु तार्येण धीमता ॥ १
तार्य उवाच ।
कि नु प्रेयः पुरुपस्येह भद्रे
कर्थं दुर्बन च्यवते खधर्मात् ।
आचक्ष्व मे चारुसवाद्वि सवं
त्वयावुरिष्टो न च्यवेयं खधरमात् ॥ २
कथं चात्नि जुहुयां पूजये वा
कस्मिन्काले केन धर्मो न नच्येत् ।
एतत्सव सुभगे प्रतरवीहि
यथा लोकान्विरजाः संचरेयमर् ॥ ३
माकैण्डेय उचा ।
एवं पृष्टा प्रीतियुक्तेन तेन
युश्ूषमीक्षयोत्तमबद्धयुक्तम् ।
ताक्ष्य॑ विग्रं धमयुक्तं हितं च
स 0) ए81-3 2 (छन्छौ 01-8 8) मतो हिमे (ग
हिमे मतः)
51 °) 725 तच्राः, © + ततो (0 तद") 8 कपिर्
(00 अत्रिर्) -- ४) 1.1 9 ८4 61 महातपाः, 21-3 72०
7 ¬+ 5 [आुमिसल्छरतः 72 प्रतिसमगृद्यमान्मन -- 51
ष्र1 3 छण 81९ -- ८) 70 70 7, & प्रत्युजगाम, पर
€ ग्रीदया जगाम -- °) 8५ मष्टामना' , 2५ महायच्रा
32 ^) ८, जादाय 1 3 ग्रीतिः -- ०) 3 प्रियता
स्मवान्, 7५ ७४-+ प्रियमाक्चवानू् -- °) 51 ए! 5 81 (ण
25 17 6२६) ©1 तत" (07 तप्") ¶9 ©४-+ समनु (07
समभि) - ०) एय 2 [अम्य (0? [ज)]न्व')
0107009 - 21110) 707 एवा 51 > ग» ©:-+
आरण्य -- 8 707प्थ77 8; 081 माकडेयसमा(&1 "म )-
स्या (गाण०्लत ४5 चन्योपाख्यान 17 81} 51 ए 21 3 10
1)1-5 5 2 ©3 #{5 (9्] लप प एभाःए8०. 878 } 0687
पठण ०४ चैन्योपार्यान - 4क 7277८ 52 «+ वाह्यण
माहामाग्य; 70 04 56 © व्राह्मणमादास्म्य -- 42 20
{§्प्य९8, फणपत्ऽ ० ए) 27 184 (708 185) ,
7 191, 3 (19 घय 77) 187 (फा ग्य 189)
-- 51०1८ 7० ० 87 „ 701 39
|
184
1 201 त्रु (ग) - ०) 1 नीत (0 गीत)
-- <) 75 जु्टया , 82 पृष्ट यच्; ९५ पृ्टवानरू ५ तेन , ©13
7 (5 717; 28 10 (6२४) धीर, 13 राजन् (0 वीर )
ए, प्रष्टा सुनिवाक्य हि -- ५) 52 ६ 28 ° तदा, 7» यत्त
(7० शयु)
2 ०) एवे, 7 एप + छृणत्तु (णलु) ह+ 7
्रष्ट (श्रेय ) 51 1 > देवि; 85 ५ 71-3 511 लोके,
ग्" (एर्था०९ (ण्ण ) 81 8 42 श्नोमने (० मद्रे) - २)
79 (008 व्ण ) © + पूर्व (0 क्वन्) -- °) 7
(९०७7४ 21-3 5) कुर्यात् (10 सर्व) -- °) 8 7 (००७४
01 -8 8) 7963 ०्ण [मानु
‰ 3 ठप 3 -- °) 22-+ 161 70 + ९ वार्चि, 78
वद्धि, ए ©4 11 श्वाञ्निर् 22०5 8 (1४2 ०८ ) जुहुयात्
61 ए 71-3 5 पूजयेय, 21 1५ 8 (३ ० ) पूज्ञ(¶ र)
येद्रा - ४) एऽ यस्िनू 5 लोके (० काले ), ४०१ धर्मेण
(० वर्मो न) -- °) 8 + 71-3 छन्ल, प 8५ कित्र (0
स्वै) -- ^) 51 विमरे; 1 3 विमान, ए४ एः ©+
चिरजान् (एड 7" "जा ) 8 (13 गय ) सप्रपङ्ये (7) इयेत्,
¶» &३ “ये ) (0 सचस्यम् )
627 |
४, 154 4] महामा [ मार्कण्डेयसमास्यापै
@ ~ याक्यमिदं वभाषे ॥ ¢ सुपुण्यगन्धाभिरलकृताभि-
सरस्वत्युवाच । िरण्यव्णाभिरतीव हृष्टः ।॥ ७
यो व्रह्म जानाति यथाप्रदें परं लोकं गोप्रदास्त्वाञ्ुवन्ति
खाध्यायनितयः शुचिरप्रमत्तः । दानं धरयो ब्रजन्ति ।
स त्रै पुरै दैवपुरख गन्ता वासो दच्ा चन्द्रमसः स लोर
सहामः प्रा्ुयालीतियोगम् ॥ ५
त्र सख रम्या भिषा विशोका
` सुपुष्पिताः पुष्फरिण्यः सुपुण्या; ।
अरफदमा मीनवत्यः सुतीधौ
दिरण्मयरावरृताः पुण्डरीकै! ।॥ 8
तासां तीरेष्वासते परण्यकम
महीयमानः पृथगप्सरोभिः ।
दा हिरण्यममूतत्वमेति ॥ ८
घें दसा सुव्रतां साधुदोहां
कठ्याणवत्सामपकायिनीं च ।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तखा-
स्तावद्पोण्यशरुते खगैलोकम् ॥ ९
अनङां सुव्रतं यो ददाति
हरख बोढारमनन्तवीर्यम् !
4 ०) 7; शुश्रेपुणानुत्तमचुद्धि', 8 शुशरृषुणा षोत्तमघुतरि
युक्ता (ग्रा "क्तो, 61 धज क्र) -- ९) पष © 8 प्रपि, ७५
रचि ({णपिप्र) 51 धर्मयुक्ता षिता -- °) 5171 > वाच
मिमा (10 वास्यमिद)
5 ए+ 713 ४6, 3090 तर्न -- °) &1 रा 3
यथा प्रदे, ए« यथानिदेदा, 2» ययोपदेश -- ४) 5171 3
प्वाध्या( 13 स्वन्या)ययुक्तः, ५ "यत्त -- ८) फ पार (ए
परेः 7५ मान); तू? (0 च्छः ) 69 पर (0 पुरो) &1
2 7० 7" 7ज 6 देव(§) येद् } लोकस्य (247 परलोकस्य ) ;
{1 + चदपुरस्य -- °) 7९» प्रीतियोगात्
6 “) ऽ (०८८)६ 6४, एण 606 ल्यः } [नख (०
स्म) {1 3 71-3 ४८8 व्रिमखा (19 विपुखा) -- °) 21
{प ४5 71 10६) सुरम्या; 20४ ¶1 च पुण्या, 79 68 4
सुरुष्पा
7 °) 5 तीयेष्यामन + 7; पुण्यदीला} 8 7० 72
124 ५५ [पल व्ण ) 69 पुण्यभाजो -- ४) 517 7214 6
प्रमीयमान (847 ४ ४ “नाः), 8 7८707714 6५
च्छ्य ) 69 मदीयमानाः - ५) 7 सुपर्णवर्णाभिर्; 71
"यदी निर्) प्रज 69 "श्गाचिर्, 03 "गधाभिर् ६५.878
{९८९६ 63 ५ १) दा (10 ष्ट)
8 ^) 7" चमरुयति -- °) 7 गण्या (गि दघ्या) 72०
तीर्वणरए व्ण ) ए 70, ० [सदु पण 69 4 सुरण, धप
© भ्व्य ऋ 7: स्वरम" (भः सूर्य") ए: प्रयाति ({०
पतन्ति) ~ <) एज च्वमम, + 77 वाद्रभस 51 13
च ५2 एतु (निस) 1 वामो दरया चद्रमश्चदरलेक,
का तातो दृस्या स चद्वमम सनोर -- °} ए धमर(7८
स्वमर $ 75 च सुर)्वम् (10 जग्रृतस्वम्) 1 ब्रजति
(10 एति)
9 °) 517 7, ० सुप्रभा, 6५ सुचत' €! एए 55 +
01-3 5 काखद्रोहा› 7० 0 7५ ० सुप्रदोषहां , 7 स्वादु स्वादु,
6 सादे 8 येचु व्वा सुप्रदोहा सुशमी -- 2) &1 ण
68 + अपलायनीं -- °) $! 251 70 ताप्रति (० वावद्)
51 ए! 3 चर्पानर् (10 वर्पाणि) 2 72८ 7 12४ ¢ [आक्षे
देव (23 स्व )लोके
10 °) 5171 3 सुव्रतो, 41 सुश्टवे -- °} 18 6
१,। रोक (7० लोकान्) ~ ‰&{८७८ 10, एव 105
914* ददाति यो यं कपिं मयर
कास्योपदोष्ठा द् विणोत्तशीयाम् 1
तस्र कामदु्ठाथ अस्वा
नर ग्रदातारसुंपति सा मौ ।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति घेन्वा
साव्फट लभते गोप्रदाने ।
पुनश्च पौत्रांश्च कुट च स्यं
मासक्तम तारयते परत्र 1
सदक्षिणा काच्नचार्श्ीं
कास्योपदोषा द्र व्रिणोत्तरीयाम् ।
धनु तिखान। ददते द्विजाय
लोका वसना सुरभा भवन्ति
स्यकर्मभिदानवसनिर्दे
तीव्रान्धकारि नरके पतन्तम् ।
मदणवे नौरिव वातयुक्ता
दान गवा तारयत्ते परत्र ।
{5}
[ 101
{ 151
[ 698 ]
साकरण्डेयसमास्यापर्वं |
पुरंधरं बसचन्वं युवार्न
प्रामोति रोफान्द्न चेसुदख ।। १०
यः सप्त वपौणि जुदोति ता्ष्य
हव्यं त्यमौ सुव्रतः साधु्ीरः ।
सप्तावरान्मप्त पून्पुनाति
पितामहानात्मनः कर्मभिः सैः ॥ ११
तायं उवाच ।
फिमपरिदत्रय त्तं पराण-
माचक्ष्व मे पृच्छतश्वारुरूपे ।
त्यासुरिेऽ्टमिहाद्य विधां
यदग्निरोत्रख वर्तं पुराणम् ॥ १२
सरस्वत्युवाच ।
न चा्ुचिर्नप्यनिर्णिक्तपाणि-
नात्रहमविचुहुयाननाविपधित्
यो दद्मदेय(नु ददानि क्न्य
मृमिग्रदरान च क्रोनि पित्रे
दद्रयानि दाने चिधिनायचयश्र
म लेकममोनि पुरद्ररम्य। {201}
[(], 1) एड + 78 (पच्छो य ८0 -- (1, 2)
1 (कत्ल) 70) -3 ६) द्रदियीर्वर्मयै -- (7, 8) 51 1 3 ५
21 ४ ६ सामदुपाथं ~ {7 6) 8 ५ 77 ५ 6 मवति {णः
न्म) -- (7, 9) 11 3 "गौर" (० नार) - {17, 10)
8 7 (८म८ता)६ 713 6) द्रविधैर्र४ -- (7, 13) 51 प
01-3 मानव वनिव(§1 ए 2 "स्ट 1 स्वफमनिर्मापद्यानि
ग्द -- (7, 14) 2 एण 72+ 6 मपनन (10 पनन)
-- (7, 17) 23 आ्राद्धेया ~ (7, 19) ऽ ए 71-3 5
यिपिशर्् (नः विधिना) 51 1 9 गवा (0 च यद्रा)
-- (7, 20) 7४ स योगसापाि पुरस्य ]
11 ४) 1 सुषहव्य (ग हव्य) ५ 05५ चापरौ, 2;
अद्री वू © 3 तन्द्री, 61 चादर, ©+ चदाप्नौ 21 3 4
7 (6र्त्णा४ 71 -3 5) निया (1० सुद्रठ ) 8: पुण्यक्षीरः
-- <) 7४ ©+ सघ्तापरान, 2 मप्तायारान -- +} 51 एम 4
71 76 @&) सागमभि » 281 $ ५ 7079 73 72, सान्मना
12 °) वा फर ({0मय्त) 511 अपुरि पद्व
फिमश्नि्ोत्रप्रवून पुराण -) 51 चाम्शीट, {६1 3 माधुशीरे,
2818 7 (6व्नु( ८४ 0 -3) 79 63 पानुस्पे , पा चार्नेग्न
-- 4) 8 (९च्०ाः ©! ५1) सर प्निक्षेत प्ररत पुयणे
[
सआरण्यकपव
[8 184 16
बुधश्षवः शुचिकामा हि देवा
नाश्रदधानाद्ि इविैपन्ति ॥ १३
नाश्रोत्रियं देवहव्ये नियुज्ज्या-
न्मोघं परा सिश्वति ताच्छोहि।
अपूर्णमश्रोत्रियमाह ताक
न वै ताख्जुहुयादसनिदोत्रम् ॥ १४
कृषा ये जहति श्रदधानाः
सत्यव्रता हुतशिष्टाशिनथ ।
गवां लोकं प्राप्य ते पुण्यगन्धं
परयन्ति देवं परमं चापि सत्यम् 1 १५
ताश्यं उवाच ।
्षेत्रज्भूतां परलोकभावे
कर्मोदये बुद्धिमतिप्रचि्टाम् ।
ग्र्नां च देवीं सुभगे विमृष्य
|
।
13 °) ४ 3 4 एल एणा 5-6 चा (1० चा")
1५ 8 + 08) 0 "निर्निष्ः (61 “निमित्त') (0
"निणिक्त ) ॐ न चाश्युखि न ध्यतिरिक्तपाणिः -- °) 1
छण (णो) ) पठण नाविपश्ित् णः ० जुहुयात् 1० 14४
~ ^) 51 ए! 3 घुभुक्षिना , ए 7 (०००४ 71 -3 6) बुभु
स्व 49 ©) 3 शुद्धि" (० श्रुचि") ~ °) 8 “धानख
{07 धानाच्रि)
14 1 छप पफ ४ सहुयात् 1 14० (०{ ९1 18)
-- °) 51 {1 34 713 ह नाध्रोच्रियो §1 ए 71-8 5
देवदव्य (ए४ “र्ये ) 8 (४) ०८ ) देवहव्येषु युज्यान् -- 2)
8) 3 4 7 (रर्न् 71) प्र चुरा (ण परा) 51 साश्दा हिः;
1 ताशव , ए+ ताच्योह -- °) प नपूवैमच्ो" -- °) 51
18 20 न चतारग्
15 °) 28 7274 ^ कृदाश्चये, फण्येतेष्दा,इयेवै
कष्तान् (71 ध" एग्रानु, 7४ 08 कृषा, प विव्रा) (०
फृषानु ये) 8 (०८८९४ 71 61) जुषते -- ९) एए 75
ल्नेके &€1 713 5 याति ( भ प्राप्य), ४० "गधा ({गः
"गन्ध) - °) 73 00 {70 देव ए {0 पृच्छामि 10 16४
51 {९ 71-8 ॥ पड्यति ते त परमादिदेव
16 28 ०9 फ) ४ पृच्छामि 1४ 160 (र्ण ९] 18)
-- °) &' क्षेत्रघ्रोक, 76 "भूते, 1 "भूत, एए1 "भाव
-- ४) 73 घर्मोदये (7० कर्मा) 5! 13 घुद्धिमतिप्रदिर्णं,
7० 73 5 63 + बुद्धिमभि(५ “नुप्रवि्टं - ९) 5! ४
699 |
8 184 16 1
३3 त्वां का छयति चारुरूपे ॥ १६
सरस्वत्युवाच ।
अपिदोत्राददमभ्यागतास्मि
विप्र्पभाणां संश्चयच्छेदनाय ।
त्वत्सयोगादहमेतदयुवं
भावे सिता तथ्यम्थं यथाव ।॥। १७
ताक्ष्यं उवाच।
न हि लया सदशी काचिदस्ति
विभ्राजसे ्यतिमात्रं यथा श्रीः ।
रूपं च ते दिव्यमत्यन्तकान्तं
प्रज्ञां च देवीं सुभगे षिभपि ॥ १८
सरस्वत्युवाच ।
श्रेष्ठानि यानि दहिपदां वरिष
यज्ञेषु विद्रञ्चपपादयन्ति ।
तैरेवं संप्रदधा भवामि
महामारते
[ माकैण्डेयसमास्यापर्वणि
आप्यायिता रूपवती च विप्र ॥ १९
यच्चापि द्रव्यमुपसुज्यते ह
वानस्पत्यमायसं पार्थिवं वा।
दिव्येन स्पेण च प्रज्ञया च
तेनैव सिद्धिरिति विद्धि विदन् ॥ २०
ताक््ये उवाच ।
दद् श्रेयः परमं मन्यमाना
व्यायच्छन्ते युनयः संप्रतीताः ।
आचक्ष्व मे तं परमं विशोकं
मोक्षं परं य॑ प्रविशन्ति धीराः ॥ २१
सरस्वत्युवाच ।
त वै प्रं वेदविदः प्रपन्नाः
परं परेभ्यः प्रथितं पुराणम् ।
खाध्यायदानव्रतपुण्ययोगै-
स्तपोधना वीतशोका वियुक्ताः ॥ २२
ते वदाग्रश्ञा, 71 71 दैवीं (ए तव ) च प्रत्ता, 7" प्राह देवीं
(9 प्रल्। च देवीं) ० दैवीं 5171 + 81708 विष्य,
71 6 विभर्षि (19 चिद्य) 8 ५ 2 ० दैवीं च (7५
1 ० च) प्रत्तां सुभगे स्व विभर्षि (5 घवीपि) -- °) 8
(69००7४७1 ५} त्वा (स्वा) 7181 1 न्वस्ति (गछसि)
17 °) $) 19 76 अ(एा 3 इदा ; 75 तार्या )चिहो-
श्रादष्ठमागतासि; 11 (0०८प१) अभिष्ोत्रादहमभ्ययाद्रतासि;
1५४ अन्निहोत्रादाषहवनीयादभ्यागतास्ि -- 2) ¶५ &8 4
चिप्र्पीणां (07 विप्र) 78 "च्टेदना्थं -- °) ए$ 71 3
एवम्, ए+ 28 720 79 75 ५ ० ७४ 1५3 एतम्, }12 एवैतद्
(10 एतद्) 1 जव । -- ¢) ¶ 6४, भाव (10 मावे)
70 तथ्यमन्न, ¶५ (४४ ०० ) 613 तथ्यमर्थ्यं , 17; सलयमर्थं
3 यथाकं ({0" यथावत् )
18 °) 51 ए 713 अल्थैकात , 8 (8) ष ) 7० 70
+ 6 पर अनतकार्डि; 05 अतीचकात (ईः अलयन्त' ) -- °)
51 देवि स्वप्र 111 देवीं सुप्रश्ना; 73 देवि सम्र्, 4 0: -8 ¢
दैवीं रक्षा ([०प्रन( चदे्वी) शः 1 दवीं, 79 6 देवी
(७३ "चि) ए+ 7-3 5षृ। सव विभर्पिं (० विभ)
19 °) §1 713 4 71-3 6 द्रव्याणि; 7९» च्येषएठाति
-- २} 9 (161०6 व्ण ) &+ व्रिद्याम् (0 चिद्रनू) -- °)
8 7 (०९०७४ ए1-8 5) चाद (10 [अ)]ह) 7 मप्रहृ्टा,
ध्र सप्रदृत्ता -- ५) १० ६५०५ प, 8 7 ( 0१०6]
71-38 6) चाप्या' (0 आप्या" }
20 “) 8 पात्रम् (1० दव्यम्) ५ ७४-+ उपयुज्यति
१1 वा; 79 &>~+ [द्]ह ; 61 भवान्वा (01 ह ) -- °) 1
©+ यो चानस्पल्यम् (70 वानस्पल्यम्) 7" ध ध०8] जायस
४४ पाथिव 1 79 पायस, 71 9 चायस , © चेणव, 1४
तेजस (0८ भायस) 51 ए 23 719 6 °च (गः षा)
-- °) © + 7 प्रयया (01 प्रस्रया) - ०) 70५
72, 6 7५ तवैव; 7? तेनेति, 1 तेनेमि (0 तेनैव) ए
सिद्धिर्, $ 72 219 सिद्धिम्, 7५ 7 ऽ निद्धाम्, 7 11
सिद्धम् 51 1 3 विहिता, 14 71 3 द्मां (0 ति)
8 मा च (0 षिद्धि)
21 51 1 9 705 पन्त धी ८७६ ए०{०७ ‰1° -- २}
¶५ 6:-+ यच्छदतो (० न्याय) 1९8 एप सुप्रीता , ए"
सुम्रतीता , © « मन्यमाना (91 सप्र") -- ९) 7" मे तव्
61 ते तान् (णमे) -- °) 51 ए 71-8 हुम (छपर)
1 3 142 प्रवदति, [ए५ 71 3 प्रदिशति -- 419: 21, ए 18
915* साख्या योगा परम य चदन्ति
पर पुराण तमह न वेद्धि।
((7, 1) §\ एए\ 3 साख्ये योग (&§1 "गे ), ए1 71 ४ साख्य
योग॒ 1" 58 4 72५1 70 7, ५ विदति ]
22 °) 7५ ७ तद 51 {1 ५ ©3 वेदविद -°)
ध्र परम (7० म्रथित) -- °) 8 7० 720 7, ० स्वाध्याय-
[ 680 |
मत्स्योपाख्यानम् |
तस्याथ मघ्ये वेतसः पुण्यगन्धः
सदसरसासो विमलो विभाति ।
तस्य मूलात्सरितः प्रस्रवन्ति
मधृदकफम्रस्चणा रमण्यः ।। २३
आरण्यकपवै
{8 185 4
शाखां शाखां महानदः संयान्ति सिकतासमाः
धानापूपा मांसग्राकाः सदा पायसकर्दमाः ॥ २४
यस्मिनभ्नियखा देवाः सेन्द्राः सद मर्दरणैः ।
ईजिरे करतुभिः शरे्तत्पदं प्रमं मने । २५
दति श्रीमहाभारते आरण्यकपवैणि चतुर शीत्यधिकडततमो ऽध्याय ॥ १८९ ॥
१८९५
वैरांपायन उवाच |
ततः स पाण्डवो भूयो माररण्डेयषुवाच इ ।
कथयस्वेह चरितं मने्ैवखतख मे ॥ १
माक्रण्डेय उवाच ।
न सुतो राजन्परमर्षिः प्रतपत्रान् । | एकपादस्थितस्तीव्र चचार सुमहत्तपः ॥ ४ कः
वते चतः -- °) 61 1 3 गत" ({० वीक" )
% °} 51 ह) मन्ये (० मघ्ये) ए वमत, 84 00;
चेतस, 7 ७5 चेधम- -- ४) 8 } (65्ट६ 71-3 ६) विपुलो
(10 चमसे) -- °) 81 तस्येह , ¶ नस्याथ (1० त्स्य )
81 प्रच्यत्रति -- ०) 1 3 15 ५ मधूदका प्रस्रवणा 87
2५5 सुपुण्याः (24 वमन्यः), ° पुण्यगधा' (107 रमप्य }
एण मधूदरक प्रस्तवण्य सुरम्या
24 °) © ५ श्लात्रा श्राला ~ ४) 8, सर्पति; 0५
याति 51 1 3 मिकवा या, ए$ 73 3 ४ सिकता (7;
"ता) समाः, 2 1५ 700 2) + 6 विकतादायाः (54 पयसा
ममा), भ तिच" समाः (ध "म) -- <) ५ &\ 5 4
पाना(& पथा) पूपा 8 मासकूटाः (४ "कामा ) ऽ ए 3
धारा प्रपा मामद्लोका; 71 3 धानापूपारगा पुण्या
25 ५) ऽ 7८ ©1 > तस्मिन् (० यस्मिन्) -- >)
© 7 (€्व्ठ्४ 70 -3) पू ©4-+ समरुद्रणा - <) 51
ह 2:-3 ५ पुप्प, ठ सुस्थैस् (07 धरेव) -- %) ए
& पर (ग्द) §1 ए1 3 सुख, 8 (58 पष्ट }) 7
(लव्य 7201-8 6) मम, 53 पदर (0 सुने) ५५ तस्पर
परमश्रुे
(णजण्छए - 21419 207८0 5\ ए) 9 79 ७२५
सारण्य -- 51 2047 & मारकडेयसमस्या -- 4ता॥
70772 3 + ए 706 0०1 01-+ 6 प् मरस्वरीताक्षयैमवादः,
1205 मरस्वदीताक्ष्यसवाद्राथप्रकाह्य › 25 सरस्बतीय्ाक्य , 61
॥
' वभूव नरशादूल प्रजापतिसमचयुतिः ॥ २
ओजमा तैजसा लक्ष्म्या तपसा च विनेपतः ।
अतिचक्राम पितरं सुः स्व॑ च पितामहम् ॥ ३
ऊ्यवाहूविंशालाया बदर्या स नराधिपः ।
चाक्ष्यसरस्वतीमवाद -- वदाप् 70 (-¶द्णण68, सण् 0
00४0) 7 98 (= 198}, 71 185 (705 186} ,
701 198, 8 (लिः पर [0 ) 188 (+ गह 190)
-- 5072 7० ४ ए 30
188
1 ^) 8 71 3 त्तच्; 288 चन्रस् ({०प्ततगस)
7 (९८०१४ 1-5 6) चिग्र (1० भूयो) -- °) 7०! ४
24 € [हति (1० [द््ह) -- ०) 51 3 4 52 09 ह, 19
ए 8 ५70५109 01 3 ५6 च (शगःमे)
2 °) 8४ ५ राजा (1० राजन्) -- ४) 81-3 7
(चलम 013 5) महरि सु(7८ मः 70 तप्र -- ९)
ग्, ७२-+ 213 सुनि्ार्दूल , ©" राजशार्दूल, ४1 चूपश्ा' (णः
नरश्या' ) `
‰ ०४) गु 83-4 ("५०5 तेजसा ध्ण्व तपसा - °) ए;
सर्व- (४ स्व च ४8 प पठस्छ}) पुपर (0608 च्छायः }) ७4 +सं
(ण्स)
4 & 3 19 12०2 -- ४) 51 ह्वा » प जनाधिप, ह+
ए1-3 704 74 नराधिप -- 5171 3 ० (? एषा } 4०८
-- €} १५ 7\ "प्रे {० "पाद् } 1 (पा 88 1 {छप} 8
पूर्वं (1० तीव्र) -- °) 0५ चक्रार (10 चचार) फणस
(प्सु)
5 ५) 1 9 4 2० सर्वाकिशिया, ठ सवाक्करीरपं (प्य
681 |
14
॥।
0
3)
8 185 5]
अवाग्िदारास्तथा चापि नेतरैरनिमिेच्टम् ।
सोऽतप्यत तपो घोरं बपीणामयुतं तदा ॥ ५
तं कदाचित्तपखन्तमार्र॑चीरजटाधरम् ।
वीरिणीतीरमागम्य मत्स्यो वचनमव्रवीत् ॥ ६
भगवन्धुद्रमत्स्योऽस्मि बलवद्यो भयं मम ।
मत्स्येभ्यो हि ततो मां त्वं व्राहतमरईसि सुव्रत ॥ ७
र्बरं बलवन्तो हि मत्स्यं मत्सखा विशेषतः ।
भक्षयन्ति यथा वृत्तिर्विहिता नः सनातनी ॥ <
तखाद्धयौधान्महतो मजन्तं मां विरोपतः ।
त्रातुमर्सि कतीसिमि ते प्रतिकृतं तव ॥ ९
स मत्छवचनं श्रुत्वा कृपयामिपरिषुतः।
ध स्थितश्चापि, 71 3 ततश्चापि; ह+
तथा तस्थौ; 71 3 चापिनेनच्र, 2 तुतच्रापि ({०प्तथाचापि)
"विषशरा 8 1 {6४}
-- ४) 7५8१ दै , 29 अपि (10 च्यम्) 21 3 स्ैरन्नि
मिंपर्ददच् -- °) ५१ तप, 7० महा , 2४ ततो ({० तपो)
~ 4} 2५ 70 तप (1०0 तदा)
6 2५ भप 6० -- ०) [8 ए (810 98 17 (७)
72 25 चीरिणी (11 ० चीरणा ); 4 71 3 161 3 +
४1 चीरणी 25 तीर्थम् (10 तीरम्) §' अध्यासः; ए 7,
71-8 5 आमाय (10 भागम्य)
2 7५0 7(० र] 6) -- °) 2 क्षत्र" (10 छुद्र")
21 75 [अह (० ऽसि) -- ") 7 स्रः (० भय) 701
मष्ठत् (0 मम) -- °) + मस्सयादेभ्यस् ({०" मस्स्येभ्ो
हि) 1 [अपि (0 ठि) 5171 3 भयाद मा, 4 721.-+
भयान्मा स्व} 7 ध४-+ तथा (© 4 "तो) भीत, 1 तथा
मास्व
8 “) ©) 143 टुरैभ (णः दुर्यल ) - ४) 8 ८7
1 ५ ० मत्स्या मस्य (४ न्रणश) ) 7» मस्स्यो मरस्य, एण
मत्स मस्यो ; ६५ मस्यान्मस्सया - §1 71 00 (एषा)
8०9 -- °) ए (71 ० ) 79 ह पादयति; 7 7० 7
7५ ० आस्वदति, 71 9 भादेदति (10 भक्षयन्ति) ॐ 7५1
00 7+ 0 सदा, 1 तया (19 यथा)
9 §1 ए ० 9० (० 1 86) -- °) 21 भयाद्धि
83 सुजोघान्, ए भयान्मां ({०८ मयैधान्) -- ४) 6५ मल
मान (0 मजन्तमा) 78४ «मा; 713 च (णः मा)
-- ८) 26 वच (07 तव ) 11: कृतप्रतिङृतस्तव
10 2०6 10, 7०108 माकडेय ड -- ०) €! ए! 3
© + + मस्र वचन श्ुष्वा ; ए५ 7213 स मस्छस्य वच शत्व
महाभारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापवैणि
मनुर्यैवखतोऽगरहात्तं मत्स्यं पाणिना खयम् ॥ १०
उदकान्तपुपानी य मत्स्यं धैवखतो मनुः ।
अलिञ्लरे प्रा्षिपत्म चन््रं्सद्शप्रभम् ॥ ११
स तत्र ववृधे राजन्मत्छः परमसत्कृतः ।
पत्रवच्चाकरोत्तस्मन्मचुरमावं धिगेपतः ॥ १२
अथ कालेन महता स मत्स्यः सुमहानभूत् ।
अङििरे जके चैव नासौ समभवक्किरु ।॥ १३
अथ मत्स्यो मुं दृषटरा पुनरेवाभ्यभाषत ।
भगवन्साधु मेऽदयान्यत्ानं संप्रतिपादय ॥ १४
उद्धृत्यालिज्ञरात्तसात्ततः स भगवान्परुनिः ।
तं मत्स्यमनयद्वापीं महतीं स मयुस्तदा ॥ १५
~ ^) 5 स्बायञ्युवो (10 प्रवस्वतो) -- 4) 71 मत्सत
(४; प्ण) )
11 °) 61 1 उदकात्तम् © उपादाय - °) 51
1 3 0४ अरभिरि, 1६४ + अरमिरे, 700५ 70103 713 01 3 सरि
जिरि, 8 मरञ्जरे 5 7 88 4 79 ८ पू प च, 5, 70
7213 4 6त (स) --५) 51 [1-9 81 8 ५7 (6व्म)४
03 71 3) "प्रभे
12 ८) 70 7, ° स्वीकरोत् (0 चाकरोत्) ष
तस्मान्, 78 ए 7 (6>06])४ 7०) तसे (0 तस्मिन्) ए
धप्०8 तस्मिनू ५०0 भाव "1 जनुभाव (०? मनुर्भाव )
13 ०) 78 ४मस्ल स (1४ प्पष्णड) ), 701 3 सवर्धनू
701 स, फष्तु (ण्स) - °) §1 ए + मरजिरि, 7४
अजर , 14 121-8 अरजिर , 1209 79 74 ० अर्छिज्ञिरे, 8
अरजे (7५३ भरजर , 61 113 अरजर ) (५ \ 1 11८) 1 8
26 यवा, 534 4 70 ५ 6 7४ (प्ल) ल्ग ) ७8 यथा (गि
जे) 8 पृ नव (10 श्वव ) -- °) §1 नाय {० नासौ)
ए+ तदा (10 करंट)
14 <) 517 3 त॒» 8 21 वा; 703 हि (५८ अ्ध)
125 स्व (0 [आौन्यत्) -- °) 8वे (गस)
15 °) 51 {1 9 4 9 अरजिरात्, 1२» अजिरात्,
19 अ्खिजिरात्, 8 अरजरात् (०६ ४1 11, 18) -- °) §1
11 3 क्रपि , + 23 7 (०८न्)६ 76) नू 3 (६667 ९० )
५० नु ({0॥ मुनि ) -- ^) ए 3 + जानयद् -- °) ¶
617 तु, 7४ (16016 वनः ) 69 ५ त (गस) गप ततस्
(10 सुख) 5 स्वय (1० तदा) + 11-3 महर्ती वारि
सख्त
16 °) 24 सक्कृत (1० त्रत) 83 चा" (० प्राः )
¡| 682 |
मल्स्योपाख्यानम् |
तत्र तं प्राक्षिपचापि मनुः प्रपुरजय ।
अथावर्ष॑त मत्सखः स पूनर्वर्पगणान्वहून् ॥ १६
दियोजनायत्रा वापी षिस्वता चापि योजनम् ।
तस्यां नासौ समभवन्मत्स्यो राजीवरोचन ।
विचेष्टितुं बा कौन्तेय मत्स्यो वाप्यां विक्षां पते ।। १७
मयुं मत्स्यस्ततो दृष्ट पुनरेवाम्यभापत ।
नय मां भगवन्साधो सयुद्रमहिषीं प्रमो ।
गह्ना तत्र निवत्स्यामि यथ] बा तात् मन्यसे ॥ १८
एवमुक्तो मलुर्मत्स्यमनयद्धगवान्वशी ।
नदीं गन्धा तत्र चैनं खयं प्राक्िपदच्युतः ॥ १९
स तत्र वरध मत्स्यः किचित्कालमरिदिम ।
-- ४) ए3 0; सुनि ({०ग्मनु*) + 0८ 00371761 3
1 "जय (10 "जय ) 3 मनस ननुज्ञमत्तम
17 *) ठ ए0न्त्रि- (णद्धि) ह २"यतो वापि, €
"यतश्चापि -- °) 06 विस्वृतद्वा 3 चायुतत्रय, ©+ च
द्वियोजन -- ^) 8+ 7० तस्या न स्यातुमश्कन्» © तस्य( न
श्ेपममवन् -- °) + {०5 {88 लोचन -- ९) ए3 71
विचेष्टित 4 81 3 4 70 0५+-5च (ष्वा) ७५यदा
तोये ({0र च कौन्तेय) -- /) ए" अरिंदम (° विद्ला पने )
18 °) ६५ रध्वा (ण श्छ) -- 6०6 18९ 7८
195 मत्य ठ -- ए9 ७ (#६४?] ) 18*-20° -- °} 3 $
मा (णमा) -- ५) ए प्रञ्ु, ए+ 24 013 प्रति; 817
{9 74-6 नू (२6 व्ण }) © 3 प्रियां (० प्रभो )
-- ¢) 25 यथावत् ((०प यथावा) 51 ए! 3 मन्यवे प्रभो
{{07८ ताव मन्यमे) 8 गगा नच्रापि (6५ श्र चि)
ग्रक्छोमि वस्तु मतिमता वर 7 (९८७५ {6 99058 ) 76703
18९/ 85 10 {6४ ४180 -- लिः 18, द (€स्८्न्४ 53)
3 108
916* निदेदे हिं मया तुभ्य स्थातच्यमनसूयता 1
बृद्धि परमा पराठा स्वस्छृते हिं मयानघ ।
[{(1, 1) 1८४ + 701-5 5 त्वच्निनश्चे (75 शान्) मया निल
(8 तान) (ज ९ कपण ४०्() 51 (1 3 सूयया ({गः
“सूयता) - (1, 2) 51 71-3 5 तेय ({०्ते दि) ]
19 200 19 (2 १1 16), ¶५ ०० 19-20 - °)
51 ए1 > मुनिर् (० मनुर्) -- ४) 4 71 मानद, ¶1
गमयद् (0 जनयद्) -- °) © गगा नदीं (ए पप्यणड )
© ५ नदीं ता तत्र चवैन -- ५) 281 3 7, गुण @1 जच्युत,
75 "त, © + एव च (10 जच्युत )
80
आरण्यकप्व
॥।
¢
[3 185 2 ५।
+ श
तरतः पुनर्म दष्ट मत्स्यो वचनमत्रवीत् ॥ २०
गद्धायां हि न शक्रोमि बृहचाबेटितं प्रभो ।
सथुद्र नय मामा प्रसीद भगवन्निति ॥ २१
उद्धृत्य गङ्धासङिलात्ततो मत्स्यं मनुः खयम् ।
समुद्रमनयत्पार्थ तत्र चैनमवाछजत् ॥ २२
समहानपि मत्खः सन्स मनोर्मनसस्तदा ।
आसीदययेष्टदार्यथ स्पर्दागन्धसुखश्च वै ।॥ २३
यदा सयुर प्रिष्नः स मत्स्यो मनुना तदा ।
तत एनमिदं वाक्यं स्मयमान इवात्रवीत् ॥ २४
भगवन्कृता हि मे रक्षा खया सर्वा विरोषतः ।
प्राप्तकालं तु यत्कार्यं तया तच्छरयतां मम ॥ २५ {¦
\
\
772
7 27
927
20 13 ०0 20००० (€ ए] 18), प ०0 20 (ण
्] 19) -- ४) 1 72356134 म कचित् (10
किचित्) -- ८) 51 [र 71-3 5 मत्स्यो (० पुनर्) -- ०)
51 ए 21-3 5 पुनरेवाभ्यभापत ( = 16४)
21 ०) 5 ह 71-3 नहि (एफ प्ण) ) -- 2) &1
ए 3 महत्वा (17 वृहस्वा" ) 51 ए1 3 ४ विभो, ग" सुने
(ग प्रभो ) -- 7०५० १1-22 -- °) 7 मम (70 हूति)
22 70 ० 22०० (५ ₹1 21) - २) 75 त मत्स
च ({07 ततो मत्स्य ) -- ^) ए५+ आनयत् 111 राजन् (२
पाथ)
23 ७4 ०० 93 -- °) §1 व पात, 58 00५4 ०तु
(8 [ब]षौ), 2८ त, 8 च ({०८सन्) -- °) 51 1 3
मनो- सु , 83 मनोस्तु, ४11 मनोर्वे (प स मनोर्) 8 7
(७५०७४ 71-3 5) नयतस्, 7५ 03 सुनिनस् (86) ({०प
मनसस्) -- ८) 5111 3 यथेष्टमार्य" , 55 मखु हार्यं ; 70
सुखेष्टदाय , 2४ यथेव हाय , 71 ©» यथेष्टभायै (07 यथेष्ट
हार्यः) 5 सच्» {1 3 सख, 83 तु (णः च) - °) 34
702 25 8 ५ सुग्वस्य , ° "सहश्च (0 सुखश्च) १ सर्वं
गध सतत्रवै
24 °) एए + प्राक्षिप्तः, 05 प्राप्तः स (0 प्रक्षिप्त)
-- °) 25 मल्म्यस्तु, © समुद्रे (० स मस्यो) 1 सह
{9 तद्वा) - ९) 2४ तन्न (69८ तत) 5 पुनर्; १५64-४
मनुर् (1० एनम्) -- °) 5 स्वथा' (० इवा }
25 °} पिष्फलाणला6| 23 70 0५ 6 हि इता, प
कृतैव मे (० कृता हिमे) 8, छृताभिरक्षा भगवन् -- °)
8५ मम; ¶ सर्व- (° सर्वा) -- <) ए? "कारेषु (10
कालतु) 5171 3 यथा ([णत्तुयत्)
{ 6858 |
8. 188 ‰6 ]
। 3 खावरजद्गमम् ।
सर्वमेव महाभाग प्रलयं वे गमिष्यति ॥ २8
संग्रक्षालनकारोऽयं लोकानां समुपस्थितः ।
तसाचां योधयाम्यद् यत्ते हितमुत्तमम् ॥ २७
त्रसानां यावराणां च यचे्धं यच्च नेद्धपति ।
तख सर्वस्य संप्राप्तः कालः! परमदारुणः ॥ २८
नौश्च कारयितव्या ते दृटा युक्तवटाकरा ।
तत्र सकषिमिः सार्थमारुदेथा महापुने ॥ २९
यीजानि चैव सर्वाणि यथोक्तानि मया पुरा ।
तस्यामारोहयेनावि सुर्सगुक्रानि भागशः ॥ ३०
नौखश्च मां प्रतीक्षेथास्तदा मुनिजनप्रिय
महाभासे
[ मारकण्डेयसमास्यापवैणि
आगमिष्याम्यहं शरृद्धी विन्तेयस्तेन तापस ॥ ३१
एवमेतखया कार्यमापृष्टोऽपि व्रजाम्यहम् ।
नातिक्षद्क्यमिदं चापि वचनं ते ममाभिमो ॥ ३२ _.
एवं करिष्य इति तं स मत्स्यं प्रत्यभापत ।
जग्मतुश्च यथाकाममनुज्ञाप्य परस्परम् ॥ २३
ततो मुर्महाराज यथोक्तं मत्स्यकेन ह ।
बीजान्यादाय सर्वाणि सामं षवे तदा ।
नावा तु श्चुभया चीर महोर्मिणमरिंदम ॥ ३४
चिन्तयामास च मुस्तं मत्स्यं प्रथिवीपते |
स च तचिन्तितं ज्ञाता मत्स्यः परपुरंजय ।
शृङ्गी तत्राजगामाञ्च तदा भरतसत्तम ।॥ २३५
26 °) © ए, लोकम् ({० भौमम्) -- ४) &ए 1 $
सर्व॑, 79 जगत्, ©1 3 म (1० इद) -- °) 75 च ({०प्तै)
27 7100 ‰१०-28 -- °) 6५ स (गस-) ~ ए8
ण {0प समुप" (10 2१०) प ४० नेङ्गति (17 28४)
28 1 8 ०० 28० (ज ९1 27) -- °) 51 एज 4
7" }1 चराणा, 7" भूताना} 7 ७ त्रासन , &1 जगम (10
श्रसानां) 75 जगमान। स्थावराणा -- °) =49“ 4
येग; 7५ यवग, ध1 741 यर्चेगद् 28 8 12० नगते; ¶
७9 नगित (10 नेद्चति)
29 ०) + दृठ} © यथा ([गष्डा) ए» 729 सुक्त ;
74 71 3 युक्ता, 10 रज्जु (01 युक्त) 7५ 8 7५ 0
01 3 4-6 -वरारका, † ©8 4 -कवारिका, © व पटाकरा
(10 वयकरा) $+ ५ #] 8 -- 4) 78 + 701 3¶1 61
भारोहेथा } 7 आारदेस्स्व ; 7५ ७५-+ जारोष्ाथ (19) सार्हेथा )
30 ५) 3 ० चीजाना 71 कमौणि (1० सर्वाणि)
-- ४) 23 7 {०८०४ 1-8 6) दज" पुरा (ॐ, पुरा मया)
~ °) 51141 3 + 71-3 + आरोपयेर् (10 "हयेर्) - °)
5 ह 71-3 + सुगुप्तायां विभाग (& प्रिदोपत ; 7
विभावसु)
31 °) 51 तस्थुश्च, 7! 71-3 तस्स्थश्च } 726 तत्रस्थो (0
नौस्थश्च) < ता, © + मा (८1 मा) 51 उपे" ({०
प्रती) -- ४) 7" 7५ 6 ततो , 71-8 ५ सदा, ¶1 3 (6०8
ण्णः ) 61 3 4 तथा (10 तदा) ए» 701 ¶1 ५ "प्रिय"
- °) 78 4705 ऽतेन वै सुने, 51 स्वेन तेजसा ("तेन
सापम 18 1 ४०४६}
32 °) 818 03 8 ए 63५ एव (1०7 एतत्) -- ४)
५ स्वा एषा हि; 6, स्वामाप्ष्टो (10 नाप्र्टोऽसि) -- ^1०
[ 684
३१००, 28 1) ( 6४९०्)४ 701-8 6) 198
917* ता न शक्या महलो प्र जपस्तु मया चिना ।
{89 न च श्क्यमिद् चारि ({0 16 107 0911), 700 त्वया
(0 नापस् ) 1
-- °) 51.83 5 7० 0 [57 + 6 नाभिश्लक्यम्, 8 21
नाति(21 "भि ) रम्यम्, 2५ 7५ न च (75 चि ) शक्यम् (10
नातिकाद्क्यम्) 2, वारि ({० चापि) -- °) 5 1 3
21- ममतिके » 7९3 7५ 7: महसुने (10 ममाभिमो) ए,
वचन मम चातिके; 8४ स्वया तरुं मया प्रिना (५ 917*},
1351-3 70 70 74 ० वचन मे स्वया विभो
33 °) 24 करिष्यामि (0 करिप्यि) ऽ! 3 च
({५ च) -- 2) §1 234 प मच्छ सं ( 0 ४4087 ) -- ^)
+ 7» ततौ (1० च) ० "कालम् (० "कामम् )
34 ०) 06 पणि (गह) - °) 75 ४८०8 सागर
धत पुश 1 1 ससुद्र (10 सागर) -- ९) 51 1 8
10० 7 7५ ० नौकया; {र नावाया (8०), ५ “छु; 75 "थ
(णप्नावातु) 28: प्रभया (० ह्यु) 2५ धीरी, 71
मायी (० वीर) ~ ^) 728 11 "दम (10 'दम)
35 °) 7 ©+ स (नच) 1 & मुनिस् (0
मनुस्) -- °) =1 216 2 4 41 4० 6 41 8°
तु (णिच) ५ ५ त (ण तन्) -- °) =-38४ एह 4
90 703 6 ५ 73 (0606 प्ण ) [धू1 "जय -- गू छण
(एषण ) 36-40० -- °) §1 र1-3 7० तदा" , 74 715 ४
तथाः (णः तत्रा) 79 6 + सुभ्रीवस्त जगामाञ्चु - /)
105 पृ (16016 व्य ) &1 तथा (० तदा)
36 71 ० 36 (ग ४] 985} -- ०) 51 इ 3 7;
मनुजो ; 8 7 7५ ° मनुजन्याघ्र (2 मनुरन्यभो ), 7५
।
मल्स्योपास्यानम् |
तं दृषा मनुजेन्द्रेन्द्र मुरमत्स्यं जलाण्वे ।
मृद्धिणं तं यथोक्तेन स्पेणाद्विमिवोच्छरितम् ॥ ३६
वटाकरमयं पा्मथ मत्स्यस्य मूर्धनि ।
मनुर्मचुजघारदू तस्मिञ्ृदधे न्यवेशयत् । ३७
संयतस्तेन पाठोन मत्स्यः परपुरंजय ।
वेगेन महता नावं प्राकर्षवणाम्भमि ॥ ३८
स ततार तया नावा सथयुद्रं मयुजेश्वर ।
सूत्यमानमिगोर्मीभिर्मर्जमानमिवाम्भसा ॥ ३९
धोभ्यमाणा महावातैः सा नौस्तस्मिन्मदोदधौ ।
धूर्णते चपलेव स्री मत्ता प्रपुरजय ॥ ४०
नेव भूमिन च दिशः प्रदिशो वा चफ़ारिरे।
आरण्यकपवै
[ 8 185 46
सर्वमाम्भसमेषार्सीत्सं चश्च नरपुंगव ॥ ४१
एर्वभूते तदा लोके संृले भरतर्पभ ।
अदृश्यन्त सपर्पयो मयुर्मत्स्यः सहैव ह ॥ ४२
एवं वहून्वर्पगणांसतां नावं सोऽथ मत्स्यकः ।
चकर्पातन्द्रितो राज॑स्तसिन्सलिरसचये ॥ ४३
ततो हिमवतः शृं यत्परं पुरुपर्षभ ।
तत्राकर्षत्ततो नावं म मत्स्यः कुरुनन्दन ॥ ४४
ततोऽवीत्तदा मत्स्यस्तानपीन्प्रदसञ्टनैः ।
असिन्दिमवतः शरद्धे नावं वध्रीत माचिरम् ॥ ४५
सा वद्धा तत्र तैसतूर्णमूपिभिर्भरतर्षभ् ।
नौर्मत्स्यस्य वचः श्रुत्वा शृद्गै हिमवतस्तदा ॥ ४६
1 ण्य ) ©+ ज्द्वेण, © "अद्रो -*) ठ सतु
मन्म्य, ८ मन्स्य मनुर् (5 ०5१ ) 51 1 5 70-3 5
79 8 महार्णवे, 7० 1 जलाद्राये -- ९) 13 + 7071-3 € च,
7५ 8 (ष ०ण ) तु (प्त) ए+ तथोक्तेन - °) 21
"चयोच्छ्ित, 53 71 मिचोस्यित, ए &४-+ "मिवोच्त
27 10 3¶ (५ ९1 35) - °) 1 05 चाकार",
५ ए 7५ 7४ 71 3 4 € वारक , 7४ © पराक्रार", ४
पटाक्रर (५ १1 29) ए1 3 पार् (10 पादम्) -- °)
71 3 अपान्स्यनू ( 7" भपदयन ) मल्स्यमूधनि -- ५) 7० नस्य
({० मस्मिन्) 51 ह 1 (पा 5 10 पलप) 70 018 5
देतो (1० श्य्दरे) ए न्यवेशयेव्, 1 "दयत्
38 ¶71 ०7 38 (५ ९1 85) - °) 3 सगत , ए
81 78 ४ ©1 7 म( 81 213 स ) तित" , 7, 65-+ 71 मस्त
({07 मयत") 51 1 3 स दिरम्थेन पादोन -- °) =35°
3 9193 24 7; 6 "जयः -- 710 (0. ) 36०-404
-- ९) &1 ए > योगेन (० वे")
39 प" 71 ० 39 (न १1 85, 38) -- °) 51 ए1-3
8 9 70 72५ 6 सच तानू (1 3 मतया) तारयस्नावा
(ए ठ; 8 2० यामा) -- ०) ८2 8 “श्वर, 15 श्वर
-- ८) = (षः ) 8 102 21 53 गजं (0 चदय)
1१|| [उर्व्या श्र + ८ [उश्च 8. ; ऊर्मीभिर्) -- °) ९8 7:
श्ररमान , ए+ वटगमानः , 5: तर्मयान* §1 1 3 रच्भनि-
(71 “ते )त तदाभि
40 17100 40 (५( ₹.1 35, 38) -- °) 9 &1
“माण (0 "माणा) -- ९) 7» » घृणित, 8 (1५ ०० )
जरणं (० घूर्णते)
41 3 0) 41० -- °) 034 नच (० पैव)
-- *) च (णवा) - 7४ ० 41०42 -- ९)
[ 685
53 स्वैदा (0 सर्वम्)
आम्मसम्)
(10८ च द्यौश्च)
42 25 07) 49 (५ ष 41)
-- °) 71 3 कारे ({०्लोङे) - १) 7 © 38 ले नरपु
गव -- °) 37079016 एनः 77४ | §1 1 3 अहदयन्पप्त
ऋययो › 70 7४ अद्दयन्नपय सप्त, 71 3 ©1 अ्दयतर्पय- सप्त ,
83 जभसम्; 8 सरिरम् ({0"
21 सर्वमभोमय चासीत् -- °) ¶ नघश्च
4५ ०0 42°-442
1 सप्तर्षयो मचुर्मत्स्यो -- 4) 11 [ऽ]प्यद्दयत (7 मनु्म॑स्स )
51 म्द्धैव, 1 3 + 713 स चैव, ए४ 8 70 7८ + ७ तथैव
({गः सहेव) ए 71371 हि; एऽ 8 701 7, 119 च
(पह)
43 4 0 48 (५ ४1 42) - °) 05नावता
(एए पषण) ) + सस्म, 71 सत्तु, 3 मच; स
स, 6 3सोपि, ध सोस्य ({०) सोऽथ)
44 (७4 00 44" (५. ९1 42) -- °) 7४ हिमवते
श्न - °) 18 8 7 (€ 718) भरतर्षभ ~ 53
0) (धा ) 44°-477 -- ९) 7० & "प॑त तां 1 "प॑त्तदां
(0 "॑त्ततो) 1 ताम्र, ए3 नावि (०६नाच) -- °)
109 मन्यद (0 म मस्य ) 51 ए 71-5 ५ ध) कुति (णः
कुर) ¶1 &1 3 + {3 मस्म्य' कौरव(७५ + कतय)
नदन
45 233 0 46 (८ ४1 44) - °} ठ (23 ०८ )
7 (@म्०])४ 713 5) 79 83 जथा , 311 तदा" (0 ततो" )
7५ 7» महा- (०८ चदा) -- ४) 231 (प &8 7 6६) गृण
हव (01 शनै") -- °) ए1 3 1 तस्मिन् (0 जस्मिन्)
46 53 0 46 (थ 1 44) - ०) 51 ए 7 36
तै तूर्णम्, 7" तस्यौ नाव् (० तैस्तुणम्) -- 71 ०० (धए.)
46-47०, &५ 718 ० 46 -- ०) 4 709 सैर्रष्णवे
]
१
^
©
8
+
3 12
3 18
१19
795
7 50
-2.-49
8 185 47]
{ तच नौषन्धनं नाम शङ्खं हिमवतः प्रम् ।
ख्यातमद्यापि कौन्तेय तिद्ध भरतर्षभ ॥ ४७
अथात्रवीदनिमिषस्तानृपीन्पदितां स्तदा ।
अहं प्रजापतिर्बह्या मत्परं नाधिगम्यते ।
मत्स्यरूपेण यूयं च मयासमान्मोक्षिता सयात् ॥ ४८
मनुना च प्रजाः सौः सदेवासुरमानवाः ।
सव्या सर्वलोकाश्च यचेद्धं यच नेन्नति ॥ ४९
तपसा चातितीव्रेण प्रतिभास्य भविष्यति ।
मतप्रसादादमजासर्गे न च मोह गमिष्यति ॥ ५०
महाभारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापरव
इत्युक्त्वा वचनं मत्स्यः शवणेनाद्शन गतः ।
सषटुकामः प्रजाश्वापि मलुरयैवखतः खयम् ।
प्रमूढोऽमूतरजासर्गे तपस्तेपे महत्ततः, । ५१
तपसा महता युक्तः सोऽथ सं प्रचक्रमे ।
सर्वा; प्रजा मलुः साक्षायथावद्धरतव॑म ॥ ५२
हत्येतन्मात्स्यर्क नाम पुराणं परिकीरवितम् ।
आखूयानमिदमाख्यातं सर्वपापहरं मया ॥ ५३
य इदं श्रृणुयानित्यं मनोश्रितमादितः ।
स सुखी सर्वसिद्धार्थः खररोकमियानरः ॥ ५४
इति धीमदाभारते मरण्यकपर्वणि पश्चारीलययिकश्ततमो ऽध्याय. ॥ १८५ ॥
(0 नीर्) 7» मयुमैत्छ- (10 नौमैत्खस्य ) ए+ 81 12५ 78
मत्सयवचन (0? मस्छस्य चच }) -- टा 00 (एणा )
460०-4 १०
47 252 70107 47 (७ र] 44, 46), [दा ० 4
(५६ १1 46} , ह+ ० (एषा ) 47*-{8 ०) ह
तेद्य (07 तच ) -- °) 7५ ( 0015 0० ) ©4 तद्धि त (0
तद्विद्धि) 7 7५ मनुजपैमः; 5, मनुजाधिप , 79 मयुजेश्वर,
पू © 5 पुरुपपैभ
48 ए+ ० 48०० (७ र 1 47) -- °) 78 तथाः (0
अथा") -- ?) §1 5 7 (७४८०४ 79 8 6 ८) सहित ({07
सष्िवान्) 288 सथा (†ग तदा) -- °} §1 ए1 » तत्पर,
126 नापर (10 मत्पर) ए8 नाच + &1 नाभि- (० नाधि )
51 ए + गच्छति ({07 गम्यते) -- °) &1 7! 9 चे (0
च) -- 1) 1 $ ५ 26 मोचिता ({0" मोक्षिता)
49 ०) 51 3237 (@०ग४ 21 8) -मानुषाः (0
मानवा") -- 4) = 98४ 53 © 4 13 नेगते, 75 ए"
नमित (101 नेङ्गति )
50 ०) 5:-+ 70 7५ ° [अपि (10 [माति ) - ?}
51 [ए प्रतिमान्न, ए 61 “सास्य; 7५ 7८ "भाष्य, 71
"भास्यो; ए" "भाव, ए; 6४-4 शक्तिश्वास्य -- °) 21 सर्वा
(10 सर्गे) -- §1 1 3 ०ण (एषा ) 60°-51° -- ५)
8 न्व (नच) ॐअ 1731 गमिष्यसि
51 51 हा 7 ० &1°-51° (५ 1 60) ~ 2)
81 करमेण (प क्षणेन ९8 प ४०} -- °) पृष चैव ({0ः
चापि) -- ५)» खायञ्ुव (वैव) -- °) 7५स
भूयो वै; 78 4 71-3 ¢ समूढोभूत् -- ।) 8 (००० नृप
७५) तत्त् (10 तपस्) &1 2 4 23 71-8 तदा, 71 8
59 ५ 18 तप्" (० ततः) 51 महातपाः ( 0" महत्ततः)
52 ^) 51 ए 013 6 ध्प्णञ् तपसा ०१ महता
-- °) §1 71 3 ५ 71-8 6 तत (० सोऽथ) ध" #1
पणः सोऽथ पणत् स्रष्टु
53 °) 15 एतत्ते, ¶ दत्येव (07 इव्येतन्) इ 12८
7 5 मत्स्यक (9 मा) -- 2) 7ए पुराण , 4 83 71 01
1 पुराणे, 21 प्रधाने (८ पुराण १8 10 0) -- ०) प्र
©७3-+ ४0४57 स्यान १४१ भास्यात
54 °) 725 हद य (४ धथ ), 6त्य दम ~ ४)
75 सादत"; 13 जात्मन' {1० चादितः) -- °) 1 सुख
(ण सुखी) 23 7 (कम्भ 701-3 5) सर्वपूर्णा्थं (ॐ
“यु ); 8 पूणैकामा( प "स्वा ८) 21 7 (क्नु
11-8 ४) 64 सर्व" (101 स्वग") 21 त्रजेनू (10 हयान् )
© सवौन्कामानवामुयात्
(गणप ~ 2110107 227 §1 1 3 1003 वध
©४-+ जारण्य -- 518 47-247 61 माकदेयसमसया 1 3
(00४ ० इण एषण 0द्र6) 60्०ण 0णाड मस्य
पुराण (810) , ए ५ 8 7५ 73 21-5 धा, [ए.न्ाऽ6,
०णा$ म(7 मा )स्लोपाख्यान - 4९77 7० (8हपा७४,
णठ 0 0000) ण 186 (709 18), 71 198, 8
(119 शः 777 ) 189 (४) 011 192) -- 1०1 ‰
10 657, 721 64
186
1 °) ए (जा (० [सुथ) -- 2} श © तप" (7
यत्रा")
2 °) 71 एते; 21 नैते ({0८ नैके) -- 2) 11 "मते (र
-सुने) -- °) ऽ तव द्यते, 5 ७1 विद्यते तव (४5
पण्) ) 33 2 7 (कल्लू 701-8 $) आयुष्मान्टश्यते
[ 686 |
मार्गण्डेयममास्यापर्वं ]
आरण्यक्पत
[8 186 10
१८०
चैरापायन उवाच ।
ततः स पुनरेवाथ मार्शण्डेयं यञ॒स्िनम् ।
पग्रच्छ विनयोपेनो धर्मराजो युधिष्ठिः ॥ १
नके युगमहम्नान्तास्वया चा महामुने |
न चापीह समः कथिदायुपा तव विद्यते |
वजेयित्वा महात्मानं वरह्माणं परमेष्ठिनम् ॥ २
अनन्तरिषे ोकेऽस्मिन्देवदानपवर्भिते ।
त्वमेव प्रस्ये विप्र व्रद्माणमपतिषएठसि ॥ ३
प्रलये चापि निर्यत प्रदरे च पितामरे।
त्वमेव सृज्यमानानि भूतानी प्रपश्यमि ॥ ४
चरतुर्विघानि विप्रे यथापत्परमेष्ठिना ।
(एः ०८ 'न्विद्यने) सय; 84 79 &$ + भायुप्माम्नात (ए,
म्य) पित ५६८८ १, 3 7 (०९८०्' 1-9 ४) 8
105
91५ न तेऽच्ि सद्य कश्चिदायुपा त्रद्यधिनम 1
{7८41 81 माननम , % नालो त ([० मप्रविखम) }
% 51६3 074 0त्ण 3५ -- *} 21 ऽपर © न्नारि
क्षेप (71 3 क्षय) म्यो - ^) ¶© निय ({०८पिप्र)
-- «) = 104 ऽ ३ + 2 (ष्वा), 01-3) 311
"तिमे, + “चिति
4 +© (तत } {त्वषा दित चापि (प 1*) ण
*० वा 9 वायुभूता (५० ९) -- *) 21 सहनि (1०7 निवृत्ते)
13 £ निदत्त प्रस्य चापि -*) परः प्रयुद्धे, ©" व्रदृदे -°)
$ 7 (तन्लन)" 013 ४ फन्णा } त ण्क (णः ण्य)
7५ सत्रनूलानि {107 मृज्य) ~ 4) 1\9 7 0, प्रपदय्रति
0५ सृज्यमानानि पदयमि
5 7५ज्ता णठताग पयुभूता (८ \1 4) - 2)
१८ प्रसादाल्ररमणिनि ~ {५ ०४ (2 षा }) &-6
~ <+{1८7 २०४ 11 3 714 5 -- <) 9 (1070 व्छा )
01 ५ "भूताच्द्रि 5\ 114 33 29 १सया (पक्वा)
-- ८) ४3 निक्षिप्य न लिव ((गम [जाप )
6 + {6 (ल ४1 8) 4110 6, 1६37237
{श्ल 101 9, 123 ¢ 104) प्रप 2८ # ) 178
919* स्वद्रमाणम गो पित्र शयया कतमनेक्दा ।
घोरेणापिद्य तपसा यधमो निपिगाम्सयया 1
1
~~~
|
|
वायुभूता दिभः इत्वा विक्षिप्यापस्ततस्ततः । ५
त्या रोफयुरः साक्षात्सर्वलोकपितामहः ।
आराधितो हिज तत्परेण समाधिना ॥ &
तस्मात्सर्वान्तफो मृत्युर्जरा वा देहनाशिनी ।
न तरा विज्ति विप्रपे प्रसादात्परमेष्ठिनः ।॥ ७
यदा नैव रविनामिस वायुन च चन्द्रमाः ।
नवान्तरि्ं नेवोर्घी रेपं मवति किंचन ॥ ८
तस्िनेफार्णवे रोके नषे यावरजद्धमे ।
नटे देवासुरगणे सयुत्सनमदोरे ॥ ९
शयानममितात्मानं पञ्चे पद्मनिक्रेतनम् ।
त्यमरः सर्वभूतेशं घ्रह्ाणघुपतिष्टसि ॥ १०
© 3 12815
2 3 188 1
1 उ 191 14
नाराय्रणाप्रप्र यस्व सपरायेऽनिपद्यते ।
भगयानेक्य फन्वा रयया विष्णोश्च विश्वत् ।
फ्णिकोदेरेण दिय्य यद्मग फामरूपरिणः।
रवार ऊारयोगाभ्या दभ्या द्टस्वया पुरा ।
[ (1 1} 82 प्ट ({07 जथो) -- (1, 2) 83 "मोनर्दितास
(10 "मौ निर्भिनाय) -- (7, 8) 73 "गांश (जप "णाप )
82 म्म पटपर, 0८ 05 [जुतिपय्यते -- (1 ५) 7, विष्णुश्च
-- (7, ८) + पा्फोटारिणा, 7४ कटकोद्धरण ~ (17, 6)
123 6 *योग्यान्या]
7 ०) 51 द्ेहटातफो, 1 1-3 ५ सर्यीत्तगो, 5 7० 70
५ ° नवातसनो 51 परि्णुर् ((ण्रयुर्) - °) ४8
1८ 73 + देएनादानी, 318 5 "धानिनी - °) 2370
(८८०१४ 09 ४) दा ((०्प्ट्या) 7५ ्रदयर्पे (10 विप्रे)
8 71 ‡ 1५0 8 प्ल {० -- °) + 81 यथा (10?
यदा) &ऽ्धन ((गर्यव) - <) दान वानरिक्ष
9 °) 71 तम्मादू (1० तस्मिन्) 2" ए४ 88 21 घोरे;
6 कारि (1०प्न्नेके) -- ०) 5 11 अनष्ट - 681
०१०४ -- <) 511) 3 73 8५ न्ध नष्ट ~ 2) 51634
मसुपप्न › 131 ससुग्मन्त
10 °) 61 स्चिताः, 11 >+ सथिता , 28 नपिचा (1०
जमिवा ) - ४) 7 3 1४ 1, परप्रदपट (० पदेपग्र)
24 81 पथ निमेन्ण (1० निकेतनम्) -- ८) 71 एव (ण
प्क ) -- ८) = $ §1 "तिष्ठति, ° 5 ^तिष्टमे
11 °) 617) 472) 3 णना, ए» एव; 72, यत्तत् (0
[51
[| 687
8 186 11 |
एतत्मलयक्चतः सर्व पूर्वदत्तं हिजत्तम ।
तसादिच्छामरे भरत सवहेत्वासिमिकां कथाम् ॥ ११
अनुभूतं हि बहुशस्त्वयैकेन द्विजोत्तम ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचित्सर्वछोकेषु नित्यदा ॥ १२
मार्कण्डेय उवाच ।
हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्वा खयंशवे ।
पुरुषाय पुराणाय शाश्वत्तायान्ययाय च ॥ १३
य एप प्धुदी्ीक्षः पीतवासा जनार्दनः ।
एष कतौ बिकती च सर्व॑भावनभूतक्रत् ।। १४
अचिन्तयं महदाशथयं पवित्रमपि चोत्तमम् ।
अनादिनिधनं भूतं विश्वमक्षयमग्ययम् ॥ १५
महाभारते
[ सार्कण्डेयसमास्यापर्व
एष कता न क्रियते कारणं चापि पौरुपे ।
यो देनं पुरूपं वेत्ति देवा पि न त विदुः ॥ १६
सर्वमारयमेवेतननिवरततं राजसत्तम ।
आदितो मयुज्याघ्र कृत्सस्य जगतः क्षये 1 १७
चता्याहुः सदस्राणि वर्पाणां तच्छृतं युगम् ।
तस्य तावच्छती संध्या संध्यांशश्च ततः परम् । १८
तस्य तावच्छती संष्या संध्यांशश्च ततः परम् ॥ १९
तथा वर्षसदसे दव परं परिमाणतः ।
तस्यापि हिशती संध्या संण्यां शश्च ततः परम् ॥ २०
सहसमेरक वर्पाणां ततः कलियुगं स्प्रतम् ।
ध 129 प्रयक्षता, 79 © प्रलयक्षित 5 7 713 सर्घौ
(एः पूर्व), पवा चष्ट (सर्व) -- ४) §1 134 701 8
पूर्ववृत्ता, 5 4 7० पूर्वं दत्त -- 51 71 ० (एषा. )
11०-122 -- ९) 8 8 7 (68०९) 1218) 5 08 “म्यह
(10 "महे ) - °) 8 (कन्न प्रप धा) स्वा (1० सर्वं )
४ 8 76 ¶५ 6४ 8 -देत्वासिकीं (+ एवास्मि" , {९8 -हेस्वात्म ")
6५ परिया (1० कथाम्)
12 §1 1० 12०* (० 51. 11) -- °) 88 अतभूत
(0 अवुभूत) 79 सु (1 हि) ~ °) 7५-+ 701-3 58
स्वयतद् (721 "च ) द्विजसत्तम -- 19 = 1 57 19 5
10 ¶८
13 °) 5 + ठ-+ 72 चर्त(ष्+ 'रण)यिप्यामि (79
सप्रवक्ष्याभि) -- ४) §1 {1 9 7201-8 6 8५ ५ नमस्कृ
-- 41४6 19०१, [९8 4 ‰ 1 18
920* भम्यक्ताय सुसूक्ष्माय निगुणाय गुणारमने 1
[81 अध्यक्षाय ({0 अन्यक्ताय ) 29 मष्टा* (0 गुणा") ]
14 °) उप एन एणा 28 7562 + स एप, 00४
0५4 ०°सणएव, ¶्५यणएव (ण्य एप) एऽ 87 (6५८०्)४
ग01-3 8) पुरुपय्याघ् (1०7 पथु") -- °) ए५ 75 5 स्ैभावेन ,
28५ 8 (6रण्मु 69 1) भूतभावन- 213 72० 72 74 6
भूतात्मा भतक्न्प्रसु"
15 ०) 2, इह; 7५ 70 7, इति (10'अपि) 87
{०९९०६ 71-3 6} चोच्यते (5५ विद्यते) ({० चोत्तमम्)
~ ^) एः मूर्वा (० भूत) -- 4) ह+ ए1 7४ ए» + 17
0१०87 लक्षयम् धपते जन्ययम् १" -रक्षकम्, 6५ अक्षरम्
(ग जन्यम्)
16 °) 64 फारणादपि ; 14 द्रण चापि (0 कारण चापि)
1९8 2 पौरुषम् -- °) 51 एए ४ 9 ५य एव, 8 79 यद्येष
(81 यत्क्र), 70 12५ ° य येप, 71 यदेव , प" यो दयेत, ए
©५-+ को द्येन; प य एन (यो द्येन) प पुरषो (ग
3 7 (@९न्४ 0-9 6) वेद (0 वेति) -- °)
51 ए 2811700
पुरुष)
59-4 720 03५46 वेदा (०पदेवा)
01-8 ८ तद् (० त)
17 ०) पध "भूत हि, 7५ &-, "मेतस्मिन्, ७1
"मेतद्धि; 211 "मेतसमानू (10" "मेषैतनू ) -- 2) 51 ए 11-3
8 (6००४ 61) निदत्त, 5 4 701 निदैत
18 ०) 1 * वर्पाणि (० "णां) -- 18 = 19०८, (रक्षः )
20०, 91० -- ०) 1 3 भस्य ; ए, कृते , 1" (61016 च्यः }
© 4 तश्च (0 तस्य) ८४ चतु शती , ५५ तावद्ती (10
तावच्छती) 51 एए 3 सख्या (10 सध्या) -- °) 5171-3
61 तथापर"; ५ 83 + 1 121-5 71 तथाविधः, © तत" पर
19 & ० (छण ) 19 - °) 79 71 2 6 भो"
(0 इष्टो") 8 (61 ०० ) अता स्यात्परिमाणत-; ५६ 0
-- 20४ 194, 9{ \ 1. 18 ~ ८) ¶१ तस्यास्, © + तश्च
(0 तस्य) ए 3 सख्या (107 सध्या ) -- °) §1 तत- प्र",
1613 3५ तथापर ; 2 7५ 71 3 5 तथाविधः
20 71 ०7 (भा ) 20°-21° -- ^) 23 यस्य, २4
ततो, 7५ © अथ (0 तथा) -- + ०० 20० -- ९) गृध
©४-+ तत्रा (प तस्याः) 1 3 द्वे (ज द्ि-) 1 3
सख्या (ण सध्या) -- °) §1 6 तत पर् , 1 98, 61
तथापर $ 7५ 72 3 + 5 तथाविध ; 728 तत परे
21 ग 0णा 219० (छ ९] 20) -- °) 76 वपौणि
(प "णा) -- 2) ए 3 2 7० एणा 5 76 8 {¶1 00 )
तथा (07 तत") -- ९) 61 पा द्राती ({०ः "कत) €!
[ 688 |]
मार्कण्डेयसमास्यापर्चं |
तस वर्षशत सं्या संष्यांशथ ततः प्रम् ।
संष्यासघ्याश्चयोस्तुल्यं प्रमाणग्रुपधारय ॥ २१
कषीणे करियुगे चैच प्रवसति छृतं युगम् ।
एषा इादश्षसादस्री युगाख्या परिकीर्विता ॥ २२
एतस्सदसखपर्यन्तमद ब्राह्मुदाहतम् ।
विर दि त्रह्मभवने सर्वशः परिवर्तते
लोकाना मनुजव्याघ्र प्रलयं तं विदुवुधाः ॥ २३
अल्पवरिषटे तु तदा युगान्ते भरतर्पभ ।
सहसखरान्ते नराः स्र प्रायशोऽसृतबादिनः ॥ २४
यज्ञप्रतिनिधिः पार्थं दानप्रतिनिधिसतथप ।
तरतप्रतिनिधिगैव तसिन्काठे प्रव॑ते ।॥ २५
13 8 7 {+ मथि (छ! विद्धि) (0 सस्या) -- °) 51
&1 त्थापर , 1 3 तया पर् , £+ तत पर -- °) 51 3 8
7 (०८०५ 11) सधि- (9 सध्या ) -- 1) 19 & अवः,
छ, चोप (0 दप")
2 ४) ए1-3 76 प्रवर्तत, ए५ 7 8 }1\ प्रावर्तत, 0
श्रवरदैवि, 10) प्रवर्तेत ह कृत युगे , 53 पुन कृत › ८+ कृत पुन
51 छन प्रचतेते युग -- °) 71 361 3 +एपर वृ" एव (णः
एषा) -- %) 8 युग्या प्रकीर्तिता
23 °) 51 हव्यम्, ए" मह्राष्यम्} एए 05 आहर्बाष्यम्,
13 चष्ट" ब्राह्मम् ए५ 01-3 अह्रयम्, 7 ७४ सथो ब्राष्म्
-- ^) ए५ “ज्युवने, 7 "दिवसे, 7 © “सदने (0८ "भवने )
-- °) 1 5 ए (चनन 01-9 ६) 1 सवैत , 29 सरवैत्र
24 °) 51 ह1-8 नरपावद्धि्ट, ए" पुण्यावश्चिषटे, 76
अत्येच' ए प५ ७:-+ च (० तु) §1 ए $ 71-3 6 तष
पि ततो (10 वदा)
%‰ ०) 701 & 2 + यन (० यत्त) 8५ प्रतिविधिः
ए1 दान, ¶9 ७5 तात (१० पार्थ) -- °) 6; धर्म (शणः
दान ) 21 7 ©1-3 तदा (धः तथा) -- ८) 81 तत्र, ए8
प्लान (1० घत }
26 ४) 14१ © धनार्जना 725 (फ 5८ + ) तथा
चयूान्नमोचिन -- ^) 84 क्षात्र (०१ क्षत्र" ) §1 ए+ 5,
700४ 71 66५ ए चा ((०म्वा) -- °) ५ 81 म वर्तते
मै (1० वर्तयन्ति) 1 3 कृते गते, ६५ 7५71-3 युगे युगे}
21 (च 85 7 पटर) 3 छते युगे, 01 &1 प कटौ युगे, 7४
6४-4 युगश्चये ({०प गने युगे)
27 11०0 %-28 , ४2 ० (णष्फ़] ) रेप -- २) 8
3५ ददोदक' , ५ 78 6 स्यारीपाक' ; 2 8 70 7८ 74 6
दडालिनः -- ८) 4 {€ 138 "भक्ष्या -- °) 52 ए
आरण्यकपर्व
[ 8 186 81
व्राह्मणाः श्द्रकर्मणस्तथा शद्रा धनार्जकाः ।
धत्रधर्मेण वाप्यत्र वर्तयन्ति गते युगे । २६
निषृत्तयज्ञखाध्यायाः पिण्डोदकविवर्बिताः ।
ब्राह्मणाः सर्वभक्षाश्च भविष्यन्ति कलौ युगे । २७
अजपा ब्राह्मणास्तात शद्रा जपपरायणाः ।
विपरीते तदा कोके पूर्वरूपं क्षयस्य तच् ।। २८
वहवो म्लेच्छराजानः पृथिव्यां मनुजाधिप ।
मिध्यानुश्ञासिनः पापा सृपावादपरायणाः ॥ २९
आन्धाः शकाः पुकिन्दाश्च यवना नराधिपाः ।
कास्बोला ओर्णिकाः शुद्रास्दथसीरा नसेत्तम १ ३०
न तदा ब्राह्मणः फथित्खपर्मश्ुपजीवति ।
649
8 36
91 36
र्ण
८०८० ८
[14
701-3 8 धि मवी , 54 भवति हि ({0र भविष्यन्ति) &1
ए 3 84 7; 3 (प्य 5९८ 7 88 10 ६6) 6 गते युगे,
ह+ 7 युगे युगे, &1 (आ 12; ४8 70 {९६} युगक्षये (1०
कलौ युगे)
28 प ० 28 (५ ₹1 7) -- °) §1 र 71-8 6
चापि, © चेव, ४» तद्र (9 वात) -- 2) 61871 +
जप्य"; {+ 15 जाप्य", 03 ५ (भ्र 70 जपः 88 1 19४४)
जीव" 61 निलय चरूद्रप' -- °) 8५ विपरीत, ए "रीतस्
¶५ 69-+ तथा (त वदा) 61 1 3 कके, &' स्पे,
रोकः (10 रोके) -- °) ए पूरं यय तस्य तत्, © “स्पे
क्षये नुप, © "रूप गमिष्यति
29 °) 51 1 3 भरतर्यम, ए ५4 713 5 मनुजर्षभ
-- ८) ए1-3 7 (6४०९ 701-8) सपा (10 मिथ्या) -- °)
51 मिथ्या , 75 नृपा (० टपा )
30 ०} हा 3 + 8 7० 0 ४ च ध्रा 8 सुह्या
(1० शका) -- °) 51 ह 21-3 5 पृ @1 3 "धिप (णः
“विपा ) - 64 ०० 30 -- ०} ऽ1 ए 3 कामोजा
2 ० 0 74 5] (४६७ ८० ) 8१ याष्िका , 26 उध्रका";
1 81 कुणिकाः» ¶५ (10७ (णपः ) ७3 सिणिका , 1
शीदका , > दौणिका (0 जौणिका ) 51 हः शुद्धास्, ए
7 (०८९१६ 121-3 8) ए (29 ण्ण ) © च्ुरास् (०
शूद्रा) -- °) 51 ए 3 + 81 72, चीना, 5» सवि; 7५
वीरा, 7४ (16078 €्ण ) & हीना (0 [आमीरा) 81
ग {४९०8 चग ) © नरोत्तमा , 75 नराधिप -- 468५
90 83 105
99.1५ युगान्ते मनुजष्याघ्र तथाकाराश्च भारत !
31 °) 6५ दाता (० तदा) -- ४) ४ सुधर्मम्, 71 3
श्ववान् (0 स्वधर्मम्) 51 ए 3 + 71 9 ४ अनु (10
[ 689 |
ऋ
८७ ८७ ¢>
= ~+ ~~
=+ 2 09
८० ¢ ~+
©\~4
॥।
8. 186 31 1]
क्षत्रिया अपि वैश्याश्च विकर्मसखा नराधिप । ३१
अर्पायुपः खरपधला अस्यतेजःपराक्रमाः ।
अरपदैदास्प्राराश्च तथा सल्याल्पभापिणः ॥ २२
बहु्ूल्या जनपदा मृगव्यालावृता दिशः ।
युगान्ते समसुप्र्नेवरथा च व्रहचारिणः ।
भोवादिनस्तथा शरुदरा ब्ाह्मणाश्वाय॑वादिनः ॥ ३३
युगान्ते मसुजव्याघ्र भवन्ति बहुजन्तवः ।
त तथा प्राणयुक्ताश्च सर्वगन्धा विशां पते ।
-~<^^~~~-~-~-~ द
बहुप्रजा इख्देदाः शीराचारषिवर्जिताः ।
उप) -- °) 61 +क्षप्रियाणि ({गक्षेत्निया ) 1 ५81८
{0 71 3 ५-5 चापि} 79 72876 8 यपि (10 अपि)
ण ७१-\ चदा", 61 चुरा" (19 वेश्या" )
5 °) [+ 09 $© + त्वत (1० स्वल्प) -- ४)
&1 1ए8 सखत्पतेजा प” } 71 + 4 715 5 स्वरपतेज" प" , 21-8
7५ 70 74 6 स्व(72० भ) स्पवी्य॑पराक्मा (259 "यणा )
-- ९) 74 8 71 ५ ० जस्पमाराद्पदेद्राश्च, 9 "साराश्च
देाश्च -- °) 7० अङ्पमत्वास', &1 अदपसलयाप"
33 एग 38००० -- ०) @1 3 [1 रत्न (ग यहु )
5५ ५ मूल्या {ण शयुल्यी) -- ४) 69 + बहु (भ सग )
51 ह (1४०) ) 29 8 "दिता; 7; “न्थिता (€ “घृता)
~ वर ० 38०८९/ -- ०) 8 (नृभ गण ) मनुजव्याघ्र (1०1
सम“) -- ०) =| 70 7+ °व्रह्मवादविन -- /) 7 3
चीव", 73 सवाथै ; 28 स्वर्थः , ग् 6५-4 नार्य' (10 चार्य" )
34 51 71710 (197] ) ३4००८० -- °) ¶ू9 (०६७
९०7 ) तदा (0८ तथा) + ्राद्यणा युक्ता" (1० प्राणयुक्ताश्च )
छतु (च) -- °) 7 सर्वे, 61 वहु (10 सर्व॑) 8
वनस्पतौ (1० विदां पते) ७५ 1404048 € 89 (10
84") -- 1) 5\ 1 9 साघु (० स्वादुः) 8 य्रीजच
परिहीयते
35 °) + तथा रोका , 09111 स्वटपदेषठा' (07 हस्वदेहा )
~ °) 3 5 भगसुख्या , 71 9 सुखे रता (1० सुखेभगा )
51 य मोगमोक्षाप्तयो राजन्, 7 © सुखक्षीरास्तथा गावो
-- °) 51 ए) 3 भवतीद (10 मपि") 7५ 08 जनाधिप
(1० युग)
36 = (र्थः ) 8 188 61 -- ¶५ &8 ग (पषा )
36°-3¶> -- °) §1 {4 श्रीखा (गः "द्रूखा) - °) 51
ए, 3 कि(51 श्ल)वकीरां -- °) 6\ 3 + सप, 1४» चैव
(10 राजन्) § 7 2० 713 6 नू प्रमद्रा (71 योषित)
[ 640
महाभारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापरय
मुखेभगाः सियो राजन्भव्रिष्यन्ति युगक्षये } ३५
अद्रशूला जनपदाः रिवश्चूलाश्चतुष्पथाः ।
केरलाः सियो राजन्भविष्यन्ति युगक्षये ॥ २६
अद्पक्ीरास्तथा गावो भविष्यन्ति जनाधिप ।
अस्प पुष्पफलाश्चापि पादपा बहुवायसाः ॥ २७
व्रहमवध्यावलिप्नानां तथा मिथ्याभिसिनाम् ।
नृपाणां पृथिवीपाल प्रतिगृहन्ति वे दिजाः ॥ ३८
लोभमोहपरीताश्च मिथ्याधर्मध्वजादृताः ।
भिका पृथिवीपाल चशररयन्ते हिजेरदिशः ॥ ३९
करभारभयापुसो गृहस्थाः परिमोषकाः ।
केश्रूलाश्च (5) 'श्रीलाश्च, 11 + 05 "शूलिन्यो, 1: "कीरिः
न्यो) -- ५) 69 + कलौ युगे ({०ः युग") $ 1८5 मवति
युगसक्षये ~ ^{४०\ 36, 61 198 (© ६1०88)
929* अट्मक्नमिति प्राह श्रू तिक्यसुच्यते ।
वेद" शिवमिति प्रोक्त माद्यणाश्च चतुष्पथा।
केशो भग इति प्रोक्तस्त विक्रोयैव सुञ्नते।
7116856 11768 0८५, ( परह ए] 2) 10 कपृ्मत् 1118 6070708
815 |
37 &1 0 87-58, ¶9 3 ० 37०" (० ए] 56)
-- 2) 5; ट, $ सचतीह ({०८ मवि) §\ ए 3 एष
नराधिप, ४ युगक्षये (1०५ जना") -- °) §1 [ए 715 6
चैव (07 चापि) -- ५) 8 (41 ० ) बहुशषािन
38 41 ०» 98 (५ ९1 5) ०) {3 4 36
"हत्याव , 8 7० 72 7 ज ८ "वध्यानु" (21 "वभ्याभि"),
73 "हद्यामि" , 7" ` वध्योतर" , 7 ~+ “चिद्योप" , 19 "हत्या"
({0 "वध्याव" ) -- ०) हा ऽ 76 "िद्ासिनं, 8 (७1 ० )
ˆयुशा( 79 63 जु ) सिना -- °) ४५ नपज्ादूंल (10? पथिः )
-- ०) 8 43 8 पच, एते (0 वै)
39 ४) ए "ध्वजवता -- °) इञ भक्षाय, 73 भिक्षार्थे
ए+ पृथिवीं सर्वा, 2, एथिवीपाल -- °) 2" चरिष्यति (
च्यन्ते 8 10 162) = र् 81 (2 25 1 ४९8४) 713 वृष
(०1016 ०07" ) & ध द्विजा दिद , 25 दिशो ददा; 11
द्विजातयः
40 °) 41 3 "हार (1० "भार ) न (0णि.८ व्ण )
© + भयाः ((0ः -भयात्) 78 78 पुभि } 5 7 7
71 4 5 79 (४७ ००1 ) & भीता, 729 पुमां (० पुसो)
-- ४) {ए1-5 73 गृहस्य , 75 1 गाहस्य्य &1 एः परिपौ
पका , 72 85 मोचका ; 73 "मोपकरै , 5: "दोध( "मोपि)
का; 75 "मोहक , 7: "पोपक्रे , 8 "मोश्चका ९) 19
"~~~
माकण्डेयसमास्यापर्वं |
मुनिच्छद्माकृतिच्छनना वाणिज्यसुपजीवते ॥ 9०
मिथ्या च नखरोमाणि धारयन्ति नरास्तदा ।
अर्थलोभान्रव्याघ् दथा च व्रह्मचारिणः ॥ ४१
आश्रमेषु वरधाचाराः पानपा गुरुतल्पगाः ।
रेदसौकिकमीदन्ते मांसद्ोणितवधेनम् ॥ ४२
वहुपापण्डर्सकीर्णाः परान्नगुणवादिनः ।
आश्रमा मनुजव्याघ्र न भवन्ति युगक्षये ॥ ४२
यथततवर्पी भगवान तथा पाकसासनः |
न तदा सर्वधीलानि सम्यग्रोहन्ति भारत ।
अधर्मफलमत्यर्थं तदा भवति चानघ ॥ ४४
©+ सुनिच्छप्रानुमचन्ना - ०) ए 3 05 जीयते, [+
{7 25 19 {९२(} 73 8 "नेस्यते, 23 12 7007148 ्जी
विन", ¶ 0 "युज्यते, ¶५ 6-+ "जने , 211 "सेवते
41 °) स्र तदा (61 दरा 3 7५13 5 तथा, 2० सदा)
द्विजाः, ए" [त् नरास्तथा, 63 + नरा सदा - ९) 51 अलप
टोभान्, 1४3 सधाभान , 81 7 8 अयलोभान् -- °)
= 33 5! 2८ मिष्या, (1 9783 8 7260071 46
तथा च, + चरति ({णवृयाष्) §!\ प्ता 3 व्रद्मयादिन
42 °) 1३ त्रता' , र दुरा (1०7 कृथा") + ५
मनमा, 1 ७४-+ मानवा, 3 पानगा (0 पानपा) - ९)
15 + 9 (कल्ल 01-9) 73 (पलि त्य ) 69 दूह
(णर) ए हति, 01 3 -कमाति, पर हुयतते (10
दहन्ते) ~ ८} 233 "चधना ~ 4411८ 49, 71 3 8 {९प्ट्न])#
©$ ५2 } 105
92३ पारटौक्रिककायपु प्रमत्ता दानान्तः ।
{71 3 प्रतु (10 प्रमत्ता) 64 गृधमीन्यिना ]
43 °) 51 1 3 "पापाड; 83 "पापाण' - ४) 71 3
परानुगुण', 7 0-+ परान्ना (0 "न ) तहु" -- °) 51 [य 3
प्रभवति, ६५23 70८70001 34 6 7४ ©3 भरिष्यति (०
न भवन्ति) 3 709 € 61 2 मयति युगक्षये
44 °) 71 अकालवर्पी -- ४) 5111-3 71 3 त्, &1-3
फ सदा (गत्या) - ८) (+ 4; सवः तथा, 23 7५1 9
7213 ५ न्चापि ({गतद्रा) - ५) + समारोहति, प
सप्ररो* ~ .\{{07 41०५, भ (९१००)४ 51 {ई 3) 105
92५ द्िसाभिरामश्च जनम्नथा सपदयतेऽश्रुचि 1
[7८४ 2५ 721-3 ८तदा {78 सुना) भवनि मारन् (01 {116
170616० 117) 1
~ 0 {116 0{16६ 17 8 1708 {67 14
925+ पट धर्मस्य राजेन्द्र स्यच परदीयते 1
81
आरण्यकपवै
[२ 186 49
तथा च पृथिवीपारु यो भवेद्धर्मसंयुतः ।
अल्पायुः स हि मन्तव्यो न हि धर्मोऽस्ति कथन ॥ ४५
भूयिष्ठं कूटमानैश्च पण्यं धिक्रीणते जनाः ।
वणिजश्च नरव्याघ्र बहुमाया भवन्त्युत ॥ ४६
धर्मिष्ठाः परिदीयन्ते पापीयान्वर्धते जनः ।
धर्मेख बरहानिः खादधर्म बली तथा ।॥ ४७
अर्पायुपो दरिद्राध धर्मिष्ठा मानवास्तदा ।
दीर्घायुषः समरद्धाश्च विधर्माणो युगक्षये ॥ ४८
अधर्मिदिरुपायेश प्रजा व्यवहरन्त्युत ।
संचयेनापि चाल्पेन भवन्त्यादट्या मदाचिताः । ४९
{तष मफट धमरजेद्र ({07 (16 एप्त ध) 213 सर्वत
({0 सर्यप्र) ]
-- ८) 13 हदयर्थ , 7५ 61 3 ल्त (० अल्यर्थ) -- “)}
1९५ १५ ७5 + प तथा (तदा) 1 3 भारत (0८
पानघ)
45 °)231 3 4 72 (6२०6४78 8) 7 © + तदा
(१० तथा) -- 2) 51 71 3 सहित (10 "सययुत ) -- °
६361 ह, 05 च, तु (गः दहि)
46 °) 71 गृढ" (10 शूट") -- 03 79205 46°-4¶72
(०८ ६0 -- °) ए1-8 ©+ }11 पुण्य , 73 पण्यान् 13
0८ ¶५ 8 विक्रीयते, 232 चिक्रीडते 7५ 70 गप 1 1
जन , 7 दिजा - 5111 0ण (एषा ) 46.-47" - °)
ण1 द्म (10 तहु) 3 [आनः , 61 (0 [उत )
47 51100) 4१०० (ल र] 46} ए 702, ९]
46 -- °) ए" पिि्ठा (० धर्पिष्ठा ) -- 2) 73 पापिष्ठो
(० पापीयान्) -- ^) §1 ए+ 8 6172 धर्मश्च (0 स्य)
1 -3 281 7८ 08 5 8 (कण्ण 61 1) च (0 खाद्)
-- ०) §1 नधर्मी च, [1 3 [अप्यधर्म च, 19 81703 ५;
©१ 373 [जप्यधमश्च, 2८ 6: + [नप्यधर्मस , प्र" द्यधमंस्य
(प अधर्मश्च) 233 71 3 वरी तदा, 2५ बटीयसा; ए 62 -+
चलायत्ति , &1 # वटायते ८५ अधम प्ररटस्तदा
48 134 6७] 48० १०त् 48० -- 2} ए! 3 23४ 7)
(०स८छ्6 07-3 6) ग" तथा (10 तदा) -- 2५ 0 48०
-- °) 71 जघर्माणा (10 विध) 2४ दिनक्षये - 4
५8, ए3 70 74 6 178 (9 51, 48०)
926* नगराणां चिष्ारेपु विधर्माणो युगक्षये 1
49 239 4 ०० (97) ) 49512 -- °) 7०1 अपाये"
(0 उपायै ) 3 तु (गः च) -- ") ० व्यवहरति, 71
चान्वचरति (10 व्यवहरन्ति) € 7» च (60 [ड)त)
[ 641 ]
१ ।
१।
~+ ~+ ~
^~
2661
88 57
91 57
६3
89
^ 3
12862
1858 57
191 57
8 186 50 ]
धरन वरिधासतो न्यस्तं मिथो भूयिष्ठशो नराः ।
हतु व्यवमिता राजन्मायाचारसमन्विताः ॥ ५०
पुरुषादानि सचानि पक्षिणोऽथ मृगास्तथा ।
नगराणां विहारेषु चैत्येष्यपि च शेरते ॥ ५१
सप्तवपीएवरपीशच सियो गभेधरा रप ।
दरद्राद्षव्पीणां पंसा पुत्रः प्रजायते ॥ ५२
भवन्ति पोडरे वपे नराः पङ्ितिनस्तथा ।
आयुश्यो मनुष्याणां शिप्रमेव प्रपद्यते ॥ ५३
क्षीणे युगे महाराज तरुणा वदधशीलिनः ।
तरुणानां च यच्छी तद्द्धषु प्रजायते ॥ ५४
2 78 ©) 49०-50° -- ^) 1 4 231 8 7 (6८७) 28,
76 णण } तवा; 61 + [जक्षि च (णः [लि्िच) -- ५)
गा 4721 3 707) 3 4 5 भाढ्य (० आब्या)
50 254 4 00 60, 6 000 60° (५ ₹] 49}
~~ लिः 60०, 79 26४8 46४-47४ -- 2) §1 1 3 दरतो ,
31 8 मिथ्या (० मिथो) 21 3 द्रोमना (9 "श्यो
नरा) -- °) 701 08 हततुं (0 हदु) 51 दा -8 721-8 6
ज्यवस्यति तदा (107 व्यवसिता राजन्) -- ०) 51 मायामद ;
{2 ५4 28 7 (0०९) 722 8 6) 4४ ©+ पापाचार (0
सायाचार ) 5 समेधिता (० -समन्विता ) -- 416 50,
{38 ए (छनव्ना+ 019 8) 108
99१* नैतदस्तीति मनुजा वर्तनित निरपत्रपा ।
{ 83 71 वर्तते (10 वर्तन्ति) 28 2० निरुपद्रवा ({७
निरप' ) 1
51 28 ५० 61 (५ 1 49) - °) ७3 [इय
ग्रहास्+ ७५ {ऽ)धिग्र्टास् (०८ ऽथ गास) 5! तदा (०
तथा) - 79 00 (? एक] ) {० विष्टरेषु (1 61९} प
४० "वर्षाणां (1 ९2०) -- °} 1९४ न चैलेष्वपि दैरते
52 2: 07) ५2००८ (५ ?1. 51) -- °) 3५ "ता
{ण "घरा) - 4) पृथ ७१-+ ग्रसु" (0 प्रजा) §1 ह ए,
01-8 ८ पुसा पुत्रा भवति च
53 2) 79 ७2-+ पुत्रादाः ({०प८नरा ) 8 च पिता" ({५४
पटित्तिन' ) 88 नरा पलितयीवना -- <) §17ए1 3 "क्षय,
1 "क्षये -- “) 2 &1 प्रजायते, 72० प्रवसते ({0" प्रप")
54 51 ह! गण (एषा ) 54 -- ° ) + 313 7
(००४ 79 ॐ 8) क्षीणादुपो (10 क्षीणे युगे) -- >) ©
बृदध्ालिनः - °) (7 तच्ीक, 81 ४ त्त -- ८) 7५ 81
20 7 8 71 81 प [उप , १४ ७-+ [सपि (पप्र)
55 ^) 617५ 870८799 861 9 4 173 तथा; फा
महाभारते
[ सार्कण्डेयसमास्यापयै
विपरीतास्तदा नार्यो बथ्वयित्वा रदः पतीन् ।
व्युच्चरन्त्यपि दुःशीरा दारैः प्चमिरेव च ॥ ५५
तस्मिन्युगसदसखान्ते संप्राप चायुषः क्षये ।
अनाद्ृषटिमहाराज जायते बहुवार्षिकी ॥ ५६
ततस्तान्यल्पसाराणि सानि क्ुधितानि च ।
प्रलयं यान्ति भूयिष्ठं पृथिव्यां पृथिवीपते ॥ ५७
ततो दिनकरेदीभैः सप्तमिर्मचुजाधिष ।
पीयते सक्कं सवं सघ सरित्सु च ॥ ५८
यच कष्ठ तृणं चापि शुष्कं चाद्रं च भारत ।
सवं तद्धससाद्धूतं दश्यते भरतर्षभ ॥ ५९
ततो (0 तदा) - 51 {1 3 4 71 36 ० (षा)
55४०८ त् 8116 कपः एध ०[ 106 1 ०{ 9१8५, 08 16008
116 88४06 1 पवा 5९८ 7 -- ४) (+ 3 7 (7136
० ) [आ]दैत (0 रहः) © परान् (107 पतीन्) -- °}
18 दुबौचश्च › पू) विग्वरति (101 ब्युध्वरन्ति) 81 8 (कनन्ला
101) च (गः [जपि) प्र रद (07 दु.श्लीरा) -- ‰॥८०
58, प (1 3 47 $ 6 छपा ४० एनः 11 ० [ण
1, 75 एकदताणहु 76 8०९ 170 काह 566 7 } 178
988* वीरपठ्यस्तवा नायै" सश्चरयन्ति नरान्रप 1
भत्तीरमपि जीवन्तमन्यान्ञ्यभिषरन्स्युत ।
{(1 1) ए* 0 तदा (णयता) 5) 9 8 71 उसमू
घषति; ए1 समृति, 76 यिष्यति (10 सथयन्ति) &1 1 3
91 (८ ६8 (0१७) 0५ नराधिप , 8 तथा नरान् (†0ः नराचुप )
-- (7, 9) §1 71 9 उप॒ (जपि) ५ अन्य (1०
अन्यान्) ]
56 ४) ए3 7 प 69-+ च युग (0 चायुप ) -- ५)
¶1 ©1 कष् हतः (107 वहु )
57 °) 7 तद् (0 तानि) -- ०) 64 क्षुभि" (0
घ्वुधि') 48 7०9 ८8 0५ ०0503 वे (19६)
58 °) 73 ५ सरसु, 11 नदीषु (० सरिससु)}
59 °) 517५ 5 5, 7०701 8 6 6 ¶्1 धर चापि (श
चापि) -- 611 णण (ष्फ ) 69०-60४, ७1 ० 89
-- ८) © तस्सर्वं (ए ४808 ) -- ०) [13 पुरुषपभ
{छि 3 186 60-7, 192०4129, 18ए 1०४4८
४769 शृणा08४ कशा (0 8006 गणा8एा008 )
यो) एषदण४ ए पाका, ( 40४०7808, 6 ) 52 4-8,
58 147-14°०, 66 4-5ए
60 61 एए] ० 60० (५ 1 59) -- ^} 74 8
11-3 5 8 वायुरक्षिना (107 चद्धिरवायुना) 8 सष्ितो दा
[ 642 ]
मार्कण्डेयसमास्यापवै |
ततः संवर्तको व्ठिवायुना सद् भारत ।
लोकमाविते पूरवैमादित्य॑रुपयोपितम् ॥ ६०
ततः स पृथिवीं मिचा समातव्रिश्य रमातलम् ।
देवदानवयक्षाणां भयं जनयते महत् ॥ ६१
निदन्नागरोक च यच पिंचिस्धिताविह ।
अधसता्छथिवीपाल सवर नाघ्नयने क्षणाद् ॥ ६२
ततो योजनविं्ानां सहस्राणि तानि च ।
निददत्यगिवो वायुः म च संवर्तकोऽनलः ।॥ ६३
सदेवासुरगन्ध्वं मयघ्नोरगराक्चमम् ।
ततो ददति दीष्ः म सवमेव जगद्विभुः ॥ ६४
~~ ~~~
आरण्यकपवं
[ 8 186 69
ततो गजङ्करग्रख्यास्तडिन्मालात्रिभूपिताः ।
उच्तिष्टन्ति महामेघा नभखद्ुतदर्यनाः ॥ ६५
केचिनीरोत्परश्यामाः फेचित्वुयुदसंनिभाः ।
केचिक्िञ्ञल्कर्सकाणाः केचित्पीताः पयोधराः ॥ ६६ “ˆ
केचिद्धाख्िसंकाणाः काकाण्डकनिभास्तथा ।
केचित्कमल्पत्राभाः केचिद्विट्ल्करग्रभाः ॥ ६७
केचित्पुरवराक्राराः केचिद्वजङृलोपमाः ।
केचिदञ्ञनसंक्राणाः केचिन्मकरसंस्थिताः ।
विद्युन्मालापिनद्धाद्वाः सय॒चिष्टन्ति वै घनाः ॥ ६८
घोररूपा महाराज घोरखननिनादिताः ।
(07 पह भरत) -- ^) प्र वर्प ({07 भाविद्राति) -- °)
51 एग > मास्क्दर् ({० आादिन्यर्) 51 ए 29 (7 ८5 प
६९४॥) 713 टपताविप, 133 7८ 74 &) 213 ठपद्नोभिव, 84
उपग्रोधित, 7; परिपारिति
61 ^) 51 13 चख (गिम) 5! ह परथिवी स्री
(107 चयिचीं भिस्या) - ४) ह+ ए 7 (९ण्न्ल् 03 ४)
प्रपद्य च (107 ममा") -- ८) 71 "मानुष (107 (दानवः)
-- ४) ए 21 महान् (107 महत)
62 ^) ४ यद् (प्च) -१) 7: 3 दूना" (गः
क्षिता) - <) 7४ प्रथिवीनाय, 8 प्रथिवी राजन - °)
प © 3 सर्वान् (० सर्व) 8 नाग(¶ रान)यति
63 «) ह+ 7: -3 "कोरीना (107 "प्िश्नाना) 51 ‰1-3
7४ योजनाना (3 येन नाया) ममनाद्रि - <) 7& सत्ति
~~~ --~--~ -~- ~~~ ~---~ ------ -~----- ------
वर्घीरै- ({०ः क्न्नियो यायुः) ४ निदंद्रिपरर्वौरं - <)
१11 +तया, ८७ 3 षभतदा (लम) 5) पए 3
सावरुक्छोनट, ग © मयर्तकादिभिः (61 "कोटुभि), भ
"काञ्चिनिः
64 <) ४ 2 ¢ "गधय - °) 70४ "मानुष - °)
7 3 ग्तन; 13 जगद् ({०प्तनो) छ! 0 3 दरीषु",
02) 72 ¶ © द्रीप्त सच 82 तनस दहते द्रीप्त - °)
8 स्वानिव दिशैकम' (6 पिमायसुः)
65 >») ह3 + 013 ५ नदिट्रेण , ए 024 विदयुञ्ज्वारा
({० ठदिन्माद्या ) 51 1 3 -समन्विताः, 59 यिभूषणाः
(10? विमूपिनाः) ~ ^) 51 ए 3 उत्तिष्ठते 517 75४ 36
चना (5) गणा) गतनू (10८ मदयामवा)
66 ^{{©7 66०१, 43 105
929 कारण्डकनिमाः फेचिक्केचिद्विद्ुरिकप्रमाः।
{ध €7* ४०त 67४ ]
-- ¶्1 6205 (€ {€ 68० -- <} 2, दादिः, ¶
कुज" (10 किच्क') -- 51 ए? ० (78 ) 66०-6प०
-- 4) 2313 73 पीना , 125 पीत (10 पीता) 75 केचि
द्विमल वसपरभा", + केचिन्मङरमन्धिता ( = 68)
67 ¶1 7८405 66०67" ०६८ 68८ = &§1 ए ०० 67"
(< ९ 66) 51 ©4 न 67० , ४ ०0 67 -- ५) १
©3 3 द्विरदसकाद्याः, 1५1 हरिद्राप्तशा, प कुजरमकादाः
- २) 71070) 67 3 70 73 3 17; & 3 कारडवनि-
भास् 8५ परे, 7४ 83 तदा (0 वथा) 01 केचिन्मकरर
निमा, आ केचिन्काकनिमास्तथा, 7 केचिन्कारहवग्रभा
-- 41६९ (7५, 23 15
930* केविदाग्श्रिपरा्रा केचि पीता- पयो धरा" ।
{ = (१५ ) 66९ ]
-- ९) © कुरदकनिभा। केचिन् -- ५} 710 67 +
239 + 76 9 7, 6 हिगुट्सग्रभा-, 51 किञ्युकमग्रभा , 8
11 हिुटसनिभा, 1४ 0:-+ कुरितप्रमा", 61 ४11 हिगुलि-
क्प्रभाः, 23 हि म्फरिक्प्रमा
68 3164 ०० 68० (८ १1 67) - °) 32 रेवि
न्केचिखवारारा , 2 केवि् तुदिनाकारा -- >) 51 भरि-
ङ्गे" ; 1४3 ्गोपमान्तथा, 22 मरकतप्रभा' (10 गजक्टो" )
-- 11 ० 68० -- °) 23 कुजर' (0 अञ्जन) -- °) 51
ह 71-9 ५ "वर्चस" (13 "घूतरा ); 8 00100 79 ०4७ (ण
प्ण } ©9 "सनिभा- (0 "सन्विताः) -- 41167 68०० प्रण
76६5 66०, {गामव ४४ 67 -- ©+ ०० 68 -- ‰)
ऽ "निवद्धागाः, ए+ "वदद्धागा", 75 2 “व्रिन(128 "विनि)
द्धागा - /) 2४ तोयद्रा", 08 ते घनां
69 °) 5 ह1-3 महत्तोय (० महा") -- °) 70: 78
8 (०ग्व्छध्वप) "स्वर, 75 रूप (1० स्वन) 8 200
निनादिन , 7 38 चिनादिन (€ ता) 51 713
त्रिसुचति नभोगता - <) 138 सर्व (10 सर्व) - ५)
[ 648
3 12
3 18
3 19
883
8 78
79
8 186 69 ]
3 जलधराः सवे ज्याञ्मबन्ति नभत्तरम् । ६९
तैरियं परथिवी सवां सपर्वतवनाकरा ।
आपूर्यते महाराज सङिरौषपरिषुता ।॥। ७०
ततस्ते जरदा घोरा राविणः पुरुपरषम ।
सर्यतः धावयन्त्याञ्चु चोदिताः परमेष्ठिना ॥ ७१
वर्प॑माणा महत्तोयं पूरयन्तो वसुंधराम् ।
सुषोरमशिवं सद्र नाशयन्ति च पावकम् ॥ ७२
ततो दादश वर्षाणि पयोदास्त उपदे ।
धाराभिः पूरयन्तो वै चोद्यमाना मदात्मना ॥ ७६
ततः सम्ुद्रः खां वेलामतिक्रामति भारत ।
पर्मताशच विशीर्यन्ते मही चापि वियते ॥ ७४
सर्वतः सहसा भ्रान्तास्ते पयोदा नभस्तलम् ।
संवेष्टयित्वा नरयन्ति वायुवेगपराहताः ॥ ७५
महाभारते
[| मार्कण्डेयसमास्यापर्व
ततस्तं मारतं घोरं खयंभूर्मयुजाधिप ।
आदिपब्नालयो देवः पीत्वा खपिति भारत ॥ ७६
तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नटे यावरजद्धमे ।
नष्टे देवासुरगणे यक्षराक्षसवर्जिते ॥ ७७
निमदष्ये महीपाल निःापदमदीरुदे ।
अनन्तरिक्षे लोकेऽस्मिन्धमाम्ेकोऽ्दमादतः ॥ ७८
एकाण्वि जके घोरे विचरन्पाथिवोत्तम ।
अप्दयन्पर्वभूतानि वैधव्यमगमे परम् ॥ ७९
तततः सुदी्षं गता तु एवमानो नराधिप ।
भ्रान्तः चिन्न श्रं लभाम्यहमतन्दितः ॥ ८०
ततः कदाचित्पश्यामि तस्मिन्सलिलर्संएवे ।
न्यग्रोधं सुमहान्तं वै विशार परथिवीपते ॥ ८१
शाखायां तख वृक्षस्य विस्तीर्णायां नराधिप ।
51 ए 71-5 5 पूरयति, 108 72५ व्याञ्ुचति (ण व्याम )
५ नभस्य - ^{6४ 69, 9 18
981* गजैन्त पएरथिवीपार एूथिवीधरसनिमा ।
70 >) 71 सपत्तन", © "चनातरा -- °) 81 7
आपूर्यत
71 ०) 6 भरतषभ 2, घोरारावविराविण'
== € )
१४ 8 पर्वतान् (107 सर्त") 2 छावयतस्ते, 5 प्रचरत्याञ्चु
(ग छाव") 79 6 नोदि" (10 चोदि") 81 परुषा सर्व-
तस्त्यक्ता ावयल्याञ्यु चोदिता (9 ₹1 71}
72 °) महातोय (10 महत्तोय) 81 परमेष्ठिना वर
माणा (570भफछा०1) -- ९) 2५ लघोरम् (0 सु )
100 ्रीच्र (0 रौद )
73 ४) 61 ए 9 तदू, © तु (10 ते) + उपष्ुतां
5५ पयोदासरस्तरमेहीं -- ९) 7५ (1600 तण ) © 4 सुद
(10 पूर") -- °) 7: नोद्य" (10 चोद्य) 51 71 -+ 8,
धोतमाना महास्यनाः
74 °) 5171 5 समुद्राः 3५ ¶५ (70०७ त्यः } 9 +
ता ({०स्वा) ~ °) 511 3 अतिक्रामति -- °) 87
(०९०९१ 71-8 $) विदी" } ४ [सापि दी" (गः चिङ्गी")
५) + चापि विरीयते; ? 7० ८ 7 ० चाप्सु निमजति;
71 3 च प्रतिक्षीर्यते, 79 चापि च्यरीयत, 7४ चापि ग्यदीर्य॑त;
62 व चापि विद्रीरयते
75 ०) 8 (0नन्स्)॥ पज 69) सह सभ्राता -- ४) 75
057 ते ४०त पयोदाः -- °) 76 सवेष्व स्यो नश्यति
-- °) 51 ह 7 (छरव्म्? 71-8 5) "समाह(ए» समादि)दा"
76 °) 7५ 6-+ तस्सक्िकू (0 त मारुत) 7० तूण
(ग घोर ) -- °) § भूयो भूयो नराधिप -- °) 87)
{छ्८छ]॥ 01-3 8) 79 08 + आदि" (10८ आदि) ~ °)
पभ सपदि , & 11 स्वपति ({0" स्वपिति)
27 ऽ [टा 3 जण 77 -- ^} 8 761 08 वः नष
(षने) ए8 1 8 तु 61 "नरे (1० गणे) -- °) 51
1 0901-3 € प्रण(73 71 8 "न }छोरगराक्षसे
78 51 ए 71-3 5 61 महाराज (1० मही") ~ °}
8 नि"सखाध्याय' -- ८) 81 १1 अतरिक्षे च , ७5 नातरिक्षे च
(107 जनन्तरिक्चि) -- ५) ए3 अमाम, 7७ आाम्यामि, 7५
मामि, 7 आाम्याम (० नमामि) 8 + ए 7५ 713 5
ध आदित , 89 4 77 7+ ० आहतः, ए © सातुर' {10
आदत)
79 °) 7, ¶9 &2-, एकाणैव ¶५ महा- ({0प जले)
81 तत एकाणेवजले -- °) 21 वैकृतम् (10: वैङ्छग्यम्) 1५
8 7 तत्त (231 73 तदा, 75 ५5 17 ६०२४} (ग परम्)
80 ^) 28 7० 7०7४ 6 © [आह (गतु) - °)
59 नरोत्तम; 72०9 रसाधिप (० नरा) -- °) ए" सातः,
पज 63-+ छत" (107 श्रान्त) -- °) 134 अरिंदम (107 अत
न्द्रित ) 8 र्ज्धवानस्म्यर्बिदित (१५ [9 ००८ ] &३ "तद्वित",
©1 "सिदित )
81 ०) 81-8 7 (6न््$ 71-3 8) “सचय, 23४ 8
सनिधी -- °) 7४७५-५तु (प्सु) छच((ग्वे)
82 °) 7५ विस््ीणैस्य -- °) ए» + "सयते, 21 7 ४७
10 ६५२४} सेविते, 5: 4 71 83 }{ "सचते ऽ कायान द्वा
{ 644 ]
मारण्डयसमास्यापवै |
पर्ये प्रथिवीपाल द्विव्यास्तरणसंस्वृते ॥ ८२
उपविष्टं महाराज पृ्णन्दुमद्याननप्र् !
फुटटप्मविश्ाटार्धं बारं प्यामि मारत ॥ ८३
ततो मे प्रथिवीपा विस्मयः सुमदानभू् ।
कथं तयं चिष्युः ठेते छोक्रे नाणमरुपागते 1 ८४
तपमा चिन्तर्यथापि तं भियं नोपरक्षये ।
भृतं भव्यं भविष्यच जानन्नपि नराधिप ॥ ८५
अतसीपुप्पर्णाम्ः शीवत्सकृतरक्षणः |
साधा्कषम्या इवावासः स॒ तदा प्रतिभाति मे! ८8
ततो मामच्रबीद्रारः स पद्मनिभसेचनः ।
श्रीवत्सधारी चुतिमान्वाक्यं श्रुतिसुखावहम् ॥ ८७
जानामि चा परिधान्तं तात व्रिश्वामकाद्धिणम् ।
मार्कण्डेय दृदास्ख लं यावदिच्छसि भागेव ॥ ८८
च्दिघ्यु
82 51 0 89 -- °) 2 मष्टीपाट (५ महा")
-- ४) 2 7 (€्यव्ल 1-3 ६) य् 8 पद्म -- <) 4
-निक्छाद्यान्न, 7५4 61 धः -पटायाश्च = ए3 परफुटपद्श्नालन्न
-- "५ 0. 824-58
84 71०० 84 (५ १1 89) -- °) तत्त च्ष्राम
महाराज ~ "} 21 "य. समपद्यत -- °) 21 प५ ७२-+ चाय
(णः ष") ~ ४) ५ लोकनाघ्र उपागते
85 बृ ००. 85 (५६. ९1. 88} -- <) 51 तममा 7
विनयानोपि , ४ ©+ चिनितश्चापि ~ <) ए ५57
(€< 13 8 8) तर नच्रिप्य च - ५) 23५ महामते (0
नरा)
86 1 ०४ 86 (५ 51 88} -- °} ए "वर्णाग ,
81 71 ३ रा सद्धा , 0८ "वर्णान, 733 + ४2 "सका
-- ८} ह 7८ 7 @‡ 4 7 "ट्ण , ह+ 52-+ 77 71 5
“मूघण -- ^) 03 स्वय (0 साक्षाद.) -- ५) तद्रा
प्रश्ुचि मातिम
88 2207९ 88, > 105 देवदेव उ“ , 71 3 75 श्रीम-
गवानुचाच -- °) 2 (८९६ 51 2५) गृ स्वा ({० खा)
--~ ४} 8 77 2५ 6 ततो, 7 3 चथा (लिः वात) - °}
51 ह) 3 7५ द्रा त, ए उ+ मदामन्व ( 07 इृष्टास्स्व ख)
-- °) &§1 इच्छामि (० इच्छमि)
89 °) ए+ खआननर्, ए अभ्यम्, 2८ 7 सस्यतर
709 71 ० पट द्रारीरे 7: प्ररीराभ्यनर मन्व --») 84
प्व) सुनिपुमव -- ^) &: 1 २ स्वर्थः, 84 साम्यत्ता; 7
आरण्यक्रप
[ 8 186 9
अभ्यन्तरं छरीर मे प्रविश्य मुनिसत्तम ।
आस्ख भो विदितो बा्तप्रसादस्ते कृतो मया! ८९
ततो वाकेन तेनेत्मुक्तस्यासीत्तदा मम ।
निवेद जीविते दीर्ये मनुष्यत्वे च भारत । ९०
ततो बालेन तेनास्यं सहसरा विवृतं कृतम् ।
तखाहमवरो यक्त दैवयोगातप्वेरितः ॥ ९१
ततः प्रविष्टसतक्कुध्चि सदसा मसुजाधिप ।
सराष्नगराकीर्ण छृत्खां पश्यामि मेदिनीम् ॥ ९२
गज्ञां शतद्रुं सीता च यञुनामथ कौगिकीम् |
वमेष वेत्रवती चन्द्रभागां सरखतीम् ॥ ९३
सिन्धुं चैव विपां च नदी गोदावरीमपि ।
वखोक्रसारां निनी नर्मदां चैव भारत ॥ ९४
नदीं ताम्रां च वेण्णां च पुण्यतोयां भावदामू् ।
ग्राश्चतो , 1५ ©:2-+ आसह , 1 आम्ब स्व (० जस्स भो)
वृ &1 3 चिहित बाम
90 °} §1 1 3 तवस्नैव वारेन -- <) 21 3 निर्वदो
(7 "द ) जीवितादीर्वा् -- °) & माटुपत्वे च, 1 9
मनुष्यत्वे च, 71 9 मानुप्याच्चैव, #1: मनुप्यन्वेन
91 °} 51 1 3 जथ ({०रजाम्य), 8०० एन० -- ४)
ए8 12 ८8 1 (060८ पण्यः ) & + व्रिक्त , ए: सविद
00970 74 विस्तृन (ण त्रिचरृत) 51 1 3 मद्रास त्रिका
मित (566 ४४०४६) -- °} + ए क्पिघ्न ({० सवप्ने)
8 7 (€ 01 -3 ४) वक्त्रे -- °) 81 चायुवेमात् (19
द्ववयोगान्) ४ ५ मायया सप्र
92 °) उ प्रविष्ट. ऽष * + तकछुक्ची) 70) 64 2
तकुक्षि -- °) ए४71 3 सराटा (मः)
95 ०) + एचहदा , 3-+ दातद्ुत। {10 श्वतद्ु ) , ६९९
एलात्स 51 ए» 51 2८ 25-८ शीता; ४ 65 ( 5९6 एथृण्कर )
समिता (10 सीता} + 05-+ प: © ० चर -- ?) 51
1 3 चाय ({०प्थथ)
94 °») 7; 3 तथा (० जपि) - °) एः वद्मोकमारा ,
3 81 73 @ 1 वस्वौक , 55 कतोजमाला, 71 2 विश्वौ
कमार, ‰1; वस्रं -- °) ©1 छव्रेरीं नर्मदा वया, ४
नमेगा सुभगामथ
95 28 ० 95 -- °) भ] तापीं, धः वापीं (णः
ताम्रा) ह 83 26५ 79 08 + 6 वृ (05 ८० ) 3 वेणा,
2 सुट, ८४ 4 चेण्वा (वेषणा) 1 3 तन्ना च कू्णवेणा
च, गू नदीं वापीं च ब्रण्णा च, (५ (0076 0०7 ) 64 4
[ 646 |
^
€.31
23 1
1“ 3 1
६
9
2909
8 104
1 105
8 186 98 ]
{{ {४ इुेणं कृष्णवेणां च इमां च महानदीम् ।
सरौणं च पुरुपन्याघ्र विशल्यां केपुनामपि ॥ ९५
एताश्ान्याश्च नयोऽदं पथिन्यां या नरोत्तम ।
परिकरामन्प्पर्यामि तख क्षौ मद्ास्मनः ॥ ९६
ततः ससुर पश्यामि यादोगणनिपेवितम् ।
रत्नाकरममित्रघ्न निधानं पयसो महत् । ९७
ततः पश्यामि गगनं चन्द्रघ्र्यविराजितम् ।
जाज्वल्यमानं तेजोभिः पावकाकसमग्रम। ।
नदीं ता तास्नप्णी (१ रणा) च, 81 नदीं तापीं च पेरण्णाच
-- 71 9 ० ०४०० -- ४) &1 1 59 4 70 78 वत्रा मदा)
मपि चच भारतः; 7 पद्मामपि च पाडवः; 7५ © 1" प(&1 स).
रमामपि (1 "व ) पांडव, 1 तुगा पद्मावतीमपि -- °) 51
तुचेण्णा; 1 तुवेणां , 7५ तुवि)प्णा, 7१ तुत्ेणा , 21 कु (7 सु)
वेणा, 2 सुवेण्वा, 8४ सुवर्णौ , 70 सुचेमा, 75 सुचेष्णां , 2
भूवेप्ण। (1०? सुवर्णा) 51 कृष्णवेष्णा च 81 4 "वर्णा च;
59 "चेण्वा च (0 "वेणा च) प" त्ुगवण्णा ङृष्णव्रण्णा;
ग &@ 71 त्ुगभद्वां शृप्णवेर्णी (711 “ण्या ); पञ तुगवेरण्णां
कृष्णवेणां -- ५) &1 ए 9 1 कयि(एभ यमा च; 73 4
18 कपिदया (7९9 "साँ) च, 53 हरा चैव, 76 73 ($ (० )
© कपिखा च, ¶ & कर(&) "हिमां च, 7 (०००
धाः ) 63 « कमस च (0 रामां च) 103 दाराचतीं (0
मष्टा) 71 31५1 कपिश्चा( ध कथिमा ) सथ मारत ~ 41167
96०4, फ (6८९) 7५ 10) 79 (पाशा 62 7 ) कष1 178
988 चितस्त। च महाराज कावेरीं च महानदीम् ।
[51 ए 3 728 6 11 नरण्यात्र, ए 729 महाभाग ({0
मदासज) 1 000 (षा ) 06 00869 [र्षा पणत्
9० 7 सरित्ता वरा (0 च महानदीम्) 1
-- 111 071 95° (865 70९९) -- °) ¶1 ©1 3 + द्रोणं
च 0०४ श्रोण चैव नरग्याघ्र -- ^) 73 78 ५ विक्ञाखा, 11
धेशरास्यां (1० विदास्या) §1 71 9 ग" कपनामपि, 7५ ५
© ५3 कुना" (७५ कषुनी' ) 1 74 2 7५720 71 4 ९ किमुना",
2 यघ्रुना' ; 72४ कषुरा
96 °) 61 7 7213 नयोचचै, 51 यान » 0४ सरिति
(0" नचयोऽह ) -- °) 1 7 71-3 ५ राजसत्तम, ८: मानचौ
त्तम! 24 7०9 या नराधिप; 71 & + चा नरोत्तम -- ^)
5 परिफाम्यव्, 4५ "कमान् ; ४ "रमन् -- ०) 511 71-53 $
{7४08 तस्य दत् कक्षौ
97 ०४) §2 7 5471-8 ¢ समुद पुस्प(§1 1 3 च नर,
84 मनुज फग्याघ मीमनकसमाकुरु -- &4० 97 -- °)
51 ए1-8 128 पयसा (10 पयसो) 28 79 7" 71 3946
[ 646
महामासे
[ मार्कण्डयसमास्यापवै
पदयामि च मीं राजन्काननैरुपलोभिताम् ॥ ९८
यजन्ते हि तदा राजन्ब्राह्मणाः बहुभिः स्वैः ।
क्षत्रियाश्च प्रवर्तन्ते सवैवणौयुरञ्जने ॥ ९९
चैश्याः कृपं यथान्यायं कारयन्ति नराधिप ।
युश्रुपायां च निरता द्विजानां इृपास्तथा ॥ १००
ततः परिपतव्रार्जस्ख इ्ौ मदार्मनः ।
दिमवन्तं च पर्यामि हेमकूटं च पर्वतम् ॥ १०१
निषधं चापि पदयामि शेतं च रजताचितम् ।
पयसो (71 ॐ सा) निधिमुत्तम
98 °) 254 एन 701 03 7५ तश्र (107 तत.) 517
1 8 नगर (0? गगन} -- 2) 7४ ध405)) रच॑द्र- पाणप् सुं
-- 4 ((67' 98०४, [ए 7९0६2८5 96० -- °) 13५ "काच्चि- (ग
"कार्क-) 31-8 7 ([6ण्व्भ)( 2 3 6) ¶9 (1; व्ण)
७9 + समप्रम - ९) 51 7 73 ¶" महा ((0 मी)
-- ^) 51 79 “शोभित -- {५८ 98, 8 15
998* सपवतवनद्वीपा निश्नगाशतसकलाम् ।
[प्रप "वनीदेद्या (10 "वनद्धीपा), ४1 "कुल" ( 107 "शतः ) }
99 °) 2४ च (गहि) 517५ 031: महारान, ए -3
125 सदा राजन्, ¶ ७3 }{1 तथा रा", ७1 3 + ततो रा - »)
© प्ह्ुभि" (० बहु") 8 7 (भन्म 91-8 6) पा मैः,
61 सह ({0" सवै") -- ०) 61 1 सतर (गः सर्य) 87
(७००४ 701-3 6} "रजत
100 ^) 6" महाराज (ग यथा") -- <) 8" श्युधरूष
णाया परध श्चुध्रूपणे च - °) 25-+ 707, ५ तदा ({०प तथा)
101 °) + परिपर्ठद्+ ए1 स पर्यटन् (८ &5 10 धपः),
700४ परिश्रमन् -- °) 51 [ए 71-3 5 प०४७ तस्य 92
ङ्क्षौ -- 2) 2 प्र (ध्णप्च) ~ § 29 ० (एना)
1014-109* 776 56०९००6 ए 71 3 (वलिः 101०} 15
०8 {0०6 1044106, 108°-104, 1014-1092, 106००%/
~ %) 84 भारत (107 पर्वतम्) ग" विध्य च गिरिमुत्तम
102 &1 283 ० 102" (ग इ] 101), एग ०
(]] ) 102-108 07 © 5९९८९००९ 1० 7) 34 1
101 -- °) 1 3 8 महद्र (0 निषध) 8 चैव {भ
चापि) - 4६6६ 1024, 128 1708
9३८५ पारियाप्न च पर्वतम् 1
नैषध चारि पश्यामि
-- °) 05 विष्य (० चेत) 51 एए 3 रजतासित, 1२५ 79
71-8 "न्वित } 51 (य 25 {6४ ) रजतं तथा , 72५ गिरिसत्तम
-- ४ 00 (एण] ) 10204" -- ८} ए1 त पर्यामि
(10 पश्यामि च) 51 हा ज + 218 77 सहारन (ग
]
माकण्डयसमास्ापं |
पश्यामि च मदीपार पर्वतं गन्यमादनम् ।॥ १०२
मन्दरं मयुजव्याघ्र नीरं चापि महागिरिम् ।
पश्यामि च महागज मेरं कनकपर्वतम् 1 १०३
महेन्द्रं चैव पश्यामि विन्ध्य च गिरियुत्तमम् ।
मर्यं चापि पदयामि पारियात्रं च पर्वतम् 1} १०४
एते चान्ये च घह्यो यावन्तः पृथिवीधराः
तस्योदरे मया ट्टा; सेरततविभूपिताः ॥ १०५
सिदान्व्याप्रान्वराहांश्च नागां मनुजाधिप ।
पृधिव्या यानि चान्यानि सच्चाति जगतीपते ।
तानि मची्यई तत्र परयन्पर्यचरं तदा }} १०६
आरण्यकपवै
{ 8 186 110
कुक्षौ तस्य नरव्याघ्र प्रविष्टः संचरन्दिशः |
दक्रादीशापि पश्यामि कृत्स न्देवगणास्तथा | १०७
गन्धर्वाप्मरसो यधानरपीधैव महीपते |
दैत्यदानवरसंथांध कालयां नराधिप ।
मिहिकातनया वापि ये चान्ये सुरशत्रवः | १०८
यच्च क्रिचिन्मया लोके दृं खावरजङद्गमम् ।
तदपश्यमहं सवरं तख कुकौ महात्मनः ।
फलाहारः प्रतरिचरन्छृत्ल जगादंद् तढा ॥ १०९
अन्तः जरीरे तखाहं वर्पाणामधिर् भतम् ।
न च पश्यामि तस्यादमन्तं देख डुतरचिद् ।। ११०
मषी) - <) + नय च ({णः परयत)
102*-105८
103 97४ ०फा 102, 83 ० 103० (८ ९1 102)
0 (८ शलपन्प्€ ४ 9 3 ल १1 101 -- °) 51
सि 3 + 713 पुन्य, 8 च नरा (0 मनुज ) --*)8
(द्वण! ४2) य (्व्चापि) -- <) 7) 3 पृथिन्या, भा
-- 233 210
पद्य (107 पद्वयामि) 51 1 3 8 0 013 मष्टीपार ,
१1 महादर, 0 नरम्या्र (ग महा) -- 4) एप
(? &10-5) काचन (101 कनक“ }
104 7८4 00) 104** (ल $} 102} एन ५८
हण्वुप्रटा८९ 1१70 3 ९1 101 ~“ ) 51 1 23 ५ 713
क चापि ((०प्यय) - §1 ०0 (पगा ) 1049 ~ °)
0 सद्य ((0 व्रिन्प्य) 1 4 713 निटिवत्तम ~ ^) ऽ
मन्य च मष्ा्नर -- 4) ए! + "पात्र (ण यात्र)
7८ व्रिच्प (7८) च गिरिमुनम ( = 104")
105 ० ९ 66०९०८8 10 71 ३ १1 101 --)
81 3 47 (लष्छ्न)ौ 0 8 ४) 41 म्य (0 स्व)
106 50 (76 इध्वृषछप6 1० 1 34 ९] 101 - °)
51 {‰1-3 23 6५ तिच्या (ऽ "घन्) -- °) 81»
(ल्णु 713 ४) पद्यामि (10 नागश्च) 51 वसुधाधिप
५ नानाद््पत्रराधिप -- ९) 7; तीर्थानि (19 चान्यानि)
ग्" {प्प} चान्यानि ५० सछानि ए 1 3 एरविवीः (10
जगनी' ) -- 53 ०० 1051054 -- ^) ग्र" शराश्रत् (णः
पद्यन) 4 © भ "पन (0१ "वर्) 2; नथा ({ग्वद्रा)
107 233 0 107 (घ १४1 106) - ४) एः प्रविष्ट,
7: © प्रविस्य 82 सर्यनो (70 मचग्न्) 54 तदा (०
द्विश) - <) 61 तदय, 65 पि, 6५चप्र (चापि)
-- ५) 51 ए 73 > सर्वानि, 28 पर (1० कृन्ख्नाच्) ए3
तदा, 81 3 47 (८श्व्णृ४ 13 8 ८) अद्र ({9 तथा)
॥
|
|
~ {€ 107, > (3 67) ) 195
934 साध्याघ्रुद्रत््धादिव्यान्युद्यकान्पितरम्तया !
सर्पात्नागान्तुप्णीश्च वसूनप्यश्चिनायपि।
[51 [वा 3 पदप) 1176 1 4० 1०७ 2 -- (1, 1) 51
£ 29 + साष्या रुट्रास्वथादिला (10 ०५ 70८ 0817) 51
&ि 2.3 यु्पका (1० "कान्) 81 3 वद्यकाश्च पिवृ्लथा (ण
(17© 703६607 17() -- (7, 2) 51 ए 0: 8मपानागा
यषनश्चि ({9 (06 एप [६1) &) ए 71-9 6 वमवोया
(51 वो चा" ) (17 वसूनप्य* ) ]
108 3 ०० 105%*०4 (€ $ 1 106} -- €) 132
रक्षा - 2) 51 ह 23 5 ऋपयश्च, 2: किनराश्च (०
्रर्पश्चिव) -- <) 517 उ देव; पा द्ैया (० देय)
{1 3 47 3 पघाश्च -- 4} [1 3 ५ 75 ऽ -कारेयाश्च
&§" महीपते ({भ्नरा ) ॐ 2५ 9 0, ० नागाश्च मनुजा
धिप - ^) 51 ८3 ५ 75 "तनयश्चापि, $ 723 4 3 "तन
यश्चापि, 2० "तनयादीश्च , 7: "तनयाश्चैव -- ५) 7 [अदर
सत्तमाः
109 °) ऽ1 ए > यावत् (10 य्व) 51 ए1-3 2,
मवेट., €४ + जना (०८ मसा) -- °) 51 ए1~3 2८ इृन्लः
61 द्रष्टु (मच) - ८५) छ तच (8 7५ 70 7५ 5
म, 23 नम्य) पद्याम्यष्ट राजन् (7 » सर्व) (७7८) €
13 72४ {2050 त्स्य 27 क्ष्टी -- °) ऽ धारायणो
निराधार , ए 87 च( 2) 00४ 03 त्व })रमाणो फलाहार (६
713 निराहार , 2; महाराज) -- ^) 51.83 + ए ४
7, विभो, ए 51 + 719 प्रभो, 720 729 विभौ (1० तदा)
110 2) 7 ७9~+ वर्पागामयुतायुत -- ^) (५ जथ, 7
2 8 तन्न, ©+ नस (ण्न) &1 तप्र (0 तस्य) 81
नत (9 नहम्) - 4) 03 कर्हि (ङतं) 8:
दरेटमाच छथचन, 5 (21 णह ) 2८ 7० 2, ० 8 देहस्यात
647 |
€ 3
[ह
¢ 3
+ 2928
188 123
191 124
8, 186 111 ]
सततं धावमानध चिन्तयानो विशां पते ।
आसादयामि नैबान्तं तख राजन्महात्मनः ॥ १११
ततस्तमेव शरणं गतोऽस्मि विधिवत्तदा ।
वरेण्यं घरदं देवं मनसा कमंणेव च ॥ ११२
ततोऽहं सदसा राजन्वायुवेगेन निःखतः ।
महात्मनो शुखात्तख विदृतात्पुरुपोत्तम ॥ ११२
ततस्तस्यैव शाखायां न्यग्रोधस्य विशां पते ।
आस्ते मनुजशादर तल मादाय वै जगत् ॥ ११४
तेनैष यारेपेण श्रीवत्सकृतरक्षणम् ।
आसीनं तं नरव्याघ्र परयाम्यमिततेजसम् । ११५
ततो मामन्रवीदीर स पालः प्रहसननिव ।
श्रीवत्सधारी द्युतिमाल्पीतवासा मदादुतिः ॥ ११६
(7 ©४-५ 7४ न किचित्, 61 न छऊुत्रचित्)
111 °) 8 सतत (&+ "तः ) परिधावश्च वितयश्च महा
दते (७५ "मते) -- {6 111५2, 8 08
996* अमस्तत्र महीपा यदा वर्षगणान्बहून् ।
-- °) 51 7 21-9 $ नासादयामि तस्यात (51 "स्याह ), 1
नासादयमह राजन् -- ०) &1 अत, [र 71-8 6 सह (६०
तस्य) 7 ७9-+ ४1 जितो (१ मार्य) तस्य महाः
112 1 00 119० -- °) 83 शरण्य (10 वरेण्य)
-- 4) प" ्ण्णश मनसा ४०८ कर्मणा 51ए 0 8 6 गिरा,
१५ 68 तथा (प [एर च)
113 °) 61 महता (9 सहसा) - °) पर 6-+
सुखाभोजाद् (1० सुखात्तस्य ) -- °) 7४ 65 अमरात्; &9 +
अमटाव् (0 विवृतात्) ऽ पुरपैम (1० "पोत्तम )
114 ०) 73 5 58 महास्मन (1० विला पते) -- °)
51 पुसुष' , 8 स नर' (1० मनुज ) -- °) 234 आपीय (1०
सदाय )
115 °) ऽ बार्चेकश्षन - °) ए8 "लक्षण; 7५
"लक्ष्मणा
116 °) 51:81 871 56 ण, ©8 वीर » 33 72८ 74
6५ माक" , 234 720 12 प्रीत; 149 राजन् (10 वीर ) -- °) 28
दारीर; 001 ०4 0 स प्रीत } 7008 2५ 6५ स चीर (ध्ण्स
चा) -- 4) 78 पू (17106 व्य ) 6 +एव महाघुते;
प महामते, 61 जगस्पति
117 °) 84 मामिके; 143 मामक ए सुनिरवीत्
-- ८) 8 ञ्रमित्त' (८ उपित्त' ४8 1 {6२४} 18 6 ए
01 + ०परि ; 75 ]0्सवि', 1 सवि", 6, षि वि (01
[{ 648
महाभा
[ मारण्डेयसमास्यपर्व
अपीदानीं शरीरेऽसिन्मामके मुनिसत्तम ।
उपितस्त्वं सुविश्रान्तो मार्कण्डेय व्रीहि मे ॥ ११७
यहूर्तादथ मे दष्टः प्रादुभूता पुनर्मा ।
यया निर्युक्तमात्मानमयदयं रुन्धयेतसम् ॥ ११८
तख ताम्रतलौ तात चरणौ सुप्रतिषटितौ ।
सुनातौ सदुरक्तामिरदुटीभिररुृतौ ॥ ११९
प्रयतेन मया मूर्धा गृहीत्वा यमिवन्दितौ ।
दृषटरापरिमितं तख प्रभावममितौजसः ॥ १२०
बिनयेनाञ्जरिं कृत्वा प्रयत्नेनोपगम्य च ।
दृष्टो मया स भूतात्मा देवः कमररोचनः ॥ १२१
तमह प्राज्ञिभूतया नमस्ृत्येदमयुवम् ।
ज्ञात॒मिच्छामि देव स्वां मायां चेमां तवोत्तमाम् ॥ १२२
सुवि') -- ५) 21-8 7 70 1 4 ° प्रघीमि ते, 7५ महा
सने (10 मवीष्ि मे)
118 °) §\ ए\ 3 सुहृक्षमपि, ए १५ "तदिव ({9
("० "तदथ ) -- ४) §1 नूप; {1 3 61 नर, ७9 नव (10
नवा) - 41४67 118००, 31 15
986* च दृषा देवदेवेश सुनिर्वचनमलुषम् ।
-- °) 7) यदा, 2) यथा, © ५ }{» माया (0८ यया)
71 3 विसुक्तम् (० निञुक्तम्) -- °) 51 1ए\ » रच्ध(51
मूढ ) चेतन
119 71 ०४ 119 -- °) 703 ताम्रोर्पलै ({० तग्र
तरी) 2 तावच् (10 तात) -- °) [+ 21 7, + 8
सुजात (10 "तौ ) -- °) 1२1 ५ भलत, 21 8 7 (@००्#
73 8 6, 721 ० ) विराजित (10 भखक्रतौ )
120 °) §1 प्रणक्तेन , 7५ ए ? ( ९5८०7 7४) @&3 71
प्रयत्नेन -- ४) 71 [अ]पि, 61 च} ए3 ७२-, [भख (गः हि)
91 7ए8 81 70 75-5 "नद्िती, 233 7४ © "वादिदौ (0
"वदितौ) -- °) 73 "परमिद तस्य, 79 5 "परमिम तस्य ,
5 "परममेतस्य ; 7५ ७५-+ महाध्ममस्तस्य
121 710 (एणा ) 121-129° -- °) 1, पश्चा
ततन (0 प्रयल्ञेन) 3 [लानि' (१० [उ)ष') 89 एए
+ 4 ह (णच) -- °) §1 मया (० देवः)
122 71 ० 1%2° (५ $] 121) -- °) 733 तमिम
© प्राजलीङ्न्व -- ४) 70 १५ ©1-3 ए नमस्छृस्वेदम्
ए जच्व्रीद्, पव अन्रव॒ -- °) 73 णू" देवे, 6५ देव स्वा
- 4) 61 1 एता, 7५ 5 7 ( ©5००]¢ 721-3 6) चैता
(® चेमा ) 11 3 नरोत्तम, 125 अनुत्तमा (19 तवोत्तमाम्)
1
मारकण्डेयसमास्यापरवे ]
आस्मेनाजुप्रविष्टोऽदं रीर भगवंस्तव ।
द्व सिलाल्लोकान्समन्ताज्जठरे त ।॥ १२३
प्व ठेव जरीरखया देवदानधराक्षसाः ।
यधगन्धर्वनागा् जगत्यावगजब्मम् 1 १२४
न्वत्ममादाच मे देव स्पृति्म परिदीयते ।
दुतमन्तः शरीरे ते मततं परिधावतः । १२५
इच्छामि पुण्डरीकाक्ष जातुं चाहमनिन्दित ।
हह भूत्वा जिद्युः माक्षात्कि भवानवतिष्ठते ।
आरण्यकपवं
|
[8 187. 2
पीत्वा जगदिदं विश्वमेतदाख्यातुमर्हसि ॥ १२६
किमथ च जगत्सर्वे भरीरस्थं तवान ।
कियन्तं च त्वया कालमिह स्थेयमरिदम ॥ १२७
एतदिच्छामि देवे भरोत ब्राह्मणकाम्यया ।
तवत्तः कमरपत्राक्च विस्तरेण यथातथम् ।
महघ्येतद चिन्त्यं च यदहं दृष्टवान्प्रभो ।॥ १२८
इत्युक्तः स मया श्रीमान्देवदेवो महाद्युतिः ।
सान्तरयन्मामिदं वाक्यमुवाच वदतां रः ॥ १२९
इनि श्रीमहाभारते आरण्यकयर्वणि पडडीद्यधिरूटाननमो ऽध्याय. ॥ १८६ ॥
१८५
देव उचाच।
काम देवापि मां विप्र न विजानन्ति तत्त; ।
125 ^) 1 3 7४ नान्ये च (10 जाम्येन) 5 {जह
प्रविष्टोन्नि (0 [नानुप्रविषटोऽह ) -- °) 8 0 ५-8 शरीरे
((०प्श्नरीर) 8 दे नव नरो(7\ 61 2 नवसुरो,©*ते
पुमो ) तन -- %) ए४ + टृषटवाह्छिग्पिरानू, 7 © (5 पप्प्णज )
अन्विरान्द्टपान् 284 3 0 (शन्लुः ए0-3 5) 3 सर्वानू
(10 नोक्रान्) - ५) 11 + समनाज् ((०प समस््रान्) 71
79 @9-+ उद्र (107 जसे) 7231-3 7 (०८९६ 21-3 6)
टि ते ({५प नव)
124 “) ऽ) र1-3 23 ८ श्ारीरम्यान् 12 ©+ तव
दरे मया ष्टा -- ४८) 51 13 2» ८ राक्षसान, ९०१ "ना
गाश्च --“) ६9 8, 0) 37181 ओ जगच्च स्याणुज्नगम, 1४
जग-म्थावग्तगमानर
125 °) 26 सनिर् (10 स्द्धतिर्) -- °) 51 "धावना,
7४ $ 0 (६८८९) 013 8} "वर्मिन - {९ 12, 87
{९०४ 71 3 6, 03 पतह १८ गए ) 175
9%7+ निगनेऽहमसमन्तु चच्छया ने मद्ाप्रमो।
126 °) 75 &-+ यतिष्ये (० दच्ट्रामि)
1 3५? 7८ 70075 + ८ अर्निदिन, 721 अनदित, 1८ भर्तिं
न्ति - <) 27 शुचि (गः शिद्यु) - ८) ५1 { 23 586
खो (गफ) &1 1 3 अनुनिषटति, 8 जधि(&1 अव) निष्ठनि
(अ! ^ते) -- “) 8 7 (श्र्न्ला६ 73) 4४ 62 सर्वम्
(णः व्रिश्रम्) - ^) #1 ण्नव्याग्यातुमदति
127 °) 7 6:-+ विश्च (ग मर्द) - <) 7५3 4
82
~~ ए )
त्वत्प्रीत्या तु प्रवक्ष्यामि यथेदं विसृजाम्यहम् । १
पिदभक्तोऽसि विप्रे मां चैव चरणं गतः ।
मष्टा , © मया (†०प स्वया) -- °) {8 725 भर्भिदित ({०
भरिदम)
128 °) 73 5 1; &:-+ [नह देव (73 श्रोतु) (०
देवेश) -- ४) 5 देवेशा द्विजकाम्यया -- °) 73 यथा तथा
-- ७4 07 128०८ ~ °<) 5171 8 47311 द्वा "देतद् फ
¶ © (6५ ०० ) ध्येयम् (107 "द पेद) 73 स्वा (10 च)
~ /) ग्र पृष्ट यान ({07 दृष्टवान्प्रभो )
129 2) 51 1\3 मषाप्रञु"+ [एय प्रभो, 23 “युते (0
शुनि) ~ ५) {3 7०7, 6५ तर
(गन - वान 2काण्वाोः §1 1 3 79 3
भरण्य - 5/8 ८1071 &8 + 82- 79 700 014 6
©1 मार्कटेयमम(7५ 701 73 7 "मा)खा, 81 माकडेय
चाक्य ~ 4411 1077८ &1 श्रीमद्धगवन्माहार्म्यकथन
-- 447} 70 {8ह्पा७ऽ, फ0ातऽ 07 010) 70 18
(003 185), 2) 194, ऽ (93 पय 7; ) 190 (घ)
गाह 193) -- 170 7०9 णा ०५ 14, 705 146,
7 157
187
{2-12-4९ ८८प्ा प्रापा65ह एलका 77 606 एव 002
पाद्य (3 पणात000 €त ), 56 10-5¶7 ८ 70६6 0ण
607 0 ६116 [76०8 80
[ 649 1]
0
५८०८
~ ~+ ~+
५0 05 3
१८०५५
5
9 ।७ ~
3 187 2]
अतो दटोऽसि ते साशषद्रह्चयं च ते महत् ॥ २
आपो नारा इति प्रोक्ताः संज्ञानाम छृतं मया ।
तेन नारायणोऽस्स्युक्तो मम तथ्ययनं सदा ॥ ३
अं नारायणो नाम प्रभवः शाश्वतोऽच्ययः।
विधाता सर्वभूतानां संहता च द्विजोत्तम ॥ ४
अह विष्णुरहं व्रह्मा रक्रथाईं सुराधिपः ।
अं वैश्रवणो राजा यमः प्रेताधिपस्तथा ॥ ५
अ शिवथ सोमथ करयपश्च प्रजापतिः ।
अहं धाता विधाता च यज्ञा द्विजोत्तम ॥ &
अग्निरास्यं कितिः पादौ चन्द्रादित्यौ च छोचने ।
महाभारत
[ माक॑ण्डेयसमास्ापर्व
सदिं च नभः कायो वायुर्मनसि मे स्थितः ॥ ७
मया करतुचतरिं वहुभिः खाप्तदक्षिणः 1
यजन्ते वेदविुो मां देव्रयजने स्थितम् ॥ ८
पृथिव्यां धत्रियेन्द्रा् पार्थिवाः खर्मकाष्िणः।
यजन्ते मां तथा वैश्याः ख्भलीकनिगीपवः ॥ ९
चतुःसयुद्रपयन्तां मेरुमन्द्रभूषणाम् ।
कोपो भूलयाहमेवैतां धारयामि वसुंधराम् ॥ १०
वाराह सूपमासाय मयेयं जगती पुरा ।
मजमाना जके विप्र वीर्येणासीत्सयुद्धता ।॥ ११
अभि वडवावक्त्री भूतराहं हिजसत्तम ।
1 1 8 1004 7201-3 दैवदेव उ, 8 (6्व्क्( ४1} श्री
भगवान् -- °) एन; @1 ष च (1० [जिुपि) प्र वद्या,
ग 6५-+ ॥ ब्रह्मन्, &1 नियम् (० विप्र) 40 5 काम
(7४ कामाद् ) देवा अपिनमा; 81 न देवा न्ैयश्चैव -- °)
2841-4 70 70 7५ 6 हि, 8 (@प८क्४ 1 ) [म]नि- (4० वि-)
+ 78 5 चिप्र जानति तत्वतः -- ८) स्वां (10 स्वत्)
+ प्रतीक्षामि (पप्र) -- ५) 01 3 विचरा' (0
विदखनाः) "7 © « धूयता वष्न मम
2 ०) 51 1 3 देवर्षे, ६१ मे भक्तो - 2) 517 7201-3 6
चापि (चैव) -- °) 8 7 (छन्न 01 3 6) ततो (10
अतो) 8 तुष्टो (ण द््टो) ए, तपसा ({णःते साक्षाद्)
ॐ 0 ३०१, ¢ © 19 13168 , धष्ण्प 1 10 - ५)
61 ‰1-8 2५ 7 78 + ० ज(79 चापां (शः सापो) &1
ए + मया, {8 4701-9 हमदा, 8 72५09704 पुरा (५
प्रोक्ता") -- >) 51 18 नाम पूर्व, ए+ 8 7 सक्ताकर्म
(75 पूर्व), 8 (छ०्श्४ ए" ध ) तासा नाम (07 सक्तानाम)
281 1713 ५ कृत्ता (101 कृत) &§ (ए1-9 किं (0 मया)
-- °) 70 7 ° [अपि (० [अुसि) 8 (छन्त पा)
तेन नारायणेल्युक्तः -- °) 51 1 9 ता द्ययर्न , 1६५ ते ययन,
7 70 0५4 5 त्वयन (10 तद्धययन)
(ण सदा)
4 °^) 517 715 6 सोष्ठ (0 अष्ट) 51 1 3 देव
(५ नाम) - ४) 7 प्रचर ({ण प्रभव ) -- © गण
4०४ -- <) 3४ जनिता (0 विधाता) -- °) 51 सत्या
(० सहत )
6 © ० पः ६० यत्त 1० 6" -- °) 9 85 विश्च",
3 छ्ुक (101 हिव") -- ४) 81 8 708 काङ्यप. 27
(9८०0 71-8 5) [आय (1० च) -- 6५ छ 6
7 ०) 59 स्तनात्तरे (° च रोषने) -- {9 7०४,
8४ 58 तदा
र 1785
988* दौमूर्धौ ख दिल श्रोत्रे तथाप" खदममवा-।
{51 मे, 0५4 च ({०ःख) ह+ चोघ्र' (10 सेद) ]
-- ९) 701 8 72, ® सदिग्राश्च्+ 723 सदिन्य, 73 तद्य ({07
सदि) छते, 725स (गःव) 51 कर्णो ([०कायो)
{+ 8 नभश्च सक्र कायो (धः "ट कालो) -- °) ए+ 1
26 01-स् (प्म) 5 हा 3 06 23 चायुर्मे नासिके
स्थिन
8 ०) 78 + 3 70 - चाप्त, § (सन्मुण ा) साप्त
(० स्वाप्त") - <) 75 {3 यजतो (० यजन्ते) 51
88 + 0५ 01-8 ५ 61 चेदविद्रासो - °) 5 देव{¶ वेद)
सदने (0 'यजने) 1 $ स्थिता
9 ५) 9 0 {0प क्षत्रिये 10 9० पु 010 5) ए
83 01-3 ४ पािर्वेदा' ({णः क्षत्रि) 25 बाद्यया क्षत्रिया
श्रव -- ०) 51 5 + 72\-8 5 क्षप्रिया „+ छ! ये चान्ये,
211 यजते (0 पाधिवा ) -- ^) 51 71 जयो, 71 यथा
(प तथा) -- ५) ए सर्वैलोफ", 70 724 6 ¶9 &4-+ स्वर्गं
लोकजिगीषया, 71 ० "क जिगीपया (71 "व ), ॐ} "के
जिगीपय
10 230 10° (० 719) -- °) 123 9 चतु्पागर'
-- °) 8 (8 फण ) "भूपिता, 25 ¶\ *भूपिता, @
"भूषिता -- <) 51! ए ए; 7231-3 8 [एाना, ४ [पारो
{07 एवा)
11 °) 73 वराह, ७५ वराह (1० चाराह ) -- 2) 7
पुरेय (प मयेय ) 5 ए 3 पृथिवी ({०प जगती) 7
मया (‡० पुरा) -- <) 51 ह 2, 71-3 5 21 निमजदी
(एय "जते, एए५ "जती , 1 "जति ) (10 मज)
निधौ (० जके विप्र)
12 °) 8५ भृस्वा चाह द्विजोत्तम -- °) 7० हिरमि (०
1 जर
[ 68
~~
भ
~^
४।
मार्कण्डेयसमास्यापर्वं |
पिव्राम्यपः समाविद्धासताधैव वि्जाम्यहय् 1\ १२
ब्रह्म वक्त्रं युजौ क्षत्रमूरू मे संभिता विशः ।
पादौ शद्रा भजन्ते मे विक्रमेण क्रमेण च ॥ १३
त सामवेद यदुरवेदोऽप्यथर्थणः ।
मत्तः प्रादुर्भवन्त्येते मामेच प्रविशन्ति च ॥ १४
यतयः शान्तिपरमा यतात्मानो युयु्रवः ।
कामक्रोधदेपयुक्ता निःसङ्गा वीतक्र्मपाः ।। १५
सच्चा निरर्हकारा निद्यमध्यात्मकोविदा, ।
मामेव सततं विप्राधिन्तयन्त उपासते ॥ १९
अद संवर्तको ज्योतिरहं संवर्तको यमः)
अदं संवर्तकः चर्या "अहं संवर्तकोऽनिरः ॥ १७
आरण्यकपवं
[8 187 98
ताराख्पाणि द्यन्ते यान्येतानि नभसे ।
मम सूपाण्ययेतानि विद्धि त दहिजसतम । १८
रत्राकराः समुद्रा स्वं एव चतुर्दिशम् ।
| वसनं रायन चैव निरयं चैव चिद्धि मे ॥ १९
कामं क्रोधं च हषं च भयं मोदं तथैव च ।
ममेव बिद्धि रूपाणि सर्वाण्येतानि सत्तम ॥ २०
प्रावन्त नरा विग्र यत्कृत्वा कर्मं शोभनम् ।
सत्यं दानं तययग्रमर्दिसा चैव जन्तुषु ॥ २१
मद्विधानेन विदिता मम् देहविहारिणः ।
मयामिभृतनिज्ञाना भिचे्न्ते न कामतः ॥ २२
सम्यग्वेदमधीयाना यजन्तो विविधैर्मखैः ।
पिवामि) 1 847 5 [जाप , 8+ [सह (ग [चिप)
5 सदा विद्धान्, ए! समास्थाय, 21 2+ समाचिद्धन्, 83
700 ० 06 नदा विद्वन्, 83 सदा विद्धा", 84 जरु विदन्;
03 (षाह 3९८ 7? ४§ ए {९ ) सदा विद्धान्» 7\ सदा-
वद्धा (9 समाव्रिद्धा ) -- ५) + {0071-3 5 तथैव (0
ताश्व) 84 लोकश्चैव सजाम्यह
13 ०) 570 70+ 6 दषा सस्थिवा (0 सथिता) -- ^)
ए 7 (ल्ल) 7013 8) मवतीमे (10 भजन्तेमे) - °)
713 © व्युत्कमेण (10 विक्र )
14 ४) 517 3 चतु, &1 3 पव हि (ण [लापि) ए
सथर्व-, 701 3 ण 81 3 1 अयव च 7, यसुर्देदस्तथैव च
-- ^) ©1 तत्त (छप मत्त ) -- °) ग ©1 1 [उत (० च)
15 °) 7४ © 4 यात्ति (श्रन्ति) - 2) ए+
निताः्मानो §1 ए1 3 विचेवम › ए [ऽ]तिचेवम', ५ 8 7
{९््ट्छ४ 15) बुसुत्सचव -- 3 0०) 16-162 -- ९) 18
कामश्च निदु , 8 सक्रोध( 1४७३ + क्रोधा, © "काम )
देपमदयुक्ता -- ५) 5 8 ए (एण्ड पष्ठ 5९८ # ४5
{8४ ) 76 नि*मक्ता
16 870५ गप 162 (णः ऽन २1 15) -- ^)
© मलस्वा -- 2) 51 [ए 3 ४ "त्मिका -- <) एए8
काममेवस तं विप्रा -- 4८८ 16, 51 ए 1 707-§ ह 288त
%2 (९ ९1 114)
17 51 इ 718 6 प्छ्यत् 7 विहः 20 -- °) 51
साव्रसको 0४ ०३ 74 ० चद्धिर् ({०प ज्योतिर्) - 2) 51
मावर्ठ्को 1 3 123 7५ 5 [लनल 233 72 एप 73 गर
© {उनि ({०प्यम ) -- 79 63 + 0 1 -- °)
5 पावर्दैकः -- ४} 70 ध्व #78.6प७, 51 [ए 3 9 -+ 70
4 € स्वह, 21 ८पृष (वा एन द्य (0 जहे) 51 सावर्तको
[
एि1-3 16 7003 [इन , 83 यम (10 ऽनिरट* )
18 °) ए, मावारूपाणि (81५) -- ४) ऽ ये चान्येता
(७ यान्येतानि) &1 ५ नमस्थरे -- °) 8 76 70 7५ ९
मम वै (84 74 ° ममैव) रोमद्पाणि -- °) 7५, ५मा
(प्स्व)
19 &1 ० (पभा ) 19-20 - 2) ह+ 73 गण
८1 > + चतुर्दश , ४ दिद्यो दका -- °) व" वसर्ति; 179 ४ +
सवन (0 बसन } -- ०) 2४-। 72५ 70 75 चिद्य, 01
नियत (प निख्य ) ध विद्धि मे ब्राह्मणोत्तम -- ^{४७५ 19,
ए 00 108
989* मयैव सुविभक्कास्ते देवकार्याथेसिदधये 1
20 &1 0 ‰%0 (५ ए] 19) - °) 72, कामक्रोधौ
81 काम क्रोधश्च हर्प॑श्च, (1 कामक्रोधौ भय मोह - ४)
51 ए लोभ, १ हर्षं (० मय) 2" मोहस्, 71 3 ¶
दैव {०८ मोह) गृधद्वै ({ण्च) -- ९) 7५ 701), 6
©; 775 रोमाणि (०\ रूपाणि) -- ५(४७ 20, 51 एए 71-5 6
7886 पर
21 ४) 19 03 कामत (णः प्रोभलन) - १५8 ०
21-222 -- °) ० 1५3 शौच (0 चोग्र) -- °) §\ (५
© अर्िसा, 61 अर्दिसादाः (0 अर्हा) 51 ए» सर्व
(19 चैव)
22 €! ए ए1 718 8 ४8९त 22 ९८६७८ 16 (५६ ₹1 16}
ग9 08 ० 9 (न रा] 21) -- °) 81 महता, ७५
खिता (०८ विष्ठिता) -- २) 8 (79 & ०7 ) समदिशवि
हारिण. -- 2) ए" मयाविरूत › © (88 गण ) मयापदत"
-- °) 78 41 विचेष्टति
2% ४) 28 2 (78 एङ न्ण्यः ) गुप ©+ ध यजते (1०
यजन्तो) 51 ए५ 5713 5 (सतर , दा ध स्तै" (0 मदै")
651 1
4
(>
¢ 3
3
3
12973
189 24
192. 23
8 187 %‰8 ||
शान्तात्मानो जितक्रोधाः प्राञ्ुवन्ति जातयः । २३
राच न शक्यो यो विदन्नैुष्कृतकर्ममिः ।
लोमाभिभृततः कपैरनारयरकृतात्ममिः ॥ २४
ते मा महाफलं पिद पदं सुकृतकर्मणः ।
दुष््ापं भिप्रमूढानां मागं योगर्िपेवितम् ॥ २५
यदा यदा च धर्मख ग्लानिर्भवति सत्तम ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं च॒जाम्यहम् ॥ २६
दैत्या दिंसाचुरक्ताध अवध्याः सुरमत्तमेः ।
राक्षमाधापि लोकेऽस्मिन्यदोत्पत्स्यन्ति दारुणाः ।। २७
तदाहं संप्रषयामि गृहेषु शुभकर्मणाम् ।
म्रविटो मादुपं देहं सवे प्रघ्रमयाम्यहम् । २८
महामाते
[ माकंण्डेवसमास्ाप्
युष देवमनुष्यांश्च गन्धवोरगगधमान् ।
खावराणि च भृतानि संहगम्यात्ममायया ॥ २९
कर्मफले पुनरदेहमुचिन्त्य घुजाम्यदम् ।
प्रविश्य मालं ठे मयौदाचन्यकरारणात् ॥ ३०
शवेतः कृतयुगे वर्णः पीतदधेनायुगे मम ।
रक्तो हापरमासाद्य कृष्णः कचियुगे तथा ॥ ३१
रयो भागा ह्यधर्मस्य तस्मिन्काले भवन्त्युत ।
अन्तकाले च संप्राप काटी भूत्वातिदारुणः ।
्ेरोक्यं नाजयाम्ये फः कृत्छं स्थावरजज्ञमम् ॥ ३२
अहं त्रिवत्सा स्वात्मा मर्वलोरुसुखावदः
अभिभूः सर्वगोऽनन्तो हपीकेग उरकमः ॥ २३
-- ५) ण1 द्विजास्तन , 141 द्विजादय
24 064०) ‰ -- ^) ए नरे््र् (10 अनार्य)
ध्" जजिना' (10 सङरृता' }
25 °) ए8 281-8 720 1724-6 &1 2 4 ४ तस्मान्, ए\
तन्मे (तमा) &§1 ए 3 महापट, 613 + महरफट
-- 2) 51 ए 718 5 सु्कृतकर्मणा 8 12० 2० 7५ ८ नराणा
साविनादमना -- 41/67 28०४ [1 105
940* स्वमेचाप्य विजानीदहि नराणा माविताल्मनाम्॥
-- °) § 11 2 मर््रमूताना, एए» + 71-3 5 सर्वमूढाना
-- £) ७५7 योग (7० यौरीर्)
26 = (४४7 ) अति (पाष) 4 7 -- °) 51 उव
कि (णप्च) -- 2) 51 7" 3 भार्गव, ए व सुने,
ए» ५ 83 726 0 5 भारत (1) (0 मत्तम) 83 गटानिर्भ-
रतसत्तम
%7 &4 ० (7घ। ) 27-28 -- °) गप &1 सयक्षमा
युप( 1 "नवै श्वा, 7 © 5 स्वैश्च मनुजश्राष्ट, ‰ न्वः
ममानुपैश्वाह -- ४) 8 (५०० ) अवध्यो देवदानव" -- ९)
ए ग्म्य" , 7 ©> 3 गक्षन' (107 राक्षा) -- ८) 7
[उ्पद्यति, ८5 [ट्पस््यतते , 120 प्यति, ©8 वत्म्यनि ( {0
[र}पत्स्यन्ति) ह टारण
28 @4 ०7० 28 (ण १1 97) -- °) ऽ 75 सग्रसूये
चरम ममसृथामि, 81 सुप्रसूयामि - °) ४1 "करिणा
-- 79 68 00 26० -- ८} §1 1 8 4 71-3 6 प्रविस्य
(1० "ो) -- ह छण (षा ) 284-80° -- °) &1 ए +
73 » [टन (0 [दम् ) 11 > स्मर्य प्रमाम्बुत्
29 हा०्ण 99 (५ ए] 28) - °) 71 3 देवान्
(पदेव) ऽ ह (ए ० ) 71 त्र, 30 3 कत 12, 1
५ न्तु (णिच) ए (व्रण) खास च मनुण्यान्व,
[ 652
८सष्रा देवमनुग्याणा -- <) ४4 75 सर्वाणि (9 भूतानि)
-- °) 25 "काम्यया (07 "मायया)
50 1 ० 30१० (८ 1 28) ~ “) 7 काम
(कर्म ) & + कर्मकरारेपु नि्देदम् -- °) 5 £ (६
० ) 713 लनुखदय , 0० (व्०पणः) अचिन्वय , 0० 74
अत्रिचिदय 51 72 3 713 5 चजाम्यह -- <) 81-3 1८
7०04 6 वृष @1 प नाविक (गप्र) 8 ल्नेक्र (ण
देह)
31 ^) 81 व्यन् (वर्ण ) -- ४) ऽ ए 0 ४
रक्तस्, 131 8 72५४ 7 स्यामस् (10 पीतस्) 51 ए 01-3
तथा, 3 [अमवत् (1० मम) -- <) ऽ & 71 पीनो,
द 01 था इयामो, 8४ + द्याम (० रक्ते) -- ५) ६५ 5
मदा, 89 [अभवच , 0५ ह्यह , 71-8 मम {०7 चथा)
32 °) ए; जधर्म्य , 55 76 च धर्मम्य (10 दा") -- ४)
ए 75 हि, 282-+ 700 700 74 6 31 च (गः [उन) -- च्लिः
३2०४, 8 15
941 यद्वा भवनि मे वर्णं कृपणो च सुनिसत्तम ।
-- 2) 8 जाक्तकाटे 5 71 3 तु, 05 [सुपि (णप्च)
-- ०) हा (5 [0 ०510 पप) 3 भृताति, 7८ 75 13
©+ भस्वासु एगकालेभूतेचदाः - “/) ए\ [पएप,
प [एनत् (1० [फ्क्र) 5 ए-8 06 सहरामि जगन्मर्दं
{1 "स्छृन्ल) कदपादौ विखजाम्यह
33 °) 3 त्रिकर्मा, 1 तु धर्म , उ त्रिवरप्मः एऽ8
० 0४ ९ विश्वारमा (10 र्वाः} ८ सह चिवर्मविश्रामा
-- ८) 51 सवभूत", ८1 हषीकेदाचिविक्रम", 7? सर्वलोक
माव्रह -- &५ ०0० 38० -- <) 05 79 ° जविसू , 8
जनिन (ण जिर") -- °) ए उर्फम, 8 नरोत्तम
34 °) 73 काटे चछ, ©५ अह व्रह्मन्. 7" [एतत् (1०
]
मार्गण्डेयसमास्यापर्वं ] आरण्यकप्व [8 187 44
काठचक्र नयाम्येको वद्मनहमरूपि चे 1 तावत्छपिमि विश्वास्मा सवंलोफपितामदः ।॥ ३९
शमनं स्भूतानां सर्वलोककृतोचमम् ।॥ ३४
एवं प्रणिदितः सम्यद्यमयात्मा भुनिमत्तम ।
सर्वभूतेषु विप्रन न च मां वेत्ति कथन ॥ ३५
यच प्रिचिचया प्राप मयि छेघास्सकर ठिञ ।
सुखोदयाय तत्सव श्रेयसे च तवानघ ।। २६
यच्च क्रिचिन्वया लोके दृष्टं खावरलद्मम् ।
विहितः मवेथव्रासा ममात्मा युमिमत्तम }। ३७
अथं मम जरीग्ख मर्भलोकपिततामद
अहं नारायणो नाम गहुचक्रगदाधरः 1 ३८
यावद्युगानां विगरपे सहस्रपखितनम् ।
[पको) - °) 2 पर &1 3 भ जरूपिण, 00 रूपक
(०पअरूपिध्रै) 81 वद्याट चहुरूपष्टकृ, 84 व्रह्य्रहरह
सदा, ©+ कार उक्रमरुूपक - 2) एऽ दामनी, 24 समन,
तू 1 ए दायन §1 ए 219 सर्वलोकानां -- °) 1; य्व
लोक्छमोद्यम , ए + "मूतक्रनो यम", 1 सर्वकर्मक्रनो्यम › 71-3
मर्वमूतण्ः, § (शवथ ग" 1) सर्वकाल 5 छ
01--5 6 10ऽ 2 84 28 2८ ४ + 6, ९ध्लिः 35
949 सवरैखोके च मा मक्ता. पूजयन्ति च सर्वैश 1
[51 ए1 7218 ४ “टेक्रेषु (10 "खेकेच) 004 73 क्या
(10 मन्ता } &§1 ह 1८21-3 £ सनानन (0 च सर्वद ) ]
5 ०) 3 सम (नः सम्य) - 2) ए५8 0०74 6
ममान्मा, 7 © मायया 28 द्विजसत्तम -- <) 8, सर्वं
मृतानि 51 ए 73 ¢ विप्र
36 °) 51 1-5 71 2 ए इह, गृ त्वयि (10 स्वया )
त प्रोक्त (19 प्राप्त) -- २) ह 1 0५ 0०5 ¶\ पिं (णः
मयि) & छेद्ात्मज, ए 'स्मक्रा 5 सुम् (द द्विज)
7५ (९०७ व्य ) © + मयि छशा द्विजोत्तम -- &4 ०४
36°-8¶० -- ९) 51 र 2 फलो" (0 सुम्बो" ) -- ५) 78
ष्णो च्व 9ण्त् तव 51 तवा, गण तद्रा, @ यदा
(० तवा )
37 &+ ० 87 (५ 1. 36) -- ^) वा क्रिचिद्धि
{{0प्च क्रिचित्) ~ पः 240, एय २८६९ 4९०५ ~~ ९)
708 विहिव 61 हा 2 सर्य एव्रायौ, 021 25 724 सर्थद्रवामौ;
6 सर्वधा च ते ,¶्५ सर्धधवाह, 7 © 8 प मर्यधैवामा
-- ९} 5 1 > ४ मयान्मा, 8 (& ० ) समासौ
कुस्नदन , 81 3 2९ 7८ ४ € भूनमातवन , 5४03 द्विजसत्तम
8 मया सूतमचेन च
|
~~
|
|
एवं सर्वम कालमिहासे मुनिसत्तम ।
अशिशुः चिश्ुरुपण याव्द्रह्या न बुध्यते ॥ ४०
मया च विग्र ठत्तोऽयं वरस्ते ब्रह्मरूपिणा ।
अमकरृत्परितुष्ेन विप्रपिंगणपूजित ॥ ४१
सर्वमेकार्णवं दृष्ट नटं खावरजङ्धमम् ।
व्िद्कवोऽसि मया ्ातम्ततस्ते दुतं जगत् ॥ ४२
अभ्यन्तरं ्रीरख प्रविष्टोऽसि यदा मम।
दृष्टा लोर समस्तं च षिस्मितो नावधुध्यसे ॥ ४३
ततोऽनि वक्तराद्विम्र्े दुतं निःसारित मया ।
आख्यातस्ते मया चात्मा दुर्ेयोऽपि सुगसुरैः । ४४
38 ^“) 7५ &५-+ जह धमदारीरश्च (४ स्य) -- ६५०
(1270 ) १8०-३9० -- °) 79 ©+ देव (1० नाम)
39 + ०८ 89 (ल 1 88) -- ०) ¶1 पतद् (0
यावद्) @ + युगात (० युगाना) -- 2} &1 ह! 287
(शष्ट 78 6 ८) यष्टस्तपरिवर्तनात्; @ सहस्र परिवर्तन
-- ९) ऽ) 71 3 701-8 ८६१1 ©) स्वपिति, 7५ 84, स्वपामि
05 च्मपमा (णप विश्वाः) -- 4) 8 7५ 700 + € त
(8 (ण्यः ) 63 सर्वभूतानि (1 "न्वि-) मोदयन्
40 °) 6५ इम (० अह) -- °) ए इहामि, ह+ 1
इदानि, 2 123 {५-८ इद्रास्वे (81 ^स) 51 ए 7201-3 6
द्विजसत्तम, 7 © मुनिपुगव
41 °) 75 व्रद्य ([०प्विप्र) ८ 1५ 707५ ० सयाच
दत्तो विप्राग्य (5172० "य) -- °) ठ, ब्र्मचारिणे, 71 2
वरिप्ररूपिणा (79 णे) - &५ ०० 412 -- ९} 8 परि
हृष्टेन -- 4) ए ५ 005 701 2 568 "पूनिन , धः "पूजिते,
> बरह्मपिगणपूजिव
42 °} 71 3 लोकार्णव (0 पकाः) -- ४) 51 ए 2
706] 71 22 नष्टस्यावरजगम -- ८) ए; विङ्तोति, 7
विद्छमोपि 213 विद्यो मयि यजात" -- 1 3 762 42०
डः 37००
43 °) एष दत्वा ({० षरा) -- °) 5 चिम्बरतो
44 ^) $ तेनावि (०प्ततो") © वराद (ण
चच्त्रादु) ह+ ८५ ततो वक्त्राद्धि (८५ "तु ) विपर्पं -- 51 ण्य
{एवा ) 4445 -- 2) उ दूर (ण द्रुत) -- °) प्च
(गते) 2 मयान्मा च (एर् प्ण ) -- ०) 313
दुिननेय, 75 दु्विश्तान (0 दुरमोऽप्रि) 88 7० 7 72, ८
हि (+०ऽपि) 21 सुरादिनि, 71 चराचरे
658 |
8 187 485 1
यावत्स भगवान्मा न बुध्यति महातपाः ।
तावसमिहं विप्रपे विश्रन्धधर चै सुखम् ॥। ४५
ततो विघुदधे तस्मिस्त सर्वरोकपितामहे ।
एकीभूतो हि सक्ष्यामि शरीराद्धिजसचम ॥ ४९६
आकां पृथिवीं ज्योतिर्चायं सरिरमेव च ।
लोके यच भवेच्छेषमिह खावरजद्खमम् ॥ ४७
मार्कण्डेय उवाच ।
हत्युक्त्वान्तर्हितस्तात स देवः परमाद्भुतः ।
प्रजाधमाः प्रपद्यामि विचित्रा बहुधाकृताः ॥ ४८
एतदु सया राजंसतस्मन्प्रप्े युगक्षये ।
आश्वर्यं भरतग्रेषठ सयैधर्मभतां षर ।॥ ४९
यः स देवो मया दृटः पुरा पद्मनिभेक्षणः ।
महाभास्त
[ माकण्डेयसमास्यापवै
स एष पुरुपन्याघ्र संबन्धी ते जनार्दनः ॥ ५०
अस्यैव वरदानाद्धि स्प्रतिरन प्रजहाति मामू ।
दीर्वमायुध कौन्तेय खच्छन्दमरणं तथा ॥ ५१
स॒. कृष्णो वार््णेयः पुराणपुरुषो विधुः ।
आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा क्रीडन्निव महाधुज; ॥ ५२
एप धाता विधाता च संहता चैव सात्वतः ।
श्रीवत्सवक्षा गोविन्दः प्रजापतिपतिः प्रथु; ।। ५३
षम वरण्णिशादैलं स्यृतिमाभरियमागता ।
आदिदेवमजं विष्णुं पुरूपं पीतवाससम् ।\ ५४
सर्वेषामेव भूतानां पिता माता च माधवः |
गच्छध्वमेनं शरणं शरण्यं कौरवर्षभाः ।। ५५
दति श्रीमदाभास्ते अएरण्यकपर्यणि सशरीवयधिकञश्चततमो ऽध्यायः ॥ १८७ ॥
45 &§1 ० 4६००८ (५ $ 44} - °) ए 7८ 7
76 न बुध्येत (? नाबुध्यत ) (7० न चुध्यत्ति) प पितामहः
-- {60 462, पृण 1070९८5 40० -- ^) 73 स्वपि ह; 8 स्वमपि
(0 व्वमिह ) -- “) 1 61 ५ ४ विसव्धद्य, 06 विश्रन्ध
46 ४) 51 “सुखव्े -- °) & एकीभूत 51 [ऽ]स्ि
छक्ष्यामि, ए ज [उसि द्रक्ष्यासि; 7 + (9608 तण )
©1 3 + प्रवे, 7५ [०४61 (यः ) विस्रः, 63 विख, + प्रस
(07 हि खल") -- °) 24 69 + द्रारीर , 79 दारीरान् ए1-5
५ ० 4 ० १५ 61 ? श्ररीराणि द्विजोत्तम
47 ०) 51 713 21 72१9 ©2 ~+ परथिवी - ?) 51
हा 3817139 0:-+ वायु , एह वपु ({णप्वादययु) ए
वा, 244 तु (प्व) ~ ८) ए५ 7 03 11; [अमवत् (1०
भवेत्) -- °) 7५ भरद [1० दह)
48 °) ¶1 परमोद्धूतः -- ५) ए 7" 75 विविधा", ¢
व्हुखाः ({०८ बहुधा )
49 °) 7५8 87 (कष्टम 1-8 6) ण्व (0 एतद् )
© दृष्टो {07 दृष्ट ) 2» महाराजन्, 8 मया तात (9 मया
राजन्.) ~ <) 6५ घुरुप" (107 भरतः) -- 4७ 49, 21
225
948* सूतत्मान समाहत चतुदुश्विधानत }
परमा-मानमाविक्य सुपिव्यमित्तधी *‰ 1
50 69४० 60 -- °) धसव्व,ाप्ि यश्च, © +
येन,उभ्योच्र (ण्य स) --*) 87 [कन्म 7201-3 6)
गृ 60 ॐ पद्मापतेक्षण -- <) 5171 2371 3 © एवे (नि
णप) एड एष श्या
5 °) 5 ह) 2 वरदानेन ~°) ©1 द्वि ([णन)
-- ०) 51 चतरे, 1-5 9 (च्व्न्१ 1 2 ४ 6) व (ए
0० ) 95 मम {० तथा)
52 ^) एय 3 703 01 एव (10 एष) 8 एष कृष्णो
हि दाशा --°) 51 ए 21 -3 5 पुराणः {51 ए+ "ण-) पुरपो
त्तम 81 47161394 धि पुराण पुरुपो विदुः, 83 9 7:
पुराण परमो चि -- °) 2+ महाप्रमु", 81 नराकृति
53 ४) 7५87 (€न्शुौ 721 3 5) ग ? द्याश्रतः
णसा)
54 °) 5174 81 8 3 5 [एन, ह 71 पा [ए]व,
53 13 01 [व (० हिम) 53 77 24 6 हप्िप्रवर,
8५ राज प्रवर -- ४) 81 मेयसिह (ई मामियम्) -- °)
हह 5५ 5 7001 28 + 5 अय, 75 दिन्य {1० सन) 51
13 15 निय, 1५ 71 3 दिव्य, 55-+ 70 7, 0 जिष्णु,
109 सज (0 विष्णु ) 81 आदिदेव सुप्रतिष्ठ
55 °) + जपि {07 एव) - &1 ० 85०० -- ४)
241 केदाच (0 माधवः) -- °) 6१ 73 गच्छ स्वम् (1०
"ध्य्रम्) 64 एव › 241 एतं (ग एन ) -- °) 4 2, 791 6
कौरवपैम , 8 पुरूपपैम
(गगन 0 7० ए 23-3 7८ 20 7४ 8 18त् 1;
2४8" 8 188 2 -- {00 2८ प्दाः 51 7) 4 €+
जारण्य -- 518 107४4 78 + 76 71 3 मार्दह्ियसमस्या ,
59 5 708 79 "समास्या (गा०९९व् एर भविष्य 1 ॐ 1093) ,
¶५ ७8 "समाख्या, ५ साईढेय ({गा०फथ्व एए समाप्त) 71
[ 6६4 |]
माकण्डयसमास्यापर्वं |
आरण्यकपर्वं
[ 8. 188 9
१८८
वैशंपायन उवाच ।
एवयुक्तास्त ते पार्था यमौ च पुस्पर्षभौ ।
द्रौपद्या कृष्णया साधं नमथक्रजैनार्दनम् ॥ १
स चैतान्पुरुपव्याघ्र साभ्ना परमवल्गुना ।
सान्त्रयामास मानार्हान्मन्यमानो यथाविधि ॥ २
युधिष्टिस्तु कौन्तेयो मार्कण्डेयं महायुनिम् ।
पुनः पप्रच्छ साम्राज्ये मविष्यां जगतो गतिम् ॥ ३
आश्वयभूतं भवतः श्रुतं नो वदतां वर ।
यूने भार्गव यदुत युगादौ प्रभवाप्ययौ ॥ ४
असिन्करियुगेऽप्यस्ति पुनः कौतूहलं मम ।
16 (एन््ा तण हप) एवाप 2806) फ९प्र्रठप कणा
भविष्य , 9० 72५, 11165156, ०715 मविप्यत् -- 4470
शव © मगवद्रा्ममायाप्रतिपादन -- 4९11 70
(0्पा९७, एतऽ 07 0४0) ए1 96 ( = 196) , 7० 188
( 708 189}, 1 195 , 8 (४2 गथ 117 ) 191 (प
गण 194) -- 51०7070 ४ 89, 1 5
188
1 ५} 8 37 (6्व्द 04 7013) च ([०प्तु) ५
पार्था (४९ ॥४०57 }) -- २} 4 + 72010 3 7963-4
मरनर्पमी - °) 5-+ 7 (०्न्व्थ्ह 21 -3 *) 76 घा
सपष्िता सर्व
2 ०) §1 हः 8, 71 १ चनानू, 7८ चपा, तष च तानू
51 7 ए2-+ 7०५ 75 प “व्याघ्र , 7 ©+ “व्याघ्नू -- ९)
2 7० 79 7५ ° मानार्हो, 71 3 दारदो -- °) 79 मन्थ
माना, ए + 7५५ 2४ ©+ प मान्यमानो (1३ "ना, 73 “नौ )
-- 2 ] (€&५९्)४ 018 €} 708त् ४06 (नगान) {लः %,
105९9 ० 76ात10हु 1४ 8६ ४16 6पतव 9 ध्16 27€८नवाा0
प्वाष
3 एग 3, ए 7 (©८न्)४ 718 ६) 199 वेदा" उ
-- ४) 5! ए माक्रडिय 11 तपोनिधि (० महा} -- °)
+ 0४ 8 धर्म्मा, 7 © सामात्यो , ध साप्य (01 साम्राज्ये)
-- 4) 02 + भविष्य
4 एरग06 4, 7५ ॐ 7 (०८०) 02 8 5} वृण 81 3
211 108 युधिष्ठिर उ" (५८ युधि ) -- °) 8 (क्न्थ६ धा)
समाङटेषु धर्मेषु फ जु शेपं भविष्यति ॥ ५
किंवीर्या मानवास्तत्र किमाहारविहारिणः ।
किमायुषः किवसना भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ६
कां च काष्टं समासाच पुनः संपत्स्यते कृतम् ।
विस्तरेण यने ब्रूहि विचित्राणीह भापसे ॥ ७
इत्युक्तः स यनिश्रेष्ठः परनरेवाभ्यभापत ।
रमयन्ट्प्णिशारदरं पाण्डवां महानि; ॥ ८
माकण्डेय उवाच ।
भविष्यं सर्वलोक दृत्तान्तं भरतषभ ।
कटुपं कारमासाय कथ्यमानं निबोधमे ॥ ९ {!
सुमत् (7० मवत ) -- ०) 284 4 ©+ प वद( + गद ,
6५ मव) तस्तव, 28 भरतर्पभ (70 वदता वर) -- °) पृ
69 सुने भगवतो दत्त -- ०) §1 युगान! (० ष्टौ) ऽ
गरम ^+**%, [1 -3 2 3 ‰ प्रभवाप्यय (भा ये); ए 281 720
701 8 51 © “व्यय (3 रण €1 "व्यये), ए "लपि, 7
73 + 6ल्यय, ए &2-3 ०णार् ६5 1 (९
5 400 8 - °) ऽ (ए1-8 1-3 6 च्चैव} 8 20
79 .7+ ५ स्वस्ति (10 [अुघ्यस्ि) -- <) 70 भूतेषु (ण
धर्मेषु) -- ८)25 200, ०कितु ({ग्किनु) ह+ 28
दोपो; ण ©1 श्रिष्ट (10 देप)
© °) एः क्रिकायी -- ०) 1 किमाचारः - °) षि
किमादारा" (०८ "युप }) &1 1 क्रिवसाना -- °) 25कलौ
युगे ({०प्युग)
7 2) 81 भ्रुव ({०ः कृत ) § ह1-3 7; प्रपत्ति ( ए
"वेङ्यामि) कृत युग -- °) प (क्व्ल् ए का ०3) हि
{7०7 दिह)
8 28610" 8, &1 रा 8 4 5171-3 5 8 (छन्श्¢ ७3}
तरेदा उ ("8 तह्न ) - 71 ० 8०9० -- ५) 51 ए
58 4 70 5 सहर्षिमि , 81 3 72० 70 72, ० महानपि", 16
सहद्िजै
9 51 हा + 71-3 8 (छन्नम् 1) 00 त र्ण
-- ४ ऽ ए 7 (वटक 018, 70 पणक्ाह 5८८ 9 ) 108
00©ाः 76 एला ¶ृ9 ©2-4 (६ ठप ४6 र १00 1176 2)
1718 पिः 8
944* गु राजन्मया ट्ट यस्पुरा छतमेव च ।
अभूत च राजेन्द्रे देवदेवग्रसादजम् ।
[ 6855 |]
ह 9..1१।
८८८
~ ~+ ~~
8 188 10 ]
कृते चतुष्पात्सकलो ।
वृषः प्रतिष्ठितो धमो मलुष्येष्बभवत्पुरा । १०
अधर्मेपादविद्धस्तु चरिभिरजैः प्रतिष्ठितः ।
त्रेतायां दापरेऽ्ेन व्यामिश्रो धर्मं उच्यते ॥ ११
तिभिरैरथर्मस्त॒ लोकानाक्रम्य तिष्टति ।
चतुधशिन धर्मस्तु मदुष्याचुपतिष्ठति ॥ १२
आयुवरयमथो पद्धि्वलं तेजश्च पाण्डव ।
मनुष्याणामसुयु्ग हसतीति निबोध मे ॥ १३
राजानो नाह्णा वैराः श्रुदराधरैव युधिष्ठिर ।
व्याजैरथमं चरिष्यन्ति धयैवेदसिका नराः ॥ १४
सत्यं सेक्षे्यते रोके नैः पण्डितमानिभिः ।
-- 710) 9०" (५ ९1 8) - °) 8 ¶ 68 मर्चिप्यत्
15 मर्वरोकेपु -- °) 21 प्रख्य कारम्, 71 61 144 काल
कटुपम् (४ ४५057 }
10 °) एज ए, 73 नि्याजोपधि (84 रि )वजित" ~ ^}
§1 1 3 + 7018 हनृप, एष पृष्ट (वरप) - °) एए
75 7" मानुपेषु © + तदा (10 पुरा) 2 75 मनुष्ये
भरतर्पभ
11 °) 51०09 ५ मधर पादयिद्धस्तु (6५ “ध्वस्त );
स 3 म धर्मेपादविद्धस्तु, 721 धर्म पादविस्दश्च, 723 ¶४ 69 8
अधमेपाद विध्वस्त (7 "दश्च ), 71 © धर्म पादविदहीनस्तु
(61 छ) -- 3 ० (षण }) 11712 - °} §1
दवापरणेति, 73 "रार्धन , 7४ "रे यव, ©" 'सोर्धेन
19 ४ ० 12 (भर 1) -- °) 01 अरर्
(प जदीर्) 5 मनुष्यान् (ग जधमैस् ) - ऽ1 710
(षो ) 19 -- °) 05 लोक (107 रोका्) 73 मयुप्या
नुपतिष्टति - ^ 19०2, प (6ण्टगु §1 71 721) 18
945* तामस युगमासाय् तदा भरतसत्तम ।
-- 71 0प (1 ) 19० -- ०) 51 अधं ( 9 मनुन्यान् )
14 उपतिवक्ते, 71 5 उपतिषएत
13 ^) 51 ए ए-5 « यदो बुः ऽ वृ)द्धिर्ः; 8
(लव्य 1) मनो घुद्धिर् (0 अथो बुद्धिर्) -- ८) 51
कणियुगे (० जनुयुग) 7461 > + हसतीति, ग" हृष्यत्तीति
14 ^) 8 दद्मः क्षत्रिया चंद्या -- ?) ऽ: शुद्धा (10
शुद्धा") ~ °) 71 व्याजादू (10? भ्यर्) -- °) 148४ ५
721-3 7 © 71 जना, 0 नृपा (०्नरा) &§111-8
धमचैनसिकिना , 3 धर्मवीत सुदता
15 18 = (एषः ) 38४ -- °) $ स्य ए, 7)
महामासते
[ माकण्डेयसमास्यापव
सत्यहान्या ततस्तेपामायुरष्यं भविष्यति ॥ १५
आयुषः प्रधषयादिचां न जश्यन्त्युपरिष्तितुम् ।
विाहीनानविज्ञानाष्टो मोऽप्यमिभविष्यति ॥ १६
लोभक्रोधपरा मूढाः कामसक्ताश्च मानवाः ।
प्रैरद्धा भविष्यन्ति प्रस्परवघेप्सवः ॥ १७
व्राह्मणाः क्षत्रिया वैदयाः संकीयेन्तः परस्परम् ।
शरद्रतुल्या भविष्यन्ति तपःसत्यविवजिताः ॥ १८
अन्त्या मध्या भविष्यन्ति मध्याश्वान्तावसायिनः।
ईशो भविता रोको धुगान्ते पुपस्थिते ॥ १९
वख्ाणुं प्रवरा णी, धान्यानां कोरदूषकाः 1
मायौमित्राथ पुरुषा भविष्यन्ति युगक्षये ॥ २०
8 सक्षिप्यते 7) 3 धर्मो (गलके) -- °) ए! सदय
हन्यात्, 7" सत्यहानिस् -- °) 7 © ०9 आयुर् ००0 अल्प
16 4 ० (ष्क ) 16 -- °) 81 सक्षयादू 5
विद्या -- °) 728 143 चिक्षत्ति 8 57 (कन्न 701-8 6)
[उपजी वितु, 8५ [उ]पमेवितु 21 न शक्यसुपजीवति -- ^)
&1 ह (५ ० ) 8, 71-3 5 जवुद्धीस्तान् , ए भवक्वानाद,
प 63 अभिज्चानाट्. ?1 चिद्याहीनास्थिरप्तानाद, ५५ विद्या
नामनमिन्तानाद् -- ०) ¶\ एध) हि (०प्ऽपि) ए" रोभो
स्पत्तिर्भविप्यति , 7४ ७-५ छोभश्रोघौ भविष्यत
17 °) 1 71-3 5 प्ोधष्टोभ (४ छण ), ¶1 61
रोभमोष्* -- ४) 1५ ५81 3 + 7५70713 ५कामा
सक्ता; 1४ 7 ©५-+ कामेमक्ता -- ^) ए » वैरबद्धा, ए
21 ४ बुध्या, 28५ © "सक्ता -- 71 ग्ण (0).)
17"-18° -- ५) ए1-3 7 (कन्म 7 8 ४, 701 00 )
"वैपिण ,
18 8 ० 16०19, 71 ० 18०" (५ ए.1 17)
-- °) =41° ©, ब्राष्मगक्षत्रिवचिद्र -- ९) ५ ¶ 61
111 सिरत , 75 79 ७२-+ सकीर्य॑ते, १43 ससरत
19 168 ० 19०? (७ 1 18) -- °) 5) [ए भरत
सध्या, 2 125 धः ता मध्या, 23 माधा मध्या - ?) 2
० 74 6 सध्याश्चल्या न सदाय , 7 ४मध्याश्चतिवस्रायिन
-- °) ए" 3 705 84 रोके 5: हंटदयाश्च सत्रिप्यति -- ५)
51 ‰ 3 प्रत्युपस्थिते , 55 "पर्यव, 54 71 3 ८ सञुप'
20 °} 4 8 प्रवरा (0 रा, © 4 र) शारी, 51 71
प्रवरा श्ाणा -- *) 0 वारानां (०४ धान्याना) 71-3ए 8+
06101 6 8613 "तुपकः -- 51 74> १८ 20-23 ण
1718 8ध्पुण७८6 20, 28, 2४, %1
[ 656 |
~+
|
।
॥
मार्कण्डयमसास्यापर्वं |
मत्खामिषेण जीवन्तो ददन्तश्चाप्यजेडकम् ।
गोपु नष्टासु पुरुपा भविष्यन्ति युगक्षये ॥ २१
अन्योन्यं परियुष्णन्तो ईिमयन्तय मानव्राः 1
अजपा नासिकाः स्तेना भविष्यन्ति युगक्षये} २२
सरित्तीरेषु कुदारैर्वापयिप्यन्ति चौपघीः ।
ताधाप्वल्पफलास्तेपां भविष्यन्ति युगघ्रये ॥ २३
श्राद्धे देवे च पुरुपा ये च निलयं धृतव्रताः ।
तेऽपि छोभसमायुक्ता भोत्यन्तीह परस्परम् । २४
पिता पुत्र्य भोक्ता च पितुः पुत्रस्यैव च ।
अतिक्रान्तानि भोज्यानि भरिष्यन्ति युगक्षवे ।॥। २५
न व्रतानि चरिष्यन्ति व्रह्मणा वेदनिन्दकाः ।
21 प्रम तण (एग ) 21-259 3 0 21 हण
51 4 १ 20 ग 01 एव् 21८2 {€ 22 -- *)
5: जीवति , 1४ 69 भः सुतो ({०ः नीयन्तो ) -- °) 7
वहत" ({० दुदन्न }) &1 [खत्डिर, 7\ [वाचडका, 0
[आ्दच्छव, ४ ७०५ [स)तापिसाव, ५ [न)तरण्का (3
"ख्यन् } -- 41८7 21, 7८ 7४ 19:
१4९१ अदि निय श्टनघ्ता ।
तेऽपि लो ममसमादुच्
22 {1 10 22 {ल \1121) ०51 एन
९1 20 -- ^)51 1 2 परिमुप्यते -- *) 7४ 6 (61० )
मानवान §1 द्य समनाद्चव नानगः ~ ^) 19 +
70: मुगपा, 73 (णना ४८८ य ) ये नरा (0 जजपा)
१); सुगपानग्वाम््येन -- \{{€7 22, ५ 71 7५24 212
22 111 4 नण 24 (न्क) 1, ५121) [ण
&1 1५4, ८ \ 1 20 - °} 3 23 (पामा 5९८ % ०510
६८०अ* ) सरित्तीर्धपु , ४ 65 ताम्दीरेपु -- ०) 141 3 वर (0
याप) 51) 3 चोपरि, 1४3 9 चोषधी -- <) 51813
नाश्र (०६ चापि) 7 © 3 नफलफय् (101 अव्यफनास्)
24 *) ए उेवेषु, 0८ दपु, 7" दान च, उ दस्ये च;
भ्द्धे्रेव -- °) 3 72८00 7, ०[जवि, छ्य (ग)
71 > यनः, {9 © चद (0 चृत") -- <) 7८ समात्रि्टा
-- 4) 51 {13 टस्यतीषद्ट, 7) 3 नोदयति दि, मक्षनीद्,
4४ ©+ भव्यनि, ४1 योक्ष्यनीह + भः यक्ष्यति ष्ट 8,
नचिप्यतरि कनै युग
25 ८), जनिष्टतानि, 1 ©2-+ अनिष्टा(©3 + "न्का)
नि च, ©1 सनिषातानि, श सनिष्फा ~ 4 25,
101 २1०79
9:7* रात्रौ भोक्ष्यन्ति चतिनो युदिणोऽपि युगत्यये
88
यआरण्यकपर्व
{ 8. 188 31
न यश््यनि न् हौष्यन्ति हैतुवादत्रिलोमिताः | २६
निम्ने कपिं करिष्यन्ति योघ्ष्यन्ति धुरि पेठफाः ।
एकदायनव्रत्यांथ वाहयिष्यन्ति मानवाः ॥ २७
पत्रः पिदवधं कृत्वा पिता पुत्रवधं तथा ।
निरटेगो ब्रहदढादी न निन्दायरुपरुप्यते ।॥ २८
म्टेच्छभूतं जगत्सवं निष्छियं यज्ञवर्जितम् ।
भरिष्यति निरानन्दमसुत्सवमथो तथा ।। २९
प्रायः कृपणानां हि तथा बन्धुमतामपि ।
विधवानां च वित्तानि हरिष्यन्तीह मानवाः ॥ ३०
अल्पवीर्यबलाः ्तव्धा लोभमोहपरायणाः ।
तत्फधादनसंतुष्टा दृष्टानामपि मानवाः ।
णनविध करिष्यन्ति करौ श्ाखपिमोदिता 1
26 °) ए१ ्ट2भूत जगन्म ( = 29) -- °) ए +
73 ८ यक्ते -- <) ए 7 (८९८९४ 713) 7५ & *चिसो-
द्रिताः (89 विल्नेदित्रा ), ¶५ 3 "विन्न पिता -- {८९ 26,
283 12711 03 {5 1४8
948+ निम्नप्वीदा करि्यन्नि हेतुत्राद विमो द्रि ।
27 ©+ 0० 27० -- ^) 51 3 703 (पषा 5८८
१5 19 {८२६} निश्रष्टौद्रा, रा $ + 2170 057 13 नि( + 75
नन््वीष्ठा, 8 निय पिं 8 जिन्न चापि छृषिष्यति, 8
(७५०० ) न चेर (पष टौ ) कारचिष्यनि ~ °) 5171-3
©: धुरि प्रनुर्का , 7 ५ घुरि (णः सुर ) धेनव -- ८) 813
0 (९म८्नृ६ 7219 +) योज (10? बाह" )
28 ^) 71 मद्यते , पः ब्रृहद्राघी -- ८) 11 उपरिप्ते ,
व दिभ्म्यनि, 7४ &2-+ "यास्यने
29 “) 51 म्ली, ५ 72 3 ऽम्देच्ि , 70 म्चच्छ,
12: म्टच्टी" -- °) 13 + 21-2 धर्मः, 7; 8 + एनः
{107 यस्त") ~ <) 20 गृ &1 धि मचिष्यति - 4} 51
1 213 निर यसयम्, 5 निरू्माहम् (10? भनुम्घवम्) 51
ह) 3 जधापि चा, 1६3 + 7/3 ग 03 जथो तद्रा, वृण 61
नमगल (ण नगे तथा) 2८ अनुम्पवमन्र तदा, 8४ सनु
वस्म्वमतो यथा
30 °) 1 2015 प्रायश्च (0 अयद ) ए 3 7५09-4
च, तृधनु (पहि) 5 प्रायश्च हृपणाधाना -- °^) 51
1-3 01-3 ॥ व्रिधवानाथ , ५ वितिधान्यथः पृ" विधवायाश्च
-- 4) १ ©4 भति" (0 हरि ) > हि (ण हिद)
231 ©+ © {एप ) 31 -- °) 3 720 + 6 म्बद्प
(० अतपर ) -- ८) 5 दवा 3 तस्करा दानमतु्टा, 73 6)
सतु्टास्तन्कथादराना -- %) ° दाना , प वाधवाः (णि
[ 67 |
8 188 81 |
£ १ :{& परह करिप्यन्ति पापाचारपरिग्रहाः ॥ ३१
संघातयन्तः कौन्तेय राजानः पापवुद्रयः ।
परस्परधोचयुक्ता मूर्खा; पण्डितमानिनः ।
भविष्यन्ति युगखान्ते क्षत्रिया लोककण्टकाः ॥ ३२
अरक्षितारो इ्धाश्च मानार्हकारदरपिताः ।
केवरं दण्डरुचयो भविष्यन्ति युगक्षये ॥ २२
आक्रम्याक्रम्य साधूनां दाराभैव धनानि च ।
भोक्ष्यन्ते निरसुक्रोश्षा रुदतामपि भारत ॥ ३४
न कन्यां याचते कधिन्नापि कन्या प्रदीयते ।
खयगराहा भविष्यन्ति युगान्ते पयुपस्थिते ।। ३५
राजानक्वप्यसंतु्ाः पराथ॑न्मूटचेतसः ।
सर्वोपायैदैरिप्यन्ति युगान्ते पू्युपरिथते ।। ३६
मानवा ) 19 दु्टान( मानवास्वदा, 7 © (४ ० ) शिष्टा
नामपि वाध(७५ पाड)वाः -- 7) 8 7" मायाचार'; 11
पापाचारविवनिता , 1 "परायणा
52 °) §1 एा-3 25 सपादयत ; 5 समादाय तु;
1310. 2 9 120 19 7५ ¢ समाह्वयत"; 23+ मपात' } 7" &2-+
1४3 सघातवत" 72 4 1-3 तस्मिन्युगे कुरुपु -- ०) 7ए 4
70 195 पवा "वधे युक्ता -- ^) 71 पडता (0 क्षत्रिया)
5: क्षत्रियान्या प्रदीयते
34 2) 53 470 7, ° © चापि ({गःचैव) - ९)
ए 3301-3 6 7४ & भोक्ष्यति 79 &१-+ श्रो -- °)
धर ( 06016 चनः ) ©+ हव (0 सपि)
35 &4 ० 88 -- ८) 51 13 &1 3 11 स्वयग्र्ठा
-- °) = 36५ 87% 894 51 7 71-3 6 प्रयुपस्थिते; छ
71 7, ° समुप
36 25 71 ०० (एषा ) 36-87 -- ४) [रा 04 ©
211 परार्था -- ६4 ० ३4 -- ८ ) =-35०, ०५ §1 [ट
113 प्रस्युपस्थिते, 2 ५» ससुप'
37 78 धष छ्य 87 (५ १1 96) -- °) = (र्णः)
4६० ८५ चौरभूत; 72 7: स्कँी*, 8 (ग् ० ) चर
-- ४) 71 जनादन; 8 3 79 0 0५4 6 न सद्राय ({0
च भारत) -- 64 ० 87382 -- °) §1 [र 1-8 7
71 हस्ताद् , 11 हसे ( 9" हस्तो ) 51 {1-8 51 11 पयैसुपद् ,
8 परिमुपन्; ७1 पयैसुप्णाद् 28४ न कन्या याचते कथित्
(= 95०) -- ०) =864, ०८ §1 7 79 म्रत्युपस्थिते;
51 # 4 70 70 3 + 6 3 यसुप
38 64 ०८ 88० (५ ₹1 34) 8५2 = (41 }) 15०2
महाभारते
[ मारण्डेयसमास्याप
म्लेच्छीभूतं जगत्सवं भविप्यति च भारत ।
हस्तो हस्तं परियुपेदयुगान्ते पर्युपस्थिते ॥ २७
सत्यं संिप्यते छोके नरैः पण्डितमानिभिः ।
खविरा बाठमतयो वाराः खविरयुद्धयः ॥ ३८
भीरवः शुरमानीनः छरा मीरुषिपादिनः ।
न विश्वसन्ति चान्योन्यं युगान्ते पयुपस्थिते ॥ ३९
एकाहायं जगत्पवं लोभमोहव्यवसितम् ।
धधमं वर्ति महान्न च धर्म प्रवर्तने | ४०
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वरैश्या न रिष्यन्ति जनाधिप ।
एकवर्णस्तदा लोको भविप्यति युगक्षये ॥ ४१
न कषुस्ति पिता पुत्र पुत्रश पितरं तथा ।
भार्या च पतिच्युश्रषां न करिष्यति काचन ॥। ४२
-- °) 7५9 209 सक्षिष्स्यने, 1273 7, सक्षिष्छयते -- ०) ©+
दारु याच्या
39 ०) 11 817० 0४-3 ¢ श्यूरमतय , ¶1 श्रूरवन्मा
न्या, ४3 श्ूरमानिन्य एण 2५ 70 7, 6 मीरुस्तया
शूरमानी -- °) 71 करा (107 श्रा) -- ^) 7५ 69 विष
छयति ({० विश्व") -- ८) =95० ०८ §€ 755
प्रह्युपस्थिते , 8 समुप" (2, पयव )
40 °) $ 1 2 एकरार्य, ए © 213 ण्कमा्य॑, 2,
एकाताप , 7 हा एकहार्यं , ए" पक्तो नच, ५ ७9, तकभाव
0 2५ 6युग (0 जगत्) -- °) 511; 7213 5 भत्रिप्यति
युगक्षये (५ 20०, 214, ०६९ ), 7४ © रोभमोह विवर्जित
-- <} ऽ 8 70 123 ५5 वर्धते, 0 वर्तते 51171 8
तदा (ए, निलय), 8 16 प 7 + 5 तन्न, 7४ तसिनू (10
मष्टान्) -- ५) 8 7 (००९६ ए0-3 ४) तु, १613 4
[जित (णच) 51 83 703 त प्रवर्धते, 2४ विवर्धते एज
दान ध्मश्च दीयते
41 °) 18 ©+ बाद्यणक्षत्रियविद -- *) ए 76
विनक्ष्यति, 73 विनक्ति (1० न िप्यन्ति) 51 1 3
85 ५ नराधिप, 81 (प 18 प ६७४) युगक्षये, 21 तयैव षच
-- <^) ए 9 61 तथा (ग तदा) 81 एकवगौ मविष्यति,
¶3 68 + एक्वणीम्तदा श्लोके -- °} 3 723 1५ ©ऽ +
भविप्यति, 81 तदा खोका
42 64 ०० 42°-45 -- °) भ्ये (ग्न) 3
7 क्षस्यति, 7 & रक्षति, 1» नक्ष्यति -- 2) गष प्रति (ण
तथा) -- ^) 3 , 8 72 एवा मार्या ठ1 न (पच)
-- ०) [९8 + 2, 2८ 7 71-57 न करिष्यति काश्चन (23,
[ 658 |]
मार्कण्डेयसमास्यापर्वं ]
ये यवान्ना जनपदा गोधूमानासतथेव च ।
तान्देशान्संभरयिप्यन्ति युगान्ते पर्ुपसिते ॥ ४३
स्वैराहाराथ पुरुपा योपि विं पते |
अन्योन्यं न सदिप्यन्ति युगान्ते पयुपस्िते ॥ ४४
म्लेच्छभूतं जगत्मवरं भविप्यति युधिष्ठिर ।
न शरदि पिद्ापि तर्पयिष्यन्ति मानवाः ॥ ४५
न कथित्कखयिच्द्रोता न कथिक्तखनचिष्टरः
तमोग्रस्तस्तदा ठोको भविष्यति नराधिप ।॥ ४६
परमायुश्च भविना तदा वर्षाणि पोडन्र ।
ततः प्राणान्िमोष्ष्यन्वि युगान्ते परुपसिथिते ।। ४७
पश्चमे वाथ पष्ेवा वपे कल्या प्रघ्रूयते |
मपतवर्पाषएटवपथ प्रायन्ति नरास्तदा 1 ४८
70८ 01 दश्चन, 70 दिन, 700 सक्षय ) , 13 76 कस्यति
न श्चन (51 "नि क्द्ाचन)
43 ©+ ० 49 (५ ४1 42) -- ^) 2८ यवाथा,
61 3 {9 यदय्ाना ~ °) 6 3 गोधूमाना 7 -- ०) = 354,
९८ 51 3 + 703 5 प्रद्युपम्धिनि, 3 1४ 03 समुप ›
ए, पर्यव 71 नीरीमरुरयश्च सद्दा
44 @& ०८ १ (८ ५1 42) - ^) {487
(€२९८{* 073 23 ४} © भ म्यगाचागय - ५ © ग
५०८ -- <) §¡ ६13 नोत लन्यति, + 03 नक्षि
ग्यनि, ५9 नंच क्षम्यति ([०न सष्धिप्यन्त्ि) -- 4) 51
709 ध प्रग्युपन्यितते, 31 3 0८2 समुप
45 178 4 723 @ छाया ८" {०764 ल ४1 32)
-- <) = (स्था) 37 1 83 1003 0 3 घ्म्न्टी
(7 मन्ध, 71 म्ली मून - 2) 283 7 ४ युगन्ये'
+ च मारत (णप युधि } 01 युयाने पयुपम्थिने ( =35५,
८८} -- ९) 5 धद्धेध, 71 अश्रदधेन ४403 न्रा
दरयवाश्नापि, 8 72 7270, 6 श्राद्रमरपविष्यति, पः ७१
0 श्राद्धेन (11 20 दैन) देयाम पिद्न, © श्राद्ध्न च
विद्न्दवान, # श्रादर्दगा च पिद्नू ~ ^) 8 2८ 27
72५ शद्रवनानीषट (7८ "नि च) मानया
46 °} 7) 3 च्तिष्यो (णःश्रोत) - र) 83 37
{धव्छु{ 018) जना (107 नरा) 9 (०्व्ट))( ध 3)
गरमोग्मस्रास्रदटा लेका नविष्यनि नग
47 *) 8 भव्रति (०7 मतिना) 7८ नप्रित्तायुश्च परमस्
४) ५नय (णता) - °) 23 पिमोक्ष्यने -- <)
= १५४८ तट 6170; 3४ ग्रल्युपम्थिने, 231-8 20.7४ 6
॥
आशरण्यकपवं
|
|
|
|
|
{
|
[3 188 54
पत्यौ खी तु तदा राजन्पुरुषो वा स्यं प्रति ।
युगान्ते राजगरादूल न तोपम्रुपयाखति ॥ ४९
अस्पद्रच्या ष्रृथालिद्गा हिमा च प्रमविष्यति ।
न कधित्कखयिद्ाता भविष्यति युगक्षत्रे ॥ ५०
अद्श्रूा जनपदाः चिवद्मूलाथतुप्पथाः ।
केश्रूलाः चियथापि भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ५१
म्लेच्छाः करूराः सर्वभक्षा दारुणाः सरवैकरमसु ।
भाव्रिनः पिमे कले मयुप्या नात्र संयायः ॥ ५२
क्रयविक्रयकाले च यतरः समख बश्वनम् ।
युगान्ते भरतश्रेष्ठ इत्तिलोभाक्करिष्यति ॥ ५३
जानानि चाप्यविन्नाय करिष्यन्ति क्रियास्तथा |
आत्मच्छन्देन वर्तन्ते युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ५४
31
8 3 +90 ९४
¢ 3 1983 55
सुप , 2, पर्वः
48 °) 5111-3 9 05 पचमेप्य तवा (ऽ 05 “मे प्राथ
वा, एनय 'मवाततथा) प्ट -- *)51 हा 2 धि प्रताने,
13 03 501 प्रतायते, [+ प्रयास्यति -- 4) 28541 ५ तथा
(नदा) +) 3 6 प्रतनि(123 'यि)त्यतिवे नरा
49 °) 2, ऽ पय (6४ ती) पती ((गपयौखीतु)
7239 न (पतु) -- ९) ८" पुर्पम्याघ्र, ¶५ ©3 + नर्द
-- °) 2» यत्रोप, व्रण न दोप ({गन तोप) 8५ उपगच्छति
50 ०) 5 सयद्रच्या च (10 नद्यद्रग्या) 8 (७२८०0
1) जत्यद्रव्यो दथाटिग -- >) ए @1 4 3 हिना 8
प्रचरिष्यति
51 = (ष्मः) 3 185 86 ~ 703 467 {वट )
1 -- °) 5111 उञदृक्षीटा -- »)51 81 3 शयकद्ीटाश्च
1 3 चनुप्पदा - ^) 21 भरिष्यति (10 दिय")
© 3 211 चच ([०प्चापि) 51 योपित्त केयदीलाश्च, ए
7019 ४1681 प्रमदा केशश्रूटाश्च {1 3 (द्रीलाश्च, ६4 726
शरुनिन्य ) -- ८) 7८ युगे युगे (णः युगक्षये) 1 खिर
श्चनागने युगे
52 °) 21061 म्र" शरा , 82 472 7ज 5 म्न्( 70
स्न )चद्राचारा , 01 म्छच्छा करूरा 2० 7‹ र्वम्या -- ५)
51 1; 9 मानवा (० मनुना) ¢ © मनुजा मनुजर्षभ
{&1 "जाधिप)
53 ०} [+ काचन, 88 + 5 वचना --°*) 2 9
{९८४ 71-5 6} चित्तलो भात् + हरिष्यति, 6५ भविष्यति
54 °) €) ‰ व्र्ठाय (० [जोविक्ाय) -- °) 51
ए 2 कस्यति, 7० करिष्यति ४ ग तद्रा च्छ्य, 8
659 |
8 188 55 ]
1
भवितारो जनाः स्वे संप्राप्ने युगसंक्षये ॥ ५५
आरामशरिव वृक्षश्च ना्ञयिष्यन्ति निव्यैथाः
भविता संक्षयो रोके जीवितस्य च देहिनाम् ॥ ५६
तथा लोमाभिभूताश्च चरिष्यन्ति महीमिमम् ।
~~ ~~~
नदय 11
हाहाकृता हिज्रैव भयात व्रपलार्दिताः
आतारमलभन्तो वै भमिष्यन्ति महीमिमाम् ॥ ५८
यदा भविष्यन्ति नरास्तदा संकेते युगम् ।। ५९
आश्रयिष्यन्ति च नदीः पतरतान्विपमाणि च ।
महाभाते
[ मार्कण्डेयसमास्याप्व
प्रधावमाना वित्रस्ता द्विजाः इर्छरोढद ॥ ६०
दस्युप्रपीडिता राजन्काका इव द्विजोत्तमाः ।
कुराजभिश्च सततं करभारप्रपीडिताः ॥ ६१
धेयं त्यक्त्वा महीपार दारुणे युगप्॑ये ।
विकर्माणि करिप्यन्ति शुद्राणां परिचारकाः ॥ ६२
शद्रा धमं प्रवक्ष्यन्ति बाह्मणः पयंपासकाः ]
श्रोतारश्च भविष्यन्ति प्रामाण्येन व्यवयिताः ॥ ६३
विपरीतश्च रोकोऽयं भविष्यत्यधरोत्तरः।
एटूकान्पूजयिष्यन्ति वजैविप्यन्ति देवताः ।
शद्रा! परिचरिष्यन्ति न ्िजान्युगसंक्षये ॥ ६४
आश्रमेषु महर्षीणां व्राह्मणावसथेषु च ।
(न्न 61 1, 69 थ 11 ) क्रियास्तदा -- ^) 5)
कुर्वति \ 1४ 4 7» 6 81 7 र्वतो, )11 चर्भते - °) 73
पयवस्थिते , 7९4 78 5 प्रस्युप"; 23 7० 7० 7, ५ समुप
55 ०) 8 71 8 6 स्वभावक्र - ४) 2831-8 {2 + €
सभिद्राधिन }24¶ ©१-+ अभिशक्रिता- -- °) &1 भावितारो
©1 नरा राजन् (10 जना सर्वे) -- ०) ए प्राति (10
सप्रति) 24 7 7५ 61 सप्रति तु (7५धै,61स )युगक्षये
56 °) 7४ 728 3 सारामाह् 7५ 701-3 चल्य (107
वैव) 1) चैत्यान् (19 ब्क्षान्) -- °) एए+ नादायिष्यति
सर्वथा -- °) 8 70 7५4 5 सहायो (10 सक्षयो) - °)
ए 6५ 700 7५ 6 हि (10 च)
57 “) 7५ 75 यथा (णः तथा) - °) धष भवि (£
व्वरि) पवि भविष्यति नरातरप (7८ नराधिप) - °) 8179
0 724 6 गृ पति ब्राह्मणाश्च 18161707), 6681 हनिष्यति,
128 क्षयि" , 1 एप वधि -- °) 61 []पि (०८ च) + &५
113 मोक्ष्यते (1० ञुञ्जते) 51 13 बाषह्यगस्वो( ए १ शो )
पजीपिन , एए५ 813 7 ब्राह्यगस्वो (7० 125 “श्रो )पभोगिन ,
पृ1 व्राह्यणान्नानि ञयुजते
58 °) एए वा हाहाभूता; 7» हाष्टा कृन्वा - °) ए,
71 मवि" (0 भ्रमि) 7५४ © विद्रविष्यति गामिम।( (61
भविप्यति महीसुराः)
59 ००) 283 8 06 09 ज ० 8 (कण्ड् @1 13)
धण्ण्छः रोद्धा षत कराः 21 क्षुद्रा ({० करा-) &1 ए
प्राणविर्दिसका, 715 प्रणिविर्हिसि(75 "हस )का , ¶"५ © -+
प्राण्युपर्हिसकाः 8, प्राणिनां ईहिसक्राख्धा, 76 प्राणिनां च
विर्हिसका -- ^ 69०१, [५ 16दत8 68० -- ५} 78
सक्षिष्सयते 8 सपरस्यते 7, 7, सुख } 7५ 89 718 ककि";
15 जगत् (0 युगम्)
60 °) 8 (०र्व्म४ 81) नरद 51 11 3 आश्रयति
नदीषश्व - 2) 7; ©+ वरिपमानपि {10 पिपमाणि च)
-- <) 7 3 प्रराध्यमाना, ¶* 01 $ दृधा(&) प्रिया ) पमाना
-- °) {" 81 भरना" (0 द्विजा )
61 °) {+ 7» 5 दस्युप्रपीडनाद्राजन् (7 "दाक्ष ),
7० 7" 24 5 61 दस्युभि पीडिता (8 देदप्रपीडिता)
राजन् ~ °) 71 91 द्विजातय ; ५ ©४-+ तदा द्विजाः (ण
द्विजो") -- 71 ग 61 -- ०) (+ करमारावपीदिता";
१५ 63 करहारप्रपी
62 °) 71 तर (णः ध्य) © छरम्वा (0 स्यक्ला)
-- °) 61 पा चरि (पकरि) -- ५) १५७ यूदान्न
635 1५ प५त8 68० 6 69० -- ०) + 723 8
8 (०५०७])४५ ४1} वर्मान् (० धर्म) 71 3 करिप्यति, 6
प्रचक्ष्यन्ति; 11 प्रवक्ष्यते -- °) 51 1 3 ब्रह्मगा परि
ष्वारका" » ० "णाः पयुपासते, 8 न द्विजा युगसक्षये - 6
0 68० -- ०) 1९3 प्रमाभेन
64 °) §1 ए» 7०५ ०9 कालो" (191 लेको) -- ४)
51 73 76 प्रप © का [अधरोत्तर , प्र ©४-+ नरोचम
-- 4{{€ 64०२, कु 108
9५9* ध्मांचारपरिन्रष्ट लोभमोहसमन्विताः ।
[13 “न्रष्टो लोमाचारसमन्वित्त 1
~ ^) 161 3 0, पेदूकान्, 7२3 7५ एढˆ, 7५ गोखलान्,
41 जाद्क्ान्, २५१ 8 ‰ जाद, ©1 जाठ्य, 6५ जद
(० ए1 66) ©" पूरयिष्यति -- 4} 51 [1-3 7, नारद
(10 वर्ज") -- *) 7४ शरदरानू 7" 9: 2 श्ुद्रानभिभवि
(71 "वदि ) प्यति, 79 6-\ शुद्रश्च प्रभविष्यति -- 1) 75
ते (णन) 08 75 8 (७ग्द्म)६ 218) द्विजाः 7 71 उप
(णिः युग )
{ 660 1]
मारकण्डेयसमारयाप्वं |
देवस्थानेषु चैत्येषु नागानामालयेषु च ॥ ६५
एटकचिद्या प्रथिवी न देवगृहभूपिता ।
भविप्यति युगे क्रीणे तद्युगान्तस्य रक्षणम् ॥ 88
यदा रौद्रा धर्महीना मांसादा; पानपास्तथा ।
भविप्यन्ति नरा निलयं तदा संभेष्ते भगम् ।। ६७
पुष्ये पुष्पं यदा राजन्फरे फरुपुपाधितम् ।
प्रजाखति महाराज तद् संकेते युगम् ॥ ६८
यक्रालवर्पी पर्जन्यो भचिप्यति गते युगे ।
अक्रमेण मनुष्याणां भविप्यति तदा क्रिया ।
निरोधमथ याखन्ति बपला ब्राह्मणैः सह् ॥ ६९
मही म्लेच्छसमाकीर्णा भविप्यति ततोऽचिरात् ।
करभारभयादि्रा भजिष्यन्ति दियो दक ॥ ७०
= ४) पृण द्विजानामाच्येपु च
66 °) 1 › दटक , 8 जाच्छ्क' (५ १1 64) -- °)
51 1९ 2 “मूयणा, 01 3 "भूमिका (गः भूषिता) -- ^)
10५1 ©1 2 + पषा मकिप्यवि
67 ^) 7: &1 3 +यथा (णः यद्रा) 83 कर्म॑हीना,
प रुर्णैहीना -- °) 7 मन्स्यादाः› र" मासाद्राः एण प्लव"
(0 पानपा) -- ८) 51 ह 713 5 पापास् ({०7 निलय)
-- ८) 8 (९८९६ ©1) सपत्म्यते (07 सक्ष) दऽ सुस्व, 73
करिः» 7५ जगत् (07 युगम् )
68 व¶ &# ० (णश्ा ) 65 - °) 70 74 6
९०5 पुप्ये ६०त युष्प 2 महाराज (107 यदा राजन्)
-- १) 2 7 (ल€न््या४ 701-3 6) फले चा फलमातध्रित - ९)
1२५ 123 जनिष्यते, 72: जनिष्येत, 15 जनिष्यति (10 म्रजा )
©1 प नरध्रेएट (० महा) & + प्रजायते नरश्रेष्ट -- °)
8 (५ ©8 0 ) सपस्यते (10? सक्षेष्यते) एज 7 3
कटि", 1८ जगत्, ©1 छन (1०7 युगम् )
69 & ० 69०४० -- °) 1 2 517५ ण द (6,
0 )} युगक्षये + 283 (एए ६8०57 ) युगे गने, © 2 युगे
युगे -- ०) ह 4 8 7 (श्य्न्छा६ 5 ८) 61 मविप्यति
तदा पिया (61 क्षया) -- <) ©1 क्रियाविरोध यास्यति
-- 1) वू उ+ पा] (कक् (ए 25 10 १९४) ब्राह्यगा
वषर" सह
70 ०) 31-8 12९ 700 728 4 € म्ट(1)9 म्ट)२जना
कीर्ण, 24 ©: म्लेटगणा , 71 @1 ४ म्लेखकुटा -- ४)
ठ 74 वदाचिराव्, 7" युगक्षये -- °) 51 1] > ५ 81
1४ 3 ऽगति , एड 701 नरि", एण्य चपि, © चि" (1
आरण्यकपर्व
[ 8 188 78
निर्विषा जनपदा न॒राद्ृषटिभिरर्दिताः ।
आश्रमानभिपत्खन्ति फलमूलोपजीविनः ॥ ७१
एवं पयौकर्ते लोके मयौदा न भविष्यति ।
न सखाखन्त्युपदेग च रिष्या विप्रियकारिणः ॥ ७२
आचार्योपनिधिग्रैव वत्ते तदनन्तरम् ।
अर्थयुक्त्या प्रवत्यन्ति मित्रसंबन्धिवान्धवाः ।
अभावः सर्वभूतानां युगान्ते च भविष्यति ॥ ७३
दिः प्रज्विताः सव नशत्राणि चलानि च |
ज्योतींपि प्रतिकूलानि वाताः पयाङघलास्तथा ।
उल्कापाताश्च बहो महाभयनिद्ैका; ।। ७४
पद्विरन्येथ सहितो भास्करः प्रतपिप्यति ।
तुम॒ला्रापि निह्यदा दिग्दाहाश्चापि सर्वश्च ।
द्रि") (0 भति) - 41लः १0, 8 15
950* जन्यायवसिनश्चापि नविप्यन्ति नराधिपा 1
71 >) 51 ए + 71 चदा विषटि(§1 विद्धि, 73 71 3
बरृ्टि)करार्दिता , ए 3 8 7" तथा वि( 81 3 च ) शकरा , 7
यदा धिष्टिकराः, 71 &1 भ अनाद्रषटिभिर(© "भया रिताः
-- <) 82-+ 70 7५ 6 उपरुप्यति, 1० 1: अभिपङ्यनि,
पर नाभिपन्स्यति; 72 अभिवत्सयति -- ८) ए+ 71 3 वरृपका
ग्र्या सह ( = 69")
72 .\{{€ 72००, § (छन्न &५ ) 15
951* ब्राह्यणाः क्षत्रिया चक्षषा परिदयक्ष्यन्ति सच्छियाम् ।
-- ९) 5) या 2 द्देदो तु, ए (५ © 8 ५ देद्नेन (गः
"देषा च)
73 °) ¶५ 68 ्लाचार्योपाधिन(© "पचिति)श्रैव -- २)
ए 8 70 73 6 मन्ते, 72० 72ज चस्सते; 71 74 ४
वस्सते, 7४ विद्यते -- ^) ए1 + 75 ध्र 81 स्रधेदयुक्ता , प
62-+ युक्ताच् ए! भविप्यति, 8 (करव्छ प्र पा)
प्रपस्म्यनि -- ५) 51 [1 3 जमाव सवैभावाना, 7० स्वभावः
सर्वभूताना -- 1) 2 7 (रपन्छ्४ 71 3 5) म (णच)
4 2) 58 (81 फम् ) 7 (शटल 11 -8) [अपप्रभाणि
च (51 न्प चरानि च); धर" ददो दग, ¶५ @ जखानिष
(० च्छानि च) -- ९) ऽ ए 71-3 6 ज्योर्तीपि प्रतिले
मानि, 8 8 7० 8 प्रधूपितानि ल्योर्वीपि -- @ ण्ण
475 -- 1) §1 ए 24 71-3 5 & “निदश्चनाः
यर (4 © पऽ (र. 51 प¶4) -- ?) 15 मरत
पिप्यनि भास्करः (ए ध्ण7) ) -- <) ८ उल्काश्चापि
सनिह्यदा - °) हा 3 निदौहा', © डनामा (° दिग्दा
[ 661 ।
+ 188 ¶६1 गहदामारत [ मार्फण्टयसमास्यापरव
[3 ठुप्य्यन्तं # त भ् न्यु मुर ( पू त्ररते ते +
३ षु; कवन्धानताितो भानुरुूदयास्तमये तद् ॥ ७५ न टष्छन्ने निपामं च निरन्तराः पथि त्ररते ॥ ८०
अक्राटवर्पी च तदा भविष्यति यदस्रद् ।
तखानि च न रोक्ष्यन्ति युगान्ते पयुपस्थिते ॥ ७६
अभीक्ष्यं कूरादित्यः परुषा रुदितप्रियाः ।
भर्व॑णां वचने यै न याखन्ति तदा चिवः ॥ ७७
पुत्राश्च मातापितरौ हनिष्यन्ति युगक्षये ।
घूदयिप्यन्ति च पतीन्ियः पुत्रानपातरिताः ॥ ७८
अपर्वणि महाराज दयं राहुरुपष्यति ।
युगान्ते हतथुक्चापि स्यैतः प्रज्यरिप्यति ॥ ७९
पानीयं भोजनं चव याचमानात्तदाध्यगाः ।
हा) - 1५ &3 गा 76-76 ~ ^} ]\ग + 701-3 $
कचध।तरितो -- 1) 1 1 (०५८९])+ 1213) 213 *म्नमने, ८
(७5 0४) } श्मयौ रप यवा, 13 7५ 6 (6400 ) नभा;
1\4 0 8सदा (1० तदा)
76 790४ 4०) 76 ({779 6301 ५176) - “)
27 (९ष्न्णोः01-9 ४) भगयन्र (8, प्न्य ) (प०्यमद्ा)
-- ४८) © + युगक्षय (0 मसर) ~ <) 61 गेति
-- 4) &1 1 7 भप्रयु", 71 [ससु ({गप्युः) ©)
सप्राप्त च युगक्षये
77 °) गर) ©+ अभीक्ष्ण फत८्कर्म (10८ पररः) -- *)
1371 ८७1 3 पुरपा ((०८८प') ९८० प्रिय + {3 4
7289 4 “प्रिया -- °) ५ ©+ म्यास्वते ऽ) 1 71 36
स्ियम्तदा (+ पप ), 133 7001 708 नत सिय, 7
सियस्तवा
78 6५ ०ण 78० ~ °) 11 1 हरिष्यति, 1 मपि)
१५ 09 8 न रक्षति -- ^) 7 नादेग्प्यित्ति (10? सूदयि')
©) पद्मन पः पर्ति -- <) §) ए+ 71 361 7 उपाश्निना ;
१3 &३-+ उपासिता
79 १) 13-+ 79 5 8 उयेग्यति, 7 3 ग्रति -- ^)
83 ५24 219 £ गा क्षयाते (10 युगान्ते) 43 3 70/13 79
15 वापि (0 चापि) -- °) >; प्रभविष्यति
80 6५ ०० 80 -- °) 7 7 (अन्त) 719 ५ ) चापि
(णः चच) -- ४) रा 9 06 1 तथा (191 तदा) प
©४-» नरा (0 [नप्वगा ) ऽ ५ 71-3 याचमानन्नथा
ध्वग॒ -- °) §1 11 > ¶ ©) रप्ति, $ लप्स्यति, 1+
71-3 खप्सछते न 01 निवासांश्च -- °) + । 213 निरस्त
8 + 201 5 ननेप्यते
81 78 0 81°-82४ ~ ०५) 71 3 4 06 07
2) 3 ०6074 निर्घाता (1० निर्वात) गण 0१-4 निरन्ता
निर्वीतयायमा नागाः ग्रफनाः ममगद्टिनाः ।
द्धा वाची प्रिमोक््यन्ति यृगान्ने पयृपस्थिने ॥ ८१
मिव्रसवन्धिनधापि मंत्यद्यनिि नगनम्तदरा |
जनं पग्जिनं चापि युगान्ते पयपम्िने ॥ ८२
अथ द्ेश्ान्ि्श्रापि पत्तनानि परि च।
; क्रमः संध्मिप्यन यगा परुपम्यिते ॥ ८
। दा तात दा सुतेन वा वानः मुदास्माः।
ग्रक्रोभमानशरान्योन्यं जनो गां पर्मटिप्यति ॥ ८४
ततम्तुगरृटमंयाने तर्तमाने युगक्षये ।
~~~ ~ ~~ ~ = ~~ ~ ~~ ~=» “~~~ ~ ~~
यायुना माय" ~ ५} [+ [+ दादणाः (१. दकः) ~ ५)
1५ ५1) ध्रशयु) ॥1 सगुः ({ - ष्युः)
82 12301 ०.५१ (८ ९] ५1}, फ एदा (आगुः)
85, 64८ {1} } 2 - *) 219 63 3 पिपरा
(त मिद्र) 121 गर्यद (1 भारि) -- १, 51 81 3 ।
| 71013 + नरा सम्य हार, 9 {6 90} मन्यि
| नरामया (७) भान) ~ $; 113 4743१ शारयः
{ 0; सण, ©4 9 तन् (तन) ८ क 63 परिमनश्र
¡ ¶© (6१०५५) येय ([-श्ापि) --*) &§ 147; 31
। प्रष्यु; 91 फत्समु (पमु) प्र ज प्ाखयनयु
! भे, ©1 सत्यति युगे
| 83 591 1\1-३ ५3 ०) 54 {511५1 3} , {3
| णत \ 1 62) - *) 7 2) उदया + 2, 70:-3;
8 (*{3 0) ) यव (10त्योपि) - *) 2; चनानि च (८८
पलनानि) धष रलानि, वरज 63, [भापगानि (० शुमधि)
-- ^) 79 ७४-+ सट" ({८त सश्र") -- *) 1\+ 1) ्रन्युः,
81 ५१1 समु' (५ पयु }
84 ७५०7 6{-5, -- ^} 51 }3 61 सुमे, ४,
भ्रतिरिति ~ ^) 11 0163 ४ञ रिप्नोशमाना ~ *) 51
1 3 © सनौव- ({०त् तनो) प्५ @ + सनोमं श्व
दिष्यति; 61 परिन््यति भार ~ 76 1 (लप 1०९2)
175 {0 &4 (04, 3 कतो ०४ 54, आपण एद ९ एन
711९7; 88)
9५१ भोयारिनम्या श्रुद्धा पाद्धिगा ध्रारृतपिपा- ।
पापण्टजनमदीर्ग भविष्यन्ति युगश्चये ।
85 6५ ० §9 (ल + { 84} २69 ण्ण (कमण)
8४०४ -- ^) ॐ" नेकं (1०८ ततस्) 1४ उ सुमल',
तुमर सयुक्त -- °) €! 1र1-3 2 + © 73 वृ 23 जनः
(10 युग") -- <) व्रण चिजानिपूरके म्नेक -- ^) 81
{ ५62 ]
माकंण्डेयमसास्यापर्यं |
द्विजातिपूर्वको रोकः क्रमेण प्रभविष्यति \\ ८५
ततः काठान्तरेऽन्यसिन्पुनरखंकविृद्धये ।
भविप्यति पुनदैवमनुङरं यद्च्छया ॥ ८६
यद् चन्द्रश्च घश्च तथा तिष्यबृहस्पती ।
एकराशौ समेष्यन्ति प्रपत्ति तदा कृतम् ॥ ८७
कालवर्पी च पर्जन्यो नक्षत्राणि शयुभानि च।
प्रदक्षिणा ग्रदाश्रापि भविष्यन्त्युटोमगाः ।
षम सुभिक्षमारोग्यं भविप्यति निरामयम् ॥ ८८
कर्किर्विष्णुयन्ना नाम द्विजः कालप्रचोदितः ।
उत्पत्छते महावीयं महाबुद्धिपराक्रमः ॥ ८९
आरण्यकपवं
[ 8 188 98
संभूतः सम्भरपग्रामे ब्राह्मणाचसये शुभे ।
मनसा तख सराणि वाहनान्यायुधानि च |
उपस्थासयन्ति योधा शद्ाणि कवचानि च ॥ ९०
स धर्मविजयी राजा चक्रवर्ती भविष्यति ।
स चेमं संदल रोकं प्रसादगुपनेष्यति ।। ९१
उत्थितो बाह्मणो दीप्तः क्षयान्तढृदुदारीः ।
स संक्षेपो हि सरवैख युगसख परिवतैकः ॥ ९२
स सर्वत्र गतान्छुद्रान््ाहषमैः परिारितः ।
उत्सादयिष्यति तदा सबौन्म्लेच्छमणान्दिजः ।। ९२
इति श्रीमहाभारते आरण्यक्रपर्वणि अछा्षीत्यचिरुशततमो ऽध्याय ॥ १८८ ॥
ममदिध्यनि, 72 8 न अचि"; ग 63 ३ प्रपतति 75 विक्रमेण
भविघ्यनि, &1 फरमद्रा" प्रपतिष्यति
85 °) 51 द्रा 26814 तम्मिन् (0 ऽन्यसमिन्) -- » )
गू (18076 (छः ) लोक प्रविप्यति, पृ (धल त्म )
€५-+ लोकम्रमिद्धये -- ^) ‰ {८ ४188 पुनर्देवम् ©
भनचरप्यनि पुन सर्वै -- ५) ७\ नरा द्रव (0 भनुक्ूट }
87 °) 75 यावच्च, ©+ यथा ({०प्यदा) न 7
1५ ० ९05 चद्र" 2०4 सूयय" -- °) ए तदा, 716५ यदा?
©+ यया (प्ता) 4 00 तिय वहुम्पति- , ए + ( प्ट
8८ 7 ) ए ( फश्प्ट } 1 शुक्रटृहस्पती , 7० तिण्ये चह,
© शुचो चहस्पविः -- ०) 51 1-8 0; णकरात्रे (ए 1
शरौ), 708 पकरा्यी -- 9 ०४ (भ } नप न्ति प्फ
आविष्य 10 88" -- ०) §1 0 प्रपद्यति, 1 2५4 प्रपत्ति ,
ए? प्रवन्स्यनि, 283 71 णर नतिप्यत्ति, ए" © 8 सपस्स( कु
“म्सयति ©1 3 तदा सपस्म्यने फन
88 3 ० ण © मविप्य 10 88“ (५ १1 8)
-- ^) &1 ए 01-3 6 रव (0 चापि) 5! ए 3 च
लोमश, ८+सुखावदा (10" [अवुलोमगा ) ग्रः & दक्षिणानि
भविष्यनि पून(&ः प्रा )यन- परस्पर (666 एण) -- एणः
88०, वू धि अप्र
953^ दक्षिणानि भविप्यन्ति अष्टाश्राप्यनुखोमगा' 1
प्रदक्षिणा भविष्यन्ति पूजयन्त" परस्परम् ।
-- ^} 123 1 मविप्यरति 3 न सन्य , ©1 तदा छन {0
निरामयम्)
89 °) 2 701 ०३ 724-6 8 (6८७0४ 1) कल्छी ए
7: विष्णुयशो -- ४) 7: “प्रयो, 75 "प्रणो" (1०7 “प्रचो )
-- <} ए 7५ 78 8 (४८१४ क &1) उम्परस्यति 72४
महा्राहुर् ~ °) 8 75 "चल
|
90 °) © सथ्त्त ए) ५7) 3 श्भलम्रासे, ६9 सदर";
गृ" 04-+ 3 श्वल, 8 सगढ' , 111 दामक -- 46&
90०१, 8 105
954* महात्मा बत्तमपक्न प्रजाना हितदरलप ।
-- ५) 7 सुचहून्यायुघानि च, 61 > + वहुनानादुधानि च
-- &3 ० (का ) 90" -- °) ए३ सुताश्च , < योधाश्च,
गभ योग च, ग ( 06676 च्छलः ) @+ योभ्रश्च , ©1 11) योगाश्च
91 °) ऽ स स्च , ८2 स्वधर्मः 7; 81 धः राजन्
(० राजा) -- ८) 0; 23 महायशाः (६ भवि }) ~ °)
81 8 सकर (0 मकल) 51 71 3 स एवेद कुर मर्व,
3 + 22-3 ऽस वेद सकुरु मर्व
92 °) एः 28 उदितो, © उस्स्थितो - ४) 5 ह
1-3 ५ काटात्त', 91 क्षन्रात , © युगांत' (० क्षयान्त' )
-- ०) 81 8 {५ एषृ &@ 3 4 धि सक्षेपो (8) 793
क्षिपे , 8 मक्षये, 7" सक्षेष्ठा) हि स सर्वस्य; 5 70 23
4 ० मक्षिपको हि सबैखख, ८५ समक्षाय हि सर्वस्य; ए ©
सक्षेपे स हि मवै -- °) ए, परिवतैते
95 > ०५ 98 --°) 8 गत (ए “तै ) ष्ुदरान्
-- °) 7 © + उद्धात", &8 उत" (0 उत्साद') -- «)
51 1 38 7 (न्त्न्४ 70 1 9} सवै (ग सवौन्)
नन०ण 00 51 13 -- व्यम. 00काणठा 129
73 ++ मारण्य -- 5९ 747०7 & पः मारकडेयसमास्या
ए+ ए:-+ 726 70 70 8 (श्रा ठ इ ष्मा) 7756)
प्लप्नठप णोर मरिष्य › धपते 12४, 10७86, ००४ मविप्यत्
-- वना 2276 7) सविष्यक्थन, ©1 युमधमकथन
-- 47] 70 (दुप्मइ, उणतह ० 00४1) 2" 189
(1०8 190), 71 196, 8 (ए धर 7") 199 (2
668 |
महामासते | माकण्डेयस्मासयापव
१८९
स्तूयमानो चिपरनर्मानयानो घ्रिजोत्तमान्। `
कचर्किथरिष्यति महीं सदा दस्युवधे रतः ॥ ५
हा तात हा सुतेत्येवं तास्ता वाचः सुदारुणाः ।
विक्रोगमानान्सुभृलं दस्युनेष्यति संधयम् ॥ ६
ततोऽथर्मचिनासो तरै धरमबदधिश्च भारत ।
भविप्यति कृते प्राप्ने क्रियावांश्च जनस्तथा ॥ ७
आरामाध्ैव चैत्या तटाकान्यवटास्तथा |
यज्ञक्रिया वििधा भविष्यन्ति कृते युगे ॥ ८
8 189 1]
मार्कण्डेय उवाच ।
ततशचोगकषयं कृत्वा दिजेञ्यः परथिवीमिमाम् ।
वाजिमेषे मदायत्ते भिधिवक्छस्पयिप्यति ॥ १
खापयित्वा स मर्यादाः खयय॑युविदहिताः श्चभाः ।
वनं पण्ययञञःकर्मा जरावान्संश्रयिप्यति ।॥ २
तच्छीलमयुवत्स्यन्ते मलुप्या लोकवासिनः ।
किरशवोरक्ये चैव कते कषेमं भविष्यति ॥ ३
कृष्णाजिनानि यक्तीश्च त्रिश्ूखान्यायुधानि च ।
खापयन्िप्रश्दूी देशेषु विजितेषु च ॥ ४
ह 195) -- €1०1270 = 7001 96, 70 97, 703
71 98
189
1 °) § हा 9 ५ 7 (कण्डू 21) पखौरक्षय - ९)
1 8 7०4 71 ५ 88 "मेध ‡ एः "मेघो, 21 "नेर्, 69 +
"मेध (10 "मेधे) 81 "यन्तर; 7५ ७४-५ "यक्त ({0 "यन्ने )
-- 9) & कालयिष्यति
% 5०7 (7भणाा.) 9 - °) 87 (@न्न् 21-3 6)}
ष्व ({0स) - °) 4 8 1188 स्वयमभू 51 1 3 तदा, 2५
प्रभुः (णः शुमा) -- °) ¶1 88 पुन" (0 चन) &1 3 4
पुन" (61 वन) पुण्ययदा कम॑ -- “) 2, जरायां, 7 ©1
जरया, 2 विधिवत् (1० जरावान्) 281-3 70 2 रमणीय
प्रवेक्ष्यति
5 ०) 51 8 अनुवत्सते; ए4 094 73 ३ "वस्स्यत्ति $
2394 01 ०8 24-9 "वर्यति, 71 1५ © "वर्दते, गप 11
"पत्स्यते (107 "चत्म्यन्ते ) -- ४) 21 रोकमात्रिन , प्रः ©
रोक(@1 धर्मचारिण -- ^) 82 विप्रा (० विप्र) 7,
्दोरक्षयैद, 75 चोरक्षय 51 ए 7० 71-3 ४ एव दी( 7
चो)रक्षये जाते -- ५) 52 ए 2 3 8 महत्, 75 महा
{10८ क्रमे)
4 ^) ©) द्राक्रि च, 21 श्रक्यश्च (19 ग्रक्ती") -- ८) 8
7 (शन्न 1-8 ८) द्विज" (0 विप्र") -- °) € दिर
जितेषु, 7० विषिनेषु, 7" विपिनेषु, 7५ ९५५ विविधेषु (०
विनितिपु)
5 ^) ° चित्रदो -- 2) 8 मानयश्च (0 "यानो)
व्राह्मणाः साधवन्यैव मुनयश्च तपसिनः ।
-- <) 51 हा 5 कार्किद्र, ए 8-५ 7 ©9-+ कल्छी (10 ~
कचिद्) 81 (ण 45 10 ६6१६) चरिष्यति महाबाहु" -- ५}
51 7५ तद्रा (10 मदा)
6 °) = 3 188 84* ८5 [एतत् (10 [एब ) 21
ह्ातातिडहा च पुत्रेति, 82 8 7 (6रन्स 71-3 5) हा माठ
स्वाच पुरेति, 2४ हा तात हा आातरिति -- 2) 84 वदा (ग
तासा) ए सुदारूगण , > च दारणा" (1०7 सुदा) -- ^)
ए 1 विक्रोकासाना 51 ए 1-8 ५ सुयहून् (1० स्म)
~- %) 2" देवाच्, ©» शाचूू (£? दस्यून्) ए" म क्षय,
71 सयुगे (107 सक्षयम्)
7 °) 52 तद्रा (गः ततो) 83 'विनश्ि 51 ए! 3
[बच ([णप्वै) - <) &1 युगे (० छते) -- ५) 5181 ४
70५ 71345 तदा, 85 सद्र (0 तथा) - {लि 7,
23 15 955*
8 ^) 5 ह 3 © आरामांश्चैव, इ४ 71 आश्रमा,
0५ चाश्रमः (अणः आरामाः) ह) 9 © चैत्यश्च -- ?) 51
तदाकान्यवरस््रथा, 1 तदाकान्यवटास्तधा, ए तडाकानि
वरस्तथा, ए५ ए1 7; 8 तद्धामान्यवरास्तथा, ८:-+ 76 तया
गचसथा तथा , 2८ प 2४ तदागावसथास्तया, 7 तदागाश्च
वरास्वधा -- पवि पण5 २667 8०" 203, धध्टिःप
955* पुष्करिण्यश्च विविधा देवतायतनानि च 1
-- 4) &1 करि (0 भविः)
9 °) 5 ब्राह्यणा क्षत्रिया वश्या -- ^) ५ 7" इत
पावा › 8 हत{ ४ मह )पापद्ाः -- ५) 51 7. 7 ४ स्वे
तधा, 8 ०0 + 6 क 273 मद्यलनाः, ८ सदयप्रिया", 81
सत्यत्रता » धि" मलयरता (० सदे जना ) 7 महाप्रजाः
73 सदहग्रजा (ए जना प्रजा ) 4" तथा, 7५ ७-+ तदा
[{ 664 |]
मार्रण्डेयनमास्यापर्वं |
आश्रमाः सहपापण्डाः स्थिताः सत्ये जनाः प्रजाः! ९
जाखन्ति सर्ववीजानि उप्यमानानि चैर ह ।
सर्वेप्रतुपु गजेन्द्र सवं सस्यं भविग्यति ॥ १०
नरा दानेषु निरना त्रतेषु नियमेषु च |
जपयतपरा विप्रा धमफ्षमा युदा युताः
पालयिग्यन्ति राजानो धर्मणेमा वसुंधराम् ॥ ११
व्यवहागरता त्र्या भविप्यन्ति कते युगे ।
प्ूर्मनिग्ता चिप्राः श्चत्रिया गधरणे गताः ॥ १२
शुश्रुपाया रताः चद्राम्तथा वर्णत्रयस्य च ।
एष रमैः कृतयुगे त्रेताया दवापरे तथा ।
पिमे युगले चयःमतेसप्रकीर्षितः॥ १३
मर्यलोफस्य विदिता युगमंख्या च पाण्डव |
एतत्ते म्थमाख्यातमतीतानागतं मया 1
---------~--~---~~----~~--~-~--------~--- ~~~ ~~~
{07 प्रता)
{0 °) ए५ + 774 € त्रम“ ८ ज)नि, 5 जापति
(गः तान्यन्ति) &1 ६1-3 यव श्रीरानि, प्रज © सद्रभूतानि
[+ 013 जनिष्यने (7) ति) चापानि, ४ ज7यिष्यगि
यातानि --ग>े) ए उक्त्य" (') 3 29 द्सेप्यमागानि,
प्रज © शुष्य (06 वध") ([-टप्य') 5) 1६ भाग्न, 7
मर्या, एष्यथ तया, वाव सष (त्यय) - ५) 2
104 2; 9 ४५ सय ©; सयदा समपिष्यि
11 °) 729 ह्यत, 0४ [तुनिरा ({0्ट्निरा) - *)
71 उ दुजपु, 613 + यनतृ ( (क च्रापु) - 64० 11
~~ <) 1\1 39 233 4707 03 4 ८ न्यं , {५ + 83 7८ 701
नाद्य" ({7र राप ) -- ५) 51 "फामामुटान्पिा-, 71 छाम
युटा युता, 61 "याममयमायुनाः -- 51 11 ० (त )
11°-12: ~ 1) 7) धम पृथिप्रीमिमा
12 51!) 12( 1 11) - “*) 756 "पर
{0 शर्ण) - “) + 733 707 2 6 विन (८7 र्ग)
13 °) ए. दुमृपः (नः शुध्रूपाया) - °} [पि
च (त्मना) -- ^) 51141 उतु, ऽय (गव) - ^)
51 1५34 12) यद्रे, [रा मचत, ५4 73 3 य(]\+ सथाने,
एष्य मनय, द् 63 4१ सरय, व ८ मतन, ©1 मवने
(ण्य सने) 106 +पर्ीतिन ,©: सुव्रदरीपििन
14 °) ए, समयनेकाश्र 73 61 प्रिनिना, 7 ©2-+ र
परिनि (० त्रिरिना) - ४) ० आर (1० पाण्य)
- £} 1 7 (ल्लु, ८ 03) था (1०८ मया) - ^)
फष्श्वितमतनर त (निम्नुग, © मम्दूत
84
आरण्यकं
{8 189 19
बायुप्रोक्तमयुस्पृल् पुराणस्पिर॑स्तुतम् ॥ १४
एवं संसारमागा मे चहुशधिरजीषिना ।
दद् चत्रापर भूयः मह भ्राच्भिरच्युत ।
ध्रमसयमोक्षाथं निवोध वचनं मम ॥ १६
धर्म त्रयात्मा संयोल्यो नित्यं धमेभेता चर ।
धमीत्मा ि सुसं गजा प्रेय चेह च नन्दति ॥ १७
निवोध च शुभा वाणी यां प्रवक्ष्यामि तेऽनष |
न व्ादमणे परिभवः कर्तव्यस्ते कदाचन ।
ब्राह्मणो रुपितो इन्यादि लोरान्प्रतिन्नया ॥ १८
| यैं पायन उवाच!
मारण्डेयवचः श्रुत्वा कुरूणा प्रगे चपः
उवाच वचनं धीमान्परमं परमद्युतिः ॥ १९
| 15 °) 21 समागमे यैव, 837५ 6 समारमार्गोय (7+
्गोमे) --*) 511 8 013 ५ ब्रह्य" (19 उह्दा )
1 11 + 7५ ¶ ©+ चिरनीपिन - <) शष्ष्रा (गः
¡ च्छद्र) - ^) 5112, 01 3 यान् ([०नान्) 85
| भूय श्रोतुमिच्यमि
} 16 70 169, ऽ 5१51
¦ = 956“ समेयाय कथित तवर स्य ।
) ~ ९) 511+1-3 घरमममच(5 क्ष ‡ 1\3 श्र)य"; 8, धर्मेमशय
1 योवार्भ; 20) घनगक्नयमोक्षार्थ, 8 धर्ममदायदेतोश्च
+ 17 ०)51 {\ 731 3 + 7५ 70 2 $ सम्याप्यो, 83
योनग्यो, 2८ मन्यय ({0" सयोल्यो) 8 न सेन्यथाव्र (वय
) थाच, ©1 "यामा, #् "थाम) पज्तयो - °) 8 घर्मो
(07 निन्य) - 7106819 ०0 17८ -- ८) {3 [सनि
सुगर (107 ¢ सुग) 1५ निद, 8 7५ 7" 7ज ° राजन्
(107 गया) 21 धर्यादनु दि सुख राज्यात् (8५) -- ५)
ऽ) 7 7111 7013 $ दिदि (0 नन्दनि)
18 °) 03 निवोधना, 1 "धय, © धत (1० धच)
2364 सुरा ([ण्श्रुभा) - 2) 61 1 3 53 प्रक्ष्यामि च
(यां प्रय) © नृप ({0ऽनघ) - °) एष्(फ
प्प) ) ब्रायन -- ५) + क्थ (1०पकदा) - 71
गण 18 -- ९) ए1-3 72८ 70 7,-6 कुपिनो, 73 [ऽुषि
रया (10 स्पितो)
19 °) 7 © कुर्ते युधिष्टिर -- ˆ) 8५ श्रीमान
(1० धीमान) - °) ६, परमच्युत, 73 (प्ण 5८ 7 )
¡ दघुनिमाप्रप
[ 665 1]
¢ 3 131
82 191 22
1 3 194 21
८८०४
$ 189 20 ]
कस्ित्धर्मे मयः स्थेयं प्रजाः संरक्षता मुने ।
मार्कण्डेय उवाच ।
द्यावान्मर्मभूतेषु दितो रक्तोऽनश्रयकः ।
अपत्यानामिव स्वेषां प्रजानां रक्षणे रतः ।
चर धमं लयजाधमे पिदन्देचांष् पूजय ॥ २१
परमादाद्यतछृतं तैऽभूत्सम्यग्दानेन तज्जय ।
अकं ते मानमाभरित्य सततं परवान्भव । २२
परिमित्य पृथिवीं सर्वा मोदमानः सुखी भव ।
एष भूतो मविप्यशच धर्मस्ते सथुदीरितः ॥ २३
न तेऽस्त्यविदितं फिंचिदतीतानागतं भुवि ।
20 °) 89 कथ (70 कस्मिन्) -- ४) 1 3 प्रजा, 88
प्रजा (णि प्रजा) ए+ मया (० ज्ुने) 01 3 प्रजाना
र्णे सुने -- °) 05 [जह (५१ त्र) -- °} 7 अच्यवरेह
(० न च्यचेय ) -- ए0 १0, 8 पए
957९ युधिष्टिर ।
तच््वा मया रि न्यान्कतेन्य सुनिमत्तम ।
कथ चाय नितो लोको रक्षितज्यो भविप्यत्ति)
21 °) 76 यदा च ({० दयावान्) -- ४) ¶, ©
हिते (0 हितो) & युक्तो + ए रक्षा ({गरक्तौ) - ^}
16 सदा, 1" &-+ सेहात् ({०प्स्वेपा) 28 ८ 79 24 ८
मत्ययादी शदुरदात -- °) 7 ष रु (० चर) -- ८}
7 > पूजयन 8 पिषृनपूर्वानिनुस्मर
22 1)3 0 2१० -- °} § भ्रमाद्रौ यर्कृतद्, एज
प्रमाद यरकने , ३ प्रमादा यत्कृत -- ४} &1 7५ 7५ ते (६०८
तज्} ~^) एतु (णपत्ते) 1 दानम् ({0 मानम्)
~ °) 77 यतचानू, 7 © प्रियचाय् (10 परवान्) प
सनत यर पराजय
23 °<) 71 सको ({० नृतो) 1 6५4 मचरिष्यघ्च,
+ भविष्यश्च ~ 4) 0८ धर्मच, ए 81 न्नेकस्े, पृ 63-+
शोङस्य (णः धमन) 5" 7» ससुदराहत
24 °) =1 7 19 5 16 7 5 (छन्न &) 3)
म (णन) -- >) ५ विमो; 50०8 युपि (0 सवि) €
1२ त्रिपु लेकेषु मानद (51 मारत), © त प्रलयश्च यश्च
नागत्त -- 1 © ॐ नगण 24० -- °} 03 2; 3 ६4
षद (णिदट्म) §\ द्र, 3 इम च सुरि -- °) 76 (प
1 0४ } रथा त (णप सात) -- {लाः %१, 23 25 7४
+ 6 7 @©4-+ 195
१८५९ प्राज्ञासात न सुद्यन्ि कषिनाभिप्रपीदिता ।
माभाति
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वेणि
तस्मादिमं परिङ्धैणं खं तात हदि मा कृथाः ॥ २४
एप कालो महाबाहो अपि सर्यदिवौफूमाम् |
मु्यन्ति हि प्रजास्तात कालेनामिप्रचोदिताः ॥ २५
सा च तेऽत्र पिचारो भूघन्मयोक्तं तवानघ ।
अहिशचद्भुय वचो शचेतद्धर्मलोपो भवेत्तव }। २६
जातोऽपि प्रथिते चे छरूणां भरतर्षभ ।
कमणा मनसा चाचा सर्वमेतत्समाचर ॥ २७
युधिष्ठिर उवाच ।
यन्ययोक्तं दिजश्रेष्ठ वाक्यं शरुत्िमनोहरम् ।
तथा करिष्ये यतेन भवतः शास्रनं विभो । २८
न मे लोभोऽस्ति विप्रन्ध न भयं न च मत्सरः |
[7० "नामिम्रचोदिता , 7 7, ५ "नापि मपीडेता }
25 °) 7 एक (छ एप)
&४ महान्नाजन् , © महातेज ( छः ४184०8 ) , 1 महाव्राहुर्
-- ४) 83 अति सर्वं दिवौ", 71 अति सवौन्दिवौकसः , 7, 6\
सर्वेपा ब्िदिवौकसा -- 7८ &५ ० 98० -- ९) 6, सुहव,
ए1-3 21 &1 3 7 सुद्यते, 283 सक्षत्ति, 71 उद्यते (10
मुह्यन्ति) 52 ए 715 तत्र, 7» स्च" (10 ताव) ~ ^)
ए (सुभिप्रपीडिता , ८3 72 72५ 5 [जपि प्रचोवित्ता 79 5
[नभिप्रणे'
26 °) 2५ स (गमा) तेवै, 00 2४ ०तत
(णप तेऽत्र) 51 ए! 71-3 + विचारस्तु, 8 6 0० प
विल्रका भृद् -- ८) 51 83 8 7» 5 अङाक्य मद्", 7 ए1
77 $ जशशक्य मदु , 8५ ० 70 7५ 5 आदाक्य मद् (0
अतिद्राद््ध)
27 °) 8 पश्चिमे (10 प्रथिते) 1 कारे, ४3 देभे
(0 वदो) -- °) गृण @ कुरघ्रत्तम ( {07 भरत")
28 °)51 ए 2 3 5 मुनिश्रेष्ठ ~ 2) 78 7४ तथा,
7५ 03 यथा, 5: प्रमो; एष &1 सुने (णः व्रिभो)
29 7५ &2-५ ०7 {णो ) 29 - ५“) एते (ण
मे) ऽ ए 25 < विम्य (ज त्रन्द्) -- °?) 51175 ४
सशरम (0 मस्छर ) -- °) 5 [र 08 ५ [दह एच (णि
षि) -- ०) 5 7५ » यस्वयोक्त (10 उक्त यत्ते) ४
हितं वच , प प्रिय सुने, ४ प्रिय प्रमो (४ तरिमो) (ण
मयि परमो)
30 ०) उच (अणःपु) -- °) ठ 76 सागवस्य (५
पाण्ड') 75 + 03 6 यदास्िन" (० मदा") 106 7 7,
माकडेयस्य धीमत , 71 &1 धर्मराजस्य धीमत -- ए+ ००
2031 ~ ^) छ + 0 + 6 सृष्टाः (ण श्र)
[ 666 |
ग्"1 61 प महान्ता; ¶५ ~.
मण्ड्ूक्लोपाल्यानम् |
करिष्यामि टि तत्सर्मयुक्तं यत्ते मयि प्रमो ॥ २९
वैङांपायन उवाच ।
शरुता तु वचन तस्य पाण्डवस्य महात्मनः ।
आरण्यकप्व
[8 190 8
्हृ्टाः पाण्डवा राजन्सहिताः शार्धन्यना । ३०
तथा कथां शुभां शरुता मार्कण्डेयस्य धीमतः ।
विस्िताः समपद्यन्त पुराणस्य निवेदनातु ॥ ३१
इति श्रीमदाभारने आरण्यकपर्यैणि प्कोननवत्यधिकङराननमे ऽघ्याय, ॥ १८९. ॥
१९०
वैदापायन उवाच।
अयोभ्यायामिक्वाङ्गङ्करोखन्नः पार्थिवः परि
भूय एव बाद्षणमहामाग्यं वक्तुमर्हसीतयत्रवी- | कित्ाम मृगयामगमत् ॥ ३ ॥ तमेकाशचेन मृगमसु-
त्पाण्डवेयो मार्कण्डेयम् ॥ १ ॥ अथाचष्ट माकै-
ण्डेयः ।॥ २॥
70 घ्राह्यणा (० पाण्डवा) 2) 8 2८ महट्टो दश्तेमाभूत्
-- 4) §1 ए 81 87० ष्ठि ({०८"ता-) 21 8 "धन्विना
-- {€ 30, ए 7५ 7४ 7५ ८ 4: &3-+ 195
9३9* विप्र्पमाश्च ते सर्वे ये तव्रासन्पमागता ।
31 4 ० 31° (५ 91 0) - °) 51 हा 3
पिपा कया 9०द दुमा पप प्राना, € प्रप्ता, 6349
प्रत्ना ((मकवा) ए 61 वच ({० जुम) 2५ सत्था
ता कयां श्रवा ~ ^) ¶\ सप्रपद्यत -- 4) 0०8 निव्रोधनान्,
8 निरोधन {107 निव")
01००४ -- {2107 707८ठ7 91 ए 73 ©४-+ शारण्य
-- 57 वाप्थाः = 281-8 1५ 9 + ५ 81 मारदढेयवमा
{25 {4 6 "मन्या (गान्कध्व ४ भविष्य 1८ 81 3 00
9 0५ €), ४1 मारङदेयमषिता 51 ए 84 715 $ 2
{शा ० इप्-भ 0 ०2706 ) 79०६109 णा भविष्य (51
1 3 ४ "ष्यत् ) 7० भविष्य ० "व्यत्, प (९१०८४ ठ: 708)
पु 200 समाप्त ~ 44 7070 &@ युगर्मकथन
-- वा 70 (प्प, कणत ०८ 000} 19 190
{773 191), 0; 197, 8 (गय 77: } 198 (४;
भण 196) -- 70470 001 ए 85, 21 33
1 ए्ध०5 1, 8-+ 73 (फप्रहु 8९८ 7 ) ५ 65 178
960* जनमेजय उवाच ।
मय एव व्राद्ममाना माहा वक्तुमर्हसि 1
पाण्डवाना ययाचष्ट मार्कण्डेयो महातपा" ।
-- @ ० भूय 97 76805 ण्व (107 पव) ए वाह्यणाना
|
सरन्तं मृगो दूरमपाहरत् ॥ ४ ॥ अथाध्वनि जात-
भमः श्वुतृष्णाभिभूतथ कर्सिमिधिदुदेरो नीरं वन-
माहात्म्य; 53 75 1 ©1 2 + ध् व्ाहणमाष्टान्य , ८ वाष्य
णस्य साषहारम्य ; 7५ महाभागः ए च माहाग्म्य (107 घाह्यणम-
हामाग्य) 8०७ वक्तुम्+ ए 883 007 4461 9
105 मगवान्» 73 4 78 भवान्, 81 71 8 64 मगदनू्; 143
मम भगवन् 511 81 72५ 7-+ 7 &1 4 ध जहति (प
हेमि) ए" [दयथ , 85 [जय (० हुति) $ ए1-5
125 [इयेव तुवत पाडवान्, ए+ 713 [दू]लयघुब (ए + "वद)न्पाढ
वेया-, 7, [ए)व वुबन्पाडवान् पृ 61 ध प!डवो (ण
पाण्डवेयो) 5 7 21-6 ० मार्कण्डेयम्
‰ ० 9 -- 75० अय ६० मार्कण्डेय" ~ 44
2, {ऽ 22 4 70 68 108
961* अपूतैमिद श्रूयतां बाह्मणानां चरितम्।;
11116 {06 73 (णक 5८८ 7 } 6 13 @४-+ 178
962* धूयतां कथयामीद ब्हयर्पीणां पूर्वचरितम्।
{76 79 6105 अपूव कथाः द् 05 6 ब्राह्मणाना (1
नह्य } 7८03 5० पूर्वः ]
3 29०८8 3, 7४ ‰ 162 माकडेय उ (ध 0 ठ*)
-- 91 जयोध्याधिपतिर् (0? अयोध्यायाम्) 1: 74 "कुर
उम्पन्न-, 8 77 76 88 ङुलोट्" (० "कुलोेन्पन्च ) ह+
170५-8 ०7 पार्थिव", ५ ७3-+ ०० पार्थिव" परिक्षिन्नाम 4
{6 188 परीक्षिन् © परीक्षिन्नाम पार्थिव" (० पार्थिवः
परिक्षिष्ाम)
4 ८४¶@ 3 + प्स पएक्नो( ष -कार}श्वेन ग सूगयाम्
(णः गम्) 71 सनुसरन्, ४ © ज सन्वरसरव, 8
न्वषरत् (0 अनुयरन्त } 59078 सरो, उ! 05 स; 1
त॒ ० ५ दृर्तरम् (५ दूरम्) 51 ए» © ५ लः उपा
हरत्; ८५ 7 अन्वहरत्$ 120 सथाहरत्। 7 अपासरत्
5 2 8707, 668० अय § ष 08 5०्फ
667 ]
13,
६८०८८
प्रण
८७ © €>
~ ~+ ~>
1.11
© # ~~
छाल
॥,
8, 190 8 ]
= । तच विवेश ।॥ ५ ॥ ततस्तस्य वन-
पृण्डस्य मध्येऽतीव रमणीयं सरो दृषा साश्च एव
व्यगाहत ॥ ६ ॥ अथाश्वस्तः स विसम्रणारमश्व-
स्यागरे निक्षिप्य पुष्करिणीतीरे समाविशत् ॥ ७ ॥
ततः शयानो मधुरं गीतशब्दमश्रणोत् ॥ ८ ॥ स्
श्वुतवाचिन्तयत् । नेह मलुष्यगति परयामि । कस्य
खल्वर्यं गीतञ््द इति ॥ ९ ॥
अथापदयत्कन्यां परमरूपदशनीयां पुप्पाण्यव-
च 6५०) कर्सिश्चिद् 3 17 (७५८०) 1-8 ८ ) &ऽ एक
स्मिन् (1० कर्सिमिधिद्) 11 3 ए1-8 00 0 08 पा 61
14 देद्य, &५ दरे (1० देशे) + 7289 ० नीर रीणः
नीट, 2:-+ 12 7+-8 &1 8 18 गहन 8016 188
वनखडम् 21 7० नीर वन गहनखडमपदयत् -- 51 71४
72० तघ्चाविवेक्र , 7५ 7\-3 तष्वापि विवेदा; 2 त चात्रिवेदा;
7४ राजा विवेदा, 7 तद्विवेरा, १५ ७५ + तस्याविक्ेपत (10
तघ्च विवेका)
6 ध ० ततस् 7४ © + तस्याविक्गोपतो, ©1 स
प्रविदय ({0" ततस्तस्य ) 51 [ए 9 00) वनपण्डसय } 8016
7४२8 णा चनखण्डस्य 61 ए 721 38 [अ]वमाइत (०
व्यगा*) 2० सोश्वदवासेहत (19 साश्च एव व्यगाहत)
7 4 + तथाश्चस्त 71 कधा सन् (गस) 75 अथाश्च
तस्मिन्धरति वध्वा (91 अथाश्वस्त स) 143 विससणाडानि
(०९ "स्रणारम्) ए" 61 वा वि्वसृणाखान्यश्वस्याग्रतो 81
अश्वायापरे, 24-+4 70० 09 7, 6 & अश्वाया(23, “श्वक्या)गतो
(19 भश्वखाप्रे) 51 निक्षिप्त, ¶५ दषा 79 "तीर ए
उपाप्रिश्नव्; 51 7 (००७) 71-8 8) & सविवेश्च, ¶भ
हायनमाग्रिश्व; 61 शएयनमभजत (1० समाविशत्) (५6 4
चिसतृणान्यश्चस्य दसा स्वयमाविशत्
8 ऽ! त्त्र (० सतः) ८००० शयानो, ७1 119 105 स
3 2 00 7«-6 ¶् © गीतम् (107 गीत्ञव्दम् )
9 ^ स, 71 8 तत् 8 श्चुस्वा च (स श्रुषवा)
~ 18 + 1-3 प् सानुपगर्ति) मचुप्यमूर्मि 2 प्रप
स्यामि (0 पद्यामि ) -- ^ ध्नः कस, 2० 105 तत्, \¶ यु
3170 0 इति
10 1 पष्ठः यथा {ग सथ, धत ००0 कन्य( = 1361078
परमरूप', ५ 6४ 4 708 परा ए» परम दश्च॑नीया, 71 परम
रूप ददौयतीति , 7४ प्रमरूप ददीयती , ९1 परमरूपघपन्न! ददै
नीया §1 1९3 विचिन्व(1१ ^न्वरती , 1० 72०8 [अ]बचिन्वर्वीं,
21 8 [ए]ब विचिन्वती; 7 &1 8 + [आ]पचिन्व( 72 © 143
न्वत, © [आपि विचिन्वती 1213 ० गायन्तीं ^
महामा
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि
चिन्वती मायन्तीं च ॥ १० ॥ अथ सा रत्न
समीपे पर्यक्रामत् ।। ११ ॥ तामत्रवीद्राजा । कृस्या.
सि सुभगे त्वमिति ॥ १२॥ सा प्रसयुवाच । कन्या-
स्मीति ॥ १३॥ तां राजोवाच । अर्थी त्वयाद-
मिति।॥ १४ ॥ अथोवाच कन्या । समयेनादं घक्या
त्वया खब्धुभ् । नान्यथेति | १५॥ तां राजा सम-
यमप्च्छत् ॥ १६ ॥ ततः कन्येदमुवाच । उदव
मे न दुद्रयितन्यमिति ॥ १७ ॥ स राला बा-
गायन्तीं, 61105 मृत्यतीं 1{1 07) च
14 7 नृ, ©+ छण अधर लामा च, ८ प
प्05्) ) साय 01 3 पर्याक्रमत्, © + पर्यक्रमात्, 211
पर्याक्रमत 5) ए1-3 75 अथ रान्न" समीपे सापा(7४ए०्सा
पयौ)क्रामत; 1९५ 78 नथ नस्य राज्ञ समीपे सा पर्याक्रमव
12 7 ©+ + अषरच्टत् (10 जब्वीत्) 36076 राजा,
3 ( 0८०] ©3 11) 105 मसं - ए, 8 (€न्ल])१ &3) कामि
(10 कस्यायि) 2० ०० सुभगे 21-3 70 2५०6
भद्रे (10? सुभगे) 18५1010 स्वम्) 8५ 7013 105 का, 21-3
7५ 0717 ९ &8कावा, 3८ (1 © क्स्य पज 6५4
०9 स्वम् ¶"\ सुता (1०६ दति)
13 @0ण) मा 511 34 2५ 71-3 ५ सात, ए
ततस्त (0 सा) -- ^+ इति, &1 105 राजान
14 511 ० ता 6 अघ्रवीत् (7० उवाच) - 7
मसवधी (६० अर्थी)
15 121 ० {0 सममे" प? ४० उवाच (10 ए) §1
[1-8 2 8 5 5) शक्या ६०6 स्वया ए (र
70087) ) स्वया र्च्धु क्षक्या
16 71 ०0 16 - > 7८ 700 ५ 6 प०50 वां
४० राज १, सचिस्मयम् ({०प समयम्) ५८७ अपूच्यत् )
9 ( ९०6]? &ऽ) 105 क' समय ति
17 71 00 पु) ६ उवाच - 53 + 7 (ण्ण
73 3 6) 8 1 00 तत 23 7 (€्म्ट्छ४ 709 8 6) 0
इदम् 5 अब्रवीत् (0 उवाच) - 8 7 (शष्ठ्णु
018 5) 69 नोदक मे; 1 उदक मा (10 उदकमे न)
18 232 ०" राजा 46 राजा) 81 3 ५ 7 (कन्न
018 5) ©8 18 ता 4 चदिम्+ 7 105 इ्युदकन
दर्घायामि ~ 41४6 ता, 3 7 (® 1213) 68 105
उपयेमे । कृतोद्वाहश्च परीक्षिव्छीडमानो सुदा परमया युकस्तुष्णीं
(09 भ तू्मीं) 0५० समागम्य ए 2४ 1+ 6 &
सगम्य (1० समागम्य) 89०5 तया सष, 743 195 तरेव
ए ०) त्या सष 8 (०र्व्नः 68) तदच (730) तवर)
[| 668 ]
मण्डूरोपार्यानम् |
[9
मिल्युक्त्रा ता ममागम्य तवा सहास्ते ॥ १८ ॥
तत्रवासीने राजनि सेनान्वगच्छत्। पदेनायुपदं
दृटा राजानं परसिार्यातिष्व् ॥ १९ ॥ पयौश्वसतथ
गजा तवव सह निविफया प्रायादूविषाटितिया ।
खनगरमनुप्राप्य रहसि तया मह रमननास्ते । नान्य-
रिफ़चनापद्यत् ।॥ २० ॥
अथ प्रधानामा्यस्तस्यास्या्चगाः सियोऽ-
च्छत् । किमन्र प्रयोजनं वर्तत इति ।॥ २१ ॥
नन्यी ( (07 [नान)
19 1307८ त्र, + 7 7 (ल्लन्" 0५} 31115 तनम्
§ {न्ट 09) छा नत्त 01 ५ ५ प्ति भष्ल
[श्ना]पीने, पए $ 1५10१ च ५. राजनि, 793 4
खरा 179 तप (ठफ मेना ण] 1० अनुप्रा (ए) 20) 91
शम्य (10 पन्व ) - ऽ) 1\ 77 7096 मा सनोपपिष्ट,
1 १ 12८ पद्रन षट, 23 72५ ८ © पद पुदरेन, 0: पदनायुषद
समावेनोपपिष्ट (10 पदेनानुप्रद) 51 ए ए 3 ८ छण)
ष्ट्रा एत्र, 01 0 मा ए164 नगरा (ण्ट)
५67 01 9 0004 6७3 30५ च ४ [कणन]
रायन ^} परिवाय 13 ए 013 अपनिष्टन् , 1\+ उपनिषत्,
70८89 5 भञभतिषटन 12८ भवानिषटत, पय १ नवतिष्टन,61
उपानिषटन {107 भनिषएन्)
20 व¶४०ा 10 ननुध्रा (न \} 1१) ~ ८०९
पया , @ ५182 क्नथ वष तण पर्याश्चनश्रच ८1०८ राजा,
[१4 07-3 ४५ उप< स 1 @3 3 तदत 2; 71 ५
पिद्िकापा 1\+ मापिधारित्या, 13 {५ 1 701 3- &3
-१रनो( 21 12८ 0 कवा, 72; ८ "पविच)दि, 16 ज भ
क्व्रियारन्यया (एग ० या), 61 एपाविष्टनया ({०त नपि
धारिनया) - 131 शश्वन्, 2389-५ 12८ 7 0-+ ८0७3 ५[६स
(7; उण मे) च्व (स्व) म अनिः ([प्ञतु)
प् (९ (दन) } लया मः सति 1\4 काण) मषु 7231-3
{07 {+ ८0960 रमनं 13 12 रमयन्, 4241444
४{ रममाण, 76 चसन (रमन) 7 (नमन्यामि (ग
ग्मप्रान) -- 51 1 श्चिदू (10 पन्न) 23 7८ 77
7, ८ ©3 नग्राम्याल(7८ ज स)म्पोपि कश्चि(7त५ ध्ित्त)
ग्रायदयनं , 11 नान्या कयनाप्रदयते, 79 न फलाचिनपदयत्, 61
प्ख (1 ० } नान्य प्त्यनपिदिया © ५ न ाद्चिन्पद्यन्
(1० नान्वर्द्िनावद्यन्)
21 5) 118 01 3 प्रधानो नामामान्यम्, 71 3 2८ 73
प्र यानोमानयम् (7 नो नान्यस्) 11 व्र ०10 नस्य 139,
120 72४ € 03 ्प्फञ) म्य पित् अभ्या 51 1६ 1721-3 $
1115
[ 669
आरण्यकपर्व
1
।
|
|
1
[8 190 94
अथाुस्ताः खियः । अपूर्ैमिव पश्याम उदर्कं नात्र
नीयत इति ॥ २२ ॥ अथामाल्योऽ्लुदकं वनै कार-
यि्वोदारटृक्षं ब्रहुमलपुप्पफलं रहस्युपगम्य राजा-
नमत्रवीत् । वनमिदम्रुदारमनुदकम् । साध्वत्र रम्य-
तामिति ॥ २३॥
स तस्य ्रचनात्तयैव सह देव्या तदनं प्रावि-
शत् । म कदाचित्तस्मिन्यने रम्ये तयेव सह व्यव-
हरत् । अथ ध्ुततप्णार्दितः भन्तोऽतिमाचमतियुक्ता-
सम्यतर , +> जभ्य्राक्लपग
(10? ऽप्ररट्न्)
22 "2 4०9) ता ८ खियम् (76 ग ) भपूौ
निह पर्यामम्ना च राजा समयो नाय (1) “मयेनो ) शुक्ते
यथोदके न द्यिनत्यमिति (10 जपू्रसिय~- नीयत इति)
{५ 2) 121 -3 नाव्रानीयत (पनाय नीयन) प्र ० दति
25 §) [५1 0) अथ ० म तथा वचन श्रुप्या ({गः
धभाम्योऽमुदररु) ¶ सदन; 1 नाम ({०्वन) 9
ण बहुमूटपुण्पफ 51 {1 [ददरदरक्ष ्रहुमूल "पफल › 18
713 "दन्न (1\3 पृक्त ) वहुपुष्पमूलफलर , 114 चारदक्ष वुमूट
फर {1 ५ 0८ [3 शक्ष वहुपुग्पफनल, 33 3 1071 73124 ९
63 "एत बहुपुष्प(19 प} रृटमूल ; 5 [उ ]दारपुष्प्रहुफल
मनर, 71 ृक्षफरमृरफट पुप्प, 211 वृक्ष वहुमूलफखपुष्प्रफर ›
५3 दजपहम्ररफ़टः {८ फल (01९ \ 1] ), 1\3 105
तम्द मध्य सुकाजार मयीं पाश्च वापीं सुगृढधा सुघोपरिप्ताग , 74
नम्य ्ुपनमध्य सुक्तनारम्यी सुधोपलिष्ता वापी कारयिष्वा,
० नम्या मभ््रतिुकनाटमयीं पाश्वं वापीं सुगं सुघोपरिप्ता
स, 000५ ८ सम्य मध्ये सुकाजानमयीं पाश्च वापी गृहा सुधा
यरिल(, ° सुधोप)रिष्तांस, 11 तस्य वनमध्ये सुक्ताकार
मर्या सुयोपरिप्तां वापी कारयिस्या 51 सरमि; 11 3 481
{¦ व1 61 ष द्रररि, 1: सपदि, 5 © + रह (0षरष्टति)
> > [उगुागम्य , 284 8 (८६००) &ए 3) उपरर 86018
अघ्र्ी, 123 71 01 213 175 एदम् ~ 61 ० इदम्
1६4 131 तण [उ्रारम् ७ नचौरम् (19 उद्रारम्) §1 1
अनूद्रक -- 51 ० साधु ए! 3 स्वया, ©>-+ सष्ठ तया
(णप माप्य) वरव 9 ठय [जत्र (4 (जपा 0 १8
1 ०४६) गम्यताम्, ¶1 6) 1 [मागम्यताम् (1० रम्यताम्)
24 729 10 स॒ ¶©3 + तस्यव (10 तस्य) 64
09 [णव 1\4 00 तद ~ [3 83 0४) तम्मिनू 11
73-५ 7) (९व्मु)( 01-3 6) 6४ कानने, 131 रम्ये (10 चने)
11 4 00) रम्य 21 कानने (०प्रम्ये) 21 2 ० सह
1९1 23 126 ¶्' 83 , व्यटरत्; 1\5 प्रिर , 131 61 प स्यचरत् ,
]
51 1 721-5 6 [भुन्त्रष्रच्खत्
#भ
>
#
3
3
3
1
4
1
3
9
०
1
2
ॐ
€
1
¶
1
9
9
8 190 24 |
मारमपर्यत् ॥ २४ ॥ ततप्विश्य राजा सह प्रियया
सुधातलसुकृतां विमरसकिलपूर्णा वापीमपद्यत्
॥ २५ ॥ चैव च तां तस्या एव तीरे सदैव तया
देव्या व्यतिष्ठत् ॥ २६ ॥ अथ तां देवीं स राजा-
ब्रवीत् । साध्ववतर वापीसङिरमिति ॥ २७ ॥ सा
तद्वचः श्रुतखावतीयं वापीं न्यमज्ञत् । न पुनरुदम-
जत् ॥ २८ ॥ तां मृगयमाणो राजा नापृर्यत्
॥ २९ ॥ वापीमपि निःस्राव्य मण्डूकं शभरुखे च्ष्र
38 + व्याहरत , 7! व्य्रहरन् - 9 2४-+ 7 0+-5 3
&४ 4 ०० अतिमात्रम् ए 1५7 1५4 ० ७5 1 अतिसुक्त
कागार' (24 अतिसुक्तकमगृषट" ); 12४ 5 मणिसुक्तागार (0
अतिसुक्तागार' )
25 89{616 तत्+ 11 108 स
({0" तत्) ऽ! ए 715 प्रविद्य च (0 तस्रविङ्य) ५
& 4 ग राजा 20016 राजा, 14108 स &10 सह
01 (ए 608) } प्रियया सष 79 5 8 26 00 46
© सुधाकृतां ; एए५ सधात सुकृता, 1 > वसुधाते सुकृता,
7; सुधाधवक्िता, ¶ © + सुसस्छृता (71 ५०४ चस्ुधातर
कृता), © साघुस्षरसि "~+ ५ 7» «-5 © विमला
मलिपूर्ण, 71 › 7" ©" विमरसक्िरुसपूणौ 1४ सुधातरु
ृतचिमरूसलिरपूर्णा (11 "विमरसपूर्णा )
26 १२६ ५० [पूव ए, 71० च 49 त,
511 9 ८5 वापीं; एतु 06 ० एव "7५ 88
घ (101 एव) 4८७7 एव, 7 105 तु 8 (कतक 8)
तयैव सष (1० सदैव तया) 18 ०० देग्या ८, चातिष्त्,
20५ 7 © 3 + व्यतिष्टत, 72५ [आतिषएटत, 7० (1०5
पपि 5८८ श १5 17 {6४6} 08 + [ज]यतिष्टद ; 76 [जवा
तिष्ठत्, ©8 13 [अवतिष्ठत , प, [ज]त्ति्टत्
27 7) कर्तां (जपत) ह+ ठ देवीं 1 सराजा
देवीम्, १५ 61 2 + 1 स राजा ता देवीम्, ४72 राजात्ता
देवीम् ({97 तां दवीं स राजा) 6५ भघ्च्छत् (0? [भाष् )
-- एभ०० साधु, 81 105 प्रिये 17 साध््यवतर
28 4 सा, 71 3 205 च ७५ तस्य ({0र्तदू )
प 6५ 19 चचन (107 वच ) 5 ए 71 ५ वाप्या (ग
वापीं) 21 न्यमसनत, 7५ ता मज्व् (10 न्यमसव्) -- 7ए५
131 प छण न पुनस्दमनत् 720५०0० न सा (०्न)
शनि नः 181 9063 + पा 08 च 4 पुनर्, णू
€$ 4 18 उदकाद् 11 उन्मजत्, &1 11 उन्ममल (10
उदमजत्)
%9 ऽधः तं
33 06 ¶1 © +त
{ला ता, 81-8 © 0 9 6
| 670
महाभासे
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि
कद आज्ञापयामास । सर्वमण्डूकवधः क्रियतामिति ।
यो मयार्थ स मृतकरमणटूकैरुपायनैर्मष्ुपतिषठदिति
॥ ३० ॥
अथ मष्टूकवघे घोरे क्रियमाणे दिक्षु सर्वाषु
मण्टूकान्भयमाविशत् । ते मीता मण्डूकराज्ञे यथा-
वत्तं न्यवेदयन् 1 ३१ । ततो मण्टरकराट् तायस-
वेषधारी राजानमम्यगच्छत् !। ३२ ॥ उपेत्य चैन-
मुवाच । मा राजन्कोधवररं गमः । प्रसादं र् ।
& अय राजा ता देवीं
46 न, 23 13
08208 सं 7 © + 7) गण राजा
गीयमाण (प तां खगयमाणो राजा)
ताम्, 8+ष्व
0 313 7 (चन्न) 7018 8) 08 अथं (० अपि)
7188 (रष०ण8र ) निश्राग्य, चि ध्राव्य, निखाव्य 9४
१५ महूकाज्, 7५ &1 > + महूकाश्च › }1 महूक च (10 महक)
§1 7 3 भ्रमरयुख , ए४ ५ 3 अमसुखे, 71 जमन्मुखे, ©
सेतुसुखे, ७५ भ्नसुखे › ५५ भूमद्रेखे, 11 भूमासुेन (01 श्वभ्र )
९६०१९ करुद्ध, 84 71 © 4 105 सथ , ©! अच राजा णिः
करद 1; 61 2०8 परितोवरोक्य परिचरन् 419" क्तापया
मास, 8 72५0४ 24 6 ¶1 ©) 4 71 108 स (८ पप
७ + ० स) राजा -- 8 133 00 सवैः 1५1 १५
7 (6०००५ 125) (1 ७8 ध सर्वत्र (गः सवै) ७ भो वीराः
सर्वत्र मदकवधघ क्रि -- 5) 7 ममार्थी ©1० [जर्वी
ऽज (ण्स) 4धिन्स्, 8 7 ( क्कग्ध 109 8) 915
मा 7919 4० तकर् 7 ० मण्डूकैर् 7
णि (080 मण्डुकैर् &त उपायनैर् 7‰1-8 726 7" महूको
पायनैर्, ७५ ५ मदूकव्धयिरपायेर् (० मण्टकैरुपा') 8
0० ४ 7५ ० 68 खतमह्कोपायनमादाय (51 7० "पायनैर्
४०6 ० सादाय ) (1० खतकैम- माम्)
31 §1 ह 3 एव (०ःअथ) 51 ए-3 81 4
० घोरे 4७ मण्डूकान्, 81 "08 चधावू = 89-+ 77
2४ 6 68 भाविचेक्रा (0 आविशत्) -- 1५ ७3 + अथ (ग
ते) 7 © 4 मद्धकाः स्व(¶५ ० सख )राज्ते; 61 7 महक
राजाय (0 मण्डुकरान्ञे) 3 070 यथा , ©५ ० यथाबरत्त
ए 71 निवेदयन्, © प्रत्यभ्यवेदयन् (107 न्यवेदयन् )
32 63 जथ (0 ततो) 1 + सहुकराजा 4
सण्डूकराद्, 61 "76 तेषां चच श्युत्वा 81 अस्यगच्छत ; 68
अध्यगच्छत्} 0४3 जगच्छत्
33 ७3 उत्पत्य (19 उपे ) 81 चोवाच (10 उवाच)
--एष्०्णः सा 763 3 प््ण्ण9् मा प्फढः चश्च -- 8४8
(७५५७४ © 71) 178 न {छः प्रसाद -- ग, 1 3 +
|
सण्टकोपाख्यानम्. | आरण्यक [2 190 41
॥
नाति म्टरकानामनपरायिना वधं कठमिति ॥३३॥ ' स तदाक्ययुपलम्य व्यथितेन्द्ियमनाः प्रोवाच ।
चछोकरौ चात्र भवतः| ¦ प्रसीद राजन् । अदमाघुर्नाम मण्डरकराजः । मम सा
मा मण्टरकाञ्चिघांम तं कोपं संथारयाच्युत । दुहिता सुोभना नाम । तस्या दौःचीस्यमेतत् ।
ग्र्नीयते धनोद्रेको जनानामविजानताम् ॥ ३४ बहवो हि राजानस्तया विप्रलब्धपूर्वा इति ॥ ३७ ॥
प्रतिजानीहि नैवांस् प्राप्य क्रोधं विमोक्ष्यसे । तमत्रवीद्राजा । तवास््यर्थी । सा मे दीयतामिति
अरं छत्व तव्राधर्म मण्डकः किं हनेरदि ते ॥ ३५ । ॥ ३८ ॥ अचैना रत्ने पितादा् । अत्रवीचैनाम् ।
तमे्॑वादिनमिष्टजनघोकपरीतात्मा राजा प्रो- । एनं राजानं शरुशरृपस्तेति।॥ ३९॥ स उवाच दुदित-
वाच । न दि क्षम्यते तन्मया । हनिप्याम्येतान् । | रम्] यस्माच्चया राजानो विग्ररग्धाम्तस्रादब्रह्ण्यानि
र
~ 711 प्रिया मे मिता । सरयैधैव मे वध्या | तवापत्यानि भविप्यन्त्यनृतकत्वातच्चवेति ॥ ४० ॥ स
मटका; । नाति विढन्माुपरोदुमिति ॥ ३६ ॥ | च राजा तागुपलम्य तखां सुरतयुणनिबद्रहुदयो
|
|
|
।
|
|
722 नार्दपि ल्ट क्तु 2 सर्दति (1० इति) हिं 8० तया (० राजानस्) @&1 [अपि (णहि) ए
34 °) & 2 + भा जिवामीत्र (० तनिवबाम) - २) 8५ 72 71 5-6 &3 ० हि † ©1 3 + 3 ० राजा
51 ए ऋोव (० कोप) -- <) 7 @ 3 प्रन्लीयति, © नस धि प६९्त् राजानं ४८७ "पूत्री 85५ 7८ एए
प्रस्िपनि, भ प्रत्लीयनति 71 च घमाभ्यो, 7 @ 2 4 धा 72५ ० &3 ४०७] राजान ४० तया 5117र 71-3 विग्रर्घाः
चघाद्धेका (71 धा द्धो), धः घनप्रको -- °) 7@ 24 पूतम् ( ए टञ्यपूर्वा ) , 1 12५-८ © "टव्चाः पूर्व (7, 0
परि" (© प्रति ) (0 जति") पू), &1 ५2 प्र्धपू्वी
35 <) 7 &@ + चैवात, €1 नैनान्व § र 72४ तन्वव- 38 लः गजाः 7 © 4 5 यासातव दुहिता, € मा
न्रान्पगीक्षयाय -- ४) ऽ र 26 तन (प्राप्य) 5 | ते सुता, प यासा -- 703 63 तयान्म्यष्ठमर्थी , ए५ 69 चया
मनोघाद्, 8 (न्क & 12) कोप (र कोष) 5>-+ 720 | हमर्थी, © तयाप्यर्धी, &४ वया ममार्थी -- "7 प्रदीयताम्
+ ८ © व्रिमोक्षयमि -- <) © + [सथ वा घर्म, भा वध | (0 दीयताम्)
चोर (‡०प तवाधर्म) -- ८) 5: ए दि हिन्, ह+ दिम्िर्, 39 2० तथा (०7 अय) 4 अथ, 81108 रान्तो
फ0८किदवा 1 7५60 द्वितैः (० हिने) - लः वाक्य महुरूराजा धन्वा हृष्टोपि 4(€ णनाम्, 81105 अधने
35, ५3 105 डति 52 ० राज्ञे 8 (€ग्०श६ ७8) सुताम् (07 पिता) 51
26 721 ० नमेव“-नाःमा {51 370८7051 34 रात्, 1 3 दयात्, ए3 अदत्, ५ 25 ५ जन्वददा(73
7 इष्टचनधियोगदो सपरीना(© + “नातरा)-ना, 7 “द्नोक्परी "देत्, ठा 3 70 © ददौ, 120 ४1 अटद्राव् (0? जदाव् )
चातगमामा ए९10:€ गजा) 61 72 3 ४105 म §1द्या 2 -- ठ€07€ अद्वीच्+ 71 3 175 एदु, 2 & ब्राच॒ 84
9 प्रन्युवाच , 89 02 7५ ८ 63 [आ]योकाच, 7० 71 [वाच ० चैनाम् ९५ वाम् (1० नाम्) -- 28९1075 एन, &1
(19 प्रोवाच) -- 2 नद्धिष्चाम्परे।नदिक्षम्यि (म्नि 175 सुघ्रोमने एउ वृण ० एन 51 ह 78 घ एत (णः
छम्यने) ए 21 3 2८ 2 3 7361 2 4 प न्ना(ठ 8 एन) 5 ०८ राजान
क )म्यसतन , रः क्नाम्यत तन (0 क्षम्यते ननू) ऽर 3 40 लिः स, ६4 21 ४ 703 ताम् 51-3 12८
थण तन ०० मया -- ^ ण्वर्, 3 2८ 7; 3 7, 6 ©5 पवसुक््वा (० उवाच) 24 1613 +र सम
1 2 4 भ्ण द्धि प्रणस (ग्प्रियामे) 4ध्टिः म, न्युश्रोवाच (0 स उवाच) 4 दुद्ितर, 81-3 7) (०००९)
91 2 4 5 शरी +ल सक्षिता, ए1 2108 हवि 77-3 5) 63 7०5 चद" वादाय, € सुद्लोभने -- ए ४
-- 8०९ स्रत, &1 105 अत॒ 71 0० [एव 1 राजानो व्रहवस्वया (‡० खया राजानो) यह्व 18 1715 ण
वघ्यामे (ण धल्णञ ) <} 1 ६८७7 स्वया) ६० 7० 8 + ठ 70 (०८6 721) 63
37 5 ग्रसयुत्राच (० प्रोवाच) - 11 0 नाम स्ट; व्रिप्रल्ज्या 2४ ० राजानो ए 3 प्र ©3 +
-- र्या नन (एः ) 79 शोमना, गष वाध ्रोयना | अव्राह्म' 4. "व्यन्ति, 7० 5 05 इति 51 4 5 120
(० मुलन") -- 4८ तम्या, ठ 7 (८९६ 71-3 5) © 79 3 £ ८ ५1 [जा](८५ 73 [न] )ननिकल्वाव्, ©1 [तरेत
5 द्वि ल्लः पनत, धृ 105 महत् - 81 प्ष्टण्ञ चाद्विनद्, धः [जानन ©1 च (107 तच )
[ 671 |
¢ ५ ७
~ ~+ ~~
0.4
177
2 38
8 190 41 |
लोकत्रयैश्व्वमिमोपलम्य दर्पवाष्पकल्या वाचा प्रणि-
पत्याभिषूल्य मण्डकराजानमव्रवीत् । अचुददीतोऽ
स्मीति ॥ ४१॥ स च मण्डूकराजो जामातरमचु-
ज्ञाप्य यथागतमगच्छत् ॥ ४२ ॥
अथ कसचित्कारख तसां कृमारास्नयस्तख
राज्ञः संबभूवुः शो दो बरथेति। ततस्तेषां ज्ये
शलं समये पिता राज्येऽभिषिच्य तपसि धृतात्मा
चनं जगाम ॥ ४२ ॥
अथ कदाचिच्छलो श्रगयामचरत्। मृगं चासाद्य
41 9 61० पच 0 00) राजा 511९1 3 उपा
दम्य §1 1 $ गण (ष्फ } {0 तम्या प) ८० भ्य
721 तस्याः 0 सुतगुणग्रद्वह्दय , ७५ सुतगुणनिवः ; ४1 सुरत
निव 7" साच राजानमुपटभ्य सुतशषतनिवद्धह्ृदया 4 63 ५
0 द्रव॒ 91 उपल्य्ध इत्र (10 इवोपरम्य) 28 ग
{प हष" पफ #० "पल्य 7 726 हर्पेण वाष्प", 71 3 हर्षया
ष्पाक्ुलया, 75 हपीद्वाव्य" , 8 (०२९०) 88) हपंवाव्पसदिग्धया
७५ ०० [लाभिपूल्य पथ [स)निमपूज्य, १४ 9 यथा
सपूज्य ; ©1 सुपूज्य च ({0" [आ]भिपूज्य) 2391019 मण्डूक,
9 14108 च एव 3 ए 70 + 661 8 1 मटुक
राजम्, 7 तम् {07 मण्डूकराजानम्) 6115 हदम् 01070
अद्वीत् -- 1108 मदूकराज भवता ४०1० अनुगरृही" 13
2 76 "५ 07 द्रति
42 01-3 5० त्व 511 3 + एवा मद्रकराजा 8
7० 7५ ० ग © दुद्ितरम् (1० जामा") 23०£01० भुक्ताप्य,
41 108 राजानं च॒ 091 अप्रच्छत्
43 7८ गतस्य (107 कालस्य ) 81 ० तम्यां 6५ [ए]
तस्यां (1० तस्य) ¶1 #1 रा्खय कुमारा , ¶ ©1 2 ५ रात"
कमाराखयः (0" कुमाराखयस्तस्य रा्त') ए५ते; 281 तस्या
(ण त्तस्य) + वसूल" (0 सवमु) & ह1-3 दरो
मल, © + 11 दलो व } #3 वो दख (0? दलो वल}
-- 73 श्रेष्ठ (+०प्ज्येष्ठ) 231 907 श © चल (गः
प्रर) 8 ० समये 7" समाहूय (0 मम्ये) $)
7201-8 61 ४०8 पिता ४० राज्ये 6५ तदा (7० पिता)
8 (9९८९४ ©8 4} तपसे (० तपसि) ©) यतात्मा
(ण्ट)
44 ४६५2 7 09 अनुचरन्; ४" भगमव् (10 अचरत् )
8429-4 10 0/9 08 0प् च 613 7 [अनासा
(0 [बापाय ) प्र [साच् (07 [आन्वधा' }
45 210 च 21 3 प्रोवाच (19 च्ीवाच) -- 778
महामार
[ माकण्डेयसमास्यापर्वैणि
रथेनान्वधावत् ॥ ४४ ॥ रतं चोवाच । शीं मां
वहस्वेति | ४५॥ स तथोक्तः घूतो राजानमव्रवीद् ।
मा क्रियतामुवन्धः । नैप एक्यस्तया ग्रमो प्रदी
यद्यपि ते रथे युक्तौ वाम्यौ खातामिति ॥ ४६ ॥
ततोऽव्रवीद्राजा चतम् । आचक्ष्व मे वाम्यौ ।
हन्मि वा स्वामिति ॥ ४७॥ स एवयुक्तो राजभय-
मीतो वामदेवश्षापमीतश्च सन्नाचख्यौ रात्रे । बाम-
देवयाश्वौ वाम्यौ मनोजवाविति ॥ ४८ ॥ अयैन-
मेवं दुवाणमत्रवीद्राजा । वामदेवाश्रमं यादीति
000 (0) श्रीघ्र पाः ॥० भच्रवीत् (19 46} 1० 0० द्रीघधरमां
वहस्वेति 61 1?) 3 09 ४8 (द्रन्ला)४ ९४) ०ण मा 6
1 3 728 आकषस्व, 231 11 3 ¶४ 1 3 + व्रहियम्ब; 0४
मयहम्ब; ¶ 2 चाय (10? यस्व )
46 ९४ 00 प ६० छघ्रवीत्, ए छण ख, तृप प
स तथोक्त. 4५ स, @ 175 दहि + 3 एव, ¶४ 61 3
यथा (ण तथा) 8००7९ सूतो, 61 1 175 म - 8: ,
‰ (०्व्ण) 01-3) 68 न (गमा) -- 51 सन, रा 3
नम ({ग्रैप) 4281 द ० समो ऽ1ए1 3 पण्ड्
श्रगो ४० म्री ^+ सगो, 21-3 0०9 105 [जोय
701 2) प्रग्रहीतु (10 अष्ठीतु) ८५ ० यदि 83 णण
{जपि 28५ न (1० शिपि) 9 171 68, रथ (रथे)
2०076 वाम्यौ, 4 105 श्रीप्नी ©1 वेगेन गनुमशक्तौ (1०८
स्यातामिति)
47 771 छ , 61 दार" पुन" सूतमुवाच (० ततोऽग्रवीद्राजा)
8 (०५८्०)४ ७3} सूत (10 सृतम्) -- 75 ० मे 61
वेगवतो (णमे) प» © ५ वाजिनौ (1० वाम्यौ) - 2
701 0 च (णत्वा) ध हन्मिषतवा पृष्द्रामीति, 7४
69 ५ स्वाष्ष्टामि, ©) कमिह परच्टामीति (10 हन्मि वा
स्यामिति) ‰्णः दूति, 84 1०8 कस्य तौ चाम्यौ
48 5171161 2० म 2० राक्षो, 01 ५ ११ रात्ता
(0 राज-) {टः "भीत", 84 ० 16 195 सूतो 9
© 3 + शद्ापमयभीत (० श्रापभीत ) 2५ एणा छपा
र 171 6०्ण सनू ग" [नाघन्नवचख्यौ › ¶५ 3 4
[जिखोपाचख्यौ , & [ए]वमयवीत्, 7 साचख्यौ (1० ससा
चर्यौ) 1 8 (०5००४ @8) ० रन्ते 23+ 7५ 77
75 3 (णह 3९ शः }) 88 108 प(ल्जिः राज्ञे + (कणन
० रान्ने) "8 {ठः जाचरयौ
968^ तत पुन" स राजा खङ्गसुधम्य शीघ्र कथयस्वेति तमाह।
हनिष्ये स्वामिति स तदाह राजभयभीत सूत ।
| 672 ]
मण्डूकोपाख्यानम् ]
॥ ४९ ॥ स॒ गत्वा वामदेवाश्रमं तमूपिमत्रवीत् ।
भगवन्मम मया विद्धः पलायते ! त संमावयेयम्।
अर्हसि मे वाम्यौ दातुमिति ।। ५० ॥ तमत्रवीदपिः।
ददानि ते वाम्यौ | कृतसार्येण भवता ममेव निर्या-
त्यौ चिप्रमिति ॥ ५१ ॥ स च तावश्वौ प्रतिगृह्या-
सुल्राप्य चर्पिं आरायाद्वाम्यसंयुक्तेन रथेन मग प्रति।
गच्छधात्रवीत्छूतम् । अश्वरतातरिमावयोग्यौ चाद्-
णानाम् । नैतौ प्रतिदेयौ वामदेवायेति ॥ ५२ ॥
आरण्यकप्वं
[8 190 67
एवयुक्त्वा मृगमवाप्य खनगरमेत्याश्ावन्तःपुरे-
ऽस्पापयत् । ५३ ॥
अथर्पि्िन्तयामास् । तरुणो राजपुत्रः कल्याणं
पत्रमासाद्य रमते । न मे प्रतिनियांतयति । अहो
कष्टमिति ॥ ५४ ॥ मनसा निधित्य मासि पूर्णे
शिप्यमव्रवीत् । गच्छात्रेय । राजानं ब्रूहि । यदि
पर्याप्ं नियौतयोपाध्यायवाम्याविति ॥ ५५ ॥ स
गलं तं राजानमत्रवीद् ॥ ५६ ॥ तं राजा प्रतयु-
~~~ -------~ ~~~ _~_~_~_~_~_~__-~_~_~_~_~_~~_~~~~~~~~~_~~~~~~_~~_~_~~~_~~~_~~~~~_~-~- ~~~
49 &1 6प (प्प) प्नधेन ण) 1० अघ्रवीद प्रा छण
ष्यघ्ुवाएम् 7 0 घघवीद्राजा, ए+ गण राजा -- 8
(6४९०) व 3) पामद्धवात्रमाय 133 + 2 प्रया
{107 याहि)
50 ऽ! 1) १८११६ मगन (णत्म गन्या), दवत 0ण {पो
वामदेयाश्रम णा) 19 परायते।त 71 0ण चामद्रवाध्रम
1५9 4 23 3 610 नम् 9 69 4 {7प्ता' नम् पणत्
कर्प 13 गण ससषिम्, 00 0५0) प््पिम् -- 1\9 ०0
गरगो 013 (पार) मृगो +त मया 1५ ए 05 0
74 ८७४ मे ({गःमया) 70५ ५ (]\ {795} ) मयाग्रिद्धो
सग, १ सूगोयमापिद्र (0 सगो मया पद्ध ) -- 51 1
{4 70 [+ ९८3० त [समगत (कनि) 2) +
109 10४ @1 सनाव्रवितुम् (19 समाग्येयम्) -- 1५08
नुमि, 19 03 10५ ग्यम् 11 द) अमि प्फ एति
14 124 00 12५ (ग 694 लणा म + चाश्रौ (1० पाम्यी)
51 51 पवणो जन्रपीत् पणक्रपि - 51 1५*-५ 7,
[4 {1 [)1-3 ¶1 61 3 प ल्द्राति (0 ददानि) णय
ने दमे (भम) ~ चग गूतसर्यण भया मर्य
गू पन्या (गषत) पि कायण, 4४ © ५ एर
न्यया 71 {403 4 91 पुन , 7106) नु पुन (गः भना)
12८{ग९ निगार, 1\4 ए 7) (८२८९) 7० 7४) पम वाम्यौ
51 त्रीतम् (1० क्षिप्रम्) 1\4 61 नि्यानियितव्यानरिणि (61
ग्यश्रौ), व) ५) नियाप्यातिनि, ¶9 69 निर्यानयिनम्पौ ,
नियानिनस्यौ, अ नियन्याविति (० नि्यायी सिप्रनिति)
+ सुनरिमै प्र्यानयितस्याविनि (कप कूम^--क्षिप्रमिनि)
52 अ नया ([नमरच) पूण ढ3 + ज्णा य वृष
नना ({च) ©100 नावरश्धौ 1 रयश्नी (( तायश्वी);
व प्रगृद्यापि (1० प्रनिगृद्य) ७५ 9») [ज्रुनुल्नाप्य चपि
87 (€र्व्लु+ 7013 ४) वू 83 0) च वदा उणो
[भ्या ५(6तश्रायाद्, 0८15 राजा 1 गाम्पद्युक्तेन (84
उामीमदुक्न), ८ 00 0१ ०63 वामी(72० म्य, + मि)
प्रयुनन, 0४ 7 61 9 4 यउाति(ध्रः ताभी , 61 व्रामि }युक्तन
82
४11८7 रथेन, 16 175 त्ति 51 1{ 75 6 यत्रस ग्ग (10
शग प्रति) - 51 1 2४५ तच (+ त्र) प्राप्य (10
ग्ट) 7 63 ५ >> सूत (0 सुतम्) -- 8 (०९५०१४
७१) अश्वरसद्वय मिहावयोर्योग्यम् । घाष्यणाय (7० अश्वरना --
प्राद्यगानाम्) -\1¢ प्रद्यणानाम्, 73 5 175 दति -- १५
61 9 + प्रदेयौ (1०7 प्रतिदेयौ) 5111 3840 [दति
53 19 2531-3 10 2.-5 03 नगण प्वम्, 74612 4
0 णयसुक््वा 50070 मृगम्.) 14५ 7५ 1-8 8 (०५०)४
69) 175 त॒ §1 13 गण मृगमयाप्य 8 (९९८०])४ 63)
गा स्व॒ 1 नभ्वरेय (गण्य) 51040 अशठो 21
म्यरापयामाम (107 ऽम्थाप )
54 भा ०) जथर्भिश्रिन्तयामाप्त । -- 2) स तरो (0
तरणो) 6 ० राजयपु्रक 2; 211 कल्याण पुप्र , 84 कल्याण
यान › 71 क्व्याण दाहन } पर 61 कल्याणद पुम्र , 74 6४
यस्य्राणमश्चरव , >» कल्याणपाग्रः -- {10 न) [3 178
याम्पौ 726 14 6 213 नगण मे 4५्णिमे, 7 89 + ए]
14 वाम्यौ, ध्णत् 81195 ताम्प्र दातुमिति । तमववीद्पिरदृदामि
ते वाम्यौ 1५1 34 नि ० प्रति [5 प्रतियातयति,
द्रण निर्यानयेदिति (10 प्रतिनिर्यातयति) ^ यति, 7९५
11-3 1705 अश्री
55 2८.107 मनमा, 1९3-+ 7) 3 7 (९र्व्छ४ 71 3)
3 178 म॒ 7 7 (€ष्ण्णा५ 701-9 5) ©3 विर्चित्य, 71 प
पिनिश्िदय (1० निश्रिय) 1\1 8 (०९८०) 68) माते (10
मामि) - (८3 पर्या्तिर् ५५५८ पर्याक्त, 23 08 108
दा; ७1 कार्यं तरिं ५0653 ‹ निर्योननीयौ ({० निर्यातय )
&§11\9 4 ए 7८ © ‰) [उपाध्यायाय चाम्यौ (8५ "य आचष्ट)
(107 [उपाप्धायवम्यी) 24 ग [हुति
56 4० स॒ 51141 31; 3 6 0, [प्टुन, 1१4 70
100 1, 039 {णव (० [ष्ुव) 51 (1 870) 63 १
भाण त॒ {+ 723 507) त राजानम्
57 1६1 त राजान, 13 स राजात ({0त राजा) 6५
[उुयाच (प्रयु ) 4407 वाहनम्, 61 निग 108 अह
{ ५7४9 |
९९
८०८०५
€ 3 13
8 3 19
“ 3 19
185
2 4४६
46
3 190 57 |
३ । रान्नामेतद्राहनम् । अना ब्राह्मणा राना
मर्वविभ्ानाम्। कि च बाह्यणानामश्ैः कायम् । साध
ग्रतिगस्यतामिति ॥ ५७ ॥ स गलवुपाघ्यायाया-
चष्ट ॥। ५८ ॥ तच्छ्रत्वा वचनमप्रियं वामदेवः क्रोध
प्रीतात्मा खयमेव राजानममिगम्याश्ार्थमभ्यवो-
दयत् । न चादाद्राजा ॥ ५९ ॥
वामदेव उवाच ।
प्रयच्छ वाम्यौ मम पार्थिवत्वं
कृतं हि ते का्मन्येरक्यम् ।
मा लवा बघीटरुणो घोरपाशै-
व्हक्षत्रखान्तरे वर्तमान! ॥ ६०
राजोवाच ।
अनह सुव्रतौ साघु दान्ता-
वेतष्टिप्राणां वाहनं वामदेव ।
ताभ्यां याहि स्वं यत्र कामो सर्पे
महामास्ते
[ माकेण्डेयसमास्यापर्वणि
छन्दांसि वै लाद्यं संवहन्ति ॥ ६१
वामदेव उवाच |
छन्दांसि वै माद्थं संवहन्ति
रोकेऽयुप्मिन्पाथिव यानि सन्ति ।
अरस्मिस्तु रोके मम यानमेत-
दस्मद्विधानामपरेषां च राजन् ।॥ ६२
राजोवाच ।
चत्वारो वा गर्दभास्त्वां वहन्तु
्रष्ठाश्चतर्यो हरयो वा तुरंगमाः ।
तैस्त्वं याहि धव्रियस्थेष वादो
मम वाम्यौ न तवैतौ दि विद्धि।॥ ६३
वामदेव उवाच ।
थोर व्रतं व्राहमणस्यैवदाहू-
रेतद्राजन्यदिदाजीवमानः ।
अयस्मया घोररूपा महान्तो
-- 173 0पा {70 सनर्ह ण) ४० राजानम् (" 59) ~ ^ लः
"विधानाम्; 7 @ 24 ४७ इति -- ए 3क्रिचन,गृ
© * ५न (व 0ण न) किचिद् ([गर्क्रिच) ठ 7०790
7) 8-5 ० च 75 कार्यमश्रः (ए 405] }) ~ 3 -\
ए 04 64 ० प्रति ए:-+ 07 0/4 5 68 छण हति
58 ए8 4 59-+ 7 ©३ एतद् (10 एवम्) 5 एए
01-3 ८ [निा]चचश्नै (10 [जा] चष्ट )
59 23९1076 तच्छ्न्वा, 20 198 तद्रा = &1 भूयो (ण
सप्रिय) 7० चामदेवश्च 9 कोप", © क्रोधपरी्तातिरास्मा
§1 ए 21-४ 5 १०४द सभिचोदयन्चुवाच (10 भैभ्यचोदयत्),
४०त् ०0 न चाद्राद्राना 8 ० 209 0५ 5 & अचोदयत
[णः लभ्यो) -- (176 8४06 ‰{88 [ज]ददद्, &4 113
जददाद् (101 [भाद् )
60 5171 8 4०07 06 -- २) ङाप्ा 2 कात्र
मनन्यद्राक्यः ह « 52-+ 10 11- © कार्यमाभ्यामद्यक्य;
©५ फायमन्यर्न श्रक्य -- ८) 4 7० स्वं, © 11 ध्व (६
य्वा) ¶ हिमे, 81 3 47 ईिमीदुं ({० वधीद्) -- ८)
61 मतु, उ प्राहु (गव्य) 78: 3 वर्तमान
61 °) ©1 सुतौ -- ४) 7० तद्, ४ @ > + [एतौ
(1० [एनद् ) -- ^) © बाद्यणस्र (01 ताभ्यां यादि) ©+ 4
पितर (ण यद्र)
62 ©&1 ० 62-68° -- ९) © ‰ एतमू (107 एतद्)
-- °) 8 (०5८९४ (8, ©1 ०7 ) परेषु ( 0" अपरेपा च)
63 &1 0 68 ( %1 69} -- °) ऽ 6५सा
(णप्म्वा) 22-+ 726 20 2५ € & चन्वारस्स्वा वा (1
7008 ०८ चा) गदरैमाः सवद --2) 7 @ + घ्ण्णवा
> चातरदम » 2० 70 7, ® ©उ वातरषा {पवा तुरगाः)
ग्५ © 4 तु मेहा (ण तुरगाः) -- ९) 71 3 ५ [एर (ण
[षप) ए 2, + वाहौ -- ५) 4६७ मम, 8 7 (%्थ
706) 69 ४५ [ष्टु पर" 8४ ५ तावद् (प्न ठव) 51
ए! » [नवो ({ग [प्यु्ती)
64 ^) गष नतद् , पृष © 3 4 धा सच, नवे (णि
घोर) -- ४) 51 टय 3 यदिह मजीवयामि, ए» 4217123
{पाश्रष्ठ 8८ 7 95 19 पयः) ८ चदिहाजीवयामि , 1 @ 4
यद्मपे वचो मा - °) 7 जयोमया -- ^€ 64००९,
5 2 (छप्ट्म 71-9} 68 1705
964#* च्वारो वा यातुधाना सुरीद्राः ।
मया प्रयुक्तार्वद्वधमीप्पमाना
-- ०) 84 निघ्चतु, 7८ 8 (७भ्ध्नूण &3) हरतु (10 वहन्तु)
51 11 8 473 सवा (णसा) 7 + कितरूपाः, 701
2४ तच्चा", 2 व्रारदयत्यः 1 शिवदालाग्रदसता'
65 °) ते (धष्यि) (द्व्य, 1 9 08 दहि
( 674 ]
मण्ड्ूकोपाख्यानम् |
वहन्तु न्वां रितथरूलाथतुधा ॥ ६४
राजोवाच ।
ये त्रा विदुत्राहमणं वामदेव
वाचा हन्तं मनमा र्मणा वा |
ते ता सथिष्यमिह पातयन्तु
मद्राक्ययुनाः रितयरूलासिदस्ताः ॥ ६५
चामदेच उवाच ।
नानुयोगा व्रा्मणानां भयन्ति
वाचा राजन्मनसा कर्मणा चा |
यम्त्वेवं द्म तपमान्वेति विद्वां
स्तेन भ्रष्ठ भवति टि जीवमानः ॥ ६६
"व । अ, उचाच।
एवमुक्ते वामदेवेन राज-
न्ममृत्तस्धू रामा पोररूपाः ।
आरण्यकपवे
[ 8. 190 70
तैः शरूलदसतेषैष्यमानः स राजा
प्रोवाचेदं वाक्यमुच्चैस्तदानीम् ॥ ६७
उक्ष्वाफवो यदि ब्रह्मन्दलो घा
पिधेया मे यदि वान्ये विङ्षोऽपि ।
नोत्तक्षयेऽदं वामदेव वाम्यौ
नवविधा धर्म्लीला भवन्ति ।॥ ६८
एवं वुवनेव म यातुधानै-
ह॑तो जगामाघ्चु महीं कितीद्यः।
ततो विदित्वा पतिं निपातित-
मिध्वाकयो वै दलमभ्यपिश्न् ।॥ ६९
राज्ये तदा तवर गत्याम्िप्रः
प्रोवाचेदं वचनं वामदेवः ।
दं राजार्नं ब्राह्मणानां हि देय-
मेवं राजन्सर्वधर्मेषु चट् ॥ ७०
1५५ 8 7 (ल€नन्या१ 724) प 3 श्वा (म्या) 51
1\ 23 विद्युर् (प व्रिदुर्) 8 १361 ज 4 विः प्राद्यणा
{79 ण) 3 2८ चामदेव -?) 01 ५ एन, 2 भ्एण्या
(86५) ({07 न्तु) ~ 14341 0300 (एता ) 6१-66
-- ९) {1 361 जेन्या, 1५ 6१मसम्या 7४ 6५ सदहिप्यामि
ह (1०7 परिष्यमिष्ट) -- ८) §1 1 + 16 013 * ४
तरिनध्र्रएन्ता", 84 वः 61 4 ५3 निनद्रूटात्रह्रा ~ 46
82, 3 3 76 00 09{ नह "८८ 1) 4-8 @8 175
96५ वामदे उयाच।
म्तौ याम्य श्रिय गय
न्पुल्द्ानीनि प्रपच्चमे ग्यम् ।
श्रयच्द शीघ्र सम वाम्यौ न्वमश्वी
यद्यान्मान चीविनु ते क्षम म्यानं।
रामोयायच।
न प्राद्यतेम्यो श्गया प्रसूना
न श्वानुःाम्म्यद्य प्रन्रूति घ्यतत्यम् ।
गधयान्ना सप्रग्रिधाय स्वौ
नथा प्रद्मन्पुण्यलोर रमेयम्।
[(7, 2) एज ए 7001 03८ 03 स्लानीति 421 3 4
त प्रप्वम (1५ धन) ~ {1 4) 7 70५- यथालान,
70८ यरद्ासनो 3 2८ 03 तामित ~ (75) 7 वा
प्रटम््रा (10 प्रमूना) ~ (7 6) 1८ धमनम (07 घ्मलम) ]
66 3 (1 ॐ ता 66०? (८{ %] 65) - °) 71
{8}
नानुयोग्या , 16 नानुयोगा , ७४ नायुयोयाद् -- °) 7 हतु
(0 राजन्) - ^) 51 ए 7:-+ ८ यत््वेष; 70 74 093
यम्य, 71 © यस्नैव 51 धर्म , 7८ य्रदयन् ; 71 9 चाद्य
णस्, 2. व्राद्य ,¶०९७. ग्र (गप्र) + 73 8 6 वेत्ति,
11 3 [सुयनि, 1 [अदुम्येति, 3 [नाध्येति ({० [ना
न्येति) - ५) ८ 0 ० दि 0 ए 683 + [ह्
(णहि)
67 1८1 3 + 1-3 6 64 0 पोऽ (८ §1 ¶ ©
ध्रै (णिः मार्रं") -- ^) 8 (०२५०) 83} चोक्ते (10) उक्ते)
68 °) 1 3 + 01-3 5 प्रहा दलो (0 ्र्यन्दरखे) ¶1
©1 टृक्ष्वारयो यद्वि 7 व्र्यदग्धा, 7१ © 4 श्वो वायदिवा
मां टजेयुर् -- °) 716 ते (मे) 27 (चन्म
701-5 8) 7161 8 चेमे ((गःचान्ये) 79 © +येते
पिधेया भुवि चान्ये महीपा - ^) 7 63 ५ नोरसजेह , 61
त्नननम्रश्ये 8 (०५००]¢ 63) वामदेपाध (0 "दैवस्य)
-- °) 73 12 724 6 कम" ({0प धर्म")
69 ^) 51 या उतु (गम) -- °) 71 3 जगामाथ
शूष ©1 त महीत्न (० कितीन्न ) - ५) 511 71-8 6
दल्मेव ({० परै न्टम्)
70 <^) 23५ 7 © + गजनू (10 राजान)
जुष्ट, 71 दिष्ट, 8५ दृटा"
71 “) 7० वपतु (वत्वम्) - °) 511 जम
चापपाणि , 144 713 मोहान्वि्त (०प स पार्थिव) एज
-- °) 70
[ &75 |
8 190 711
भिभेपि चेखमधर्मानरेन्द्र
प्रयच्छ मे शीप्रमेवाद्य वाम्यौ ।
एतच्छरत्वा वामदेवख वाक्यं
स पार्थिवः घ्रतमुवाच रोपात् ॥ ७१
एवं हि मे सायक चित्ररूपं
दिग्धं विपेणाहर संगृहीतम् ।
येन विद्धो वामदेवः शयीत
संदश्यमानः श्वरभिसार्तरूपः ॥ ७२
वामदेव उवाच ।
जानामि पुत्रं दशवष तवाहं
जातं महिष्यां इयेनजितं नरेन्द्र ।
तं जदि तवं मदचनातमणुन्-
सतूणं प्रियं सायकैर्धारस्पै! ।॥ ७२
मार्कण्डेय उवच ।
एवयुक्तो वामदेवेन राज-
श्नन्तःपुरे राजयूत्रं जघान ।
स सायकस्तिग्सतेजा विघष्टः
\-8 राजा (01 रोपात्)
72 °) © «पून 5 [ 71-3 5 घोर" (£ चिघ्र')
~ ९) 7५७ + येनैप (10 येन) -- ०) 701 3 सभक्ष्य
माण , ¶५ सदष्य" - ^{४61 १४, §1 1 3 1085 ४ 0107907
73 २) ण 81 111 चुर् (1० जात) 51 {1 9 सैन्य
(हय न)जित, {4 51 + 7201-3 81 सेन" , ¶" 1 एव जातत}
© ५ खेन जित; 43 एव शूर॒ 7५ 70 63 « नर्द् - °)
एषसत्त; 0४१81 एचतवे, १५) + एत (गत) 8
नरद (1० प्रणुच्रस) -- °) 51 ए! 3 © तूर्णं प्रिये"; 1५
73 8 कुरप्रिय , 5 पुर प्रिय
74 प &4 105 00 करस्नं -- °) 7 (6ष्न्म 7001)
एवमुक्ते -- °) 2 7 (०२८५])४ 75) 68 तच्र ; (५ ©9 + तख
{ 0" त्व )
75 86076 78, 2 7 (व्ण 1-8 6) (8 108
राजोवाच -- °) + [ऽ)}ह वितरामि (0 हन्त चरामि)
© + चराम विप्रिय (70 चरामिव प्रिय) --ण) षा 34
निहन्म्यह -- ^) 8५ 8 (०५८०])६ 88) तिरमचेग
76 “) 74 8 7५ 79 71 +-9 68 यत्त्वमेन (7५ ८4
"व }, 78 प ए य त्वमेक, 1 + + यस्स्वमेक -- ) ए 3
महाभारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि
श्रुत्वा दरस्तच वाक्यं वभाषे ॥ ७४
दक््वाकवो हन्त चरामि वः प्रियं
निहन्मीमं विप्रमद्य प्रमथ्य |
आनीयतामपरस्तिग्मतेजाः
परय्यं मे वीर्यमद्य शितीशाः ॥ ७५
वासदेव उवाच
य॑ त्वमेनं सायकं घोररूपं
विपेण दिग्धं मम संदधासि ।
न त्वमेनं शरवयं धिमोक्तु
संधातुं वा शक्ष्यसि मानवेन्द्र ॥ ७६
राजोवाच ।
इक्ष्वाकवः परयत मां गदी
न वै शक्रोम्येष शरं विमोक्तम् ।
न चाख फतु नाशमम्युत्सदामि
आयुष्मान्यै जीवतु वामदेवः ॥ ७७
वामदेव उवाच ।
संस्परीनां मदी सायकेन
सददासि - ^) 8 79 ५ ५68 नस्वेतस्व, 7५७५ «स
स्वमेन, ध न स्वमेव 5133 38 7 (6०८९) 701-3) ¶४ 68
श्ररव्षं॑ -- “ ) 8 47८7013 6¶ 61 +न सधातु,
© न सदधात (10 सधातु चा) 1 3 प्रः द्रक्ष्यति; ८7
(6४८०४ 1-8 ) 08 हाक्यसे 51 ए) 3 हे नर्दः एष्णणमा
नरेद, 74 71 > चारनेरद
77 °) 71 पयता, 99 पद्यतु, ७५ पर्यतो 51 71 9
कपसमा, 79 61 24 धमे (गमा) प्५ 63 ज ग्रहीतु
-- ४) 511 3 नैन, 1० 75 १५७1 9 41४न चेव (@ +
"प) (ग्नवै) 7०० [एप §1 ए! = [जच (० [ए]प)
©1 हघ्रु (10 शार) © मोक्तु -- ए5 0) (एषा )
7778 -- °) {+ 3 ऽ जभ्यु्सषठेह , 9 ७4 प्युस्सहामि
61 प न चास्य नाशमष्ठमप्यु्सहामि -- °) 69 + जीवितु
78 8 00 8० (८ $] ¶¶१) - ०) ह+ 8 7
08-5 68 सस्पुङ्येनां $ ग् 81 3 ५ ध "दोमा - २) 71 61
४ तत एतस्मादू , ४ ७ + तदेतस्याद्
79 411 2188 ० (06 प -- °) §1 तथा ततः, ४
७५ ततस्तत्, © ततश्च तत् (10 ततस्तथा) 25 27» स (10
तु) - 1306 १9००, {8 + 701-8 178 राद्युवाच, 2? 7”
[ 676 |
„~
मण्टरकोपाख्यानम् |
ततस्तस्ादेनसो मोक्ष्यसे तम् ॥ ७८
मार्कण्डेय उवाच
ततस्तथा कृतवान्पार्यिवस्तु
ततो गरन राजपुत्री वभे ।
यथा युक्तं वामदेवाहमेनं
दिने दिने संबिच्न्ती व्यकंसम् ।
ब्राह्मणेभ्यो मृगयन्ती घनृतानि
तथा ब्रहमस्पुण्यलो्र रमेयम् ॥ ७९
चामदेव उवच ।
त्वया त्रातं राजछठं शयुमेधधषणे
वरं वृणीष्वाप्रतिमं ददानि ते ।
प्रनाधीमरं खजनं राजपुत्रि
आरण्यक
[8 190 82
हक्ष्वाङ्राल्यं सुमहत्राप्यनिन्ये ॥ ८०
राजपुव्रुवाच ।
वरं वृणे भगवन्ेकमेव
विंुच्यतां किल्िषादद्य भर्ता |
शिवेन चाध्याहि सपुत्रचान्धर्च
वरो घृतो टेप मया दविजाय्य ॥ ८१
मार्कण्डेय उवाच ।
श्रुत्वा वचः स गुनी राजयपुत्रया-
स्तथास्तविति प्राह ऊुरुप्रवीर ।
ततः स राजा दितो वभूव
वाम्यौ चास्मै संप्रददौ प्रणम्य ॥ ८२
इति श्रीमद्दाभारते आरण्यकपर्यणि नवदयययिकदाततमो ऽध्याय । १९० ॥
7५ ® राजयुन्युवाच, 7८ देव्युवाच -- ८) 84 72 7 ८
© युक्ता 8 (शयन् @3) एव (0ष्ण्न) -- ०) 5 20
071 4 6 63 सदविलती, 76 “वसती, ¶ 113 “विद्राति
1 3 चिदरामम्, 8 7 (6१८०४ 703 8) & नृम, 7" ©1
1 दात्रामम्› ए प्रश्नम्, 6५ प्र्रद्धम्) 27 जम्याकम् -- ८)
ए 70८ खगयन्, 92 74 57 © सखगयती , १3 63 + गायती
-- 1) 71 ©1 1 तथा सती, (9 @ + तथा चै वचह्यन, ‰{3
तथाह व (10 वथा ब्रह्मन्) 51 ए 71-8 पुण्यखोकाने, ए
© भ ब्रह्मलोक 51 ए 721-3 ६ घ्रज्नेय (र्म)
80 4 16 १८१, 7४ 105 966# -- °) पका
चिद श्चुमे (० जुभे) -- ८) 78 4 ब्रणीधा' ए+ न्य
1002 71 3 19 ©> ददामि ह4 ५ &५ ०० वे -- °) ए
प्रत्नानि स (० वीम) 40८71 2 6763 खनन,
पर जनक, ©+ च जन ({0य सखवजन ) -- $ ए1-3 पऽ
{0 80 106 105 8.67 ६16 प
966+ साच्वि स्थिर चेयमदु्टचित्ता
धर्म मतिस्ते मतत प्रयातु ।
वर च मत्त प्रतिकाद्ुम्ब सुभ्रु
स्वया शूष" पाट्नीयो हि निलयम् ।
81 51 7 713 राद्युवाच, 218 राजपक्युवाच -- °)
23 3 72५ 1^ 038 प्वमेष , 7 ]2९ स्वेत्रमेप ; ©1 एतमेव (107
एकमेव} -- २) 7५; मेद्य (0 अद्य) - 4 ्छिः 81०४,
01 2 एप
967^ शृत्तन बुद्धथा च विन्रद्धिमेतु
जीवेदक्षौ मम पुत्रोऽच विग्र ।
-- 9 ५० 81० -- ८) 51 13 मा ध्याहि, ए४्चा
ध्याय, ए५ 761 [071 23 125 &8 च ध्याहि, 1" ©+ जीवामि;
&1 चाख्याहि §1 1 2 + ¶9 © 4 याघधवा -- °)
3 द्िजद
82 51 71 माकादेय ठ“ (§1 ० उ") -- 2} §1 7
स्वाह ; ¶" [इ)लयाह (०7 श्राह) -- “) 79 © 4 तसै (णः
चास) ह + प्रददौ (णःमप्र') ठ एप 2५ 6 ¶५ ©
ग्रददौ सप्रणम्य
00नए०7 0 170 ए -- 21401 7८707; &1 ¶' ©4
आरण्य, © श्रीमदारण्य -- 515-270 © माकडेय
समस्या (7011०5०0 एए मदूकोपास्यान) 2 7० 7 7५ 6
&३ (भा गण इ एषपक्षण ०्06 ) कण्ठ ०णङ् महूको
पाख्यान ({गाणफव्त् ४ ए समाप्त 1 251 726} , छण त), 176
९188, 0015 वामदेवोपाख्यान -- 4दापा/ 71471 8 + 70
7121-3 € व्रह्यणमाहास्म्य ~ 4271 210 (ण88, ए0त5
0 706) 70 191 (708 199), 721 198, एतदा 34
प (10 र्ण [0 ) 194 (+ ग्ण 194) -- 100 70
10०3 728 72, 71 90
छक 4 ९५8४० &1₹€० 71 47) - ( ्षि० 21) 15 175 17
3 1533-4 29 70 124 € &©8 {6 80 190, णत् 10
1 4 2721-8 शरध्लिः ववष 206 (फणि 806 पप्प्फिभः
[ 67 ]
8 191 1]
महाभारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि
१९.१
वैदापायम उवाच ।
मारदण्डेयगपयः पाण्डवाश्च पर्यपृच्छन् । असति
कथिद्धवतधिरजाततर इति ॥ १ ॥ स ताुवाच ।
अस्ति खलु राजर्षिरिन्द्रघुम्रो नाम क्षीणपुण्यस्सि-
दिवासरच्युतः । कीर्षिस्ते व्युच्छिन्ेति। स मायुपा-
तिष्ठ् । अथ प्रत्यमिजानाति मां भवानिति ॥ २ ॥
तमहमघुवम् । न वय॑ रासायनिकाः शरीरोपता-
17{670६1 05008110 }, 17 {8 16 786 076 07 (06
पतर 6 पप्४66प 5८ 7 0४ ४ दप {9 १२त् 71१८०्त्
1167 (तौर 190 1
191
1 233-4 ०0 ऋषय ध © + ऋषिं (07 ऋषय.)
19-+ 10 71 4-800 च ^्ठिः च, 79 © ५108 परि
दृद इद्र्युन्नोपाख्यान ४ © ५ अ्ष्छन् ({० प्रू" )
~ 20107 भसति, 61४1 105 किम् & + भगवत" (107
भवत) 184 2 70 [28 + 6 चिरजात (0 चिर
जाततर )
2 © 0 स तानुवाच, ४70 108 पुरा कश्चिदू 81८97 खट
§1 ए राजन्, 7, 08 ऋपिर् (0 राजर्पिर्) - 2 12० 7
10? (7606 त्ताः) + ९ उष्म, ग् छि तख, 41 3 + जस्य
(प्ते) 1 विष्टिपनिति, 79 61 3 4 विच्युतेति -- 2
5५ 78 7 61 3 उपतिष्टद् , 83 उद्" -- 7५ 71-3 एव (0
सथ) 51 ०४ 0० अय प्रयभि' प्र 0 806 €पतं ०६9
¶1 0 मा भवानिति ५61 उमा (गमा)
3 05 ण 8४ 4 ० नहम् 4167 अह्म्, &1 105
एवम् 6५ सय्यवीत्; पं अनव (1) -- (४७ जलयुव, 72"
2४ ० 1०९5 कायवेष्टाकखस्वाच्, 63 नापि जानामि मवतमिति
~ प्रता ५ ‰¶०फ न 646 वय, 6४08 न 2 7८
70 7+ ४ ७8 वासा, 7 © रसा (10 रासा") 2301078
द्मरीरो, 28 2८700 7४ 6 ©8 108 न 8 7० 77 046
©» समारभामो; ५ ©» + समारभामहे 5०05 अर्थानाम्,
© » + 1०8 तथा 4{®ः मनुष्टानम् , 11 108 असि कश्चि
द्वतश्चिरजावतर इति (५६ 1} -- ^{&&८ ३, 79 ©+ 108
968+ पएवसुक्त' स राजर्षिरिन्ददुन्न पुनर्मामयवीव्। जासि
कश्िरत्तश्चिरजाततर इति । त पुन प्रयतुयम् ।
पेनात्मनः समारभामहेऽ्थानामयुषठानम् ॥ २ ॥
अस्ति खलु हिमवति प्राकारकर्णो नामो! । स
भवन्तं यदि जानीयाद् । प्रकृष्टे चाध्वनि हिमवान्!
तत्रासौ प्रतिवसतीति ॥ ४ ॥
स मामश्चो भूता तत्रावहचत्र बभूबोख्कः ॥ ५॥
अथैनं स राजर्षिः पर्यपृच्छत् । प्रत्यभिजानाति मां
भवानिति ॥ ६ ॥ स दहते ष्यालात्रवीदेनम्।
70 3, §1 (० वा] एगतऽ प) ० मासुवाच ) 1 71-3 6
8156
969» तमहमघुवम् । आकुन्वात्कार्यचेष्टाना न प्रत्यभिजाने
ऽहम्। स मामुवाच 1 अस्टयन्यश्चिरनाततर इति । तमज्ुचम् 1
4 23 070 (षक ) {नण असि 104 ण्) ६० उदुकम
रवीत् 108 11300) खलु १५ तु (10 खलु) 219४
7 (०२००])¢ 11-3 $ } ए 81 5 प्राचारकर्णो, १५ © + प्राका
रवरणं 4५ उदक" 23 1 (०१८०४ 9 6) ग @ 105
प्रतिवसति - 4५८७" स, ८ 7 (62८९४ 7721-9 6) 68 105
मत्तश्चिरजातो ५ ७५ ४८५05} स ४ भवन्त 61 (ए
४7081 ) भवन्त यदि स (पसर भवन्त यदि) प छप
भवन्त 51 1 ऽ जानाति (0 जानीयाव्) 4४७ जानी
यात्, 5५ 0५ 195 इति -- 23076 प्रकृष्टे, 51 3 7५ 7
24 6 083 1785 इत © ० {८07 प्ररृष्टे प ६० तच्रवहद्
(108) नू ५ विप्रकृष्टे (10 प्रकृष्टे) 41४67 भ्रङृटे, 51
108 नाशचेनानीतो , 73 नाधुनानीतो 51 ए ० चाध्वनि
प नाध्व' (0 चाध्व") ५6 चाध्वनि, ए४ +.81 71-3 6
प्रव प 105 दतो; 72 &५ यतो, 61 ततो - 51 ए*-+ 75
ए-3 हत् @1 ५ पा यत्र (पतत्र) 51 ए9-+ 70-3 5
० [हति
5 ॐ 0 5 (५ १1. 4) © ० ण १० तत्नावहद्
(भ् ४1 4) 8०6 स, 8 0 (6प्८क्४ 701-3 5) 88175
तत॒ 7» ७4 समाश्वस्तो, © स मश्वो (८स मामश्वो)
7०० तत्न 51 [ए 9 उदवहद्, 7५ 8४ तव्रायाद् (107
तच्रावषदु) ^+एशःयत्न, 51 एय 3 205 असौ, 3 + 70
23 3 ठस 51 ए 3 उद्युक्तो वमव (एर ४्फणञ्) ) ग
©‡ + अमूल्म (0 वभूव)
6 520 6 (५ १ 4) पप्र (नण स,5षद्
1-8 507 स राजपिं 5 + 72५ 7074 ०९3 स राजा,
83 राजास (10 स राजर्धिं ) 19 47 3 5 फा अप्च्छत्,
( 675 |
इन्द्रय्यप्नोपाड्यानम् |
नाभिजाने भवन्तमिति ॥ ७ ॥ स॒ एवयुक्तो राज-
पिरिनदरदय्नः पुनस्तयुद्छमत्रवीव् । अस्ति कथि-
द्धउतधिरजाततर इति ।॥ ८ ॥ स ॒एवयुक्तोऽत्रवी-
देनम् । अस्ति पचिनदरद्युख्नमरो नाम । तस्मिना-
डीजद्नो नाम चफः प्रतिवसति । सोऽस्मत्तधिरजात-
तरः । तं पृच्छेति ॥ ९ ॥
तत हन्द्रद्युघ्नो मा चोकं चादाय तत्मरोऽगच्छ-
यत्रासौ नाडीजद्भो नाम बको वभूव ॥ १० ॥ सोऽ
८1 3 ५ 70५ 0 7५ 6 ©3 पप्रचद्र, 19 अच्वरीत् (० पर्य
ष्रच्छन्) 1६ पर्यपरन्रत्, 1९५ 1201-3 15 म रजा
-- 13०१० प्रन्यभि + 1\3 105 एचित , 12: फश्चित् प" गण
प्ठिप प्रयसि , पा ६० अप्रवीत् (78) 23। ८ प्रलयभिजा
नीने, 2५ 707 0५ ५ 63 प्रतिजानाति 71034 मा (10
मा) 511५1 2 अधननष्च्दरकश्ि(1\1 किचि)न्मामभिजा
नानि भवानिनि
र 32960 7 (८ \1 4,6) ^{ध्लः सुहर्म, 27
(श्प्ल्णा+ 01-3 6) 09 105 व ए्वणि९ ननवीद्, 71 3
पर तम् 45171 306४ 4ण्व (गिण्नम्) - 87
(९९०८०१६ 1-3 ४) 71 ©४ नासिनानामि 0५ ०४ हति
शर 00 {700 ति ण) ४० पष्ट (1 18)
8 71 0प 8 (५९1 7) प ०ण ण ६० भ्वीत्
(€ १16) &§1 11964 तण म ए 77 70+ ० ©
हण) राजप्रि ५1९ जप्रवीन पवि कण (कष ) प्फ
मय्दीनत घ ० चोद (1० 10) ~ ए्वग० मन्ति, 23 70
7५ ०8 (९१८०४ तू 2) 1705 जथ 8 (९९००६ ©3, 11
219 ठा) ) रसयत्तद्च् (107 भवतय््) - ५10 भयत, 11 3
81 8 47 63125 सरसाघ्राच 1 3 24 17 73 चिरजात
{107 चिरजाननर }
9 ग 3 नगण 9 (ल ₹17,8) 2 720८ एप 04 6
@3 07 णनम्, ४6 १९५ दृदरद्युम्र नाम सर् {1० इन्द्रय्स्र
मरो नाम) - ¶+ 64 जम्पिनू (0प नम्मिच) + 72; ©:
नानलीजवो , 75 नीर" , 911 नाटीक 511; 3 प्रनिनियमनि,
©1 श्रनिवसनीनि ~ 3 73 सोम्मच्; ¶५ © + म मत्तय्
{ {07 मोऽम्मत्) 4107 "जाततर , §1 4 4 7) 3 एण
108 ति -- 12५ ©3 15 तस् एर्व०्छन &17५73 86
पृच्टरस्चनि, ©3 पृन्टनेनि
10 10) 10, 70 ण ण) 16 चोद्धछ (५ \ 1 8)
६५ 713 छण लन 5: ए४ ततश्च ({0 तत) [3 07
(षा ) {0 इन्द्र" ण] ८० मयान् (1० 11) 8 (0,.८्०्)४
03 नृ] >+ 00 } ० 17८ 75८ च 141 + 318 47
अआरण्यकपवै
[8 191 14
साभिः पृष्टः | भवानिन्दरच्युञ्नं राजानं प्रल्मिजाना-
~~~ --~- ~~~
नाभिजानाम्यहमिन्द्रघयुभ्नं राजानमिति ॥ १२॥ ततः
सोऽसाभिः पृष्टः । अस्ति कथिद्न्यो भवतथिरजा-
ततर उति ॥ १३ ॥ स नोऽत्रवीत् । अस्ति खलखिविैव
सरस्यङ्भपारो नाम कच्छपः प्रतिवसति ! स मत्तथिर-
जाततर इति । स यदि कर्थयिद्भिजानीयादिमं
राजानं तमङ्कूपारं परच्छाम इति ॥ १४॥
(९९८९) 71 2 6) 5 © (6 5८ग्द च 51 न्यपतद् »
81 3 [ऽ}भ्यपतद् } 1५ ?21-8 [अगमद् ; 7५ [ऽ}म्यगच्छद्
51 8 ० नादीजदौ 28 नालीजघो, 15 वाख, }4
नाटी 51 18 ०0 नाम ©1 0 वको
11 भज 11 (ल रा प) © 1 परिष्रट - 5610९
भवान्.» §1 [1 105 अपि, {४830० जस्ि 73७9 ५माम्
(07 भवान्) 2301010 न्द्रदयु्च + 8 ५131 3 4 7 (6९९)
101) 63 178 मम् 11 ०० राजान 3 2० 7+ ८ 68
अभिजानातीति, ¶५ ©: + प्रतिजानामि
12 ग् ० 19 (ल सप्र) 61 13 71 नण स
70०1 प णच, 70४ 68 एनम् (0 एवम्) 81 8 + 7४
74 ८09 ० उक्तो 1 7 (९३००४ 721-3 8) 8 (¶1 ० )
सहन ध्याप्यात्रवीत् (9 पषा ) 51 13 0 सुहूर्व
भ्यान्वा ~ 72५ ० {०0 नाभि ण} #0 ऽनवीद् (1 14)
20८ नष्टिं (मः नानि) 51 13 705 ० [जहमिन्ददयु्न
राजानम् 2301019 न्द्र › 723 8 178 दुम , 8 (6६८०) &3,
ध्र1 0 ) भवत 352 70४ 07 इति
13 7; 0) 18, पृष ० ए) ४0 पृष्ट (ध \1 12,¶).,
61 ए $ 26 © {ष्ठि ततत ण) ४० "यवीत् 1 असि (7 14)
010 स १४ अन्यो, 83 + 09 08 68 ०0 असि ए
7 7 {८ ©3 धप्प्णञ) मन्य ० भवन 41९ "जाततर ,
77 705 64 178 नस्ति
14 + 6100 स नोऽत्रवीद् (0 72+ ५ ९1 12)
-- १ 07) {7000 सरस्य घा) 0 तत स (1 16) 51 7एा-3
18 ¢ स्वस्मियेव, 3 20 2" 7 ५ @ऽ खटवस्मिन्नेव (0
({० मरि्वह्व) 51 [भ)गूवरो , 12 वारो , 1८३ “वारो 51
प्रतिनिवसति - 13 731 + 7 (०2०० 7013) 68 छण
नि -- ग ०0 स, 7४0 सयदि, 718 ० यदि
© 4 ६८४08) यद्वि पय् कथचिदु 2120 कथविदू 18
अजानीयाद् , 8 (०>०ना४ ©, ५ 00 ) जानीयाद् (0
अभिजा* ) + 1721-8 ए1 61 प्व सफूपारम्त (प तमकूपार )
51 ए 8 अकूवार © 7" ०7० नकूपार 23 7 (०४०९४
[ 679 |
०0
[1 7.1
0० ०
8 191 15 ]
ततः स वकस्तमदरूपारं कच्छपं विज्ञापयामास ।
अस्त्यसाकममिपरेतं भवन्तं कंचिदर्थमभिग्रषटम्। साः
ध्वागम्यतां तावदिति ॥ १५ ॥ एतच्छरत्रा स
कच्छपर्लसात्सरस उत्थायाभ्यगच्छचत्र तिष्ठामो चयं
तदय सरसस्तीरे १६ ॥ आगतं चैनं वयमपृच्छाम।
भवानिन्दरय्युस्रं राजानमभिजानातीति ॥ १७ ॥ स
हवं ध्वाला वपपपूरणनयन् उद्वगरहृदयो वेपमानो
विरसलञफल्पः प्राञ्चङिखवीत् । किमदमेनं न प्रल्य-
भिजानामि । अरं नेन सहस्रृतवः पूर्वमभ्रिचिति-
{\-8 £) ©? पृरखध्वमिति , ©1 पृच्छेति; 63 ४11 पृच्प्रामेनि,
७५ पृच्छामीनि
15 79 00 तत स (ल ९1 14), 71 0) ततः
{४67 तत , ए 105 स उदित 969 4०ण तमू 51
1९3 » अकूवार -- व ० (न ) {0 समित्रेत्त णा) £
राजानमभि (10 17) 10५४ ०0 जिरि; 75 ० भयन्त
89 + भगवत (10 भवन्त) §1 23-+ 729 9 5 0; 711
किचिद्, ५ कश्चिद् ६९. सभिप्रापु, {५ 01 70 3 ग्रु
©1 + लपि द्रष्टु - ए+ [ज]भिगम्यता; 75 [जव
16 गा 0 16 (भग 1] 15) [प 187 ( छन्नम
7201-8 6) 89 76त तत {07 एतत्) पात 02 म॒ §1 [13
31 8 ०070 तरस्मात्सरम उस्थाय 51 अभ्यागात्, 1-3 231 3
70 721-4 © 71 मभ्यागच्छन् 51 13 21 5 00 यत्र
-मरसग्वीरे 7५७५ ५7 तिष्टाम + 713 प्र 83 711
1४87 तस्य 11 सरस 101 28 126 6 113 सरस् (07
सरसस्) 3 ©1 + सरम्तम्य ({07 तस्य सरमस्)
17 ग गप प्फ) ४ राजानमभि (५ १1 16) 2
अभ्यागत, 11 आगच्छत (0 जागत) 51 71 ४त (गि
चेन) 8 423 721 78 8 6 चयमष्रच्छाम , 7, वयम
पृच्छन्, 12५ © वय प्च्यामो ५{10८ अप्रन्छाम, 120 105 इति
-- 2800० भवान , 5 ए3 128 अपि, 7२४ अस्ति, पू 29 +
1 लव, पः कचिद्रय 46 भयान्, 51 108 तम्, 13 $
00 7-9 05 ४1 दमम् 7४ 89 4 इद्रदयुञ्चराजान जानातीति
18 51 7 713 ४0" वराप्पपूरमलोचन (7; 9 "पूणैकट-,
&1 "पू्णवदन ), 8 7८ 7८ 74 ० © याप्पसपृणनयन" (54
` पूणस", ° 'पू्णवदन ) , 71 ७ याप्पादुपूरण" , 7५ वाप्पपूरण
बुनन + 71-8 गण उद्धिञ्नद्यो 51 71 -+ 75 चपेमान
(7५ "ना) उद्विम्नवेता (7 उद्धि्म' वेप ) - 111 कथम्
(107 करिम्) ४ @ ५ ० आहम् 71 एतद् (10 ण्न),
०0 जह (गिन) §1 ह 713 5 प्रलभिन्नाये; 8 70 77
मदामासते
[ मारण्डेयममास्याप्वैणि
पूपदितपूर्वः । सरथेदमसख दक्षिणादन्तामि्मोमिरति-
क्रममाणाभिः कृतम् । अत्र चाहं प्रतिवसामि
॥ १८ ॥
अयैतच्छच्छपेनोदाहृतं श्रुत्वा समनन्तर देवलो-
कादेवरथः प्रादुरासीत् ॥ १९॥ वाचशाशरुयन्तेन दु
प्रति । प्रस्तुतस्ते खर्मः। यथोचितं यानममिप्यख।
कीर्तिमानसि । अव्यग्रो याहीति ॥ २० ॥
दिवं स्पृशति भूरिं च शव्दः पुण्यस्य कर्मणः ।
यावत्स शब्दो भवति ताव्रुरूप् उच्यते ॥ २१
1५ ५ 61 8 }73 प्रल्यभिन्तान्यामि, 7" प्रति्तास्यामि - 2
70४ ०0 अददि 8 5 726 7/0 7/ 6 68 इद (10" सह)
5 713० हि 21 इद्रदुभ्नन+ ०५ (फट 5९ ण )
ष्ट युभ्नेन (107 अद यनेन) एर्घ०ा० सस्र") ¶ © + 105
नजमद्कत् 7 पानितपूव (0 [उ)पदित' ) 51 81 उमः
सयो यजेपूपहू( ५4 "टत , ह ५ 28 मषक वश्चितिपूपहि
(ए "चित, 28 7५ 70 7५ 5 © "छ वश्चितिपु यूपा
आदिता , 71 3 "कम्बश्चितिपूपतापितः, 5 “ङ्न्वो यूपा धमि
षिता , 211 जमटृग्बो्निचिनिषु पातितपूत्रं -- 2०10710 सर्,
ता 77 71 4-० © दक्षिणाभिदं
स्ताभिर्, प्रज 03 + दक्षिणोदकदरत्तासिर्, 1४५7 [ल]भिक्रममाणा-
भिर्, 71 : [ज]तिचक्रम^, ¶५ 02 करममाणा , 6५ कर्मणाहंभिर्
12० गुरहृत ({0" कृतम्) -- 81 धि अतोच्र (0 जवर)
©2 400 च 51 रा 300 इति
19 51 73 इदयेनाव्रत्, 18 अवैतावत्, 1 अथ तत्, 7
अर्भैव 13९1018 कच्छपेन) एण 1234 ५ 2८ 10 1/6 63108
सकट 21 ७3 व्याहत (0 [रद्राहत) 5 7 (र्ट
71-3 5) वण ©8 तद" ([07 मम") 51 1 देवटोकोदीय
मानाः, 13 "लोकादरीयमानार थ (810) 51 71 3 आदुरासन्,
12; प्राटुरभूद्
20 5111-४ 76 ०० च (ण्णः चाच) ©1 वत्तमो
(107 वाचश्च ) -- 16 स्वर्गोथम् -- 78 जथोचित 1, 8
7 (0न्ल 7201-8) 7 &३ प्रतिपयम्व , (४ ©4 211 अभिप्रपचचम्ब
-- 5 कीर्तनस्यव्यमो (७८), 1 * कीर्तनेनाव्य्नो, 8
(००९४ ©8) कीर्विमानन्यग्रो (प कीर्मि" । नव्यो )
21 °) 3 9; ज्ाब्दश्च पुण्यक््मेण - °) 72 गर्भो
(10 शब्दो ) -- ०) 8 (७५०४ &3 ) ताच स्वगे मदीये
22 ^) {9 + 78 सीयते; 06 गाय" (0 कील" }
51 1 * 71 3 यख गीयेत (0 कीयते यस्य) 23 72 77
2५ ० 63 पणा) यस्य 811 लोके -- <) 71 ठ1-3 7
51 ह 7201-3 6 175 पूं
{ 680 |]
उन्द्रलुम्नोपान्यानम् |
^
अकीर्तिः कीत्यैते यख लोके भूतख कखचित् ।
पतत्येवाधमार्त्टोफान्यावच्छब्दः स कीयते ॥। २२
तम्मा्कल्याण्रत्तः सखादत्यन्ताय नरो वि ।
विहाय वत्तं पापिष्ठं धर्ममेवाभि्॑शरयेत् ।॥ २३
इत्येतच्टरत्वा स॒ गजात्रवीत् । तिष्ट तावचयावर-
दिदानीमिमौ वृद्धौ यथास्थानं प्रतिपादयामीति
॥ २४॥ म मां प्राकारकणं चोद्यं यथोचिते खाने
प्रतिपाद्य तेनैव यानेन संसिद्रो यथोचितं खानं
आरण्यकवं
|
|
|
|
|
{9 191 %8
प्रतिपन्नः ।॥ २५ ॥ पएतन्मयानुभूतं चिग्जीत्िना
दृष्टमिति पाण्डवाचुवाच मार्कण्डेयः ॥ २६ ॥
पाण्डवाथोचुः प्रीताः । साधु । योभर्नं कृतं
भवता राजानमिन्द्रधु्नं खगनोराच्च्युतं म्बे खाने
खर्गे पनः प्रतिपादयतेति ॥ २७॥
अग्रेनानव्रवीदसौ । नल देवकी पुत्रेणापि कृष्णेन
नरके मज्जमानो राजर्पिनरगस्तम्मातछच्टरात्ममुद्त्य
पुनः खरग प्रतिपादित हति ॥ २८ ॥
हति श्रीमदामारत आरण्यकपर्यणि णकनलचन्यधिकश्चतनमो ऽध्याय ॥ १९९ ॥
(५८८९ 721-3 €} ©3 म पनति (07 पतद्यव ) -- °) 1
21 2 47072, 5688 प्रत्री"; 75 [सि]न्य री, 761 3 4 ध
तुकी" (प्मङी)
25 °) §1 2 कल्याणदत्ति , 7¢ उनत्तमवृत्त , १1
कन्याणयुक्छः -- ४) ए4 54 3 श्ननवाय, 71 3 जानल्याय,
12५ कल्याणाय, 7 © ५ द्राता तावन; © अलयर्भं च ए1
21-3 76५ 72 12+ 6 & सनताय नर सदा - ८) + 83
17८ वित्त, 81 70 7, &8 चित्त (छप चत्त) - °) ए3 7८
शुन वृत्त (0 धर्ममव) 51 एग » 4 713 [आमिवर्धयेन,
४ 7; मदराश्र्ेत, 52 70 ज ० 63 ममाध्रयत् $ 7 @ 4
[भनुतश्रयन
24 8 (लव्छु४ @) ० निष्ट नायद्, 81423 7
(९८०६ 7 8) 68 00 इनानीम्, 1४ 0 इति
25 9 क्ण मे &§ 7 4५ 82 ग्राकारवर्णं, 2 7५ 07
+ ८ 61 ? प्रावारस्ण , 71 @&+ प्रकारक (84 “व }ण§ [7 प्रवर
कण 4 चोद्य, ४ 1705 च 1 ची" (0; यथो")
10८ 7८ © यथोचित (726 &+ “त ) स्थान 1» ० तेव
गृ 61 34 शा तणा [एत्र गृध चत्र (ग [एब) 1५8
(९्ट्नु 1 683) देवयानेन (0प् यानेन) दृष 1 छण
मनिद्धो 51 ॥६९। मचिद्धी, 1 70 ज © 68 सम्थिनो, 1५
©+ मव्रिद्धो, 25 सविद्ध, ©1 सुसिद्धो 24 ०) यथोचिन
म्थान ५ यधरोपयित, 23 इत्रि यथोक्त (107 यथोचित्त)
& {८0 प्रतिपन्न, 24 175 इति, (9 @ 4 108 ण्व पष
(नष्व्न)४ 51 3 54 01 3) @ प्रतिपदे (1० "पन्न )
26 7 2 2 7 (6न्थः 1721-8 6) 7; @ तनं (ी
छनन) 1 8 4 8 72८ 70 702-+ € वृ @ प चिरजीपिनें
च्या(1० "च्म 2161 ए14 मात्य
27 2308 पाण्डवाद् ६ 12८ 11175 नम्ुपय , 1४
813 ५ तसू; 7 क्रययः 7107 च 22-47 (€प्व्स
01-3 ८) ©8 213 ० भ्रीताः - 8 7 (श्न्घ्ट६ 213)
86
॥
|
|
।
|
|
[ 681
© (४ ६7997 ) मवतां छत, 4 यथा 70 12८ ¶ स्वम
रोक्च्युत ह+ 7८ 6 71 @1 3 भभ स्व ([ण्भ्चे) 7
0 भ्वर्म, 1 8 4 8 70 04-2 त @ 0 स्वर्ग पुन
701-3 ©1 धि (7 प्रणम्) ) पुन स्वर्ग, प @ + > पुन
म्बर्मटोकर
28 1 8 7 © जधतान् 3 75 8 (०ष्८९्)१ &)
प्र्यववीदू (प्य }) 2) 31791 > ५० असौ 7
य (10 अमौ) -- ८०076 ननु, 71 9 15 नष्टो, ४
© 2 ५ अनेन 51 ए+-५ 71-3 5 निमज" , 71 पथ्य" (107
मज") §1 ए» उद्धृ, ए 8 मञुद्ूत = 1 77 7५ ८ &
४ष्287 समुद्धृत्य धव पुन +, (1 3 + 11-3 पणम पुन
धपत स्वरम 287) (कप्टम॥ 01-3) उप्रापित (० प्रतिपारित)
01077०7 ~ 21010 2471077 51 1 43 + जारण्य
-- 5100 7 ण्ठा 681 माफडेयसमन्या (1०10८ 13 हद्
युख्ोपारयान) 3 48762 3 3 (भान्ण शण
९40 72706) फठपन्रठप ००] दृदरदयुम्रोपागयान -- ८1411/
10 (पाऽ, ए गव 0 [00 ) 77 198 (70 1947),
71199, 71 3 4 त (व एय 70 ) 195 (83 न
197) -- 5001 7 1 %, 1209 73 18, 7 १4
19:
1 416 {116 1, द 18
970* युल्वा ख राजा राजर्परिन्द्दयुन्स्य नत्तदा ।
माण्डेयान्महामागा-्वर्मम्य प्रतिपादनम् 1
{[(7, 1) 1 277 एब्तु (गम) 7 3 मव (0
रात्रा) + 81 ०08 गातर्पिर 7४ ण्नच्छरत्वान राना
(10 06 [0 प) ए 11 + 79 (ल्ल 7013 ६)
तथा (‡०८्तला) - (1 2) 1: मारदेय मद्यामाय~ 51 ‰
1
ए 1..0९।
८८०८
3 3 ~~
= ~ 1
~ = ~~
।, 1, 11
9 192. 1 1]
मदामासे
[ मार्गण्टेयसमास्यापर््रणि
१९२
यैरपायन उचाच ।
युधिष्ठिरो धर्मराजः पप्रच्छ मरतर्पभ ।
मार्कण्डेयं तपोबद्ं दीर्घायुपमकर्मपम् ।॥ १
विदितास्तव धर्मन देवदानवराक्षसाः ।
राजर्व्ाश्च विविधा छपिपयाश्च चाश्चताः ।
न तेऽस्त्यविदितं िंचिदसिरंलोके द्विजोत्तम् ॥ २
कथां वरिम भरने दिव्यां मनुप्योरगरक्षसाम् ।
एतदिच्यम्दं ओतु तत्वेन कथितं हिज ॥
कुबलाश्च इति ख्यात दक््वाफुरपराजितः ।
कथं नाम विपर्यासाद्ुनधुमारलमागतः ॥ ४
एतदिच्छामि तेन ज्ञातं भार्गवसत्तम ।
100 7013 $ म्वर्गसप्रनि ]
-- 2) एर महाराज (7 "मार ) (1०८ धर्म") -- °) 7,
09 भरतर्पभ 51 ए9 » 21 7०71-3 ऽ पुन पप्रच् त मूर
-- °) &1 1 3 गुद्धा^मानमकःम'
2 2301019 9, ० 61 18 युधिष्टिर उ" (61 ० उ)
-- ४) ©) + 711 “रक्षसा -- 4) 511 3 ५713 9 पिदा
चोरगगधर्या (107 2०), पणत् राज" (1० ऋषि") - ^) 8
(०२५०])४ 88) द्विजररम (1० द्विजो )
3 ५) 511 713 तधा, न५ © ५ अथ ([० कथां)
5 1४ + 713 5 दिव्या, 11 3 पुण्या) ए५ 89 + वश्नानर् ({भः
दिव्या) -- ४) 517 21-8 ९कथा पुण्या महात्मना; 81
मानुषोरगराक्षनां -- 460८ 8०१, 79-+ 7 (0०्छ])॥ 1213 6)
ए 108
971* दवेवरान्धर्बयक्षाणां फिनराप्परमा तथा ।
[120 "दानव" (07 "गन्धव ) 8 (०८८०])६ 8) सुषणर्मिनराणां
न्च यक्षाणां च मीजर्मां ]
^) 8 7? (ष्ण 719 9) 6 इदम्, ©+ श्रोतुम् ({ग
पतद् ) 8 (०ण्णह 88) मगन (10 [नह श्रोतु) ~ %)
&§। ए 7० 7५ ५ ७१ द्विज मत्तम (1० कथिन द्विज) 3
तच , ¶1 रवा (07 द्विज)
4 °) 7५७) + द्ष्वकुकुल्सभव
5 ^) 63 [जाह श्रोतु ४० तयेन 180 (१8 भ) {०४४ )
-- ४) 5" भागैवनदन, 21 भरतसत्तम, 7५ मार्ग च मत्तम
-- 4८५7 6, 8 7 (०ग०७])6 71 8, 76 पापा ) 68 178
912* यैद्रापायन उचाच ।
विपर्यस्तं यथा नाम ऊुवलाश्चसख धीमनः ॥ ५
मार्कण्डेय उवाच ।
हन्त ते कथयिप्यामि श्रृणु राजन्युधि ।
धर्शिष्टमिदमाण््यानं धुन्धुमारस्य तच्युणु ॥ ६
यथा म राजा दक्षाः करुलाश्रो महीपतिः ।
धुन्धुमारत्यमगमच्तच्दरुणुप्व महीपते ॥ ७
महर्पिर्विश्रुतम्तात उत्तद्र इति भाग्त |
मरूधन्ययु रम्येषु आश्रमस्तख कर्व ॥ ८
उत्त्रस्त महाराज तपोन्तप्यत्सुदु्रपम् ।
आरिगधयिपर्विष्णु बहन्वर्पगणान्िमो ॥ ९
तख प्रीतः स भगवान्सा्षादर्मनसेयिपाच् ।
युधिष्टिरीर्सुक्तो माण्ेयो महामुनि 1
धीन्धुमारसुफाग्यान फथयामाम भारत ।
{ 8076 3188 ०7 उव्राच ]
6 9०0 ८० -- “} 7; वभुना, 73 &1 कथने, शा
आह ने (त हन्तते) ~ °) {ऽ + 2४ रानर्वेस्धम्प धीमन.
-- °) 7 धधुमारम्य 144 तस्य न (107 मच्द्ुणु)
7 °} ८1-3 06 एम राजाम (# (नण) ), एय
म 8§पे(धएय क्यार (41 1 "कुः) -- 9० (721)
7 ~- ¢) £४ ‹ 7, सुनेम्वम्य प्रसादन (1;+ प्रमाननः)
8 °) प्रदाण कणप एलान (्ाणणष्ठोणा\ § ददक् (19
उत्तङ्क) व्रणा प्याह 15 ह्छल्वे (पात्छा]3) 19 6
हत्व] 0० नाम (णव टूनि) 93 नामत (10 मारत)
-- “) 5 ह 21-3 ५ धीमत्त , कध) मारत (1० दौरव)
9 °) 214 ष्व ([0तु) 8 "तेना (107 "राज) --›) £+
3171 8 र) [लुप्यत (0 [अतप्यस्सु } 52471 37
02-+ सुदुकर , ए 3 सुदारण, ए महानपि {1०1 सुदुख्रम्)
~ व 01 {णण 9० पा)१०५ 19१ 10 -- <) 13 7
आर" (19 आरि ) ० देच (1० विष्णु ) ~ °) ऽ ब्रह्मन्
(1० बहून्) 23 धर्मगुणानू (10? व्पगणान् ) 51 1
वियु; 1+ 7701-3 ४ चिभु; 70 > + 7५ 6 उत, 85 70
मुनि (ण विभो)
10 प्र ० 10 (० 519) - °) ए५च (गस)
-- ४) 5111 3 4 71 2 703 "मीयिवान्, 29 "मागत (19
'सेयिवन्) -- ^) 51 2 ५च (&§ तु) मुनि श्रः
(14 71 देव ), 2) तु म राजर्पिं ; ८ [च्तुषिस्तु प्रस, 7८
[ 682 |]
घुन्धुमागेपाख्यानम् |
दरव चर्पिः प्रहस्तं तुष्टाव विविधः स्तवैः ।॥ १०
त्वया देच प्रजाः सर्वाः सदेवासुरमानवाः ।
स्थावराणि च भूतानि जद्मानि तथैव च |
ब्रह्म वेदाथ वें च त्वया सृष्टं महाद्युते ॥ ११
चिरस्ते गगनं दैव नेत्रे गदिदिवारयै ।
निःश्वास्तः पवनधापि तेजोऽगिश्च तवाच्युत ।
वरावस्ते दिनः सर्वाः कुद्िापि महार्णवः ॥ १२
ह ते पर्वता ठेव खं नाभिमेधुघ्रूदन ।
पादौ ते परथिवी देवी रोमाण्योषधयस्तथा ॥ १३
इन्द्रसोमामिवस्णा देवासुरमदोरगाः
्रह्मास्त्वा्रपतिष्टन्ति स्तुवन्तो विविधैः स्तवः ।॥ १४
9 व्याप्तानि सर्वाणि भूतानि शूवनेश्वर ।
योगिनः सुमहावीर्यः स्तुवन्ति त्वां महर्षयः ॥ १५
आरण्यकप्व
(3 199 1
त्यि तषे जगत्खयखं त्वयि करुद्धे महद्धयम् ।
भयानामपनेतासि त्वमेकः पुरुषोत्तम ॥ १६
देवानां मादुपाणां च सर्वभूतसुखावहः ।
त्रिमिर्विक्रमणेदेव त्रयो छोकास्त्वयाहूताः ।
असुराणां समृद्धाना विनाग्श्च त्या कृतः ॥ १७
तव विक्रमणैदेवा निर्वाणमगमन्परम् 1
पराभवं च ठेत्येनद्रास्त्वयि करद्धे महाद्युते ॥ १८
त्वं दि कर्ता वितां च भूतानामिह सर्वः
आराधयित्वा त्वां देवाः सुखमेधन्ति सवशः ॥ १९
एवं स्तुतो हृषीकेश उत्तङ्केन महात्मना ।
उत्तद्धमव्रवीद्ठिप्णुः प्रीतस्तेऽ्दं चर बरणु ॥ २०
उत्तद्ध उवाच!
पयि मे वरो द्येप यदहं द्टवान्दसिम् ।
तपि प्रह (10 चर्षिं प्रहस्त) 91 52 दृष्टा महदपि
ग्रह्स्त (1 ४2 ब्रह्माण, पग धीमान्न), 63 ५ ष्षटरा च मह
पिर्म
11 गतप 11 (ल शरा 9) 8०6 11, 7287
(७८९६ 11 8 $} 15 उत्तक्र उ, 8 (६८९) &५, वृ 0 )
उदक -- ४) 8४ + 72 ज ® ससुरासुर- (07 स्देवासुर )
51 1 3 4 -माुषा (० मानवा) -- ५) 24 [इ]तराणि च,
8 (धृ ० ) च सर्वत्त (णत तद्वच) -- ८) 51713
84 र्या ({गव्ह्य) हय 3 वेदश्च, ५ वेद्याश्च 8४ विद्याश्च,
1 वेदच (ण्व्य) - /) ८, चषा (प्च) ऽ
1 3 त्वया सृष्टा जग पते
12 ¶ ०0 19 (५. 1. 9) - ४) 0ज नेत्र, उ५ नेत्री
(नेत्रे) 5 नेत्रे च शशिभास्करौ -- ८) 8००० 188
निश्वानः -- ०) 8181 तथाच्युत, ©& महाद्युते -- ९) 5
चच ({णः ते) - 7) 51 ए 2 71 ङ्क्षौ 91 तच, 3 +
128 चवर (1० चापि) 51 1 2 4 7901-3 महार्णवाः
13 ण जण 18 (५ 1.9), 76 ० (2 एण.)
15-15 - °) 7 (16 ० ) ख जवे (81 जवे च) ({०८ ग्ब
नाभिर्) -- ८) 7५ 62 यैव (0 देवी) - °) 2-+
1 €गु1 (7९06 ल्य ) 911 सोमाण्यौपधयस् 8 (¶1 0 }
तव ({०्नवा)
14 वृष 76 ० 14 (र्न १1 9, 18) - 2) ६५
चष्ठनू, 8५ सर्वे (0१ प्रह्मास्र) -- °) 8, स्तुस्वा नानाविच स्तर
15 17266 15 (ल २1 9,138) -- ०) §1 द्रा 2
सर्वाणि भूतानि ग्याप्ठानि, 88 51 71-3 ©1 व्याप्तानि भूतानि
|
|
सर्वाणि -- ^) & ए 71-5 योगिन सु(51 व्वा)महावीर्य
-- 4) च, 7 @1 स्वा, © + ग्य (ण स्वा)
16 ए ० 16 (ल १.9} ०) 1 सर्व॑, 51 0४
वुष्ट, 5 ४ सुम्ध; + 701 125 -स्वास्य्य , 8 (71 ० } श्रात
(10 स्वस्य) - 2) 7 © + [आतुर (ण कदे }) 7५ 8,
@1 जगद्धय (0 मह) -- <) 5 नीता (10 “नेता )
-- ५) ए एव (07 एक ) 4 € ४88 पुस्योत्तम
17 1१14० प (गिः २19) - 2?) 51
72-3 6 1 लेक (८ भूत ) 5! इ 79-४ 61 अश्वा
सुग्बावह -- ५) 721 36 जिता » ध (8; ध्ण्ः ) 89 बूना
(० [जादघा') 5 स्वया खोका जिता प्रभो
18 ग्ण ० 18 (५ ₹19) - °) @1 3 8 (61018
च्य ) + ठेव ([णदेवा) - २) हा व्ण 8 26
128 € "णमगमत्, 8 णद्यपन (0 "णमगमन्ू ) -- ६1 ०प्प
18-19०, ५ ० 18 -- ९) 51 ए4-+ 71-3 ५ पराजय,
81 3 7८ 70 7, ८ अतान्च, 8 "भूतश्च (0 भव) 5
2५ &1 ैददरस् -- °) © प्रजापने (° मदा )
19 ब्भ ्1 नण 19 (ग १19, 18), 71 00 19
-- <) 81 3 2८ दैव (५ देवा ) - °) 8 (710 )
नित्यश्च (9 सर्वशः)
20 १ गप 20 (£ 19) 2406 20, 73 19
105 माद्रेय ट' -- °) 7५ © स्तुत "गदे
21 7१6 21 (र्ब र] 9), 70300 2 श्व {0
गथ -- °) ©+ [डय (ण्म) पणतु (हि) -- ९)
गू @&-+ चिष्णु (9 दिन्य) -- ५) 51 हग > जगता (07
{ 688 |
3 192 1 ]
मदामासत
[ मार्कण्डेवनमास्ापर्दयि
१९२
वैर्पायन उचाच ।
युधिष्ठिरे धर्मराजः पप्रच्छ शग्तर्यम् ।
मार्वण्डेयं तपोव्रद्रं दीर्ाुपमफ्मपम् ॥ १
विदितास्तव धर्मत ेवदानवराक्षपाः।
गर्य्ाथ्ं विविधा छपिवयाव याशधताः |
न तेऽस्त्यविदितं रिचिदसिरलोके दिजोच्तम् ॥ २
क्रथां वेसिि भ्रून दिव्या मनुप्योरगरक्षमाम् |
एतदिच्छाम्यहं शरोतु त्वेन कथिनं हिज ॥ ३
कुवलाश्व इति ख्यात द्वाषरपराजितः ।
कथं नाम व्िपर्यासाद्ुनधुमारत्रमागतः ॥ ४
एतदिच्छामि तेन जातु भागवमत्तम |
106 1701-3 ५ व्वान्प्रनि' ]
-- °) 7 नद्ागल {81 "माय ) (107 धरम) - ४) 8४ 49
ए नग्तर्धम 5 ह 2८81 9८01-3 ए पुन पप्रच्छन सुति
-- ८) ऽ1 1 3 शद्धाः्मानमस्टम'
2 56016 2, ८ ©1 108. युचिष्टिग ट' {&1 ० ड")
-- ०) © ५4 1 'रश्नमा -- ०) 5 हा 2 ५ 272 ऽपिवा
न्वोरगगधघर्बा (10 2०}, ४४त गन" (० ऋषि") - ^) 8
{€ 63) द्विजम् (19 द्विनो"}
ॐ ०)5 ह 73 वथा, ग @ 4 चथ (0 कथां)
51 9 + 71 -2 ५द्धिव्या, ए ज पुण्या, ४ 62 + व्रात (गि
द्विव्या) ~ ")51् 21-2 °क्था पुण्या मदान्मना, 51
मानुपोरगराश्ना -- 417 ४०४, ए2-+ 7 (लयव्डु" 713 ४)
8 108
971^ देवगन्धर्बयश्नाणां शिनराप्मरसा तथा 1
[70५ “दानव (0) न्यव)
च चक्षाां च नद्रनना }
-- ^) 8 7 (दन्य 71-3 ८) ©? ददम , ©$ श्रोनुम् (०
णदू) ऽ (श्ण; ©) मगवने (1० [अह श्रोतु) -- ^)
51 8 7० 7० 7 ० 09 द्विजसत्तम (107 कथिच द्विज) ¬) +
तच , पध न्वा (10 दिनि)
4 °); 62 « दृष््वङ्कुरसमवः
5 °) 2 [जह श्रोतु 2०0 तन्न 21509 (25 79 2४)
-- ०) 5 नानवनदन+ छ मग्यचम, 0८ माम च मच्तम
~ 4687 ६, 8 7 (चमण्लु 71 ३, 1८ षाह ) @9 175
9724 वैधापायन उवाच ।
5 (छ्ण्ला४ ©) तुपन्निगा्न
विपर्यस्तं यधा नाम इवलाश्रख धीमतः ॥ ५
मा्षण्डेय उचाच।
हन्त ते कथविप्यामि श्रृणु गजन्युपिष्ठि ।
शरमिष्टमिदमाख्यानं धुन्धुमारख तच्दुणु ॥ ६
यथा म गजा वाङ्गः कवलाश्चो महीपतिः ।
धन्युमारन्वमगमत्तच्छुणुप्व मीयते ।॥ ७
महपिर्विश्रुतम्तात उन्तद्ु इति मागत |
मरुधन्व रम्येषु आथमस्तख क्रौर ॥ ८
उनद्म्त॒ महाराज तपोऽवप्यत्सुदुगम् |
आरिगधविपूर्विम्णुं वहून्वर्पगणान्विमो ॥ ९
तख प्रीतः म भगवान्मा्राटद्रानमेयिवराच् ।
युधिष्ििवसुको नाक्ण्डेयो नष्टामुनि.1
धीन्धुनाग्सुपाय्यान कथामा नाच 1
{ 5०7०९ {५& © उदाच 1
6 09० €" -- <) 7" श्नषुना+ प्रः @ कयते, दा
जने (ग ष्टन्तम) - 2) 83 + 7: चकन पानतः
-- ८ 7८ षौथुमारन्य ८१ तम्य तव॒ (1० चष्दुणु)
7 *} ए1-3 0९ 2; राया {ए (८), द
न॒ 8 णे(्ः चै)श्वाङ (च + "द्) -- 83 ०. {६८,.-)
7 -- ८) एग 4 70४ सुनस्छन्य प्रसादनः (2५ ग्रनाबद)
8 ५) प्ठलाठ 22 0810 पा००ए४०य६ 8 उदक {>
खटचल्-) प्र6 उथद्य्ठ 25 1० {2 10 {५६
श्व्पृप्टा 2८ नान (तः दूति) 5 नामनः (1०८ जानत)
-- °) 51 ह 21-3 ५ धीनतः; १4४ नारव {1० कौरव)
9 ०51 7पच (गतु) 8 तेना (० "राज) --*) 8;
51 721 ४ ‰{) [जुतप्यत (7 {भित्प्यस्मु 2) 5५:8४:71 2
©> सुदष्कर; ह > सुदारर्गे; व" नद्धानि" 1 {07 सुदुरग्य्)
~ शष ०ाप तण 9९ प्रः19 3 193 10 - °} 83-+ 201
खार (0 नागि) 2८ वं (गचप्यु) -- ^) 5 ग्न
(1० चट्रन्) 2 वमगुयाचू (707 पनया) 51 एग
त्रि, ह+ 79 019 म विमु", ए 2 + + ६ टत, 53 9:
मुनिः (त्वमो)
10 त 10 {ल 1.9) - °) ५ च {णच
-- °) 51 11 2 4 छा 2 02: "मौविवान्, 99 “मागत {1
"नयिवाच) -- <) 5\ ष 0:-3 ४च {5 तु) युनि शरह्
{+ 213 देव), 8) तु स राचमिं , 5, [जपित भरल, 92
{ 582 |
घुन्धुमायेपाख्यानम् |]
द्रव चर्पिः प्रहस्तं त॒ष्टाव विविधैः स्तवैः ॥ १०
त्वया देव प्रजाः सर्वाः सदेवासुरमानवाः ।
खावराणि च भूतानि जल्नमानि तथैव च ।
ब्रह्म वेदाश वेद्यं च स्वया सृष्टं महाद्युते ॥ ११
यिरस्ते गगनं देव नेत्रे णरिदिवाररौ ।
निशश्चामः पवनशापि तेजोऽग्निश्च तवाच्युत ।
वाहवस्ते दिघः सर्वाः इक्िथापि महार्णवः ॥ १२
उ ते पर्वता देव खं नामिरमधुघ्रूटन ।
पादौ ते पृथिवी टेवी रोमाण्योषधयस्तथा ॥ १३
इन्द्रमोमाग्निवरुणा देवासुरमदोरगाः ।
प्रहमास्त्रामुपतिष्टन्ति स्तुवन्तो विविधः से; ।॥ १४
त्वया व्याप्तानि सर्वाणि भृतानि थवनेश्वर ।
योगिनः सुमहावीर्यः स्तुवन्ति त्वा महर्षयः । १५
~~~ ~~~ ~~__-~-~~_~_~_~~~~_~~_~~~_~_~~~~~~~-~~~-~~~~-~-~-~~_
तद्धि प्रहु (1० चररि प्रहर) 7361 १५ द्षटरू सर्वि
परह्स्त (61 > घ्रद्याग, ॐ1 धीमाश्च), 83 ५ चषा च मह
पिय
11 ष ० 11 (ध ₹1 9) 3501८ 11, 14387
(९््)* 01 8 ४) 105 उत्तक ट, 8 (९५८९४७५ (णा )
उदक ~ ४) 89 ज 20 7» ° ससुरासुर (10 सदेयाघ्ुर )
51 71 3 + -मायुपा (० मानया) -- ८) + [हि]तराणि च,
§ (ष्म ० ) च सर्वया ({गनयवच) - ८) 51 713
© वद्या ({गघ्रद्य) ह्वा 2रेदश्च, पिट वेदाश्च 8, पियाश्च,
© वेदच ([ण्तरयच) -- /) 2५ यष्टा (मपसृष्ट) ऽ
151 9स्वया सखेष्टा जगन्पते
12 प्रप ० 12 (५ ४] 9) - °) 72, नेत, 6५नेनौ
(ग नेत्रे) 06नेत्रेचव दादिभाम्क्यी -- <) 507० 2188
निश्वाम -- ५) 8161 नयधाच्युत, ७५ मदादयुने -- ९) 51
च (ते) -- 1) §1 71 2 7) कुक्षी ७51 तव, 73 +
709 चवर ({०चापि) 51 2 + 7013 महार्णवा
15 का 0फ 18 (ल 519) 0 ०0 (? षर )
13-15 - ४) + (7४ ०5 } ग्वजवे (73) जये च) ([ग्यं
नाभिर्) -- ९) 7; उ+ यैव (9 देवी) -- °) ए५-+
71 ९ नू (एवमगि९व्छयय ) 911 सोमाण्यीपधयस्् 8 (¶1 0 )
तव (नगः नधा)
14 वृ ४ ०0 14 (ल *1 9, 18) - °) ए
ग्रह्मन् + 8५ सर्वं {०7 प्रह्वा) -- °) 2, स्तुल्वा नानावि स्तव
15 त्रप 050 15 (ल +19,18) -- ०) 51 9
सर्वाणि ूतानि व्याप्तानि, 3 281 713 61 व्याप्तानि भूतानि
|
आरण्यकपर्व
॥
[ 8 199, 21
त्वयि ते जगत्खयं त्वयि क्रुद्धे महद्धयम् ।
भयानामपनेतासि त्वमेकः पुरूषोत्तम ।॥ १६
देवानां माचुपाणां च सर्वभूतसुखावहः ।
तनिमिर्विक्रमणेदेव ्रयो लोकास्त्वयाहताः ।
असुराणा समद्धाना विनाशश्च त्वया कृतः ॥ १७
तव विक्रमणैरदैवा निवौणमगमन्परम् ।
पराभवं च दैतेनद्रास्त्वयि क्रुढधे महाद्युते ॥ १८
त्वं हि कर्ता विकर्ता च भूतानामिह सर्वशः ।
आराधयित्वा तां देवाः सुखमेधन्ति सर्वशः ॥ १९
एवं स्तुतो हृषीकेश उत्तद्रून मदात्मना ।
उत्तदुमवरवीदिप्णुः प्रीतस्तेऽहं चर वृणु ।॥ २०
उन्तद् उवाच ।
पयप्नो मे वयो येष यदृ च्टवान्दरम् ।
सर्वाणि -- 2) 51 ए 1-8 योगिन सु(§1 च्वा)महावीरयं
-- ८) 51 च, 161 स्रा, © ^ [इ]ग्थ (1०9 सवा)
16 व ० 16 (५19) °) 1 सर्व॑, 21 76
तुष्ट, 3 3 सुम्थ; 2५ 71 72० -स्वास्थ्य , 8 (1 0 )} शात
(णप स्वस्य ) -- २) 7५ 063 + [नतु ( 0 कृद) ज 5
© जगद्धय (10 मह) -- °) 51 “नीता (70 "नेता )
-- ५) {3 ण्व (० एकः) 4 {9 }{88 पुरपोत्तम
17 १16५० 17 ({गः५ ९19) -- ०) &1 दर
01-3 £ त ल्येक (10 भूत) &§ दय 797 81 3 का
सुगदह -- ८) 71 965 जिता, ण (0; नणयः ) 89 घृता
(1० [आहता-) 76 स्वया खोका जिता प्रभो
18 7) ०0 18 {व 519) - °) © 3 8 (6078
घणः) + देव (दैवा) - 2) दा व्ण [७ 7५
79 ® "णमगमव्, 82 णद्रामन (10 'णमगमन्) -- ए1 ०0
18^-10°, ©+ ० 18० -- ०) ऽ ए2-+ 71-3 6 पराजय ,
281 3 7०70 9, 6 भूताश्च, ८ "भूतद्र् (10 भव) ॐ
17५ ©1 दयद्रस् -- ०) ©1 प्रजापते ({0" महा")
19 ग) 71०0 19 (9 १1 9, 18), 71 00) 19०
-- ^<} 21 3 7 देव ({गदेवा ) - °) 8 (१0)
निद्रा (101 सर्वदा)
20 1) 00 20 (2 १19) 2605 20, 7» 76
108 माल्य ठ -- °) 7 & स्तुते "केने
21 710 21 ( ₹1 9), 2800) 9 पा ५6
7५ -- °) 6५ [अव (ध्प्मि) फएण्ञत्त (गहि) - °)
त 69 विष्णु (ण दिभ्य) -- °) 51 1 » जगता ({0
688 |]
© 3 13505
॥ क 3,
१
) 192 21 ]
,% पूर्य याश्वन ठयं मर्टारं जगतः प्रभुम् । २६
विप्णुम्काच।
गरीनम्तेऽ्दमलैल्येन भक्त्या च द्विजमत्तम ।
अपय हि त्रया वहन्मत्तो ग्रामो वरो हिज ॥ २२
एवं म॑खन्यमानस्तु वरेण हरिणा तदा ।
उत्तदूः प्राञ्चलिर्चत्रे बरं भरतसत्तम ॥ २३
यद्वि मे भगवान्प्रीतः पुण्डरीकनिमेधणः ।
धर्मे मन्ये दमे चैव बुद्धिभवतु मे सदा ।
यभ्यामश्च भवेद्धक्त्या त्वयि निलयं महेश्वर ॥ २४
विष्णुरुवाच ।
सर्ममेतद्वि भविता मससादात्तव दिन ।
महाभाते
[ सारकैण्डेयसमास्यापर्बेणि
| प्रतिभास्यति योग येन युक्तो दिवौकसाम् ।
त्रयाणामपि लोकानां महत्कार्यं करिष्यसि ।॥ २५
उत्सादनार्थं लोकानां धुन्धुनौम महासुरः ।
तपस्यति तपो धोरं शृणु यस्तं हनिष्यति 1 २६
वृहदश्च इति ख्यातो भविष्यति मरीपतिः ।
तख पुत्रः छुचि्ान्तः वलाश्च इति श्रुतः ॥ २७
स योगवरुमाखाय मामर्क पार्थियोत्तमः ।
जासनासव विप्रे धुन्धुमारो वरिष्यति ॥ २८
मार्कण्डेय उवाच ।
उत्तङ्कमेवयुक्त्वा त॒ विष्णुरन्तरधीयतं । २९
हनि श्रीमदामारते यारप्यकपर्यणि दिनवत्यधिकदाततमो ऽध्याय. ॥ १९२ ॥
"त-} 511\ 701 3 ६ परति (प प्रसुम्) 233 स्टारमजरत्रिसु
22 ¶7\ ०० 2? (५ ९! 9) - ©! भगान् 6५ श्री
भगयान् (०१ तिष्य) -- °) {+ 8 ए0०८चतच) ए $ ५
77194 + तवच, 09 च मुनि (णः चद्धिजि) -- °) 51
19 ५ 77 - तु, 70४ नवत् (गदि) 8 (एग ० } विन्
(107 त्रद्यव्र) -- ५) ५ चरो ग्रा (४; (्ष्प्ण्ड )
22 पए ७०४ 23 (५ ५19) 24076 28, 23 7८
10१ मार्ददेयड' -- ^) 5! 51 3 720५ प म दयः, 7
मचिच्च + 7 (7८0१७ (० ) सरदि", § (7100 ) मचोघ्'
(1ण्मद्टन्य') 9 दचमानो तवम् , 3५ एच स उक्तस्तुेन
-- °) 7; उनम्तो (ण्पवरेण) 23 तन", 71 तथा ({गः
गना} ~ ^) 29म पुन {97 उत्तः} 21 0० भहा (ग
यर) -- ५) भ् दरदमसम
24 १1 ० 2५4 (८ ९1 9} ८406 24, ८ 198
उक्त उ -- «} 1४ 4 ए 7४ ९८) ५ ‰{ भगवन् 3
प्रीरि ({भप्रीन-) ~ *} 9; 88 "क्षण (नि क्षण)
~ ८)5) ए + 012 3 सये धर्म (1) पर्णम्) ) -- £)
51 [५ ५ 7, प्रीहिर्, द" प्रीतो (णः ुदिर्) - ९) 7
भम्ामाखा © (मच -- 1) एा-3 एप + € प) 8
ममे, ८ सुर (1० मो)
25 417) 25 {८ ^~} 9) -- 1 भगवान् (ए ‹
7301-2 ¶ एः ए्छञ्ट श्री) (10 चिष्युट्) -- °) ए) 3
73 भवनो,61 मयति, 01 नयतान् , आभ मयता (10 भविता)
-- *) 917 2 4 89 4 5 ©+ द्विजोत्तम (1० तच द्विज)
-- <) 5: ४ 79 ते योगो; 7 योगम्ये (10. योगश्च ) - ^)
9 उभार (५ शरि) - ^) 7: मद्यस्य ४ 4759*7)।
--------~------~--~------
करिष्यति
26 71 ०८ 6 (८ ९1 9) - °) 25 उस्पादनमि
81 0, लेकस्य -- €! ० (एषा ) 26*-28° -- °) 8
(7१1 ०० } भव्रिष्यति (० महा) -- ८) ए1-3 महा (णः
तपो) ~ &{ध्लः 26, 9 83 7 (चष्ट) 1 3 8) 173
978* राजा हि वीर्यवाख्ाात दक्ष्वाङकरपराचित. 1
27 51 ¶100 97 (< १.1 9, 26) - °<) 8. शिद्ुर्
(0 श्युचिर्) -- °) 1 3 ५ 7201-3 स्मरतः (0 श्रुत)
28 ¶ण 00 28, 51 ०0 १8०४८ (2 ९} 9, 26)
-- °) 71 जाधिल (1० जास्थाय)
29 41 288 (€म्न्ल6 7८) ० 06 797 - °)
51 725म (गतु) 281५7074 एवसुक्त्वातुच विप्र
001०000 भप 198 ~ 11410) वापा) 5) 1 3
आरण्य - ऽए 0ताप्ोा ए + 587 (घी ठक इणो
कत्था 776) फलणत्०प 0फ\ चुघुमारोपास्यान -- 4471४
710 {दिणा९ऽ, फएकतेड 0 00} 00 08 7 200,
7 199 -- $गु2 7० 0 33, 71 52
193
घ \ 50प्(दा एलहणो ० {6 0पणवेएणक्ाड दु
६०० 7५ गद्रत॑ल्तु बय ०0 198 पणत 195 जल्प 1
प्तप 05 ((गव्पप्ष्य त्ते) 1 11 667-705, ण५षण
2 पष्प 83 20-60 , पणत एक णतः 9 69 29-81
पाए ० € [106३ १६६६ कलत्र साप्त ९त] ककल
[ 684 |
धुन्धुमारोपाख्यानम् ||
आरण्यकपवे
[8 198 9
१९द्
मार्कण्डेय उवाच ।
इक्ष्वाकौ संस्थिते राजञ्शशादः पथिवीमिमाम् ।
्रा्ः परमधमौत्मा सोऽयोध्यायां वृषोऽभवत् ॥ १
गशादसख तु दायादः ककुत्यो नाम वीर्यवान् ।
अनेनाशापि काकृत्यः परथुश्वानेनमः सुतः ॥ २
विष्वगश्वः पृथोः पूत्रस्तसादादरस्तु जन्निवाच् ।
आद्रैख युवनाश्वस्तु श्रावस्तस्तसख च।त्मजः ॥ ३
जज्ञे श्रावस्तको गजा श्रावस्ती वेन निर्मिता ।
श्रावस्तखय तु दायादो बृहदश्चो महाव्रलः ।
वृहदश्रसुतश्ापि वरश्च इति स्मरतः ॥ ४
10 1-10°" (ज र] 3 192 9) - °) 7;
(70 85 17 $€) ©9 इक््वाक्य' सितो राजा, &५ दक्ष्वाङम्तु
तत्तो राजा - °) 2 13 (51 77 5८८ 7 ) समाद , गू
© + शङ्गाम ({0र द्वाद }) "1 &1 3 + पृथिवीपत्ति -- ५)
€1 ए 7201-8 ॥ मोयोध्याधिपनिर्वभौ
2 ॥ 07 2 (५ १1 1) -- ०) 03 समसादस्य 713
च (तु) 1 (06106 (मप ) 69 ५ दाश्ादम्तम्य दायाद
({० ०) ^ {€ 188 ककुम्यो (0 क्कुनस्थो ) 84 ककु
स्यो नाम मेधावी पुग्रोख्य सुमष्टाममन -- °) 3 6५ अनेन
{707 भनेनाध्र) 4 7४ 68 च ककुन्श्वस्य (10 पापि काकु
त्म्यः) ^ {€ 1188 काकुरवः -- ५) ©+ च जनित ({0
चानिनम } ८ स्त", 23 सुस्व" (ध्र 77 सुत 8810 {6६}
3 प ०.8 (८ शा 1) -- °) §1 ए -5 72८ 0
विश्वगश्च", 53 724 79 (एर व्यः ) 88 विष्टयश्च , 3 पृषटगश्च ,
3 (९०८ च्छ ) 6५ यादद्ाश्च, 02 वाधक्ठश्च ठ तुतत्
(० प्रधो ) -- ४) 84 701 ० 21 अद्रिः (ण आद्र )
ए1 ४ 47८70 7५4 ०५ ७8 (णतु) 1 वीर्यवान्
(णप जनि } - <) ह+ 51 3 + 0८003 72 + 0211
आद्र, एण ८ 71 अद्वेशच, 5 माघस्य (ण आर्द्रस्य)
1 युवनाश्वम्थ ; एर चामवस्ुत्र' , 5४ युवनाश्वो सूत्, 7 3
“नाश्चश्न -- ८) 71 सुश्राव, 7 © श्रावकस््, 1 इयावस्यस्
(01 श्राव) 8 8५ श्रावस्तो नाम वी्रैवान्ू , 2581-8 720
109 72 + ०“स्र(83 *स्तो)स्यान्मजो मवत्, 76 “स्तो नाम नन्घुतः
4 पृ 4 (४ र! 1) - °) 28 767017५ 6
तम्य (2५ तत ) (10८ जनने) १५ © श्रावस्तो , # श्यरावस्यको
ए 76 001 7५ 6 ज्य" (5+ ज ) ({०प राजा) ऽ 25
कुवलाश्व पुत्राणां महस्राण्येकरविं्तिः ।
सर्वे विचा निष्णाता बलवन्तो दुरासदाः ॥ ५
दुवलाश्वस्तु पितो गुणेरम्यधिफोऽमवत् ।
समये तं ततो राज्ये बृहदश्योऽभ्यपेचयत् ।
कुवलाश्वं महाराज श्ूरयुत्तमधार्मिकरम् ॥ ६
पत्रसंक्रामितश्रीस्तु बृहदश्वो महीपतिः ।
जगाम तपसे धीमांस्तपोवनममित्रहा ॥ ७
अथ शछ्युध्राव राजर्षिं तयुच्तदो युधिष्ठिर ।
वनं संप्रस्थितं राजन्दृददशं द्विजोत्तमः ॥ ८
युत्त महातेजाः सर्वाल्लबिदुषां वरम् ।
पुरीणासुत्तमा छोके -- ४) 7 ~+ श्रावकी , #{ इयावस्थी (101
श्रावस्ती) -- °) 51 8५7) 261 च (गतु) 5 घ्राच-
म्नकम्य ढा -- प एकपप्रणः प्म 44 प्र ४0 8 194 87 18
1086 10 8 छप 9 एाऽड०६ {9 (26) -- °) 7» चासीत्
(० चापि) 8 72८ 2० 7, ० च्ृहृदश्चस्य दायाद -- †)
51 12 श्चुत (10 स्पत")
5 71000 5 (धल ण्] 1) 03 15816 (५ ९] 4)
-- ८) 5171 871 सर्वे (० सर्व)
6 710 6 (५ श्ा 1) 08 फा8्ाण्हु (र्न र] 4)
-- °) 21 3 4 0 73 ५ श्वश्च, 721 6 “श्वस्य (101 “श्वस्तु)
-- ©1 0 (1871 ) 6० -- ९) 8 7५ 20 7, 6; (प
ध्य ) पिता, 72४ तथा, 7५ (1606 (ध्य ) © (610 )
{तद्रा (गः ततो) -- एऽ 723 00 (एणा ) 6” -- 1)
126 “विक्रम (० धार्मिकम्)
श वृष 0 प, 5 103 ०0 7० (ध ९1 1,6) 28
70185108 (५ ४1 4) -- ८) 7५ © श्रीमान् (10 घीमान् )
8 60 8 (५ ४1 1) 08 7158708 (र ए1 4)
3078 8, 8 7५ 70 79 + 6105 मारे उ -- °) ४
अधो (10 अव) -- 2) 52 72 + ¢ नराधिप (53 71
"प) (गः युधिष्ठिर) -- ५) ए 8 + 72५ 7, 8" द्विजोत्तम,
75 महायुरति
9 10 9 (घ र] 1) 8 0018508 (५ ए] 4)
-- °) 7ए+ वर (ॐ चरम्) -- °) 7\& निवार , 7 अवार
(0 न्यवार' ) -- °) ए1-» + 75 8 (¶1 ० } पुरोत्तम
(५ ©2-+ # मे) ((०प्नरो )
10 71 ०0 10०2 (ल ्] 1) 28 फाऽशणह (रन
[ 685 |
८0
८७८७०
3524
02 10
05 10
99
न्यदागयदमेयात्पा समानाय्य नरोत्तमम् ॥ ९
उत्तद्ः उवाच ।
मना ररपं कार्यं तत्ताव्रत्वर्तुमहति ।
निरदिमना यय रा्जनम्तवन्प्रनादरद्वयैमहि ॥ १०
न्यया दि प्रयितरी गलत्रह््यमाणा महात्मना)
भविष्यति निरुद्िग्रा नारण्यं गन्तुमर्हसि ॥ ११
पाल्ते दि महान्धर्म प्रजानामिह रग्यते |
न नथा दृव्यनेऽगण्ये माते भृह्ुद्धिरीच्यी ॥ १२
द्रौ न दि गनेन घर्मः कचन ददयते |
श्रनाना पन्ने मो वै पुग मजर्पिभिः दतः ।
रधिनन्याः प्रना गतता तास्त्वं रक्षितुमर्ईसि ॥ १३
निन्दिमम्पधते न दि सक्रोमि पार्थिव ।
ममात्रमममीपि घ नमे मरुधन्वसु ॥ १४
महामासे
1
"} {; ~ ४) ८3 नान ससु, वरज 03 नागतत्,©4तान तन
11८ ~ गसः 1, दिपतानिति (भ श्तुम ) - ४)
1), 1) ४ ना ६ प्रमे)
{1 7171) । {ल 1 4) -*) सु (नहि),
“^ दृत (तर्न) -- १) 61 रमः, पा दकष (ग
ग्द") -- ५} [र 3 02-+ माग्ण्य, 2; या पिभो, 64
भ्य-य (गगम {1 7 -न्तुम्)
12 [3 ८{८ , ] 4} -- °) & साधम
~ 411१3८५८ } (] 1! } {2-17) - “) 7 7८
{७९ ~ ! +भ
135 217 ~ ए (ल 1 {} ऽ] 3 +ला) 18*>
{६ ! 12} -- +} {9 सनो हि मगर - ८) 91 1
सपद -गथ 144 7} 19 धर्मा, 7» 09 यच, 09 + यवर
,{ प्ते; ~ / ए [7 गपितव्या -- 1 ) 51 ९)
६१३१] ४१ [गध्र ताथ, द श दि वज मन्ति
{८ +"
{५ 1); {६ 1 {} - °) ऽ¡ ]1\13 ममु
{ {ष } {1 5 +, 7! 3 ५ गप्त (स ्{) - *)
~ 1 पद पोति, १ १10, नन्ता! ^ "म्नि 1 1 मामव,
षष त प्वण्य ४ सिद) क मनाधमममीद्रत - र}
४ ४ ८ च 4 (८ ५-4 { {1~- 4}
15 1; - स्१ $" ~ 1५9 = 4 [तठ
न अ 4 - नम (* ~ प्रमुद) 5
1 41८ 3 1१ ~, ~+} {च 91 ॥
{ माकैण्डेयसमास्यापणि
मयुट्रो बाटुकापूणं उजानक इति स्मृतः ।
बहुयोजनविस्तीणो वहुयोजनमायतः ॥ १५
तत्र रौद्रो दानवेन्द्रो महावीर्यपराक्रमः ।
मधुफैटभयोः पुत्रो धुन्धुनांम सुदारुणः ॥ १६
अन्तभूमिगतो राजन्वमल्यमितविक्रमः।
त॑ निदत्य महाराज वनं त्वं गन्तुमर्हसि ॥ १७
मेते लोकषिना्ाय तप आस्याय दारुणम् ।
त्रिदशानां विनाक्ञाय रोकानां चापि पार्थिव ॥ १८
अवध्यो देवताना स॒ दैत्यानामथ रसाम् ।
नागानामथ यक्षाणा ल्धर्वाणा च स्वश |
अवाप्य स वर राजन्स्वलोकपितामहात् ॥ १९
तं विनाराय भद्रतेमाते बुद्धिरतोऽन्यथा ।
प्राप्यसे महतीं कीतिं शाश्वतीमन्ययां धुचाम् ॥ २०
723 1018517 ) उनारक » }५ "नुक (107 "नक) -- <) 7
योजनायुतवि
16 73 णार्डाण्ु (० ९1 4) -- °) § ए ततो
(ततत्र) -- ५) 71 नमा, 61 "मार" (0 (नोम) 51
1 23+ 71 2 $ र" मष्ासुर (1०7 सुदा)
17 73 715510६ (€ \ 1 4) -- °) 7ए५ 70४ (एण)
यन् पणव त्व, वूञ 63 5 (705 स्च पणत् रान्तु
18 3 न्ह (८ ९14) - ०} 8 मेते (61
त श्रते स) रोक्माघाय्र -- ६५1० (पफ़ा ) 15४८ -- °)
0 दुग्क्र् ({०प्डारणम्) - ८) 23) 61 जप च
५ ©+ रोकना च नराधिप
19 7 फारच (न १1 4) - °} ए 3 5 4
10 7073 04 5 प् उ3 दताना (णद ) 51 {134
131 00 ष्व, 09 + ल 0 04 6 हि (ण्स) -- *) }ज
2) भरपि,©1 सह ({णः जथ) - ^) 2; भपि (गिः भय)
91 70; 3 ८ मर्पा( रा "वीणा (ज यक्षागा) - °) ५
(121०८ तण ) 8. + राक्षसान (10 गन्ध") -- ^) वृ
‰11 रान् (10 घर)
20 3 वपा (त 1 4) -- °) षण तद् (ग
म} 1+1 7 ©: विनादपय ({0प श्य) प्र धुष्यना (णि
भदन ~ *15 0) 3 ध्नात्ते भृदुद्धिरन्यथा; ©४मा
चन युद्धिगन्यथा -- ^) 9) ए 2, 71 3 ° मषीं प्रापु
स्या -- 4) ए 372८ 07 श्व (जनयुपाम्) 7 मदी
धुग्रनम्यय, 0) ञम्यय परम ्युय
{ 66 |]
घुन्धुमासेपाख्यानम् ]
करूरख खयपतस्तसख बाुकान्तदिंतसख वे ।
संवत्सरस्य पर्यन्ते निःामः संगरव्तते |
यदा तदा भूधरुति म्ञौकनकानना ॥। २१
तम्य निःश्वासवातेन रज उ द्रयते मदत् ।
आदित्यपथमाद्रत्य सप्ताहं भूमिकम्पनम् ।
मविस्फुलिद्धं मल्वारं सथृमं द्यतिदारुणम् ॥ २२
तेन गजन्न घक्रोमि तसिन्यातुं ख आनम ।
तं विनाश्य रलेन्द्र लोक्राना हितकाम्यया ।
लोफाः खया भवन्त्य तसिन्विनिहतेऽसुरे ॥ २३
आरण्यकपवै
|
|
|
|
|
1
1
॥
॥
॥
॥
[8 198 97
त्वं हि तस्य विनाज्ञाय पर्यौप् इति मे मतिः ।
तेजसा त तेजश्च विष्णुराप्याययिष्यति | २४
विष्णुना च वरो दत्तो मम पूयं ततो वधे ।
यस्तं महासुर रौद्रं बधिष्यति महीपतिः ।
तेजस्तं वष्णवमिति प्रवेक्ष्यति दुरासदम् ।॥ २५
तत्तजस्तवं समाधाय राजेन्द्र थुवि दुःसहम् ।
तं निषृदय संदुष्टं दैत्यं रौद्रपराक्रमम् ।॥ २६
न दहि धुन्धुरमहातेजास्तेजसाल्पेन शक्यते ।
निर्दग्धुं पृथिवीपाल स हि वर्पभतैरपि ॥ २७
इति श्रीमहाभारते आरण्यफपर्वणि चिनवदयधिक्दातनमो ऽध्याय ॥ १९३ ॥
21 3 श्ण 21 {ध +1 4) - “}) 2381-3 6 ष
{+ € नस्य म्बत (ष पष्यणरत) ) 51 £ 54701 3 8 स्त्रपत
म्बम्य रौद्रन्य -- ४) 5189 (९ 0५, 03 पण5ञाणह्)
च ([नतत्र) -- ^) (+ 01 3 पयति, वू (10076 (गप )
दयप्यते ({0र पर्यन्ते) 71 सवन्पेर तु पर्ये , 7५ स मवन्मर्-
प्यने -- «) 8006 «185 निश्वासः ४मप्रयधते 719
मनिश्वामप्रसुचति
22 123 फान्डण्हु (ल १1 4) -- “) 5०९ 3188
निश्वास -- °) 7४ (<{0प्५ व्य ) ©: + "ग्यम् (ण
"पथम्) ए 70 ०2५८5 (९म्८्स्* 1) नाध्निन्य, 20
न्नान्यराय (10 चादर) -- *) 71 > सूमिक्पने ~ ^)
त्\ ©1 31) स्िम्फुटिग 511 70; ८ सागार, एर ©1 प
मर्या - 1) 4161 94 सधूमो 61 ६7159 ्जगण दि
161 भ प्रास्य 87८ 0170५ ° चूममिश्रसुदरारग
223 3 1508 (५ १1 1) -- ०) 5 न 7न राजम्
(1९ ध्य ) 3 04 द्रान्तेन्मि (र णक्छोमि) - °)
3 733 706) 0161 2 + स्वमाद्रम - <) 51 ए1 9
नटटिनाद्राय (ग्निना) भर पिनद्रायनिभद्रते -- °)
23 3 सम्या (प्स्वन्या) 287 (५८९१५ 71 3 $, 73
फ्ाञनणह) सप्रिष्यति ({ नवन्य्र्) -- 1) न्यया (10
नभ्यिन्) 8 युधि (1० ऽमुर) -- ५८" 23, 79 © 175
974* चुन्युर्नामानमस्युत्र दानय रोमष्टयैणम् 1
समरे वोरमनुरे पिना्लय महेषुणा ।
94 59 पण्डा (५ १1 4) 61 गा) 24०-252
-- °) १५७७ ([7प्नम्य) - ४) 7८ (? ६1055) समर्थं
(10 पर्याप्त ) -- °) ए+ नोक (10 तेन )
9१5 9 पा (ल १1 4) &@ नण 2८०" (रल
९1 24} - 2) 2 2 (९व््६ 71 2 6, 09 7718517)
धप मम पणत् पूत (73 फाराह) व (1 च्य )
687
७3 महीपते, [1 तवयानघ, भठ्तु ते मग्ये (10 ततो वधे)
-- ^) 81 यश्च, 2५ यसूव (10 यस्त्र) &1 समरे धोरतमुके
-- °) 51 हरिप्यत्ति, ए 71 3 5 हनि" (० वधि) - °)
प्र 3 (एानछ व्ण } 61 3 + तदू (0 त)
26 3 एा8ञ& (५ प] 4) 1390 26० -- °)
51 &1 3 2० समादाय , 6५ "स्वाय -- °) 101 पा दुःसह
भुपि भूपने - <) 3 सम ({०पत) §०ण6 {88
निसुदेय 28 72० प 7, राजद्र , 7० यै पुष्ट, 8 मदिष्टो (&
मद्टो, भ्त दुष्ट)
27 73 रनु (ल 1 4) 18 0 27 -- °)
231 राज, 7 ©1 9 ५ "वीवस् ({07 तेजाघ्र) 71 नियुष्यम्ब
महावीर्य, 63 +न हि युद म्ाचीर्यस् -- ४) 725 [मान्यै
(10 [ज]ल्पन) गष धक्ष्ये (फ दाक्यने) -- <) 731 तु
मष्टी' (णः प्रथिवी") - <) 21 न ({णःस) पृथ्वी
पाट (०्प्मरि वर्षं)
(गणप ०) 11 1 8 26 109 1015516 - 1100
111 ..1/1 5111 3 7073 69 4 भनारण्य -- 510 १.11. 1/1
61 2 9 माङदेयममस्या (6 "समाख्या, 113 "समास्या )
({न०० 1 धुधुमारोपास्यान 19 &1 ५०त कुवरयाश्चचरित
10 3) [8 4 8 + 7771 2 45 (धा जण) $पो प्ण
77116} द्रा णर धुधुमारोपाख्यान -- {111} 710
{0हपा्छइ, एतऽ 07 7011) 7201 73 71 201, 79
200, 8 (४3 र ए) 196 (जगह 198) -- अनथ
710 71 01 31
194
1 1°-37 15617 10 18 (ध १1 9 198 +) -“)
{५4 1 ]
महामा
[ माकेण्डेयसमास्यापनैणि
१९४
भार्वःण्टय उवाच ।
न ण्यमृक्तौ गनर्पिरनट्रेनापगाजिनः।
उन कौरपत्रषठ इनाञ्टिरयात्रयी् ॥ १
त नेऽमिगमनं वरद्मन्मोषमेनद्र विप्यनि ।
परता ममायं भगयन्दपराश्व उति म्मूतः॥२
शृतिमान्सिप्रफारी च वीर्येणाप्रनिमो शुवि।
परिय त्र सयमेनेते कस्यति नं मं्यः ॥
पत्रः पञ्ितः सर्वः शूरः प्रिध्रपादुभिः
पिमजयस्य मां त्रन्नदरयम्तद्स्रोऽम्मि सांप्रतम् ॥ ४
तथास्त्विति च तनोक्तो भ्रूनिनामिततेजमा ।
य नमाद्रियय तनयमुसद्भाय महात्मने ।
मरियतामिति राजविर्जगाम वनमुत्तमम् ॥ ५
7 0 एति (प्स) ~ ४) 51 एए एूगयनरिम् (10
षरा 9; ग १1 भम्पायन (1 अरासत)
2 + 41 ~ (ल च्[ 1) ^. 2 7८ पा
पठ ~ 710४ नलम (निन नञऽनि-) -- २)
७\ {, 1) श्या णदू; 61 न मोषे ग ((० मोषप्ततद)
~~ {+ 0" ९५ -- ^} 3 63 [तुपि (1५1 [भिय) - °)
55१ अवथो (५ 3 श्रु, णिन्स ({०र स्मन)
3 11 द न 4१ (८ + 1) ~ *) ज
ध ममा (177 \तिः) -- ^) 9; 1\ 0 - प प्रियच (119
4१ (ष 1 २ [मक्भर एकत 2 + (प्रियच न् सदमन
4 *1; [दुद्र 7 उ परवत 4 03 17४९
४ स पज ~+ + "वामिमि (+ "बाटूभि)
~ ‰{ ~ 1*१, 41
"ट + एषति ग्तादाहुम्त ४ पृ मघ्यमुरम्।
5 *} 413 [1 ~उ -च) ४ मपोमन {(.*घ
नदान ~ १) छा 73 । मुना सस्यादि -- र)
^ ष्योष्दयञ 14 3 शव्द (' -भाश्दिपि) 5; कः+ 3 समराय
+ ~ तलत ववो र्नाद्वत सूणमे -- स) 1)। उतरम्थ
1
# न
0 “¡1 +} + {~ नग्नं ~ +} ५} 1 3 "मन
10 न) ~ ^ - (दिस ज वानेप्ता (+,
--*\~
1 (ऋ 1 3 1)3-4 €
प ४ > एषो ˆ पनन
।
1
|
५
युधिष्टिर उवाच।
क़ एप भगवन्देल्यो महावीर्यस्तपोधन ।
कस्य पुत्रोऽथ नप्ता वा एतदिच्छामि वेदितुम् ॥
एवं महाबलो दैत्यो न श्रुतो मे तपोधन ।
एतदिच्छामि भगवन्याथातथ्येन वेदितुम् ।
सर्वमेव मदाप्राचत तरिस्तरेण तपोधन ॥ ७
मार्कण्डेय उवाच ।
शृणु राजन्निदं सवरं यथाव्रत्तं नराधिप ।
एकार्णवे तदा घोरे नटे खावरलद्गमे ।
प्रनष्टेषु च भूतेषु सर्वेषु भरतर्पभ ॥ ८
प्रभवः सर्वभूतानां शाश्वतः पूरूपोऽव्ययः
सुष्वाप भगवाच्ििप्णुरप्ठाय्यामेक एव ह ।
7 ¶9 8 ० (द) ) पष्ष््य -- ०) गृण ण्वयले
मष्रादलयो, 69 «णय महावीयंयलो -- *) 13५ नस् ({ण्मे)
-- {८07 १०२, & (79 ऽ 0 } 175
076* यस्य नि शवापयातेन कम्पते चू" सपर्वता ।
-- 64 छण {तगृ } 7००८ -- ८) 138 70९ नृप 1 यथाः
((७प याथा) 51 {6 3 9; प्रोस्यमान तपोधन (12! द्विनो
सतम) , 13 यथानन चेद्वितु -- 51173 7८ गण 7“ -- ^)
10४ णतन् ([०प्ण्व) 7) "प्रन (1० “प्राज) -- ^} 1 9
द्विमोत्तम; 41 6 {1 मष्ासुने (10 तपो )
8 ४) 005 म्पा हद सर्वं पफ यथाद्रत्त 7)
पिक्तरग (० यथा) -- नः 8०४, दर (कल्ल्+ 71 3
11 4 6) 11६
५7“ कथ्यमान मद्राप्राज् विस्तरेण यथातथम् ।
[13 श्रत (न श्रात) 5) यथापृत्त ({0 मिस्ठ ) ]
-- ^) ४ तया घोरे, ‰3 एल 779 + 6 चना लेकर} 12५ 0४
61 मष्रायोर, 7: निरारये) 1४ &ग दूराखोकर , ४ + निगन्गो
(नदा पोत) -- 4) 51 1 अनष्ट (न्ट) ~ 6,
०9 ५ ~ ) ए, 6 ५ प्रविषटेपु चः व्रनत्तेषु च, व
© $नषटदु चेत, ।जणठ ५8 प्रण्टयुच + सु (ग
व्र) ष कतक त्फ मूत्रपु धव म्चु
9 *} ^, [५९ {५ 1\3 + 703 ८} पृ @1-09 प्रमय्र लोर
पटपर, 7५ 04 प्रमयर (८५ श्यो) लस्कणाी च - *) 5)
11312) 3 ॥ १५ लाश प्िष्णुप्रम्यय, 23 726 90 10 तव
|
घुन्धुमासोपाख्यानम् |
नागस्य भोगे महति जेपस्यामिततेजसः । ९
लोकतां महाभाग भेगवानच्युतो दरिः ।
नागभोगेन महता परिरभ्य महीमिमाम् ॥ १०
खपतस्तस्य देचस्य पतच घ्रय॑समग्रभम् ।
नाम्यां विनिःसूर्त तत्र यत्रोत्पन्नः पितामहः ।
साक्षा्टोफगुरुमह्या पत ध्र्येनदुमप्रमे ॥ ११
चतुर्वेदथतुभूर्िस्तयैव च चतुमेखः
खप्रभावाद्राधर्यो महाबरुपराक्रमः ॥ १२
कस्ययिच्यथ कारस्य दानवौ वीयवत्तरौ ।
मधु केटभव्ैव द्टवन्तौ हरि प्रथम् ॥ १३
शयान शयने दिव्ये नागभोगे मदाद्युतिम् ।
वहुयोजन विस्तीर्णे बहुयोजनमायते ॥ १४
आरण्यकपवं
[8 194 19
किरीटकौस्त॒मधरं पीतकौरोयवाससम् ।
दीप्यमानं भिया रा्जस्तेजसा वधपा तथा ।
सदसघयप्रतिममद्ुतोपमदयनम् ॥ १५
विसयः सुमहानासीन्मधुकैर भयोस्तदा ।
दृष्टा पितामहं चैव पञ्चे पद्मनिमेधणम् । १६
वित्रासयेतामथ तौ बज्ञाणममितौजसम् ।
वित्राखमानो बहुशो व्रह्मा ताभ्यां महायशाः ।
अकम्पयत्पद्मनारं ततोऽबुष्यत केशवः ।। १७
अथापर्यत गोविन्दो दानवौ घीयैवत्तरौ ।
दृटा तावत्रवीदेवः खागतं वां महावलौ ।
ददानि वां वरं शरेष्ठ प्रीतिर्हि मम जायतते ॥ १८
तौ प्रहस्य हषीके महावीर्यो महासुरौ ।
©1-3 71 विष्णु क्राश्चतमन्यय , ¶ विष्णु" श्राश्चत अन्यय , ©
म विष्णुः श्वाश्चनोग्यय -- &{्ठिः 9००, पि (कन्न्श6 एष)
178
978* यमाहुञ्य॑नय सिद्धा सर्यरोकमदेश्वरम् 1,
11116 19 9 8 18
979* शखतुञ्मुजसुदागद्ध च्टवानसि मारत ।
-- <} ए ५ भगवन् (0 "वान् ) -- ५) (४ च (णह)
§1 1 3 जप्छय्यागत पवह, ए४ ए ६71 00-+ 6 अप्सु
योगन एव म॒ (४8 28 ह), ए+ अपद्राय्यागतो विश्युः, 71 ४
जम्मु श्राय्यातठो (76 योगेश्वरो ) हरि › 7184 छय्यायामेक एव
ह (७५ हि); 7४ © 3 भपि दाय्रासषवदहि
10 °) हह 7521-5 "चाषो , ए 71-3 6५ "वाहुर् ,
59 7९ ¶ृ1 2 "मागो (०८ "माग) -- ^) 1 भोगि (10
नाग) -- °) 8 71 2 8 परि( एष प्रति)गृद्य, 8५ वार्य
(णः (रम्य) ५ @4-+ च मेदिनीं (10 महीमिमाम्)
11 ^) §1 हग 3 20०2 नाभ्या (0 नाभ्या) 8006
88 चतिनिस॒त 51 9 तत्त, 1 यत्त, 8 7 (०८०६
11 ह £} गू) (7 वप ) © दिव्य (० तत्र) -- ८) ए
ए 7५ एणा ०9 13 6 व्प् 2 तग्र; 204 7, ततो (07
गगरो) 7८61 3 प्रजापनि (10 पिताः) -- (५०
11 -- 1) 3 81 78 ५9 पद्म (0 पञ्चे) 81-37
(०्न्व्लह 71 8 ६) © सूर्यममग्रभ
12 ^) 23 "वहस, 25 "मरय (10 'रभर्विस) -- ४)
ण" ्तुवणश्च, ए ©2-+ चतुर्वरैश्च (10 त्यव च) -- °) ण
81 दुर्भिरीक्ष्यो (1० दुरा) -- °) ए1 महाबुद्धिप' , 71 41
दुराधर्षो महावर
13 ४) = (शषः ) 18४ ए4-+ 7 (०४८नु६ 71 -+ 5)
वत्तमौ } 7 1 3 "सत्तमौ (10 "वत्तरौ) -- तिलः 18०४,
{01108
980* चिप्णुकणैमलो द्वूतौ योजनाना शतोच्छितौ ।
15 ७५ ० 15० -- °) 24 दीक्ठ (07 राजन्)
-- ०) .81 सदा; 26 श्िया, 7५ 61 पा तदा (प तथा)
-- ^) 73 69 भद्धुताकारदर्न
16 १) 24 20० 9 7५ 8 ध 63 त्तथा (†०ः सदा)
-- ^) 51 य 3 70४ देव, 8 7० 79 79 चापि, 7, चापि
(ण चच) -- °) (1063 + 4» पद्मपत्रनिभः
17 &1 ०५ 1¶०-18 -- °) 51 रा ४ 478 6 ष
(06106 घ्य ) ©3 + व्यग्रासयेतां, 2, विच्रासयतौ -- °)
51 र" > "तौजसौ (0 "तौजसम्) -- ८) 7 79 विभ्नस्य
मानो 8 वहुधा (0 "शते ) -- ^) 51 1 3 2» पद्मनाभ
(2: "नाट ४5 10 {छर} - 1) + 71 9 8 (1९706
९० ) तेन (1० ततो )
18 1० 18० (भ रा द) - °) ५ ततो,
3 यथाः, ©+ तथा' (फः लयाः) -- ^ 18०, हा 2
108
981* वह्माणममिसौजसम् ।
तौ च चीर्यसदोन्मत्तौ
-- 2} = 15 8 72 पण ज "सत्तमौ एज फा 3 व्
©४-+ "वत्तमौ (10 "वत्तरौ) -- °) 51 1 3 वीर" ({०"
देय) - 4) बो (गवां) - ^) ह+) 8 ५7
1201-8 71 3 (76078 त्प ) 9 + ददामि - “) 7५ ©
निध08]) हि 8० मम
श - [ 689 |
, 1५ 1१}
प्रत्यूना मदाराज सहित मदुष्दनम् ॥ १९
शमदा उग्य देव चं वरदौ खः सुरोत्तम 1
दानाम यो कं तुम्यं नद्रबीद्यिचारयन् ॥ २०
भगवासुयाच )
ग्रति क मरीगर्पीप्मितश् वरो मम्।
युपा टि जी्यमंपततौ न वामसि समः पुमान् ॥ २१
दध्यन्यमुपगन्देनां मम सत्यपगक्रमी |
एतदिच्छाम्यदं काम प्राप सोरहिताय व ) २२
मयुक्रटर भावृचतुः।
अनतं नोत्प नी स्वरप्यपि कुनोऽन्यथा ।
गन्ये घर्मे च निम्तौ विद्यायां पुरषोत्तम ॥ २३
यस्ये चरीर्येचनज्मेचन ममीऽसि मे|
19 <) [र दर्प [1 प्रदस्य) - 1४8 छता 19४ ४णत्
1५4 -- +} [५1 37 + 9 यर्म, ठ 7) (कव्ण्न 09 4)
= {1 वीर्या) 14 7000, ८ दा १ + च्यत ({नग
बृ} ~ ^) 13 पपम्बदा त्मा) -- +) म्मा
1५4 [कमोदिगी 91 {13 4 71 89 दरौ (गः
"मृदे+ग)
20 ^) 6411 उर (र भ्रावा) ~ ९) 1137091
प्व 1४ © (ग्ग (म्न) - 4) 7 तत्यबरूि, ग
७ (कथ प्रपि [0 गद्रयीटि)
21 +, 71 2 नद्द्िनि 1.29 चू कथ्यो (ण
ण वु) 3 (नो + ) 01 3 + चरोततम ({0 कमे मम)
7 1४, 3 (न्द 9 1 [र
~" [[पणदरयर भीरौ प्रनिरृद्धानि कामन 1
प, कष ्वा(1 दि) वनुवावीवण से दन्मिनू
2 -} 51 {2 [36 77 ८ मम (६ सम ) गच्छतां
{+ २ ५{) १") - +) 51172८3 + नरद; 1 युमा,
14 > सुय) १ ~) {८६ मम) -~ ९८) 61 1 7201-८
£~ ” वय ` टे द्रात ८ ८ घ्नो [ण फाम) 7
भ्यः {१ श्रे }
23 ८" भमी ८१" समुन्मो), ८५ उत्तु -- र)
~ 24 3 11१1 न्यो -- र) ^ घ्म मल्यच,
{४८ भ्रे\ {1} ~~ ^} 7; 08 पुम्भोनमी)
{ग मदृभूद१ {८ ~ ~ {८ १)
= #{}
चश
व ५5 {\ [0 ह, ^ उ ~! 1 गीं
1 {१८4 त" त भको ~?
१५ =>
{ {2
प [५ स्म, [त सतम
% 7 12 1 कतक या रभव {{ - यन)
1
महामा
|
|
|
|
|
~ -- ---~-~---~~--~--~- -------- ----~-
~~~ ~ ~ --- ~~ -- ---+~ ------ -~--- --
[ माक॑ण्डेवसमास्यापर्वपि
धर्मे तपसि दाने च सीरस्खदमेपु च ॥ २४
उपपुवो महानस्माुपावततैत केशव 1
उक्तं प्रतिद्करुष्व त्वं कालो हि दुरतिक्रमः ॥ २५
आवाभिच्छावहे देव तमेकं त्रया विभो ।
अनादृतेऽसिन्नाफादो बधं सुरवरोचम ॥ २६
पुत्रत्ममिगच्छाव तव चैव सुलोचन 1
वर एप व्रतो देव तद्विद्धि सुरसत्तम 1 २७
-मगवानुवाच ।
याटमेर्वं करिष्यामि सर्वमेतद्ध विष्यति ॥ २८
मार्कण्डेय उवाच ।
विचिन्त्य खथ गोविन्दो नापरयदयद्नाष्तम् ।
अवका््रं प्रथिव्यां वा दिवि वा मधुघ्रदनः॥ २९
ए) 3 एय (गनौ) वृ कमे दाथ ममे स्वि - ^)
21 घीष 1 61 "सद्य (10 "सर ) 7८ समेषु; 71 7
69 -मदेपु (0 -दमेपु)
25 “) @&1 [डति (10 हि)
26 °) 7 ७२-+ युद्धम् (ण जावाम्) 51 ए\- 7
01 ६ वृण 053 + "मह (ग "वहि) -- ?) 511 अण्यः;
1+ 1; एतत्, 59 एव ({0 एक) -- ९) 761 9 ष्व
(© श्वा )मास्यतते; & + [इ}पकान्ने स्व (0 ऽसिश्राागे)
~ 4) 5 जद्याय। सुरपत्तम -- 440४ 26, 3 105
26+ विना तैजसा युक्ता * ^ पुरपस त्तस ।
27 ०) 5! अभिगस्थव; ए ज अभिग्ैवम ¢+
द्र 81 अभिगष्टायद; 21 + 7४ अधिगच्टेव; ८2 7570
7, 6 लपिगच्छाय, 83 भधिगच्टेत्य; 79 6 लधिगच्छात्रस्)
¶५ ©» सच्च गच्छेन, © 4 उपगच्द्रावस् (64 "व), ४
अभिगच्दय ~ *) 23 72९7210 6¶ 83-+ 71 पापि;
70 3 [पुत्र च (भव) 5113 सुरोत्तम (10" मुन्ने')
-- 51 ० (षा ) 27 -- ९) 12७ एतो (1० वृतो)
© पुस्पो्तम (0 सुर) 1५ तय विद्धि भुरोतम
-- 417 27, 1\3 83 7 (दया) 7901-2 #) 17
34* जनरल मा भवेदय यद्वि नौ सश्रुत मदा।
28 =°} 5! वृ णमत् (णाणव) ज गमिः (करि)
-- +} 5। पय ({०र णदू}
29 ^} १९६ ०) साक" उ -- *) 72+ 70 पिम
परिनि, ५ दितयष्ठय (16; पिविन्य सध) -- *)6 गद
, {1 यट) -- <) 911५1 अद (न्वा)
30 °) 5) 141 3 स्वकायसदरूना", 1४ ५ 7; + "वमवूता,
६9 ।
घुन्धुमारोपाख्यानम् | आरण्यकप्व [8 198 7
खकावनावृतारु दृष्ट्रा देववरस्तदा । चक्रेण रितघारेण न्य्ृन्तत महायशाः ॥ ३०
मधुकैटभयो राजच्दिरसी मधुश्रूदनः ।
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि चतुनैवत्यधिकरानतमोऽध्याय ॥ १९४ ॥
१९८५
स एवयुक्तसतत्पादौ मूर्धा स्पृश्य जगाम ह ॥ ४
स तु धुन्धुर्वर रुग्ध्वा मदावीय॑पराक्रमः ।
अनुसपरन्पिद्वधं ततो विम्णुगुपाद्रत् ॥ ५
स तु देवान्सगन्धवा्चित्वा धुन्धुरमर्थणः ।
ववाध सर्वानसकृदेवान्विष्णुं च वैं भम् ॥ ६
समुद्रो बाकापूरणं उजानक इति स्मृतः ।
आगम्य च स दुष्टात्मा तं देर भरतर्षभ ।
वाधते स परं शक्त्या तयुत्तदभाश्रमं प्रभो ।॥ ७
माक्रण्डेय उवाच!
धुन्धुनाम महातेजास्तयोः पूत्रो महाद्युतिः ।
स तपोऽतप्यत महन्मदावी्यैपराक्रमः ॥ १
अतिष्ठदेकपादेन कयो धमनिसंततः |
तस्मै ब्रह्मा द्दौ प्रीतो वरं वव्रे स चप्रभो॥२
देवदानवयश्चाणा सर्षगन्धर्रधसाम् ।
अवध्योऽहं भवेयं परै वर एप वृतो मया ॥ ३
एवं भवतु गच्छेति तयुवाच पितामहः ।
€ 3 13589
९3 2048
† 3 207 7
16 "यं सन्रृता -- 2) ¶" देव" पुरस् (107 देवपरस्) -- ए
0 30० -- €) + {€ #{58 सिन (10 दित" )
(0०7४० - 1410 1707071 51 1 3 0०3 ©3 4
श्रारण्य - 51 70747 ©1 माङदेयमसमम्या (1न०रप्व
१\ धुधुमागेपारयरान), © "समारयरा ([गा०फ९्व #\ कुवर्
याश्चचरिनि) 3 + 2-+ 7 (पा © 5 [ृच्ण्प
22706 ) 70९0६10प 0 घुघुमारोपाय्यरान -- 4111 7107८
1 3 7० 81 मधुक्रटमवध-, 81 मयुक्रटमोपागयरान , 9 मघु
कै्टमवधानुकथन - ववा! 10 (पा, शणतेञ 0
70) 071 (57 70/ ) ०3 71 202, 003 201 § 197
(+) 0 199, "ण्व 7 7 207) - 5701८ 710
70 35. 7 9
195
1 °) 04 707 2५ 5 "राज (० 'तेतवयि्) - ४} 13
शुने , 7८ "यर (1०४ “दुति ) - 8 ० 1 -- <) 7
महान (० महन्) 5+ म तपोतप्यम्सुमहन् -- 14 = 5
2 ४) ए 21-3 £ © + वर्पागामयुत चप (7; पुरा)
-- ८) 5171 3 चरं प्रादाद्, ¶" [नदरदन्मीतो, © + महा
प्रीतो -- °) 71 3199 {प४0 स्तव 51 हा 3
701 प्रमो , ५8 7८ 700 04 ९ 79 (1, व्यः }) @1 ३ दष
ग्रमु, 0४ वतर प्रयु 161 ध वर प्रोवाच (11 प्राह)
मसभ्रभुः
[
3 8०७ 8, 7०175 घुधुस्वाच -- ०) 126 गृ “सर्पाणां
(0 यक्चा्णां) -- ४) 706 धर यक्ष, धिः सर्वं (10 सर्प)
51 [1 3 १9 1.3 गधर्चोरिगरक्षसा
4 1761 703 00 ५० -- 601९ ५, 76105 मार्कंडेय
डः ~ ^) 7४ एवमुक्तः स (४; (ष्ण ) -- °) 8 स्पष्ट
(10 स्पृस्य)
5 ^) 961 8 च ([०ःतु) - °) =1° 233 चर
(0 मषहा* ) -- <) {1 पितुर्वर (० पितृवध) -- 4) ए 4
7 (क्ल्नगा४ 01-3 ५) द्रुत (ण ततो) 24 1 7, 6 गमत्
(107 "2वत्) 51 ६1 3 विष्णुमेव युपा" , 81 पश्चादेवद्धुपा
6 ०) 32 8च,@1हि (पतु) - 2800) 6०
-- ^) 231 देवाश्च ({0ए जमक्रृदू ) -- “} 3 ५ 59 4 6
70 71-+ ० ©, व्रप्णु देवाश्च (1 षण्डः ), 51 गधर्वाचिय ,
75 चिष्णु सर्वश्च 6५ सर्वत (107 व श्युशम्)
7०४3 193 15० -- °) [0 उ 7 (€टन
701-9 ४) तृ त सुद्धे बा्ुकापूर्णं (४ "ण ), 796 समुद्र
वालुकापूर्ण (१9 61 3 "पूण ) -- 2} 11 3 तजानकः; 8 77
¶+ 6 उजारक , 7 ७3 ;{ उजानुक्र (0" उलनानक) 2 7८
70 74 6 पु © पा स्पते, 71 3 शुत, १५ ७३ स्प्रति (10
मखत ) -- ९) 25 71 भागल 51 {ए 1-3 ४ 0५ दुरात्मा
श्र, 70८ 7४ 61 3 सुदुष्टा -- ^) 21 3 4 10 +
याधति 88 4 पुरा ({0 पर) ४ चाधते सर्वभूतानि
-- 1) ठ1-8 7 (ष्णु 71-8 8) ©+ विभो, 61 छव प्रति
({०प् प्रमो)
691 |
231
882
# 32
3589
07 8
3 195 8 |
अन्तभूमिगतस्त्र वाकान्तरितस्तदा ।
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्ुर्भीमपराक्रमः ॥ ८
रेते लोकविनाशाय तपोवलसमाश्रितः ।
उत्त्कखाश्रमाम्यारो निःधसन्पावकार्चिषः ॥ ९
एतसिन्ेव काले तु समभृत्यवलवादनः ।
कुवलाश्वो नरपत्तिरनितो वलग्ाछिनाम् ॥ १०
सदसैरेकरविंशषत्या पत्राणामरिमर्दनः ।
प्रायादुत्तद सष्ितो धुन्धोस्तस्य निवेरानम् ॥ ११
तमाविशत्ततो बिप्णुरभगवांस्तेजसा प्रथः ।
उत्तद्स्य नियीगेन लोकानां हितकाम्यया ॥ १२
तस्मिन्प्रयाते दु दिवि शब्दो महानभूत् ।
8 °) 28 720 74-9 तथा, 1 म च (ग तदा) - ७५
0०७ 68० -- ९} + तव्र ({० पुत्रो) -- °) ए+ धुत्रो पुधु-
रितिश्चुत
9 °) 75 तत्तो (1० देते) -- ४) 51 7» तपौवरूसम
न्वित , 81 3 तपोवनसमाधित , 70 ५ ¢ 7 व्ररसुपा
-- °) 3 + ए1-3 2५ 70: “म्यामे (० "भ्यक्ने) - ५)
8०00 1188 निश्वसन्
10 °) ५3 जथ (0 एव) -- 2) 73 8 813 726
70 6 79 ©1 8 राजा स, 72, ऽस राजा (0 सशल्य)
-- 4167 10०१, 78 21-8 7 (6८९७) 701-8 } 18
985^ उन्तद्कविप्रमहित" कुवलाश्वो महीपति ।
पुत्र सष्ठ महीपा प्रययौ भरतर्पभ 1,
11116 ©4 18
986 ङुवराश्चो नरपति पुत्रश्च सषित भ्रमु ।
-- ए8 ४ ६५ 00 10°-11 2831-3 76 720 7, 8
धदण्ड 10० दते 11० -- <) 7 © 3 ए क्षिति
(णःनर )
11 8 75 6५ 00 11० 81-8 6 70 74 6
08 10°2 प्रणत 112 (छ र] 10} -- °) 8 (छर्नन्
61, ©+ ० ) "विग्राद्धि" (107 'विद्राया) - 2) "सूदन"
(101 "मर्दन" ) -- 7581-8] ( 6८९8706 {01-3 } 0 11९2
-- ° )9' 1५ 01-3 निवेवाने, 1 3 चिनाद्ान , 8५ 61 ४
वधाय
12 °) 7५ ममा (गितमा) -- °)51 1 3 सहसा
पज 6 तेजमा ({० तेजसा) 6५ स्वय ({{०गः प्रथु) ~)
3 (0८०४ 61 ५) च हितेप्सया ( 07 हित्तका' )
13 १) एर दिग्य (0 द्विवि) 85 र्पो ({9 शब्दो )
[ 692
महाभारते
[ मार्कण्डेयममास्यापर्वणि
एप श्रीमाश्रपसुतो धुन्धुमारो भविष्यति ॥ १३
दिव्यैश्च पुष्पस्तं देवाः समन्तात्पर्यवाकिरन् ।
देवदुन्दुभयग्रैव नेदुः खयञ्ुदीरिताः ॥ १४
सतश्च वायुः प्रवरौ प्रयाणे तस्य धीमतः ।
विपांसुलां महीं ङुर्वन्ववर्षं च सुरेश्वरः ॥ १५
अन्तरिक्षे विमानानि देचतानां युधिष्टिर ।
तत्रैव समदश्यन्त धुन्धरयत्र महासुरः । १६
दुवलाश्वस्य धुन्धो युद्रकौतूहलाचििताः ।
देवगन्ध्ैसहिताः समयेक्षन्महर्षयः ॥ १७
नारायणेन कौरव्य तेजसाप्यायितस्तद् ।
स गतो तृपति; शिग्र पुतरस्तैः सर्वतोदिशम् ॥ १८
-- °) 1 ब्ुपपतिर्, 1१३ पपत, ए1 7५ 1 3 ५ नृपो श्य; ~ -
ए-५ 72५ ए + 6 अव्रध्योद्य (701 "य } , 76 नृपवर (0
चरृपसुतो )
14 एर०७ 14, 89 4 105 तैश्च -- °) 1 6. पुष्पैश्च
(ए ध्यण्ड् ) 15 तानू (0 त) ©" दिच्यैश्चपुष्प्वरैख
-- ०) 79 "वारयन् (†0 "वाकिरनू)! -- °) 81-, 2
(करण्शू07 71-3 €) 71 @ ५ 3 चापि, 61 नेदुर् (0 यैव)
-- %) 61 दिवि (०प्नेदुः) 87 (करन्छ६ 0 -8 £)
अनीरि(29 "पि ) ता, 7 61-8 अतादिवा" (10 उदीरिता)
15 °) §1 ह! 4 2५ 01-8 5 तृ 8 (6ग्न्ल४ 69)
विच, ए दिव" (0 ज्गीत्त') -- <) 1४05 प 7188
चिपाङ्ुरा, 143 निष्पासुखा 28 व्रह्मन् (51 11 5९ 7, 88
10 धट) , 2५ स्व (0 ङुर्वन्) -- 5) 721 3 प्रचवर्ै (ण
ववष च) -- 467 15, @ 3 4 व 105
987 प्रदक्षिणाश्चाप्यभवन्वन्यास्तस्य खगद्विजा'।
16 ५ ० (षा ) 16 -- °) 8 अतरीक्षे। - ४)
61 1 देवाना च ({07 देवताना) -- °) 1 तत्नैव, ४ 4
71-8 7" 64 तत्र वै -- °) ए, [अ]सुरेश्वर , 72 महार्थ;
7५ ७४ महासुरा
17 ०) 3 युधः, 7० 3 युद्ध, 75 ग" क युद्धे (9
युद्ध) -- °) 8 देवदानवगधर्व -- ०) 04 ०9 7
समवेक्षच् 71 ©1 ध चाभ्याजरमुर्, 7५ ©-+ समपर्यन्
18 8 (०००६ 63 4) 260 18०2 {६७ 19०2 -- ४)
38 तथा (0 तदा) -- 4६67 18०7, 8 18
988* हितार्थ सर्चखोकानासुदङ्कस्य वते स्थितः 1
-- 15 2५ 0 18० -- ०) 8 (छन्व्लु ५) गस्वा (ण
गतये) -- ५) 71 पुत्रास् (107 पुत्रैस्) 21 © ते, 2
]
घुन्धुमागेपाख्यानम् ]
अर्णवं खानयामाम कुबलाश्चो महीपतिः ।
उुवलाशवस्य पुत्रस्तु तस्मिन्वे बालुकार्णवे । १९
मप्तमिर्दिवयैः खाचा दो धुन्यर्मदावलः ।
आसीद्धोर वपुस्तस्य बालुकान्तर्हितं महत् ।
दीप्यमान यथा सर्यस्तेजसा भरतर्षभ ॥ २०
ततो परु्पर्महाराज दि्माश्रित्य पथिमाम् |
सुप्रोऽभूद्राजगार्दूल कालानरममद्युतिः ॥ २१
कुवलाश्वस्य पुत्रस्तु स्वेतः परिषारितः।
अमितः अंरस्तीक्णोगदाभिुमररपि ।
पद्यः पसिः प्रामः खद बिमरैः रितैः ॥ २२
म व्रघ्यमानः मंकरद्धः मसुत्तस्थौ महावलः ।
करुटथामक्चयत्तेपां रस्राणि विविधानि च ॥ २३
न ({०प्त्त-) 81 72 “दविदा (५८ द्विदाम्)
19 °) 51 ह्वय म्वनयामाम -- ५५ 197४, 8 (दन्न्)
© 4} 7६205 15० -- <) 132 7० 04 ०च (पतु) 8
(€^९* ५) नस्य पुत्र" ख्बनद्धिन्तु -- °) 3 71 2 सर्वतो
(० नन्निन)
20 °) 61 ५7» “सुर (0 "चर-) -- ९) ©+ तत्र (०
तन्य) -- ८) 71 तदा ({०प महन) 9 9 ४ 'ितम्यतर
(79 च} ({0ः दिति महव) - +{\€८ 204, ऽ + 73 £
73
959* युगान्ते मर्वभूलानि पावक्येय धक्ष्यत ।
[ 3 पावकस्य दियत {107 ६115 03६८० 9217) ]
-- $ + 06 070 20 -- <} 51 1 3 9 @3-+ भ
"मानो (0 "मान) 5५ 71 61 सूर्य, प्र" [नाद्रि (197
सूयम्) -- 1) 71 3 युगानि ({0प तेजमा) 283 तेजम्यतर्हिन
मद्व - 4५{८67 20 9 15
990* दीप्यमानम्तो धुन्ुम्ततमा च नरेश्वर 1
21 °) 8) घुघ्ुर्नाम महयनिजा -- ४) 137 (छव
701-3 ८) 8 (च्च्व्लाःः ©+) सान्रूय (10 आधिन्य) -- 4)
ह+ कान्त (0 कारटानल ) 3 -मटाद्युति, 71 ©1
समध्रम (19 ममद्युति )
22 °) 72५ च, 23 स ({०सु) -- °) 75 समतानं,
पू 62-+ परित" ({0पस्वन ) -- ८) 51 73 जभिदुत -- °)
© 4 ग्रामि (० गद्राभिग्) + 1९४ 1188 मुसुरर्,
मुटारर्, युप् व 381 1४ नवा ([०र्जपि) -- 6
गण १०० -- °} 8 (© ० }) पटटमै ऽ 1 3 विविध
(परि) ह+ 713 ° पादन, एर प्राः, ८, शूल
आरण्यकपवं
-~---.--~--~- --~ ~~~ --------~-----~-----~-~-~----~----~--~~-------_-~~~~~~_-~~ ~~~ ~~~ ~~~
[ 3 195 28
आस्यादमन्पावकं स संवर्तकसर्मं तदा ।
तान्मर्वाचपतेः पुत्रानद्दत्स्वेन तेजसा ॥ २४
मुखजेनायिना कद्ध लोकायुदर्तयन्निव ।
कषणेन राजशार्दूल पुरेव कपिलः प्रथु ।
सगरस्यात्मजन्करुद्॒म्तदद्धुतमिवामवत् ॥ २५
तेषु क्रोधामनिद्ग्धेषु तदा भरतसत्तम ।
तं प्रबुद्धं महात्मानं कुम्भकर्णमिवापरम् ।
आसमाद महातेजाः कुवलाश्वो महीपतिः ॥ २६
तस्य वारि महाराज सुस्राव बहु देहतः ।
तटायीयत् तत्तेजो राजा वारिमयं सष ।
योगी योगेन वद्वि च ्मयामास् वारिणा ॥ २७
ब्रहमा्चेण तदा राजा दैत्य क्रूरपराक्रमम् ।
({० प्रायि ) -- /) 61 ६ 5+ 1-3 ५ @ चिमश्च परश्च
(ष 21-3 5 '"स्)घः
23 °) ए+ वध्यमानः स (15 (4087 ), 1 विवाय
मान , 33 भि" अवध्यः §1 ट 0-3 8 (161 9 4 सग्रामे
(10 मल ) -- °) ए1 01 ससुत्तस्थुर् -- <) 71 3 चापि,
वृष © चपा (तेपा) -- “}) 51 हा ५ 81 एन 78 वृ
म {({गच)
24 °) ठा तु, 71 च (पम) -- ४) [+ समर्दकः
{7 ४७ 9 ४८२६) , © «+ मयर्ताभि - ८) 7५ भूपते", 71
आपतत्, 7५ © अदत् (0 नरपते ) -- 4) 51 7५ ७8
वपने (0? भदहत्) §1 7 3 तेन (10 स्वेन) 88
कर्मणा (1० नेजमा )
25 ०) §1 द 709 1)1-3 ५ ©+ क्रोधाट् (ण षदो)
-- ४) ए" लोभाद् (0 लोकान्) -- ८) 21 ७५ नर
(10 राज }
26 ^) 1 -3 03 ५ त प्रबद्ध" ध सुप्रतुद्ध 51 ए ८
121-3 £ 6 + महापाहुं (०? 'त्मान )
%7 °) 711 "तेजा (0 'राज) -- <) 51 तदाप्यायत
तत्तेजो , 7९8 3 70८ 121-3 5 &1 तदापीय ततस्तेजो , ¶ ७३-+
तत्तदा पी(7 ठी )यते तेजो -- °) 71 ©3 + राक्ता (०
राजा) प्र" वारि चमन् (0 वारिमय) ए» + 25371 71
नृप - ^) ह 3 योगे (णप्योमी) 2५ वर्धित, गुण
तद्रि, 7; ©+ वृष्टि स, 619 बद्धस (जि वरद्भिच)
--/) © 7 ण(७) 4 ग)मयिस्वा च वारिणा (© «
विचारिणा)
28 °) 81-3 7 (6८०६ 71-3 ४) च रार्जद्र, 8 ततो
[ 698 |]
© 3 13613
8 3 204 32
† 3 207 30
8 195 28 ।
ददाह भरतश्रेष्ठ सर्वलोकामयाय वै ॥ २८
सोज्छेण दग्ध्वा राजर्पिः इवलाश्वो महासुरम् ।
सुरघुममित्रघस्निोकेश इवापरः !
धुन्धुमार इति रूयातो नाघ्ना मम्भवत्ततः ॥ २९
्ीतेय त्रिदशः सरमैमहपिंसहितेष्तदा ।
वर बृणीष्वेतयुक्तः स प्राज्ञिः प्रणतस्तदा ।
अतीव प्ुदितो राजन्निदं वचनमन्रवीत् ।॥ ३०
द्चां वित्तं द्िजाग्येम्यः शत्रूणां चापि दुजैयः ।
सख्यं च विष्णुना मे खाद्ुतेष्वद्रोह एव च ।
धर्मे रतिश्च सततं खगे वासस्तथाक्षयः । ३१
तथास्त्विति ततो देभैः प्रतिरुक्तः स पार्थिवः ।
राजा -- °) © + पुरुपश्ेष्ट॒ -- °) 6 ए ए» 71-8 ५
सखोरहिसाय , ८» ५ 7० ८ 7५ 6 लोकमवाय
9 °) 1» साग्चेण , 78 शस" स (10 सोश्चेण) 713
7 दग्धा, ए3 दग्धो (10 दग्ध्वा) - °) 81 7०५ मषी
पतिः} 7 महासुर -- °) 8 7 (भणश 71-3 6) ए 68
अमित्रघ्न -- °) 51 त्रिदिवे, 8 106 70 7ज ० ग (06
८्णः ) 3 त्रेलोक्येदा , 7 स्वर्गलोकेश (81५), 1 त्रिदशदा
(0. त्रिलो") - ^6 9५००, 8 7 ( 6८गु 01-8 5)
ग्9 (पाषा ८0 1) ) @# 108
991* उुन्धोच॑धात्तदा राजा कुवङाश्वो महामना" 1
[ 8\ महाराज (101 तदा राजा) 283 महीपति (0८ मष्टा) ]
00 6 00. 10४, &1 1718 00€' ‰9०
999* कुवराश्ो महावाडुधन्धु हत्वा जदयै च ।
--/) 71 &1 + ५१ तदा (पतत ) प नाश्नाप्रतिरथो भवत्
(172४ 5 'रथो महान्)
30 °) © ५ व्रिदिवै (णः च्रिदक्षै) - ए जण
(षका ) 30 -- °) © [प्रमुक्तः (10 [द्]न्युक्तः स)
5 ©8 + सन (प ख) -- °) &3 स्थित (० तदा)
31 °) 61 ल्या; 6५ दत्त (10 दया) 8०0९ ९8
दिजयरेम्यः 18 दां च वित्त पिप्रेस्य -- °) 23 सपि,
7५71 उसयाच,8 चैव (णप्चापि) §1 725 प्यस्य
दन्रूणा च दुजयः ~ 1) 1 18 पृ 6: ५1 स्वर्मवासस
6 त्य॑व च, 64 तदाक्षय
32 ०) 51 ए 3 तदस््वित्ति &1 1 3 4 01-3 तदा
(10 ततो) ए 7, देवैस्थास्विषयुकते च स राजा परथिवीपते
18 (ध्लिः त्न 2089 50८ 7 }) श्ीद्युक्त सख च पार्थिव
(१०८०) -- °) 73 7, तु सपूनिवस्तथा
महामास्ते
[ मारकैण्डयसमास्यापर्बणि
करपिभिश्च सगन्धवैर्तद्धेन च धीमता ॥ २२
सभाज्य चैनं विविधेराशीवांदैसततो सपम् ।
देवा महर्पयधरैव खानि खानानि भेजिरे ॥ ३३
तख पूत्राखयः शिष्टा युधिष्ठिर तदाभवन् ।
च्टाशथः कपिलाश्वश्च चनद्राशशरैव भारत ।
तेस्यः परपरा राजन्निक्ष्याकरूणां महात्मनाम् ।॥ ३४
एवं स निहतस्तेन छुवराश्चेन सत्तम ।
धन्धुैयो महावीय मधुकैटभयोः सुतः ॥ २५
कुवलाश्वस्तु चृपतिधुन्धुमार इति स्मतः ।
ना्ना च गुणरसयुक्तसतदा प्रभति सोऽभवत् ॥ ३६
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिप्च्छसि ।
33 8० 88 -- ^) 3 06 णा 930, न +
०५ 5 2५ समान्य , ¶५ ७ प्रपूज्य (१०८ समाज्य }५ ए"
सभाज्यमानो विषिधैर् -- ४) 51 ए+ तदा, 5 तया {ण
ततो) 1 8 761 70 7+ 2 नृप, 53 गण चुप, 0०५
-- <) 51 ए! 5 + 21-8 ऽ देवर्यैय" (0 महर्थय' ) ५ $
7 (कणश 71-8 8) चापि ({0त चैव) -- ५) 149
(01. भेजिरे)
54 ०) 9) तदा (10 प्रय) 75 चेव (10 श्गि्टा
-- 2) &1 त्रयो" (०८ तदा") -- °) §1 ए कुवा, ए
कुटिखा' (10 कपिखाˆ ) - °) 8 (6८७ 79 63) सद्धा
(0 चन्द्रा" ) -- °) 51 12 परस्पर (11 "रो ) ({०" परपरा)
-- ^€: 84, 3 7 (6060 71-3 & ) 108
998* वद्वास्य सुमहाभाग रा्ञाममित्तजसाम् ।
55 ०) 78 ९4 सनिहतस् -- °) §1 71 3 मारत, 7;
0७५ धीमता (० सत्तम) -- °) 23 7 (6१८७४ 71-3 6)
लाम (ग वेद्यो) 5! "राज, 8 ? (०४न्म्)४ 18 5) "दत्यो
(गग "वीर्यो )
36 °) 51.81 2 7० ए 70 ५-5 @02म्च (णतु)
-- °) 23 7० 8 (कण्ण पू) शुत (07 स्प्रत ) -- °)
ऽ1 ६1 381 8 7५ 725 61 रः [ज], १ ©+ त स
(0 च) ए, युरुणा युक्तः; 21 गुणयुक्त , 84 गुणसपन्न
(107 गुणसयुक्तः) 8 71 » नाम तद्वणस्तयुक्त -- °) 1९५
108 ततः म्रश्धतति 7९8 71 3 तस्य राज्ञो महात्मनः
37 ०) 21 + 72 + 6 8 (०८०६ पृष एता) यन्मा
एच्कसि सत्तम (73 & 8 भारत, ©1 + ४» पार्थिव) -- °)
5111 3 ५81 एप ४३71-8 6 ०681 धु" (10 धोन्धु" )
-- ०) + 2५ 13 3 सस्य (0 यस्य)
[ 694 |
पतित्रनोपाख्यानम् ]
धौन्धुमारणपाख्यान प्रथितं यख कर्मणा ॥ ३७
ददं तु पुण्यमाख्यानं विष्णोः समलुकीर्तनम् ।
शृणुयाद्यः स धर्मात्मा पूत्राय भवेन्नरः ॥ ३८
आरण्यकपवे
[8 196 6
आयुष्मान्धरतिमांशैव श्रुता भवति पर्वसु ।
न च व्याधिभयं चित्प्रति विगतज्यरः ॥ ३९
इति श्रीमदाभासने आरण्यक्रपधरणि पञ्चनवदययिकदततमो ऽध्याय ॥ १९५ ॥
१९६
चखांपायन उवाच ।
ततो युधिष्ठिगे राजा माकण्डेयं महाद्युतिम् ।
स, भगवन्त्रीणा मादारम्यमुत्तमम् ।
कथ्यमानं तया विप्र घ्म घम च त्वतः ॥ २
ग्रलयक्षेण हि चिप्र्पे देवा ददयन्ति सत्तम ।
र्याचन्द्रमसौ वायुः प्रथिवी वह्िरेव च ॥ ३
पिता माता च भगवन्गाव एव च सत्तम ।
यच्चान्यदेव विहितं तचापि भृगुनन्दन ! ४
मन्येऽदं गुरुत्स्मेकप्यस्तथा चियः ।
पतिव्रतानां शुश्रूषा दुष्करा प्रतिभाति मे ॥ ५
पतिव्रतानां मादात्म्यं बक्तमर्सि नः प्रभो ।
38 °) 1 अत्रे (मतु) -- °) 1 3 चिष्णु" (णः
त्रिष्मो-) 3 08 ए" "कीर्ठिवि , 701 "वचन (10 "कीर्तनम् )
-- ९) 41 @1 ध च (0 स) - °) 8 (€ष्व्छ्)६ 7४ 89)
म्म ([०प्च) 51 ¶४ (410८ (छ्य } चप (10 नर)
59 °) 812 007, 6 मृति , 84 कीर्तिं , 7 @2-+ प्रीति
({0र ति") &1 2 चापि (1० सव ) -- 2) ©+ सर्वदा
(० पर्वसु) -- ९) 11 न स्यराधिर्ना मय, धञ्न च ख्याति
मयर -- ४) &1 भरत्पंम ({0 त्रिगत" }
010700४ - 22107" वप्या 51 ह 3 वू @3 +
आरण्य , 7८ चन (1) -- 518 07.27" &1 3 मार्कढयमम
(४ “मास्या ({गाण्रन्व ४५ घुघुमारोपास्यान) ए +8
126 7001 2४ 21-6 पा (धा 0 ऽप ष्फ ०8.726 )
पालपन्जछ 0ण वुदुमारोपाख्यान (गिा०कक्व ४४ समाप्त 10
{8 41 24 शा) -- ता दा व्र 88 धुधुवध, ©
धुधुमारक्थाक्थन ~ 4दाः!/ 210 (पऽ, फणापऽ ०
एच) एए 73 71 20१, 12034 202 , 8 (ष्ण 7}
198 (शः ण्ण 200) - 57074 7० 7४1 46, 792
78 45, 71 44
196
1 <) एः छा 3 47 (लस्ट्नुः 701-3 ८) क "त्र (छप
"श्रष्टो) -- °) 59 7८ 162 4 1; घ्य प्रन 51 रा 8 4
2 एणः 013 6 सुटर्विद, ह 701 णमे विद, 10
सुदुर भ, 74 स दुर्वच, 7४ 69 सुदुखर
2 506 %, [र 185 युधिष्ठिरे"
(प त्रया) -- ५) ह+ 8: 6 + सुष्मधर्म , ठ1 धममसृष्षम ,
5४ 71 सृष्ष्म धर्म्यं 7 © धर्मस्य (प धर्म च) 75 तत
स्तत्त ({0 च तत्त्वत)
ॐ °) 8 72५ 700 4 6 प्रयक्षमिह (81 "व)
75 [दद (1०१ हि) 51 ए रद्यते, 78 यटा हि (0 विप्र्प)
-- °) 3 71 मयां
एचः,
~ ४) 7९8 विप्र्षि-, 2५ ब्ह्यर्पिं (10 ददयन्ति) ° सर्वश्र
(10 सत्तम ) ५ 1701-3 रङ्रते देवसत्तमा (५ "म ) -- &1
1 ण (एषा ) 8-42
4 51 ह्वा ० 4०2 (य ९1 3) -- °) 8) ततो माता,
+ 703 माता पिता (एड षकण्ड ) एज 4 81 0०7
74 61 जगवान् -- °) 48 72५ 70 74 6 प्) (फ ल्यः )
& गुरेव , 71 आच एव (पगा एव ) श" &1 1" गावश्च
द्विजमत्तमा - ८) 1 8 + 1201 [2५-+देव , 71 2 वेद ,
78 देव , 71 & 1 एव (० एव) 11 समित , &1 ध
मित, +43 महति (9 विहित) प» 82-+ यच्चापि विहित
वातां - °) "ज 5" यष्वापि 51 गुर" (4० शगु )
5 ०) 8 7 (७८७४ 7201-3 6) मान्या दहि, ध" मन्ये
(0 मन्येऽ) 51 1 3 + 71 £ गुणत सर्वा (+ 71 6
ई), ऽ 79 8 गुणवस्मर्यं , 8 7८ 0 + € गुरव सर्वः तूप
113 गुरव" (४ गुसवत् ) सर्वानू -- ४) 9 तथा श्रिय" , 7
तकत -- 9 && ० 5
6 3 ०० 6 -- °) 51 महाद्म्य; €+ श्ुध्रूया -- "
75 मे प्रमो, 73 सत्तम ~ 4ध्लिः 6०४, §1 [1 3 108
[ 695 |
१ 196 ८]
८ निरुष्य चेन्धियग्रामं मनः संरुध्य चानय ।
४९
पतिं रवतपवापि चिन्तयन्त्यः म्थिताद्ियाः॥ ६
भगवन्दुष्फर पेतन्सतिभाति मम प्रभो ।
मातापिदपु शुश्रुषा स्रीणां भर्तैष च दिज॥५
स्रीणां धर्मात्सुषोरादधि नान्यं पदयामि दृष्यरम् ।
साघ्याचाराः पियो तरप्नन्यनूरयन्वि सदाटनाः |
दुष्यं घत दुर्मनि पितरो मातग्ध चै ॥ ८
एकपल्यश्च या नार्यो याश्च स्तयं वदन्न्युन |
बुक्तिणा दय मासाश्च गभ सधार्यसि याः|
नायः फालेन संभूय किमद्वुनतरं ननः ॥ ९
संय परमं प्राप्य वेदनामतु्ामपि।
१04 नान्यहयसन्निष्प सौग) भर्नुद्िमगम 1
~~ 1) का) (कन्न ) (८-7* - ^) (= $ सनिर्ष्व (1.
निषष्य च) ~ वृष का) 6५- - «)} ८1 11 ड़
71 9 मयम्य, 1५61 "पूज्य (तित ग्द) ~ 1) 5; 14 1
11 3 वृष ७3 विनयति) 61 यत 8} 1५1 3 (1 गपा! 21
षिता ; ¶9 ७१ 4 म्रा (कभिवत) 61 [१ वा (34
प्रिय (गिनिया)
7 0४6) 7०, प्राग) 7 (ल \1 6) - *)}+, }
7 (70८ 00) हनत् (14 चापि) (1० पछ) ~ °) 11)
(०५९०) 713 ५) धज (1) पठा ) 03 "पिप्रोः, 0 3 +
"पिषणां (1० "पिनुपु ) ~~ ५“) €11\1 ४, 1 (१२६]'
11 3 ४) (])) छत ) 63 भट (णः भवरुपु }
8 षणा) 6 (ध \16} ~ +} ५! 1५3}
01 9 67909 99 न्दत् (णा नान्य) -- <) 4031
मश्याराः 51 {\ 13 ॥ 121-3 ॥ पप्रा 3 तू (] [0
(०7 } 08 + ‰{3 रानन्, 01 # पम (107 प्रप्र) - +)
91 भ्या बुर्वि;फज्यगु" नभ फुपेषी 1 19 (10
च्म ) 93 4 कषति द्ि6। फु्वनिष (ग यतुर्वन्ि) ©
यत} 13 रष (म [लाघव ) ~ “} 113 1८ 7
72 ५ 6 स्यु, 76 कम (पप्य) ~ ^) 61 [६21 ॥ +
मार पितरश्च, 810० पि7रो मार त 124 पितर् मागर
72" 0, पितर सात्तर (1० पिरे मानद)
9 °) ए प्कपविश्च, 2123 "प्यथ 5) मार्योया (1)
पा ) ~ ४) 1\+ तुवि (10 पदन्नि) 1५1 गुणन
माता वरता (घ 104) -- °) 51 दक्षिणा, 1) 72, गुक्षिण।
4 कुक्षिषु 51172, 71 षतु (प्व) -- °) §1 ध
(णया) -- ^) 51 1 3 सभूना (19 "्य)
19 °) 6५ सयम (1० सपाय) -- °) 1\1 + परमांचेद्
गहाभाग्त
॥
[ काकण्टेवसमाव्यापर्वभि
प्रनायनने मुनास्नार्या वुःतेन मह्ना प्रिमा ।
पूष्णि जापि महता सेहेन द्वितमनम् १५
येन तरेषु स्यू वतमाना नुगुभ्मिाः।
[4 ५ # ४ मनप >
म्रम् कनि सदा दृप्कर नग मे मनप ॥ १५
[1 १ १ च
दद्र वरममपायार नय पार्द भ द्भिव् ।
14 † = 7; ५
धमः गुदो प्रि त्र्मन दूगन्मना 1 १२
ग्नदिस्नण्रमि ममदन प्रभ्नपिदं कर|
शरोतु शगु श्रुधूमे त मूत्रा ॥ १३
क |
मा-फ्टभं उच ।
हन् ने स्माग्याम्ने प्रश्चमेनं नुदूनपर।
स्येन भग्न गदनमद्निवाय मे | १४
काम -- "३1 31 [010 एन भूतान ~ (1४;
11247 7 ऽता 77. वमा" --“ + 4) दुददनि,
योः पष्प ए दोक न पुरता कज १६१ दवा
(५ शा 17, भा, ~ 1 र्हम् {( भः
{0 (प , 7 (दुगि {1 स्प ~ ^ 1
५1;
५१, { "-पृदन्ति सतद्वाद्वि किन्तेलयोदप भव्िष्ददि।
{८1 {7६ ] +{,
11 “}5: प्ु161 + पाका ({ ५४; $ ५६३ ॥
119 1) 11.11 ड गपु {५५ + पः {{ मप + ~ *?
शर तपय 4) 1 + १1) उ दत गद्ा {1 पद) ४)
दरण कप{िच मन -- <} 4403 {व [{- ग)
12 ^; 9; 1,\ न वधर 12 मधः [1 ह्यवभरमं
~ ५, 64 [५1 3 प्रि 12, {7 + (गान {१.-मष्द) ऽ
1\1 3 + 0 17 03 भप, व १1६ गप्रानकोरि ~)
0 12" मेद्ानप {2.1 10 मौ)
13 ^} पिष णनम् {1 (ष्णदू) ~ ^) 4४ पुर द
-- *) [4 शुधलम्, पा + उ शुधृपतः व्रा दस्म (1
गभूय) कः गुदम (1 भूप)
14 ८) + पनत ({ - न्क} {1 (ल ल! 11 +)
[5)- समारस्दस्पि वू कयविष्याति (1 ; मरफेम्त ) ~ +)
1५1 3 0५ णमक) 01 चू ८ एन {गचन} इ) 3 +
09 मुदु गभ 11 2, गुदुदिदिः ए) सुगुणा 0४ ८ मुव
(०९. 1) ~ <) [0 ष्यत (1 भप्येको ~ स) एत
८1नु (पसन)
15 ^) {२3 रितर्; [+ मौर्यात; 1), मामी) ८ पयु
{0 म्यी) [1 $ + अन्वि; 1, + 71 मन्दः + ©
रागात् ({ ताति) {> ८ ५ए५ + मापुम्नु (9 मान्)
{1
[ 6१6 |]
पतित्रतोपाख्यानम् ]
मातरं सदृशीं तात पिवृनन्ये च मन्यते ।
दुष्करं छते माता विवर्धयति या प्रजाः ॥ १५
तपसा देवतेज्यामिरयन्दनेन तितिक्षया ।
अभिचरिरुपायेश ईहन्ते पितरः सुतान् ।। १६
एवं कृच्रेण महता पुत्रं प्राप्य सुदुंभम् ।
चिन्तयन्ति सदा वीर की दोऽयं भविष्यति ।। १७
आसते च पुत्रेषु पित्ता माता च भारत ।
यशः कीर्तिमधेशवयं ग्रा धर्मे तथैव च ॥ १८
आरण्यकपवै
[२ 197 9
तयोरा्ां तु सफलां यः करोति स घर्मपित् |
पिता माता च राजेन्द्र तुष्यतो यस्य नित्यदा |
इह परेत्य च तसखाथ कीर्तिधरमश शाश्वतः ॥ १९
नैव यज्ञः छखियः कथिन्न भाद्धं नोपवासकम् ।
यातु भर्तरि शुश्रुषा तया खर्गमुपाश्ुते | २०
एतदपरकरणं राज्नपिदृत्य युधिष्टिर ।
पतिव्रतानां नियतं धमं चावहितः श्वृणु ॥ २१
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि प्ण्णवत्यधिकशततमो प्याय ॥ १९६ ॥
१९.५9
मार्कण्डेय उवाच |
कथिद्धिजातिप्रवरो वेदाघ्यायी तपोधनः ।
तपस्वी धर्म्षीलश्च कौशिको नाम भारत ॥ १
साद्धोपनिपदान्वेदानघीते द्विजसत्तमः ।
मौरवादन्ये -- ४) 251-3 7८ 0 724 ० ग् ३ तुमेनिरि,
गुण &1 3 पा च मन्वते (10 च मन्यते) 51 ए 24 71-3
मन्यत्ते चापरे पिद्धन्. -- ^) 8५ दुष्कर र्ते वात - %) 1
[ए निचर्वयति, ए" सवर्ध' (10 विच") 1 8 खा, 81 8
या- (णया) 2) सुतान्, 61 ४ प्रजा (07 प्रजा) ३
चयि हि यत्प्रजाः
16 °) 5 7० 76 ए दैवते" (107 देवते ) -- ४) 72४
वचनेन ({0 वन्दनेन ) -- °) 7५ अभिपरायैर्, 7 © सु
(¶1 स)प्रश्र् (10 जभिचारर्) -- ५} प [अपीते (5,
खमते ) (01 ईहन्ते) 5 मातर" (07 पितर") 21 सुत्त
(107 सुतान्)
17 §1 0 17०? -- °) ए [पल , & + सुत (0
पुत्र) -- ९) 51 छ 3 वितयन -- ०) 7 र्रग्रीलो (ण
कीटो ) - & {यः 1प, मू 105
996+ ये चक्ररेपु सर्वेषु चर्तैमानुगुप्सया ।
18 °) 5 आशपते च, 1 "मतेषु, ए “मे तेषु, 33 ©
मानिच्, \ मेते च (णः "म्तेषव) 815 7८ 7४
24 6 हि (ष्च) 7 पुत्र्य, ध्र पुत्रे च (० पुत्रेषु)
-- <) 78 अथो, 6५ उत (ण खथ) 5 सरं (णः दि
शर्य) -- °) 16 प्रा, 8 {©५८९०्)४ @& , १५ 1076 (णय }
तेजो (प्रजा) 8५ धर्मस्, ए (एर०७ व्ण ) &1 3 + >
घर्माच (10 चर्म) -- 4 लः 18, 8 105
997* मातु पितुश्च राजेन्द्र मतन हितकारिणः 1
88 |
19 °)7©1 3 + दास् (गः मान्न) 28 च (णः
तु) 761 9 + सफला -- °) 51 1 3 यत्र सुप्यनि, ए8
171 3 63 + तप्येते यस्य, 81 7 तुष्यते यस्य॒ 81-8 7
(०१८०६ 701-3 6) निदा (भः ठा) - ^) 38 तस्यार्थ
(1० तस्याथ) -- 7) ए 3 4 71 कीर्तिधर्मश्च ८: मारत
(0 शाश्वत)
20 °) 51 ए 54 112 यत्त॒चिय , 21 3 70 11 3 4-8
71 ©1 1 यस्षक्रिया', 7० 128 7 &8 यज्ञ" खिया , ७५ यत्त
चियः ८1 3 7 7५ ठग" @1 पा काशिन् -°*) 5178
नोपवासक, &1 नोपि पावक, 13 नोपवासक' -- «) 21 तेन
(प तया) 5 धर्मम् (1 स्वर्गम्) ए» + 81-3 7(6ण्लु¢
75) जय(88 70 "य }ल्युत , 834 उपायत ({07 उपाश्चते )
21 °) णण पत (णः एतत्) - °) 51 1 ५ 753 8
नियम (गः "त) - °) 8 धम्य, ८4 धमौन् (107 धर्म)
+ ०0 च श धर्म श्णु युधिष्टिर
0नन०ण -- 27107" 2 ए! 61 1 5 © ५ सारण्य
-- 517 2071.27 ©1 मारकडेयममस्यां (10110०१ ४ पति
चतोपा्यान) 8 + ए 7" 721-6 ध (भा ०प प्क
धा ८87९} प्लपत्रठ जण पतिव्रततेपाण्य्यान , ६४ 701,
11186156, णा पतिच्तामादादम्ध -- 4वाः]/ 110 ( षप 68
पणवड 0 00४0} षणा 78 71 १04 , 7009 208, 8 (3
ऽ 1" } 199 (पञ गह 201} -- 57०1720 98
697 |]
महाभारते [ मार्कण्डेयसमास्यापर्मणि
ग्रमे शुचीनि प्रचरन्कंखानि अर्तर्षभ् ।
3 197 2]
? 4 स इक्षमूले कसिथिदेदादुचारयन्यितः ॥ २
उपरिष्टाच ब्कषस्य वलाका संन्यटीयत ।
तया परीप्त्सषटं बराह्मणस तदोपरि ॥ ३
तामवेक्ष्य ततः कृद्धः समप्यायत हिजः ।
भृशं क्रोधाभिभूतेन वलाका सा निरीक्षिता ॥ ४
अपष्याता च विप्रेण त्यपतदसुधातले ।
बलाकां पतितां दृष्ट गतसचखामचेतनाम् ।
कारण्यादभिस॑तप्तः पर्योचत तां द्विजः ॥ ५
अकार्यं कृतवानसिमि रागदेपवात्कृतः ।
इत्युक्त्वा बहुशो बिद्वान्य्रामं भक्षाय संतितः ।॥ £
197
1 °) 13 द्विजोत्तम ; 7५ तपोनिषि" (10 "धन }) 1
वेदास्यायी द्विजोत्तम -- °) ¶५ 0७3 धरमक्षीटात्मा -- *)
71 3 नामत (0 भारत) "7 68 द्ातोपि विनयो
‰ “) 4 (7) 08 1 ६6४6) 83-4 7 (०रत्न्४ 71 3 5)
© ^निषदो (10 "निपदानू) 71 3 7, सर्वानू (10: वेदान्)
--- °) 8» स द्विजोत्तम -- ८) 61 बृक्षमृके तु (10 स वृक्ष
मूके) 7" कर्सिस्तु (1० ^श्िद्) -- ५) 38 ¶५ (10ग०
तण ) ©3 + दिज ({0" स्थित )
ॐ °} 6५ विप्रस्य (0 वृक्षस्य) 8५ तस्य वृक्षस्योपरि
्टाद् -- °) 1" #{1 तदोरसि, &1 » + तत्रोपरि ({०" तदीपरि)
4 &10 4 -- ०), तानु वीक्ष्य; 69 + समचेक््य
(६० ताम") 5 तदा ({० तत ) -- ४} 51 समप्यापयत,
1४ + 21 समपाध्यायत , 20 0, ०१४ (9, (०८ ) समपध्याय
स, 78 समपद्यत वे; ¶५ 3 (0605 (व्र } ©1 + 13
समचध्यायत्त -- {लाः 4००, 8 (छव्छ् उ1 8 +) 108
998^ तां ्रखाका महाराज चिरीना नगमूर्धनि ।
{1५9 तर (1०7 नग) ]
-- ८) 7 (र्ण ए 08 10 (५) 6894 1 कोपा (10
क्रोधाः) -- ८) 7० सनिरीक्षता, 703 सा निरीक्षता
5 °) 71 (? &1०58) अपदाप्ता; ¶५ 61 3 7 अवध्याता ,
&५ अवध्यत (107 अपध्याता) धि हि (1०9 च) -- °)
15 पपात (107 न्यपतद्) 8 7 (०य८्५्) 71-9) घरणीचले
-- ०) 1 भचेतस, ४ & + विचेतनः -- ° ) {ए 8; 715
९५ + कापेण्याद् , प५ कार्पण्यम् ({० कारुण्याद् ) एज लधि,
75 51 ७५ अपि सतप्त'; 7५ अभिसतष्तां, 61 }4 अथ सतप
-- 1) ए» पर्यद्रोचत्ततो , 7९4 71 8 देवत ता; 75 “पशोचदय;
धर ७ “श्रो(¶" “चो )चत्तदा
|
प्रविटसक्छुरं यत्र पूर्वं चरितवांस्तु सः ॥ ७
देदीति याचमानो वै तिषटदयुक्तः च्या ततः।
दौचं त॒ यावत्कुरुते भाजनख कटुम्बिनी ॥ ८
एतस्मिन्नन्तरे राजन्धुधार्मपीडितो मृधम् ।
भर्ता प्रविष्टः सहमा तस्या भरवमत्तम ॥ ९
सातु दृष्ट पतिं साध्वी व्राह्मणं व्यपहाय तमू ।
पाद्यमाचमनीयं च ददौ सर्र तथामनम् ॥ १०
प्रहा प्यचरयापि भर्तीरमसितेधणा ।
आहारेणाय भक्ष्य वाक्यैः सुमधुरेस्तथा ॥ ११
6 ४) 141 3 + {+ रागदोप', ए; 0८001 ५ 6रेप
राग", 13: रोपचग - 1 0) (प् ) 6९.5४ ~ {६०8
6०५, 0 120 12, 6 175 मादय उ -- <) 71 7। 3 रानू
(19 विद्धान्) -- ५) 1 987 (णप्ल्लः 120) सैक्ट्याय
{3 + 013 + मम्धित , 6 ससन
72 @1 00) ? (५16) - *) 1 ग्रामी (0
ग्रमे) भायि (गप्र) + + 21 -5 कुन्दानि भरतश्रेष्ठ
-- ४) 1\9 + 72\-3 इुचीनि प्रवराणि च, 8 करे मूक्षानि
भारत -- ^) 8 तजय, प्रय सकुन (णप तस्कर) 847४
त्र -- °) 51 द्विज , {3 721 प्रभो, 0८70५ सत; प्रतु
(ण्तुख)
8 ©1 0 8० (ल \1 6) - °) 51 देदीहि,
देदेति (1० देषटीति) ध" याचमाने 231-$ 70 7० ज ¢
व (४; प्ण) (क्ती (ग्र) - >) 61 ह 09४
(ए धणणञ) ) तत. (५ तदा) सिया; 133 , सियाच (7,
तु) सः तथात्तुस' -- ९) 21 (0; 1५057 ) कुर्ते यायद्,
10 तावच्कुर्तरे -- °) 71 3 भोजनस्य , ५ ©: भोजनानां
(10 माज')
10 °) ए+ ध्ाण्ञ) तु श्ण्त ष्टा -- °) 5५ [पा 34
8 01 73 2; + 6 61 व्यव ({0? म्यप) -- ८) ए५्तु,
8 7 (छर्न्०् 1218 9) वे ({०प्च) -- °} 22 (लव्य
11-8 6) ५ 65 + मुस् (प्म) ए, 71 3 258
(०८०१४ 71) तदा" (० तथा")
11 °) 83 शद्धा, ( 6१-+ ६३ प्रीया ({० प्रहा) ©
चाथ (0 चापि) -- °) + [जापि, ८4 च (10 [आुय)
13 + मरक्षिश्च, 81 भक्त्या च, © भक्ष्येण -- ५) 88 97
(०५८०४ 71-3 ४) 3 मोञ्यै* (1० वाक्यै) 1 + 713
स; एऽप्र61 9 + ({0ःसु) ए" मधुरैः पागरैसथा
12 °) 5111 94 8 9८70 79 + °+ ( ४ न्य )
698 |
पतित्रतोपाख्यानम् ]
उच्छिष्टं यज्ते मतुः सा तु निलयं युधिष्टिर ।
देवतं च परति मेने भतुंथित्तानुसारिणी ॥ १२
न कर्मणा न मनसा नाल्यश्नान्नापि चापिवत् ।
तं सर्वभावोपगता पतिद्यश्ुषणे रता ॥ १३
साध्वाचारा श्चि ङुटुम्बख हितेपिणी ।
भर्तुखापि दितं यत्तत्पततं सानुर्तते ॥ १४
देवतातिधिभृत्याना श्वश्रश्चद्चुरयोस्तथा ।
छुश्रेषणपरा नित्यं सततं संयतेन्द्रिया । १५
मा व्राह्मणं तदा ट्टा संस्थितं मेक्कादि्षणम् ।
ठ॑ती पतिश्ुश्ुयां सस्माराथ शुभेक्षणा ॥ १६
व्रीडिता साभवत्साष्वी तदा भरतसत्तम ।
मिघामादाय यिग्राय निर्जगाम यद्चसिनी ॥ १७
व्राह्मण उचाच ।
किमिदं भवति त मां तिषठत्युक्त्वा वराद्ने ।
63 माविता, ए 4८ 71 2 ४ सनन (10 सुजते) 511 3
तत्र (0 मर्तु ) -- ४) 85 निलय, 7 (९८6) 713 8)
सक्त, उसाच, ७५ साघु (०प्सातु) 511 813 013 ४
सुक (10? निलय)
15 *) 2 72८ 70 74 6 ©1 कर्मणा मनसा वाचा, 7: 3
साकर्मणावा मनमा - °) ट 3 नाम्यक्नाच्नापि सापिवत्,
ए नादयन्नायति चापिरेत्, 8 ० 727 2५ 6 नान्यचित्ताम्य
गान्पर्वि, 71 नालय्नादयति न चापिवत्, 0 3 ©! नायन्नान्चानि
चा(73 वा) पियत, 75 नातिक्रामति चा गिरा, 7 नाद्यश्नाय
पि चापिवव् -- ८) ७५ तनू ({०प्त) 0: सर्व ({०प सर्वं )
14 ८) 73 प्रिय, @ ‹ हिते (0 हिन) © यत्ता, 8४
युता (107 यत्तत्) ए भवश्च विदित यद्यत्. -- ८) ए४ 8:
माधु वरते, ह+ 7 3 279 चानु", © सान्ववर्त॑त, ©+ सा
नु वतैने
15 ४) ८ अपि (0 तथा) - ९) 8 (९८७) &3)
शुश्रृप्गे रतरा नित्य -- ^) ६५ सजित्टिया
{6 °) 0प्ततथा,©1 2 ५नतो ((गतदा) ए + 7213
द्वारि (0 चष्रा) -- °) 51 ए 3 7 सतत (1० सस्थित)
5611 823 एन 2007701 3 4 ह व्ष 3 भदः - <) 76
71 £ + कुवती -- ०) 703 728 4 ० &@ 2 मम्माराथ
8 युचिम्मिता (1० श्रुभ' }
7 °} 5 ह्1-3 7201-3 चाभवत्, 12५ सा मतैव, 15
चापिसा, प५ सा नदा (107 सामवत) -- °)51 ए 7 -3 5
मनम्बिनी
[
आरण्यकपर्वं
|
|
।
।
[8 197 28
उपरोधं कृतवती न विसर्सिंतवत्यसि ॥ १८
मार्कण्डेय उवाच ।
ब्राह्मणं क्रोधर्स॑तप्तं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
दषा साध्वी मयुष्यनद्र सान्त्पूं वचोऽवीद् ॥ १९
धन्तुमहसि मे विग्र मतां मे देवतं महत् ।
स चापि क्षुधितः भान्तः प्राप्न; शुश्रूषितो मया ॥ २०
व्राह्मण उवाच ।
ब्राह्मणा न गरीयामो गरीयास्ते पतिः कृतः ।
गृहस्थधर्मे वर्तन्ती व्राह्मणानवमन्यसे । २१
इनद्रोऽप्येपां प्रणमते कं पुनमौयुपा वि ।
अवलि्नि न जानीपे बृद्धाना न श्रुतं खया ।
त्राह्मणा यद्िसदशा दहेयुः एथिवीम्पि ॥ २२
रू्युवाच ।
नावजानाम्यहं विग्रान्देवैस्तु्यान्मनखिनः ।
18 °) ए8 2८ 78 मा (गम्मा) - 2) 5 3 11
वरानने - °) 33 (1 ©+ [ज]पि (० [जनि)
19 71 ©५ न {6 र्ट -- °) 21 क्रोधमसदीक्त, ग
कोपसतप्त - <) 8 72, ¶ © धसा स्री (गः माष्वी)
75 मानु, &1 मानुपेद्र -- °) 51 ए 71-8 + ततो (णः
वचो) -- &{लः 19, &» + 105
999* क्षमम्ब विग्रप्रवर क्षमस्व खीजडत्वताम् 1
प्रसीद मगवन्मद्य कृपा कुर मयि द्विज 1,
11116 29 178 1001*
20 50९ 20, पे (श्प्व्न्४ 24) 61 04 105 स्म्य
वाच (145 श्री) -- °) 7५ 83 8 72० 7०7५-5 मे व्रिदधन्,
ए४ 61 धा क्ि्रद्र, 81 मे ह्यन (गमे विप्र) -- ०) 1
पर (1० मष्टत्) -- ^) ©1 3 + क्षुधित (0 क्षुधित )
त्रा {70050 श्रात ४त् प्राप्त
21 °) 24 प्र९०5 ब्राह्मणा शत न 5 4 12८ 1721-3
द्ाद्यणो न गरीयास्ते - ४) 728 7 गरीग्रास्तु, & तथैव च
-- ९) 51 ए1 गृहस्थधर्मीं
22 °) 7 3 एतान् (० एषा) ए+ 71-8 5 प्रणमती
-- 2) 51 {1 3 2५ 15 मानुषो , 51 3 7० 70 72 ० 38
मानवो, १५ ©1 + मानवा (0? मादुषा) -- °) 2० विभ्राणा
(797 ब्द्धाना) -- ९) 8 (6२९०६ 8 3) चाञ्भि (प ह्यन्नि )
-- 1) 51 1 3 दहति (101 दष्टे ) + 28, 75125 8 इमा
(1० अपि) - ५1८6 29, 8 (68८७7 ¶"9 ) 18
1000+ सपर्वतवनद्रीपा क्षिप्रमेवावमानिता ।
699 |]
¢ 3 13576
8 3 206 24
।“ 3 209 26
231
892
4 32
3
0
09
676
¢ 25
२6
8 197 28 ]
यपराधमिमं विग्र धन्तमर्सि मेऽनष ॥ २३
जानामि तेजो विप्राणां महाभाग्यं च धीमताम् ।
अपेयः सागरः कोधात्कृतो हि लवणोदकः ॥ २४
तथैव दीप्ततपसां नीनां भावितात्मनाम् ।
येषां करोधाभिरचापि दण्डके नोपद्चाम्यति ॥ २५
ब्राह्मणानां परिभवाद्वातापिश्च दुरात्मवाच् ।
अगस्त्यमूपिमाघा्य जीर्णः क्रूरो महासुरः ॥ २६
प्रभावा बहवश्चापि श्रुयन्ते बक्षवादिनाम् ।
क्रोधः सुविपुलो बहान्प्रसादश्च महात्मनाम् ॥ २७
अस्मिस्त्वतिक्रमे बहन्धन्तुमदैसि मेऽनघ ।
23 ° पति्नोचाच, छु प्राष्नी (1० स्युवाच) -- ए
16 71) 13 + £ 118 {6 (6 1५ (239, ४067 ०99* )
1001५ नाह वखका पिपर यज फरोध तपोधन 1
अनया करृडया रष्टया कृदध' फ मां करिप्य्षि।
~ °) 61 1 नावमन्यामि, ए५ 71 9 ५ "मन्ये हि (1०
"जानामि) 6 विप्र 61 चिप्र ({० विप्रान्) -- °) 5
1701-8 ८७१ देव (० देस्) 2 मष्ठामते, 75 मनस्विन
-- ०) ६५ ते (णमे)
24 ०) 71 माहाम्य चैव धी" -- “)5! ए 71-3 चर्
(शश्र) ({0द्ि)
25 प्रा ० 26० -- <) ५ ©$ + णपा (1० येपां)
51 ए ~» ५ दापाप्निर् (०८ करोधान्निर्) -- ०) ७५ सञुदे
(107 द्रण्ठके) 71 न प्रज्ञाः (0 नोपद्रा) - 4407 26,
126 (5०0 2 } 8 18
1009* कस्मात्परिभवेन्मूढो नाद्यणानमितौजम ।
26 २) 733 $ 70 003 14 € 68 सु, 70 01 ०8
71 ऽस (णच) -- ^) 71 9 ८ जगस्तिम् ण मुनिम्
(01 श्ररपिम्) -- °) 2४ करद्यो (0 रुरो ) 71 3 "वट
(1९ "सुर )
27 ००) एज (०४8 गा च्छ) 3 06 70 7, 6 ©
चह्ुप्रभावा श्रूयते ब्राह्मणाना मषाप्मना -- 255 ०० %7%८
-- °) 7871 97961 9 ५ वध क्रोधा", 21; फोधात् 7ए+
स, 718 च (ण्प्सु) 7ए5 71 39613,
विपुला -- ८) 18 71 ५ (9 © + प्रनादाश्च 61 देव
मानुपमशध्रिवाः
28 ^) + 71 900 तु ८, 25 च्यत्ति', 0 स्वस्तिकर
(07 न्वति" ) ©" पद्य (णर ब्रह्मन्) -- &1 ० (एण )
%8०-१0० -- ४} 78 4 7४ श्रोततम् ({गः क्षन्तुम्) ~~ 4)
८५ यथा (पयःस) 51 ए > [अ]नव, 89 70 द्विज
महाभारते
[ मकण्डेयममास्यापर्वणि
पतिद्युश्पया धर्मो यः म मे रोचते हिज ॥ २८
देवतेप्यपि सर्वेषु मतौ मे दैवतं परम् ।
अयिेपेण तखा इरया धर्म हिजोचम ॥ २९
युशरुषायाः फं पशय प्यत्ाह्मण याद्थम् ।
वलाका हि त्वया दग्धा रोपात्तषटिदितं मम ॥ ३०
क्रोधः साचरुः णरीरस्थो मटुप्याणां हिजोत्तम ।
यः क्रोधमोहौ त्यजति त देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ ३१
यो वदेदिह सत्यानि गुरं संतोपयेत च ।
सितश्च न र्हिसेत त देवा व्राह्मणं विदुः ॥ ३२
जितेन्द्रियो धर्मपरः खाध्यायनिरतः शुचिः ।
29 619 ‰% (५ ₹1 28} -- °) © घर्मपु (ग
सर्वपु) -- ५) 5) महत् (19. परम्) -- ^) 7" भविद्रोन
(10 भविद्रेपेण) -- 4) §1 [1 9 भक्ति, 55 कुर्यादु
(10 क्या )
30 @1 ०0) 50 (५ ९1 28) - °) पि 3 64
शुश्रूपया, 71 3 ८ ¶ त्ुध्रूपायां 23 वस्य (0? पद्य)
-- ०४) ¶ वाको हि 51 (18 (०87 ) रोपादग्धा, ग"
दग्धो रोषात्, 91 दग्धाद्रोपात् ७५ तु ({०तद्) ए
1231-3 7 7, 61 मया (10 मम)
31 °) © + क्रोधः सुदुर्जयः शघ्रुर् -- ») 79 6 6
मानुपाणा - {५7 81०९, ७५ 15
1008* मा स्म क्रदधो वलाफरेव न चध्यास्मि पतिव्रता ।
-- ९) £3 यत् (णयः) 51 1८1 3 4 84 7201-9 5 @
"लोभौ, ७५ "मोहान् (० मोहौ) &1 1 3 47, 8 जयति;
71 जयते (10 त्वनति) -- 4} = 32५, 38५, 344, 86०, 36“
283 तानू (10प्त) 33 देवानू; 71 देव (0 देवा) 7
घ्ाह्मणा, 725 स्थविर ({0 ब्राह्मण) 23 (100{078 ध्भाः }
द्विज (7 चिदुः)
52 51 3 5 000 (शा ) 39, ©+ ० (कप. )
39-38 -- °) 1 चदेत हि, © व ददाति (0 वदेदिह)
-- ०) 78 41 473५ च गुरून् ({गगुरु) 21 ए
सतोपयीत च, 7५ 211 "यति च, 75 "येदपि, 72 © "यि
प्यति -- ९) ए8 + 7. ज ईहिसीतत (0 हिमेत) एव 2
हिसा च ईित्िता येन -- ८) =31०, ७6 28 देवान्;
7" देव (0 देवा) 13 स्यविर, 71 याह्यणा (10
घाद्यण)
33 ©1 ० (कणा ) 38-35, 6५ ० 38 (रन
४1 32} -- °) §1 इ 713 6 धर्मरत , 283 "निलय ({0
पर )
[ 700 ]
पनित्रतोपाञ्यानम [|
कामक्रोधौ वे यख त देवा ब्राह्मणं विदुः ।। ३३
यस्य चात्मममो छोकरो रमन्रख मनखिनः
सर्वधर्मेषु च रतस्तं ठेवा व्राह्मणं विदुः ।॥ ३४
योऽ्याययेदधीयीत यजेदा याजयीत वा ।
दद्यादापि यथाकति तं देवा बराह्मणं विदुः ॥ ३५
व्रह्मचारी च वेदान्यो अधीयीत द्विजोत्तमः ।
खाध्याये चाग्रमत्तो वे तं देवा व्राह्मणं विदुः 1} ३६
यद्राह्यणाना कुलं तदेषा परिकीर्तयेत् ।
मत्यं तथा व्याहरतां नानृते रमने मनः ॥ ३७
धनं तु बराह्मणखाहुः खाध्यायं दममा्जवम् ।
34 23 ५1 200 (४31 ) 94 (० ल २]
38) 211 ० (72]] ) 54-8; -- °) 11264 चामा
ममो, 2: चाग्ममा 1 124 © लेक्र - ४) 51 ष्ट
71 2 < ग्राद्यगन्य द 7 2 ८ ४: यद्राम्विनः, 82 मनीपिण
-- <) ए + मर्व्रधर्मण 1 3 26 निम्नम्, ‰ च निस्
-- 4) =314, €! 2८ स्यत्रिर् (0? वाद्य )
35 51 4 0 (एषा ) 35-36 हा 2 प्रा &1 भा
00 35 (हा 2 वृष 15] , णः द ॐ न १ 32, 54)
-- °) 1४ 0 च ॐ जघीयद्रा (10 लघीग्रीत) -- ४)
{3 याजत्तपि, 73 8 ४3 यानयेन - <) 72४ पि, & 3
चापि (०प वापि) -- 3८८= 91९, ७१८
36 51 &५ ०८ 86 (ल ₹] 38) - <) &ऽ घरमचागी
11 व्रेदान्यो दहि, एऽ 271 ४2 चद्रान्ये यो, ए 71 वदान्यो
द्वि, 0: 3 ८ नवेदसो,¶" नुयोवेदानच, @1 भट्खनयो वेदान
-- °) ए > जधीयाद् द्विजसत्तम , एर मर्वमूनेयु चा मतन,
81 7५ 70 1 ® &3 1 [अप्य (शा दय )धीयरादु द्विज
पुगवर , 84 77 ग द्धीयादु दिजमत्तन , 7८ द्यघीयेन द्वि नोत्तम ,
9 ©) ३ द्यवीयानो द्विजोत्तम -- ए 0 (92) ) 36-88
-- <) 7५61 3 यस् ([णपत्र) दऽ :-+ 72014 ८९३ म्बा
ध्यायवानमक्तो त्र, 81 12८ "यव्रान्रमन्तम्
37 300 27 (८ र] 6) - ८) 2 कटय, 71
नतेधा ((णपन्दरेषा) 51 हा -कीर्नयन - <) 4५ © +
पथ्य तथ्य (णः सत्य नथा) 8 स्यत्ररन॒, 7 च्याष्टरन , +{3
घ्यादम्ते -- ८) 51 1 © क्ते, ए५ 125 ४ योजयेने , ©५
रमना ({07 रमने) 2: मनि (10 मन-)
38 3 09 3६2०१८० (र्यं ९] 56) - °) 51726 70
7+ ०७9 वम, 9८ म्य (07 घन) 8 न्यात् ({० [माहुः )
- ४) ह स्वाघ्यायो, 21 श्च (प्य) § एय तप, ४
002 वृ उ दम (णः ठमम्) &8 नार्यवः -- <) 1 निग्र
|
आरण्यक्पर्व
्
|
|
1
[8 197 1
इन्रियाणा निग्रदं च चाश्वं दिजमत्तम ।
मल्याजवे धर्ममाहुः परं धर्मविदो जनाः ॥ ३८
देयः शाश्वतो धर्मः म तु से प्रतिष्ठितः ।
श्रुतिप्रमाण धर्मः खादिति वरदधाचु्ामनम् ॥ ३९
बहुधा च्यते रमः घ्म एर ठिलोत्तम ।
भवानपि च धर्मन; खाध्यायनिरतः युचि
न तु तच्ेन भगवन्यर्मान्वेत्सीति मे मतिः ॥ ४०
मातापिवभ्यां शुश्रूषुः सत्यवादी नितेन्ियः |
मिथिलाया वसन्व्याघः स॒ ते धमीन्परवक्यति ।
तत्र गच्छख भद्र ने यथाकर्म हिजोत्तम ।। ४१
13897
205 45
209 47
८. 3
2३
हश्च, ६3 निगोयश्च, वृण निग्रहण -- °} ए" द्राश्वनो ह
द्विजल्रण - 8५ ०० 85, @4 © ( 2])}. ) 38-40"
-- ८) 51 स्यमार्यव, 1 3 75 सल्यार्यव, 7 "श्रय
39 6५ ०7० 89 (५ ₹1. 88} -- °) ए1 व्रिन्नेय (0
दुर्य") -- °).8 72८007५ ८सच (81 पल्य) (प्म
तु) -- ^) ए श्चुत्रिः प्रमाणो, ©1 श्रुति प्रनाण, © "प्रमाणे,
श्वा प्रमाण प्रा &1 शा वर्मणा (र घर्मः म्यादु) -- ५)
© वेद्राचु , #3 मिद्दायु
40 64० 40०2 (५ १1 88) - °) 51 3 वण
@ 1 एष (प ण्व) - ^) 2 72 (९८८; 03 5) 1
© भगवानपि ({0 मवानपि च) -- °) 5 (€>८९]४ &8 )
म्वाप्यायाभिरन -- <) 51 स्रवेन ({० त््रेन) 11 3 ८
मगवाच , 72 विभवने -- /) 5 वा उ वेदान, ५287
(रव्य 1 2) 79 69 धर्म (0 धर्मान्) + 71 3
वेत्तीति ~ 4{८€८ 40, 2? 7 (९६८९५ 7201-3 8 } ©4-+ 195
1004“ यद्वि विप्र न जानीय धर्म परमरफ द्विज ।
धमग्याथ तत पृच्छ गत्वा तु मिथिला पुरीम्।
(7, 1) 81 3 धर्म ({गिविप्र) © ज प्र धर्म ननातन
(10 176 7057० 981) 1
41 °) 51 रा 3 स्थिने, ए+मते, 8 7 70 72५4 8
& चयेदू (० वसन्) -- °) ए५ [जुन्िटान, ए सतु (नि
मते) 51 प्रवेक्ष्यति; 5 चरिप्यति - ^) @©1 गच्यसु
(10 गच्छस्व) -- /) ए3 @1 यथाल -- 41६5 41, 8
( @ष्८९६ 63) 105
1005" व्याध परमधर्मास्मा स ने दस्यति दायान् 1
42 °) ए 4 21 + 19 इन्युक्तम्, 1 दुर्कत्म् (णिः
अम्युक्तम् ) 72५ इनि (गिः जपि) 51 ए तन् (ममे)
-- °) 725 मानद, 7८ मो द्विज, 7" [आुर्िम (10 [जानि
न्दिनि) -- ए+ 7५ ० 42 -- ८} 51 दा 8 4 701-3 6
431
९232
#-3 2
3697
06 45
09 46
8 197 42 |
अल्युक्तमपि मे स्मै धन्तुमदैस्यनिन्दित ।
सियो वध्याः सर्वेपां ये धर्मविदुषो जनाः | ४२
ब्राह्मण उवाच ।
्रीसोऽस्ि तव भद्रं ते गतः क्रोधश्च शोभते ।
उपालम्भस्त्यया हुक्तो मम निःश्रेयसं प्रम् ।
महाभारते
[ मार्कैण्डेयसमास्यापर्णि
खसिति तेऽस्त॒ गमिष्यामि साधयिष्यामि शोभने ॥४३
माकण्डेय उवाच ।
तया विदयु्टो निर्गम्य खमेव भवनं ययौ |
विनिन्दन्स द्विजोऽऽत्मानं कौशिको नरसत्तम् ॥ ४४
दति श्रीमदाभार्ते भरण्यकपर्वणि सप्तनवल्यधिकडशतनमोऽध्याय ॥ १९७ ॥
१९८
स उवाच।
चिन्तयित्वा तदाथर्यं सिया प्रोक्तमरोपतः ।
विनिन्दन्स द्विजोऽऽत्मानमागस्छृत इवाबभौ ॥ १
चिन्तयानः स॒ धमेख दरक्मां गतिमथात्रवीत् ।
श्रद्ानेन भाव्यं वै गच्छामि मिथिलामदम् ॥ २
छृतात्मा धर्मवित्तयां ज्याधो निवसते किल ।
तं गच्छाम्यदहमयैव धम प्रष्टं तपोधनम् ॥ ३
इति संचिन्त्य मनसा भरद्धानः सिया वचः ।
धर्मश (0? "विदुषो ) 51 ए+ नरा' (07 जना") 8
70० 7० 7० 63 ये धर्ममभिर्चिदते (81 “विंदति, 2: 'नदति),
¶्\ स्वधर्मविदुपो जना"; 7 1 3 ५ये च घर्मेविदो जनाः
45 ४) 0 भसु (णच) ~ ९) \ 0 उपरुभस्
1 9 प्रोक्तो, 88 12० & 3 पध [जप्युक्तो, ८4 701 7
729 ५ ७3 1 [बचुक्तो , 1५ ७५ [न)म्युक्षो -- °) 1 समे
({०प मम) ए ५ ८५ 019 सैभ्नेयस; 8००९ }{88 निध्ेयस
8५ पद्} 71 पर } ग्र 61 प्रति ({०प परम्) ~ 1) 2५ 75
क्षम भवतु, 7४ यत्रादिदयसि (1) (साध) 51 1 3
मिनि, 2५ यक्षम (० छो भने)
44 71 गण 44. - 4.6 ४16 र्ण , 8 108
1006* धन्या स्वमसि छषल्याणि यस्या स्यादरत्तमीददाम् ।
[61 प ते (ग खाद्) } -
-- °) ग्9चथा (गतया) इड 473 $ 6 ग्ा 34
112 निषष्टो (णवि) 51 ए 3 408 5 ग् &5-+ 212 निगय
-- ४) & तमेव ({० स्व") ग" © 7 [जा]वस्थय ({0 मचन)
गू स्वयमेव वन ययौ - 73 ० 44० -- ८) =8 198 1:
§1 ५ 8 2८ 7 79 + 6 नू स स्वमात्मान, 71 स्वसमाः ,
ए 709 6 स्यमा' (107 स द्विजो") -- °) 7 ७5 द्विजसत्तमः
(128 ५ "म ), 01 सुनिसत्तम ©» (60 व्यः ) जागस्छृत
दवायमौ (० 8 198 1०)
(णिग ० 10 71 -- 2410 7काष्वाः 51 ए 3
€ + मारण्य -- अवाप्य; 81 माङईडेयममस्या
(गा०फन्त ए पति्रतोपास्यान ), & माईदेयममास्यान
ए 3 70 7001 08 70:-6 63 पू (भा ० ऽप एप्प
6 ) 7060600 ०४1९ पतित्रतोपाख्यान (1०11056 ४
समाप्त 1० 1 3 5) -- वाण आवा८ एः कौरिकेक
पटीसचाद -- 4९11} 10 (8६९७8, सप्ते ०८ ४0}
70 205 (7०3 204), ए @2 > + ‰{ 200 -- ईइगुच 7०
201 ०4 4¶, 7008 48
198
1 °) पप ^तल्वातदा प्रोक्त. --*) ¶्५ © + चोक्तम्
(० प्रोक्तम्) ¶ तदाश्चर्यं धिदोपत -- <) =8 197 44८
1 {1-5 59 8 7० ० ++ 83 स स्व(8: स्व ) मास्मान,
14 71 > स्वयमा' (० स द्विजो") - °) ए जागस्छृल्यम् ,
7५ "सृतम् 51 ए 08 5 स्थितः ({० [जावमौ) 71 ४
सङृत्तस्व चितकः , ©1 मनच्छरेत हवाभवत्
2 °) 51 ह 89 + 7० 71-3 6च, 21 00 00046
7169 स्व (स) -- °) 0०4 अवाम्रुयात्+ ०४ 126. 6
अवाप्तवान् (10 जयाघ्रवीव्) -- <) 51 ह 78 ऽ मान्यदि
(ए भवेन), 8 12० 7 © (7 प्ण ) चै माव्य, 713
मे भाव्य -- ८) 05 मिधिखानू 1 इह (97 अहम्)
3 °) 51 7 3 + सर्यवित्तस्यां, 1४ ज सर्दैवित्तस्या
-- ४) 29 ५ निविदराते, 61 चै वसते -- ^) ८4 तद्, प्रणतां
{प्ति}
4 ^) ५ तपसा, 128 चचन (9 मनसा) 55 इवि
सचितयामास् -- 2) 15 सदघान 51 रा 371 2 कियो
(७ खिया) - °) ¶म सौम्धैः ({ज घर््यु") -- <) गष
[ 70 ]
व्राद्मणव्वाघसंवाद" |
बलाकाप्रत्ययेनायौ धर्म्ये वचनैः शुभः ।
संप्रतस्थे स मिथिलां कौतृहलममन्वितः ॥ ४
अतिक्रामन्नगण्यानि ग्रामां नगगणि च।
ततो जगाम भ्रिथिला जनकेन सुरक्षिताम् 1 ५
घर्मसेतुममाकीर्ण़ यन्नोत्सवववीं जचभाम् ।
गोपुराट्रालक्वरीं गृदयराकरागोभिताम् ॥ ६
रविश्य म पुरीं रम्या तरिमनिर्बहुमि्ैताम् ।
पण्य वहुभि्यक्ता सुविभक्तमहापथाम् ॥ ७
यश्च रथैस्तथा नागैयनिथ बहुमिर््ताम् ।
दृटपुषटजनाकीर्णा निल्योत्मवममाङलम् 1 ८
सोऽपश्यद्र हदचान्तां व्राह्मणः समतिक्रमन् ।
धर्मन्याघमपुच्छ म चाख कथितो द्विजः ॥ ९
अपद्यत्तत्र गत्वा तं सूनामध्ये व्यवस्थितम् ।
© 4 (1, त्पण5]) } प प्रतस्ये, 61 2 स तु प्रतन्ये,
ततः प्रनस्य - +€ 4८, 1 3 105
1001 -ननकेनाभिपाटि नाम् ।
पथि पश्य्नदी रम्याः
5 ०} 3 109 09 6 93 जतिक्मन्न - °) 51413 4
1701-3 ८ [जभिपालिना, ए3 [ज]मिरक्षिना
6 °) 51 81 ^ 7५ 7017-3 वण & > धर्मकरेनु , ४
धर्मन्नम्नु, 7 घमस्तुनि -- 21 ० 6 -- ८) 52 +
इृम्य्रप्राकार', 29 दम्यधराकारतोरगा, ०० 0५ ८ © हम्यप्राक्रार
श्नोनना, 71 3 बृषटप्राकारथोभिना, 0८ गृह्धग्राकारयोभिर्नी,
61 दः गृह्धप्रावाद्रयोभिना
7 ©+ ०0 41*-8 -- <} 28 0८700 04 € @3 नर्द
({०्मपुर्ग) -- °) 51 59 $ 720 72५ ८ ©3 युना (ण
व्रृताम्) -- ए ० 7, ७२ ० (81 ) 7^-5° -- ^)
ए1-3 81 3 72८ 3 पुण्य" (0 पण्यः) ऽ ए 71-3 8
¶\ विविधैर् (0 वहूभिर्)
8 @ +© 8०४ (€. 1) - °) 87८70 0, €
© योध (त्यानि) 5: 9 7" 2 वहुधा (1० "भिर् )
० 04 ८८1 3 प्च युता (19 दत्ताम्) -- 4) 3 उद्यानद्र्त
सका, 7८ निन्योःसवविमूपिता
9 °) 7 3 मोपद्यन, & + स पदयन (107 सोऽपदयद् )
6५ चहुवृचाना -- ४) 3 "कमान, 81 "क्रम, 003 0५
©2-+ च1 मनर् -- <) 1 नप्रन टन, ए 125 सप्च्यश्च,
72 78 @ सष्च्छम्त -- °) 72 © + [सपि (० [जन्य )
10 °) व सोपर्यन (7० नपद्यन्) -- ४) एऽ (४४
(
आरण्यकपर्वं
[8 198 15
मा्गमादिपमां सानि विक्रीणन्तं तपस्विनम् ।
आकरलत्वाच क्रेदणामेकान्ते संस्थितो दिजः ॥ १०
सतु जात्वा द्विलं प्राप्र सहसा संभ्रमोत्थितः।
आजगाम यतो विग्रः स्थित एकान्त आसने । ११
च्याघ उवाच |
अभिवादये त्वा भगवन्खागतं ते द्विजोत्तम ।
अदं व्याधस्तु भद्र ते कि करोमि प्रशाधि माम्॥ १२
एकपलन्या यदुक्तोऽसि गच्छ तं मिथिलामिति ।
जानाम्येतददं सवं यदथं त्रमिहागतः ॥ १३
माकण्डेय उवाच ।
श्रुता तु तख तदायं स विप्रो भृशदर्षितः।
दवितीयमिदमाशर्यमित्यचिन्तयत द्विजः । १४
अदेश्यं हि ते यानमिति व्याधोऽतरवीद्िजम् ।
श्ण) सूनामध्ये, 22 87०71 गप छ्ु(5> 5श्रूेना मध्ये
(०८ सूना) -- <) 1६५ 7 छग , ए० मार्गं ({०प्मागौ )
51 ए 3 2४ माष्टिप मा्मेमाप च -- °) 511 3 मनस्विन,
71 3 नि्तदिय (पतप) - 725 ० 10% -- °) ऽ:
५ 01 चिक्रद्णाम्, ए 3 73 हि क्रे, ए4-+4 06 08 0 0
चक्रे, 7008 (४9) व्ण ) घृणा चक्रे, ©4 तु क्रेच्राणाम् -- ^)
6 द्य फाते ({07 ण्कान्ते )
11 <) 5 3 चुन्वा, © चष्रा (0 नास्वा) - °)
{9 + 25 + सश्रमान्वित 51 7 ज अकस्माप्पश्रमान्वित
(51 कुन ) - ८) 1४ ततो (0 यतो) 41 ६ 78 6
अभ्याजगामन विग्र -- °) 51 7 21-3 67» स्थितम् €
ए1-3 0901-5 पुकान्तमानम (37! से), 8 7” 706 ८8
णकातदद्ीने (8, "मापने )» 7४ एकाम्रमानम
12 वृण 0 0678 51 1 3 धर्मव्याध" (101 व्य्राध
ड) -- °) प्रुएलपाा6त्ा८। हऽ + 8 7 (९रन्थ 72)
©ऽ चवा (ध्ण्-चा) - <) 8 2५7० 24 ८ हि (गतु)
1 अगव (10प मद ते)
15 ^) ए पनिच्रना यट -- ०) 126 प्रति (0 इति)
-- <) + ागने (० जागत }
14 <) ऽ 24-+ 7८ 77 70, 663 धि चतस्य; 7
(४६ घ्०ऽ ) तस्यतु -- °) 8 2८70 2४ ०83 भदावि
स्मित ,71 दपूरित -- °) ए" [जमन्रयत (107 [अ]चिन्त )
15 °) 7010 अयुक्त तु › ए५ 6५ अदेद्ास्य › 172 अ्देद्रस्यो
एध्च, ४ग्नि (गहि) 20 मे (प्ते) - °) च
त, 7 दम् (1) (1० द्विजम्) -- 7४ ० 1516
708 |
8 198 18 1]
गृहं गच्छाव भगवन्यदि रोचयसेऽनध ॥ १५
वाटमित्येव संहृष्टो विप्रो वचनमत्रवीव् ।
अग्रतस्तु द्विजं कृत्वा स जगाम गृहान्प्रति ॥ १६
प्रविश्य च गृ रम्यमासनेनामिपूजितः ।
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिगृह्य द्विजोत्तमः ।॥ १७
ततः सुखोपगिषटस्तं व्याधं वचनमत्रवीत् ।
करेति न सदृशं मवतः प्रतिभाति मे ।
अनुतप्ये भृशं तात तव घोरेण कर्म॑णा ॥ १८
व्याध उवाच ।
कुलोचितमिरदं कम पिद्पैतामदं मम ।
वर्तमान मे धरे स्वे मन्यु मा दृथा द्विज ॥ १९
धात्रा तु विहितं पूर्व कम सख पारुयाम्यहम् ।
-- ८} &1 गृहान् (10 यृष्ठ ) 61 ए 71-8 6 गच्छ ({0
गच्छाव) -- 9) 7५70711 4 6 ७8 ते रोचते ({0" रोचयसे)
16 740 16०१ (ण र]. 16) - °) एप @ +
1 तदृष्टो, 8 70 70 74 ० 6 त विप्रो, 7 सतुष्टो (०
सृ) -- ?) 3 2५ 7४ ५ ° © हृष्टो (० विप्रो)
-- ९) 7५ जग्रस्य (10 अग्रतस्) 51 ए ८4 7५ 71 3 10
त, 6 (तु) -- ५) 71 3 प्ण स ५० जगाम
5 70 700 7५ ० & गृह (0 गृषानू) 5 जगाम
म्ब प्रति
17 °) स्व , त्रणतद् (णच) -- ४) 3 [भुम्य
पूज्य त, 71 च पूजित (101 [ज}भिपूजित ) -- &{७ 17०,
8 (6०८७४ ©8) 105
1008 सर््येण च स वे तेन ज्याघेन द्विजसत्तमः ।
[रप अर्घ्येण पायेन च यै (०८ 01 081) ]
-- &५ ० 1¶० -- °) एत्र (शिच) §1 हा 376
"मनीया्घ्य॑ -- 4) 81 परि (10 प्रति")
18 °) @ + सुखोपवि्टस्त व्याध -- ४) © वचन चेद्
मवचीत्, ६५ द वचनमघ्रवीत् -- 6५ 0४0 18 -- ९)
ए» 61 कर्म तदवे; ९५ किमेतदे
19 51 श्ुगम्याध › ए 3 धसव्याधः (0 व्याध उ")
-- °) 3 ५ ०87 कुरोचित त हद -- ४) 701 पर;
03 7०8 पद् (1) , ¶ © महत् (0 मम) - <) 7० स्र
धर्मे वतैमानस्य -- ८) 25 मा मन्यु, 2० मन्यु मे (ण
स्वे मन्यु)
20 °) 51 28 5 धाचरादहि, छ 7५ 70 7, 8 68
विधाघ्रा; 721 3 धानाव (1० धात्रा तु) 21 05 कर्म (णः
महाभारते
[ माकैण्डेयसमास्यापर्वेणि
परयत्ताच गुरू वृद्धौ श्रपेऽहं हिजोत्तम ॥ २०
सत्यं बद नाभ्यघ्ये यथाशक्ति ददामि च।
देवतातिथिभृत्यानामवरिषटेन वर्तये ॥ २१
न कुत्सयाम्यहं किंचिन्न गदं बलवत्तरम् ।
कृतमन्वेति कर्तारं पुराक्मं हिजोत्तम ॥ २२
इृपिगोरक्ष्यवाणिन्यमिह लोकस जीवनम् ।
दण्डनीतिस्रयी विद्या तेन ठोक्रा भवन्त्युत । २३
कम शद्रे कृपिवेश्ये संग्रामः धनतरिये स्मरतः ।
ब्रह्मचर्यं तपो मन्त्राः सत्यं च ब्राह्मणे सदा ॥ २४
राजा प्रशासति धर्मेण खकर्मनिरताः प्रजाः ।
विकर्माणश्च ये केचित्तान्युनक्ति खकर्मसु ॥ २५
सेतव्यं हि सदा राजना प्रजानामधिपा हि ते।
पूर्व) -- ४) 15 पृ {० कर्म) ए 7 00 04 ° क्म
स्व(51 स धर्म )मनुपाल्ये (7 + ० "यन्) -- °) 5113
हि; ०० तु (णप्च) -- °) 51 ए > छ्ुभरूचे च, 818
(०२००६ 88} "पामि, 7५ "देय (10 "येऽह ) €! परतप
(01 द्विजो")
21 °) 68 + सतां हि नाम्यसूयेह -- °?) 51 ह!
83-+ 7? (6८०४ 1.4} धि ददानि (1० "सि) ए [जिह
(0 च) -- °) 3 देवतानितियिम्लौ (81८) -- °} 51
118 701-8 8 ज्रद्रेपेण (1०पअवरिष्टिन) 51 टा 2 षरतैयन्
(०८ ये)
22 °) §1 ए 79 5 मर्ष", 7" कोप" ( 0" कुम्स) 51
ष *कचिन् -- °) 7 दवै (10 न गर्हे) 51 वलवत्तरान्
23 “) = अ (श्णहु) 18 44० वा 2४ 4 70८
7 71 ०8 "गोरक्षवाणिज्य -- ४) 74 एतद्य, ५ वहु ,
61 आहुर् (107 ष्ट) 54 7० जीवित ({० जी वनम्)
-- 4) प ताभ्यां ({ःतेन) 1 8 7०200 7५ 5 लोको
भवत्युत
24 °) प्र५ कर्मणातु ((०प्कमै श्युदे) - °) ए५8।
क्षत्रियः 23371 > मत" (0 स्मृतः) -- °) 81 34
॥॥ "चयैनू (१० च्च्य) 51 1 323, 7 मन्न" -- °) 5
ए 71-8 5 सत्य चव द्विजे तथा, ©+ सल च माद्यणै" सह
25 °) §1 ६ 713 5 {408 राजा ४० प्रशास्ति 2,
8 (००७४ &3 13) [आतु (णः प्र") -- ४) 511 3
81 3 © 91 2 सखघर्मनिरवा" (71 3 "त-) -- <) 809
विक्मणद्म, 7५ "रमिणक्च्, 61 र्मणा (10 माणश) हा
कश्चित् (0 केचित्)
[ 704 ]
व्राह्मणन्याधमेवादः |
मारयनि विकमग्यं ठ्च्या मृगमिवेषुभिः ॥ २६
जनकस्येह विप्र्पे व्रिकमखो न वियते ।
खकर्मनिगता वर्णान्वारोऽपि द्विजोत्तम ।॥ २७
स एप जनको गजा दुदरत्तमपि चेत्सुतम् ।
दण्डय दण्डे निधिपति तथा न ग्लाति धार्मिकम् ॥ २८
सुयुक्तचागे चपतिः मवं धर्मेण परयति ।
श्रीय ग्य चे दण्डश्च श्चव्रियाणा दहिलोत्तम । २९
गजानो हि खधर्मेण चियमिच्छन्ति भूयसीम् ।
सर्वेपामेव वर्णाना त्राता गजा भवत्युत । ३०
परेण हि हतान्तरह्न्वरादमदिपानदम् ।
26 «) + मविनव्य+ 19 &3 हतस्य रि» 313 जतच्य द्धि
(0 भतव्य दहि) 12४ #3 तद्रा 5171 रात्तः, ८4 73 प्
© 3२ "ना (ण्न) - ४) ©> 33 जभिपारने (१०
जधिपाद्िने) 3 (3८ 7 } प्रजापाटनकर्मणि -- ९) 51
1 -9 ए1 3 4 70८ 70 04 ९ भ वारयति, ४५ 2 7201-3
चातः, ¶ पान 5 (९८९४ ©} वरिकर्मस्यानू् -- %) ए3
7५ 02 0५ 6 नृपा, 21 ए लुन्धो (0 ट्व्धा) 81
ल्युन्धामिय खगेयुभि
27 ८) 3 प" जनकस्य हि, 01 3 दर (0 शस्ये)
51 ए 71-3 ४ गजर्धं (7) 3 "पिर्) -- 2) ५2 दृद्यते ({०
व्रियते) -- °) 70 7४ चन्वारो द्विजसत्तम
28 ^) 04 ण्व (गणप) -- ४) §1 1-3 71 ८
ट्ुद्धि" (णप ट्त) ए तन (छिप्चेत्) 1 64 म्न्य
(10 सुकम्) -- ^) 91 वा 2 देन दद्यान्ध्रिपनि, ए3 4
1013 ४ दरदेन दद्ध (71 ट) नि, ए 3 ददे दढ निक्षि,
ध्र 8134 22 दृद {613 2) "ट्व) दद्यपु नििप्य
-- °) 5) ए 3 नथा नष्टानधानिखाव , १५59 तथान ग्दानि
धारिका, ६4 71-> नथा घुप्यानि धा्मि्छान (71 "क ) 21
8 (९८५६ ©8) न गापयति धार्मिक (41 64 “क, &1 त
"कान् )
29 ०)51 दा 2 , सयुक्त (एश प्रयच्छ), 704 72
म (०५ सु ) युक्ताः, 72४ स युन्ह', 71 © प युक्ताचारोपि
(61 5११ *रो दि), 7» युकतद्रामेपि -- ४) ए सर्यान्वर्मण, 9;
मवकर्मौणि - <) 1 38 भा दडव
30 °} 721 [अपि (म्दहि) एच (णस) --)
एण जपि (० एव्र) 1 धर्माणा (1० वर्णाना)
31 °) 51 [मपि, 1 3 76 [अमि , 8 (सन्या) 9
८४) नि (गदि) ह+ रातनू (10 वद्य) - 2) पण
© 3 4 273 वराष्टान (० वराह }) - <) 233 धपा न
अआरण्यकपवं
[8 198 85
न खयं हन्मि विप्र्पं विक्रीणामि सदा त्वद् | २१
न भक्षयामि मांमानि ऋतुगामी तथा ह्यहम् ।
मढोपवामी च तथा नक्तभोजी तथा द्विज ॥ ३२
असरीलदापि पूरूपो भूत्वा भवति शीलवान् ।
प्राणिर्दिमार्तश्वापि भवते ार्मिकः पुनः । ३३
उ्यमिचारान्नरेनद्राणा धर्मः संकीर्यते महान् ।
अधर्मो वर्धते चापि संकीर्यन्ते तथा प्रजाः ॥ ३४
उरुण्डा वामनाः वृल्जाः स्थृलकीरपाम्तयैव च ।
छ्ीवायान्धाश्च जायन्ते वधिरा रुम्यचूुकाः
पार्थिवानामधमेत्यासरजानामभवः सदा ॥ ३५
373
८५८६८
(४ 0 (न
(त रा
०.
2ते स्वय ©+ चि्रदर ((ग विपर्ध) -- ८) 511} > स्वय
स्वह, 7४ च तानह (1०८ सदा -वहम् )
32 °) 7४ © + मन्नयामि च मासानि -- ?) ©
(0०) जतुकामी (0 क्रतु) 31 7८ 9 सदा (ण
त्था) 81 तु; 2८ नु, 01 € [आपि (र्हि) - ^)
५ चतोपवामी , €+ सदोपवामश्च् 5५ ४ तदा (ग तथा)
-- °) 51 1 3 7 + 7८1 नक्त ({णप्नक्त) 2 81 +
0 0 + ° &8 मद्रा, 23 (करणाद च्यः ) तदा (गः
तथा)
335 °)51 ह 73 9 दुदर" , 0 सुश्री" (10 खदीन' )
-- <) 51 © प्रागिर्हिसापरद्य, ३ प्रागर्दिमारत्र्, 8 7० 7४
12५ 5 ©3 हिसारनिद्य् 51 ए 71-3 ० चैव, 7० चानि (णिः
च्वापि) - “) 713 जायते, 3 मविता (1० घते) @1
४1 पुनर्मयनि धार्मिक
54 °) 39 एल 00 74 6 &8 अभि" (1० व्यमि)
-- ४) 1 खक्नीयते (07 पक्री) 8 नत ({0 महान्)
-- 51890 ३4० -- ८) 18) 3 4 0५00704 6
9 & चर्त (1० वध") -- ५) 22 © + सकीर्यति (12
न) ए 7५ 20 26 &9 ततत (0 कथा)
35 ०) (2 तर्द्रा, 1९3 वरुड, 31 4 ¶1 करुस्डा, 23 70
7 7५ मेगम्डा, 83 कुर्मोदा , 7८ पगव्रो (1० उरुण्डा) 2४
सुडा वामनका क्ल्ना -- °) 84 द्विज (+एव च)
-- 2} © + क्षीवा (गप्ीवा) 2317114 ९ &३ प्षध्णणु
-नायन्ते ४० बधिरा 51 1 » + 7); टुच्धचूचुपा (ए+ ४८० 7
मटचृल्ुका), ए" दुव्धस्खुया , 81 » 7८ 7४ लुत्धलोलुपा",
89 7001 757 © स्तन्धलेचना , ८५ अयलोदुपा » 0०4 ०३
7, ° [नान्युचखोचना , 7" ठुच्यर्षिगटा", 7५ लुष्तचूुका'
(07 ल््वचूचुका') -- ^) 91 19 एड + एन एप 0; 3
अधर्मिसवात, @ लघर्मण -- ८) 71 3 51 अभवन्, 839 4
89 [ 70 |
231
8392
८ 32
3
0
1
738
7 3?
0 38
8 198 86 ]
स एप राजा जनकः सवं धर्मेण पश्यति ।
अनुगृह्न्मजाः सर्वाः खधर्मनिरताः सदा ॥ २३६
ये चैव मां प्र्॑सन्ति ये च निन्दन्ति मानवाः ।
सर्वान्सुपरिणीतेन क्मेणा तोषयाम्यहम् ॥ ३७
ये जीवन्ति खधर्मेण संयु्लन्ते च पार्थिवाः |
न िचिदुपजीवन्ति दक्षा उत्थानश्चीरिनः ॥ ३८
शत्तयानदानं सततं तितिक्षा धर्मनित्यता ।
यथा प्रतिपूजा च सर्वभूतेषु वै द्या ।
त्यागान्ान्यत्र सर्त्यानां गुणासितष्ठनिति पूर्ूपे ॥ ३९
सरृपावादं परिहरेत्छयौसिियमयाचितः ।
1५ 7० 15 ¶1 63 {3 अभवत् (10 जभवः") 178 फिन
(10 सदा)
6 ५“) 1५ एव (0 एप) 61 (णऽ) राजा ९00
जनकः - °) = १9४ 73 70 1 72५ € 68 प्रजा; 61 +
सवौन् (0 सर्व॑) 7० पद्यते -- °) 71 भनुगृद्धान्,
"गृद्ध -- °) ए" सद्धर्म", 75 7५ 63 11 स्वधर्मनिरत 1
©1 तदा (०८ सदा) - \{८७ 96, 8 (०८०])४ ४) 108
1009" पाल्येष राजा जनकः पितृद् द्विजसत्तम ।
[ग सदा पाल्येप (10 पायेप राजा) 1
37 °) [ए प्रपङ्यति (07 प्रश्न") -- °) 7५ केचिनू (101
येष्व) 23, पार्थिवा ,©*चानरा ({०प मानवाः) - ^)
१1 सर्वान्स्वय परीतेन - °) 8 (९८०४ ©४) योज (1०८
तोप) 7 तानू (0 [भ]हम्)
8 ०) 701 प्पमश्) जीवनिति ४ स्वधर्मेण - °) 13
ससुजेते; 774 720 “सजति , 31 $ ५ 7० 77 7४ ० © "युजति,
721 "यजति, 15 "भजते , ए" ७५ "सज्यते ; 9 © "पूज्यते , 61
"भूयते 253 ह (107 च) 729 मानवा" (10 पाधिवा ) 7
तान्सञुजति पाथिवान् -- °) 1 3 471 3 कचिद् -५)
8 7 70 7५ ° & दाता (10 दक्षा) 28 01 "द्ाटिन ,
71 "जीषिन } 29 "शायिनः ©» + सुदिखा यांतिते दिव
-- ^{४67 38, 18 18
1010^ न िंचित्फरूमामोति स्वधमैस्य च खोपनात् 1
39 °) 7ए8 भक्तया, 79 दया दान च; ज शक्त्या तु
दान, 6५ श्रष्त्या च दान ~ २) एए» &3 1४; धर्मनिल्यदा
-- 51 71-8 ०० 89०* -- °} 39 -+ 79 71 यथा्ह- ; 13
यथार्थ 25 “गृह्या (1० “पूजा) -- “) 6५ कार्या भूतेषु
81 3 7५ 02 2४ ० सदा; 238 तदा (° दया) 1२५ 24
सर्वभूतेषु निदयदा, 71-3 5 धर्मनि्येपु धर्मिता (7 धर्मत;
7४ निदा) -- °) 2" 7" योगान् (10 त्यागान्) 17४
[ 706
महाभारते
[ मारेण्डेयसमास्यापर्वणि
न च कामान संरम्भान्न देषादर्मघुत्युजेत् ॥ ४०
प्रिये नातिभू्ं हृ्येदप्निये न च संज्यरेत्।
न मद्यदर्थङ्ृच्छर न च धमं परित्यजेत् ॥ ४१
कम चे्किचिदन्यत्सादितरन समाचरेत् ।
यत्फरयाणममिध्यायेत्तत्रात्मानं नियोजयेत् ॥ ४२
न पापं प्रति पापः स्यास्य सदा भवेत् ।
आत्सनैय हतः पायो यः पापं करठैमिच्छति ॥ ४
कर्मं चेतदमाभूना परजिनानाममाधुपत् ।
न धर्मोऽस्तीति मन्वानाः श्रुचीनव्हसन्ति ये ।
श्रदधाना धर्मख ते नश्यन्ति न संजयः ॥ ४४
नल्यत (10 भन्यय्र) -- /) 14 ए3 121 ¶ ७५ ४ पौर
(णप्)
40 °) 7» परिषटरन् - ?) 1६५ भयाचति; ऽ भपोषित, -
©) 3 + अर्निदरित , } अतद्वितं ({0८ भगाचित )
41 11 0 41, 709 गण 41०१ -- ^) 5! 14
प्रियेण, [९५ प्रियेतु ([गःप्रिये न) 1५ हि भूवा, 11५ नाग्रद,
23 [जपि श्टृश, 6" [लोनिदाय ({०" [आुतिश्धश) ए एर
(10 हष्येद् ) -- ४) 51 71 3 71 कषप्रियेण (णः भप्रिये न)
61 [ति © +तु (णच) - ^) © सुघ्द् 7
"सणृष्रे (10 "ङच्दरेु) -- °) ४» धर्मान् 19 ५ 71-3
न च रौद्र समाचरेत्
42 3०0 42० - °) 706 कर्मर्न्, 76 कर्म यतु
(07 कमं चेत्) 1\‹ अस्यापि (0? नन्यस्स्वाद् ) -- °) 7
हषरन्यत्, 4 तरसा न (107 हतरप्न) 3 ५ 70 -5 ¶
© तदा" (0 समा) -- ^) 21 &0 य } 79 स (1० यत्)
ए दह (ग अभि ) -- 24 ० 4१८-4३* -- °) 51 ए
71-3 5 निवेश; ध" नियोध' (101. नियोज)
43 724० 48 (लं ४ 42) ~ °} 32 7५7४
70 पापे (० पाप) © 3 पापी, 113 पाप (0 पाप)
~ *) ध स्वादुर् (10 साधुर्) 2: ए तदा ({9 सदा)
~ ^) #{1 गत (0 हतः) -- °) 734 स्व. ({०्य') व
पापो भवति निदा
44 ए णण 44०45" -- °) 71 घस्य (10 कर्म॑)
76 7, चे तद् ; प चेत्तद् (1० चैतद् ) -- °)51 71 32818
76 79 8 ^ चृजिन (1 "ना) नाम साधुवत्, 7 दूजिन तच
साधुवत्, 7 © + वृजिनानां हि (७3 ह्य ) साधक -- °) 8
अपष्टसति &4 वच (ण्ये) -- °) 5171 3 4713 भ्न
श्रहधाना; 78 25 प न श्रहधतो &1 3 4 धर्म॑त्तास् (4०
स्य) -- 1) 711 3 ५४१ तेन (तेतु, © ते च) नस्य
]
त्राद्मगठ्गधरसंवाद् |
मदाटतिखिघ्मातः पायो भवति नित्यदा ।
मृदानामवटिप्रानामसारं भापितं भवेत् ।
दर्यत्यन्नरात्मान दिवा रूप्मिवान्युमान ॥ ४५
न लके गजते मृखः केवरलान्मप्र्मया ।
अपि चेह मजा द्रीनः करनविद्ः प्रकारे 1 ४९
अघयुचन्करखचिचिन्दामात्मपूलामवर्णयन् ।
न करविद्गसंपन्ः प्रस्र्ो युपि इत्यते । ४७
विक्रमणा तप्यमानः पापाहटिपरिमच्यते |
नवन्र्या पुनरिति द्वितीवात्पगिमरच्यते ॥ ४८
कर्मैमा येन तेनेद् पापाद्रिजवरोत्तम ।
एर्व श्चुतिरियं बरह्यन्धर्मपु परिदञ्यते 1 ४९
न्पमश्य
45 व 0 459 (५ प 44)
{€य््ल्* ७2) ०3
1011* माघरुसस्नीतिमानेव सवत्र दिचमत्तम ।
-- ^) 5 नम्बर (1० जमर) 72५7, 6 भाविन, 63
जीवित (0 जापित) 3 (कल्म ) 61 चहु (0 वेत)
-- ८) 301 3 ५1 3 ५2 दर्धयति, 81 3 9८ 71 "यनू,
@©५ “यामि (छ "यति) 79 [जिनरामा न (70 समय)!
-- {६८ 45०१, §
-- 1) 70» दिष्य (0 दिवा)
46 ^) 51 नोरगप्र मृद (जव) -- 2) एकव
न्गग्मां प्र्रपद्ः - 64 ५० {6.-{7> - <} 7 चद्र (10
चष) 70०1 23 03 (ता शध्िया, 0० चषा ([ग्डधता) हष
0० न्रवि देदख(ष् श्र)जाष्टीन
4 ४० वषम (तव १1. 46) - °) हग अयुतः,
12८ तरियचन्+ 7 अमवत्, 3 अयवते (0 जघुवन) ए
च्य च (10 कम्यचिन् ) -- °) © च निदरयन् (10 व्रणः)
-- <} 1: 84 ङिचिदु (0प्क्धिदु) ह+ 70" 3 गुण्स्ीनन्तुः
09८ कुलसपन्न' -- <) 0९ ग्रायघ्नो (0 प्रत्नो) ऽ (९ल्लु;
65) न च ((लःशयुवि) ऽ ह + 21-3 ८ विद्य (0
द्य्य)
48 2) 51 हा 3701-3 पापाघाद्यति", ४4 06 "घन्पिगि" ,
81 ^ परि, 7 प्रधनात्पगि, ध 612 4 पण द्धिपरि
({07 “द्विषि } -- ८) 7 7५1 720 79 € नन (0 [प्रत् )
81 3 70०73 2 © + द्यान्. (० क्या) + न कुया पुनरे
वरेति --°) 71 2 ^द्विनीय € नपि-, ह प्रति ({०८
परि } ~ ५८6 49, 21 103
1012+ -ऊ5रिप्ये घमनत्रेति नृतीयात्यग्ुच्यते 1
49 ०) 8 (८८5 * @5) क्न (न्तेन) 7५ प [यिद
॥.
आरण्यकं
[ 8 198 58
पापान्युद्धृह पुरा कृतानि
्ाग्धर्मीरो विनिहन्ति पशवात् ।
धर्मो वनदते पृरपाणां
यनकर्वेते पापमिह प्रमादाद् ॥ ५०
पापं करत्वा हि मन्येत नादमसखीति पृर्पः ।
चिकीर्षेदेव कट्यां श्रदघानोऽनघ्रयफः 1 ५१
वमनस्येव दिद्राणि साधूनां वित्रणोति यः।
पापं चेत्पुरुपः कृत्वा कल्याणममिपद्यते ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो महाभ्रैयि चन्द्रमाः ॥ ५२
यथादित्यः मयुयन्य तमः स्वं व्यपोहति ।
एवं कल्यागमातिष्टन्सर्वपपिः प्रघुच्यते 1 ५३
© ५ [जुषि (1० इ) - ४) 8 (€्व८६ ©3) पापात्मा
द्विजसत्तम - ^) © श्चुनभिदर (०प्श्चुनि }) ऽह 3
व्रिदधन् (0 वद्यन्) -- °) ए परिष्च्छति, 2 7८ ० 8,
श्रनिरय्यते , 125 परिद्रम्पते , 125 परिदिद्यते
50 ^) 51 एवा 3 [ज््त्वेह , 7) + 1721-3 6 1 देह,
81 [जुष्वा च , 7 © + भ वुष्वेह (१० [अशुद्ध ) -- ° )
8५ स धरमन्रीले , 76 ४ सद्धर्म", ७4 + स्वयम एज [अपि
निहति, 81 3 + 2 (९ग्न्दः 01-3 ४) &3 [उपि विहत्ति,
गू 1 हि चिहनि, णः [अभिवहति (10र व्रिनि") ए ४3
पद्यन् (1०9 पवात् ) -- <) 51 ब्रह्मो , 71 घर्म (य घर्मा)
51 चर्च , 7५1 70 25 राजन् (0 बद्यन् )! 8 (6८60६
63) दति (०7 नुदते) 3 8 (दग्व्टा४ 88) ाद्यणाना»
21 3 पौस्प्ागा ए घर्मान्नुदेते पौरूपाणा ममसख -- ५) $
शमेन पाप न दिचायमचि
51 ०} 84 @1 7 [ल)मिमन्येव , ए+ (0 पएथाण९्छप ९)
योभिमन्येत ({०प द्धि मन्येत) - ‰६&; 51००, 8 72 [4
3 178
1018* त त्तु देवाः प्रपद्यन्ति स्व्न्यवरान्तरपूस्य' 1
-- ८) 51 व [अनसूयया
52 ४) 61 713 मनर (गवरनर) §1 ए 34
51 3 71 2 स ({०प्य ) - 41६67 5१००, & (९२व्८्५ &ऽ )}
{75
1014* जपञ्यन्नाव्मनो दोपान्स पाप प्रेय नद्यति ।
-- 4} 51 उपपद्यते -- ।) 81-3 7 (&९०९६ 71-3 8) ©3
गेयाव, धरण आ्राद्धिव (0 शसि)
52 ^) त् म टचनू (9 ससु्न्) -- ०) 51 ५1 7०
74 ८ दशपू (णः सर्व) -- ८) 1 ए) > सर्र पाप व्यपोहति
54 ?) ए मोष्टचेव ; 5५ लोममेप, 8 (९०० ©)
¢ 31
832
32
3759
०
10 61
58
8 198 54 ]
पापानां विच्यिष्ठ्न लोभमेव दििजचतम ।
ट्व्धाः पापं व्यव्रखन्ति नरा नाततिवहूश्ुताः ।
अधर्मा धर्मरूपेण णैः कूपा इवावृताः ॥ ५४
तेषा दमः पवित्राणि प्रलापा धर्म॑संतिताः।
सर्वं हि विदयते तेषु रि्टाचारः सुदुः ॥ ५५
मार्कण्डेय उवाच ।
यतु विप्रो महाप्राज्ञो धर्मव्याधमपृच्छत।
रिष्टाचारं कथमर्ह ति्यामिति नरोत्तम ।
एतन्महामते व्याध प्रव्रवीहि यथातथम् ॥ ५६
त्याध उवाच ।
यज्ञो दानं तपो वेदाः सत्यं च द्विजसत्तम ।
पञ्चैतानि पयित्राणि शिष्टाचारेषु निल्यदा ॥ ५७
लोभमोदौ (1० मेय) ~ ^{६6८ 54०४, 79 &1 2 4 }1 1०5
1016^ तस्मात्तौ विदुषा चिग्र वजैनीयौ प्रधानत ।
-- 71 07 54८-57? -- ८) 73 © + पापानू ए वि
पडयति ({0" व्यव") -- ८8 ०० 54 -- ९) &§1 1 3
ग५ 63 71 जघम्यौ, 8 "धम्य , एज "धर्मो (07 "धमी )
-- 1) 51 पापा, 13 + कूप (01 कूपा) 1 + जब्रृतः
55 (1 भण 85 (ल ₹1 54) - °) 71 ¶9 ©2 4
एया, 63 1 येपा (ध्म तेपा) 71 धमी", (५0613 4 प्व
पच ({0 षम ) -- ०) 1८3 धर्मैमदताः, ८, सस्थितः, 72५
"सदुता ७५ िष्टाचारेषु निदा -- °) 7 © सर्वो, ©1
र्व (0 व) ~ ५) ©+ दि्टचाराः हा 814 वा
सुदुलमा -- 4116 85, एए 3 6 209 79 3 @ + ०व
४ ९ननृ०प (वकाः 70 63 + 201)
56 ष ० 56 (५ ९1 54) -- °) ©1 13 च (गः
तु) {1 ४» महाप्राज्न, एर “प्रत्नो; + 72८ 21 ५ © 4
"प्राक्च" 11 "राज -- ९) >: लिष्टाचार 21 दष्ट ({० अह)
-- ५) 21 01 + धः विद्यामीति - 416 56 य
(०्न्णु §1) (9 105
1016* णतदिच्टामि मद्र ते श्ोतु ध्मश्धतां वर ।,
पा] 9 © 3 4 केव् 105 (४ ए] 0 57०४)
1017* पञ्च कानि पविघ्राणि श्रिष्टाचारेपु नित्यदा ।
-- 51 ० 56 -- 149 ९268 56०/-5¶०८ अल्लः 64०४
(श 1018) -- ^) फ (51 ० ) व्वत्तो (०? एतन् }
-- /) ४ 3 तद्रवीपि, ९9 4 5 7८ 20 2,-5 सद्रवीषि ,
71 तन्मे बृहि
57 वृषणा 6, कृष ० 57० (रा 54) ए
महामासत
[ माकण्डेयसमास्यापर्वणि
कामक्रोधौ के कृत्वा दम्भं लोभमनार्जवम् ।
धरम इत्येव संतुष्टस्ते शिः शिष्टसंमताः ॥ ५८
न तेपां विद्यतेऽदृत्तं यजखाघ्यायशीरिनाम् ।
आचारपालनं चैव द्वितीयं रिष्टरधणम् ॥ ५९
गुरु्यश्रुपणं मत्यमक्रोधो दानमेव च ।
एत्तुष्टयं ब्रह्मञ्छि्टाचारेषु नित्यदा ॥ ६०
शिष्टाचारे मनः छता प्रतिष्ठाप्य च सर्वशः ।
यामयं रभते तु सा न क्या हयतोऽन्यथा ।। ६१
वेदस्योपनिपत्सल्यं सत्यस्योपनिपदमः ।
दमस्योपनिपच्यागः शिष्टाचारेषु नित्यदा ॥ ६२
ये तु धर्ममष्यन्ते उुद्धिमोदान्िता नराः|
अपथा गच्छतां तेपामुयातापि पीयते ॥ ६३
+ ० ४1 56 - 51 [ध 3 धर्मन्याध- (107 म्याधडठ)
-- 51० 57 -- ०४} @५ {75057 चेदा ॥त सत्य 75
चा (०६ च) + पुगत्र (107 "सत्तम)
58 “) 7५ च मोह च (गवन छृन्वा) -- 2) ए 4
713 मोहम् (० लोभम्) 51 ६1 3 75 दभमोहमना(&
"्दाजय ~ ^) 13 0० 00 7, ° धर्मम् (ग घर्म)
71 > सहृ्टास् (10 सतृष्टास्) -- ५) 21 73 पष्पश ते
४० शिष्टाः &1 "सत्तमा" ({0 “समताः)
59 °) यद् (ण्न) 712 5 येषा ([गतेषा)
71 71 &1 2 4 पा भिद्यते (19 विद्यते) € ए वित्त, 7
पाप (10 ऽद्रत्त) -- °) 81 धर्मस्नाध्याय §1 निना, ए+
"श्रित्पनां, ९3 75 “दीखता , ह+ "वतिना -- <) €1 रा 4
भाचाराचरण 1) चापि (10 सैव)
60 °) ए3 + 218 चर्यम्, 59 निलयम् ({07 नयम्)
-- °) 517 2 ४ 6 निव्यश्र" ({0 नियदरा)
61 °) 7" मति (०7 मनः) -- °) 7५९ प्रतिश्चुल् 53
च निद्यक्न - °) & यामया, &५ "त, ‰{ "ल ({०६ श्य)
173 सजते (0 रमते) 2" 7, ° चृतति ({० तुष्टि) -- °)
51 द्ाक्याप्तुम् , 11 शक्स्यामतो , {+ 7४ 3 $ द्ाक्या ततो, 71
शक्या स्वतो, 7 01 > ५ 11: शक्यमतो (0 श्रक्या दह्यतो)
63 © ०८ 68० -- °) 32 च ({० तु) 5 ह
701-3 5 धर्ममसूयति (ए8 ५ "त), ठा 3 ५ ५ 7० 7 6
©1 3 धमौनसुयवे -- °) + जपय , ५ अन्यथा (10 भथा)
64 चरता (0 गच्छतां ) --- °) 1 3 अनुतापोपि, ए+ 51 3
"यातो", 79 “गता (1० "्यावापि) 7 74 5 च (ग
[ज]पि) ५ नद्वति (107 पीडते )
[ 708 |
्राह्मणव्याधसंबाठः ||
ये तु रिष्ठा; सुनियताः श्रुतित्यागपरायणाः ।
धर्म्यं पन्थानमारूढाः सत्यधमपरायणाः ॥ ६४
नियच्छन्ति परां बुद्धि जि्टाचाराच्विता नराः|
उपा्यायमते युक्ताः सत्या धर्मारथदर्धिनः | ६५
नास्तिकान्भिन्नमर्यादान्करुरान्पापमतौ स्थितान् ।
त्यज ताञ्जानमाधित्य धार्भिक्रासुपसेव्य च} ६६
कामलोभग्रहाकीर्णा पशवेन्दरियजलं नदीम् ।
नावं ्ृतिमयी कृता जन्मदुर्गाणि संतर ॥ ६७
क्रमेण संचितो धर्मो उुद्धियोगमयो महान् ।
तिष्टचारे भवेत्माधू रागः य॒ङ्केव वासमि ॥ ६८
अर्या सत्यवचनं सर्वभूतहितं परम् ।
अर्दिसा परमो धर्मः स च स॒त्ये प्रतिष्ठितः ।
स गृ छप 64०-659 8००० 64, 319 198 दौ िकः
-- °) 51 तु (+सु ) -- °) ६3 भुतलयाग', 7५ शरुयायास" ,
81 श्रुतियोग" , 0; श्युचित्याग' -- {ला 64०२, + २९६05
56/57 , शद
1018+ पवन्मष्ामते भ्याध प्रत्रचीहि यथात्तथम् ।
व्याध)
ग्रो दान वपो चेदा सल च द्विजसत्तम ।
पञ्चनानि पवित्राणि दिष्टाच्ररिषु निलयदा ।
-- &+ ०ण 64८ -- ८} ए 7 (6०८९६ 79} 7 घर्म ›
23 धम (1० घस्य) ए1 लाधिल्य (1० आरूढाः) - ९)
§\ ए 1-3 ५ सद्यत्रत , 1; सदान्धर्म॑ 8 म्बधमैपरमैपिण
65 वृ 0 685०? (८{ + } 63) -- °) ©+ प्रयच्छति
1 शतु्यां, ए5तुय (गि परा) -- ०) 61 263 4
गप्राररता+ &3 + 71-3 ४ 1» "प्यारत्या 2 + 70 0४ 8
जना, प४त्तु मे (4० नरा) -- ५) ए स्थिता; ए ४
स्थित्या, & सदय (° भ्थिद्या)
66 °) 51 ए1-3 नाग्विका भिन्नमर्यादा -- ४) 51 3
नग , 5 01 -2 5 नरान्, ८: पापान् › ¶, घोरान् (1० क्ररान् )
ए) ? पापमत्त , ए५ न्यायमते, 83 4 726 661 2 ५ पापमते
51 ह) 9 न्विता , 81 नरान्, 2» स्तान् (10" स्थिनान् }
-- ५} 23 22 &५ 273 उपयेव च+ £+ 71 उपयेवया
67 °) 51 ह) 32, कामफोध + 1 3 ग्राहवतीं
~ °) ए 7 8 5 हिसर्नी (233 “्ि) -- °) 53 जन्म
दुःख्वानि, 8 (०८०६ 83 3) तानि दुर्गाणि
68 ^) 84 चरतो ((०८ सचितः) - <) ए ©;
नि्ठवारो -- °) १५ 0४ ५ + राग शुष दवारे
[
आरण्यकपर्व
{8 198 76
सत्ये कृता प्रतिष्ठं तु प्रवर्तन्ते प्रृत्तयः ॥ ६९
सत्यमेव गरीयस्तु शिष्ठाचारनिपेवितय् ।
आचारथ सतां धमः सन्त्चाचाररक्षणाः ।। ७०
यो यथाप्रकृतिरजन्तुः खां खां प्रकृतिमश्रुते !
पापात्मा क्रोधकामादीन्दोपानामोत्यनात्मवान् 1। ७१
आरम्भो न्याययुक्तो यः स हि धर्म इति स्मृतः ।
अनाचारस्त्धर्मेति एतच्छि्टावुशासनम् ॥ ७२
अकतुध्यन्तोऽनघ्यन्तो निरदकारमत्सराः ।
ऋजवः शमसंपन्नाः शिष्टाचारा भवन्ति ते ॥ ७३
्रविदयद्राः शुचयो इृत्तवन्तो मृनसिनः ।
गुुदयश्रुषवो दान्ता; शिष्टाचारा भवन्त्युत ॥ ७४
तेपामदीनसानां दुष्कराचारकर्मणाम् ।
© 3 13780
8 3 207 80
८ 3 211{ 21
69 88 ० 69० -- 2} §1 1 दमः, 3 71 3 कू
फ पद (0 परम्) 13 "स्थित दम , 7 "हिवद्व - ए
छण (शा ) 694-70 -- °) 71 घर्म ({० सदे)
-- ^) ह 3¶ ©) 3 + सय (1गसये) 51 ए" 7 ©+
प्रतिष्टान, 23 प्रतिष्ठानि , 1५ @ > प्रतिष्ठत
70 1६8 1 ० 70०9 (गन ४) 69) -- °) §
1 4 4701 3 "निपेवणः, 08 (पषा ऽ९्८ 7 ४§ 1 (९९४ }
"निपेविण -- °) 9 (कष्टम् ©) सतो ष्या “प्या)
चार"
7 °) + 2 3720 20 03 4 5085 सस्रा, ठ्स
ता, 8५ स तत्, ¶५ वास्तां ({णस्वास्वा) - °) 71 “मोहा
टीनू (10 'कामादीन्) -- ५) 3 71 8 68 (चटक) 8
1) प्रासमोत्ति ह नासवान्, 7 {आगनुत्तमानू (५८
{आुनात्म')
72 °) 7) अद्मो (1० आरम्भो) 51 ए 7 86
ल्यागयुक्तो -- °) ए4 72 ४स पु, 7 6५ ४ सर्वो, €" सवै ,
© सवै (†त्दि) 51.81 स्थित"; 125 स्नरत, 78 श्रुन
{70१ स्त ) ~ ९) 1 अनाचार 14 52 473 8 ;
सधर्म स्यात्, 2० स्वघर्मपु; (५ स्वधर्मश्च (0 घवधर्मति)
-- ०) 51 ह ८५ 1-8 5 इति (£ एतत्)
73 °) 51 न प्यते (0 ऽनसु") -- ०) ¶ जतवः,
© आक्चव (0 त्लव ) 80 काम, 2८ दिष्ट , 7 शम
समापन्ना", 71 सर्यमपन्वा , © साधु" -- °) ए+ प्रपास्तसे,
209 दिष्टाच 3 ५7४ (उति; 71 ञहि (ण्ते)
74 8 ० 4 -- 2) 84 श्युचिमत्ते 8 (करव्शूः
५ य) यज्स्विनः -- <) ह शुधरूयवे, 7५ "छुश्रुपया
709 |
© 3 1
832
¢ 32
[म
क
3781
07 20
1
8 {98 76 |]
सैः कर्मभिः सत्छृतानां घोश्तवं संप्रणर्यति ॥ ७५
तं सदाचारमाश्यं पुराणं शाश्वतं भुवम् ।
धर्म धर्मेण पर्यन्तः खम यान्ति मनी पिणः । ७६
आस्तिका मानदहीनाश्च द्विजातिजनपूजफाः ।
्रतव्रत्तोपसंपन्नाः ते सन्तः खर्गगामिनः ॥ ७७
वेदोक्तः परमो धर्मो धर्मश चापरः
शिष्टाचीर्णशच शिष्टानां त्रिविधं धमलक्षणम् । ७८
पारणं चापि विधानां तीर्थानामवगाहनम् ।
षमा सत्यार्जवं मौच शि्टाचारनिदग्ैनम् ॥ ७९
सेभूतदयावन्तो अर्हिसानिरताः सदा ।
पर्प न प्रभाषन्ते सदा सन्तो हिजप्रियाः ॥ ८०
महाभारते
[ माकण्डेयसमास्यापर्चैणि
छ्भानामश्युमानां च कर्मणां फलसंचये ।
विपाक्रमभिजानन्ि ते चिष्टाः रिष्टसमताः ॥ ८१
न्यायोपेता युणोपेताः सर्वलोफदितैपिणः
तः खगेजितः श॒ङ्धाः संनिविष्टाथ सत्पथे 1 ८२
दातारः संविभक्तारो दीनासुग्रहकारिणः
सर्वभूतदयाबन्तस्ते शिष्टाः शिष्टसंमताः ॥ ८३
सर्वपूज्याः श्रुतधनास्तथैव च तपस्विनः ।
दाननित्याः सुखादेलोकानामुवन्तीह च धियम् ॥ ८४
पीडया च कृठत्रख भरत्यानां च समाहिताः ।
अतिशक्त्या प्रयच्छन्ति सन्तः सद्धिः समागताः ॥ ८५
लोकयात्रां च परयन्तो धर्ममात्महितानि च ।
-- ०) 2391 ते, 0 ४ये, 34 [जोति (० [उ]न)
5 39 नप १४०४ -- ०) 38 + {6 0 7, ० ©
अष्टीनमत्वानां -- °) & ५ प "धर्मिणां -- °) 51
11-8 £ सच्र", ए ©1 3 111 सस्कर' (0 सच्छ" ) -- ५) 2347
व्रित्रिध फम॑खक्षण (५ 184)
276 ^) 71 तत्, एते ({णःत) ए५ 73 समाचारम्;
पर सदापरम्$ © सदाचार्यम् 51 7५ &1 9 आचार्यं 73
आध्रिल्य, 7 भद्यर्थं (0 भाश्र्य) ए, सदाचार समास्थाय
-- °) 51 1 3 63 धर्म्य
77 °) 61 काम; 6 नाम (0 मान) - ९) 1
श्रुतवतो जितक्रोधा ; + श्चुतिचित्तोपमपन्ना , 01 श्रुतिल्यागोपः
-- °) 5171 ते नरा, 8/2 ते ब्रद्धा , 729 ते सर्वे, 7 सतो
धै (णते सन्त) §1 1 ५ 3) 4 (7 05 10 छः }) 701
स्वर्गचासिन 1 7५ ० ©8 मत स्वम निवासिनः
78 ८) 8 (०८०])॥ ग्» 68) प्रथमो ( {० परमो ) - ४)
5५ 7 8५ 715 & धर्मश्ञाखगतोपर -- °) 1 दिष्टाशीटाश्च ,
ए 2 7 (कन्न) 0901-3) &४ त्रि्टाचारश्च $ 71 "चीर्णं च, ११५
श्ीख चीर्ण
79 °) 31 75 8 (०८०6 13) धारण, 24 701 पारग
8 (०८६ ©3) वेदानां (० चिद्या) -- २) 61 तीर्थानां
चाव -- ८) 1 सदाचारस्य दद्रीन ; 239 1० 70 7, ® ©
सतामाचारदद्लन (12५ “रक्षण)
80 ४) 70 क्षणत् ाधला8, 51 ए 1721-3 6 8 ( 62406
©9 11) द्यर्हिसा (ण अद्धिसा ) -- ९) 81 570५ नभ्रमा
पति, 83 70 7५ ०0७8 चन भापति 26 पुरुयाश्च प्रभावत
-- %) 84 जन प्रिया $ ८ द्विजप्रिय , 7 © द्विजातय
81 ०) 7» 2 7५ 70० 68 फरल्षचय , 7 © + 11 सण
खाश्रय, ©1 फदटमश्चय , 1 फट सगिनां -- °) 13 जवजान
तस् -- 04) = 884 [ये ({गःते)
82 113 ० 89०-64 , ¶1 &1 ०0) (एम ) 82-88,
64 ० 82० -- ०) 21 यागो ({9 न्यायो) -- ४) 21
76 सर्वभूत", 7४ © सर्वलोकदहिते रता"; प" स्वर्ममागौभिकां
क्षिण - ए०्ण (एषो ) 8१88४ -- <) 5! 11
"जिता 23 शुक्रा , 2८ शुद्धा , 7५ 6५ शक्त्या", ©: शक्या"
(101 श्या") 711 सत" स्वनिताकाक्षा -- °) ७ सनि
क्ट
83 7161 219 00 88, ए 00) 688० (५ ४1
89) -- °) 75 दातार सम्रहीतारो -- ४) 51127
"काक्षिण - 2774 6 8 प्ः४06]) 88० ४४ 84०2
-- 88481
84 (५ 2 000 84० (10 #{5 ८ १1 82) 2 70
70, 6 88 तण8्) 89०० पत् 84० -- °) 51 1 3 सर्व
प्रत्ता शाखरवतस्, 7९8 + 72०4 79 1 सर्वे पूज्या श्चुतवनस्,
71 ह श्ुनवतत सत्रपूज्यास्, ¶ &1 3 सत (03 सदधि)
पूज्या शच्रहधानास् -- °) 23 72५ 0 « 5 ७5 दाननिष्ठा
(58 एण! ०५ 79 “शिष्टा ) 53 6 जुभद्धोकान्, १५ स्वर्कोष्ो
कानू, 62 ५ उुमान्याष्ु -- 4) [+ 75 69 ५ गः प्राम (1ण
आभु) 2 च त्रिय, ¶1 शाश्वत; 7 चाश्रयान्
85 °) 51 ए 718 7५63 [जपि (णच) --2) ४1
श्टलयानर्थसमा' -- [+ ० 85 -- ८) @2 + शपि (†०
अति) -- ५) §1 ए 2५ 713 6 ष्टणड) सन्त धण्व
सदधि
86 ध ०० 86-90, 64 ० 86० -- °} &1 [1 3
प्र; 68 न (पच) ~ ४) ए धमाधम", ७, धर्मौस्मारमः
[ 710 ]
त्राह्यणव्यावसवादः |
एवं सन्तो यतेमाना एघन्ते याश्वतीः समाः ॥ ८६
रिसा सत्यवचनमानृंखमथाजंवम् ।
उद्रोदो नातिमानश्च द्ीस्तितिघ्षा दमः चमः ॥ ८७
धीमन्तो ध्रतिमन्तथ भृतानामुकम्पकाः |
अक्रामटरप्य॑युक्तास्ते मन्तो रोकसत्छरताः ।॥ ८८
त्रीण्येव तु पदान्याहुः सतां वृत्तमयुत्तमम् ।
न दुयैव दद्याच सत्यं चव सदा वदेत् ॥। ८९
मर्वत्र च दयावन्तः सन्तः करुणवेदिनः ।
गच्छन्तीद सुम॑तुष्टा धम्यं पन्थानयुत्तमम् ।
जिष्टाचारा महात्मानो येपां धर्मः सुनिथितः ॥ ९०
आरण्यकपवं
{8 198 94
अनद्रया क्षमा णान्तिः संतोषः प्रियवादिता ।
कामक्रोधपरित्यागः जि्टाचारनिपेवणम् ॥ ९१
कमणा श्रुत्सप्नं सतां मा्॑मनुत्तमम् ।
शिष्टाचारं निपेवन्ते नित्यं धर्मेष्वतन्दरिताः ॥ ९२
प्रनाग्रासादमारुद्य युद्यतो महतो जनान् ।
्र्न्तो छोकबृत्तानि विविधानि द्विजोत्तम ।
अतिपुण्यानि पापानि तानि हिजवरोत्तम ॥ ९३
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथाप्रनं यथाश्रुतम् ।
रिष्टाचारगुणान््रहमन्पुरस्करत्य द्िलर्पम ॥ ९४
षति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि यण्नत्यधिक्तनमो ऽध्याय ॥ १९८ ॥
-- ८) 3 4 2 7 (€घ८द४ 12८) &ॐ त्त्रेघत (०८ ए" }
87 दऽ 09४71200 87 (पनः ९1 86) - °)
5५ 7५ ¢ ¶' ४1 तया" (1० अया") -- ) 51 दा 3 701
74 ८ &8 [अनमिमानश्च, 8 7० 7" नाभिमानश्च ४
जद्रोष्टो गुस्मूतपु तिनिक्षा च दम दाम
88 14 ० 88 (० 1. 86) -- °) §1 ए ए 713
ग हीमने (० घी) 22 बुद्धि" ({0 नि") -- °) ध
©) + भकामदोप -- ८) 3 ए 71 खोकममनता » 5 70
16 6 63 "साक्षिण
89 भ; ०7 89 (४ ₹1 86) ~ °) 51 ए 37
द्धि, षच, ¶ ५3) + [मत्र (गतु) 21-3 7५ 70 0४ 6
©3 सचामाहु", ७ + पराण्याहु -- °) हर 4 ८4 01-3. 5
मता चत्तम्, 818 7 2 7५ 6 ©3 सत" पद्म् 72 ७1 4
अनुस्मरन् (०८ अनुचमम्) -- <) 51-8 7 (९४००६ 71-3 5)
©$ 7४757 द्वुद्यतव ० चव
90 8 ०० 90 (५६ 71 86) -- °) &1 ह 5५ 713
दि (0 च) -- °) 73 कर्णतरेदिनखया -- ८) 72८ हि (10
{दि]ह) ह+ 7० 7" समतुष्टा; 7 सुन्व तुष्टा -- ५)
ठ # 4 76 7०7» ५5 घर्म-, गण मल (ग घरम्यं ) -- ©
09 9091८, 75 0 (षा ) 90922 -- /) ए3
सुनिश्चित, ए+ सनातन", 81 72 सुनिष्टित 5 ग्रेषां धर्मा
सुनिश्चिता
91 723 © ०८ 91 (९ ₹1 90} - °) तण "निपे
त्रिण , 7५ & "निपेवितः , ध “निधवित
92 8 0 92 (€ ४1 90) - °) 1768134
षा कर्मिणः (ह पा "मणा, 7 "सैण्या") श्रुतसपद्ना› ए+
24-+4 0८ 700 71 ५ 603 कर्मच (ह+ 53 ष्वा, 7 6चा)
श्ुतसपन्न ‰& © कर्मणेति गौडपि कर्मणा श्रुतेन च सपन्च
मिथ । & -- 2) 517 7 ५ धर्मम् ({ण मार्गम्) 12४
जनुबरव (0" अनुत्तमम्) 8 (6४०७६ ©3 ) मत्ता मार्मगता
स्तथा -- <) + 52 3 68 नियेवसो -- °) 21-3 7
(6८० 71-8 5) &8 निद धर्ममनुघ्वा
93 °) 51 एठ+-+ 7) + © प्रत्ाप्रसादम् &1 आन्रिल
(ग मास्ट्य) -- ४) 51 ए) 3 द्रोभते, ठ 70 7 74 6
65 सुच्यते , 1-3 5 ¶ © समुद्यतो (01 सुद्यतो ) ८1 70
४ जना"; 5*-+ 2० 0 6 63 मयात् - ९) 51 ए 70
7 7 © + प्रक्षे, 71 1023 71 5 प्ेक््यते (1 नि), 3 4
क्षति ~ ०) ए» 79 © + 7५ द्विजोत्तमा - 3 &4 0
(एषा ) 98४ -- <) 7? 61 3 ए दानानि (0 पापानि)
-- 1} 8 (6८० ©3 , © ० }) द्विजवरात्मज - 4७
93, ५ 724४5 77°-78ब
94 2) 51 ए 71-3 5 ययाश्चुत्ति -- °) 81 3 ५ 7
7० 7५ € © "चारगुण; 25 "चार महदु 7४ "चारक्मान्
-- °) 51 य 3 1 + द्विजोत्तम
(गनए0ण्ण 51 ह 703 प
४ + आरण्य -- 517 72727, &1 मारकैदडेयसमस्या, @
ममाख्या एऽ + ए 72 688 2 (8्] जण इपए-ष्र्ण
78706 } फच्छन्त८ा कण पत्ित्रतो( 125 धर्म॑न्याधो )पास्यान
-- 47 7072 ©1 घर्मन्याधकौरिकमवाद"› @ कौरिक-
ध्याघसवादो दिष्टाचाररक्षणरथन -- 477 702 (हपा68,
005 0८ 010) 7201 78 71 208, 703 205 , ¶ @1
न (273 5 70) 201 (धः गह 203), & + 208
-- < 70 2 99, 91 41
-- 10107 77.८21
[ 711 |
2 31
8 3 20
¢ 3 21
3801
7 99
1 40
00
८४६ ८
~ ~
8 199 1 |
महाभारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि
१९९
मार्कण्डेय उवाच ।
स तु विप्रमधोवाच धर्मव्याधो युधिष्ठिर ।
यदहं ह्याचरे कम घोरमेतदसंशयम् ॥ १
विधिस्तु यरघान््रह्न्दुस्तरं हि पुराकृतम् ।
पुराङृतस्य पापस कर्मदोपो भवत्ययम् ।
दोपस्यैतख वै ब्रह्मन्विषाते यलवानदम् ॥ २
मरिधिना विहिते पूव निमित्तं धातको भवेत् ।
निमित्तभूता हि वयं कर्म॑णोऽख द्विजोत्तम ॥ ३
यें हतानां मांसानि विक्रीणामो वयं हिज ।
तेषामपि मवेद्धमं उपभोगेन भक्षणात् ।
देवतातिथिभरत्यानां पिद्णां प्रतिपूजनात् ॥ ४
199
1 °) ए यथह द्या" } 4 71 » अह यदा" (0 यदह
ष्या) 5 11 8५ द्याचर , ए 12० समाचरे (४6०) ,
+ 71 3 6 [जा]}चर, 281-3 70 73 ५ ०63 आचरे , 01 एचर
(०7 द्याचरे) -- ५) 7 ध्रोररूपम् (1०1 "मेतद् ) 126 (प
88 17 ६6४६ ) अनात्रृत (‡०" असद्रायम्)
2 °) 745 + विप्र (10 घ्रह्यन्) - 2५0 (भु. )
2५-9० -- ०) 8 (6८०6 © 149) पुरातन (10 पुरा छतम्)
-- °) 51 {1 3 75 दोषख (० पापस ) -- °) 5 शिरसा
(101 दोषस्य) 21-8 12९५ 706 ए ७8 धा तस (107 [पए]तस्य)
51 3 + 71-3 6वा, + च (गते) -- 1) 5171 3 4
9 8 (ए0णि० ष्णः ) निर्घीति, एर 8 (पणिः व्छाः } त
निघाते, 8" विदित्वा; 1 निपाते, © + निष्छृप्रौ (10
विघाते) 51 एः 79 5 भवेत् (0 अहम्)
3 °) §1 र 81 9८00 709-ज ०83 हि हते, ए, 76
[समिहत 8५ 74 10 विदित -- ४) 2? 38 पातको 2,
महान् (0 मवेत्)
4 °) 25 तेपा, 61 4 1 एर्पां धर" मासानां -- ४)
1ए*-4 73 1 विक्रीणीमो, 54 एर1 'णीम, धः "णाम 2231-5
2८ 7 7५ ¢ 65 विक्ठीणामीषह प्र द्विज; 05 विक्रीणीमो
द्विजोत्तम -- ९) 81 8 ५१18) ए कर्म ({जप्धर्म) -- )
81 > + 7, ० उपयोगेन ए 64 रक्षणात्, 81 $
10 19५ भक्षणम्, 70 7५ © भक्षणे, ण &1 कर्मणा -- °)
ओपध्यो वीरुधश्वापि पशवो स्रगपक्षिणः ।
अन्नाचभूता लोकस इत्यपि श्रूयते श्वुतिः ॥ ५
आत्ममांसम्रदानेन श्षिषिरौशीनरो नरृषः।
खर्म सुदुर्लभं प्राप्तः क्षमावान्दिजसत्तम ॥ ६
राज्ञो महानसे पूर्वं रन्तिदेवख वै दज ।
समांसं ददतो ह्यन्नं रन्तिदेवस्य नित्यश्चः।
अतुला कीर्तिरभवनरपख द्विजसत्तम ।
चातुर्मास्येषु परयो वध्यन्त इति मित्यशषः ॥ ८
अय्यो मांसकामाथ त्यपि श्रूयते श्रुतिः ।
यत्नेपु पदवो बह्नन्वभ्यन्ते सततं द्विजैः ।
6५ "भूताना -- 1) 8 7० 7० 7, ० 68 चापि पूजनम् (८
"नात् ) , 75 & प्रतिपूजनम् (61 "ने )
5 ०) 81 37 (@न्ल्6 718 6) © चैव (10 चापि)
-- ^) एए 3 अनादिभूता 51 भूतस्य, 8» भूतानाम् (10
स्येकस्य ) -- 649४
6 “) 2513 703 © “प्रसदेन -- °) 81 3 4 7५170
72५ ५ © सुदुग॑म, 55 दुगीमन
7 °) 1 महाध्वरे - 8 (62०७) 63) 0 ¶८८ -- °}
1 उदि ({णप्द्वे) §1 3 971 6 वध्यते -- ण) 51 द्र
31 3 2५ 721-8 6 ग्रदयद् (10 अन्वह ) एज 720 21-8 सदा
(० तदा) - 28 70 70 7५ 6 8 108 र्वि ष
७1 3 4 ष (फनी श्रा छण 724) 1०8 26. 7०२
1019* अहन्यहनि वध्यते द्वे सहस्रे गवां तथा 1
[ 7५ वध्यते, 7" पच्यते, © + पच्येते, 13 वर्धते (1 3 4
सष्टसरे दे (05 ध'057 }) 81 8 20 गवां तदा, ए'©1 3 ऽ
तुवै गवां]
8 °) चरैतदा, ह! 9 81 निलयदा, 71 धीमत (11
निद्यक्त ) -- ८) 71 } प्रीतिर् (10 कीर्मिर्) - °) 84
गस्य; 70 नृपतेर (10 नृपस्य ) -- °) 5*-+ 70 7, ० ©
सष (णः "सखेषु) -- 9 00 (ध ) 89० - 1)
51 भ्दति", ए1 9 75 चोच्यते (०८ नित्यश. )
9 एष ०ण ५०४० (ज र] 8) - ४) =5र §1 ए
इति च (107 इत्यपि) -- °) 75 वध्यते भूयते श्चुति", 7 ^ते
द्विजसत्तम -- °) 7२ सक्करता 5 विधै" (10 मन्म}
[ 712 |
त्राह्मणम्याधसवादः |
सैस्कृताः किरु मन्यथ तेऽपि खगेमवाभरवच् ।॥ ९
यदि नैवाय्यो व्रहन्मासकामाभवन्पुरा ।
भक्ष्यं नैव भवेन्मांसं कखचिद्धिजसत्तम ॥ १०
अत्रापि विधिरक्तध् युनिमिर्मासिमक्षणे ।
देवतानां पिदृणां च द्ध दखा त॒ यः सदा ।
यथाविधि यथाश्रद्धं न स दुष्यति भक्षणात् ॥ ११
अमांसाज्ची भवत्येवमित्यपि श्रुयते श्रुतिः ।
भार्या गच्छन््रह्मचारी ऋतौ भवति ब्राह्मणः ॥ १२
सत्यानृते पिनिधित्य अत्रापि विधिरुच्यते ।
सौदासेन पुरा राज्ञा मादुपा भधिता हिन ।
शापामिभूतेन भणमत्र किं प्रतिभाति ते ॥ १३
खधरम इति छरत्वा तु न त्यजामि हिजोच्तम ।
आरण्यकपवं
{ 8 199 19
पुराकृतमिति जात्वा जीवाम्येतेन कर्मणा ॥ १४
खकरमे त्यजतो बह्मन्नधरमं इद दृशयते ।
खकर्मनिरतो यस्तु स धर्म इति निश्चयः ॥ १५
पूवं हि विदितं कर्मं देिनं न वियुश्चति ।
धात्रा विधिरयं दो बहुधा कर्मनिर्णये ॥ १६
द्रष्टव्यं तु भवेत्राज्ञ कूरे कर्मणि वर्तता ।
कर्थं कर्मं शुभ र्यां कर्थं चये परामवाद् ।
कर्मणस्तख घोरस्य बहुधा निर्णयो भवेत् । १७
दाने च सत्यवाक्ये च गुरुयुश्ुषणे तथा ।
द्विजातिपूजने चाद धर्मे च निरतः सदा ।
अतिवादातिमानामभ्यां निदृत्तोऽस्म द्विजोत्तम ॥ १८
कपि साध्विति मन्यन्ते तत्र हिसा परा स्म्रता ।
-- 1) © ज्यु", 6५ आम्रयात्
10 8० 10 -- °) 8 7 61 0 ना", 70
सवा (07 नैवा) 51 ए1 4 + 70 5 मसिक्रामा नामविप्यन्
-- ४) 51 [धप 1 3 + 73 5 वद्यन्यद्यञ्नय पुरा, 721 ध
मासकामा पुरामवनू् -- ए+ ०८ 10112 -- ८) $ न
धै (णि तैव) 8 70० 001 74 5 ©? [अ]मवन् (01 भवेन् )
11 + न. 11० -- °) 79 3 जथा" (८०८ अत्रा)
एस, 8 (6८०६४) तु (प्च) -- 2) 7161 सुने
मासस्य मक्षणे -- °) 51 1 3 28184 च, 700 7, ५ ©3
[ज]पि (गतु) - °) 51 ए 53 71-3 5 यथादाख, 8:
70 2५ 6 ययाश्राद् - 1) 5-+ 76 1202. ८८्ञ्म्
(१०्स) © + दुष्येत (07 दस्यति)
12 °) + भवेदेवम् -- °) 8» हयेषा वदि श्रुति
123 2) 8 (०००४ ©8 1) तत्रापि (५०णप्य ) - ९)
8 7 (@०न४ 7071-9 5) &8 तदा (० पुरा) -- °) [ज
ए: 71-3 6 बाह्यणा ("0 मानुषा) -- 1) = (र्षः ) 19,
९६८ 51 ए1 3 हति (मप्मन्न) ऽ ए8 4 81 00४ 78
मे (गते)
14 ग्ण छप) 14-19, ‰0 ठ 14-17 -- °) ४2
7० 05 6 स्वकर्म 51 1 3 स्वकर्म हति (61 "रमति च)
तन्टरम्वा -- °) 51 1 निदयदापि ({07 न यजामि)
15 पृ ०ण 15 (रा 14), 0० 16०2 (1)
-- °} ६४ ज 21 उअधम॑स्, 593 7५ © 3 + 21 स्वधर्मं
-- 7: ० 18० -- 2) ए + स्वधमेम् , 5" स्वकर्म (0
अधर्म) 61 1 32 8 70५-5 &1 3 इति (0 हह ) एव
चोच्यते , 728 व्रिश्चुत" ({0 शस्यते ) -- ८8 ०८ 15०2 -- °)
90 [
एञ 54 7 &1 3 + ए! म्वघर्मनिरतो 51 ए1-9 84 71 6
च (छष्तु) ए+ 2, स्वकर्मणि रतिर्या च -- ५) + 7
स्वधर्म, 81 3 700 7५ ० © (7 प्रण) ) घम स
16 1 3 ० 16 (० ?1 14) -- °) 7४ यसूर्व,
61 2 ५1 कुे दि (प पूर्वहि) - ४) 4 [धः देही
तनू (07 देष्िन) 51 नावञ्युचति, 2०५ न विसुच्यते -- °)
ग् © 3 4 धि चाय विधिर् (0 विधिरय) - °) 51
1 2 4 2: 3 कर्मसिद्धये; 8 721 5 "निश्चये
{7 ए ‰# ० [क (० श्न] 14) & ० [7५९
-- °) 51 ए 3 प्र्टन्य, ऽ ८1 ?» 7 (०००6 713} पू
७8 दृएन्या, © दृ्टग्यस् 281 8 7 (6८७) 1218) ७8
श्रजा; 5 ५ 7४ © + 7 व्यन् -- ४) [९* ("9 वर्त्ते, 76
वर्ततां @& ५ 71 धर्मो धर्मविनिश्व( 141 "णै)ये -- ८) 613
कयात् -- ५) 41 3 मुच्ये 0५ कथ सुक्छि परा स्म्रता
-- °) 51 ह 21-3 5 द्यस्य (7 तस्य)
18 (11000 18 (५ ए] 14) -- ०) 51 इ 7-8 6
दानेन "वाकषयेन "पया तया (15 "पणेन च) -- °) ए+ पूज
नाचाह, 23 "पूजा लभते; 71 $ 5 "पूजनेनाह -- °) 84
चान्न रत (€ च निरव) -- ‰) 51 अभिवादाति ; ए
अतिवाचभि" , ए सतिवाचत, 21 3 + 70 724 ०७१ जमिः
मानातिवादा्यां, 53 जतिवादाभिमानाभ्यां -- ८) ७1 निद्रत्तो
द्विजसत्तम
19 गप०ण 19 (५ ₹1 14), 25 9 19० -- °)
8 7 साष्वीति -- °) ए 3 छरप्यतो 21 मर्या , © +
उर्वी; ध विग्र (पपुषो) एऽ ५ 701-8 5 7 &1 3 4
1 कृषतो खगमा ("५ "कैरर्वी; © ४1 @ेर्विप्र) - ९)
418 |
8 199 19 |
कर्यन्तो लाद्धरैः पुंसो भन्ति भूमिशयान्वहन् ।
जीयानन्यांश्च बहुखसत्र क प्रतिभाति ते ॥ १९
धान्यवीजानि यान्याहूर्वीद्यादीनि हिजोत्तम ।
सवण्पितानि जीवानि तत्र कि प्रतिभाति ते ॥ २०
अध्याक्रम्य पश्श्चापि घ्नन्ति वै भक्षयन्ति च |
क्षानथौपधीशरैव छिन्दन्ति पूरुपा हिज ॥ २१
जीवा दि वहवो बहन्दृक्षेषु च पकेषु च ।
उदके बहवश्चापि तत्र कि प्रतिभाति ते ॥ २२
स व्याप्तमिदं ब्रहन्प्राणिभिः प्राणिजीवनैः ।
मस्या ग्रसन्ते मत्स्यांश्च तत्र फ प्रतिभाति ते ॥ २३
सैः स्वानि जीवन्ति वहुधा द्विजसत्तम ।
18 + 009 8 8 (छस्व्छ 6५४, क\ ४) सु (णच)
&1 1८1 3 ब्रीजान्यन्यानि व -- 1 ०0 191-20° -- 1)
= (शच ) 18/, = 204 6४८ 2 2 7 78 5 मे (88 17
गत् 1016 © 1) (0 ते ) ~ ^. 19, 83 २५8 ‰५,
71060111 16 1. 1४8 ०/6 १1५५6
20 हा 0णा %0° (ज ४1 19), &8 0 (ष्पा ) 20
-- °) 861 3 धान्यजीवानि -- °) © + तृणा" (०
चीद्या ) - °) 51 एए 3 भूतानि, © ५ जीवा दि;
तजानि ((०प्जीवानि) ~ ५) = (ष्णः) 13/, = 194
९५ ए 6 मे (४३ 1 ०व एप्०४6१ © 1) (0 ते)
21 °) रा 3 जपाक्रम्य; 780 ५ अप्या , 1{4 अथ वान्य
© 073 74 ० 7» आध्याक्रम्य, 72: भध्यारह्य, 23 भम्या
क्रम्य, 71 बुध्या ऽ! 1 ८५ 71-8 6 चैव ({०र चापि)
-- 76 ० (10])] ) 21० -- °) 71 ञव ({०८च) --°)
23 70५7001 4 ० © व्क्षस्रथौपधीश्चापि (८, शत्र), 7;
( फप् 5८८ # ) बरक्षान्मष्टौपधीश्चव - ०) 71 गच्छति
(101 चिन्द्रन्ति) &५ छिदतो क्षयति च (५ 212}
22 °) ए" जीवाश्च; 79 2 "पि, © + “नि (०प्जीवा
हि) 1५ 4 बहक (०८ चष्वो) 71 रजन्, चिप्र
(0 त्रष्मन् ) -- 73 ० (17] ) 22°-28° , &+ 00 2४०
~ ५) 83-4 12०५ मे (४5 10 ०1 16 ०. 1) ({०प ते)
23 ४0 28० (५ र 22), कध ण (फणा)
28-24 -- ^) (४ 61 9 ५ जगदिदं (07 इद वक्मन्) -- °)
51 ए्-8 21 3 724 6 6 ? प्राणजीवन -- °) 8947)
(09९०)? 701-8 8) (8 ८४०8} मत्स्या भणत मस्स्यान् 51
1ए प्रसत्ति -- 4) 8४ 8120मे ({0्ते)
24 2403111 4 धि ० 24 (0 कष एनं ९1
28) -- °) © जी्र्जावा हि जीवति -- ° ) 52-+ 771
1.14
महाभा
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि
प्राणिनीऽन्यन्यमक्षाश्च ततर किं प्रतिमातिते॥ २४
चट् क्रम्यमाणा जीवांश धरणीसंभितान्वहून् ।
पयां परन्ति नरा गप्र तवर फ प्रतिभाति ते ॥ २५
उपविष्टाः शयाना घ्नन्ति जीवाननेफद्चः ।
ज्ञान विज्ञानवन्त्॒च तत्र किं प्रतिभाति ते ॥ २६
जीरग्रस्तमिदं समाकान्ं पृथिवी तथा |
अविज्ञानाच हिंसन्ति तत्र किं प्रतिमाति ते | २७
अदिसेति यदुक्तं दि पृरुधैविस्मितेः पुरा ।
के न रिसन्ति जीषान्यै रोकरेऽस्मिन्िजसत्तम ।
चहु संचिन्त्य इह वै नास्ति कथिदर्ंसफः ॥ २८
अदिसायां तु निरता यतयो हिलसत्तम ।
मे (ध्ण्ते)
25 °) 7०2 7० ७5 चक्रम्यमाणान् 51 71 > जीवाश्च
-- °) 7 धरणीं 2 अपि (० वहू) 51 एय धरणीं
सधिता द्विज, एए, धरणीनश्छतान्वहून् -- °) 5! तान्तु,
705 8 (०्व्ण्¢ 63} ब्रह्मन् (० चिप्र) -- °) 2-+ फर्म
(णते)
26 128 01 26-2¶ , 79 ०० %6 -- °) 231 &1 उप
विष्टान्छ्यानाश्च -- ५) 1६5 चतान् (07 जीवान्) 51 ६1 3
अदोपत"; {8 ५ ५ अचेतम , 1 सराय ({०? उनेकदा }
-- ^) (1 विक्चानतद्वथान्चान, ५ @1 2 + भन्नानादथ वा
जानात्, ४1 व्रिजानतसधाक्तानात् -- ४) 2*-+ 72८ 04 मे
(णते)
27 78 6१10 @¶ ({० 05५ ९1 26), ५ जणा
27°-28४ -- °) ऽ ए; ५ जर् ({० जीवैर्) 5
71 3 5 स्यराप्तमू (10 अस्तम्) -- ¶ & ० 27 -- ^}
एय 3 01 'प्तानाश्च धा एकैक च विर्हिखति - °) 2:¬+
ए0५मे (प्ति)
28 (©+ 00 98० (५ ९1 27) - ^) @ हसतीति
(० जर्हिसेति) - °) १ च स्ति; 81 विस्तृत; ५;
विस्छ्ते ((0 विसित ) -- ८) §1 713 713 ऽको, 81
ते (ष्क) एलु (प्न) 51 एर1-3 71-3 + {सति
8 (0ण्मु 8) जीवाश्च -- °) 7 7 5 दह , 71 दति (19
बहु ) 169 प सचिल्यम् 1 3 2 126 71 ज ० 88
इति, ६8 + 773 यहु (0 दृह ) &§' दृह सधिल्यमानोपि
29 °) 61 3 + जर्हिसाधर्मनिरता -- ८) 51 7, कुर्च॑तेन $
ठ "तेन (0 'न्तयेव) प्र 2 कुर्वतामपि हिसा च, 89 4
तेषामपि षि सा वह्यन् -- °) 7" ल्पतरो ; 11 "पय॒ ©
[ज]मवत् (0 भवेत्)
प्रा्मणव्याधस्वादः ||
कुचैन्त्येव हि दिंसा ते यत्तादल्पतरा भवेत् ॥ २९
आलक्ष्यायेव पुरुषाः के जाता महागुणाः
महापोराणि कर्माणि इत्वा न्ति वै न च ॥ ३०
सहदः सुदृदोऽन्यां श दुरदथापि दुहैदः ।
सम्यर्चप्रवृत्तान्पुरुपान्न सम्यगनुपश्यतः ।\ ३१
समृदधैव न नन्दन्ति बान्धवा बान्धवैरपि ।
आरण्यकपर्वं
{5 200 ९
गुरू विनिन्दन्ति मूढाः पण्डितमानिनः ॥ ३२
वहु लोके बिपयेस्ते दृश्यते दविजसत्तम ।
धमंयुक्तमधमं च तत्र कि प्रतिमातिते।॥ ३३
वक्तु बहुविधं शक्यं धर्माधर्मेषु कर्मसु ।
| खकर्मनिरतो यो दि स यञः प्राुयान्मह् ॥ ३४
।
इति श्रीमदाभारने आरण्यक्रपर्णि पकोनद्धिद्यततमो ऽध्यायः ॥ १९९ ॥
२ ०99
माकैण्डेय उवाच ।
धर्मव्याधस्तु निपुणं पुनरेव बुधिष्ठि ।
30 °) 51 श्ानक्नाश्रव, 1४ अरक्षम्या, 18 85 70
1) 3 + जरया (71 क्षाः), 84 सआारक्ष््राश्चापि, ए 6५
जरननिलोपि (६५ "ता हि), 61 > जादक्िना दि (४
“तापि) वप पुदप -- 2) 7 कुरे जातो “गुग -- ०
30०-314 -- <) ५ (79 85 17 {९४६} ययन , 73 सर्वा
({०प कमा") -- ८} 1 2709 ू' 63 (दलः व्ण ) ५मव
तच, ए1 व्र ह, ए3 7074 03 (णवा 5९ 7 85 10 १6२६)
त्रित, एन्य नृपाः, + 069 (रधण6 त्य ) चप (णिः
प्रन)
1 ४16 31 (ल ₹1 50) ~ °) 0; द््टो (०
स॒द्यो) ॐ मुद्यगोसुददोन्याश्च -- °) > 2 7८09 ५
सुद्धदश्वापि (7०7 दुद्धद') -- ८) 3 सम्यकप्ररत्ता पुर्पा
-- ५) 51 1703 + सनुपञ्यच (7 ^ते) 3 0; ८७1
असम्यगनुषदयत (7 “द्य च, © "द्यति) , + स सम्यगनु
र्थ्य, 06 सम्यगर्थं न पद्वयन +प\ सम्यगेयानुपदयन ,7२७ +
म्म्मगेव न पदयनि
39 °) 51 षट 01 सु(70) ज)मखदधै, भरम सयदधश्च
51 ए निदनि, 59 नियते (ष सम्पशश्च (६८) न रघ्वति,
& म्बम्यानाद्मच्यातरिना स्युर् - 51 एाकण (237 ) ३१४
-- °) 8, पि, ण @1 3 चापि ({०ः चैव) 0८ गुरतछय
चिनिन्चनि, ©५ श्र नापि नदनि, आ “द्चैवामिनदरति ~ ५}
८, दीघर, 0" मूर्वा 8 (श्व्टा ©) मूढा निचिनमानिन
(षरा “निन; 1 "नपा )
52 ०) 6५ नेक 8 + [अपि (गवि) -- २) §1
ए6 वेह, 1 + चवर (ण द्धिज ) -- <) 7) युक्त, 0;
अघ्यं, 1 सधर्म -- °) 54 ५मे (मने)
। किमर्षभु्ाचेदं सर्वधर्मभृतां बरः ॥ १
| शुतिप्रमाणो घर्मो हि वृद्धानामिति भापितम् ।
|
1
| 34 °) 51 ए 21-8 ५ पप्य चक्त ४० दयक्य -- ४)
| 51 वा 37 १ द्वः चस्यौघर्( 9 ्म)पु ~ ५4८९ 34०४,
©1 108
| 1020" वेदधर्मापिरुद्ध यद्ममागै ध्रतित शुमम् ।
¦ ~ 61 0 84८४ -- <) ६५ 703 ©, स्वधर्मः
| सदाम (प्म यका ) (4 नर (० महत्)
-- ५) ४1
ए 42 &3 + नारण्य,
-- 5102 नप्णः & मार्कडेयममसया 51
८ने०#0ण ~ 21410 7010
136 चन (1)
ए 3 72 (श्रा ० इण) ्7\99 94006} 70601011 छण
धर्मव्याधो( ए 0४ व्याधो }पाग्यान, 13 ५8 70027014 6
©3 ‰14, [< क156, ०णृट पतिवतोपार्यान -- 441#
गवा 51 ईहिसानिणय ; & धर्मव्याघकौिकमवाद
| -- 4410 10 (हपाः९३, क07त३ 0 000} एण (इष्य
| [ए ) 703 01 204, 7073 208, त् 81 9 (४8 ए)
202 (प्व, गण 204), 79 201, 83 + ‰08 - &1०12
{
7० 0 39
200
1 °) ए+ ए 1, 5 89 निपुणः -- ५) 6५ ८3 सर्वधर्म
विद्रा, 99 सर्व घरमश्धतां, 6 धर्म्यं धर्म ह+ 51-3 724 ॥
वर 84 सर्यसूवहिते रन
% 25९1076 , 51 ए &1 105 धर्मन्याध + [प्र 34857)
तु ©) 3 छ व्याघ ड (छ व्याध } - °} 81-8 729
5 ए 7201-5 8
{07 {$ ८ 79 8 [लिय, 6५ च (०८ हि)
© 3 13843
8 3 209 2
६ 3 2132
3 200 2 ]
क्ष्मा गतिर्हि धर्मख बहुशाखा ह्यनन्तिका ॥ २
प्राणात्यये विवाहे च वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
अन्तं च भवेत्सत्यं सत्यं चैवानृतं भवेत् ॥ ३
यद्भूतदितमत्यन्तं तत्सत्यमिति धारणा ।
विपर्ययशृतोऽधर्मः पर्य धर्मख सूक्मताम् ॥ ४
यत्कतोत्यद्यमं क्म शुभं वा दविजसत्तम ।
अवश्यं तत्समाम्रोति पुरुषो नात्र संशयः ॥ ५
विपमां च दनां प्राप्य देवान्गहंति वै भृशम् ।
आत्मनः कर्मदोषाणि न विजानात्यपण्डितः ॥ ६
मूढो नैकृतिकश्वापि चपलश्च द्विजोत्तम ।
श्रुति प्रमाण धर्मस्य -- ४) 11 ]3 हह , 7४ © ५ अनि (णिः
इति) ए द्रासन (0 भापितम्) 51 1 3 131-8 1
0 + ० &१ हति ब्रद्धानुश्ासन -- ५) 1९3 ्यनत्यका, एज
1)1 3 प५ ©1 1 द्यनतका (7४ "ता ), &‡ + दयर्निदितवा
०} [8 8 7 (००८०) 7013 6) 71 © + ध) प्राणां
तिके, 1९५ प्राणन्यये 231 विवादे -- ४) §" करैव्यम् (0
वक्तश्यम्) 7» रेत् (10 मवेत्) -- 7९1 ०० (18) )
३९ -- ९} ५ 2 70 70 74 ० 1 ७1 5 21 सनृतेन , 18
जनृत वै 01 1{ वदेत् (0 भवेत्) -- %) 48 + 24 ‹
71 सले चव, 81 5 76 77 7५ 6 एण चा 5 त सदयक्नैव (07
सय चैव) प्र 6171 वदेत् (10 मवेत्)
4 °) 2९ सघ्यर्थं -- ४) ८५ धर्मिणा, 74 1» 13 धार
णात्; 76 सत्तम -- °) ७० चिपर्यांस' -- 4067. 4, 69175
1091* यक्करोद्यश्चुभ क्म पडय धर्मस्य सृष्ष्मताम् ।
5 °) 511 71-3 6य' (10 यत्) १" [जाश (0
[जघ्वभ) - °) 7768 यदि (णद्विजि) 26७1 34
४ ज्ुभ यापि द्विजोत्तम -- 41४७८ 6०४, ¶¶ 178
1022* अस्य करीति स्वौ वक्ष्यामि द्विजसत्तम ।
-- ८) ग1 भक्षयन् (07 अवद्य )
भोति; ७५ तमवा
6 6४ ०प 67 -- °) 51 हि, + 7जतु(्गिः
च) 81 7 ग्रष्ठो (1 प्राप्य) -- ४) ॐ + देव, 61
देशान् ए-3 7) धः गर्हति चै, 2५ गर्हयते, 71 5 बर्हति
वै -- °) 71 कर्मेण (० जात्मन") 51 ह+ "दोर, 1
दोप दहि, ए+ 7» ° *दोपान्तर, 23 » "दोपांश्च, 2, दोषतु,
71 "दोष च, 72५ दोषत्व 7 61 3 दोपेण, ©+ दोषाणां
-- “) 2५ च जानाति (णप्विना') 51 ह 25897} ) 6
न चि( 7 नैव )जानत्यपदिता
7 ©$ ० 7 (०51 6) -- °} 79 28 7
5 ए 7"-5 5 फलमा
महाभासते
[ मारकैण्डयसमास्यापतैणि
सुखदुःखविपर्यासो यदा सष्ुपपदते ।
नैनं प्रा सुनीतं वा त्रायते नेव पौरुषम् ॥ ७
यो यमिच्छे्यथा कामं तं तं कामं समश्ुयात् ।
यदि स्यादपराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम् 1 ८
संयताश्चापि दक्षाश्च मतिमन्तश्च मानवाः।
दृश्यन्ते निष्फलाः सन्तः प्रहीणाः सर्वकर्मभिः ॥ ९
भूतानामपरः कधिर्धिपायां सततोत्थितः ।
वश्चनायां च रोकस्य स सुसेनेद जीवति ।॥ १०
अचेष्टमानमासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्ठति ।
कथित्कर्माणि कुर्बन्दि न प्राप्यमधिगच्छति ॥ ११
नैष्कृतिकः 5! 143 125 मूढा नेकृतिकाश्वापि (75 शैव)
-- ०४) 51 7ए+ 76 चपराश्च 3 7५ 0 + "त्तमः ए
चपला द्विजसत्तम ~ 7 &1 ५ 21 {प 26८ (2 (पाणु
07) 6472) 108 0667 5
1028* ञ्ुभ वघ्ताति वै कर्म पुरुप" पापनिश्चयः ।
[71 नद्य (० श्चुम) कव अद्युम कर्म वै कमं (1 भ्म
वध्नाति) ]
-- 7०८० = (४९? ) 5 19 581 1 -- °) ए? 4 "विपयिर्,
21 79 1 61 "सेर्, ए*-+ 72० 7» से, 7४ "सान् ¢);
71 "स, ५ ° © साद् -- ०) ८‹ 7" सदा (0 यदा)
&५ समभिपद्यते -- ८) ण दैव „+ © नैत; © एन 70120
प्रजा १५९५ ५ सुनीतिर् -- ^) 517 71-3 नच (णः
ननैव) ण © }५ ताति नैव च पौरुष
8 °) ४ ५ 0 ष्य (गयो) -- ०) एएतते; वप
तत", ©1 711 तथा, © +सप्त (गतत) 51 एज 8 7
उपाश्चयाच््, &1 ५ 38 4 71 8 नचाम्मयति., 81 3 07/48
©8 स आम्रुयात्, 2० ध समास", 725 उपाश्चते, € समते
(ग "याव्) -- 2) 51 [1 3५ 71-3 6 © + यदि स्यान्न
(6५ “स्न। ) परा -- ०) 29 ८ + ० ¶५ 68 पौरष
9 ८) 79 निष्कुला ; 8006 {88 नि फटा -- ५) 51
1 3 प्रहीना 8 47: 6 "कर्मसु
10 ४) 51 ह+ सततोधत., [1 अपरो्त- -- ५) 7
12541 3 4 कता सुखेनैव (75 नहि) ¶ 6५ धः जीर्यते,
© > युज्यते (10" जीवति) 2 7 7० 7५ ० ७8 स सुखी
जीवते सदा (8, सुखेनैवेषह जीवति)
11 °) 81-31) (७८९४ 713 8) 68 अचेष्टमपि शाक्षीन
-- 2) §1 1 3 ढः 75 “तिष्ठते $ 21 "सर्पति , 233 76 "गच्छति
-- ९) §1 ह 713 क्वाणो , 29 गष्ठति (० कुन)
5+ कखचित्कुवैत कर्म॑ -- ०) [र ©9 ५ न प्रायम्; ए+ 81 *
( 716 |
व्राद्मणव्याधसवाद“ |
देवानिष्ठा तपम्तघ्या कृपणैः पुत्रगृद्धिभिः ।
दमाता गरम् जायन्ते कुटपासनाः ॥ १२
अपरे धनधान्ये भोर पिवमंचितः
पिपुदैरमिनायन्त लब्धास्तेरव मद्धलः ॥ १३
कर्मजा दि मुप्याणा रोगा नास्त्यत्र संजयः ।
आपिमिय बाध्यन्ते व्याघ्रैः श्ुदरसृगा इव ॥ १४
त चापि क््ैवरनिपणः संभृतौपः ।
व्याधयो बरिनिवरार्यन्त रगा व्याप्ररि द्विज ॥ १५
येषामस्ति च भोक्तव्यं ग्रदणीदोपपीडिताः ।
न श््ुवन्ति ते बक्तं पश्य धर्मभूता वर् ॥ १६
अपरे बाहुब्िनः छिष्यन्ते वहवो जनाः ।
दुःखेन चाधिगच्छन्ति भोजनं द्विजसत्तम ॥ १७
८ 71 नाघ्राप्यम्, 8५ न चायम (107 न प्राप्यम्)
12 ४) 1 "कर्मनि , 1 70४ "गृद्धिमि + 4 73612 +
| ग्मि -- ८) 51 19 4 24 77 -3 ददा मासान्,
एः "माम (0? मामः) 5 (९००६ ©) गमौ
13 70 ० 18 -- ४) 2+ कोश्च, 3 भोगपरश्च
-- <) ए © अपि, 73 रापि, 2 अवि» व्रण अध (०
सभि) -- ८) §1 ६1 3 टन्था, 7५ 6५ द्या 71 64
वर (1० ण्य) -- +^" 13, 8 (€्व्मो४ 63) 195
1024* न देता मनुघ्या्गा न्यायो द्विजपनम 1
14 °) 7५ ८6७3 कमतो , न कमान्मा -- ४) 21 2८
ममा, 7४ ८ 9 ७४ रोगो ({०्सेगा) -- 71 ४9०
1415" -- ८} &‡ भः च्यायिभिद्् 7९ गव एप०६९व
८ टत् स्याधयो विनिवार्यते, पमण ९-25 701 पणत् पण
29९ 318 -- ८) 791 3 + घा स्यार
15 व्) +न 15 (4 १ 14) -°) हः त्रये, एः
०3 व्रयगू, & वद्यर् -- °) 5! गरु" (10? निप्र ) -- ^)
ऽ विनिवर्तन -- 4) 51 कए 8 + 7८ 0 8 ¶५ 1 मग
स्याद् (गर्) 8 + 013 ६ द्विपा (107 द्विज)
16 °) ६ &4 ण्याम, 71 नाम् -- °) 8 (९१८०])४
&3) रोग (107 दोय") -- <) 2८ से दोय, 01 मोक्तव्य,
ग भोनुच (प्न मोक्त) -- ५) 8 (०८६ 69) चेष्टित
पूव्रकमणा (धर "तु पुण्यक्मण , ॐ "न पद्य कर्मण)
147 वृ ० 17 -- °) 51 3 4 7913 £ वदि
(0 ग्राह ) -- °) 9 82 8 फ 0 ज ८ 63 दिद्यति,
६५ रयय्रने, 81 तुय्यनि
[
आरण्यकृपवे
|
|
|
|
|
|
|
|
।
|
[ 8 200 9
हति लोकमनाक्रन्दं मोहप्नोकपरिपतम् ।
सोतसासकृदाधि्ं हियमाणं बहीयसा ॥ १८
न भ्रिवेधुमै जीर्येयुः सरे स्युः सार्वकामिकाः ।
नाप्रियं परतिषद्येयु्वित्वं यदि वै भवेद् ॥ १९
उपर्युपरि ठोरस्य सर्वो गन्तुं समीहते ।
यतते च यथाय्क्तिन च तदर्तते तथा ॥ २०
वहवः म॑प्रदश्यन्ते तुल्यनक्षत्रमद्खः ।
महच फलरैपम्यं इद्यते फर्मसंयिषु ॥। २१
न कथिदीण्रते व्रहमन्खरयग्राहसख मत्तम ।
कर्मणां प्राकृतानां पर इह सिद्धिः प्रद्दयते ॥ २२
यथा श्रुतिरियं तरह्मज्ञीवः किर सनातनः ।
छरीरमधरुचं रोके सर्वेषा प्राणिनामिह ॥ २३
18 °) 844 कात (0 क्रन्द) -- 2) 81 मोरश्चोक
परायण, 8५ 71 @&1 3 + पि देट(2, मोह › 7" देव )ककापरि
युन -- <) 73 काटिन › 1६५ 283 ० 713 श्रोता 1४
मक्त, [+ 1721-3 आकृष्ट -- ०) 51 &1 5 हियमान, 7
प्रीयमाण €! ए 3 ५ 71-$ 5 विलोकय (10 चली )
19 °) 51 ए + 53 701-5 5064 9) जीवेयुर् ~ ©
छण (00 ) 19 -- ४) 3 + 85 72 5-6 83 सर्व
कामिका , 7) स्वरी -- ८) 71 वद्य च, ©3 म्वयण्तो, © +
विधिश्च, > स्वयद्रो, > वश्च च (गः वशिख) © +नो
(भ्य)
20 °) ध्; लोङोय (1० लेकम्य) -- ४) 51 ट 2,
71-8 ८ नमीप्पने (० समीहन) -- ८) 7५ 73 ज यथा
गृण न नथा यर्वने चतत्
21 °) @ स्नव (० यह्व }) -- ९) 8 47174 6
&७ तु (0 च) 51 फन्कएल्य -- °) 2५ सर्वकर्मसु, 7४
8 (०८६ ७8) कर्ममिद्धिपु -- 41८6" 21, 1213 18
1025“ वहन्ति श्चिधिकामन्ये यान््यन्ये' दिविकागता ॥
2 ^) 8 8 8 7 (6०८०६ 08) 683 केचिद ({०य
कश्चिद्) 611९1 3 + 725 62 + दयते ; 51 गीयते, 7 &1
1 षते (10 इद्त) -- ४) 14 22 701 001 ०३ ०8
(1९61070 न्म ) - 2 "म्रद्यस्य, © > "महश्च 6४
मग्रे ({० सत्तम} -- ८) ए 04 एणा 73 7५ क ©3 4
कर्मणा 28५ 0107969 + ए्तप्रक 511 947186८
हि (तर) -- °) 72० दे्ठसिद्धिः, ए हह सधि"
23 °) 73 +तथां
717 ]
"50
८५ ८३८
ह3 ^ ~
865
9 23
3 24
४. 200 24
वध्यमाने शरीरे तु देहनाशनो भवत्युत ।
जीवः संक्रमतेऽन्यत्र कर्मवन्धनिबन्धनः ॥ २४
ब्राह्मण उवाच ।
कर्थं धर्मभृतां भ्रष्ठ जो भवति शाश्वतः ।
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातु त्वेन वदतां घर ॥ २५
व्याध उवाच ।
न जीवनाशोऽस्ति हि देहभेदे
मिथ्येतदाहुरियतेति सूदाः ।
जीवस्तु देदान्तरितः प्रयाति
दश्ा्ैतैवाख शरीरभेदः ॥ २९
अन्यो हि नाश्नाति कृतं दि कर्म
स एव कता सुखदुभखभागी ।
यत्तेन विचिद्धि कृतं दि कम
तदश्चुते नास्ति कृतस्य नाः ॥ २७
24 ०) 22 &1 वर्ध" ({0 वध्य)
दरारीरे) € 73 १ ष४च (षवे) ({गःतु) -- <) 3
निलय (1० ऽन्य) -- ०) = (\8ाः ) 84० 51 ~ 731
5 कर्मबघन( 7४ "धानु ) धन › 75 क्मसघनि" , 7" "वइ्यश्च
क्षाश्चत , © प 'घधनयधित -- 41067 24, [ए 3175 पण
101 6न]7०य
25 "1 61 कौदिकः (107 बाह्मण उ ) -- °) 2318 70
धर्म( 21 वह्य ) विदा, 7५ 7४ 78 + कर्मचिदां (73 "्धता)
-- ^) 317० 1४ 8 (अतन्) 3 6४) श्रोतु (ण क्तातु)
-- ८) 1 तस्वनो 39४ वरदां (19 षदत्ता)
26 § 1 + 83 धमेम्याध" ({0 व्याध ) -- °) ए
देहनाक्षो 25 लिट (1० [जुसिष्ठि) 1 व्रारीरभेदे (10
दि देहः) - °) 511 9 473 8 न्नियते प्रमूढा", {3 72९1
709 0५ &५ प त्रियततीति मुटः, 21 5 न्रियत्ते फिरेति, १५
प्रवदत्यमूढा -- °) + 2, 7 63 + दशा्धता सस; 76
आरश्यते वापि; ¶" वद्रापरस्तस्य ({०८ दशाधत्वाम्य)
27 “)51 1 + 21 सन्यच्च, 79 8 0 5 © 1
यन्यश्च, 25 ¶ ७1 3 अन्यस्य (पण त्र"); 13 अन्यश्च -- ४)
©+ चैव (†01 एव), 87 "मोगी (1० "भागी) 231-3 7
(930९6 71-8 €} 88 मचु"यव्गेक्रे मनुजस्य कश्चित्, 7 ©1 3
प स वै कर्ता सुष्बु"खस्य (6 दु-खसुखस्य) भा(7। 11, भो )-
गी -- °) 73 69 ५ 13 यत्नेन (0 यत्तेन) 17 01 -3
सुत, धा च कृत (107 हि कृत) 3 7 छत च (†०ः हि
पू च दहे (10
महाभाते
[ मारण्ठेयसमास्यापर्वेणि
अयुण्यक्लीलाश्च भवन्ति पुण्या
नरोत्तमाः पापकृतो भवन्ति ।
नरोऽ्लुयातल्त्विह कर्मभिः खै-
स्ततः सयुत्पद्यति भाषितस्तैः ।॥ २८
ब्राह्मण उवाच ।
कथं संभवते योनौ कथं चा पुण्यपापयोः ।
जातीः पुण्या ह्यपुण्याथ्र क्रथं गच्छति सत्तम ॥ २९
च्याध उचाच ।
गर्भाधानसमायुक्तं कर्मेदं संप्रदश्यते ।
समासेन त॒ ते शिग्र ्रवक्ष्यामि दिजोत्तम ॥ २०
यथा संभृतसंभारः पुनरेव प्रजायते ।
शयुभदृच्छुमयोनीपु पापकृत्पापयोनिषु ॥ ३१
भः प्रयोरर्दव व्यामिर्माुपो भवेद् ।
मोहनीयेर्वियोनीषु तधोगामी च किच्विपैः॥ ३२
कर्मे) -- °) 61 7 नात्र (ग नान्नि)
28 °) 51 13 83 8 ४ (च्प्म) 013 ४) ©
सुपुण्य" ({0 अपुण्य) 2371704 ०083 दहि(ए५्तु ) (ण
च) 11 [नपुण्या (णः पुण्या) -- °) 7103 धनरा
धमा (नयसे) 13 4121-9 8 पुण्यकृतो + ©) + पापङ्ना
-- °) ५ नरस्तु जातस्पिह , ¶1 81 12 नराम्तु (1 "रादि"
५ "राय ) गच्छति हि, 6 ५ नरोनुगम्येत हि, 21" जधो नरो
गच्छति -- ५) पृष वृत्त , & + क्त {10 तत.) 517 8
71-3 ५ ए ससुस्स्छति 51 71 3 #1 भावितम् -- र्थ
28, 69 + 1756 07 एतत्] लगेगा (व्वा) 10 204)
29 ©1 की दिक" (10 ब्राद्धण }) -- °) 1\4 7० ण
7 ° स (स) -- °) 1 3 + 72५ 7, जाती, 7
61 3 ‰{1 जाति , 63 + जाता , 1५9 जला 5:72 तु(णः
दि) %?) जात्या पुण्यामपुण्या च -- ८) + गर्भं (गः क्थ)
4231 317। $ 1५ 63 ५ पि गच्छति 8 जतव ([०पसत्तम)
30 51 एर घर्मव्याध' ({0" ष्याध उ ) - 51० 30
-- °) ए 3 गभौधनि - ?)]रा 3 + 79 8 6 सप्रपद्ते,
13 71 "चततैते, 2० "पदयते -- ०) 1 8 71-3 तस्मर्च , 7४
तान्मवीन् (प्ते क्षिप्र) -- °) र प्रवक्ष्येह (10 'क्ष्यामि)
¶3 ©1 3 + ध चक््यामि द्विजसत्तम
31 °) ग ्युभमासरोनि, ४81 » ‹ हुमयोनौ तु (0
"योनीपु!)
32 °) §1 वियोनी च , 71 विमोहस्व , 7 १ च तिर्यक्स्व,
[| 7185 |
त्राह्मणञ्याधसचादः |
जातिम्त्युजरादुःखः मततं समभिदधुतः
संसारे पच्यमानथ दोधैरात्मकृतैनैरः ।॥ ३३
तिर्यग्योनिमदहस्नाणि गलया नरर्मेव च ।
जीवाः संपरििर्तन्ते कर्मबन्धनिवन्धनाः ।॥ ३४
जन्तुस्तु कर्मभिस्तैसतैः खछतैः प्रेय दुःखितः
तदःखप्रतिघातार्थमपुण्या योनिमश्रुते 1 ३५
तनः कम समादत्ते पुनरन्यं बहु ।
पन्यते तु पुनस्तेन भुक्त्वापथ्यमिवातुरः
अजस्रमेव दुःखार्ताञदुःखितः सुखर्मनितः
ततोऽनिरत्तचन्धल्राकर्मणाग्ुदयादपि ।
|| ३६
©1 लमानीपु (लः वियो }) -- ५) ¶\ यथाकामी च, १५ ©)
अेमरेति, &+ अ्रोगामी च , ‰3 जधोगापिपु 5111-3 फ
721 8 रिच्िपी
33 ५) 71 जन्मः, 8 (९व्नः 03) उयराधिः -- ४) 51
द 7013 ¶9 & दुता + £ 2० 0५ दुन -- 71 गण
१३०-१८० -- ८) वृ 107त10६ मके 0 मचौ (10 समरे)
० <0४)6 छव [तव् €व 15 70/ [जत् 17 77९ 218 ! 51
1 + 7009 व9 © 3 3 पन्यमाना( ५2 "यश्च -- *)
13 4 7201-3 736 नरः
54 07) 34 (ल +1 33) -- <) 7५ मव्रनियसने
-- 4) = ($ } 24 51 1\1 3 19 81 2 91 कर्मचरघन
यथना (©) > "सयुता } ५ "यधिता ); 79 ४3 कामधन
सया
35 प्रन 3३ (ल १133) - °) 51 ह 3 तनव»
9 पृथजतु ग्व, ए+ 61 ए जनुश्च, 7५ जतुपु 01 (106
च्छा) ज" ख ({ग त्र ) -- ४) ए 3 12५ 0, ०९3
सु (णपम्ब) 51 11 दुःविता -- <) 5) 9 भश्चुयु ,
ए 0 2५ ०९9 जमुे, 34 क्च्टरति 83 पुण्या योनिम
वापरुत, 2५ © + पुण्या योनि समश्नुते , 61 ४ अपुष्या यानि
मरोनय
36 °) §1 {1 2 समाधत्ते -- ४) एन्ननु ({०प्बहू)
7 पुनरन्यत्र यदद -- ^) 1 2 पदयते , ए 31 सुच्यत्ते,
10८ पच्यते -- ५) ए! 61 4 [लामक््यम् (10 [अ]पथ्यम्)
12८ दच्राग्मन
37 °) 61 इव, 1 21-3 € दृद ({०प्ण्व) - °) 79
+ ८63 सुम्सज्नफ › ए सुग्यसनिन 2० भ्रमलयसुग्पपीषदिते ;
© + दु गितोट् समिन ~ ^) 5\ ए) + भत्तो ए
"निमित्तत , 7; "निद्या , आ निवरत्तधघु -- “)51 ष
1 1721-9 ४ परिश्चिमत्ति पर 0 ॐ समार, © सचा
आरण्यकपर्व
{ 8 200 49
परिक्रामति संसारे चक्रवद्भहुवेदनः ॥ ३७
स चेनिवृत्तवन्धस्तु विशयुद्धथापि कमेमिः ।
प्रप्नोति सुकृतारलोकान्यत्र मल्ा न शोचति । ३८
पापं छुर्वन्पापव्ृत्तः पापान्तं न गच्छति ।
तम्मादपुण्यं यतेत चैवे च पातफम् 1 ३९
अनघरुयुः कृतन्न्च कस्याणान्येव सेवते ।
सुखानि धर्ममथं च खगं च लभते नरः ।॥ ४०
संस्कृतख हि दान्तस्य नियतस यतात्मनः ।
परा्ञस्यानन्तरा वृत्तिरिदं रोके परत्र च । ४१
सतां धर्मेण वर्तेत क्रियां यिष्टवदाचरेव् ।
-- /) 511\ 2५ 71-3 57 © 451 चहुवेदने (¶1 प) न),
& परिवेष्टन
58 °) 1 ते (1० चेचू) -- °) 1 निवृत्तं (9
पिद्ठुद्ध") -- {1९ 98०५, पा] 8188 (कष्व्मृ४ फ 3 हष
&1, &1 3 00 1196 2) 108
1026* नपोयोगममारम्म छुरत द्विजसत्तम ।
क्ममियहुभिश्वापि खोकानश्नानि मानव +,
षत] आ 18 4 ए 76 727 14 + 6 ब्र &2-+ 72 18
{गाण्रस्व् 8 ५1८0९८१८191 ० १8६०० -- ९) §1 71 9 प्रामुते
~ °) 51 दोखने
39 °} 7" पापद्त्तिः 7» पापा-मा पापदर्तिश्च, €
सतस पापन्रत्तम्तु -- °) 3 70 नियच्रति (णन ग)
~~ 41९7 ११०००, 3 + 18
1027 पुण्य कु्बन्पुण्यदृत्त" पुण्यम्यान्त न गच्ति ।
-- ५) 1\ 73 8 ४ वजयेत्तष्च, 8 120 7० 74 € प्रम ७8
य्जैयीत ष, 9 1 3 + वर्जयिन्वातु 8 8:-+ रा 53
+ 5 "1 83 म पापकम्
40 ^) [3 53 06 203 ए जनसूय 5 1 21-3 ;
कृनप्रन्न -- ५) 61 एए $ 23 क्ल्यराणानेव , 81 8 7० 70
14 6 धू 89 “णानि च, 2) कदमटानि षच -- ^) 5
9 = न
71 2 ॥ सुटृरलमत महत्
41 “)} {+ 03 8 सन्करतस्य 813 1) (०२००४ 101-3)
६3 पाच्च, ©) तु, पज हि (हि) 9० (ष्णा)
41942 -- ०) 093 03 जिताव्मन - <) 148 4
“नुत्तमा (1० "नन्तरा)
42 3 ० 49००८ (५ ४1 41) - २) 8 + 78
(0००४ ग 83) फिया -- °) 51 1 9 4 7013 5 धर्म॑
({0८ लेकः) - “) {४ 29 रण्यत 80719 {88
दिजः
[ 719 |
© 3 13884
९ 3 209 44
^ 3 213 45
२ 200 49 ]
महामारि
[ मारण्डेयसमास्यापर्वणि
असं्धेदेन रोफख इतति चछिप्सेत वै द्विज ॥ ४२ | यवप्यमाणो निर्वेदमादत्ते नानयष्षुपा ॥ ४७
सनि ध्वागतविन्नानाः रि्टाः णाद्चविचध्षणाः ।
खधर्मेण क्रिया लोके कमणः सोऽप्यसंकरः । ४३
रान्न धर्मण रमते धर्म चैवोपजीवति ।
तख धर्मदवा्निषु धनेषु दविजसत्तम ।
तस्यैव सिश्वते भूं युणान्पदयति यत्र वै ॥ ४४
धर्मात्मा भव्ति शेवं चित्तं चाख प्रसीदति ।
स॒ मैत्रजनरसंतु्ट इह प्रेत्य च नन्दति ॥ ४५
शब्दं स्पदौ तथा सूपं गन्धानिष्टं ध सत्तम ।
प्रयुतं लभते चापि धर्मस्यैतत्फठं विदुः 1 ४६
घर्म च फं कन्ध्वा न वृष्यति महाषिज 1
42 255 0ण 48० -- ०) [3 7231 3 + 76707704 6
¶"1 & द्यागम" (101 छ्यागत* ) 71 आगतागमयिल्ाना' - ४)
7 72 72५ 7" 83 द्राखे (1० शाख ) -- ८) 511९1 कर्मण
भ्नोस्य मकर, एः कर्मनादतेमि म , व कुर्याण सो धल", 7४
७२ + कुव्रणास्ते धमकर (0 रा), &1 क्बोणा ये द्यमङरा ›
ष कर्मण म द्यसकरः
44 °) ऽ1 14-+ 71-3 श्रना, 7५ राज (101 प्रानो)
प्रप ©1 कतं घर्म च (0 धर्मेण) एज+ ©1 (067९ वमन }
रम (०८ रम") -- °) 7 प्रजा चं", 71 धर्मेण" (० धर
चै") -- 440 44०४, ]¶ 105
1098* धर्मेण वृत्ति कुर्ते धर्मं चव प्रदामति 1
-- 78 ०0 44-45* -- ८) [+ 7 71-6 नतो ध(7
2, ० "साद र्मादवाक्षेन, ॥1 सतु धर्मादवातहि -- °) ए
70 71-० घनेन , 2: धर्मपु, ¶५ नष्टेषु ¬ धनर्वाह्मणसत्तम
-- °) ण सचते, प्रज 64-५ प [ला]विचते -- /) 8 (७१८०
©8) गुण 23 71 ©« परयति
45 3०० 46 (५ रा 44) -- °) 5) रा 3 मवते,
७५ चद्ति - 6४ ०. 4५० -- °) द्, 137 (श्ट
126) ७४ स मित्रः -- ५) 51 1 3 परत्रेह (0 ह प्रेय)
5 विंदति, ©" नद्यति (107 नन्दति)
46 °) 7० ए" 11 दब्दरस्यश्चं 21 राध ([ग रूप) 5
हा 3 471 8 ५ दद्द (71 3 “व्द्र-) स्पर्ते तथास्य - )
51134701 ऽरने (हा +"म) गये च, 8) स्प्रमिष्ट च, 79
रम गध च. 7 गघेमीषे च (10 गन्धानिष्टाश्च) ८५ भारत,
61 स्वैता" (0 सत्तम)
47 ^) 71 जधर्म॑ख (10 धर्मस्य) -- 2) 2) 70
1 $ ° © तुप्यति, & त्रप्छत्ति ५ 71 8} महान्;
परनाचघ्ुनैर उद दोप नैवादुरुभ्यते ।
विरज्यति यथाक्रमं न च धर्म विद्ुश्चति ॥ ४८
स्त्यागे च यतते ट्टा लोकं छयात्मक्रम् ।
ततो मोक्षे प्रयतते नाञुपायादुपायततः ॥ ४९
एय मिर्वेदमादत्ते पापं कर्मं जदाति च।
धामिफशापि भवति मोक्षं च रमते परम् ॥ ५०
तपो निःभ्रेममं जन्तोस्तस्य मूलं शमो दमः ।
तेन सर्बानवासोति कामान्यान्मनसेच्छति ॥ ५१
इन्द्रियाणां निरोधेन सत्येन च दमेन च)
ब्रह्मणः पदमामोति यत्परं हिजसत्तम ॥ ५२
५ 72५ सदा (1०८ महा }) -- ८) 51 ६137० एवज & +
24 नतृप्यमानो , 8: सृप्यमाणोपि , 2 अनुप्यमाणो, 2, न
तृष्यमाणो - ‹) 37 {९न्! 7019 5) ©) सपिद, ग्
नादत्ते (101 नादत्ते)
48 °) 91 ए 013 च्वान" (गप्रा) 51 एय 3 हूति,
1८ एव (10 एह) -- ४} $ 81 ५0८ 0; 3 ४ सव, वर
९&1 एव (1० तरव) 71 [ज)नुम्ध्यति, &1 ५ बुध्यते 7४
62 + दोरनपावग्ध्यते -- < ) {५ विरस्येन , 7 76 77 1 -4
1 81 3 पिरज्यते, 7 विरति च, ग + विरामति;
विरज्यति 21 3 4 2५461 तथा कामान्
49 °) 63 + कर (त्म्य) वृ एत्न (नच)
-- °) 7: क्षयान्पित) 7५ जयाःमक , 8 (५१९९ &3)} क्रिया
र्मफऊ़ -- ^) {1 3 चिर, 73 + 75 मोक्न, 51 14608
-- ^) 1 3 भ नानुपायानू, 61 यन्ते तानू 7४ धः
सपायत
50 °) 8 अद्राय, 1 लामन्ने -- ४) 5\ 71 2111
8 213 पापकम -- <) 5 (८१८०6 ©) चव (10 चापि)
-- 4) 5171 9 नर , 8५ वर (10 परम्}
51 °) 8 (ण०ञ्ः ) नित्रेयसर --४) 2५ 8 (लन्शौ
७8) तपो मूल (7 ए रूप) तपो दम -- 7\ ०ण (एग }
51“-62° -- °) © ५ मनमेष्सिनान्
52 1 0पा 52०० (७ ९1 51) - ?) 8 दमेन
(०८ स्येन) -- ९) ए1 3 ब्रह्मणा, 84 ¶्५ 1 ५ } ब्रह्ममः
वर समवा; १४ 61 7 सवमा" (9 पदमा") -- पर? ०
(४४7 ) 52०54
53 71 ० 5 (ल १1 52) -- °) हय + 7४ [नीनु,
8 (0०९४ 63) [द्त्ति (णः तर) ~ °) ©+ कानि कानि,
[ 70 1
पराह्मणर्पाघमवादः ||
ब्राह्मण उवाच ।
इन्टियाणि तु यान्याहुः कानि तानि यतत ।
निग्रदथ कथं कार्या निग्रह च कि फठयबरू । ५३
आरण्यकप्वं
|
{
1
{
[8 201 6
कर्थं च फलमासोति तेषां धर्मभृतां वर ।
एतदिच्छामि तच्वेन धमं ज्ञातु सुधार्मिक ॥ ५४
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि द्िदातनमो ऽध्याय ॥ ८०० ॥
५९
मार्कण्डय उवाच ।
एवयुक्तम्तु विप्रेण घर्मन्याथो युपिष्ठिर ।
्रत्युयाच यथा विप्रं तच्ुप्व नराधिप । १
व्याध उवाच ।
विन्नानार्थं मनुष्याणा मनः पूर्व प्रवर्तते ।
तत्प्राप्य कामं भजने क्रोधं च दविजसत्तम ॥ २
ततस्तदर्थं यतते कर्मे चारभते मदत् ।
21 नानि तानि -- ९) 23 यथया (० कथ), पत् यतं
(1० ङि}
54 1० 54० (५ ९] 2) ~~ *) 51 ह 3 09
कथ फरमवाप्नोनि, 6 जप्नोनि नेपा र्मा्मन् -- °) ©
क्थ (1 नेषा) - ८) 2, [ज] प्रातु (10 तस््रेन ) -- *)
§1 £ 1-3 6 पष सर्व (त्थम्) 70 निजओधमे ({0
सुरात्रिक) ए, घमन्त्रेन सुत 1
दणत४० ग 10 8 0) ~ पमन कव्या 51 ए
1079 व: 04 + न्नाग्ण्य, ठ श्रादि (1) ~ 5 फफप्वा
61 2 मादृदेयतम( ४3 "साम्या ([नाण्मल्द ४\ पतिव्रतो
पाग्प्रान 1 ‰) ६3 0८ 071 73 02-6 68 {गान
510)) 77570 प्शता0 } 0षप््रठपण तपा पनिव्रनो( 9/1 भ्याधो )
पाग्पान - 412 गता © चर्मर्याधदौ प्रिकमयादे" #
2: कौतधिकम्यराधययादः ~ 4411/ 76 (9ण८५, ए-ठप$
० 10410) प (7001 रपो 10) 205 (70 207).
21 ५ (+ ऽधो 0 } 205 @3 + 32 (गणु) 208
-- {01.070 07\ 74 %6 , 7273 &7
201
1 °) 8 उष (जपम) ~ ^) ए) चत्त, 8 व्रश्च (गः
विप्र) § 71 ऽप्रमयुयाचाय यद्रृतत -- ८) 2, युधिषिर
91 ध (
---------------~--~ -~ ~'---------------------~------~-----~~ --
इष्टानां रूपगन्धानमभ्यासं च निपेवते । ३
ततो रागः प्रभवति देष तदनन्तरम् ।
ततो ऊोमः प्रभवति मोदश्च तदनन्तरम् ॥ ४
तख लोमाभिभूतख रागदेषदतसख च ।
न धर्मे जायते बुद्धि्व्याजादमं करोति च ॥ ५
व्यजन चरते धर्मम व्याजेन रोचते ।
उ्याजञेन सिध्यमानेषु धनेषु हिजयत्तम ।
0
००,
© 3 139
8 3 249
†“ 3 २१\+
(मः नराः)
2 °) 511५1 3 दि विपये ({० मनु") -- °) 813 7८
8 (0८० 64) मनि ({०प मनः) 7 प्रपद्ये (1० प्रवर्त )
-- °) 81 5 ८ § त्ता, 6 त (10 तत्) 5! 1 ५ भजति,
3५ 3 296 8 (6्८्९्५ 8४} जयति ({0प मजते) 84 ततः
प्रजायते कामो, 7 तने काम च मजप्तै -- °) 8 37
(९१९०])४ 01-8 ४) 8 रोप, 8, रोपद्न् ({भ क्रोघ)
3 °) + म्ब्य (प तदर्थ) र महसे ((०" यतते)
-- ») (8 ऊर्ममादमते -- ८) 7ए\ 9 चेन् ({0प्च)
4 {9 ५०0 {शा } 4 -- °) ए मोहश्च, 0
विद्रेपस्, उ (५५८०]४ 1 8) रोपश्च (०१ द्वेष") - 51 3
{32 0४ ० (गणपा ) 4९८ -- <} ४? रोष (ग्लेम)
-- °) प्र © दोह (1० मोट)
5 <} 8 7 (८२९०४ 701-3 6) &3 तततो ({०प तम्य)
-- ८) ए धर्म ([प्थर्म) पणव (मच)
6 ५) ह्वा 2 चक्ति, ५ + (पर्छ च्ण्पः) ठा 8 9
0 3 + 6 8 चरतो (1 च तततो, > रोषते ) (0 चरते)
-- ४) 23 सल (107 सरथ) 8» चेच्छति (107 रोचते) 5
1 8 471 2 ८ (7, ˆ )न्याजोपि रोचते (51 हा वर्ते),
1९3 भर्थं व्याने प्ररतने, ए 81 याजेन चन रो", & ५ग्याजोपि
नश्वरो, + सन्याज्ेन च रो -- ९) 3 ए न्यजञेपु, ¶
कामेन {० दयाजेन ) 234 § (८०००४ ७8) मेष्य", 29 रोच"
(१० मिच्य }) -- °) 77 धर्मपु, 8 {चम्बल 88} एते" (1०८
721 1
८ ५८)
†9 †^3 ~
=५ ~+ ८
+© ©
0.
8 201 6 |
तत्रैव रमते वुद्धि्ततः पापं चिकीर्षति ॥ £
सुहद्धिवार्यमाणथ पण्डितश्च द्विजोत्तम ।
उत्तर श्रुतिरववदधं व्रवीति श्ुततियोजितम् ॥ ७
अधर्मसिविधस्तस्य वरथेते रागदोपतः ।
पायं चिन्तयते चापि चवीति च करोति च ॥ ८
तस्याधर्मपरवृत्तखय गुणा नरयन्ति साधवः ।
एकलीलाश्व मित्रत्वं भजन्ते पापरर्भिणः ॥ ९
स तेनासुखमामोति परत्र च पिदन्यते ।
पापात्मा भवति वेवं धर्मलाभं तु मे श्रृणु ॥ १०
यस्त्वेतान्प्र्या दोपान्पूमेवादुपदयति ।
कुशलः सुखदुःखेषु साधृशवाप्युपसेवते ।
तस्य साधुसमारम्भादुद्धधरमषु जायते ॥ ११
धने") -- °) ¶ ©: 11 भत्र (10 तः)
7 °) 20८ चाधमाः तु ([ग्च) -- °) 731 4
1५४ 0४ + ह द्विजोत्तम} 71 द्विजापिभि -- <) 1५ रक्तै ,
8 (०००) ७9) उत्तम (1० उत्तर) §1 ! 79 2 3४
ग्रति , © द्विज (9 श्चुति ) ४ सव्रध (10८ सवद्ध)
-- ५) §1 ह 715 5 प्रतियोनित, 23 7५ 7" 7, ° [नु
तियो, 7 © + 1 श्रुतियोद्वित
8 °) 7४ विचिधस््, 1 तु विधिस् (10) व्रिपिधस्) 1
@©1 त्र { {07 तस्य }) - ४) 21 जायते} 9४-+ 1261 77 7४ 6
8 (०८०) }11) वत' (10 वर्ध") + 213 7 (०९०)
+) ७3 रागदोपजः; ¶1 तव भेदत - °) 213 7 ( ०९८०}
1721-3 6) ७3 चवे (० चादि) ~ °) [६५ (1० #८
9८ च)
9 °) 7०0 तथा", 71 यस्या" (10 तस्या) 21 [न]
घर्मप्रयुक्तस्य 1273 [मधर प्रत्तस्य -- °) 7" "कीर" ; 74 0
श्रीट' (० "दीखाः) 71 हि (णच) 51 ए मित्र,
61 मित्रार्थ (10 मग्रव) -- °) 113 75 ०61 3 भजते,
13 चजत , 2५ मजि 51 सहकर््िण , [ए पापकर्ममि , 1४
38 75 ¶ 69 ॥ "कर्मण } + 71- कारिणः
10 °) 51 रा 3 75 मनेष्ट; 3 सदेन, 6, णनेन (10
सतेन) 5111-3 76 ए सुखम; ए५ ए 7८ 7० 71-+ 6
6४ दु"षम् (० [भुघुखम्) -- ४) + परत्रप्ु 237
(०५००४ 121 ५} ©9 विपद्यते (8; निहन्यते) - <) 71
भयते 6५ पि दयेव -- ५) 1 3 7५ "लेक (गः "लाभ)
51 ए 3 2.75 7 &1 च (10 सु)
11 °) 7 प्रह्घूषाद् (10: मल्नया) - ५) §1 11-+ ए,
महाभारत
[ मारकण्डयसमास्यापर्वणि
व्राह्मण उवाच ।
नवीपि घृतं धमे यस्य वक्ता न विच ।
दिव्यप्रभायः सुमहान्रपिरेव मतोऽसिमे॥ १२
स्याध उवाच
ब्राह्मणा वरै महाभागाः पितरोऽग्रभुनः मदा ।
तेपां सर््रात्मिना कार्य प्रियं लोके मनीपिणा ॥ १३
यत्तेपां च प्रिगरं तत्ते वक्ष्यामि हिजमत्तम ।
नमस्या चाह्मणेम्यो बारी विद्या निरोध मे।। १४
हदं विश्वं जगत्यर्वमजस्यं चापि स्यः ।
महाभूतात्मकं वद्मन्नातः परतर मवेत् ॥ १५
महाभूतानि सं वाुरग्निगपम्तथा च भूः |
दच्दः स्पयश्च सूपं च रसनो गन्पश्च तट्णाः ॥ १६
~~~ ----~-~-~-~-~----~*~-~-~~--------
21-3 ° सनित, व गुणन्याया (10 पमेव) 5 ए
0५ [आग्र, प्र (0 [ननन ) + सर्यानुपरि प्पति
-- <) 24 सुग्य्ु मने) 0, सवनुःग्यपु ~ *) 2४ मादु (णि
सापून्) 73 [जोःमु निषे" (0 [भद्युपतनः) - “)5
1\1 3 "पारद; पष 4 "चारो, 013 "वादा, 7; वारि, +
"रभ (10 रम्भादु ) -- ^) 17.८1 12/11 79 राजते (1८ जायते)
01 युद्धिधर्मप्रजायन
12 ^) ण फ प्म (0 धर्म) - 9) 5 [६ वार्ष
(07 वक्ता) -- °) ५ 7 “स्वभावः 2 “म्बमापादू (10
प्रभाय) 1; भगेन, 0० तु मदरवि (10 सुमदरान) --*)
2 पिभातिमे; 0४ मनोदटिन
13 ^) 6, महाभाग -- ?) 1६/ [अन्नमुनः ६1 सुदा,
प्र 812 + तथा, र तद्रा (ग यदा) -- ५) 76 70५ सोक्रर्
(0 स्ने) 511१-3 7८ 61 पं मनीपिणा
14 °) 64 दवभ्नु (1ग्च) &1 1६ 71-9 5 रोर (६९
एताम), 0८ तने, ४ धते (० तत्ते) --*) 5
7201-8 ८ तत्ते वक्ष्यामि सततम (^^ 209९0) -- °) हए
71-3 $ नमम्दन्य 7० प्रह्मणेम्यो नमस्ट्स्य -- ^) £+ +
773 चद्यप्रिया, © यद्धं ध्रत्ति
15 °) प्रणदृट (०) 0968४ प्रदम् (1० विश्व)
-- °) 25 मायया, (9 @1 3 4 211 जगच् ( {0 अजय्य)
71 जगच्चापि च सथा ~ 1 ०000 15 -- ९) एठा 34
71 24 568 घटय ( [० धरन्) - °) 2313 तत्त" (10
नति) 512; 0) 3 , महद् (10 मवेत्)
16 °) ©> 4 यान्याहुर् (10 स्व वायुर्) -- *) 51
1-8 5 मदी तथा, 733 ¶&1 3 प्व तशरत्र च, ©+ तथा वियु
[ 72
्राद्यणन्याधसवादः ] आरण्य॒कपवे [ 8. 202
तेषामपि गुणाः सर्वे गुणडत्तिः परस्परम् । । इत्येष सरशफो रारिरव्यक्तमंनकःः ।। १९
पूरवपू्वगुणाः सर्वे ्रमदो गुणिषु त्रिषु ॥ १७ सवैरिदेन्दरिया्थस्त॒ व्यक्ताव्यक्ते; सुसंवृतः ।
पष्टस्त॒ चेतना नाम मन इत्यभिधीयते । । चतुर्विंशक इत्येष व्यक्ताव्यक्तमयो गुणः ।
सप्तमी तु भवेद्टद्विरदकारस्ततः पमम् ॥ १८
उच्ियाणि च पर््चव रजः स्वं तमस्तथा ।
इनि श्रीमदामार्ते आरण्यक्पर्यणि एफाधिकदटिश्ततमोऽध्याय ॥ २०१ ॥
एतत्ते सवैमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ।॥ २०
मार्कण्डेय उचाच | व्राह्मण उवाच ।
एवयुक्तः म विप्रस्तु धमेन्याधेन मारत । | महाभूतानि यान्याहुः पञ्च घर्मनिदा चर ।
कथामक्रथयद्धूयो मनमः प्रीतितर्थनीम् ॥ १ । एकैकस्य गुणान्सम्यक्पश्वानामपि मे वद् ॥२ {६४
|
([गनयाच मू) ~ &्लि 16५०, 9 ५19९5 | 7 (स्प०ुर६ 01-3 ६) मन्रत्त , @ -मस्कृतै", \11 सक्चित
1029" व्रायुराख््ासयुक्तः सवमूतिपु वर्मे } | (0 सर्त) -- ८4०० 20० -- <) [5 5001258
-- ^) ए०्वे (णद ) | गण (10 गुण ) -- प्र५ ०७ 20४ -- ८) 24 दूदेतत् (107
17 °) 7४ अर्यं (० अपि) -- 51 1 26 (षो) , एतत्ते) -- ^) 0४ भूय क्रि (४ प्ण) )
17४ --?) ४५01-3 841 @ा श् शचृद्धिः, ह+ “वृष्या,
(0गाप्रण्प ने 109 49 - 2/दुनाः 70107 51 ए 2
1093 © + रण्व -- 312 व्य © मादेयसमस्या
3 + 8 ५ 701 प 21-5 ©3 (पा ० 8) कृपएपय
प्छ) फएलणध्न्य ०णृ$ पति्नो(75 व्याधो )पाल्यान
-- 4९ 707८ ©1 घर्स्यायकौक्िकमव्रादः -- 4417]
110 ( िप्रः६8, ९०7त6 07 0) 7091 ०9 209, 1793 11
08, 7164 भ (प 5 11} १04, 04 + 23 (ण्ह)
206 -- 51072 7० एणा ०४ 21, 179 28, 71 76
॥
गू © "वृद्धा" (10 श्यृत्ति) उपरे परे,613 +भ परं
परा (@ परम्पर ४५ 19 {९६ 1150} -- ९} 3 6 51 3 4
713 पूर्वं पूर्व, 2, पूर्वेपूर्वे (10 पूद्रपूत्रै ) -- ५) 2, गुणि
नान्िपु, 2४ गुगद्त्तिपु, 7 ७3 + # गुतरिनान्िहि, 61
गुगवाद्धिज
18 °) 702 पृ पष्ट, 0. पष्ठी (10 पटम्) 5) 813
च्व ({०तु) ह3 + 01-०6५त धातुदूगणयातु, 61 यातुर्,
© यातु (०र्नाम) -- ४) 29 अदि (10 जनि) -- ९)
91 19 71 ‰13 सप्तमा 51 1 3 [मवद (107 मव्रेट् )
-- 4) 3 पषा न्वतः, 8+ नेया, 0) चतन् {पतत ) 202
51 1 + ८५ 7५ 13 पर ({५प परम्)
19 °) 81348 (च्ल उ3) तु (गत) ए 1 द्षव 1 -- °) 8भ्तुचिग्र्प, 72 64 (एङ् )
7४-+ ० पचान्मा (1० पर्व) -- 1 0 19*-20° -- १) तुचिघ्र स (6तु) - ^) §1 13 61 भचोदयद्, 2४
1 तषण्डो रज दण्ते नम -- ^) 79 दतो, © ददेय › अनोद्रयद् (10 जक्थयद्) प्रीतो (0 भूयो) +
९6५ दनयेयु 51 बूतदरशषको, 72 सक्षदश्नो » ध" माप्तदग्रिको 71-3 कथां प्रच्छ भूयोपि -- °) 51 ए, 7: ‡ 6 प्रीति
~ ८) 8 4 81702 3 ५ (९८८९)६ 65) "यजित विर्व, ठ" लेहवधर्नी , 8» परिव" 1 2 मन ब्रीनिषिवर्धि
20 + ०० 20०४८ (५ ५1 19) -- °) 81 त स्वर्, (एः "धमनीं
10 य्श्च ( पात 17205) , ४1 क्रय (1० म्हि) 1 2 ४) 61६ 73 6 घर्सचिदो जना"; 8 7८ 707 7५ 6
[दद्ियाधश्च, " [दादिधम्तु, प्र [हाद्वियैरधंर् 51 + गृ1©1 3 ५ “जतां वर - <) 2५ गुण (प गुणान्) 51
2 + 01-3च ([णपतु) - °) 2\ प्यर्यच्यित्तः 2 8 सर्वान् ({0प सम्यक्)
© 4५5५ 8 561 प्रतु (गस) 81-3 ॐ ०2) 8) वद्धिर् (0 ज्योतिर्) 7004 ५०850 ज्योतिर्
1 9 3
1,
न््0
६८८०१
8 02 8 |
= 3 उवाच।
भूमिरापस्तथा ज्योतिरवायुराकाशमेव च ।
गुणोत्तराणि सर्वाणि तेपां वक्ष्यामि ते गुणान् ॥ ३
भूमिः पञ्चगुणा व्रहमनुदरं च चतुशणम् ।
गुणास्यस्तेजसि च त्रयश्चाकारवातयोः ॥ ४
शब्दः स्पर्खश्च रूपं च रसो गन्धश्च पञ्चमः ।
एते गुणाः पश्च भूमेः स्वेभ्यो गुणवत्तगः ॥ ५
शव्दः स्पर्शश्च रूपं च रसश्वापि द्विजोत्तम ।
अपामेते गुणा व्रह्मन्कीरतिंतास्तव सुव्रत ॥ &
शब्दः स्प्चश्च रूपं च तेजसोऽथ गुणास्नयः ।
दाब्दः स्प्चश्च वायौ तु शरन्द आकाश एव च ॥ ७
४7 वादु ए1 3 7: (1 81 लाका एव -- °) 71 2
तथा (0 नेपा) 231 वक्ष्यति (10) वक्ष्यामि)
4 ०) 61203 भूमेः (0 भूमि) -- ०) 7० ्त्तु (णिः
ग्व} -- “) © ५ तेजसस् (10 तेजसि) 51 ए उपे,
8 + 701-8 6 © + टतु (निच) - ०) 1 ४फ््तु
(0 च)
5 900 6०7 -- ४) ह+ चापि (10 गन्धश्च) ए५
द्विजोत्तम, 71 च पचधा, 141 तथैव च (10 च पद्वम ) ~- ग
0 5०7 -- ९) §1 7 + 713 5 प्प गुणा" पत्
पच्च - ०) 51 71 3 "त्तमा (07 "त्तरा )
6 1 (797 ) 71 [४3 (ज 1 5) ० 6 -- °) 51
रसश्च द्विजसत्तम, & + रमश्निव तथ्चव च -- °) 51 ए» खते
(10 एते) 7५ © 1 त्रिग्र (10 घद्यन्) - 78 ०
(५ }) 6"-8° -- ०) 61 चत्वार कीर्सितास्तव्र, 1 कीतिं
तास्ते द्विजोत्तम
7 71 धज छा (००, 78 00 ¶7 (५ १ 6,6) - °)
81 1 3 ¶9 व (70 [स]य) -- ९) 2, 725 दाव्दस्पर््ौ तु
+ 7 81 3 4 वायो. ((०्वायौ) एभ्तौ, 81 4¶963 4
च (णतु) -- ५) {8 417 87५ चाकाल् (0 भाक)
1५ 8 77 72५6 88 धि तु (25 हि) (० च)
8 180४ 8० (र 6) - 2) 3 + उक्ताय
(10 वर्तन्ते) न ववि "खोकेपु (० "भूतेषु) -- ५) &1
येपां, ए» एषां , © एषु (० चे) 51 82 प्रीरिता" (1०
प्रति) -- °) 1 3 81 8 4 725५ ना(ढ) चा) भिय"; 79
तानि व" (10 नात्ति") -- 1) 7९५ 79 सप्तिर्, 81 3 7०
71 ५ 6 68 सम्यक्च (10 सपच्च ) 81 भवतो (० *ति)
91 1 3 सम्यक्तेपा मवरेदु द्विज , 289 सम्यग्वरत्ति च द्विज , 8
महामार
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्यणि
एते पश्च त्रहमन्गुणा भूतेषु पञ्चसु ।
वर्तन्ते मर्वभूतेषु येषु लोकाः प्रतिष्ठिताः ।
अन्योन्यं नातिवर्तन्ते संपच्च भवति दज ॥ ८
यदा तु विषमी भावमाचरन्ति चराचराः ।
तदा देही देहमन्यं व्यतिरोहति कारतः ॥ ९
आवुपूर्व्यां विनश्यन्ति जायन्ते चासुरः ।
तत्र तत्र हि द्यन्ते धातवः पाश्चभौतिफाः।
यैरावृतमिरदं सवै जगत्धावरजङ्गमम् ॥ १०
इन्द्रियैः सृल्यते य्त्तत्तदयक्तमिति स्मृतम् ।
अव्यक्तमिति विन्नेयं लिद्धग्रा्ममतीन्द्रियम् ॥ ११
यथास्वं ग्राहकान्येषां शब्दादीनामिमानि तु ।
7 73 सम्यग् (79 सपद् ) भति श्र तद्रा (7० द्विज), 7,
साम्य तेषु भवेद् द्विज, 71 समवच्वाभगद् द्विज ® ©”
सम्यक च भवति षएकीमायिन प्रकाशन्ते । ण्कप्वमार्पं ।
9 ०) 18 21 + 2:35 ¶ ©: 4 र्थञ ©ण विपम
भावम्, 72 8 7० 20 68 व्रिपयी( 0050 "म)मावमर
-- ४) 61 1 3 2 7; जािद्राति (10 आचरन्ति)
चराचर, 7 परावराः ~ °) 71४ अन्यद् (10 अन्य) -- “)
11 जयि", ©1 अति" ({0 व्यति) 51 (1 370; चा(ऽ
ना)नघ, {५ 6५ कायतत (10 कालत }
10 ० 10, वण ©4 105 व्याध -- ^) 51 ए 2
7 61 + आनुपू्याति , 81 'पूर्च्या, @1 (४150) 3 प्रातिरोम्यान्
€ च (प्ति) - 2) 251 “पष्ठश" (01 'पूर्वद्मा) - ^)
01 यत्रयत्र ८५15 @च (गहि) - °) ए 714ए
© + पचभौ (1१५ "मू )तिका"; 51 सावभौ", 01 च परतप
-- °) 7» © जाततम् ({० भाद्रतम्) ©, पएतनरापादिव सरव
11 = (णपः) 5 19 189 15. 329 49 - °) +
7७124 7 गरूर मरा)द्यचे; 51 सज, 5 सुय, 71
शक्य , 5 व्यज्य" (1० खज्य ) -- °) ए? 73 मृतम् (0
व्यक्तम्) 8५ इद (07 एति) ए3 स्थित, 76 श्रुति" (07
स्तम्) 09 ०३ तय्यक्तसिति सस्श्रत - °) 3 7;
तज्जेय 51 1 81-3 76 77 7+ 5 &8 त(ल य )दग्यक्त
मितिज्ञय -- °) 71 }73 “ग्रामम् (० "्रद्यम्)
12 °) @& 3 +यदा, फधञ्तथा ([गप्यथा) एम्ब
89 28613 प स्व, फष्सु, ©+द्य (० न्व) 506
1188 अ्राहकाण्येपां -- °) 78 "नि च, 72, "निवि (ण
नितु) -- <) 3 तथा, 5५ 7० ¶ यथा + 211 2 +त
तदा, फ्तुय (णःयदा) ह देहे --०) 8 37
[ 724 ]
प्राद्मणच्याधसवादः
: |
उन्द्ियाणि यदा देही धारयन्निद तप्यते ॥ १२
लोक विततमात्मानं लोकं चात्मनि पश्यति ।
परावरः सक्तः सन्मयभूतानि परयति ॥ १३
पञ्यतः सर्वभूतानि मवौवस्यासु सवदा ।
वरह्मभृतस्य संयोगो नाघ्युभेनोपपद्यते ॥ १४
घ्नानमूलात्मंः छेगमतिवत्तस्य मोदजम् ।
लोको बुद्धिप्रकाञेन तैयमार्गेण च्यते ॥ १५
अनादिनिधनं जन्त॒मात्मयोनि सदाव्ययम् ।
अनौपम्यममूतं च भगवानाह बुद्धिमान् ।
तपोमूलमिदं सवं यन्मां विग्राुप्च्छसि ॥ १६
इन्द्रियाण्येव तत्सव यत्खर्गनग्काुमौ ।
(श्व 713 8) @3 हव, ¶५ न दि (10 इह) 51
13100 11-3 6 दशयने (107 तप्यते )
13 ^) 3, सनतम्, 62 विदितम् (107 विननम्) -- 7ए५
0 (ण ) 18 -- <) 8-+ 12५ 700 03 ९ व 3
परापरल्न , 7: "चरेल 1 + & ‰12 दाक्तः सन» 72८ 1 ¢
स(71 शच स, ¶ © यः दरक्त, © दाक्तिः सन (10 सक्तः
सच ) -- 4) 51 ए 2 013 भूतानि प्रति , 83 7 + ८७३
मतु भूतानि, १2 म मूलानिप्र
14 °) ¶ पद्यत ({0प पञ्यत ) -- ०) 71 मयो (107
म्वा ) -- ९) 71 "मूतश्च, ¶\! @1 2 भ "सूनेन -- °) 13
नाछ्युमो नोप", 7 नाश्रुते नोप
15 &1 हा 3 0 15 - <) 3 173 23 4 5 व
© © 'पूवाम(¶ "द्विक, 21 मृखार्थरु, 7, ©+ "भूता
दिक 4 01 9 भत्तानमूल त छशम् -- 2) एज 71 जनि
वच्य 70 3 ८ 83 1 इनिद्" ; 7५ अनिच्रदम्य + 5,
73 मोहन (+ “न ४150 98 ग ८६}, 81 रक्षण, ए: 3 70
70 74 ० 83 दौख्य, 72 मोद -- ८) ए» + 61 रोक,
ए1-3 79 3 £ लेड, ८ जह , 72८ 21 ©3 लोक (107
न्नेदौ) 00 72, 5 43 न्नेक्दरत्तिप्रकायोन -- ०) 5 ५ 7
चेय, 213 {८ 77 7५ ८ ¶४ ©3 जान , 71 जानचू (10
ज्ञेय } 231 37? (€४व्ट])४ 0901-3 5) ©8 गम्ये, 22 पद्यति,
© 371 इष्यते , 21 रिष्यते (0 दड्यते )
16 ४) छ! सदासुग्व -- °) + अपूव, 81 जमरन्य, ए
© + ए अमूरं ({०प्नमूतं ) -- ०) 2 दद्धि" (10 बुद्धि" )
7५ मगवत्निह विद्धिमा -- <) ए$ चतो मखम्, 6 तपो
कृह्टमू, © तपोयनम् -- ^) ¶" © ५ मा (०प्मा)
71 6 पयसि (0 "प्च्छमि) - धः 16, 8105
[
स
आरण्यक्प
{8 202 2।
निगृहीतविचरानि खगीय नरकाय च ॥ १७
एष योगविधिः कृत्ललो यावदिन्द्रियधारणम् ।
एतन्मूलं हि तपसः कृत्खस्य नस्य च ॥ १८
इन्द्रियाणां प्रसङ्गेन दोपषरच्छत्यसंशयम् ।
सनियम्य तु तान्येव ततः सिद्धिमवामुते ॥ १९
पण्णामात्मनि नित्यानामेश्वयं योऽधिगच्छति ।
न स पापैः कुतोऽनरथ्युज्यते विजितेन्द्रियः ॥ २०
रथः शरीर पुरुपस्य च्ट-
मात्मा नियन्तेन्द्रियाण्याहुरधान् ।
तेरमरमत्तः कणली सदश्चे-
(४ © 3 139
8 3 21
¢ 3 21
1080* तपसा हि समामरोति यद्यदरेवाभिवान्छितम् ।
1 तद्रा , ध नमा (0 समाः) 73 03 "वारति 1
गृ 3 4 813 व्ठा४ &1 (व 8 700 76 108 ठः 16
1031* तदि न्दियाणि सयम्य तपो भवति नान्यथा ।
[09 @1 73 रद्रियाण्येव (07 तदिन्दरियाणि) "५ तपोवन
मनास्तथा (10 € 0960 0817) ]
17 200 17० -- °} ८ इद्वियाणा च ({07 "ण्येव )
पृ तरम्बर्ग॑-- ०) 51 रा 3 मरौ (0 यत्)
18 4) 793 + स्वम (गकर ) 28+ ते (0 च)
19 7; ०० 19°-20° -- °) §1 76 यच्छति , ए 82
72 72; ० द्ध , 238 हच्, 26 अष्टं", ©» स्यति (81)
(प ऋच्छति) -- °) 51 तु तानेव; ए५ च तान्येव , ५ 12
छरतान्येव -- ४) 21 7५ ४ ५ ० 63 ममाञ्मयात्, 59 8
@1 अचाञ्मयात्, ¶्५ @ उपाश्चते (1० भवाम्मते)
20 73 00 20° (८ ₹1 19} - °) = 22
नि्यानाम्, ¶1 &1 > ५ ध योज्यानाम्, 7 योग्यानाम् (ण
निदयानाम्) -- 51 26 ०0 (7४] ) 20"-29° -- ४)
09 अपिगच्छति (० य ); 8 (श्न्नु &४ ) योधि( € "व }-
निति - °) 7८1 च (गस) 8 (6ग्व्णु$ &8) न
चा" (10 कुतो ) -- °) 5५ युज्यते द्विजसत्तम › $ (०९००
&8 ) समयुज्यत जितद्विय
21 51 72 ०0 21 {५ र 0) - °) 7 7013
खम्, १ & ५ चो ({०््टम्) -- °) 7 € 4 ह्यात्मा
(०८ आत्मा) 51 च यत्त" , & यर्ते (107 नियन्त") 11 3
पर च तानि (1० [इ)च्ियाणि) ह 01-8 7 &1 क [जाद्य
चाश्वा (1० [भाहुरश्वान्) -- °) 21 08 ए ५ अग्र
मत्ते 4 7 3 कुशर ; 218 (०८०6 6१) दारो 8
725 |
८३४८
= †3 ~~
+~ ८
©+
॥
#3 3 ©
=> ~
स्वस रजसध्ैव तमसश्च यथातथम् ।
४. 209. 22 ] मदाभागते [ माक॑ण्टयममाम्यापर्मणि
पण्णामात्मनि नित्यानामिन्दियाणां प्रमाथिनाम् । | द्दियाणां हि चरतां यन्मनोौश्नूपिधरीयते ।
यो धीरो धारयेद्रकमीन्स स्यात्परममारधिः ॥ २२ | तदस्य हते वुद्धिं नायं वायुरिवाम्ममि ॥ २४
इन्धियाणां प्रच्टानां हयानामिपर वर्स । । येषु विप्रतिपद्यन्ते षटमरु मोटान्फरागमे ।
धृतिं रीति सारथ्ये धृत्या तानि जयेद् धुरम् ॥ २३ ` तेप्यध्पपसिताध्यायी विन्दते प्यानं फलम् ॥ २५
दनि श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि दरश्विकिश्यसनमोदध्याय ॥ ८५ ॥
„९५
4 ©
गुणांस्तत्येन मे ब्रूहि यथायद्विह पृच्छतः ॥ २
स्याध उचान।
हन्त ते कथयिष्यामि यन्मां तं परिप्रच्छमि।
पपा गुणान्प्रथङ्नवेन निमोध गदरनो मम ॥ ३
मोटान्म्ः तमस्नेपा रस एषां प्रपर्तफम् ।
माकैण्डेय उवाच ।
एवं हु दस्मे कथिते धरमव्याधेन भागन ।
व्राह्मणः स पुनः स्म पप्रच्छ सुममाहिनः ॥ १
ब्राह्मण उवाच 1
{
}
।
{
॥
॥
॥
|
(०व्ल)। 69 8) यथाद्री¶ू् ~ ५) ह 911 उभा प्रणीय ) ~ 5५१7) ©) माईर्पनमण्या $ + 8 {< फण
प्र 61 सद्रूव, पर यश्नीव (1० रथीव) 1 व पिन (03 प (का तना कव, त प्न चल त्प
22 51 25 00 ११० (ल \ 1 20} -- ^) 20* ) ०\ पिप्रतोः [0 भर्मस्यारो )वान्यान ~~ {व 1
ए1-9 7८ एण 2५ ° 09 युक्ता; 0" सषा (क निलयाः) । 7, मह्लमूतनितय ; 6१ धमप्पाधरीिर्वयार ~ 41,
~ ८) {५ © धर" वीरो (1० धीरे) 77 (7.7 ५ पाध का [4}) 141 210 5) [0
223 ०) ¶४ ©3 ग्रहानां - °) 71 वर्मनि (1० मु) , 209 प्रा छान (१; ( दन} 04, कज एष, ८४
-- °) 723 वृत्ति (णः र्ति) -- 4) {+ 71 घुष (107 श्रुवम्) {3 (0) ९07 ~~ 5५ 3 ~> 0) ८, ज ४
7079 न्या पिजयते श्रु, ७1 ्यैतानि श्रु तय । 7 11 २6 {निद १}
24 = (\ध ) जा (एण) 2 ८7 - °) 13 7, |
01 धतु) 7231-8 1 4 60्वि (ष्टि) - *} 203
[अय (19 [अ]न) ~ ^) 5121 ८१) 1 एरनि प्र्षा} 1४
69 ५ 2 युद्धि रति (¶५ }"4 ते) (गहरे पुरधि) -- °) 1 ^) एधम् (तधम) ~ -) उपरमः {तिम
511 71-3 5 ए 81 यादयुनावमिगांभसि | पुन) भैर (०८) ए" 10 -9 >) पुन मृह्मार पिपर
95 ०) 51 एऽ तेषा, (1 3 470 त्येषावृभय पु;©61 | - °) व्रणगु (०१ सु)
योहि, णपु &1 3 + "पचेत (1० "पद्यन्ते) ये | 2 “ ) [६५ 0४ -3 दा चापि (तःप) - <} ए मृ
शरुय प्रतिपद्यते -- °) 5 पट्सु लोकात्, ६1 ऽ पटसु सतेभाव्; 0५ 7५ युगाम् (1०९ गुपातर) -- ५) 9 ययाव्रल्द्िष्)
++ 21 3 प्सु पोढा, एश पट्रुणोग ‡ एभ्पटसु स्गेभ } ग | 1 3 ययारणपरिषु
© + 7 पटस्वमोहाव -- ^) 69 + जाता ({गतेषु) 51 | 3 341 45 4, 9 3१५, एण १९८, ८८ - >)
1५ 72५ व्यचसितो" (7० ता); 1२ य वनिनो") 143 विव ष्=] ¢
चिता" , 1१8 ४ च्यवम्थिता"; 1५ 113 [भ}प्यवविनोः} 7)
7 61 1४3 [जघ्यावपिता" (71 "तो" › प्र" ते" ) (107 [च्य
प्रमिता) -- °) 1 विदीत, 13 ए वदेत (1० पिन्द्ते)
71 9 चर {{0' फम् )
1१.50 1» ०6 भमा {(गमा) ~र) कप
9 यपा; 7106813 ण्तान् (णपा) (अ गुगा। 9;
गुण ({° गुणान्) -- °) ©) युतो {{0८ ग}
4 °) 1; सोमर, (> मोहाष्मक) 1४ पपम् (ण
तमस्) 701 7४0८ ऽव उ श्वेपां (गतया) ~ *)
1\1 3 तेपा; वृष प्व ({०- पथा) 21 प्रयर्वते - <) 51 एर
0णगाषणा -- 1079 कवा व §1 ए + ©) ५ आरण्य 71-3 भमु (ल्व) - 4) गृ्जानिर् (ज्याय) 5
[| 726 |]
वराद्यणत्याघमवादः |
प्रकरा्ब्रहुरुत्वाच मन्तं ज्याय इच्यते ।\ ४
अबिदयाब्रहुखो मूढः खम्रश्ीरो विचेतनः ।
दु््लीरम्तमोध्वस्तः सक्रोधस्तामसोऽलसः ॥ ५
्वत्तवा्यो मन्त्री च “योऽदुराग्यम्यघ्यकः ।
विवित्समानो विद्रे सतन्घो मानी म राजमः ॥ ६
परका्व्रहुलो धीरो निर्िवित्मोऽनघ्चयकः ।
अक्रोधनो नरो ्रीमान्दान्तश्चव स माचिकः॥ ७
साचिक्रस्वथ संबुद्धो रोकबत्तेन छिर्यते ।
यदा बुध्यति बोद्धव्य सोकदृ्ं जुगुप्सते !! ८
वेगग्यख हि स्यं तु पूर्वमेव प्रवतैते ।
मृदर्मबल्यरदकारः प्रसीदत्यार्जयं च यत् ॥ ९
प इवो" (1० दृष्टौ }
5 ४} ६3 (दोक ({०प 'ीलो) 70 विटोचनुं (०
विचेनन ) -- ^) 1 8 70 7५ ° 0७3 दुरदपीकय (ए:
दुर्णणस्), ए। एः दुःखयीरम्, 0८9८ ¶ दुर्ददनस्,
&1 3 ५ 1 दुदर्भि(69 4 अ) 51 तमोव्र्ठः, 0५ नपो
ष्वः ~ ०) 51 ६ 701-3 5 क्रोधन (10 सन्नेष) 82
{प 23 10 ८) न्न , 703 (7 व्०्तः } मत , 10५ जन" ,१
नर (0 [अरः )
6 ^) 5 पष्ठ (छत द्०तप४) प्रदततरागो, 8५ स दृत्त
वाक्यो, ¶ © + ५ सुद्र", ©1 सदृत्त व तद्री ({णः
मन्त्री) ~ ४) 528) » + ५ योनुरागास्यम्ू , ए 8 7८
07 08 + ऽपर 61 3४ यो नगद्मयोनमू" (29 प्रारमाया
सद्ीलवान्) , 02 योनुगग्पोम्यस्" , 73 योनुवराग्यम्य सु" ,
योगवान्यभ्यसू, ©> योनुराग्यनसु , &५ यो निराग्यनुमू' -- ह
0 (पता ) 6०7, ह ० 6-7 -- <) ऽ) 3 विति-
च्रमानो + ‰+ 71 4182 $त्रिवस्म, 2 1060003 + ६७3
क्च विविन्मः, 0 व्रिचिन्रा 3 गर्ध (¶ण्ष्चिप्र') - °}
© नस्य (ग स्छन्यो) ५ ८4 03 3 ६च ((०प्म)
छ हि 70४00 7४, एछणो प (त 16) - २)
ए 0८ 70 03 4 ० @ निर्विधिन्सो, 913 4 निर्धिवम्मो
-- £) + अन्तेधनो ब्धदुर्, 74 © + “नपये, 7४01 क्
"परमो 5) धीरो, © श्रीमान् (0 धीमान) -- °) र) 3
श्राव {101 दान्त)
8 § एटा 2०० 8० -- ०) त नत्र; 1; तस्य (णः
स्वध) 76 सदृत्तो, 7४ मयधो (1० मुद्ध) ४63 +
“वन् (० “गृत्तेन) ष लुप्यने, १५७ उ ५ निष्यः,
चिग्प्य" (10 छिद" } 19 + 11-3 ८ छिय्यते लेकदत्तेन
आरण्यकृपव
|
------------~--------------~-~-- .~-~~~ -------- - -
~~~ ~~~ -~ -~----- ~~~ ~~ ~---------~------~ -~ ~~ ~ ~ -~-
[8 208 14
ततोञ्ख दद्मि प्रशाम्यन्ति परस्परम् ।
न चाख ्मयमो नाम कचिद्धवति कथन ॥ १०
ग्रयोनौ हि जातख सट्रणासुपतिष्टतः
वेस्यत्व भचति व्रह्मन््ष्रियत्यं तथेव च ।! ११
आर्जवे वर्तमानख व्राह्म्यमभिजायते
गुणास्ते कीर्तिताः मर्वे फं भूयः श्रोतुमिच्छसि ।॥ १२
ब्राह्मण उचाच ।
पार्थिवे धातुमासाद्य शारीरोऽपनिः कर्थं भवेत् ।
अवकाञवित्रोपेण कर्थं वततेयतेऽनिलः ॥ १३
मार्कण्डेय उवाच ।
प्रधमेतं सुदि त्रा्मणेन युधिष्ठिर ।
सचुद्धम्न्बध साग्विक (४, धथ्पडः }) -- °) 1 2 ्रोच्यति,
211 बुप्येत (णग बुघ्यनि) 71 यदा बुघ्या विचोद्धन्य -- 4)
51 एवा + 209 7 ४ ५ जुगुप्मति, ५ प््वित्ते, 3 “प्मित
9 ०) ठः 70०70, ° ¶५ 89 वरिरागम्य (णः वेराग्य ) §
~उ 81 -3 0९ 07 ए 4 ०७3 च, + 0 5 5 [जनु-,
8461 तु (गहि) षव्र, 01 च (+गत्तु) - °)
६1 3 [नोक (1०८ कार") --*) 51 ए! 3 [नाते (गः
च) § द्रा य; पपम् (10 यत्)
10 °) 5; ह ए 71-3 ¢ "दुःखानि (0 'द्रानि)
१ तमो निङृत्द्रद्श्च -- ‹) 71 ४ लोकनरृत्त जुगुप्सते (= 8“)
<) 51 1 22 तद्वास्य, एज ओीद्रान्य, धरन चापि (ग
न चाम्य) {+ 813 70 714 6 ©$ मश्रयो , ए &५ [नाप
गमो, &1 2) [ज}मयमो , © [लवगमो (प सयमो)
11 °) 1 प् "मेषि (७ योनीदहि) - ४) ए3
४12 तद्रुणान् , 0०४ © पद्ुणान् ¢ ©1 4 पि सधि, ©
सधि" (१० उप) ~ ८) 81-3 0 {6५८०४ 013 ४} &3
खमते (107 भवनि) -- °) ६५ हि ({०पच)
12 °) १! © +अपि ({0पज्मि) - °) 5 यद्यन्
(10 सर्वे) -- 4). 81 करि भूय केथयानितते -- ~+66ः 12,
ए3 + ए1-3 70 3105 क दतत्] (व्क (वदा 7
पा ८३ 211, 203 7); 210)
13 °) & वायव (ण पायिव) 28: भाध्रिद्य (५
आमाद्) -- 2) 708 ए\ ४ ©: +श्ररीरे ({9ः क्रारीते)
ग्1 06 3 कच विभो, 4५ प्रक्पते (0८ कथ भवरत) -- °)
21 “चिश्ोक््न (८ "चिक्तियेण ४5 1 ल) -- °) ह+ [इनदर
(० [अनिटः )
14 °) णक, ए0६ण्वत्, © 4 ५3 एत्र (9 एत) -- <)
{ 72 |
०0
८०८५
979 ~
8 209 14 ]
व्याधः स कथयामास ब्राह्मणाय महालमने ॥ १४
त्याध उवाच।
ूर्थानमाभनितो वद्धिः एरीर परिपरालयन् ।
प्राणो मूधैनि चाम्नौ च वर्तमानो विचेे ।
भूतं म्यं भविष्यच्च सव प्राणे प्रतिष्टितम् ॥ १५
श्रेष्ठं तदेव भृतानां बह्मज्योतिरुपासहे ।
त जन्तुः सर्वभूतात्मा पुरपः म सनातनः ।
मनो बुद्धिरहंकारो भूताना विपयशथ मः ॥ १६
एं तिह स सर्वत्र प्राणेन परिपास्यते ।
पृष्ठतस्तु समानेन खा खा गतिषुपाधितः ॥ १७
3 7 (०्न्ग)ौ 013 8) ४५0७5 त्तु (प्म)
15 ^} 21 आस्थितो, 73 जादि" ({णः जाधि') - °)
5) 71 » अनु", 2, प्रति" (ग परि") - ^) चु (ग
1116 5९००४त च) -- ५} 1\1 8 पिचेषिति (79 "स), 7£
[ऽ]पचेष्टते (0 पिचेष्टते) ~ †) 1\8 131 2 42) (छलल)
01) ७8 भपिष्य च
16 °) + 29 त (78४ तद्) दैरदेपराना; 6 स सवभ
ताना -*) 257५ 77709 + ०७१ "योनिम् (7 "योनिर्)
(10 "ज्योतिर्) 13 4 उपामति (10 "्महे) - 79 0)
(1प])] ) [0४ "रमा (1४ 162) प {० भूता (17 161) -- <)
2८ तष 63 9 "भूनाना (0 "भूताग्मा) ~ °) 213
(1) 15 17 {0४} + 70 70 74 ° 6४ महान् (1० मनो)
-- 41/01" 16, ¶1 #1 105
1082* शरीरमध्ये नामि स्याप्रास्थामध्चि प्रतिषि 1
[71 "मध्य नाग्थांतु -स्ठनि प्रति]
001 1110 01107 117, 3 ©1 2 4 115 7{{८7" 16
10334 अभ्यक्त सप्यपक्त च जीवर काल सयैयरि।
प्रकृति" पुरश्चर प्राण ण्व द्विजोत्तम ।
जागसि स्वप्नफारे च स्वो स्वममायते चस ।
जाग्रसु चर माधत्ते चेष्टशसु चष्टस्यपि ।
तस्मि्निस्दे परिपरन््् खत इत्यभिधीयते ।
स्यक्त्वा दारीर भूताह्मा पुनरन्यस्पयते ।,
111९} 18 {0110०१० $ 1039*
(7, 4) 61 चेटयेच् ({ण चेत्यु) -- (7, 6} 61 प्रयतते
(1० प्रपभते) ]
17 °) + सर्य, 19 एतत् (1०८ एव) + द्विज (1०
ण्विह) § 71 2 च (गस) 2, सवौत्मा (ग स्वय)
¢ © 4 एप स्वच्निरपनिन -- °) 23४ प्रति" (10 परि)
-- ९) 51 71-3 7 च (न्तु) ए समासीन, 1,4 133
|
{51
महाभसे
[ मार्ण्टेयसमाम्यापर्णि
यस्तिमूठे गदे चैव पापकः ममुपाधचिनः।
वहनं पुरीषं चाप्यपानः परिपतति ॥ १८
प्रयते फर्मणि चले य णकश्चिष्ु चरते ।
उदान इति ते प्रादुरप्यात्मपरिदूपो जनाः ॥ १९
संधौ संधौ मनिगिषटः सर्मेष्वपि तथानिलः |
टरीरेषु मदुप्याणा य्यान त्युपरिश्यते ॥ २०
धातुप्तभ्निस्तु पिततः मतु वरायुसमीरितिः।
रसान्धात्र दोपाशच वर्तयन्परिधराव्ति 1 २१
प्राणाना संनिषातात्त॒ संनिपातः प्रनायते |
ऊप्मा चाभिरितितेयो योऽ पचति देहिनाम् )। २२
ज "सन {0 नन) - *) [0 याय (ग्न्य) 71
योनिम् {त गतिम्) ए 3 [001 ४) अपाः {19 रषा}
18 ज (ग ०) {1 ) 1). ~ †} ‰+ 7 3 0:
701-3 6४02 ५१1) परापर प्रि, सपुकन्तिवः ~ ^) £+
ध © 3 ५ मूत्रपुीय ४ + 7 1 © था" {10 "ग)
-- “) 7“ हि (~ [भवि) @& छण भपि प्रज प्ति
(1० परि)
19 <€। 1\1 3 ० {णी }) 19 -- *) 0 श्तरष
(७ प्रयतत) --*) {1 3 76 ए ( {73 [णि सन)
7 + 6681 9 ({ज््यि) 1 3५9 क्प (1० पक्र)
© «मधित (ता वमभ) - ९} 17 (तपत्य् 733५9)
ग् 63 उनानम् (मिन) - *)} 51 1, ५ 121 १ "क्रा
(ष विदुषो) ऽप 3 05 (1० जना)
20 *) 7 64 (6 च) निट {<स सनिपिषट)
त स मधौ सनिपिष्ट सनृ -- *) 51 गनो; © ५यथा'
((0प्तधा }) वष सपीर्पयानपद्वानिर 3 प्रज @1 ५ मपि
पर्वण्यरथानिन" (¶ृ9 "पिय ) ~ *) 1); [भोनिधीयते {1९
[उ]पदिद्पत) ~ {८८८ 20, 0८0६ (म तृ. ० धातु,
९८१८१ ८ते (ताण 84 76 [616१ ६९115 }
1024“ गवद्यावमरदोमसाम्थिसर्ाश्च भ्रानवे ।
21 °) 7 पियिन (अगःप्रिात ) - °) 9 #1 5
({णतु) 3 समानोत्निममीरर - ^) 1५961 रप (1०
रसान) 0: षषटूचे ({0" धातून्) § 1, 73 + भूतानां
(1\+ नि); 7 दोषाणां (गः दोपाश्च) - *) 6 वध
{07 यत" )
22 °) 2० प्रतस्ये; 7४ "पाति तु, ७9 ५ "पातस्तु (1
पानान्न) -- ४) ए ©$ समर्गाचच {{ठप्सनि') ० म
जायने; भ प्रमी" (मः प्रजा") - <) 5 ए 71 -3 + उष्मा
पिरिनि प्रिज्ञयो, 9 तम्नाप्वाभिरिति ज्ञास; 8 (०्व्ण)' 89)
त्राह्मणन्याधसवादः |
अपानोदानयोर्मध्ये प्राणन्यानौ समाहितौ ।
ममच्ितस्त्वधिषठान सम्यक्पचति पावकः ।। २३
तस्यापि पायुपयन्तस्तथा खाद्भदमनितः
स्रोतांसि तम्माज्ञायन्ते सवेप्राणेषु देहिनाम् ॥ २४
अग्निवेगवहः प्राणो गुदान्ते प्रतिहन्यते ।
स ऊष्वरमागम्य पुनः मगरुरिपषपति पावकम् ॥ २५
पक्ता्यस्त्धो नास्या ऊष्येमामा्यः स्थितः
नाभिमध्ये जरीग्ख प्राणाः सर्वे प्रतिष्ठिताः ॥ २६
प्रवृत्ता हृदयान्सर्वास्तियगृर्वमधस्तथा ।
बहन्त्यन्गमान्नाव्यो द प्राणप्रचोदिताः ॥ २७
सोग्मा सोभ्निरिति भयो -- °) 81 दयन्न (0? योऽन्न)
22 7109 (ध्रा ) 2५-24 -- °) ५ 8 7 (6र्प्न्£
12४) 85 समानो, 13 अपानप्राणयोर् -- °) ए+ 8 7 ©8
प्राणापानौ ,#2 व्यानोदानौ, (ग प्राणच्यानौ) -- <) ए1
7003 © समित्, 7 मर्मिचितसर् (107 समन्वितस) 51
1 3 प 83 स्वधिष्टाने, ए3 70 12, स्वा( 1२3 म्ब) धिष्ान,
ममानेन (1० स्वधिष्टान ) -- °) $1 दयच्र (107 सम्यक् )
24 1 ० 24 (५ र्ा 23) - ०) 81 8 683
सअम्यापि, © आम्यादि- (0 तम्यापि) 51 ह 71 + @ 3
चायु", 81 » 7० &4 वायु- (1०7 पायु }) ए५ 71 प्रयत, 3
पयते, 75 पर्यति (10 प्रन्तस) 7५ आम्यादपान परयति
४) ए1 नम्य (णः तथा) ठ:-+ 06 7: ¶४ ©+ म युण
(0 गदर ) 2171 73 मक्तेकः, 1४ मनक (0 "सनित )
51 1 3 तथ्राम्य म्वदमस्ति( एः "ल)त -- <) 8 ५ 7201-४
श्रोनामि 51 71 3 + यम्माज् § (€ण्न्ल) &3) स्रोतसो
म्माव्मनायते -- ०) &1 # “स्नोताति (०८ श्राणपु)
3 दहिन
25 °) अस्ति, ©1 भत्र् (0 अप्च) 19 महः
(0 व्ह) ए 71-3 सपानेन सदधि (नुस, 03 मह)
प्राणो -~ ^) 89 यद् (ण्य) 1 आगदय (० आगम्य)
51 1 2 नथा, 8५ मन (07 पुन") -- ५) 71 पावकः
(10 कम्)
26 °) ©+ तनो ({गनच्वधो) द (च्न्या४ 51)
षर उ + नाभ्याम्, ©1 नामरू ((०ः नाभ्या) -- ४) ऽ1
धामादाय, 13 71 3 चामा (109 जामा) 2344613 4
स्मत (णः म्वित ) -- °) एज नाति , एज 21 हनाभी',
71 नाजिर्' (10 नानि ) -- °) ठ नाद्य सर्वा (ग
प्राणा" सव} 51141 2 2 सुमम्धिता- ({0ः प्रतिष्टिता" )
27 °) 5) 1 3 72९ 209 ४8 गृ सर्वे (10 सर्वास्)
92
आरण्यकपवै
|
|
|
।
|
[ 8 202 89
योगिनामेष मार्गस्तु येन गच्छन्ति तत्परम् ।
जितङ्कमासना धीरा मूर्थन्यात्मानमादधुः ।
एवं सर्वेषु विततौ प्राणापानौ हि देदिषु ॥ २८
एकादनविफारात्मा कलास भारर्मभृतः ।
मूतिमन्तं हि तं षिद्वि निलयं कर्मजितात्मकम् ॥ २९
तस्मिन्यः संखितो हयम्िनित्यं खास्यामिवाहितः |
आत्मानं त विजानीहि निलयं योगजितात्मकम् || २०
देवो यः संखितस्तसिन्नत्िन्दुसि पुष्करे ।
क्षेत्रजं तं विजानीहि नियं त्यागजितात्मकम् ॥ ३१
जीवात्मरानि जानीदि रजः सरं तमस्तथा ।
-- 2) 7: "मया (1० रसान्) -- °) ० प्राणा (गः प्राण )
51 समीरिता , 76 प्रणोदिताः, 7 "प्रयोजिता"
28 ^) एष्व (मप्तु) - ४) 1 34 583 4 258
त पद» 81 तस्मुर ({0" तत्परम्) -- °) एए 53 ५ "मादाना,
1५ “मासतो, 81 3 7० 720 7५ 5 63 "मा समा, १ "मा
श्रमाः ४ "मा नरा, 61 "मञ्नमा (0 "मासना) © 4
छ्ृमासनो धीरो -- °) 54 71 © ४ जादधन्, 6५ + जाद
धत् ({0 नादघु ) -- ^) 51 ए 71-3 स, 71 तु (0 हि)
22 दारीरिपु, 8५ हि देष्िना, 72 हि जतुपु ({0" हि दैदिषु)
- ^(८€८ ‰8, 8 (6८८०४ 68) 15
1035* तावश्चिघहिती बह्मन्विद्धि वें प्राणमाव्मनि ।
[१५ वन्दि (01 [आ]्ि') © + तौ तावदभिस्र्ितौ ({0
1716 77107 81) ]
29 ४) त" कर्ता ({0कडा) 7317 "सख्त, 79 6
मरत (0 'सश्ेत ) -- <) 7: मूर्धि भूत (0 मूर्विमन्त)
ग स्थित, पृ म्तुन, 1 3 + भास्यत (गिः हिच) -- °}
8 + 73 वनि (गनि) 8 702 723 योग ({ग्कर्म )
30 °) ए8 720 62 4 1 वद्धिर्, 74 7201-3 निलय (1)
लयो), 81 ? [ऽस्तु (10 ह्यच्चिर्) -- ४) ए+ 71-3 वन्दि"
{0८ निय) ए ५ इव स्थित , 0 समाहितः, ("4 इवास्थितः
(0 इदाषहित ) -- <) © जीषात्मान (10 अश्मान त)
-- °) 1 योगे, 2 कर्म , 1 ज्ञान (त योग )
21 51 ए 79 व ० (ष्) ) 81 -- °) 2८ सधि
तस्र् 17) छ्यस्मिचर, ए, यस्मिन्, 03 स्वस्मिन् (0 तस्मिन्)
-- °) #1 जान्मान (0 क्षे्र्त) -- ०) ए1 2 461 2 4
{१ दाग, (४५ 19 ६68६) , 7८ ¶"1 ज्ञान", 116 7656 योग )
32 °) 7262 + त्मङुवि (1० म्मकानि) 5111-8
25 ० यानीह; &1 च तथा (णः जानीष्ि) - ०) र 54
701-5 € प्रधा रज" ४०१ तम॒ -- <) 51 1 3 सम (गः
{ 729 ]
9. 208 82 ]
£ ३ {4 जीवमात्मगुणं विद्धि तथात्मानं परात्मकम् ॥ २९
^ 32
सचेतनं जीपगुणं वदन्ति
` स वेष्ते चेटयते च सर्वम् ।
ततः परं क्षेत्रविदो वदन्ति
प्राकर्पयद्यो युपनानि सप्र ॥ ३३
एवं सवेषु भूतेषु भूतात्मा न प्रफाश्ते ।
टदयते स्वग्यया बुदा क्ष्मया ल नवेदिमिः ॥ ३४
चित्तख हि प्रसादेन हन्ति कर्म शुमा्मम्।
प्रसन्नात्मारमनि स्थिघा युखमानन्तयमश्रुते ॥ ३५
रक्षणं ठ प्रमादख यथा द्रः सुसं खपेत् ।
निवाते या यथा दीपो दीप्येकश्रल्दीपितः ॥ ३६
गुण) ©) जी यान्मगुणक पिचि -- °) 51 1 १यथा' (0
तथाः) य + परार्थक ([गः पराध्मक्म्)
3 ०) 713 + 70८ 00) 8 (९८८०) 63) जय" (0
मचे") ~ ४) 5111 3 स्प"; 71 70 चेन (10 चेष्टयते)
५ विश्च (णः सर्वम्) ~ वषत [ण्पाणा ० (८ (6
{01 3१० प) ६0 8४ %0 ० {116 70४१ पतो) 15 10९ 111 13
00 ॥ 7118810 {न (279) ~ <) ऽ) नन (10 तत)
ग1 एज क्षेत्रमिति वुवति -- ५) §11\ ए9 4701 9 ८ ९
88 प्राव(73 "रवत" (10 प्राकरप" )
34 3 11857 (५ 1 39) - °) 5137) 9
6४ 1४4 पपु, 731 4 7 ¶५ 6, एष (० एव) 7 मूतार्थो
(0 भूतेषु) - °) 2) सष्ास्मा (0 मूता) 1, 4
णा 739 0, ८७१ स, 0 तु, ¶५ नु; 61 च (गन)
-- ५) 5111 > जानदुद्धिभि', 3; सृष्ष्मवेदिभि , 61 सृष्षम
दक्चिनि
35 03 7550६ (५ १1 3) -- °) 71 च; 7;
[सिषि, 8 (णण्न्मा 89) तु (0 हि) -- <) 51 77 3
प्रसन्नाप्मनि म(5) सु)भ्थिन्वा, 76 भ्रनस भाग्मनि स्थिन्या
-- ०) 2५ 76 जद्यतम् (10 भानन्यम्)
36 125 7188 (५ \] 38) &1 तण) 369
~ ^) ग 64 प्रसन्नस्य (10 प्रसा ) -- °) ए भरेत् (107
स्वपेत्) -- ^{07 36५२, ¶9 &3 4 175
1086* सुखद" हि सयज्य निर्दयो निष्परिमरह-।
- ९) 88 + 7" निचति 01, 8 हि({गवां) -- ^)
1 7: दीपेत्; 75 वसेत् 81 तिषटेत् (10 दीप्येत्) ५
कौशल" (१०7 कुदार ) 1६+ दीप्यततेवायुनोदित
37 15 (788 (ल म] 33) 61 जण) ऽते (श
?1 86) -- °) ६४ पूर्वरात्रपररात्रे च (प्नाणयलौ्८) ,
महाभारत
{
1
(
}
|
)
|
|
।
|
|
|
[ मार्फण्ध्यसमाम्यापर्षगरि
पूर्वरात्रे परे चय ग्रान; सतनं मनः।
लध्याहारो पियुद्रात्ा पदयन्नात्मानमात्मनि ॥ २७
प्रदीपेनैव दीपेन मनेोदीपेन प्रध्यि ।
रष्रात्मानं निरान्मानं तदा स तु परिष्टुच्यत ॥ ३८
मर्वोपायम्तु टोभख क्रोध च विनिग्रहः ।
एलन्पवित्रं यमानां तपो व म॑कमौ मतः ॥ ३९
नित्यं क्रोधात्तपो र्नच्द्रं गकेव मत्सगत् ।
गिदा मानपमानस्यामारमानं तु प्रमाद्रतः ॥ ४०
आनम्य पर धर्मः क्षमा च पमं वलम् ।
आत्मल्नानं पर सानं पर् सत्यव्रत वतम् ॥ ४१
सत्यस्य पचनं भ्रयः सत्यं घनं हिन मवेत् ।
73 पूषराद्राप्ररायि च - १) 7 सुमीषा (0 युवानः)
-- ^) 1५ मायया ((7र्प्परा) - +} +); 3 युनन्पा १
1\3 [+ 75081 3 5 वदुप्या क) ८, पदयना' (1५- धडयष्ा)
38 74 एण्याः (६ \{ 53) ~ ^) 1 7
अ वरदत्तं 2 3 0८ वमा 3 श [दिव (प [द्)
71 0 नीतेन ( (८ दीदेन) २" दरीपततैय सु दरीपेन ~ *)
5 (९८ }* 83) परदयत्याः तरानमाःमना (6 474) ~ ^)
एन्धा', 0: मुषा ((ज-प्प्रा) भर सदाः [८५ निग)
061 च्छुनमगगाान -- *) 8 म गदरा (1 भ्न)
71-4 0० 70प0 ९७ स तया प्रिप्रमुस्पन
59 = (++) } 12 150 9 ~ 13 रणत्
11 92) -- <) 5! }\ 7) > ८ लानान, 2।-+ 7 72
72 5 69 न्नेन ( 074 "कम्य); वरा 61 श्वा पिकान् {1.7
यञ्नाना) 7 णनश््रमून यञ्क्षानाप् ~ °) 7 + मयमो;
1४ सत्तम ([जा यल््मो) 5111 3 13 मग {{०-मन)
40 = (\५ ) 2 123 169 10५ -- 03 ए}
(० \1 3) - *) 51 7 2० 100 + 5 6 धर्म, ए
प्रिय^ 9 प्रियो (गश्रय) §111 3 + 70070; + +
५ ©1-3 रक्षिन् (रक्षेत) 51 [दि 3 ५ 73 3 7५4
जमग्मरात्; 21 + 71) 701 ४04 मन्व, 12, विमम्य";
©1 ४ तु मघ्म' {© मघम") - <) 5171-3 01 वषा 54
मानाव' ({ण मानाप') -- ५) ५ च (णतु) (वसान
रश्ष्ममादत
41 2४ पर्न (ल ९] 99) - °) [3 720 70,
अनर (० माच) -- °) 611 3 हि, 23 १00 षतु (ग
च) -- °) 511 3 घाःमान (5 "पमा तु) परम क्वान ~ *)
617 713 ° स्य प्रतपरिग्रषटः, 23 7० 70074 6063 मदय
धत (71-3 घ्य , 13 7 चरत-) पर प्रत , 0५ पर सत्यपतसित
[ 780 |]
त्राद्मणव्याधमव्राद |
यद्धूतरिनमव्यन्तं नटे सय॑ फं मतम् ॥ ४२
यख सर्वे समारम्भाः निगीर्वन्यनाः मदा ।
त्यागे यख हूर सवरं सत्यागी म च बुद्धिमान् ४३
यतो न गुरूप्येनं च्यावयेदुपपादयय् |
तं विद्याहरद्णो योगं त्रियोगं योगसंत्नितम् ।। ४४
न दिंखात्सर्वभृतानि मत्रायणगतथरेत् ।
नेदं जीवितमासाद्य वरं कर्वीत केनचित् ॥ ४५
आकिंचन्यं सुसंतोषो निगायितमचापलम् ।
आरण्यकृपर्व
[8 209 50
एतदेत्र पर् चानं सदात्मन्नानयुत्तममर् ॥ ४६
परिग्रहं परत्यस्य भव बुदा यत्तत्रतः ।
अ्योकं खानमाति्ननिषं प्रेय चेह च ।॥ ४७
तपोनित्येन दान्तेन भरनिना संयतात्मना ।
अजितं जेतुकामेन भाव्यं मद्धप्वमद्धिना ॥ ४८
गुणागुणमनासद्धमेककार्यमनन्तरम् ।
एतद्राह्यण ते वृत्तमाद्ुरेकपदं सुखम् ॥ ४९
परित्यजति यो दुःखं सुखं चाप्युमयं नरः|
42 13 पणाऽाण्ठ (८ 1. 33) - °) & सवन (0
वचन) 5 त्र (1० श्रेय") -- ४) 8; सचाठपि, ए
11 वृण सनयत्नान ({०प्सलयनान) 1 84703 ५
ज्ानद्धिन (भः घान षर्व) छा कटेन (0 मवेन) -- <)
52 चच (णन) 1 3 क दिव, हूर 452 7८70125
म्न, 8४ चव (०८ मतम्) © तत्तम्प्य दित प्र, ©" वद
सन्यपम मत्र
49 = 28 12 139 12 & अष्ट (एण) + 19
५ 19° -- ४) पुः @1 निरालावधना हः निरायाघा" म्व
तु -- °) 8४ योज (णले) 0४ दिन,दरकर (4०)
गण सन्य (1० सर्य) -- ८) 8+ योगी (9 द्यामी )
सधनः वृण्यतु (ममत)
44 73 15570 (ध 51 39) -- °) एवा हि (णः
अपरि) ८ ण्व, 7४ एन (†०प्ण्न) 51 ए" ए: + यत्तो
गुर चाप्ये, प्र 1 2 1 यतो न गुस्तरा ्ेव (7 -प्येव,
©: चन), ९4 यदा न कुला चैन -- ४) 8 7५ 7० 7५ ¢
© श्राचयेद , 7४ यापयेद् ({0 घ््ाव्येदु) 5! ह 7 9
आपद्रागम", ठ ८ 7 24 ८ ¶्ग 81 5 उपपादयेत् (07
“यरमू) -- 44०4 = (४९ ) © (प्रण )6 9३० -- <}
61 2-+ 7८ 71 3 ४ @ ५ भ ब्रह्मनो, ए तमनो
(10 प्रह्यगो ) -- °) 5 (€गव्ट; व 8} जयोग (पत्रि)
1 यरोगमन्क
45 =8 12 278 5,= (9) 8 1 329 18 ध
8 12 189 18" ~ 79 ए1590ह (© 1 38) -- °) &1
र अच्रायणमनय् , 1 "यणमनद्म्, ए+ 83 + 7 (रतस 12८,
2४ ए5ञण६ ) © 3 शय्रगगतिन्न्+ 71 मत्रययुगवच््, 72 64
मत्राय सुगर्वि, 69 "यग्रगतिं ({० "यगत्दय) ५ 7" चरने
-- <) ५2 जाद (छः जामाद्य) -- @1 छथ 4547.
-- £) 2 7» दुर्यनि, 7: कुर्वनु (1० कुर्वीत)
46 5 पणनऽद (€ १1 35) © ०9 46 (लं ६1
45) --“) 05 छफ्रिचन 1063 4 भ नर्िव्चनन्वे सततोपो ।
{ 781
|
-- 23 ाऽअणह (( $ 1 28) -- 48 = (अ (ण )
53 च
|
|
|
|
|
।
-- °) 51 ६५ 71 2 निरादान्वम्+ 2० “श्नीस्वम्, ¶४ © +
श "दरीन्वम् - ८) 51 8, 70) 3 एतदव परम जानं
-- 9) एज 71 2 नद्रान्म (त सदाम) 16 उत्तम परिीर्तित
47 = (ढः ) 12 159 18८ -- 73 फाडडाणटु
(५ १1.88) @1 ० 4०८ (ल १] 45) -- ?)51
12 48707 07 2 वू 6 3 भवेद् , 05 स चद् (10; भव)
षर 7 > 5 जिनतद्विय (यतः) - °) 81 अदोच्य
(10 मन्नोक) 3 84 77 पण 213 सातिष्ट, 1 3 7८ 701
04 6 63 बाच्रिय, 83 ४ ०४ जामाद्य, © 1 नातिष्टन्
(छ आरि) -- °) ऽह 771५ 5 निर्म); 4
निप्कट (0 निश्च) © चैवहि (1० चेद च) -- ५
47, ए 15
1057* ब्राद्मम्पर्पु मक्ताम्मा विन्दलान्मनि यन्सुखम्।
तद्रह्ययोगुच्छा्मि] सुखर्माक्षर्यमः सुने 1
{= (णः ) उव (ष्प्ह)5 21}
48 = 8 12 169 14 ~ 73 0153106 (ध ९1
33) -- ४) (3 सनिता" , 126 सत्रृता" (10? मयता ) -- ९)
@1 जितत" (ण्प्तिनु)
49 73 फा5ञाण ( 5.1. 38) -- °) 2 गुणाना तु
({0 युपायुणम्) ८1 23 जनारमम् (५ 'सङ्म्र) - °)
51 & 83 7 2 5 "चर्यम् (० "कार्यम्) ~ ^) ए्पएक
({0ग एतदु) 7, व्राह्ण तद् , भ व्राह्यगततो (\{* को) (र
ग्राह्यते) 28 7८02 € & 3 पुतत्तदु (8! 61 “द्र
त्र( 8 चा }द्यमो वृत्तं, 71 & पनद्रह्याइदृत्तावं, 0: पत्र
कथित श्रह्यन् -- ८) ए एके, 52 4 725 एक, 7५ एतन् (40
पढ} 51 1 2 आहुरेके पर पद , 1 आहुरेतन्युग्वप्रद
50 73 पाऽञणह (थ १1 33) -*) 5 एः 76चाः
(णचा) ग [जुश्युदय (10 [जप्युमय) -- 2) 51 ष
0८ 71 3 (४ प्य् } ध्राप्नोनि यद्य (51 द्रम, पए
मोस) चा ({०मो) 5 प्रभोनि चाह्यणो निय
-- ८) 53 अयकतेन, 54 नयने य ((०पअमङ्केन) वण &1 24
ल जा(©1 3 नसकन गन्छनि, 7; जारि गरक गच्छति
]
महामसि [ मारकण्डेयसमाम्यापर्मैणि
‰ 208 650 ]
5 3 *‰०१, ब्रह्म प्राति सीऽत्यन्तमसद्वेन च गच्छति ॥ ५०
। 93 216 89 तमिदं
यथाश्रुतमिदं स॑ समासेन द्विजोत्तम ।
हति श्रीमदाभारत आरण्यकयर्वणि व्यधिकदिश्ततमो ऽध्यायः ॥ २०३ ॥
| एतत्ते सर्वमाख्यातं रं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ५१
१०४
मार्कण्डेय उवाच ।
एवं संकथिते कृत्से मोक्षधर्मे युधिष्टिर ।
दं प्रीतमना विप्रो धर्मव्याधगरुवाच ह ॥ १
न्याययुक्तमिदं सब भवता परिकीतितम् ।
न तेऽस्त्यविदितं िचिद्वरमष्विह् हि ख्यते ॥ २
~~ ~~~ ~~~ ~~~
च्याध उवाच ।
प्रत्यव मम यो धर्मस्तं पय हिजसत्तम ।
येन सिद्धिरियं प्राप्न मया ब्राह्मणपुंगव ॥ ३
51 + 2018810६ (ण २1 98) -- °) 71 तथा (णः
यथा) प्रण -भूतम् (0 अुतम्) -- 2) 51 ए 3मयाते
सम्प्गाग्य्रात
नन #0प 0 10 84 708 हण -~ 11210 707प्ाा
51 ए 7४ © 4 खारण्य -- 51८2 707८7 1 मर्किदडेय
ममस्या 8 + 2813 72 200 701 +-8 ७8 (५1 नण ऽप
एताव 0876) प्व्छत्रला 0015 पति्नो (175 धर्मव्याधो)
पाख्यान -- 447 7471 ©; धर्मच्याधकौरिकसवाद्" ›
© कीक्लिक्व्याधसयाद -- 447 710 (८8, कतऽ
0 170४0 } 700 (क्ष ) 08 212, 20371 211, 7
व (र प्र 7) 206, & 4 7 (ण्य) 208
~ 57470 40, 721 41
204
ल्व 61248 1-20 86 108६ 19 78 00 ४ फ158पह्
नि. 99), ए1 9 209 38 ग6 718 15 10०त्त् प्फ
{0 8 20
1 °) हा 3 + च, (9 मस, ©1 सु (णस) -?)
61 तेन घर्मो (0 मोक्षधर्मे) -- °) 7०79 ५ ८ द्द, ५
गढ (107 दृद)
2 20076 9, एज 71 3 05 व्राह्मण उ* -- «}) 7;
व्याध युक्तम्, 7५ ©* 4 मम धम्य॑म् (10 न्याययुक्तम्)
उत्तिष्ठ भगवन्धिप्रं प्रविक्याम्यन्तरं गम् ।
्रषटमदैसि धर्मच मातरं पितरं च मे 1४
मार्कण्डेय उवाच ।
ह्युक्तः स प्रविर्याध दद परमार्चितम् ।
सौधं हवं चतुःभालमतीव च मनोहरम् ॥ ५
देवतागृदसकादं दैवतैश्च सुपूनितम् ।
शयनासनरसवाथं गन्दथ परीतम् ॥ ६
त्र श्ुद्खाम्बरधसै पितरावस्य पूजितौ ।
-- £= 1 57 12 6 16 7८ - ५) एः 51 7
7० 0१ धर्मेभ्य इह ६", 1५ स्वधर्मेष्विह ट'१ १७1 ४ १
धर्मो वभिममीक्ष्यते
ॐ ^) ¶ प्रक्ष मम धर्मत -*) 8 700, ०८७३
(7 स्व) च पद्य द्विजोत्तम, 7: स्वं पश्य द्विजसत्तम ~ ^)
71 "सत्तम (0 “पुगव )
4 °) 76 [आगच्ड च (10 भगवन्) 7०8 (यव््
68) विग्र (1० क्षिप्र) -- °) 7८ प्रविद्रा (19 प्रविरया )
2४ [ननतर (1० [मा)}भ्यन्तर) -- °) ए [जघर्मघ्त, ए
मे धर्म (10 धर्मञ्ठ) -- °) पर; पित्तर मातर (४\ 74057 )
1 मम ([०प्चमे)
5 56: 4 ० पधार 7्थं -- ०) एम (गस)
51 ए) 3 {70057 अ्रविदय १० दर्द -- दा ० (एषा. )
5°-6 -- ^) 8 नयुक्छा हि (ग सौघ हृदय) -- ५)
सु (गष) 81 3 472८700 7+ 561 3 मनोरम
6 एय०ण 6 (५ ९] 8) - °} 1 ए» 0; ^सव्राध,
नं 6 -- + ० (एषा ) 6० -- °) 51 3 4782718
“श्च परमाचित
7 °) 2" सुषमा (ग श्युद्छा) -- ९) $ एए + 4 7
71 3 ए &1 चुपुष्टौ तौ, 7 सुमपुष्टौ , 812 4 70 7; 6
सु(859 7, च) मवुष्टौ, 83 सुतुष्टौ च, 0, सुसद्टौ (1० सुतै
ती) 7४ सुपुटौ हौ तु -- ५) 1; छ्युप" (0 उप
-- 4ध्लाः १०५, 8 (९०6४ 3} 175
[ 782 |]
वराह्यणन्याधमवादः |
कृतादायै सुत््॒टौ तावुपविष्टौ षरासने ।
धर्मव्याधस्तु तौ ट्टा पदेषु रिरसापतत् । ७
बृद्धावूचतः।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ धर्मन धर्मस्त्वाममिरक्षत ।
प्रीतौ खस्तव न्नौचेन दीषेमायुरवाभुदि ।
स्पत्रेण त्वया पुत्र नित्यकारं सुपूजितौ ॥ <
न तेऽन्यैवतं रिचिदैवतेष्यपि वैते ।
प्रयतच्वाद्विजातीनां दमेनासि समन्तः ॥ ९
पितुः पितामहा ये च तथैव प्रपितामहाः ।
ग्रीतास्ते सततत पुत्र दमेनावां च पूजया ।॥ १०
मनसा कर्मणा वाचा शुश्रूपा नैव हीयते ।
न चान्या वितथा बुद्धिद्दयते सांप्रतं तव ॥ ११
जामदस्येन रामेण यथा बद्धौ सुपूनितौ ।
तथा त्रया कृतं सव तष्टिशिष्टं च पुत्रक ॥ १२
1088* तस्य स्याधस्य पितरौ ब्राह्मण" मदद ह ।
-- ८) 71 ©1 पदयो (0 पदेषु)
8 ©1 + पितरौ (10 बद्धौ), ० ऊचतु -- °) 79
धर्मेण (0 क्षमैचेन) -- <लः 8०५, क (क्ल 39-+
14 6, 83! प्ट ) 105
1089* गतिमिष्टा तथा पानमेव च परवान्मव ।
[7 नपो ({०प तथा) ८ 15 मेधा (०८ ण्व) 1 परम
तव , 72० परमस्तु ते, 7० 25 परमा गत (0 परवान्मव) 1
-- 125 ० 8°-9 -- °) 7५ + 7४ सुपुत्रेण -- ^) 51
र 7071 3 द्वीर्धकाट, 8 7०724 6 63 नित्य काटे, 7४
निल काट -- ^{॥67 8, § (6ग्८श्)£ ७8) 305
1040* सुम्बमाचा वमावोऽग्र देवलोकगतात्रिव 1
9 6 ० 9 (० ९1. 8) ~ ^) ए तेन (0 तेऽन्यद् )
-- 2) §1 ह ८8 70 771 3 &1 विद्यते (10 वर्ते*) -- °) §1
धमणापि, ए1 2 29 ठमेनापि, ४ + दमेनाभि- (07 "नासि )
10 °) 855 71 3 5 प्र1 61 पूजितौ ({0" पूजया)
11 2) तेन (ण्व) - °) ठ 707५ 6 63
द्वि वथा, 7८112 6ु@1 9 4? [ज]पित्तया (० वितथा)
-- ९) 61 ह 7५ 71 » वर्तते (07 दद्य“)
12 २) 7 तथा वृद्धौ प्रपूतितौ -- ^) 51 य 3 + 7
71 3 ष्डिणलु) न्या पपत छन
13 ¬ &1-3 0 धणटरण्थ
अचैया') ए8 2 725 तथा (10 तदा)
०) 79 अर्हया" (१०
|
आरण्यकपवे
---------~-~~~---~-__~~~~-~-~ ~~~ ~~~ ~~~
[ 8 20५. 17
मार्कण्डेय उवाच ।
ततस्तं व्राह्मणं ताभ्यां धर्मव्याधो न्यवेदयत् ।
तौ खागतेन तं विप्रमर्च॑यामासतुस्तदा ॥ १३
प्रतिगृह्य च तां पूना दिजः पप्रच्छ तावुभौ 1
सपुत्राभ्यां सभृत्याभ्यां कचचिद्रां शरं गृहे ।
अनाम्यं च वा कचचित्सदैवेह णरीरयोः ॥ १४
बृद्धावृचतुः ।
कुं नो गृहे विग्र भृत्यवर्गे च स्वनः |
कचिच्वमप्यविघ्रेन संप्राप्नो भगवनिह ॥ १५
माकैण्डेय उवाच ।
वाढमित्येव त विप्रः प्रत्युवाच अदान्तः ।
धर्मव्याधस्तु तं विप्रमरथवद्वाक्यमन्रवीत् ॥ १६
पिता माता च भगवन्नेतौ मे दैवतं परम् ।
यदैवतेस्यः कर्तव्यं तदेताभ्यां करोम्यहम् | १७
€. 3 14018
8 3 214 18
3 217 19
14 °^) 51 8 7५ 70 72+ ० 68 “पूज्य (7० गद्य)
51 एय त् &1 ए तु, १1 म (ल्प्च) -- °) 7५ मन्नू
द्ाम्यां , 7" ससावृम्या; ©" सुश्धत्याम्या , ©* सस्रातृम्या, 1
सुपुत्राम्या (प मश्च) --°) अवा, धा स्वर, धच" (0
वा) - °) 4 फ़ 1885 कश्चिच् (0 कच्चित्) -- †)
९8४ ५ सुसर वेह (0 सदैवेह) 7१ दि (णः [दह )
15 °) 61 हठ 7५ 70072161 8 + नौ ({०प्नो)
-- 2) © 4 “वर्गेषु (छि चव्गच) 51 ए 371
तथानामयमेव च -- ९) 79 © + असि (0 अपि) -- ५)
0५ णा 3 हति (01 इद)
16 °) ग & 7 [जाह (0 [एाव) ए? 701 त (0
तौ) -- २) 8 (@०््४ ©3) कीत्ष्टलसमन्वित -- ८) 2
70 7, 5 88 निरीक्ष्याथ (ण्प्तुत विप्रम्) -- ८) 8 720
7४ € ७3 ततस (10 सर्थवदू ) 51 ६ 20171 3 6 अस्य
चद चचोच्वीत्
17 ए०० 17, भा 2188 च्ल 51 ए 2205 ज्याघ
ड (7 व्याध) - °) 51 ह) 3 माता पिता ( एष
प्रण) ) -- 2) ए उमौ, 7 इद (0 ण्ठी) 2
मद् (णप्सि) 1 एन मे मगवन्पर -- <) एः ४ @
यदैव तेभ्य, &1 + यहेवतेभ्यः -- ५) 1161 3 477 तदरे-
वाम्या 7 तवावार््यां
{8 °) ए दि ({०प् मस)
19 °) 07५ प३ गृ 83 उपाहरन् -- °) एग 376
7583 |
[3141
& ८७ ८3
ॐ 204 18 ]
त्रयस्सिक्षयथा देवाः सरवे शक्रपुरोगमाः ।
संपूज्या, सर्मरोकसख तथा ब्रद्धाविमौ मम ॥ १८
उपहारानाहरन्तो देवतानां यथा द्विजाः ।
रवते तद्वदेताभ्यां करोम्यहमतन्दरितः ॥ १९
एतौ मे परमं बरहमन्पिता माता च दैवतम् ।
एतौ पूपैः फे रतैस्तोपयामि सदा द्विज ॥ २०
एतावेवाग्नयो मद्यं यान्वदन्ति मनीपिणः।
यज्ञा वेदाश्च चत्वारः सर्वमेतौ मम द्विज ॥ २१
एतदर्थं मम प्राणा भार्या पुत्राः सुदहजनाः ।
सपुत्रदारः शुश्रूषां नित्यमेव करोम्यहम् ॥ २२
ख्य च सखापयाम्येतौ तथा पादौ प्रधावये ।
महाभारते
[ माकेण्डेयसमास्यापर्वणि
आहारं संप्रयच्छामि खयं च हिजसत्तम ॥ २३
अचुकूलाः कथा यचि चिग्रियं परिवजयन् ।
अधर्मेणापि संयुक्तं प्रियमास्यां करोम्यहम् ॥ २४
धर्ममेव गुरं ज्ञात्वा करोमि दहिजसत्तम ।
अतन्द्रितः सदा विग्र शुश्रूषां वै करोम्यहम् ॥ २५
पश्चव गुरयो ब्रहमन्पुरुपख बुभूषतः ।
पिता माताग्निरात्मा च गुरुश्च द्विजमत्तम ॥ २६
एतेषु यस्तु वर्तेत सम्यगेव हिजोत्तम ।
भवेगुरग्रयस्तसख परिचीर्णास्तु नित्यशः ।
गार्हस्थ्ये वर्तमानस्य धर्म एप सनातनः ॥ २७
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपयैणि चतुरधिकद्दिश्चततमोऽध्याय. ॥ २०४ ॥
76 देवतानां 1 03 तथा (1० यथा) - °) 137
7५ ० ७१ कुर्वति (107 क्वैते ) 75 तावद् (0 तद्वद्) © ५
ण्वाभ्य( (07 एताभ्या)
20 78 710 20"? ~-- °} 1 3 पुष् ({ग एतौ) &1
परमौ (ण्म) 0 पृथव्रह्म 83 एतौ हिमे पर घ्द्य
-- <) 1 3 पत्त" (0 एतौ) §1 ह 72५ 7136 पुप्प
(1५ रत्र)फरै* 7 ८1 &1 ५ अन्यै", 7५ पुप्प", 733 अशनि ;
75 69 ध अन्ै' (91 त्त") -- 4) 617८7135 1
द्विजोत्तम (० सदा द्विज )
21 728 प८७प्०७३ |! -- ०) §1 ए 26 713 ४ निलय,
73 ब्रह्मन् ( णः मह्य) -- ४) 7" य, ¶४ सद्; 61 यदु (५८
याच) -- ५) 81 द्विजोत्तम ({0" मम द्विज)
22 °) 1 "चौ मम प्राणौ -- ४) 11 + 75 मार्या ,
83 दारा (10 भार्या) 231 ५ 7५ 6, पुत्र , 88 726 0 76
पुत्र 8 3 ५ 7 एप 10४-5 88 सुरजन , ८५ तथैव च
-- ५) ५ ८ ©$ एव ( {07 एव )
23 &1 ए १ ०० 8, 19 ०० 28-24 = -- °) 06
१५ स्वाप (0 सप") -- °) 84 तदा, 7 &1 3 ५ सदा
(० तथा) ए 2» पादान् (गप्पादौ) © +च (07
प्र) 19४ यदा पादौ चतर्षये --°) ए! 4 7, च (गस)
-- 4) 8 4733 47090186 13 4 [ध] स्वय चैव
द्विजोत्तम (८8 ५ द्विजषपभ)
24 ४० 24 (५ ‰ 1 28), तपण (087) ) 24०-28४
~ ^) 8 3 70० कूराकथा, 89 + ४ 7, ७ "कूरु तथा
©" नूर › पा दग्नि (0 वचित ) ¶' घनुरूपकयावादी -- °)
5113 ख विवजैयन्, (१ 8 7075 4 5 83 परिवर्य
[ 734
(73 'येत्) -- °) एए » सयुक्त (1० क्त)
25 14 ० ‰५०० (० ₹ 1 24), 516५ गप (पष)
26 -- °) 8) + 0५ 720 72, ०83 एव ({गः प्व) ए
पप गुरू ({गगुरु) ए 81 + 701 -3 एणा 61 3 प् मत्वा
(० जात्वा) -- ४) 619 पि साक्षदेतौ द्विजोत्तम
-- 7100) ( णक} ) 25०-26० -- °} ए9-+ 73 8 5 स्वय
विप्र, 761 3 पतु सत (0 सदा विप्र)
26 1 0 6 (५ 1 98) ~ °) 23 राजन् (1०
नद्य्) -- °) ¶" गुरवश्च द्विजोत्तम
27 &1 ०0 (ण) ) ११०० -- °) ©+ पपु यसय प्रवर्तेत
-- ९) ¡एव एतद्, 1५ 81 0५ 71-8 ५ एव (० ण्व)
-- °) 8 (€ः0७])६ &1 8) तेन (ग तस्य ) -- °) 51 71 3
१५ परिपूणस्तु 1५ सवशः (01 निलय) -- °) 1 34 71
गाैस्ये -- !) 7५ 3 7 (@र्ण्म6 71-8 ५) न 88 एप धमः
(ए ४८५०७} ) , क» घर्म पतर -- 416८ 24, ‰1 105
1041* कथितस्ते मया विप्र फ सूय ध्रोतुभिच्छमि ।
(गगन -- वन" एवाः 51 1 -3 7003 & +
भरण्य -- 50? 20 "द ©1 मार्कडेयसमस्या ?एऽ ५ 5
० ०1 ८8 01-6 &8 (घा ठ हप्र एप्ए6)
06010 गार पतिच्रतो( 5 धम॑व्याधो ) पाख्यान -- 47
1071० 091 धमैग्याधदौ दिकमवाद ; © कौरिकग्याधसवादः
- 4 70 (हुप्ा6७, फएणप्तेड ० जी) णा
(पद ) ०४ 218, 003 71 212, 61 प (४ ग्ण
11 ) 207, © 4 [3 (जह् ) 209 -- 7०17० ण
30 , 772 28 71 29
]
व्राह्मणव्याघसवादः |
आरण्यकपर्व
[8 205 10
५४
मार्कण्डेय उवाच ।
गुरू निवेदय गिप्राय तौ मातापितरावुभौ ।
पुनरेव स धर्मात्मा व्याधो व्राह्मणमव्रवीत् ॥ १
्रबृचचश्चुजातोऽस्मि संपद्य तपसो बलम ।
यदर्गक्तोऽसि तया गच्छख मिथिामिति ॥ २
पतिद्युश्रुपपरया दान्तया सत्यशीखया ।
मिथिलायां वसन्व्याधः स ते धमोन्परवक्ष्यति ॥ ३
व्राह्मण उवाच ।
पतिव्रतायाः सत्यायाः रीराद्याया यतव्रत ।
संस्परत्य चाक्यं धर्मन गुणवानसि मे मतः ॥ ४
व्याध उवाच ।
यत्तदा त्वं दिजश्ष्ठ तयोक्तो मां प्रति प्रमो ।
205
1 °} 3 71 गुर, ए+ "रौ (0 “ङ्) - <) 51 ए -3
7८ 06 पा सु (पस) -- 4) 51 एतषा ए 0ा-9 5
वचनम् (07 ब्राह्यगम्)
2 °) 7 प्रबद्ध (10 प्रवृत्त) 51 1 ४ [अनि (णि
ऽभि) -- 2) ©1 तत्पदय , {1 पर्य मे (0 सपङ्य) 3
7४ च तपोवर ({० नपस्मो बस्) 51 प्रणष्ट च तमो महव्;
1 3 साप्रत च तपो महत्, 71 7 स( प) त) पक््यत तपोवट
-- °) 8 (०६८६ 68) मगव्र(©1 1 "वा नू (10 ऽपि तमा)
1५ तथा (7 तया ४इ 19 धट) -- ०) ह+ 1 3 21-3 8
गच्छ त्व (1 गच्छन्व) ({०८^म्ब) पि प्रति (107 इति)
12० भिधिला गसम्यवामिति
3 {० 3 -- °) 61 0 गुरू (0 पति-) ए8 4
7\-3 64 @ 3 + एता रतया (णः परया) 2० पवि्युच्रू
पणता -- °) 8 7८ 7, 6 © चमेदु (707 चसनू) -- °)
7५ घर्म (0 धर्मान्)
4 °); सनाय (81९) , 174 सपुत्राया ()5एशण€71९)
(० सलयायाः) -- 2) ^ †९फ़ प ४88 श्ीलोद्याया, 7४
तमाया 7" जितत्रत, © ५ च सुरत -- <) 7" स्द्ेतवा
नमि धर्मञ्च -- °) 7: मति" (10 मतः)
5 °} 51 1 3 यदा तु, 8 (०२०९]६ 63) यच्च( 213 "स्व }-
या (ण यत्तदा) -- °) 88 ५ तयोक्त, 8 (6र्ण्यू 88) नि-
दृ्टमेतत्तया सम्यभेकपल्या न संजयः ॥ ५
त्वदसुग्रदबुद्या त॒ कितरेतदर्धितं मया ।
वाक्यं च शृणु मे तात यत्ते वक्ष्ये हितं दिज ॥ 8&
त्वया विनिकृता माता पिता च दहिजसत्तम ।
अनिसृष्टोऽसि निष्कान्तो गृदात्ताभ्यामनिन्दिति 1
वेदोचारणकार्यर्थमयुक्तं त्या कृतम् ॥ ७
तव ोकेन बद्धौ तावन्धौ जातौ तपसिनौ ।
तौ प्रसादयितुं गच्छ मा त्रा धर्मोऽत्यगान्महान् ।! ८
तपस्वी तं महात्मा च धर्मे च निरतः सदा ।
सर्यमेतदपारथं ते क्षिप्रं तौ संप्रसाद्य ।॥ ९
श्रदधसख मम बह्मनान्यथा कर्तैमदैसि ।
गम्यताम विप्रे श्रेयस्ते कथयाम्यहम् ॥ १०
© 3 14010
8 3 215 10
1 3 216 11
(¶ प्र)युक्तो 23 द्विज (7० प्रमो) -- °) 7 पूव ({0"
पतत्) + (एषण 5 7 } मया, 7 703 71 6 8
(€००}४ 79) स्वया (0 तया)
6 °) ह” 8 7० 7५ तदनु" (० स्वदनु }) -- ˆ) 51 ए
० 01-9 5तु (ष्च) ऽ1 ह 0०01-3 615 8; तावद्
(10 वातत) -- ०) 1 76 ©2 यत्ते वक्ष्यामि तद् (एने)
द्विज, 7 यावद्वक्षये हिते हिज
7 °) 51 विनिहता, 7 [जपि निकृता ७२ + न पूजिता
-- ^) §1 र! 3 र 4 अविर् ; 8 72/ 7 683 अतिख",
+ अनुश्गि" (9 जनिख }) 58 [अ]पि, © [अति (107 ऽमि)
-- °) 1 तद्वित (0 निन्दित) -- ^) ४8 तु स्वया,
©+ तद्धा (प तच््रया) 0» अर्थ स्वया कृत
8 एऽ ण प्ण 8 ण ८० घर्मो -- °) 512
तेन, {१ @1 प नत (प्त) 53 78 6 ती ब्दी (४\
णड ) -- ०) 2 7 (७ण्य्॥ 7201-3) 83 [जघीभूतौ ; ग
©) 3 + [मघो स्यातां (० [बन्धौ जातौ) -- °) 51 ए 3
स (ष्मा) ए 0 8 ते, 28 729 7901 4-5 तण
त्वा(णप्स्वा) 21 8 ५ [अुभ्य'; 8४ [जुति (7० श्य)
59 721 72 74 € &8 अय (0 महान्)
9 ग 070 9°-102 -- °) 51 ए 713 कृतान्मा (07
मष्टा") -- 2) ए धर्मी ({० धर्म) 7, धर्मो वै चरित" मदा
-- 2) ए सप्रद्राय च, © समप्रपूजय (0 "सादय ) -- «छः
9, 8 (@<्छ ©, ग) 071 }) 175
एति
८८०८
9 208 11 ]
ब्राह्मण उवाच ।
यदेतदुक्तं भयता सवं सत्यम्शयम् ।
ग्रीतीऽस्िमि तव धर्मन साध्वाचारगुणानिित ॥ ११
व्याध उवाच ।
दैवगप्रतिमो हि चं यस्तं धर्ममनुव्रतः ।
पुराणं शाश्वतं दिव्यं दुप्प्रापमकृतासमिः ॥ १२
अतन्द्रितः कृरु धिप्रं मातापिव्रोहिं पूजनम् ।
अततः परमहं धर्म नान्यं पदयामि कचन ॥ १3
ब्राह्मण उचाच ।
ददादमामतो दिष्टया दिष्टया मे संगतं स्या ।
ह्या दुभा लोके नग धर्मप्रदर्धफाः ॥ १४
एको नरसहसेषु धमेपिटिद्यते न वा ।
1042" ती प्रसाचच द्विजघ्र्ट यद्द्र यम्नद् याप्म्यति ।
10 ५ छा 10" (ल \19) - °) ए! 3 + 726
1003172 8 धवम; [+3 71 पचो; © + तथा (1{0 मम)
51 श्रद्धरम्व चव भे प्रष्ठ, 79 श्रदधम्ब मे वचो प्र - ४) 71
नान्यच्य (10 था) - 51 (1 ठ गण 10० -- ९) पू)
©1 3 «ति (10 भय) - °) ८तु (णते)
11 >) 13 सदमेतदु (19 म्र मयम्) 3 13 1
2 न सद्राय (0 क्षपव्ायम्) -- ^) 8 711 3 ज 6
©3 भद्र ते (0 धर्मन्न) -- ८) 7 701 फ 7५ €
©8 धमाचार (107 साष्याचार ) §1 1४ 3 231 $ 7५ 73
गुणान्पित + 4 ० ७9 गुणारित्रत, 78) 3 ता समन्त,
७4 समन्वित
12 °) 723 ¶ दयता" (10 द्रवत ) 51 7 7८ 7073
01-9 ४ [उनि (गिद्ि) -- °) 281 यद्य; 8 (०ष्न्न)+ पू
©8) यम्माद् (10 यस्स्व) -- ५) 72 4 7273 &3 दुष््राप्यम्
-- ^{07 19, {६3 ए 7 ( ९९८९।४ 701-3 ६) § 1४5
1048+ मातापिग्रो सकाश्च दि गन्वा स्र द्विजतत्तम।
[30016 ४06 ९1056, ¶ &1 2 + 105 व्याप ]
13 १) तु (0 हि) - 2) [६५ तत ({0 जत)
©3 मष्टद् (गः जह) एउ + 106 [07 014 6 प्रमन् (107
धर्म) -- 4) ५ 70० 709 71-5 नान्यत, 7 नानु ({ः
नान्य) ©" वक्ष्यामि (0 पड्याति) 71 $ + 7231-9 7५
7701-3 © 3 3 क्विनि (ण क) -- 416 19, §
[1 3 708 ध पठता व्ननान
14 ^) 83 द्विव्य (ण दिष्टा) -- °) 17; सक्षय ({०
मगम) ए४्चनतत् (न्यया) ए मे सम सगनिस्थया
|
गहाभासे
[
|
}
|
।
।
746
[ मा्रण्टयसमास्यापर्यणि
प्रीतोऽस्मि तव सतयन भरं ने पृस्पोत्तम ॥ १५
पतमाना हि मरकं भयनामि ममदः ।
भवितय्पमयतं च यदृटोऽसि मयानय ॥ १६
राजा यमातिदाछ्धिः पविनन्तागिनि यथा|
दधिः पृस्पधारदूढ तवां भवता चिद् ॥ १७
मातापिदभ्यां शुश्रुषा करिष्ये वचनात्तव ।
नाष्रतारमा वेदयत्ति घ्माधरमपरिनिधयम् ॥ १८
र्तः याश्वनो घमः यृद्रयोनौ हि वर्तता ।
नत्र गद्रमहं मन्ये मपिततव्यं हि कारणम् ।
वेन फ्मविपाक्रन प्राप्यं जुद्रता न्यया ॥ १९
एतदिच्छामि वित्तात्ुं त्वेन दहि मदामते।
कामया वृहि मे तथ्यं सवे तं प्रयतात्मयानं ॥ २०
-- ८) 511*1 3 ग्याघ्ला (५१ षटशा)
15 °} {7 3 70 ° 61 3 मर (णन) ~ +}
69 + धमयान (1०८ प्रि) 9 प्रतत (० पिपत) 6,
[अनप ([0नपा) ~ (4 (> } 1916 ~ ^)
ए1-3 16 9 7५ 69 सग्प्रन {13- मन्येन) -- “) 5"
५ 97900 03 = ८0) पुरपपम (1४ "कोनम)
16 &+ ©) 16 {५ + 1 1५} ~ *} + 70130
य ([गःप्) 5 1 3 [अ]भ्ि; 1 0" 0, ८९ भ[भृ
(निद्धि) - ४) 51 दा 3 द्वि (1 [ौम्नि) - र) 1
11 > भगत) ८03 सश्र + दः गयैचश्य (गि धपयघ)
17 °) 1: ययागिरानादौ" ~ *) ४» तारितः पतितो
यथा ~ ५) 511५1 अनाल्तस्, 10, 79 जरिता (गः मयमा)
511 उसश्य्या, 81 $ एणा 73" @9 द्वित" (0 न्विह)
18 २) 5 (छर्ल्मृ् (५) कमोति {10्फरिष्पि) ~ +ल
19, 71 16145 20०, 01१17 ६10 1 [+ {166
19 ४) 2५025) फा 3 $ गू द्धि वनने, 0५71 61
पद्व वनता, उ+ प्रयत -- <) 61 [ २ + पश्या
([णः ण्या) -- ५) 13 भपिनामृद्धि सरण -- ^) 51" +
195 केन (० यन) &§1 त" धर्म, उ, [श्च ([०त्क्म )
721 3 711 73704 ८71 @3 ५ श्रु व्िन्नेदेग {07 पिषाङ्न)
~ 1) 17906 + य (शप्य्यरया) वृष) तव पर्मभूता यर्,
©1 मदरत्ता नये द्रूुदरता
20 °) ५ यत्तद् & ‡ + ध् एतं (छर ण्तदू)} +
तविच्छामि ७1 {ष्पण्क) इल्दामि धण्ण् पिक्ठातु 5 £ 7४
7073 7) -3 ४ [जह श्रोतु (1० विन्नातु) -- °) §1 ह 7
773 01-3 ८ [हह (मद्वि) 7८ 703 दयते (0 "मने)
॥
ग्राद्यणल्याधमवादः 1
च्याध उवाच !
अनतिक्रमणीया दि बराह्मणा वै द्विोत्तम ।
शरण सर्वमिदं इतं पूरदहे ममानघ ॥ २९१
यदं हि व्राह्मणः पूर्वैमासं दविजवयरात्म ।
५ सुक्ल बेदाद्नानां च पारगः ।
आत्मदोपकरतेग्र्यमव्छां प्राप्तवानिमाम् ॥ २२
कथिद्राजा मम मखा घदुर्वेदपरायणः 1
म॑मगाद्लुपि श्रषठस्ततोऽदमभवं दविज ।॥ २३
एतस्मिनेव काठे तु मृगयां निरतो सपः ।
सहितो योधयुख्यै मन्त्रिभिश्च पुम॑वरतः ।
आरण्यकपर्व
[ 8 05 %8
ततोऽम्यहन्प्रगांसत्र सुवहूनाभ्रमं प्रति }} २४
अथ शप्तः शरौ धोरो मयापि द्विजसत्तम ।
ताडितः शुनिस्तेन श्रेणानतय्वेणा ॥ २५
भूमौ निपतितो त्रहमरवाच प्रतिनादयन् ।
नापराष्याम्यहं किचित्केन पापमिदं कृतम् ॥ २६
मन्वानस्तं मग चाहं संप्राप्तः सहमा यनिम् ।
अपश्यं तरपि विद्धं शरेणानतपर्वणा ।
तय्रतपसं विग्रं निष्टनन्तं मदीतचे ।। २७
अकार्यकरणाच्चापि भूं मे व्यथितं मनः ।
अजानता कृतमिदं मयेत्यथ तमघयुवम् ।
8 (०२०४ 63) नस्वेन चव शृद्रता -- 0170265 90° ध्नः
18 -- <) 5111 © 7८5 7 6 काम्यया गृहि 23 काम
प्रचृहि ए 70\ 7 7५ ० 3 मर्य; प्र मदय ({० ठथ्य)
गूः &1 3 4 कामयानस्य मे दाम (प © बृहि) -- °) ए
01 ४2 1५ ® ©» मलेन (० स्र स्व ) 51 सदायान्मवान्,
71 + यता", 771 03 7, 63 प्रयत्तान्मना » 1 नियत्ताःमवान्
21 °) 28 "क्रमद्रीटरा 8184 एणा आ 0४ € व65
ग्र (० दहि) -- °) 2 70204 ०८ (ग्र) -- <)
8 (कवलः 83) तरथा (० हद) 53 वाक्य, 7५ 8
म्प्य (10 श्ृत्त) -- ५) 0८ 05 वप मया (0 मम)
22 ०) 51 वा 5 4 7८ 7008 71-3 5 © + द्विजवरोत्तम
(७४ "म ), 3 वरद्विनोचम , एष द्विज परामक, 34 01 णृ
"वरामज ~ ^) ह" सुकन, ए 71 मक्रद्राखो, ४12
कुशटचो (० सुकर ) -- °) 51 द1-8 8: 706 2५ 725
वेदरवेद्रागपारम -- ८) 51 1 2 "दोप तैर्, ६8 + ८9
7013 6 ४ "दोपकमे, 25 दोधफृता -- 1) ह ठा 3 4
कल एषा ८2 7, ८ 88 सत्रस्यामाघ्ठ
3 ०) 8 (6७०८९्)६ 6४ 1) "परोमवत् (07 "परायण )
-- <) 04 4 प््विणञ्) अह ४00 असव
94 2) 51 ह -8 22 724 क 49 मूमयानिर्गमतो -- ९)
पृ नृपः, &1 ६ यौघ- (० योधः) -- °) छ४चचम्, ष
©1 चाभिम' (णप च सुम) -- ८) 75 न्यहन्» वम दयत,
प 61 2 4 [इभ्गिघ्नन् (0 ऽम्यहन) -- 1) 61 मण
सु) 51 ग्रः याघ्रमान्प्रनि, 1 गजमत्तमः
5 ०} 2 ए अधाक्षिप्ठ , 23 नत क्षिप्त 23 अति
श्विाः च्ररा चोरा - {लाः 25०2, 13 (पाणु 8८ 2 } 105
1044“ ततो शगान्वगदाश्च महिषाश्च महीपति 1
जवान पुस्पव्य्राघ्र मे गना घ्राह्यणोत्तम ।
98 |
787
ततोऽ्मपि क्रीडार्थं रात पियदिते रत. 1
वरान्निघ्ठन्वरादाश्च क्षरः सनत्तपर्वभि ।
चनदुर्गु धमेन्ञ सम राज्ञा मदात्मना 1
ञ्यचर् धनुरादाय गडा ट्ुव्धक्रो यथा ।
चच्राश्रमसमथ्यादी मया धर्मविद् वर।
श्टृगस्य वच्च मक्रादा" श्र श्ि्तम्तदा द्विज ।
-- ०) ऽएषा उतु (नच) 518 एणा 0 7; ५ ©
चपि (07 सुनि) - °) = 7 ह) + 73 ५ 8
(€९९]४ ७३) नत" (० [सा}नत' )
26 >) + प्रनिवादयन् , ध [अआुभिनिनाद -- ८) एष
नापराधाः 71 3 5४1 कचित्
27 ०} ह + कता मप्रा्ठ 21 8 12208 74 588 प्रभो,
एणा त्रिमो , 093 सुने (ण मुनिम्) -- ८) 51 ह 83 7
20०5 713 5 कह (07 ऋषि) 7: चिष्टुन् (0 चिद्ध)
-- °} = 2६८ 8 (छ्टलू ©1 8) नत्त" {107 [जानत )
51 ह 7८ 703 713 हग्रारेण निभितेन त्र - ८ गण 7
51 8 7011 703 74 € &8 प्ण ८ 87 28०४ -- ९}
51 1 2 + 7013 ब्रद्ध, ह8 5 2५ 2005 चिन्धु, पृ & ‡
दीक्त (० चिप्र) ~ /) 51 ए 2 0 व्रिचे्टव, ए+ 078 02
तिष्ठन त (7४ नु), 1 03 निश्वमत, 70 "५ निपतत, 1
&१ £ 4 वरेएटमान (19 निष्टनस्त )
28 81 8 7० 5 ४ ० 68 प्दणएड) 27 8० 28०२
-- ^) © ८४ 1 (कारणाच्ापि , &4 कारिणश्रापि धष
श (म्चापि) -- ४) प्र (ण्म) -- ५) 720 008
मग्रायरभं, 2५ उपेदादम् (६०८ मयेदयय ) 21 [परम् 5४ 8
एणा 7209-5 &8 [नहम् (0 [्ुध) 213 271 03 7५5
©3 जन (० तमू) पा सकार्यं च मय्रा्य त्र -- °) 51
रा 2 विप्र, 81 3 एण 2 2, 6 @ सर्वम् (0 च्रद्मन्)
॥
{5}
8 20६ 98 ]
धन्तमर्ईसि मे ब्रह्मन्निति चोक्तो मया मुनिः ॥ २८
ततः प्रत्यन्रवीदयाकयम्रपि्मा कोधमू्टितः ।
महाभारते
[ माकैण्डयस्मास्यापर्वणि
व्याधस्त्वं मविता क्र शृद्रयोनापिति दविज ॥ २९
ति श्रीमदामास्ते आरण्यकपर्यणि पञ्चाधिकद्िराततमो ऽध्यायः ॥ २०५ ॥
२०६
व्याध उवाच ।
एवं शपनोऽदमृषिणा तदा ठहिजवरोत्तम् ।
अभिप्रसरादयस्रपिं गिरा वाक्यविश्लारदम् ॥ १
~~~ ~~ <^ ~ ^~ ~~~ ~~
~ ~~~
नान्यथा भविता ज्ञाप एवमेतदसंश्यम् ।
आनृश॑खाददं िचित्कतसुग्रहमद्य ते ॥ ३
-- ^) 1५ प्रोक्तो (० चो }) ©" महासुनि
29 °} ©) स तत प्रचरचीद्धाक्यम् -- ०) §1 ए 3 सुनि"
([गःक्रपि') -- °) 5171 255 7019 प् का करर -- 4)
४ एणा ¶४ 61 2 4 [इनि द्विज, [ए द्विजाधम (10
[दाति द्विज)
(नणौ०प 00 70 §1 हए -8 6 - 21ब्0) 1 412
१9 3 + जारण्य -- 820 200 &1 मार्कदेयसमस्या
फ (5 71-3 26 ० ) 68 1 (भा नण हप 10.५.11
7०० } प्पठा्ठप छण पत्िचत्तेपास्यान -- वाप] श्वा
&1 घर्मभ्याघकौ दिकमवादः ~ 44711 110 ({ 8६ए.७8, पणा त8
0 10011) 711 214, 00 201 218, व् © एव (1)
परण 7! } 208 , 63 + 249 (जह) 210 ~ €[०. 40
711 03 91, 71 3४
206
1 °) ४3 7० हि ऋपिणा; 7 महर्विणा (0 ऽम्
पणा) -- °) 611 9 ततो, ए; तथा (19 तदा) 3४
8 (0४०७४ 93 +} द्िजवरा्मज -- °) 7० अतिप्रः, 779
दयप्र", 71 03 जमभ्यय्र , प 69 अय प्र, १५९७) + हप्र
(ण अभिप्र) -- °) $" हा 3 वाचा (गः निरा) 5
ए + 24 0८01-3 06 रदे › ए 8 72 "रद् (1० "खदम् )
788
शद्रयोनौ वर्तमानो धर्मज्ञो भविता ध्यति ।
मातापि्रोध शुश्रूषां करिष्यसि न संशयः! ॥ ४
तया शुश्ुषया सिद्धिं महतीं समवाष्डयसि ।
जातिस्मरश्च भविता खगं चैव गमिष्यसि ।
शापक्षयान्ते निरते भवितासि पुनर्दिजः ॥ ५
च्यएध उवाच ।
एर्व शठः पुरा तेन छपिणास्म्युग्रतेजसा ।
प्रसादश्च कृतस्तेन मभेवं द्विपदां वर ॥ ६
81-8 120 + 5 68 गिरा त्राह्ीतिमां तदा
2 °) 8 (चन्छ४ &४) कृषनिदम् (५ मयाकार्यम्।
-- ४) ऽद 3 कृतम् (10 इदम्) 51 मया, 1 $ महा
(ण कृत) ८ पुन (ण सुने) 8 (कल्म 69) अकार्यं
तु मया्यवै -- °) ऽ 70 7208 11-3 5 [लोहखन्मे,
54 8 (9ग्ध्न 88) मे घ्रह्यनू (10 तत्व) ~ °) 7
2 8 एह (60 इति)
ॐ ४) १0 धमते कपण, 83 + दछयेवम् (107 एवम्) %
64 थः न सदाय (1० अक्षयम्) -- °) ए एण ण
74 ० त्वह (णः जह) §1 ए 3 28 71 ए पवा कचित्,
नरूयात् (० किं) -- °) 51 19 75 दाता (197 कर्त)
51 1 15 208 71-8 6 एव (पञ) 234 7&1 1
चै ({०प्ते)
4 ^) फ (कन्न 61 य 3 28) 701) 65 "योर्न्यां (1
(० "योनौ ) -- ४) §1 1९ 2९ ४5 01-3 ऽ भविताति वै,
81-8 701 ०9 1४ 5 68 हि भविष्यसि (1० भविता धसि)
-- ९) 83 हि (1० च)
5 °) @गतथा; € + ‰1 तयो" (जः तया) -- °)
771 7 ©$ महरव (10 "ती ) 21 3 स्वमवाष्यति, 8
स्व गमिष्यति, 2५4 ० स्व समाप्ति (10 समवा") ~ 44
५०० 8 (च्छन्णु ७3) 108
1046* भूष्वा च धार्मिको ग्याध पि्रो* शुधुषणे रतः ।
-- °) 51 [४ ० 7०8 {1 3 8११ 63 "श्येथ + 1 8 ५ 0
|
प्राह्मणन्याधर्सवादः |
दारं चोद्धृतवानस्मि वस्य तरे दिजमत्तम ।
आश्रमं च मया नीतो न च प्राणै्य॑युञ्यत !। ७
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा मम पुराभवत् ।
अभिततश्ापि गन्तव्यं मया खग द्विजोत्तम । ८
व्राह्मणं उवाच ।
एवमेतानि पुरुपा दुःखानि च सुखानि च ।
प्रवन्त महाबुद्धे नोक्कण्ठां कतमदैसि ।
दुष्करं दि तं तात जानता जातिमात्मनः ॥ ९
कर्मदोपथ यै विद्रनात्मजातिङृतेन वें ।
कचित्कारं ष्यतां वै ततोऽसि भविता द्विजः ।
माप्रतं च मतो मेऽसि त्राह्मणो नात्र संदायः 1 १०
"कलये ख, 771 ०2 74 ८ ©> "क्ये तु (0 "क्षयान्ते ) -- 1)
231 3 मविष्यमि, 0: भविवा च (70 "नानि) - लि
5, 288 ४186 8० ६61. (णण1109.
6 ॥1 11858 इन्नु हः ०2 न्या ठ -- 2)
&1 3 + द्विजेन , ४ मुनिना (णत क्रयिणा) ह» [स्यु ,
28 + 73 [सौुप्र , 74 स्वम , © + [जा]दिय' (ण [ज]
स्म्युप्र") - ५) 51 813 १: मैप, 5 4 7 7४ म © 3
"च ({०५ "च ) 21 3 8 (लल्लः &9) चदता (10 द्विपदा)
3 24 चर
7 2) ©+ व्र (ण [णब) © शर चैव द्विलोच्म - 51
1 [पान 00 ¶7०-54) 175 ६0 तता. (नणृ्०ण थिः
व -- 4) ए 81 मम (ग्न च) ह वियुज्यतः, एड
च्यजद्धावर, एज 01 7, वियुज्यते, 8, 2४ व्ययुच्य( 81 "द्य )-
व॒ 2५ नप्रा्णैन्यवयुज्यत
8 §1 1 ०.8 (५ 51 7) -- °) 8 पुगतन (०
पुराभवन्) -- °) 3 अमिठ पि, ए, उदितेनापि, 7 ©
खहिसश्रापि ह+ 72 8 8 (ल््व्टा४ 83) गतस्यो -- 4)
8 4 72 3 8 (€न्ट्ह &@3) मया (78 + 9 3 यथा)
म्ब्गो, 71 यया सर्म ह+ न द्रापः (01 दिनो ) -- ^ टः
8, &2 105 80 21. घ्णणए०प
9 ४) 88 धर्माणि (णदुःखानि) -- <) 54 71 य
7५ 66१ शघ्नू (र प्रम्रु ) + यथाबुदधे", 6५ मदाञुद्ध
-- ८) 51 गतुम् (णः कर्तुम्) ~ प्र ०० 9/-10* -- °}
ए 8 क्लवि ए य 3 पि दुष्कृत, 28 दुषटस्व (4० दुष्कर)
ए 7 (€न्ट्)॥ 113 ४) © कर्म (1० तात) - †) &1
गना जानाति यन्मम -- &्टिः 9, 8 (8) फ्रष्) 7
{व्दद्ट४ 71 6} @©इ 05
आरण्यकपवं
[8 208 18
बराह्मणः पतनीयेषु वर्तमानो विकर्मसु ।
दाम्भिको दुप्कृप्रायः शुदरेण सद्यो भवेत् ॥ ११
यस्तु यद्रो दमे सत्ये धमे च सततोत्थितः ।
तं ब्राह्मणमदं मन्ये इृत्तेन हि भवेद्धिजः ।। १२
कर्मदोषेण विषमा गतिमासोति दारुणाम् ।
कषीणदोपमहं मन्ये चामितस्त्वां नरोत्तम ॥ १३
कतुमर्दपि नो्कण्ठां तद्िधा दयरियादिनः ।
रोफदृतचान्तद्ृत्तजा नियं धर्मपरायणाः ॥ १४
च्याध उवाच ।
पर्या मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौपधेः ।
एतद्वि्ञानमाम्यं न बा; समतां व्रजेत् ॥ १५
© 3 14075
£ 3 216 47
# 3 219 16
1046* लोकबृ्ान्तसच्वन्न निद घर्मपरायण 1
[{ 14० [© 028 "धनघ ( {07“ न्वद्य ) 73५ 73 ९* परायण 1
10 वृपर० 10० (र ए] 9) -- +) 519 कर्म॑
दोधैश्च, 2० धमेदोपश्च, 7 3 कर्मदोषेण, © ५ "दोपाच
§1 ए 8» 7213 6 घ्रह्यनू (०? विद्रन्) -- ४) भर नासन
(1० जान्म ) 51 ह1 3 कृतानि ख (107 छनेनच) ८
03 16 ते (10 प्र) -- <) ए छचिन्काट; ५ 74
0 3 6 किचिन्काट, © धि कश्चिकारो पे वातः; 8
10५ उपेत वै, ८1 7001 ०३ 74 6 &2-+ दप्यतात्र तै, 1
न्व, ए हि (ग्र) - °) 51 गोग्रोः (पतनो*) 85
723 \ दिजि - *) 518 6 स्व; एन, + हि(णप्च)
11 ^) 8००6 8 88 डांभिको 3 दुष्ठरृतव पाप",
81 701 3 "त प्रान्तः
12 °) 1 ह + 7९ 703 71 3 5 ्ध०8 मले धणव्
धर्मे 51 रा 9 समवस्थिव (10 सनतो") -- ८) 42 4
अ व्राह्मण (ए ४०७7 } -- ०) §1 वृत्तिम , 1 3 जाया
न (प चृत्तन ) 8५ च (0 हि) 8 [€्न्न्न् 83) भविता
{0 हि सवेद)
13 °) 7 घर्म" (10 क्म) -- 2) 72 ४8 (कर्व्न
१9 &) प्रासरोतति (० आमोति) -- “) 01 चादितः, 84
चाहत" (10 "भिव ) 0५ 708 @1 सव (ण्स)
14 2) ८1चाः (णद) 1 जानिनः ({०ः"पादिन')
-- ८} §1 र 84 71-3 + & "पृचाततन्व्ता, 81-8 ८ 7
+ 6 © “वृत्तानुद्रचला , 71 &५ “बरृ्तातद्ृत्त्नो , © "बृत्तात
वरिज्छानी -- °) प्रा 3 20 नित्य 7" ©1 + “परायणः
15 &1 1 3 + 701-8 5¶् &1 ० प्त ~ “)
70 705 चान्य", 79 ताल , ¶५ चाल" (10 यारईै-) 7
[ 759 |
> = {4
॥
८ 7 „7० 14
१ 200 16 ]
अनिष्टमग्रयोगाच विप्रयोगास्ियख च ।
मादुपा मानमःसैगव्यन्ते ˆअल्पवुद्धयः ॥ १६
गुणैर्भूतानि युज्यन्ते वियुज्यन्ते तथेव च ।
मूर्याणि मैतदेकस्य गोफखानं दि विद्यते ॥ १७
अनि्टेनाचितं पदय॑स्तथा कषिग्रं विरज्यते ।
ततच प्रतिकर्वन्ति यदि परयन्त्युपक्रमम् ।
प्रोचतो न भवेक्किचित्केवठं परितप्यते ॥ १८
परित्यजन्ति ये दुःखं सुखं वाप्युभयं नराः ।
त एव सुखमेधन्ते न्नानवष्ठा मनीपिणः ॥ १९
असंतोपपरा मूढाः संतोषं यान्ति पण्डिताः ।
अम॑तोपसय नास्तयन्तस्तुषटस्तु परमं खम् ।
न शोचन्ति गताध्वानः पदरयन्तः परमां गतिम् ।। २०
मनन (1० समतां) 7 001 19 + ° 68 इयात् (०
व्रगन्)
16 <) पि (कन्म §1 1 3) 61 8 मनुप्या (10
मानुपा) 21 १" मानु" (10 मानमै") -- °) 7 709
सुते (17 युज्यन्ते) 7० १६०१ पादय, §1 [1 9 + ९
723 719 येप", 1९8 7 द्यस्य"; ए 701 0 7, ०688
घात्प ; 71 ©) 9 4 ४ स्वदस्प', ५ वहु" (10 +भरप )
17 भ्ण 1715 -- °) 1 गुणे; 71 गर्णर् (0
गुणर्) -- ^) 7) स्वपा (० मर्याणि) 7" चतदे", 6१
मव (101 म्द ) 64 ण्या (10१ णकस्य) -- °) 51
11 3 भविष्यति; 7५ 13176 न विद्ते (०५ हिवि")
18 3० 16°* (५ ४1 17} -- °) द (छर्म)
91 1५3 71 -3) 79 09 11 अनिष्ट चान्विन शर पुण्य, 711
पद्य (107 पदयन्) -- ४) 1६१ पिराजते , 7* ©1विमृज्य' ({०८
पिर ) ~ °) 9 कर्षि (नः "कुर्वन्ति) -°) 5) 13
121 त()1 यभा कृ्ि {07 यदि पड्यन्ति) 81 8 71 73
14 ० 063 [र]पक्रमात् ( 76 "च ); 2 $ पञ [आनुफरम (1०
[उपत्रमम्) ~ 391०९ 184, ८ 0103 178 प्राहाण द ।
~ ^) €1 13 073 नन्षोचते + [र 3 + + 26 0901-3 ८ 68
न भोयो (#) प्प) ), 1 9 4 2 द्रोक्रन न -- 9
०४ 13/-19* -- +) 1२1 प्रततित्प्यने, 7; परिनप्यमे
19 प्रण्णा 1११{ल र] 18} - °) एमे (गये)
~ *) #» यप्युभय, 7» चाप्युभय , एः 1 9 ५ व वानतर
-- 7169 षणो पन्य ए प९तञ 1८ 10 फण -- ९)
वजगणायद्ुःममयत
20 1४ 7 पद् 20 6०6 20 -- ८) कृष @
महाभारते
[ मारकण्डेयसमास्यापर्यणि
न विषादे मनः कायं विषादो विपयुत्तमम् ।
मारयत्यशृतभ्रज्ञं वारं कद्ध इवोरगः । २१
य॑ विपादोऽभिभवति चिपमे समुपस्थिते ।
तेजसा तख दीनस पुरुपा न विद्यते ॥ २२
अवश्यं क्रियमाणस्य कर्म॑णो दश्यते फलम् ।
न हि निर्वेदमागम्य रिचिस्राभोति शोभनम् ॥ २३
अथाप्युपायं पञ्येत दुःखख परिमोक्षणे ।
अशोचनारमेतेव युक्तशवाव्यसनी भवेत् ॥ २४
भूतेष्वभावं संचिन्त्य ये तु बुद्धेः परं गताः ।
न शोचन्ति कृतप्रज्ञाः पर्यन्तः परमां गतिम् ॥ २५
न शोचामि चवै विद्न्काखाकाष्ी स्थितोऽस्म्यहम् ।
एतेनिददनेदनावसीदामि सत्तम ॥ २६
[जत (० [आ]नतस्) -- ०) 289 तुष्टे" (10 तुष्टि) €
ए 3 दहि, 238 च (णतु) - ८) 3 ¶1 गताप्वान, 7,
(? ९1055) स्ानब्रद्धा -- †) = 25० [५ पश्यते, 75 परयत,
१7५ ©1 3 प्यति
22 ^) 7 यद् (प्य) 31 [इति , 70171684
(गञ्भि) - ४) 3 7001 ० 0, 6 61 8 विक्रमे, ¶\
दुखेतु, ष्फमेततु (0 विषमे)
25 °) 11 अयश्च -- °) ¶" विध (0 र्य") - ९}
8) भापन्न › ए आगलय , 213 सापन्न (01 आगम्य)
24 °) 2 ऽयथा (०प्अव) §1 ह 2० 04४
[जाम्ब ("० [माप्य ) -- °) ए दु-खेन परिमोप्यते -- ^)
5111 3 ५ "मेत्तत्च; 81 7189 "मतैव, 89 + 76 "मेध्चव
(83 "व ) , 703 "सेतैन (107 "मेतैव ) -- ५) 7 7 (०ण्भू
71-8 ९) {168 प सुक्त' (५ युक्त )
25 °) 135 0५४ 703 78 71 भूतेषु भाव (1229 10 भूते
स्वभाव) , 61 भूते्टभाव -- 25० = ‰01
26 {1 ०) 26-27 एर 26, 51 ६ 7८ ४
0201-8 हद! 81 1४ 395 व्याध उ" ("छः च्पाधः) - °)
ए8 ५ 03 86 ¶1 61 3 13 रमे, ए 7५ 6५नमे (ण
चवै) 84 विप्र (1० विद्वन्) §+ ए! न च श्रोच्याम्यह
(71 "मिचे) विद्धच्ू -- °) ए1 7284) 3 4 कालकाक्षी
51 1\ + ¶' 1 > + [जोस्मि (1० षि) -- °) 72, 0५034
०) न॒ वभ न सीदामि द्विजोत्तम
27 गाा०प 27 (० \1 26) -- °) 51 रा 3 छत
प्रज्ञस्य, 114 7 7 78 + प्रद्वश्च 511 मेधाविनू - *)
81 2 0४1 ४३ हि (निच) - ८) ए जानामि ({9
[ 740
त्राह्मणव्याघसरवादः |
ब्राह्मण उचाच ।
कृतप्रन्नोऽसि मेधावी बुद्धि विपुला तव ।
नाह भवन्तं शोचामि न्नानवप्नोऽसि धर्मवित् ॥ २७
आप्रच्छे ला खस्ि तेऽस्तु धर्मस्तरा परिरधतु ।
अग्रमादस्तु कर्तव्यो धर्मे धर्मभृतां वर ॥ २८
मार्कण्डेय उवाच।
वाटमित्येव तं उ्याधः कृताञ्जलिरुवाच ह् ।
म्रदक्षिणमथो कृत्वा प्रस्थितो द्विजसत्तमः ।॥ २९
सतु गत्वा दिजः सर्वा शुश्रुषा कृतवरांस्दा ।
मातापिवृस्यां बृद्धाम्यां यथान्यायं सुसंशितः ॥ ३०
आरण्यकपर्वं
एतत्ते सर्वमाख्यातं निखिदेन युधिष्ठिर ।
पृष्टवानसि य॑ तात धर्म॑ धर्मभृतां बर । ३१
पतिव्रताया माहारम्यं व्राह्मणस च सत्तम ।
मातापित्रोश्च शुश्रुषा व्याधे धर्म कीर्तितः ॥ ३२
युधिषिर उचाच ।
अल्यद्धुतमिदं ब्रहन्धर्माख्यानमदुक्तमम् ।
सर्वधर्मभृतां भ्रष्ठ कथितं द्विजसत्तम ॥ ३३
सुखश्रव्यतया विदन्मुहर्तमिव मे गतम् ।
न दि वृप्तोऽस्मि मगवज्मृण्वानो धरम्ु्तमम् ॥ ३४ ‡ ;
हति श्रीमष्टाभासने आरण्यक्रपर्यणि प्रडधिकदिराततमो ऽध्याय ॥ २०६ ॥
1 ) ५1 2 + ध: पापाश्निद्रत्तश्च सदा -- °) ४
छ्ानतुष्टो' , 83 “दष्टो, 7५ 6४ + "बद्धो" , 61 अन्तानाष्ो"
51 ए 4 ४ धर्मत ({0" “वित्)
28 °) 61 घाष्च्छेद्रा ए ३७५ स्या (५०१य्ा)
--?) 28700) 4 661 स्वां (गखा) 61 ए 7
298 71-3 5 अभि (गः परि) -- ९) 9 न प्रमाद
&1 71 3 ५ 7९८ 7298 713 च (णः तु)
29 °) ए8 71 3 चिप्र (गः व्याध ) -- ४) 51 ए,
71-3 5 जभापत (प उवाचह) -- ९) धा सुत्त (धः
अधो) + 7 5 प्रदक्षिणीकृतस्तेन -- ५) 51 11 3
प्रस्थित 61 ए 2 7५4 5 द्विजसत्तम, 8 71 "म
30 °) ए3 7: स्व $ 21-3 ५ 7093 सर्वा ; 2 तेपा,
75 सर्व (0प सवौ) © गवा गरष द्विजत्रष्ट -- ०) 5» 3
7५ 703 जुध्रुपा 7018 6 सदाः © तु स (0 तद्रा)
-- °) पू) @ + 215 जघाभ्या, &1 घर्माम्या, ४1 धमौप्मा
(1० वृद्धा ) -- ८) ए ययान्याय्य 51 ए) 3 महामति ,
8 701 ०3 (लः व्ण }) 9 ० सुनसित ›, ए५+ 88 एण
79 सुखयते', 84 &1 (0.6 घ्छा }) स्थित } ¶ "न्नित,
© “हित , + समाहित 71 सवैरप्यभिनदिित
31 &1 ० 31-82 -- ९) 51 ए1-8 85 + 7 75
71-3 6 7 @ + यत्त॒ (पय) 8, तावद् (० तान)
-- °} प स्स (जः धर्म) 0०५74 चर (० चर)
22 @1 ० 32 (५ र] 31) -- ८) एप "पितृभ्य
(0 "पिव्रोश्च) 20 णतु (च) -- ५) ए &१ घम
ग्याघेन (281 + “घस्य ) कीति
35 ४) प» ध््वानम् (10 धर्माख्यानम्) & हः 3
धमष्याधेन भागैव, 288 81 घर्मैमाख्यानसूत्तम -- <) 8 7
॥
74
(चन्गुभ 01-8 ६) 68 "विदां (4० श्तं) - ५) ए8 4
8 7 (6९८७])४ 71 3) & मुनिसत्तम , ए ते द्विजोत्तम
34 ह 00 84 - °) + [209 71 51 68134
प सुख(३५ "ख )श्राम्यतया (१५ व्य स्वया) ऽ1 71 3 +
81 > 70५ 71-8 6 61 ब्रह्मन्, 8५ विग्र (0 विदन्) -- °)
3 7001 0४0, 568४ स॒ह व मे गतः
(गना - 1700" 20702 13 19 © + जारण्य
-- 52 एण्याः 61 मारकद्धेयसमस्या प 7१७९ ए (गा
0 इण एक्क ०0706) एलणव्रनप छण पतित्रतो(78
धर्म॑म्याधो ) पाख्यान , ४० 1४ [९ 53 7 म् 88 एं ६0 समाप्त
-- 44199 11071 61 धर्मव्याधकौिकमवाद-, ©; दौक्षिक-
उ्याघस्तवादे पत्तिघ्तामाहान्म्यकथन -- 4९1 710 ( हप ०8,
एए01त8 0८ 060} त्रा 218, 003 70 214, (6
(3 ध्य एः) 209 69 4 [४5 (ज्य ) 211 -- 57012
70 1011 09 87, 71 56
{-@- 4 (६6८ ०00 206, 1 4 01-3 106 (फा)
40808४10 ) ६, 78888६8 हाप प 4 7 (० 21),
1९ 18 108 प 8016 ०१06८ [४88 {66८ दधत 190
(व ९८)
207
1 प्ण 1 -- ४) 23 द्युभ( कथा (४ प्प्दणड )
-- ८) 51 ह 21-3 6 88 यद्ास्विन ; 81-8 71 ८४74 6
दद तद्वा (0 तपस्विनम्)
]
[ 8 206 84
4099
165 37
19 38
8 207 1 ]
महामासे
[ माकेण्डेयसमास्यापर्वणि
२०७
वैरांपायन उचाच।
्रतेमा धर्मसंयुक्तां धर्मराजः कथां शुभाम् ।
पुनः पग्रच्छ तमृषिं माण्ड्यं तपस्िनम् ॥ १
युधिष्ठिर उवाच ।
कथमभिर्वनं यातः कथं चाप्यङ्खिराः पुरा ।
नषटऽग्ौ हव्यमयहदमिभूत्वा महानृषिः ॥ २
अमिर्यदा वेप एव बहुं चाख कर्मसु ।
दश्यते भगवन्सर्वमेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ २
कुमारश्च यथोत्पन्नो यथा चाग्नेः सुतोऽभवत् ।
यथा रुद्राच संभूतो गल्नायां छृत्तिफासु च ॥ ४
एतदिच्छाम्यहं तत्त; श्रोतुं भागेवनन्दन ।
वौतृहटममायिष्टो यथात्यं महामुने ॥ ५
मार्कण्डेय उवाच ।
त्राप्युदाहरन्तीममितिहदासं पुरातनम् ।
---------
2 ४) 61 10०ण च + 0५ 0061 वा ({०ः चा)
91 तया (1० पुरा) -- 4) 2381-3 771 74 2, ° 3 "युति;
7५61 3 + ४ "सुनि (0 'नृपि)
3 °} 8 (प्भ्व्नृ व् ©3) यथा (यद्रा) 2461
णक ग © + ति चैक (गः ध्येक) ¶) अन्निर्यदा षि वैको
~~ <) ५ स्वत्त (107 मयम्}
4 ४) [2४ या' ((गःचा) -- ८) 2: तया (10 यथा)
-- “) ० एत्तिफासुत (1० "सु च)
5 ४} 51 1 7५ 703 7018 ४ ध प8]) स्वित्त ५०
श्रोतु ए 701 7४7५ 6 63 "मत्तम (10 "नन्दन) - ९)
51 11 > युौवुष्ट मप्रगिष्टो -- ८) 1) 3 याः य) थान
ध्यरान्{ 1\4 11 3 ५ 261 एणा 73 0-+ टन् 3 {3 याथा
सष्य, 7961 3 ५ य(©) या} वाचम्य -- 4८९5, 73 7
१,11.31.
1017+ वक्तरि मे व्रह्मनितिष्टाममिम शुभम ।
7 ५) [५४ [2५ लया च, 23 यथोक्तो; १५6७५ यया दि (०
गृणान) - <} 7700701 + ८ उञ्य ({ग्स्र ) - 4 )
6४ + {निगपरि (रागि व) -- 467, प्र (कन्न
व 3] {१517१
10:9* पुराङ्निरा मारणो चचार् नप्र उत्तमम्!
|
यथा छद्धो हुतवहस्तपसतपं वनं गतः ॥। ६
यथा च भगवानमनिः खयमेवा्गिराभवत् ।
संतापयन्खभ्रभया नाशयंस्तिमिराणि च ॥ ७
आश्रमस्थो महाभागो हव्यवाईं विशेषयन् ।
तथा स भूता तु तदा जगत्सवं प्रकाशयन् ॥ ८
तपरं हुतथुक्संतप्तस्तस्य तेजसा ।
भृषं ग्लानशच तेजस्वी न स रिचित्मरजज्ञिवान् ॥ ९
अथ संचिन्तयामास भगवान्हन्यवाहनः ।
अन्योऽथिरिह लोकानां ब्रह्मणा संप्रनतितः।
अभि विप्रनष्टं हि तप्यमानस्य मे तपः ॥ १०
कथममिः पुनरहं भवेयमिति चिन्त सः ।
अपर्यदभिवह्टोकांसापयन्तं महायुनिम् ॥ ११
सोपासरष॑च्छनै्भीतस्तथुवाच तदाङ्खिराः ।
सीघ्रमेव भवखामिस्त्वं पुनर्लोकभावनः ।
{ {६8 76 नतम् (0 तप) ]
8 °) 8 (०००्०)४ 68) माघ्रमस्य 51 ए» 7८ "वाहो
(0 "मागो ) - ?) 7५ 703 75 ©1 8 विदोपयत् (ण
"यन्ू) -- <) 59 ध © यथा, 2 तदा; 8५ यद्वा (णि
तथा) द, 8, भूत्वा त्तु स, 61 तु मूर्वा स; © + [लिब्नि
भूवा तु (9 म भूर्वा तु) ५ तथा भूष्वा तथा चाप्निट
-- ८) 8 001 7301 + ० &3 1 व्यकाद्रायत् (0041701 ॥
"यन् ) (10 प्रका )
9 ^) एष + 238 4 70 701 36 (तु, 7237161 स
(10 च) ८ तपश्वरन्हुतवह -- >) 1 सप्तािश (0
मत्स) 116७4 सु 7961 चस (णप तस्य) - ९)
51 7 7५ 71- 5 कृद्रो (10 शश) ए» रीनस्तु; 8+
मानश्च (10 गान") -- °) ५ 53 7० 701-+ ०७8 च (ण
स) 7@ 2 ५ न क्रिचिष्मतिजक्ञिवान्
10 <) 61 ज 3 कोन्यो (0 मन्यो) 613 4द्व
(ण षह) - ०) 476 4 साद्यगः 81 34 701 7
7५ ° ©3 सप्रकल्पित , 2० 7०5 "कीरसिति - “) 7;
प्रविनष्ट, १ {0५ 188 विप्रणष्ट -- ") ५३ पृ ते ({०पमे)
79 तेजमा (ध्ण्मेचप)
11 >) 1 + 7० 703 7 $ $ ितयनू (10 चिन्त
|
आङ्धिर्सम् |
विज्ञातश्चासि रकेषु चिषु संखानचारिषु ॥ १२
त्वममर अ्रथमः सुटो ब्रह्मणा तिमिरापदः ।
ख्यानं प्रतिपद्ख शीघमेव तमोनुद् ।॥ १३
अग्निरुवाच ।
नटकीरविरदं सोके भवाञ्नाते हुताशनः ।
भवन्तमेव ज्ञायन्ति पावर्क च तु मां जनाः ॥ १४
निक्िपाम्यहमभित्वं त्वमभि प्रथमो सव ।
भविष्यामि द्ितीयोऽं प्राजापत्यक एव च ॥ १५
अदिरा उघाच)
कुर पण्यं प्रजाखर्म्यं मयाध्चिस्तिमिरापदः ।
आरण्यकपवै
मां च देव इुरुष्वामे प्रथम पुत्रमञ्धसा ॥ १६
माकैण्डेय उवाच ।
तच्छ्रत्वा ङ्गिरसो वाक्यं जातवेदास्तथाकरोत् ।
राजन्ब्रहस्पतिर्नाम तस्याप्यद्धिरसः सुतः ॥ १७
ज्ञात्वा प्रथमजं त॑ तु वहेराङ्धिरसं सुतम् ।
उपेत्य देवाः पप्रच्छुः कार्णं तत्र भारत ॥ १८
स तु पृष्टस्तदा देवैस्ततः कारणमत्रवीद् ।
प्रतयगृह्गस्तु देवाश तद्वचोऽङ्गिरसस्तदा ।॥ १९
अत्र नानाविधानग्रीन्प्रवक्ष्यामि महाग्रभान् )
कर्मभिवैहुभिः ख्यातानानात्वं नाह्मणेषिवह् ॥ २०
इति धीमष्ामारते आरण्यकपर्यणि सप्ताधिकद्धिङाततमो ऽव्याय ॥ २०७ ॥
स }) ~ <) ए 70 16 सोपद्य' (10 सपर्य }
12 °) 72०2 © 7 सोपमर्पत्, 1 सोपरयत 51
तत्तो, वतु त, 13 क्षणि (1० कनैर) -- ४) 51 11 39
©1 सतो" (10 तदाः) -- ५) ह 7 + मावन - °)
्\ 376५४ + [जापि (गप{भुनि) -- !) = 1 179 11:
ह 2 स( ए स)स्थानुचारिपु , ६४००८८०६, ए + + सस्थाणु ,
79 3 ५ सस्थाणु , © + स्थावर , \५\ सस्थस्ुः ©" त्रि
स्थानप्रचारिषु € 8 7 10 68,&०0 2 एर 5 सस्थान
चारिन्
{5 ०} ए {01 9) 0५6 &8 सन्नि (०स्चे) 51
(88}) प्रथमं 210 ह्मण + 8 7 04 5 61 5 741
प्रथम (1०८ म") 3 724 तिभिरापष् -- ^€: 13५१, 70
16408 16०4, 1-९0९211174 1६ ए 1४8 [0706 [1६८6 -- ९) ए 3
16 ¶ 71 स्व स्थान, ए3-4 7003 73 सस्थान -- °) ए+ ग
समो
15 °) 1 3 विक्षेष्याः (17० निक्षिपाः) -- ५) €
{1 3 "पल्याञ्चिरेव च, 83 "पल्यस्तथव च, 5५ 6144
"पलयस् (+ ४ "पल्य ) वंथकत
{6 8०० 16० - °) ए) 3 0९1 0 प्रजास्वस्य,
4 01 ५ सर्म, 125 "स्वरम, ए५ “सुस्व, ©) 9 प्रजस््ाम्य
-- ०) ऽ एज ञद्ने (० भसि) ^ ?श्क 188 "पष्ट
-- <) + देह , 88 7५ देर (णप देव ) -- °) ए» भोलसा
(0 मज्जसा)
17 °) 01 23 72+-5 ©3 तदा (गत्वा) - °)
3 तथा' (10 तस्या )
18 °) पा युध्वा (प क्ञत्वा) ४ तु प्रधम (0
प्रथम) &1 ए पुत्र (गि तत्तु) -- ४) 51 @" वद्धिम्
(0 हविर्) 5 ऽ 81 3 119 6गु1 61 + 1४3 अगिरस
(प आदिर) - ए 0 18०4, 7) 0 (एष }
18°-194
19 9० 19 (५ र] 18) - °) ©1 ततो, ७
तथा (‡" तदा) -- ४) 61 त त (10 तत्त) -- <) 5
ए 3 प्रतिगृ्यतु, 13 08 5 8 (6षूव्लु 68) प्र्यगरह्धत
-- °) 51 तद्धा"; 88 तद्वाचा (ण तटचो" ४७ 1 {68 }
5१ ए" १ गता , 75 तथा (० तदा } 4 सुतमगिरस तदा
20 °) 8 70 (7003 फहु) 71 4 ९७3 तम्र (0
अच्र) -- °) ए\ 8 7 (९षप्क 7013 8) 0७3 नानार्थौन्
(9 नानात्व) 3 + 7०701 3 [इतिः 8 (कण्छ 88)
[जपि (ग दहि)
(0गना४०० ~ 2० 0 &§1 ए3 19 813 4
आरण्य -- 5? 20ौण्यः, 91 मार्क॑डेयसमस्या (1911०९७
5 जागिरस) 517 ए2-+ 7 ‰{ (भा 0० इषाः एक्फथ्ण
एष्ा8) फशप्ना छपर आभिरस - 4४ 77 81
अगिरसोरपत्ति', © सगिरसग्रजाकथन् -- 427 10
(8६०७8, पणपत्इ ०४ ए०्र\ } , 791 (धक (0 }) 216 , एण
१16, 01219, ¶ 61 व (3 ध 71 ) 210, 64 + क
(०६ ) %19 -- §1०12 १० 71 ० %2, 71 21
208
1 ०) &1 [+ 3 03 73 81 8 ब्राह्मणो (ण्वि ) -- °)
51 ए 3 ए1 + एणा 9 7, ० 63 तस्याभवस् श्युभा ( 51
ए ऽ सुता) मार्या , 8 3 71 तस्यापि च शुमा माया; 73 ¶५
[ 748 |
{5 207 20
© 3 14121
(3.14,
8 208. 1 ]
महामारते
[ माकैण्डेयसमास्यापर्वैणि
२०८
मार्कण्डेय उवाच ।
ब्रह्मणो यस्वरतीयस्त पुत्रः इरुकलोदद ।
तस्यापवसुता भार्या प्रजास्तस्यापि मे शृणु ॥ १
बृहज्ज्योतिदहत्कीतिंददद्रदा वहन्मनाः
वृहत्मन््ो बृहद्धासस्तथा राजन्तरहस्पतिः
प्रजासु तासु सर्वाय स्पेणाप्रतिमाभवत् ।
देवी भामती नाम प्रथमाद्धिरसः सुता ॥ ३
भूतानामेव स्वेषां यस्यां रागस्तदा भवत् ।
रागाद्रागेति यामाहुदिंतीयाद्धिरसः सुता ॥ ४
॥९
यां कपदिसुतामाहुररयादय्येति देहिनः
तनुत्वात्सा सिनीवाटी दतीयाद्धिरसः सुता ॥ ५
पद्यत्य्चिष्मती भामिरहविर्भिश्च हविष्मती ।
पष्ठीमङ्गिरसः कन्यां पुण्यामाहुरैविष्मतीम् ॥ ६
मदामचेप्वाद्खिरसी दीप्तिमत्सु महामती ।
महामतीति विख्याता सप्नमी कथ्यते सुता 1 ७
यां तु दृष्ट भगवतीं जनः इदूकदायते ।
एकानंशेति यामाहुः कुहुमद्धिरसः सुताम् ॥ ८
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि यणएाचिकरद्धिराततमो ऽध्याय ॥ २०८ ॥
89 ५ तस्यापि वसुदा (123 "जा, 73 3८८ 7 "मा, ७५ "घा)
भाया, 2५ तस्यवाथामवन्भायौ , € तस्याभृद्रसुधा मायो
% ©” सुषु मातीनि सुभा 1 शुभा इति परेऽपि मव
ग्राद्या 1 ‰ - ५) 71-3 77 4-9 &3 तस्यां च मे, 72८
तस्यामिमे ({0प तस्यापि मे)
2 °) 51 ए 7४ 3 प्रारज्योतिंवं (1० वृटज्ज्योतिर्)
81-3 76 70 124 6 63 धण०57 “ज्ज्योतिर् ४०0 “स्कीर्तिर्
~ प्र 00 9-4° -- ०) & ५ वृहत्तेजा, 08 बह्यन््रह्या
(1०1 बरहदरह्या) -- ८) 51 ए1 > 4 713 "सपुत्रो ( {० “नमन्तरो )
2» "दान्, #11 "दामा (0 "दास् )
3 प्रण 3 (५ र्1 2) -- ४) 03 ज “्रतिमो, 7५
© ५ “जुपमो" (10 "प्रतिमा ) ~ त ० 8०-5४
4 100 4०, षर 4 (न रा 2,8) -- °)
इद (101 एव ) -- ४) 51 7० यस्या, ¶५ येपां ({०प यस्या)
© + तथाभवत्, एध प्रवतेते, {+ सदाभवत् -- ८) &1
1 2 रागो(51 "को ) द्रेकेति, 72 3 ७५7 रागाद्राके्ति ग
61 3 173 प्राहुर् ({0" आहुर् ) -- °) + ८४ एणा 709
7 3 + ५ सुता (07 सुता)
5 पृष ० 6० (भ र] 8), 7: ० (्ष्फा) 5
-- °) ऽ कामदि › ए, कामि , 7" काम षि, 75 कामदा,
2५ कपर्दी 1 ए 9 यांकरदंमीतिते प्राहुर् -- °) 21 तच्र
स्वमौ , &५ तनुष्वात्तं 22 71 5 शिनीवारी -- 6 थः 5,
8 >6४8 8
6 1 0 6" -- °) {+ 7» पड्यती , ए; » 16 ०8
71 चतुर्थी, 8 (1 ०० ) पचमी (० पक्यती) &1 7५ +
|
744
31 3703 8 वृ ध माति; 29 + तानिर्, © + नाप्ना (णः
भाभिर्) -- 7५ 0 (1४]] ) {0 भामि' (19 °) ण
"प्पती (102) -- ०) ऽ षए्रा उतु (नःच) 1 +~
हविप्मद्धिर् (107 हविभिश्च) 1४ 5 दतिष्मतीं 21 37
०9 दीप्तादीपिश्च पचमी -- ^) 7063 49 चागि (०
अद्धि") ©1 पचागिरमकन्यासु -- °) ४3 + 53 700 71
2 मदि" (10? हवि")
7 °) §1 आाविरामीद्, 11 * अरमत (0 भाद्गिरमी)
-- °) 13 4 120 73 ५ 696) 3 महामते (©) "ते ); 0;
मष्टीपतते, © महाद्युति ; ७५ महायनि (7० "मती) -- ^)
ग् तु (1 [ह]ति) 7 विज्ञेया (1०) वरिरयाता) -- ^)
721 तुसा (07 सुता)
8 8२९०5 8 प्ठिः5 -- °) 8 3 2५ 7003 7 3
१५ कुषकुष्ठा -- °) 517२1 > एकेनाशेन, 71 ©1 3 प
प्का(५ "वा )नगे( 721 "ते )ति, 5 एकदैवेति ; © एकायनेति;
© एकानिकेति (1० एकानदोति) 81-3 0 7+ ० ए 63
ताम् (10 याम्) -- ०) 7 61 ४: चतुर्धीमगिरसुता, € +
111 चतुर्ष्वगिरस सुता
एजग०प एण 11 8 (6२८०0 &उ ) -- कामता प्या
51 ए 703 आरण्य -- 577 70740 1 $ 4 8 763
(घा ० हप) कता णार प्रणा6) फठ्पप्नण्ण गणड जाभिरम
-- 4@7# 20 (टपा, पणातड 0 0000) ण
217, 003 216, 7 220 -- गुद 70 णा छ
[7 8
]
आब्विग्सम् ]
आरण्यकरपव
[8 209 9
+
मार्कण्डेय उवाच |
बहस्पतेशान्द्रमसी भा्यभूद्या यज्रखिनी ।
अग्रीन्साजनयत्पुण्यान्पडेकां चापि पुत्रिफाम् ॥ १
आहुतिष्वेव यस्यागरेहंविपाच्यं विधीयते ।
सोऽग्निहस्पतेः पुत्रः शंुर्माम महाप्रभः ॥ २
नचातुमास्येषु यस्येएटयामश्वमेषेऽग्रजः पद्यु; ।
^^
ंयोरपरतिमा भायां स्या सत्या च धर्मजा ।
अग्निस्तस्य सुतो दीप्रसिखः कन्याश सुव्रताः ॥ ४
209
1 ¶ 61 21० 6 तट -- °) ©1 चष्यन्योतेद्य, ध
मदीपनरः (107 बर्टस्पतेच््) 1 चद्रममो (1०7 चान्द्रममी )
-- 2) 2५ चा त्रम (प मार्याभूद्या) 5 1 3 4
7८ 71 [माषीद्या, इञ 7203 72 8 पा याभृदू, ठ
©2 ५ भूत्वा, ए चामृटु (० [ुमूद्या) -- ^) 72८ 703
सजन, €+ चातन (10 माजन") 51 ए 7० 703 1)1-3 5
पुत्रान ((0? ुण्यानू)
2 ^) 51 1{1-3 23 जाहुतैयु , ए५ 7: सुहुठषु, 2» ज्ुतेषु;
1 प अतिथिषु 1 [हव (०८ [पाव) 2518 (6८6६ 63)
यस्याय्रे -- *)§ ए 71 2 एविग्वाज्य, 282 2णा 23 4
प्रादय, 1९ 973 १ ©2 ५ ॐ “रज्य, 81 “प्प्राज्य (०८ "पाज्य)
-- <) 2५ सर्निर् (1० मोऽ्निर्) -- °) 1 ४? श्ाय्युर्
(07 शद्) 4 6 -प्रञचु 51 यषा ; 33 001 प, ८
©3 “त्रत (० “प्रम )}
ॐ ^) §1 हा 3 7 इष्टिर्, € + दृष्टम् (1० इ्टयाम् )
-- °) 5) ए1 + [ऽ]ष्यजः (0 ऽग्रज') हए3 703 प्रु" (0
पञ) (४ जश्वतेघेपु य पञ्चः, ७1 मेघ इति श्चुत, © 4
"मेघाग्रम।गमूत्. ~ ^) 51 1 3 4 7८ 73722 $ ५ दीप्ता
(7: 3 “सोचिर्भिर्, ए द्रीिरभ्निर्, 5 © ५ ह दीिज्वा
(61 प्रा "जा)रर्, 23 दीप्तो श्वन् (ए 85 10 {ल} , ए त
© भः द्रीस््वारग् 51 अनीकाश्नर्, ह 2 अनेकारैर्, 70
703 7: 3 अनेकासिर्, (1 & + अनेकामेर्, © अनेकार्टर्
-- °) 51 11 3 नच्निपिग्रोय, एऽ ८5 7५ 708 71 8 6 ॐ
रेषोय, 21 यप्र , 2; वेघोध, प्र५ "छोमोथः; १ @1 3 +
५ जन्नीपोमोय
94 [
प्रथमेनाल्यभागेन पूज्यते योऽभिरध्वरे ।
अभ्चिस्तस्य भरदाजः प्रथमः पुत्र उच्यते ॥ ५
पार्णमास्येषु सर्वेषु हविपाज्यं सुवोचतमू् ।
भरतो नामतः सोऽगिर्हितीयः शंयुतः सुतः ॥ 8
तिसः कन्या भवन्त्यन्या यासां स भरतः पतिः ।
भरतस्तु सुतस्तस्य भरर्येका च पुत्रिका ॥ ७
भ्रतो भरतस्याग्नेः पावकस्तु प्रजापतेः ।
महानयर्थमहितस्तथा भरतसत्तम ॥ ८
भरद्वाजस्य भाया तु वीरा वीर पिण्डद्ः । १३2
38
9
17
4 २) &113 480 3 (पा 85 1716६) 0 8 सलास्र,
131 0८ 708 (517 777 ) गृभ् सत्याय, 121 7 14 6 83
सल्ाथ, 75 सलाद (0 सला च) ©1 3 + धर्मज -- ^)
51 ए 7८ 129 8 ऽ तस्या (1० तस्य) -- ०) 8: तस्या" ( {01
तिस) 51 ह्1-8 75 सुप्रभा (0 प्रता)
5 ०)¶ © ५ सोन्निर् (0 योऽत्चिर्) -- ^) 1 8
अन्न" (10 जच्नि')
6 °) 1 8 ए! + 2८ 79 0५ पौभैमातेषु -- ४) 51
ह 718 5 इविप्वाज्य, 8 (५५०्¢ ©) हविराज्य 51
सखवोद्यत।, 7र1 सवोच्यता, एः शरु्च्युत{, ए 8 128 श्चवोद्यत ›
ए+ श्चुचो", 7: प्रचोदित, 7४ सरचोयष् 125 हटविष्वाच्येपु
चोद्यत - ^) 51 7 5 पा "तो नाम नस्यानेर् (ष्टा ?
1 ह पा "चिर्) - ५) 51 1 3 श्रायच , ए 4 33 4
1 8 सदयुत › ए सयत , 8 ( €ष्ण्श © 3) द्ायुजः
7 °) 51 ए 3 75 [मुमवन्, ह+ (70 98 1 {९४ )
भरति ({० भवन्ति) -- <) 72 8 ¶9 ©! 3 4 भारतस्तु,
ए भारति" (1० भरत) -- ५) ए 4 {1-8 6 भवलेका,
ए 8 (८९८९६७४) भारयेका 52 75 कन्यका (10 पुत्रिका }
8 ०) 511 3 अद्ुतो , 7201-8 भारती, 8 (65०० &8 )
भारते (11: ^तिर्) (0 भरतो) 3 2: 3 मारतस्य ५8
2 7८ भस्नि (2: पि), 72४ 5 स्मरे (गभन्ने) - 2) एष
श्रनायव, 29 717 &1 3 ५ "यते 7; 3 "पत्ते (07 "पत )
61 ए" पावकश्वाप्यजायतः; 1 पावकस्यापि जायत" ; 7० 723
1 पावकः समजायत -- ^) ए५ "सहितस; 701 2 व
&1-3 "ममित ({०८"मदितस्) 51 ए1 3 महानकश्च मद्िपस्
9 °) 51 नारद्राजस्य ४ मायाया -- °) ए+ पुत्रा
(प्वीरा) ए 34 8 7 1४ (४ ध्यः ) 688 वीरस्य
745 |
8 ‰09 9 ]
प्राहरब्येन वस्येव्यां सोमस्येव दविजाः शनैः ॥ ९
हविपा यो हितीयेन सोमेन सद् युज्यते ।
रथप्रभू रथध्वानः कुम्भरेताः स उच्यते ॥ १०
सरय्वां जनयत्सिद्धि भां माभिः समादृणोत् ।
आगम्नेयमानयननित्यमाहानेप्वेषप कथ्यते ॥ ११
यस्तु न च्यवते नित्यं यश्चसा वर्वसा धिया ।
अग्निर्निर्च्यवनो नाम प्रथिवीं स्तौति केवलम् ॥ १२
चिपाप्मा कटुपै्क्तो विञ्ुद्धशाधिपा ज्वलन् ।
पिपापोऽग्निः सुतस्तस्य सत्यः समयकर्मसु ॥ १३
आकरो्रतां हि भूतानां यः करोति दिं निष्छृतिमू ।
15 ५137 (0००! 725) 68 पिडदा - ८) [९8 4 0 8
श्रयेष्टधा, 7 10८ 70108 ¶1 (ल य)स्याज्य, 0४ यष्टा ५.
©1 # यसखेज्यां
10 °) §1 ६1 3 रथप्रोभो; ५ 103 61 + श्रु (ण
प्रभू) + 72 71 61 8 ध रथाध्वान (27, रयाध्यान )
+ रथरभूतरवाध्वान -- ०) §1 11 ) स्कमरेता', 2 कुम
रेफा 51 1 2 कथ्यते (107 उच्यते)
11 °) ६००७ 1188 श्रर्या 5114 + 2: 8 08 ४
6४ जनयन् -- ४) 51 118 713 ८ मोम (7० भातु)
-- °} §1 1) > अक्तिय ({०ः नाननेयम्) 511 9 मानम,
[९४ 71 ्ानयेन्, 6 + अनयन (10 जानयनच) ©> +
मिध्यम्, ए मध्यम् ({०ः निलयम्) -- °) 61 113 703
71 8 581 ्ाह्नेप्ेव, 74 81 3 761 7001 070५4 6
७१ "ने दप; 2० “नेष्वरेपु; 73 ने दयेव; 79 "ने प्प, 69 +
मिथ्यो नान्नप 51 13 28 06 003 71 8 6 श्रूयते; ए
1091 ० 09 4 6 193 65 सूय ({0 कथ्य' )
12 ०) 5) तेजमा (0 वचा) -- °) 11 सोभिर् (10
जश्षिर्) 51 निच्याषनो , 1» निम्बवनो , ८1 विश्वच्यवो ,
टुदच्यवनो, © न च्यवनो, © + निच्यवनो -- ५) §1
पृथिव्यां एः सोभवलयभिसेचित (५ 144)
13 °) 19 671 3 पापाध्मा, 6+ किपाप' (101 विपाप्मा)
7०१ 61 प" फद्पव' (० कुव" } -- °) §\ चिचाप्योः ,
1 निवापो", 7ए५ विपाप्यो*; 19 ८ 72 3 निवापाः, 23
चिपाप्मा" , 6५ विपाफो" (ण विपापो) -- 0) (9 © + ए
योज्य , 61 योग्य 21 ० समयकर्ङृत, 5‡ 8 11 7५ 6
&3 "धर्महृत्, 7" © "कर्मणि
14 °) 4 29-५ एन एणा 78 त् 68 नक्रोक्नताः 51
157८ 2 9 5 तु भूताना, 8 (०९७ा)६ @8) नराणा दहि
-- ०) 519 ५21 8 ५ 70० 015 वृष त दिह; एए
|
महाभा
[ माैण्डेयसमास्यापर्वणि
अग्निः स निष्कृतिनीम शोभयल्यमिसेवितः ॥ १४
अलुदरूजन्ति येनेह वेदनाताः खयं जनाः ।
तस्य पुत्रः खनो नाम पावकः स रुजस्करः ॥ १५
यस्तु विश्वस्य जगतो बुद्धिमाक्रम्य तिष्टति ।
तं प्राहुरध्यात्मविदो विश्वजिन्नाम पावकम् ॥ १६
अन्तराग्निः धितो यो हि भक्तं पचति देहिनाम् ।
स यतने विश्वश्रुद् नाम सर्वलोकेषु भारत ॥ १७
ब्रह्मचारी यतात्मा च सततं विपुलव्रतः ।
बराह्मणाः पूजयन्त्येनं पाकयन्नेपु पात्रकम् ॥ १८
प्रथितो मोपतिनीम नदी यखामवत्पिया ।
[हा्ि, 61 न (द्धि) - ४) 5) 73 7) 683 + श्नोघः
(19 श्नोभः) 77875 [आति ((गम {जानि ) ५ "मेग्यठ,
164 73 1) 7118 11 6 "पेचित , 1201 1 63 “मेवरितत, 7
11 सेवित्त, 72+ "पेचित्ते
15 2) रा वेदनार्थाः, 64 "नार्य ~ °) ए8-370ए
७8 सल्यपुत्र॒ 11 3 स्वरो, 2" सुरो, 8 + सुनो; 0९ सुमो
(10 म्बनो ) -- ८) 511६ 718 5 समजायत , ए ((०ापा६)
सुरचिभास्कर (107 सरुजः)
16 @&1 न्तः 16-21 2८6 $ 211 7, प पयव
पलप पतः 3 %11 6 -- ०) 511) निष्क्रम्य (णः वरिश्रख)
-- °) ©1 प्राहुरध्याप्मव्रिदुपो -- 4) 51 7 7: 5 विश्वन
(10 जिन्)
17 °) 23४ 26 7001 03174 0 63 2 अतरन्निः एज 4
13) 8 4 00701 + 568 स्मृतो {णः धरितो) ४५8 7
721 ५4 6 3 तु, &1 त्र ([०८दहि) - °) 71 713 70
79 8१61 3 + प्स (व'स-, 61य) जज्ञे 23 "सुजान;
५ “जिन्नाम (10 "ञुद् नाम) -- ५) 61 धि सर्व॑लोकेशवरे्वरः.
18 °) 8५ 7; नितात्मा (णय) §11४ 8 715
तु (च) -- ") 763 + श्रम (णः शच्रत ) ~ ^) 6
पूजयतो च; 1 "यतेय -- ५) 511 3 76 "यक्ञेन (णिः
यक्षेषु)
19 °) §1 रा पा प्रथिता; 3 प्राधिता, ह3 01 3 ए
पतितो; 1५५ पतिता; 2 7० 7० 78 4 6 (9 (ए (ण्णः ) 63
पतिन्ना, 05 पापको (1० प्रयि) 51 71-3 87 (क्म
71 3 8) 7 (0 न्नः } 61 3 1 गोमती (0 गोपतिर्)
-- °) 7 मायौ ({0प्यस्या) - °) 5173 48134
भ्ण सर्वाणि ४० कर्माणि -- ०) 281 शप 8 04 6 ©
धमेक्मभि (53 णण सर्वकर्मभि ); 701 धर्मकर्तूमि } 7
©1 3 + कमभि सदा, ध धर्म॑मेतव
746 ]
क - चष
आद्विरसम् ]
तस्मिन्सर्वाणि कमीणि क्रियन्ते कर्मकर्व॑भिः ॥ १९
वडवायरुखः पिवत्यम्भो योऽसौ परमदास्णः ।
उर्ष्वभामृर्यभाट् नाम कवि प्राणाधितस्तु सः ॥ २०
उदारं हविरस्य गृहे निलय प्रदीयते ।
ततः सिष्टं भवेदाल्यं सिष्टकृत्परमः स्मरतः ॥ २१
यः प्रनन्तेषु भूतेषु मन्दुर्मवति पाकः ।
क्रोधस्य तु रसो जत्रे मन्यती चाथ पूतिका ।
सआरण्यकपर्वं
{ 8 209 28
स्वाहेति दारुणा क्रूरा सर्वभूतेएु तिष्ठति ॥ २२
त्रिदिवे यख सच्छो नास्ति रूपेण कश्चन ।
अतुरयत्वाक्कृतो देवैर्नान्ना कामस्तु पावकः ॥ २३
संदपाद्वारयन्कों धन्वी सग्बी रथे स्थितः ।
समरे नाशयेच्छघरूनमोधो नाम पावक; ॥ २४
उक्यो नास महाभाग त्रिमिरुक्यैरमिष्टुतः ।
महावाचं त्जनयत्सकामाश्व हि य॑विदुः ।॥ २५
श्नि श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि नवाधिकदिश्चनतसो ऽध्याय, ॥ २०९ ॥
20 °) प्ररएलणश्ा८1 51 7; बडवानम्य , 8 (81 ए 88
19 ६७८} 70 74 ० &8 "वानि", 70 "वन्न ({० "सुख }
8 (९८०६३) [जापो (० [ख]म्मो ) -- <) ए+ उर्प्वसुग्,
© बराह (0 "भाग्) + पा "सुद् नाम, 1 "दृष्टिश्च
(10 "माद नाम) -- °) ४5 कटिः (० कवि)
10+ 6 य (म्म)
21 &1 पा 3 ताप (ष्फ ) 21 - °) 81 8
उद्रग्बार् ए + 01-3 अवीर्, 2 भवीर् (10 हविर्)
-- 212=3 211 1४ -- °) र न्विष्टो+ ¶५ ©> 4
तुष्टो , 61 च्िष्टो (07 भ्विष्ट) ४ ©1 [इ] मवद् ({0र भवेद् )
ए 4 01-3 ४ घ भ्राद्य, 7 & 3 4 यद्या (0 आस्य)
-- °) $ ५ 0001-3 भनु ; 7:64 4 तत (०प्स्ग्रत )
22 २2० (ष्ण ) 8 211 11०४ -- ०) ¬ प्रयातेषु
{07 प्रश्चान्नेः) -- ”} व् @ 3 ५ 3 नावि", भा प्रा
(1० मन्यु) -- ष्टः ११५०, [८५ 101-8 18
1049* मन्दुमा्राम मगगान्भिरेव मद्रात्ररः ।
आरण्यानि चया भ्राम्यान्यो दहन्सप्रकादाने ।
म्वय्रमुन्पनिन श्रीमान््रदिमान्नाम पावक" 1;
र 15 § (€न्न्ल्)४ 683) 198
1050* श्नोध" म तु महातेजा विनेयः सवरदरेहिपु ।
-- धृ ० 7 22८ फ ६0 28 -- ८} म 83 क्रद्धस्य
(ष्नछेव') उख (गतु) 51 1 3 रथो, 2, 2 3
{5८7 77 85 10 {ल} ५ ए २ स्ने, ¶५ & +
कणे (गर्यो) -- °) 51 ह) 3 मन्युरीच्रा च (० मन्यती
चाय) ऽ + £ 1८ 7 03-८ 7> मन्यनी ( 7073 मन्येत) ,
83 मन्प्रते (0 मस्य्री) ह+ चाणि , 54 (४ नाम, 71
चापि, 702 ऽ च्रापि, 7, वाप्य, 02 4 चाम्य (0 चाथ)
& मवी चापि सुपुत्रिा, 7 मन्यन्ती चाथ पुत्रि ~ *)
1463 4 7 हिति (णःस्व्रा) 8 (श्त्लः ४, वप ठ)
श्््ा (० रूर) -- 1) + (ष्टेषु (ण "भूतेपु) ए
ग्ट (0 निष्ट )}
23 १० 25 (५ ९} 22) - °) 1 05 +
©» सतुलस्वाद् -- °) 7 नाम देवैस्तु, 61 नान्ना वेदस्तु
(10 नाश्ना कामस्तु)
24 °) षा 2370; 6 सघर्पाद् ‡ 03 पचः सकपौद् , & ५
सर्वेषा (० सहपौद्) &1 ए 26 वारयन्, ५ 73 ४
च्रारयेत्र, 73 धारयेत् (9? धारयन्) 6५ पोधान् -- °)
53 सुश्री (ठ 28 10 प), + स्वद्धी ({0प्ख्लग्दी) 71
रथस्तव - ८) 722 23 2४ समये (ग "रे) 5 8
84 1५४ 01-3 8 (6०87४ ©} नाद्रायन्
25 °) 51 3 उक्ते, ए + दस्यो , 7० 73 8 ( {41011
गृ1 ©3) उक्थ्यो , 71 उक्थर्, 73 उदो (० उक्थो) +
& नामा 3 3 67961 ‡ 4 महाभागस - ८) 51
उक्र, 70८ 03 + दस्येर्, ४९१ ५ उक्ष्मेर् 1५ परि" (७
अमि") -- °) §1 1 3 "भाग , ८+ "राजन्, 72४ "वात, गृ"
पा, पृ "वर्थ, @1 3 + "वर्यं (0 "वाच) हञतु जनः,
@& ध च जन ({0 स्वजन }) -- ८) 51 ए! 3 साकमश्च,
3 पकामास्व, + सकामम्त; 00 0 724 6 समाश्वस, 11 6
सक्ामस्व, 7४ 3 सकाम त, &@ समावराम 5! 71386
@षद्ित (ह्ष्तद्), 03 हव (हिय)
गण्य ० 1४ 1५४ ~ द्धम 247 51 ए
073 79 ©3 + आरण्य -- 527 07007; © 113 सार्कटेय
सम( 3 "मा)स्या ({गान्कत्त् प ठ एए आगिरस) €
1 3 + 8 72 (भा न्फ इणछ-ृद्मएक्षप पदण6) फलि
छण अगिरम -- वाण 7 ग 62 3 जा((कवलोगि
रसप्रजाकथन - 4दाध/ 7० (9हप्यः७8, एवह ० 10४7 )
71 (5 79 }) 918, 720 217, 721 221, 7 @ 3
फ (य 7 ) 211, &3 + 3 (ग) 213 -- अनथ
70 णा 93 25, एक
[ 747 |
€ 3 16
8 3 30
1“ 3 8
02
960
12
3
8 288 8 ]
सा ते प्राणान्मादप्य गमिष्यति न संशयः ॥ २
जीवतां करुते कार्यं पिता साता सुतास्तथा ।
ये चान्ये वान्धवाः केचिष्टोकेऽस्मिन्पुरूपर्षभ ।
राजानश्च नरव्याघ्र पौरुषेण निवोध तत् ॥ ४
कीतिश्च जीवतः साध्वी पुरुपख महाद्युते ।
मृतख कीर्त्या किं कायं भस्मीभूतख देहिनः ।
मृतः कीर्पिं न जानाति जीवन्कीर्तिं समश्नुते ॥ ५
मृत कीतिर्म्यखय यथा मासा गतायुपः ।
अहं तु स्वां त्रवीम्येतद्धक्तोऽसीति हितेप्सया ॥ &
भक्तिमन्तो हि मे रक्ष्या इत्येतेनापि हेतुना ।
भक्तोऽयं परया भक्त्या मामित्येव महाज ।
ममापि भक्तिरुत्प्ना स सं ऊरु वचो मम ॥ ७
अस्ति चात्र परं किंचिदृध्यात्मं देवनिर्मितम् ।
अतश्च त्वां ववीम्पेतच्ियतामविशद्या ॥ ८
4 °) 11 3 2५ ४ जीवत , 78 + 720 7018 जीवता
18 क्रियते, ¶ 1 9 + कुत (01 कुरते) -- ४) 288 4 170
173 + 7091 3 + सुतस्तथा, धि तथा सुता (7 ४087 )
~ (८) 7४ ५ 01 8 पुरूपेण (+ हदयेन ) , 8 (०५०]) &8)
पुरपाणां (1० पौरुचेण)
5 6०० = (शाः ) 192 -- °) (8 गु &@1 + जीवित
(10 जीवत ) - °) 23 720 70134 6 गग 88 जानीते
(101 जानाति)
6 °) 1 3 दहि (गतु) 3 001 खा (1० स्वां)
71 ततो; एषव्वाप्रं ([गतुसवां) ध [प्पुर्व {० [एतद् )
-- ५) 70५ 0 भोक्ता" (०८ भक्तो ) 7, ०68 हिते मया
(१५४ "प्या )
7 °) [ए 3 रक्ष्याश्च, 7४ 634 ते रक्ष्या (19 नेर)
-- ०) ह 2०70 9 ४७५ + [भ)नेन (0 [ए्तिन) -- °)
1 3य', 720 70) [अति (० ञ्य) - °) 7: &५ [एव
(101 [एव ) -- ^) एवा [1 सद्य, 5 स्र (0 स त्व)
8 ^) 3 नात्र; 8 (००७ वर, 8) चापि (09 चात्र)
-- ४) 70708 + 47069 दैव ; 71 चेद" (9 देव") -- °)
19 8 79 तत" (70 जत) ा-3 7) सखा) ¶\ 61 [सह्
(101 स्ष() -- °) 71 चाविद्यकय , 12४ मा चिचास्य
9 ) 3 च यज् (10 स्वया) 6 ख्यातु (01 क्तात्तु)
10 १) ८7 उत्वा [[गसर) &13\ मे (10
तत्) - °) 1 उमास्रते, एमा चास; १७1३ +मा
महाभारते
994
[ ण्डल्टग्णपर्व
देवगुद्यं लया ज्ञातं न श्क्यं पुरुपपष॑म ।
तस्मान्नाख्यामि ते युद्धं काले वेच्यति तद्भवान् ॥९ ‹
पुनरुक्तं च वक्ष्यामि तवं राधेय निधोध तत्
मास्म ते कुण्डके द्या भिक्षवे वज्रपाणये ॥ १०
शोभसे इृण्डसाभ्यां दि रुचिराभ्यां महाघयुते ।
विशाखयोरमभ्यगतः शशीव विमलो दिवि ॥ ११
कीर्तिश जीवतः साध्वी परपस्येति विद्धि तत्]
प्रत्याख्येयस्त्वया तात इृण्डलारथे पुरंदरः ॥ १२
राकया बहुविधर्वाक्येः ङुण्डकेष्ा लयानष् ।
विहन्तुं देवराजख हैतयुक्तैः पुनः पुन; ॥ १३
उपपन्युपपनाथमो धुं तभूषणैः ।
परद्रस्य कणं त्वं बुद्धिमेतामपानुद ॥ १४
त्वं हि निलयं नरव्याघ्र स्पर्धसे सव्यसाचिना ।
सव्यसाची त्वया चैव युधि शूरः समेष्यति ॥ १५
मासी (1० मासै ते) 7 7०71-5 5 दास्स्व; 29 » दघद्।
72+ ० 68 देये ({०" दद्या ) ~ °) 71-8 78 ५ # भिक्षते;
23 70५ 70 701 3 4 ०05 भिक्षिते ({0 भिक्षवे) ए 7
चघ्रपाणिने) ए 7० 00 2 ° 68 "पाणिना
11 °) 1 3 स्व} 23 7 (७००४ 703) 3 च (1० हि)
-- ०) 8मुखत्तुत्ते (0 मष्टा) - °) 0 मूर्धि (ण
मध्य) - 4) [4 8313 41 (०४८७) 71 ४) 68 विमद
दिवि, 7७1 $ 4 }[ विमलोदित
12 19" = (५1 ) 6० -- °) ५ जीविता, 29 |
साम्बत ; 7: ७५ जीवित ({0\ जीवतत ) -- ०) 1 34
"स्येव, ¶1 ©1 3 4 "येष (10 स्येति) - °) 179 तदा
(7१ पुरा) (9 स्वया) -- ०) 1 728 5 कुलायं; 71
"खछार्थी 28 70 79 + ० 0 सुरेश्वर (0 पुर ) ~ ^
12, 7 धा 3 4 108
1984* पाण्डवानां हिते युक्तो भिक्षन्व्ा्मणवेपश्टक् 1
13 °) 25 श्क््या; 75 द्राक्य (ण शाक्या) -- °) 7
कुदरेच्छा -- 7५ 79 ०० 18°-16* -- °) 1ए1 3 विहर
(01 चिष्ठन्तु)
14 70 0 जप 14 (9 ४1 19) - °) 23 (ॐ
पपु ) 0 04 583 हेतुमदुपपल्लिर् -- °) एः "भूषितैः;
8 (०८०्४ ७8) "लक्षण -- °) 8 (®००ृ)¢ 68) सुरेश्वर
(10 पुर") 11 3 फार्ये (01 कणै) -- ५) © 4 एतां
बुद्धिम् (1 ४.४5}) } 23 71 $ ०1 उयानुदे (101 पा)
|
कण्डलादरणपर्व |] आरण्यकपव [ 8, 286 ¶
न तु त्रामजनः शक्तः कुण्डलाभ्यां समन्वितम् ! ; तसान्न देये शक्राय चयेत ङुण्डले शुभे ।
विजेतुं युपि यस्य खयमिन्द्रः शरो भवेत् ॥ १६ । संग्रामे यदि निर्जतु कर्ण कामयसेऽ्ैनम् । १७
दरति श्रीमदामारने आरणण्यकपर्वणि पञ्वाश्ीदययिकदिदातनमो ऽध्यायः ॥ २८५ ॥
२८६
जानीत इति वै कृत्वा भगवानाह मद्धितम् ॥ ४
भगवन्तमदं भक्तो यथा मां वेत्य गोपते | भूयश्च शिरसा याचे प्रसाद्य च पुनः पुनः ।
तथा प्रमकतिमात्नो नान्यं देवं कथंचन ॥ १ |¦ इति व्रवीमि तिग्मांशो तं तु मे छन्तुमर्ईपि ॥ ५
नमेदारानमेपुत्रान चात्मा सुद्ृ्टोनच। विभेमि न तथा गरत्यर्यथा विभ्येऽनरृतादह् ।
तयेष्ठा वै सदा भक्त्या यथा त्वं गोपते मम ॥ २ | विशेपेण दविजातीनां सर्वेपां सर्वदा सताम् ।
|
|
९
कणं उचाच।
इष्टानां च महात्मानो सक्तानां च न शयः । प्रदाने जीवितस्यापि न मेऽत्रास्ति त्रिचारणा ॥ 8
र्वन्ति भक्तिमिष्टा च जानीपे त्वं च भास्कर ॥ ३ यच मामास्थ देव त्वं पाण्डवं फदयुनं प्रति ।
दृष्टो भक्तथ मे कर्णो न चान्यदैवतं दिवि । व्येतु संतापजं दुःखं तव भास्कर मानसम् । ६१
{
। #
: -- °) ए3 70८03 ५ ए यथामा;१ए61 3 + यथाच 2८
9 मान्य (० चेष्य) - ^) 0८03 यथा (प्सथा) पए
©1 3 + पर हि (णप परम )} -- ^) 8 70 0५ 6 ७३ नास्स
15 0८090 15 (ध ९} 18) -- १} रा 3 मस्य
माधिन -- ९} ए! > धनजयस् (1०7 सन्यः) 8 77 74 €
@&१ चेह , 71 शूर (णः चव) -- ५) ¶ 61 3 +युद्धे (1०
युधि) 0; चवर (रश) देय, ४ 6\ नान्यंदेव (©) "दैव ) , ए9 8५ नास्पदेव {ण
16 °) 1613 भनवरपर्तन्र (गनतु) ष्वा नान्पद्रेव) ए 3 कदा" (10 कथ")
नार्ुन" (10 स्वामर्खन } -- ?) 23 विरालिनं (10प समः ) °) 7 ऽनमेमानान च पिति --°) ६1 3 त्येटो
-- ८) ४ निर्जतु (1० वितेनु) -- ५) 161 दिगो, ए 4 व, 0५ 03 स्थेषा, 61 9 + तथैचे्टा ८ 2 यथा
8 7 (ल्०क्६ 0४) ©3 सन्या (० धमे ) (० सदा) - ८) 0० 03 तथा (यथा)
17 °) ©+ देय (गदे) 8 शम्य -- °) 2 3 °) गर मिष्टा भक्ति (० मक्तिमिष्टा) ह दृष्टानां;
0 ४म्वथैतत् 1 3 कणा कुदे (07 कुण्डले शुभे) 84 दृष्ट च (10 द्रष्टा च) -- ५) 83 खेचर ; 1५ भारत ( {0
भारकर)
व <) 7५ 0 जधीत (ग जानीत)
5 ०) 71 चैव, ६ (6४८७४ ©) देवं (ग याचे) -- °)
॥।
।
५
॥।
॥
1
1
1
॥
1
1
1
।
|
(नगृ ०0 पप हा $ ५4 -- ्पनाः कतास्छाः 3 |
0४1 &9 ५ खार्यं ~ 58 एता 3 8.9 69 कुन ॥
(7 "टाभिरोहर -- वता पका८ ए 7 सूर्ययाक्य } 8 (ग्ण 69) हृद (0) दति) -- %) एग $ तस्व , ए
-- दका 7० (हणा, रणवऽ कए) एणा (पह) | 01 9" 61 प तत्तु, +तु, 74 69 4 कतुं ({ग- चव तु)
7 99, 198 200, त्" @1 256, पृथ 8५ 3} + (चण | 6 ०) ष 7 9 एन विमेमि (+) ~ °)
एष) ५9, €) १५३, > (०६ ) 291 -- &०९ 7 ए » 2\ यथासल्याद्धिमेम्यष्ठ 6५ यथाहो द्यनृसादह -- °)
79 18 त ©) , प्रद्राता; ©" प्रदातु (1० प्रदाः )
श्र 2) म्व (@रव्ट ए्ा +) 63 फात्तुन ({०८फः) -- °)
ए9 0134 मानसे (० 'सम्) 2 तव सम्रामसभेष
~ ‰) 7५ ४ ५ भञ्जन प्रतियोस्सयामि, © ध श््युन्रत्तिमि
1 °) 2 6५ भगचस्सवाम् ( {०7 भगवन्तम्) 1 भदो | चापि (४9 चव)
{0 आद्र) + (प १५19 16९६) ©, शक्तो (1० भक्तो), 8 ०) {+ (2510 पव) तथायवा, ए0४तथा हि; 68
¡ 995 |
286
1. 1-.2.)
3 <> =~
^€)
०।०९
2 0
¢
प्रार्थयानो रणे चतस डुण्डलठे ते जिरदीर्पति ॥ १२
8 286. 7 ]
अनं प्रति सां नैम विजेष्यामि रणेऽयनप् ॥ ७
तवापि विदितं देव ममाप्यस्रवलं मदत् ।
जामद्स्यादुात्तं यत्तथा द्रीणान्मदात्सनः ॥ ८
ददं समनुजानीदहि सुरश्रेष्ठ व्रतं सम ।
भिक्षते बनिणे दचामपि जीवितमात्मनः ॥ ९
सूयं उचाच।
यदि तात ददास्येते वजिणे शण्डठे शुभे ।
त्वमप्येनमधो व्रूया विजया महार ॥ १०
नियमेन प्रद्यास्तं कुण्डङे चै शतक्रतोः ।
अवध्यो चसि भृतानां रुष्डसाभ्पा समचित्तः ॥ ११
असैनेन पिनाशं हि तव दानवघटनः ।
तथापि (10 तवापि) - ४) 1 3 "सश (1० "प्य )
-- ८) 1९५ "५ च (1५८ यत)
9 7800 (ष्म) 9 - ०) 01 वचो {{07 प्रन)
-- ९) एर 76 704 71 + भिक्षिते; 1! (3 09 + जिक्षवेः
13 सिक्षते, 10 भिक्षिण - °) 23, पथि; 8 (०१५८०) 63)
भट (101 पि)
10 7161 फ भप णण कण ~ °) 79 दाता; 7 नापदू
(0 तात) 761 [ए] ([०ः [णिति) {1 3 470 3
दथास्व यदि वा(73 चा)पीमे; 73 दयास्म्य याचितनेव, 79
76 दघ्ास्सव यदि नागेमे, 3 चृषटास्व यदि तातेमे) 69 +यदि
तद्ाम्यमे कणं ~ ४) ता 81 (पाह) चन्निगे ४7 कुण्डः
~ °) 2" [प ्रम्} 7५ [णतम् (10 [णिनम्) | भथ
(10 मथो) -- 4) 701 ¶9 ©) # पिजयार्थ) 68, र्थो
1 2 423 7 (0ब्छ]) 71 6.6} 6) मष्टा
11 °) } ममयन (0५ नियमेन) 29 8 7 1290
प्रदद्ांचे 75 प्रदम्नि, 7 6 प्रदेयेये - ^{#6 11, 7।
16248 13५, 14, 12०, 19०४०, 11, 12०9, [6०० ~ ४} {4
कुदलेन (० 88 {71 (०२६) , 85 ददने ध 197 7070196
द + श्ततक्रतो (2 शरभो)
12 07 86्वृप्रगा८० ० 01, ५ + 1 11 ~ ?) 1५ 7
6५४ "सूदन 7) येत नियमेन च (ध 164) -- °) 1
पिजिष्टीर्पति; 1५ ते हरिष्यति
13 507 ०७०८० ०1 71, 4 ४1 11 -- °) म
स्वमेन समाराध्य -- °} 25 अभ्यश्यस्य - *} 1६५ ¶1 61
मोवाच; 24 आ्मार्थं च} व "चार्थ 7, अमो) प्राक्ति
मुष्तमां
[
गदाभासते
|
११०
[ एण्डलादरणपरय
स त्वमप्येनमाराध्य ्रूतामिः पुनः पनः ।
अस्यर्था दैवेश्षममोषा्थं पृरदगम् ॥ १२३
थमोषां देहि म शक्तिममित्रपिनिवर्हिणीम् |
दास्यामि ते सहस्राक्ष बुण्डले वर्मं चौ्तमम् ॥ १४
त्येवं नियमन त्वं दया! शक्राय पुण्ड ।
तयां कर्णं ग्राम हनिप्यमि गो रिपून ॥ १५
नाहस्वा हि महावराह प्रव्रूनेति करं पृनः।
सा दक्तर्दवराजस्य तयोऽ महस; ॥ १६
यश्लंपायन उवाच।
प्वप्ुक्त्वा मरसवांनरुः महमास्तरपीयत ।
ततः याय जप्यान्ने कर्णः खरं न्यवेदयत् ॥ १७
यथार्षट यथात परोक्तमुभयोर्निति ।
14 का पनप्लाल्छत 01, 61 +] 11 -- ^) रमा
() मे ५11 (८५!) -*) (८) उममामिग्रनिय६ि(१3 "र्णी,
+ लमिग्रवरप 178 700 123 । ० 'नि्ह्णीं। 1० 7) ५ सर्य
पानुनिव्रदर्णी का &ा +" निचर्दणं -- 4) 7 61 मम; 6०,
तव (गयम) ५ नोषरा 761 3 + चोत्तमे
15 70 हन्वुप्ला९ण ण 1, न \॥ 11 ~ *)} 7
1४ 4 ०089 [णय (णः [शव) ह) निश्चयन (10 नियमेन)
11 षच (एत्र) ~ 7)! नपण 1४* ~ ^) 7001468);
तथा ((प्नया) ~ *} 70५0, ५ यदून् (रण) ¢
61 > + पिपूल्यं नि(6१ स)हनित्यमि
16 °) 0) [दय 29 [भापि (णहि) ~ *) ६!)
प्रु भति (५ धगरुनेगि ) एष्प्रति (० पुन)
17 °) 8 ५ 8 + । 76 [03 ता पु तिरमांन्ु" (ग
मष्ट } -- 4{107 17१, 8 (७५८०६ ७3 13) 1०8
1995* फण॑स्तु शुघुधे राजन्स्यप्नाने प्रम्यथस्निष ।
प्रतिवुद्धम्धु रापेग्र स्यम्न सचिन्ल भारत)
प्यकर निश्चय राजम्पाक्त्यधं वदतां घर।
यद्वि मामिन्द्र भायाति कुण्ड्मार्थं परलप ।
दत्तया सस्र प्रदास्यामि कुण्डले वयैव) [६]
स फुशयाप्रा्तरग्थाय कार्याणि भरतर्पभ ।
प्र्णान्पाययिन्या च ययाकार्यमुपाक्रमत्।
विधिना २।ज्ानूल सुषटुलमजपन्तन ।
-- <) 71 स्वमोतते (0 जप्यान्त) -- *) ५ 61 नियेदयत्
18 °) 1५ 2५ 72 तथातन्व (0 यथाः) -- ^) ५४
725 ना( 3 भ )नुपूण - ०) 16 8 (००नु॥ 69) चपा
नधा (1 तद्रा); 2४ वृषम्तथा
|
कुण्डलयादहरणपव |
तत्सर्मानुपू्व्येण शर्॑मरास्म वृषन्तदा ॥ १८
तच्छत्वा भगवान्देवो भातुः खमाल्दनः ।
उवाच तं तथेत्येव कर्ण दयः यन्निव ॥ १९
आरण्यकरपर्व
।
।
[8 287.7
ततस्तचखमिति जात्वा राघेयः पखीरहा ।
गक्तिमेवामिका्खन्वे वामवं प्रत्यपालयत् ।॥ २०
इति श्रीमद्ाभारन आरण्यङपवणि पड़दीदययिक्रद्िश्ननमो ऽध्याय ॥ २८६ ॥
२८७
जनमेजय उत्राच।
वितु न चाख्यातं क्ायेहोप्णरर्मिना ।
कीदयो ण्डे ते च कव्यं चेय कीदशम ॥ १
कुन कवचं तस्य कुण्डले वेव सत्तम ।
एतदिच्छाम्यदद श्रोतुं तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ २
तरखांपायन उवाच ।
अर्यं राजन्त्रवीम्येनदयत्ट्ु्ं व्रिमाव्सोः ।
वाद्यो गण्डे चैव फव्चं चैव याद्गम् ॥ ३
19 ^) ए1 35 (€ 63} नन् (गित) 7८7
© + [व (णप ्धु्र) - ५) हा सूर्य क्ण (ए
{ण ), 0 कण मूर्यं
20 *) £ नधा (1० तनस्) ध © > , पलम् (10
मर्वम् )
(1०700 ~ (पमण एकाध्वाण ए 3 003 © 4
्ागपय - 5102 काप्य {3 + ए 2८ 7001 ०४ 0 -5
8४ भ् ङद्रग( 9 7; (लाभि )हरण -- 47! 70 (दपा,
एतऽ 07 007} 201 (5 77 ) ०४ 800, 003 301,
201 304, प्र 286 (६5 पप (स), व+ धा 3 (र
7 } 290, © 57, @ 259, 2 (णह ) १92
-- <0107० 7० %1
284
1 °) 5 (शण्न्लुः@3) जु ({०प्नद) --*) ए3 [श
सीक्ण" , ह+ 7, [णृ्रोष्य', 81 2 723 [द्ुवोप्ण (०८ हि
ष्ण} ~ ८07 1९, ०1 5०४ -- <) ह+ 0८ 01 2761 34
ज
शवं {{0ते चख)
2 ^) ह ८ 3 ; विच्नातु (० [अ श्रोतु)
- ‰#{€7 2, #{ 7४६
कुन्तिभोजं पुरा राजन्त्राह्मणः सयुपथितः 1
तिग्मतेजा महाप्राञ्चुः उमश्रुदण्डजटाधरः ॥ ४
दचनीयोऽनवचाद्नस्तेजमा ग्रज्वलनिव ।
मधुपिन्नो मधुखाक्तपःखाध्यायभूषणः ।। ५
म राजानं कुन्तिभोजमत्रवीत्सुमहातपाः ।
मिक्षामिच्छाम्यं भोक्तुं तव गेहे विमत्सर ॥ 8
न मे व्यलीकं करव्यं तया वा तव चासुरैः ।
एवं वत्स्यामि ते गेहे यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ७
1336* यत्तद्िवस्वठो गुद्य याद्ते कुण्डरे चते।
उखभग्र तया तद्यस्नन्ममादर्त्र सत्तम ।
3 ०) ए3 7 13 + अह (01 अय) - ४) ४ 7४
71-9 + गुह्य नेह, 8 79 7५ 5 03 नस्य गद्य (0 यत्तद्रुद्य)
-- 07 ३०५, ८{ 1०* -- <) 2 70 7, 65तेच (णः
सव) -- °) 8५ चव ताद्य, + च तथाविध
न्व्छि क पलऽ००४8 0 1115 50 10 401 104
4 ^) ए 3 470 $ महाराज (+ "ज), 701 ०५ 7,
83 तद्रा राजन् ४्यथारा -- ५) 8 792५ ०65 पु
पस्थिन , १५ दानितघम ~ °) 13761 3 ^ महान्परः
-- £) ए 7५71-3 8 चीर
5 <} ४ (9; 6०९४८) 'रविगले (0 "पिद्रो ) -- ५)
0 73 छ्युचि' (1० तप )
6 ०) 2८ 0स, 04 (छसु) ~ 505 6५
83 + 15 नाद्यण उ* -- ८) 8 ०7५ ०७3 स ({ग [मह )
ह! 3 स्थातु (०८ मोक) -- “} ° भवद्" (८0८ तव) द
7० 71-3 » विमस्पर् ; 7 81 3 + [अनुवन्पर, 1 च वतमर,
४3 त्रिसस्पर
7 >} 3 79 स्वया त्र, + तवापि (+गस्वयावा) 2
7५01 तवा" ((०्चा'ः) हा 3 7 ५ वया चैव (ष्ष्यै
च) सवायुरी -- “) ए, सेचते चदि सेनघ
8 °) 7 तु (च) -- ०) 7 तिष्ठे च यथेच्छया
¡ 997 |]
23६
0332
८ 39 30
द्र
9
005
38
8 978 8 1
यथाकामं च गच्छेयमागच्छेयं तथैव च ।
शय्यासने च मे राजनापराध्येत कश्चन ॥ ८
तमन्रवीछनितिमोजः प्रीतियुक्तमिदं वचः ।
एवमस्तु परं घेति पनधैनमथाव्रवीत् ॥ ९
मम कल्या महाव्रहन्पथा नाम यशस्िनी ।
शीरद्ृत्तान्विता साध्वी नियता न च मानिनी ॥ १०
उपसास्यति सा त्वां चै पूजयानवमन्य च ।
तस्याश्च लीरब्रत्तेन तुष्टं सयुपयास्यसि ॥ ११
एवश्रक्तवा तु त विप्रमभिपूज्य यथाविधि ।
उवाच कल्यामस्ये्य पृं पृथुररोचनए् ॥ १२
अयं चत्से महाभागो ब्राह्मणो वस्तुमिच्छति ।-
मम गेहे मया चास्य तथेत्येवं प्रतिश्रुतम् ॥ १३
त्यि बत्से पराश्वस्य ब्राह्मणस्याभिराधनम् ।
~ “) 11 ) नापराध्यति, 61 + + नापरध्येत
9 ४) 7५ श्रीतियुक्त प्रिय वच -- ^) वर (10 परं)
~ 4) 74 + 7० चैवम् (10 चैनम् )
10 °) 28 7 (०००7४71 9 $) 89 "प्राक्त (10 घ्रदमन्)
~~ 10 29, 116 00 ० #116 0 11019 10° प} 6
9 299 96 16 108४ 00 ॥ फणो88१7 0] -- °) [र 70
721 3 6 नाति( ए 3 2५ "भि)मानिनी) 8 70 7, ० 08
श्रव भाविनी; ७५ न मनस्विनी (10 न च माः)
11 05 पाड (० ९1 10} -- °) 1 ३7खा
(0 व्वा) -- °) + ८ नाव (01 [अ]नव') 3 + 70
71 9 5; 85 चै (0 च) 7 पूजया नावमन्यत;} 19
"यामास मन्यत; 71 "या मनसापि भो; 79 © + "यानाम
विभो; 6 "यान मया विभो व "यानवमध्य ष्ट -- °) ण
61तु (णच) -- ५) 0० प्रीति (पतु) 14513
9 179 "यास्यति
12 73 पणष्ण्टु (५ ९1 10) - °) 1 -8 0४
(191 तु) - °) 8 (०८०7४ 68 771) प्रति" (10 अभिः}
13 29 प्ण्डण्डु (म ४1 10) -- °) 1 © प्र
सुमष्टा" (प वष्ते मषा") -- 4) हा 7, ° ¶ [पब 71
[आति (० [एा)
14 79 एाहशण््ु (न १ 10) - °) 71 3 तव (19
त्वयि) ५0५ + "यत्त) 143 “श्चास {191 श्रय) ~ °) 7
79 2 ० 68 अभिध्या (गनमिध्या) -- 4) 1८) तचे
फ़्चित्+ ८9 ७, कस्यचित् ({0? कर्हि )
15 128 1018878 (ल ४] 10) - °) 7289, 8
[ १98
महाभारते
(५007४ ७8) "निरतः (1०४ "नियत )}
[ छृण्डलाहूरणपर्व
तन्मे वाक्यं न मिथ्या तवं कुमति कर्िचित्॥ १४
अर्यं तपस्वी भगवान्खाध्यायनियतो रिज; ।
यद्य्रयान्मदहातेजास्तत्तदैयममत्सरात् ॥ १५
माह्षणा हि परं तेजो ब्राह्मणा दहि परं तपः
बराह्मणानां नमस्कारैः घ्या दिवि विराजते ॥ १६
अमानयन्दि मानाहन्वातापिश्च महासुरः ।
निदतो बह्मदण्डेन तालजद्ुश्तथेव च ॥ १७
सोऽयं वत्ये महाभार आहितस्त्वयि सांप्रतम् ।
त्वं सदा नियता कुर्या ब्राह्मणखाभिराधनम् ॥ १८
जानामि प्रणिधलं ते बाल्याखभ्रति नन्दिनि ।
व्ाक्षणेषिवह् सर्वेषु गुरुबन्धुषु चेव हं ॥ १९
तथा प्रेष्येषु सर्वेषु मित्रसंन्धिमाव्रपु ।
मयि चैव यथावशं सर्वैमादत्य वर्तसे ॥ २०
१1 61 शुचि
(1० द्विज") 1 7५71 9 ५ सदा (11 3 सुनि") सुनियतं
प्रिय (1 73 "तो द्विज ) -- °) [दा 3 वि अम्र (10
"रसरात्)
16 728 7018817 (५ $] 10) --") + 23 पि
72+ ०५ तवं घ्राद्यणो हि 1५ 2५ महातेजो ; 29 पर तेजा
-- ४) 28 24 ०68 िप्र्ठणो 18 ५ 2470 0;
परम (10 हि पर) -- °) 1{1 3 नमस्कारावि
17 78 7118816 (५ ४1 10) - °) [1 शद्िमां
(1 म)ढच्यो; 78 ५ 721 हि दाडि(1१ "ड)क्यो; 0 षि
वर्भाय; 761 + ‹ वि तान् दांड(¶ वात } 8" ग्रा 1७५ 4
ददि)क्यो (0? हि मानार्हानू) -- °) 11 9 "यक (10
सुर") -- ५) 1{1 + ज्वरूजधा' (10 तालजद" )
18 18 7118810 (५ ‰1 10) --०) + ५} मया
(0 मषा ) 21 79 69 भाग, 8 भारम्; 6५ मागे (नः
भार) -- °) ए+ भस्त ({गः चाष्ित्तः) - °) 7०709
नियत 1 7५1 3 ५ निश्र(ण9 "र)ता (0) नियता) 20
681 कुर्यादु (10 कर्य)
19 75 0188764 (० ४110) - *)7१घ) + 4भा
मिनि (0 नन्दिनि) -- °) 8 (००0)४ 68) [लपि (101
[द्]ह) - ५) ¶1 61 3 हि ({0 ह)
20 28 ण18817८ (० ४1 10) ~ °) 7 तव (0
तधा) -- ०) ¶,6३ +चीर् ({णप्मिन्र) 5 -्ातृपु\
6४ 4 वधुपु (0 मावृपु) -- °) 7 ५ 2+ 72०५ 721 3 1
"त्य; 1९» "घ्रत्त} 25 रत्तं (19 "वरय ) - 4) 11270
ङण्डलाद्रणपव ]
न हयतु्टो जनोऽस्तीह पुरे चान्तःपुरे च ते ।
मम्यभ्बुस्यानवद्याद्धि तव भृत्यजनेप्वपि ॥ २१
संदेटव्या तु मन्ये त्वा द्विजातिं कोपनं प्रति ।
पृथे बालेति कृत्वा तरै सुता चासि ममेति च | २२
बृपष्णीना त इरे जाता शरूरख दयिता सुता ।
दत्ता प्रीत्तिमता मद्य पित्रा वाला पुरा खयम् ।॥ २३
वसुदेवसख भगिनी सुतानां प्रवरा मम ।
अग्यमप्रे प्रतिज्ञाय तेनासि दुहिता मम् ॥ २४
ताद्दो दि ङे जाता ईठे चैव विवर्धिता ।
आरण्यकपवै
[3 287 29
सुखात्सुखमसुप्राप्ना हदाद्ूदमिवागता ॥ २५
टौष्डुङेया विरेपेण कथंचित गताः ।
वारुभावाठिङर्बन्ति प्रायशः प्रमदाः शुम ॥ २६
पृथे राजङे जन्म शूं चाद्रुतद्नम् ।
तेन तेनासि संपन्ना सथुपेता च भामिनी ॥ २७
सा त्वं दं परित्यज्य दम्भ मानं च भामिनि ।
आराध्य वरदं विग्र श्रेयसा योक्ष्यसे पथे ॥ २८
एवं प्राप्यसि कर्याणि कट्याणमनवे शुचम् ।
फोपिते तु दहिजशरष्टे कत्खं ददयेत मे इरम् ॥ २९
दति श्रीमदाभारत आरण्यक्पवणि समाशील्यधिकद्धिश्ततमो ऽध्याय ॥ २८७ 1
71 (प्र © खाग्रृन्य (फर जय्य)
21 8 फणऽनण्ट (थल 1 10) --°) ए &1 दुष्टो
(10 [ानुष्टो) 00 जनो , 06 नरो ({०प्जनो ) -- ८) 2८
0५ ५चा ({0" ४1९ ष्च) 6 0 "पुरेषु ष (10 पुरे
चन) -- <) 0८ 03 71 61 3 `ग्छृत्ता, 5 "ग्रा, पः
ग्टेन्या (07 “ग््रस्या) -- °) ए५+न च ({0ः तव)
22 73 फा5ऽ०६ (4 १1 10} - °) 8 7८ 7» पृष
मदे्टव्या, ©1 म्या 7 च (गतु) + सदिष्टष्यांतु
मतव्या, ¶3 मनतेष्वप्यानुमन्ये स्वा -- °) ८५ ¢ दिजाति
(0 नि) 3 नोन (० क्तोपन) -- ^) 3 पृथु (०
पृथे) -- °) 1 सुत्ते चराति, ६५ चुना चासि, 096१ +भ
सुने(४11 "त , ५भ्ना)वासि ए*ममापिच,71 २५४
मर्मच दहि (प्७6©1 ष, भ च, (0 ममेनिच)
22 73 7015519 (ध ९1 10) - °) 1 3 + ९
03 5 79 © 4 सव ([गच्र) 08 कुलपते ({प्कुने
जाता) - 796) 4 00 (ष्का ) 2325 -- °) ए+
“स्य दुदिता श्चुमा -- ^) 6 [जनुषि सा (07 पुरा)
%4 123 215510८ (ध ‰1 10) 4५ © ५ ०7 2५4
(५ $1 28) 71 प्ण 24०2 ६०त 24०८ -- ८) ¶1
81 सुना व्व (10 सुनाना) -- ९) =1 {04 2 ©
¶1 1 ध क्ष्मम्, 0५ जम्राम्, 25 अम्र्याम् (५ अम्रयम्)
-- ४) 1 3 तेनाम्ब (07 नि)
25 03 70185109 (ध १ 10} पज @> + गण 25
(ल 51 22) - °) एर+याच्य 01 53 वृष 3 [इनि
(णद्धि) - ८) 3 40) ४चद, 7 1 > + मम (गः
खव) 7८ 23 मति (चवि) -- 4) &1 प
[श्रापगा ({० [जागना)
%6 703 15510 (५ १1 10) - २) ए 70५70125
क्ता (कव ) 7 परिगृद्य ता (107 प्रग्रह यता) -- °)
[
|
|
।
|
|
|
|
०५99
पहि, णिप्र ({गिवि)
श्युमे)
27 03 ८185198 (०{ ९] 10) -- °) 8 79 0५5
ख्पचापि नवाद्धु्त -- ^) {1 37 61 3 [जपि, ए, [जनि
(07 [ज्ुनि) -- °) 2५ 79 सममेता (81०) ({०९ सञुपेता )
2५ 01 3 [घुमि, ष 61 दहि, © + [नपि (णच) 237
(९९९६ 71, 73 15510) भाचिनी, % &1 3 ५ [नोनि
दिते (71 &1 "ता), 8 नद्विनी
28 73 प1550 (€ १1 10} -- 30 (पप्् }
‰8०४ -- <} 8 (€ग्८छ्६ 88) मान ({०प र्ध) -- ४) १3
©1 3 ४ ठभ, ©+ सग ({०ः दम्भ) 0 मोह, 8 (©८०ा0४
&3) दर्प (गमान) 28 7 (€००४ 71) भाविनि (1० 3
3 सी) - <) हा 3 देव (गः विप्र) - °) 1 3 4
प्रा 61 ज्ुमे ({०्पये)
29 128 70155106 (ध »1 10) - °} 1 2 कस्याण,
3 2 2368 "णी (णि) ~ 2) ह1 3 पृथे स्वम्
(107 कल्यागम्) 21 मनसि स्थित ({0र अनये श्चुवम्) ए५
छयुमे (0 ध्रुवम्) -- ^) 5 ८ 7४ 5 63 च (†०प्तु)
©1 12 द्विजघ्रे्ट - ०) &1 3 + सर्व, 11 क्षिप्र (णः
सम्मत)
-- 4) 13 01 भ्तुतै (णः
05 (०
@ग००प 703 7015810 -- 14107 एव7प्वा 3
ण] 83 4 लारण्य - 5/९ एव्यप्व्ाः ह ए 06 एणा 78
701 2 +-४ ©3 कुडटा() 5 छाभिहरण -- 4
प्रव^ ५ कुनिभोजवास्य; 91 एृथानियोग ~ ववया "०
(8हप९७, ए०त्5 ० ४06४) 7001 (पष ) ८ 301,
108 509, 71 305, व 28¶ (६8 17 ¢ [}, > ©
1 3 (ण्ण 771} 291, &1 288 , & 290 , भग (णप }
298 -- §०}2 7० ४ 7?) 29
]
(0 ।
६०६८०
८०८ ~+
थ = क
4)
~~~
9. 988 1 ]
महाभासे
[ फण्डटाहरणपर्य
२८८
कुन्त्युवाच ।
ब्राहमणं यन्त्रिता राजन्नुपसाखामि पूजया ।
यथाप्रतिहं राजेन्द्र न च मिथ्या घरवीम्यदम् ॥ १
एष सैव खभावो मे पूजयेयं हिजानिति ।
तव चैव प्रियं कार्यं ्रेयशरैतत्परं मम ॥ २
यथेवैष्यति सायाहे यदि प्रातरथो निरि ।
यद्रात्रे भगवान्न मे कोपं करिष्यति ॥ ३
लामो ममैष राजेन्द्र यदे पूजयती द्विजान् ।
आदे तव तिष्ठन्ती दितं र्या नरोत्तम ॥ ४
विस्तन्धो भव राजेन्द्र॒ न व्यलीकं द्विजोत्तमः ।
वसन्प्राप्यति ते गेहे सत्यमेतह्रवीमि ते ॥ ५
यस्यं च दहिजस्यास्य दितं चैव तवानघ ।
यतिप्यामि तथा राजन्व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ६
ब्रा्मणा हि महाभागाः पूजिताः प्रथिषीपते।
तारणाय समर्थाः स्युर्विंपरीते वधाय च ॥ ७
सादमेतद्िजानन्ती तोषयिष्ये द्विजोत्तमम् ।
न मरते व्यथां राजन्प्राप्स्यि द्विजसत्तमाद् ॥ ८
अपराधे हि राजेन्द्र रान्नामश्रेपसे टिजाः।
भवन्ति च्यवनो यदसुफन्यायाः छते पुरा ॥ ९
नियमेन परेणादग्ुपास्ये द्विजोत्तमम्
यथा त्वया नरैन्दं मापितं व्राह्मणं प्रति ॥ १०
राजोचाच।
एवमेत्यया भद्रे कर्तव्यमविरद्भुया ।
मद्धिताथं एुराथं च तथात्माथं च नन्दिनि ॥ ११
„न ~~~ ------ -~ न ------ ~- -~---~~ । --- -~ -~~ - -- --+-
288
ष्टिः [0 704 (1118 प्व 18 108४ ०) १ 11159106 गि,
116 18 18 10089] 17010 11610
1 ^) 7५77613 + यत्रित (0 ता) ~ <) 11 4
"प्रतिष्ठां } 78 71 681 "प्रतिक्ता} 2, 7५ "प्रतिन्न - °) 8
(00० ©) ते ((ग्च) ह 20 7213४ न िध्या
प्रघवीम्यह,
2 °) 7) › चेतत् ({०ः वैव) ए कीरिं (10 कार्य)
-- ०) 7 70 / ¢ ७ परम (0 [पुतसपर) 61 3 ५
प्रिय (10 पर)
3 °) 74 यदा; 761 3 + स (7० यदि) 1 राजद
(0 सायाद्वे) 28 यदयदरक्ष्यति सायात्ते -- °) ए! ^राग्रौ
(10 'रात्र) -- °) 79 हि (णमे)
4 °) 0 + [जोय मम (0 मैप) - 78 71 0
(षन) ) 4°-5* -- 2) 24 सपूजयेव् ; 7५ 71 पूजयति; पर
"यसि! 6 + “यित्रु (1० यती) 79 7 $ द्विज (ण
द्विजान्) -- 4) एए (ए ०८ } पूज( 7५ तोष) यिष्ये द्विजोत्तम
5 28 70100 (° (५ ९1 4) ~ °) 8०06 पि 1188
चिश्रन्धो -- ४) 2188 द्िजोतम, "मा, "मे ५७० -- °)
283 चसन्प्राप्यत्ति! ध 09 ५ स सप्राप्य(& "प्य )ति; 19 61
न सप्राप्य( 61 "प्स्य)ति ए५ गेषे ते (४ 08) ) , 9 त्
[ 1000
मेरे
6 °) 13 74 ५ तथा {1०7 रवा) -- ९) 8 (९५०५४
७9) यतिष्ये पदर कतु -- 6°= 1 48 174 4 3 7“ ५
8 ^) ¶ ७४ ५ बिमानाना; 7५ भि" विजानामि) 61
द्विजन्मान (197 पिजानन्ती) -- प्रण ० (एषा] ) 810
-- <) ©1 3 4 7 मन्कृते न (\ (णा) }) 211 फाचित्
({०" राजन्) -- %) [ऽ ५2, 720 0 5 प्राप्स्यमे
9 10) 9 (५ \]1 8) - “) 3 (०५९०५ 63, प
० ) अपराधो 71 3 7070, ०6४ {6पि (गदि) 8
(०१८७४ &१, ¶"1 0 } पर् (ग द्विजा } -- ९) ¶४ 6134
भयति ©1, 3 । प च्यव्रनाद् ({०" "नो )
10 वष गा 10० (५ $] 8} -- °) 11 ससुष्धाय
(10" उपस्थास्ये ) -- 416८ 10, एवै (73 1551116 ) &9115
1397* णव घुवरन्तीं यहु परिष्यज्य सम्य च ।
दरति चेतति कर्तष्य राजा सर्वमथादि्तत्।
[ (7 1) 29 प्रशस्य (10 सम्य) -- (7 2) 83 वक्तन्य
(1०ष्कर्वन्य) 11 3 नेदम् (10 सर्वम्) 24 ययातथ्यमिद
वच (10 ४06 705{011०. 11) 1
11 2५ ० 11-19 -- °) 2» घिया (0 स्वया)
-- ^) 721 ४1008] मच्नितार्थं पात् कुलां 2 (ॐ, गण )
75 ज( 76 श्व )रनिदते, 7 125 च भाविनि (०८ च नन्दिनि)
7 74 5 © मद्धितार्थं तथास्मार्थं कुलार्थं चाप्यर्मिदिते" ¶
)
कुण्डलादरणपर्व |
वैंपायन उवाच ।
एवष्क्ता तु तां कन्यां कुन्तिभोजो महायजाः ।
पृथां परिददौ तस्मै द्विजाय सुतवत्सलः ।॥ १२
इयं त्रह्यन्मम सुता वाला सुखविवर्धिता ।
अपराध्येव वक्िचिन्न तत्रायं हदि त्वया ॥ १३
द्विजातयो महामागा ब्ृद्धवाङतपस्िपु !
भवन्त्यक्रोधनाः प्रायो विरुद्ेष्वपि नित्यदा । १४
सुमदत्यपराघेऽपि धान्तिः कार्या दिजातिमिः ।
~^ ^~
आरण्यकपवे
[ 8 288 19
तथेति व्राह्मणेनोक्ते स राजा प्रीतमानसः
सचन्द्रं श्ुसंकायं मृदमस्य न्यवेदयत् ।। १६
तत्राप्निशरणे क्छृपषमासर्नं तस्य भावुमच् ।
आहारादि च स्वै तचथैव प्रत्यवेदयत् ॥ १७
निक्षिप्य राजपुत्री त॒ तन्द्रीं मानं तथैव च ।
आतस्थे परमं यतत व्राह्मणस्याभिराधने ।॥ १८
तत्र सा व्राहार्णं गत्वा प्रथा शौचपरा सती ।
विधिवत्परिचारा देववत्पयंतोपयत् ॥ १९
इनि श्रीमद्दाभास्ते आरण्यक्रपर्यणि अष्राद्ीन्यधिकटिद्यतनमो ऽघ्याय, ॥ २८८ ॥
&1 9 4 प मद्धिनार्यं कुटार्थं च न्वमा( भ तथा )स्मार्थ च नदिनि
(¶५ ©, स्वदर्थं यद्ुनद्विनि )
12 23 7८ 714८ 8 (€तव्लः ४1) 0 06 १९
५ ण, 12 (८ ५1. 11) -- °) 4 {७ ४88 कतवीभोजो
र 7) 6 “मनाः (1० “द्रा-) -- °) 8.7 (५८८०76६ 71 5)
1 © द्विव" (1०7 सुत )
13 ^) 71 मम सुवा ग्रह्यन (४ ०5 }) - ^) ए
&1 "गप्यति (01 'राघ्येत) -- °) ६3 7८ 7219 ऽतन्न
(गन चत्) 11 3 ददि कार्यं न तक््रया, 8 7८ 124 ०69
न कार्य ष्रि वच्वया
14 ४) 7: ब्राटन्रद्ध- (४ "2257 } , © वृद्धा बाराच
7८ 7 * तपम्विन" -- °} 81-3 70 74 ८0 छ्यप(70 73
1; सप)रद्धेषु ({0प व्रिद््ेष्वपि) णच (ग [जपि)
15 + ० 15 -- °) 8 (6&्व्क्४ 3) क्षमा कार्या
र 71 ४ विनानत्ा, 8 (६८८९४ &9) द्विजोत्तम -- 1 2 4
07 15० -- ०) ह+ 726 71 $ 5 व्रिजानवा, 8 (€५०]४
&) द्विजाचिना {० द्विजो" )
16 °) 7८ 71 ¬ [ट)]क्तः (ह "कत) (10 [ट)क्ते)
-- 2) ह1-3 7८701 3 ५ तृप उ 3 ४3 प्रीति (० प्री)
-- ८} ए 110 7 3 ४ हमचद्रप्रवीकाल् - ८) हा 2 2
70 7५ ८09 जरस प्र 212 अन्यन ({0 जस्य) 5 गृहे
वम न्यवेदायत
17 ए 3 गण (णष्छा ) 1. - <) 76 02 71 ©
तम्य, © नतो ([०प्तयवर) 3 7८701 364 वारण
कामम् (० क्टृप्तम्) -- ^) ८५ तु (प्च) ४3 4715
तन्मर्वं (0 पयण) } 2८ 0सु, 0५त, गृणत, 61 च
(1० चत)
18 °) छञगृ@&1 3 ५च, 701 मा (णप्त्ु) - २)
126 [
1001
हय 3 7203 7, सद्री , 83 तद्रा, 0 वद्धि, ¶५ कवी (10
तरनी) -- <) ४3 नातस्थौ 8 (५८७६ 83) परया प्रीया
(0 परम यक्ष) - 4) 8 (€८९]६ &3) "राघन
19 °) 8 (व्न्न्क् 6४) ततु (त्तन्न) ह 2८
71 3 6 बाह्मण राजन्, 8५ ण प्तान्वा; 8 (०8००४ 638)
"णश्च -- ०) एः ब्राह्मणे सितघ्रते, 8 (०८९० 83) उप
चरेण कन्यका - हर1 08 (लः 19०2 ए, पः
3 2869 1?
1338* पर्िर्यापरा राजन् ख ? २०0 नक्त ]दिनमवन्द्िता ॥,
{गा०्क९त 10 हा एष 3 289 2००, पाला 15 0011666 ६1678
-- °) & 72 परि (0 पर्य )
(नणप्०प 0 वप 1 ‡ 703 0018810 -- 2/410" 2८7
17 7003 63 + सारण्य ~ 57727८8 + 2 1700
एणा ०5 01 3 4-5 65 एः कुडखा(1) + "लामि)्रण
-- 477} 210 (हप्€ऽ, एतऽ ०२ ४०४ ) 7001 ( णडा )
23 802, 705 308 , 71 306, ¶ १88 (४5 13 {९६} ,
79 @+ ४11 3 (रध्य 1) 299 (7 ०7 294), &1
289 , © %91 -- 57०1270 701 ४5 %0 , 704 71 19
289
्@- 1 73 {715 80 15 [086 07 & 70155108 {61 , £
{8 15 705४1 1&007€वं 0€ा6
1 ०) 4 @ 3 “साग, ©+ "भागा (0 'राज) -- ४)
५ 701 ०8 तित" (प सच्चित' } -- 1 3 ए७्त् 1४
21६6 9 -- ^) ५ युक्तेन (107 शुद्धेन) ए + द्रातितव्रत
(ह ^“ता), 04 5 उ8 सश्तिनचठव -- छि 1०2, {3 175
]
8 289 1 |
म्ेरांपायन उवाच ।
सा त॒ कन्या महाराज बराह्मणं संरितव्रतम् ।
तोपयामास शुद्रेन मनसा संशितव्रता ॥ १
प्रातरायास्य इत्युक्त्या कदाचिद्धिजमत्तमः ।
तत् आयाति रजेन्द्र साये रत्रव्रथो पुनः ॥ २
तं च सर्वासु वेलासु भक्ष्यभीज्यप्रतिश्रयः।
पूजयामाम सा कन्या वर्धमानस्तु मर्वदा ॥ ३
अन्नादिसमुदाचारः कस्यासनकरतस्तथा ।
दिवसे दिवसे तस्य वरधैते न तु हीयते ॥ ४
निर्भ्तनापवादै तथैवराप्रियया गिरा
व्राह्मणस्य पृथा राजन्न चकाराप्रियं तदा ॥ ५
व्यस्ते करे पुनश्रेति न चैति बहुयो द्विजः |
1898
% [८1 70त8 ०" (ध; 1१38* -- °) [६ 79 4 ८
701 9 8 प्रारेष्य हति एु( 89 + 9१ द्सीध्यु)क्या) 71 9 फ
५ ° © प्रातेप्याम्पथेस्युका -- *) ^ 10५ }188 द्विज
सत्तम -- ८) 7“ ५ त्र (प तत) -- °) पपि (123 ऽशि)
पज © साय, 6 + मो (0 सचि) 13, पुर् ¦ 8 (५२५०)
¶9 ३) सुनि (1० पुन)
ॐ ०) ७9 4 वेटासु सर्वासु (0) णाश) ) -- ४) [धा 3
भक्ष्यभोज्यं ¡ 7, भोज्यचोप्य (101 भक्ष्यभोज्य ) 71 ४
1 -प्रति(1(1 701 परिप्रंह -- °) पत्र (प्सा) -- ५)
1८ 721 0५ 09 ४ वर्धमानेन (४ "न च), 23 वर्वमानिन; 17);
वर्धमानिव, 1 7४108०0 , 9 वयमनि हि ; 61 1 वर्धमात्र्ि;
6४ + 703 चरत्मातरिं 1 76 वर्च॑सा; 71 2० 2; नियदा)
89 सा तदा (10 सर्यद्रा)
4 ^) 05 सप्रानि (0 जादि) 1 ज समुदाचार
-- ०) 7 72 71 ज "विधि"; 7, "विधे" (1० "छत )
91 ५ तदा (9 तथा) - °) र यत्र (19 तस्य) -- 4)
ए 3701 च; (५ [एुव) 8 (०्म)४ 8) प्र (५ तु) ५४
09 09 8 वर्घ॑त्यचेन ष्टीयते
5 °) 51 + निभैर्य्वन (० निर्भ॑ष्मैन) 7८ 71 9८
[नोपदे (0) [नोपद्र ) (ण) नपदरेदा ( = भ्याज )
-- °) 7४ च (0 {णवि} -- 11 नप (6९
6 °) ए प्राति (क [0 157) (स), का) 3 ५का
|
महामासत्
२८९
|
|
।
|
।
|
|
|
|
|
|
।
[ शुण्टगारणपयै
दुभ्यमपि चपा दीयतामिति मोऽ्ववरीत् ॥ ६
कृतमेव च तस्स प्रथा तम्मै न्यतेदयत् ।
रिप्यवस्पुतरयचय स्वस्व सुमंयता ॥ ७
यथोपजोषं गजेन्द्र द्विजातित्रवरस्य मा ।
्रीतिमूत्पादयामाम कन्या यनरनिन्दिता ।॥ ८
तस्याम्तु णीखब्रत्तन तुतोष द्विजयत्तमः |
अवधानेन भूयोऽस्य परं यलमथाग्गोत् ॥ ९
तां प्रभात च साये च पिता पत्रच्छ भारत ।
अपि तुप्यति ते पूति व्राक्षणः परिचयंया ॥ १०
तंमा परममित्येव प्रत्यृघ्ाच यदग्िनी ।
ततः प्रीतिमयापाय्या कुन्तिमोजो मदामनाः ॥ ११
ततः सुत्सरे पूर्णे यदासौ जपतां वगः |
स्यद् ¡14 मक्त, 6४ प्यस्न (10 प्यस्न) {५4 9 + रिठा 7
1047489 चनि} 79 दव (नः यति) --*) 1 + 07 चेति
(0 दनि) [८0 चप (गद्िज ) ~ <) ४) ५0
दुषप्राप( 11 प्यम् (0 दुटभ्यम्) क्ति ({० भमि)
1 100 700 1 ५ ०0७ सुद्ुलभमपि (7 "मिद) छत्र (7, ८
© एथ) - “} 33 अपि ((०प एति)
7 °) प) 9 + दवय फा णेति (गण्य) -*)
131 {273 & ग्धा 1271 73 1), तथा (त प्रथा) -- र) त्ष
61 सुद्रय (10 स्वस्यच) 1 7५7४ 6 सय समता (६,
च उवा गत्ता); 71 दव समन वू च समूल यथा (ण्य
सुखयता)
8 °) 7161 अगद्धिता (10 निन्दिता) 1 3 कन्या
यत्नेन निर्िता, 8 1८ 79 7 +-5 83 कन्यारतमर्तिद्विता
9 °) < 3 य) (ए स्य [4 1६ 1 ध्व (पितु)
-- ०) 89 3 (11 १8 11 ६८६) 70० 3 जवधान चः; शारा
धनेच 13 8 70 6¶ 681 ऽ + [जस्या {0 ऽव्य)
-- ^1८07८ १9 1 3 तपत 14 (\] [+ यक्षन
शुद्धेन)
10 °) 3 + प्रभानिपि (1० 'भमव्व) दे (०्द्भ)४ 1४,
128 17115816 ) ©8 माय च, 4 683 सायेपि; 6, सायाष्ठि ०
साय)
11
स्येव
णि
०) {34 [पव (न [ष्टुर) ८ ए0ज्तचमापरमि
-- ४) 1८) 3 72703 7) रप्" (10 यका) ~ *) 1\
1002 1
कुण्डसहरणपर्व ] आरण्यकपरव [ ४ 289 %
नापदयदुषकते रिंचितछथायाः सहदे रतः) १२ ¦ अकामो वा मङ्रामो वान स नैप्यपति ते वकम् |
ततः प्रीतमना भूवा स एनां त्राह्मणोऽत्रषीत् 1 विघुधो मन्मशान्तो वाक्ये भूत्य इवानतः ॥ १८
प्रीतोऽसि परमं भद्रे परिचारेण ते शुभे ॥ १३ वेगं पायन उवाच ।
वरान्वृणीष्व फर्याणि दुरापान्मारुपेरिद । ; न रशा हितीयं मा प्रत्याख्यातुमनिन्दिता |
यस्तं सीमन्तिनीः सवौ यञ्नमामिमवरिप्यसि ॥ १४ , तं वै द्विजातिप्रवरं तदा शापमयानरप ।॥ १९
कुन्त्युवाच । ततस्तामनवयाद्गं ग्राहयामात्त वै दविजः ।
कृतानि मम सवोणि यस्या मे वेदवित्तम | , मन्त्रग्रामं तदा राजनथर्वशिरपि श्रुतम् ॥ २०
त्वे प्रमन्नः पिता चेव कृतं चिप्र कर्मम ॥ १५ त प्रदाय तु राजेन्द्र कुन्तिभोजगुवाच द ।
त्राद्यण उवाच । उपितोऽस्मि सुसं राजन्कन्या परितोपितः ॥ २१
यदि नेच्छमि भद्रे छं वर मत्तः श्रुचिमिते | तव गेहे सुव्रिहितः मदा सुप्रतिपृजितः।
टमं मरं गृहाण तमाहानाय दिदौरमाप् ! १६ खधयिप्यामहे तघ्रदिप्युक्ान्त्रथीयत् \\ २२
यं य॑ द्वं त्वमेतेन मन्त्रेणा्रादयिप्यमि । मतु राजा जं दृष्टा तत्रै पान्तर्हितं तदा ।
तन तेन वे भद्र स्थातव्यं ते भविप्यति ॥ १७ बभूव प्रिसयापिषटः एरथा च ममपूजयत् ॥ २३
दनि श्रमराभास्न आरण्यक्रपयणि पफोननवत्ययिक्रद्धिद्रानतमो ऽष्याय ॥ २८९ ॥
ध ~ ~~~ ~~~ ~--~- ~ --~----. ~~~ ~------- ~ --- ~~ -----~-
{
१८71 २५ यधा (10८ "सना ) , पुप्रो भपिष्यति (11 : भवेदिति)
12 *) 1८ वयर, 0४ णु। यद्धि, ए यथा (9 यदा) 18 18१ (रः) 1 119 354 -- °) ]\ जकामशच
71 + दनय (न जप्ण) ~ *) [+ "मून मः, 0५0 --*) {\ न सनेप्यति ( {+ समेष्यति द्धि)! 8 10 7५ ०९5
शन च ({०८*> रन ) स समेप्यति; 0० 70; वदमेप्यति 1 $षर, 0५0 नुमे,
13 (1 वण 19-14 -?) िमचमा, + कन्यसः; 0) 0, ८५3 पन्ने (वण पदाम्) -- ^) 079 "सयत्तो, 7;
1४ मन॒ना (नमर क्न) ~ दणि 1१५ ५) 175 गू &1 3 + *मभ्नातो ({०प्"सन्नान्तो) - °) 8 76 7४
पराघ्यगय ~ प्रक) (त) ) 1714 -- ^) ५ भे ४ + 603 भवेद् ,7 &! » ५ घाक्यर् (1० वाक्ये) ¶
(त्ने) द्ध ({०? शरूय) 74; 3 + [नुग (0 [भानत )
14 च (3) 0 134 (ल \1 13) --*) [0४ प्रर (1० 19 1\1 3 + 01 9 (दम्भ्) 683) 00 116 एल -- +)
ग्रान) ~ °) 1, दुग मानुररप्रि ~ ^) +) ३ न्या ५ टिमीया सा; 9" द्विनीयस्य, 7४ 68, द्विजाति च (ण
(0 सर्य) ~ 4) ८५ च (गि [शिनि } 4 {८ 0> ७, द्वितीयमा) - °) एतद्र, एनय (णिति)
प्यनि [ (07 ध्यति) , 20 *) 28121 ०6७5५म (गदर) - <) {1 3 व
15 7009) 1५ {ल + 14) ~ १) 63 4यम्नाचू नथा) भाञ्ततो (मि तद्ा) - 4) 1) मवर्यातिरमि ८
(ल यम्या) 1 1) 3 ज / 631 व्दवित्तम (+ दित 103 त् 61 3 + म्पित्त (0) श्रुतम्)
सनम) ~ ५) 12, कलाप प्रयामम, प पछपण्य यमे मम 21 ०) +म {ण्न} - 2) 4 स (1०)
16 3 ©) 16 {ल ५1 14} 1 70 क्र्वि, ए 22 *) {3 71 0५ ° &3 गेषु ([नगेहेसु) ५
द्याता; एष्मुनि (िप्राद्यग ) -- ^) एः + 10५८ विहि (णि विहित } -- ०) प्र 3 तथा, ० 936५ तदरा
(3 अनम्र, 1)1@4 ३ भद्र (क) नद्रग्य) -- *) 133 (मद्रा) वृर्सुत्रीति ,©\ सप्रीनिः (णिसुत्रति ) -- ^)
ए 4 ८ 063 नद्ध (तमत्त) ~°) 41 61२ १८ 11 9 + {3 ८0, 3 "स्यद् (1० मह) ८ 7; राजनू
{ [८५ म) (10 साग्रदु)
17 (भता) [वम्म् [ल +} 14) 17०] 104 ` 23 ^} 9 (८गन्णु ४) च (गतु) - °) पए1612,
7५४ 11; 4 -- ८) तच स्वादय ([उतम्यानम्य) + । तम्र (गनन्रः) -- ^) 13 परनि", © * + [दू]माम'
कि 16 ए) 3 ८ नम्यतम्य प्रसारात्ति (एग "नने} राज्ञि {गिमम)
[{ 1029 |
8 2०0 1 ]
महाभारते
[ इण्डलहरणपयै
५.
वैदांपायन उवाच ।
गते तसिन्दिज गरे कसिधित्काठपर्यये ।
चिन्तयामास मा कन्या मन्त्रग्रामबलावलम् ॥ १
अयं तरे कीद्स्तेन मम दत्तो महामना ।
मन्त्रग्रामो षं तस्य ज्ञास्ये नातिचिरादिव ॥ २
एवं संचिन्तयन्ती सा दद्व यद्च्छया ।
व्रीडिता साभवद्राला कन्याभावे रजखला ॥ ३
^^ ~~~ ~~~
न ततं च रूपेण भानोः संष्यागतस्य सा ॥ ४
तस्या ट्टिरभूदिव्या सापदयदिव्यदुद्नम् ।
~
(गगण 18 पाषनप्ह - दण काषः (दा 3
103 79 @ + आरण्य -- 517 7४4 18 + ठ 7८
701 7४ 01 + ५-ज 65 2 कुषलला( 7 5 "लाभि)क्रण
“~ 47 7421८ 2“ कुतीमप्रप्रा्चि", 1 पूथामव्रम्रहण
~~ 4410 110 (्धा-०३, पणवष 0 0) 7001 (णण )
09 308, {04 304, 7) 807, ¶1 269 (५४ 17 ६),
19 69 4 #1 3 (1 707) 298 (13 ग 296), 61
290 -- 10 #‰ 12 7 28
290
पच्छ 19 79 6115 (्वोाष 28 108 गा ॥ 71118817 0] ,
1110 28 18 7008 16076त 1678
1 °) 8 7० 00 7 + ०3 कारणातेरे (10) काष्ट)
2 ^) © ५ “पराम (शनिःश्ामो) 7) ५सय( १)
स्प (0? तस्य) ~ 4) 7 7५ ०७8 ति (0 हूय) 1
0 ४ छास्यामि नचिशदिव
3 °) 8 [कना त् 89) सा (101. भर॑) {८7०71 3
तु, 7063 ५ [ए्र) 61 [ह्र (गमा) -- ४) 1 3
शिक) 0 तु (मः व्रतु) ५ 79 यथ्ेच््या -- °} 8
10५ 09 ४70) ५ चाः ([०८ सा) 1 7741 24
कन्या (णिः वारा) -- 4) ण! उ1 9 ५ वाल (10 कन्याः)
~ 41८07 8, र ( 03 गााहगण ) ७5 1718
1999* ततो म्यतरम्धा सा मष्टा श्यनो चिना ।
4 2) प (73 फाण्णह) 3 प्राच्यं दिति समुध्त
{ 1004
¦ आष्यक्तफवचं देवं इृण्डलाभ्यां विभूषितम् ॥ ५
तस्याः कौतूहलं त्वासीन्मन्त्रं प्रति नराधिप ।
आद्वानम़रोत्साथ तस्य देवस्य भामिनी ॥ ६
प्राणाुपस्पृश्य तदा आजुहाव दिवाकरम् ।
आजगाम ततो राजस्त्वरमाणो दिवाकरः ॥ ७
मधुपिद्धो महावाहुः कम्बुग्रीषो हसन्निव ।
अङ्गदी बद्धुृटो दिशः प्रज्यारयननिव ॥ ८
योगा्छृत्वा दिधारमानमाजगम तताप च ।
आवभापे ततः इन्तीं सास्ना प्रमधट्गुना ॥ ९
आगतोऽसि चं द्रे तव मन्त्रबरार्कृतः ।
वदद¶दिश्यमडर -- ^(66\ 4०४, एष (6४००४ [६1 3, 7४
11188176) 681 8 1018
1840" तच्र बद्धमनो द्िरभवरसा ससुध्यमा ।
~ 141 3 02 46" -- ९} 21 ज ©8 चातप्यत (28 10
80006 7116 6व [) , 8 4 77 (†) 74 6 ततं हि (771
प्वाप्येतर्िं); 20 7» च तप्यं च; 1४ तताप च (107 ततर च)
-- ८) 26 च ((0 मा)
5 ए १० 6० (५ ९] 4) ~ °) 8 07, भला
(89 भन्या) (19 तस्या) -- ४) 7५ 7, सू्यमहल् (1०
दिन्यदशनम्) -- 4) 7 सुशोभित; 69 च भूषित (1०८ विभू)
6 ^) © तृष्ट 7 ¢ &1 9 4 चा" (0 छाः)
-- “) 8 (6८०८०); 68) मघ्रान् (0 मन्त्र) - °) 8
(००67४ 88) च (101 [नध ) -- ५) 8} तच्र तद्यैव (0
तस्य देवस्य) 3 7५ 70 73 ५ ०८8 आविनी
27 °) 7०7, 6 (7 भा)पो घुपस्पृदथ तदा, 7 ७1 3 +
उपस्ण्दय तवा कती -- 2) 70 ६#*01त ]11#{प6, {+ 2 16
70754 ५ ८ याच; 8 (००न्४ 68) साज" (1० भजु")
-- °) 211 दिवो (1० तत्तो)
8 ^) 8 (०५०९)४ ४) "कुटो ((०" “मुकुटो ) -- ^}
1 3791681 3 + 7 प्रज्वल" (107 प्रञता)
9 ^) ७५स्वमा' ({०६ द्विधा) 3 तततो वच (०
सताप च) 3 1008 7९ {0 92 -- 0०= | 78 16
10 36010 10, पि) 105 दिवाकर -- °) 7) षे
(0 वक) -- 2) 0 9 ¢ भत्रन्राम" (1० तव मत्र)
~ ^) 7 (जवश्च, 8 1८ 078 7 + 6 © वक्षो; 0 चने
|
कुण्डटाह्रणपवै |
दवि करोम्यवमो गति ब्रूहि कर्ता तदस्मिचे ॥ १०
कुन्त्युवाच ।
गम्यता मगर्वस्तत्न यनोऽमि समुपागतः |
करौतृहरात्समाहूतः प्रमीद भगवन्निति ॥ ११
सूयं उवाच ।
गमिप्येऽदं यथा मारं त्रवीपि तनुमध्यमे ।
न तु देरव समाहूय न्याय्यं प्रेपयितुं ब्रेया ॥ १२
तवामिर्मपिः सुमगे ध्रर्यान्पत्रो भवेदिति ।
वीर्यणाप्रतिमो रोके कवची कृण्डटीति च ॥ १३
सा त्मास्मग्रदानं ब ङुरप्व गजगामिनि ।
उत्पत्ति हि पुत्रस्ते यथार्मकरपमद्नते ॥ १४
अथ गच्छाम्यहं भद्र त्रयामंगम्य युखिते ।
ष्स्यामि चामरं क्रो ्राह्मणं पितं च ते ॥ १५
त्वच्रते तान्प्रधक्ष्यामि सर्वानपि न म्यः ।
पितरं चवते मूर्दयो नवेत्ति तवानयम् ॥ १६
आरण्यकरपर्व
[9 290 91
तस्य च व्राह्मणस्या्य योऽसौ मन्त्रमदात्तव ।
शीलडत्तमवित्नाय धास्यामि विनयं परम् । १७
एते हि विबुधाः सर्वे ुरदरग्ुखा दिवि ।
त्वया प्रलब्धं परयन्ति स्यन्त उव भामिनि ॥ १८
पर्य चेनान्सुरगणान्दिव्यं चश्रुरिदं दि ते ।
--+ ~ ~~~
पूर्ममेव मया दन्तं चत्यमि बेन माम् ॥ १९
1
वैंपायन उवाच ।
ततोऽपदयत् त्रिदयात्राजपूत्री
सवनिव स्वेषु धिष्ण्येषु खखान् ।
प्रभामन्तं भालुमन्तं महान्तं
यथादियं रोचमानं तैव ॥ २०
मा तान्दर्रा त्रीडमानेव बाख
छयं देवी वचन प्राह भीता ।
गच्छ चं वै गोपते खं विमानं
कन्याभावाहूःख एषोपचारः ॥ २१
{10 [लितरघ्नो) -- “)@ 3 +भृटिक्रिने चिङीर्मिन
11 ऽ (ल््ल्लु* 3) कन्या (10 कृन्नी) - “) 70५
9 यत्र (ग मत्र) -- 9) ‰1 3 श्व (गः [जति) ह 7५
५ 3 ५ पुनग ([० समुपा) > ए» + 663 पन ण्वाः
गनौ द्यामि -- <) प 1 ५ पारमायाव (1० कौतुःनात्)
८70; ८ "जनीन (0 हत)
12 ^) 70173 । ल्वृज्८ञधव्मा (गमा) 212
तु (णप्म्ब) --*) वा 3 राजनदिनि (गिन ) ~ नल
19११, {3 7८२15 13४ -- ८} 01 च (णतु) ~ *) 71
यथा, र पृथ [क प्रथा)
123 °) 2) नथा (नन्व) ¶ &1 3 + [ज्ुभि(&
"पिनि -- 9») ¢ @1 3 । कु (1० मूर्यानि) ~ 14
7632415 13०* धत 12*9 -- ८) £+ कृद्री क्यदी (1
प75} )
14 *) ह्वा 3 + 7८ 7013 म, @ ५ द्धि (गवर)
-- <) हः + 067); 3 रटन्परम्यते ©ःने पुमो (४, प्प्ञ )
15 °) ए 3 0८03 धन्नत्र ({०ल्थथ) -- >) ए
तिनि, 2८03 ४ नानि (0 सुग्मिनि) - 41९ 18०४,
९ 0८ 7 73 ९-5 © 108
1941* यद्रिम्य वन नाद्य करिष्यति मम त्रियम्।
~ <} {2 2 0 04-6 ©3 >? द्ापिध्ये (० चस्म्यानि)
शः @1 8) सवः ्रारोन्यथा (कत ग्वामद) 03 4 द्राप्य
1
1
1
।
कन्येन्यया श्रो
16 “*) ६ मप्रध , 89 7 वान्यत्र ({0" तान्प्रथ)
-- ) 7४ # ण्य (नवि) - ९) ६ मूढो ग्रो, 8
(०ण्णु 63) नेसृदे (णत मृद)
17 °) ^ नथास्य (10६ नम्य च) -- ५) + 7; [जवि
नय (1० विनय) 2८ 72 ठर (णः परम्) ६1:
21 > + धल्प्राम्यतिनयपर
18 °) 7१५ क्न्य (1० सर्व) - 1५00 18 -- ०)
8 70 00 03 + ८683 भाव्रिनि, 61324 तिमा श्नुम
{07 आभिनि)
19 °) ऽत्र तान, ८9 7० 074 71 2 81 तान (0
यैनान) 5 (९रव्णा# 89) वरारोढे (1० सुरगणान्) -- °)
13 82 दिष्यच्छुर् ४५च (णण ) पृष्रम ((ण्ते)
20 1 2 7८ 7361 ध्€ तटा -- °} 5-3 0072ज 8
7; 05 प्रमित 91 › + पुरस्ताद (0 महान्न) -- ^}
71 3 + 0५ 7072, 5 पः रोचमानान् (1० "सान)
21 °) 281 9 01 ८2 सात, 63 तान्सा (४
पाश) 13 ५ 00 01 2 वेपमाना, 76813 4 त्रिदरकानू्
{7० प्रीदमाना) पु ©1 २ ५ण्व (हव) - °)
ष; 2 ° सूर्य देव, भ दवन्रष्ट (1० सुरव द्रेवी) -- ^)
^ च विमान, 23 स्व व्रिश्नार (४५1० ४७२) -- ५) 8
{८९४ ©) "मत्रि (०६ नावाद्र) ५ 71 दुष्ट, 81 दुखम्
1005 |
8 2५0 ‰%2 ]
पिता माता गुरवश्च येऽन्ये
दस्यास्य प्रभवनं प्रदाने |
नाह धर्मं लोपयिष्यामि रोके
स्रीणां वृत्तं पूज्यते देदरक्षा ॥ २२
मया मन््रवरं घतुमाहतस्स्यं विभावसो ।
वास्याद्राठेति फला तस्धन्तुममि मे विभो । २३
स्यं उचाच ।
वाछेति कत्यानुनयं तवाहं
गृहामासे
[ गृष्ट्रणादग्णपर्य
ददानि नान्यानुनयं रमेत ।
आत्मप्रदानं कुर कृन्तिरन्ये
घानितस्तयतं हि भवेय भीर् ॥ २४
न चापि गृक्तं गन्नुहि मया मिय्याद्धनैन त
गमित्य्राम्यनयाद्धि लोक् मसप्रहाम्यताम् |
स्वेषां वितव्रधानां च वक्तव्यः स्यामहं श्रमे ॥ २४५
मा न्वं मया समागच्छ पूर रप्ति पाद्म |
विशिष्टा सदोष भविष्यसि च भामिनि) २६
दति श्रीमहाभाग्त आगण्यपर्यणि नतस्यनिकद्धिदाननया ऽध्यायः ॥ ०९० ॥
२९१
येश्पायन उचाच।
सातु कन्या बहुविधं बुयन्ती मधुरं वचः।
-------~------ -~------ ~ --- = --~
(101 हु") ए 164 77 7) 9 + ण्यो} 07) 108
72+ ^ ७४ ण्या (10 ण्यो)
22 °) 1८14 70 1 $चापि (गव) ष्यः;
139 8 (०००])४ ७8 ) मन्य (10 चेडन्ये ) -- *) © प्रवदति
(वय प्रभवन्ति) 7013 ,म्मदनि (ण्प्र ) ~ ९) ष
8) 3 + साए (10 नाट), त पाट ({0 मनोप) म चा
(9८ सोप" ) ~ °) 1६4 71 धर्म , 8१ धम (1० दन्त)
%$ ८) 10 74 च्राद्येति ({गयारनि) 1) मन्याप्तु,
ए ५ 71 ५ एृम्यातुग 3 01 7 6 ८3 सश््म्वा (४
तण्ड) ), 84 । पृल्वाशर ~ +) ५ त (न्मे) 1
709 64 प्रमो (10 विभो)
24 °) 1\ 72५ पाद्ये्ि, + सदिः तु ( {० षाखनि)
{९1 3 + 7703 नय (10४ [स)]नुनय) -- ४) 1५ ददानि; 4;
61 द्द्यानि (णि दद्रानि) 7) भनु (४0) प्त) रमेत
काचित् (ए कामा) } 003 ४3 9, (04 ष्व)नयर्मेत) ©
सवभय लमेत {1० [ननुनय लमत) -- <) 1 तव (1,
ननु) ([गकुर) 226 तु कुरूप्य { [0८ कुर कुन्ति) 1 ५
मध्ये} {9 पज मन्ये) ©3 मद्य {19 कन्थे) ~ ^) 113
तद्रवच (1 द्वि), 61 * , त्वानत ({०ः तयेव ि) 9
231 371 हि मयेन; 1५ भवितेति; 7० 79 हि भयेत्सु (0
हि भचेष्य) ।
25 ^) 3 7219 77 ]५ 6 63 गतु युक्त (1,
|
असुनेतु सदसा न लण्राफ मनस्िनी ॥ १
न ्रक्नाफ यदा घाला प्रत्यारूयातु तमोनुदम् ।
----- ~~ ~~~.
[० } ८ [न् (10१) ~ *}) 1४ 8 {द्व्या
09) गेन ([णि कनन) - 157 2९९१, 2 19 77
129 ॥-6 0४17९
1312* मसमय श्या भीर् मन्द्राहूनेन भाधिनि।
-- ^) त् @1 3 4 ॐ लग्स्वमा( भम "मनवा )नयपागिषोत्रे
सम(¶५ ७५ "सु )प्र्ान्यतो -- {टः १९५५ 5 ({शय्व्ला४
७3) 1008
1914+ गस्टरेयमच सुध्ोतरि गतोऽद्र तिराषट्म" ।
-- /) 8 ८ 77 >» । ०65 नधा द्युमे वषय {7/1
१५11 1९९} शर्परिदित (० शुभ्र)
26 °) 71 क\ सागच्ट्र; ४63 गप मगः ( (0 समा )
-- *) 8 (०५८ल]! 3) रुप्स्यने मार सुन ~ ०५)
19 3 81 क्र किचि) फते मवरिच्यति 3 1० का
03 + 56897 मश्यं } {५ च भाविनि
@णकौ0ो। 129 ए11551110 ~~ (4/0 वदद, वद्या 4
12702 © + नार्य ~ 51९} 0वण् 1\8 + [+ 126
71 3 «063 फुटना{2; ५ "्नाभि)हरण - 4/1
{ पाम, ४४०त्१ ० नी) 131 (कानु) 7४ 201,
7208 305, 7 3085, 7 200 (५ 10 {८८ |} प्र+ 68
11 3 (17 01) 294 (ज ०16 206), 61 291, 6
209 -- {०10 0 126} 73 28, {2119 29, 72 90
1000 ]
~
ङुण्डटाहरणपर्य |
मीता णापात्ततो गजन्दध्यौ दीषैमथान्तरम् ॥ २
अनागमः पितुः जापो ब्राह्मणख तथैव च |
निमित्तः कथं न स्याच्छुटरादम्माद्विभावमोः ॥ ३
वराटेनापि सना मोदाद्रगं माप्हवान्यपि ।
नात्यासादयिनव्यानि तेजामि च तपामि च ॥ ४
माहमद्य भरं मीना गृदीता च ऊर शृतम् ।
कथं चक्राय दर्यां च प्रदानं ह्यात्मनः खयम् ॥ ५
स्र लापपच्रम्ता बहू चिन्तयती तदा ।
मोहेनामिपरीताद्धी सयमाना पुनः पुनः ॥ ६
तं देवमव्रवीद्धीता यन्धृनां गजमत्तम ।
291
2 1 703 15 2605 15 {05६ ०८ 2 1550६ ग
{४ ४1 9 287 10} {€ 5 15 ८05 16०01व्
[4 >^:
1 ४) ए ए. चुवनी (0२ चुचन्नी)
2 ०) +चना (0 यद्रा) - ^) ए नीत्या,
५ मीनान्नाप 700८204 {नदा (गमतो) -- °) द
79) ४ व (ग जथ) 71 [जानंर, ८ 7 [उत्तर (07
[शनिन्नरम्)
3 ९ एगप्र०च ० {2 [प {0 8९ प ६०8 294
2&° 15 105६ 1प 724 ०8 15310 (०1 (219-220) -- ^)
आरण्यक
{8 291 11
व्रीडाव्िह्वल्या वाचा यापुत्रस्ता विना पते ॥ ७
कुन्त्युवाच ।
पिता मे धरियते देव माता चान्ये च बान्धवाः |
न तेषु ्रियमणेषु त्रिधिलोपो भवेदयम् ॥ ८
त्वया मे संगमो देव यदि खाद्विधिवर्जितः |
मन्निमित्तं कृटस्यास्य रोके कीर्तर्मनेत्ततः ॥ ९
अथ वा धर्ममेतं लं मन्यसे तपतां बर ।
क्ते प्रदानाद्रन्धुम्यम्तव कामं करोम्यहम् ॥ १०
आत्मप्रदार्न दुर्य तव कृत्वा सती चहम् ।
त्वयि धर्मा यग्रध्रैव कीरतिरायुश देहिनाम् ॥ ११
+ 7८ 9४ १» ऽ (6६ उ 3) मद्निमित्त ५6 +नु
(न)
4 11 णा557हि (थ ९13) - ०) 161 3 व्राच्ये
नापि 1 च्ृद्रा, ६ © सत्रा, 81 ८ 73 यदा, 8५ 70
मद्रा (1०ममना) -- ४) एए! पना (० शूल) 1 नापहुता
न्यपि, हः सोपटवा , 8) 3707091 4 ८@©3 पापतः; ८
12४ साप्ह्ना › 4 ©! 2 + शापभययाढपि -- ^) 18 8
24 € ©> नान्या", हः 3 नान्या", ६4 वान्यामाध', 2८ न
घ्रह छदरविष्या्मि
5 71 पण्ड (ध $ 9) - ‰) 7८ > श्ना
{107 मीना) -- ४} 83 70८ 70 7: ५ 79 @:-+ युना
(व्प्ष्ना) 2; कवर, © [नपिक्रे, 7५ © ज चक्री
(गष) हा 2 स्वय ({०प्मधम्) - ९) ६ ¶
© * +चकार्थ, 0८03 नु द्ध्म, ०८ नवेद (0 स्वकाय)
4 कन्या, 8 कुर्याद ( {५ कुर्या) -- ^) 1६4 7८ 7 वरदाने
(०पन) © स्वह (० स्वयम्) © ज स्वय्रमान्मनि
यरद्रन
|
,
6 1 पानपा १ 8) एर्ट० 6, 2 (९च्त्])
ए+ 1 3 फडडाणह) ©1 9 105 त्र्रा उ (165 वैद्रा)
-- °) 8 7०70, ९७्साप्र (मत्मैव) 761 34 प
"मग्रान त्रा (वृष © भीना) (७? "परत्रिख्ा) - °)
3813 470८ 709 7 ५ ८८3 षदा (णःनदा) म विनती
दद्राचहू -- ^) 703 63 [जिपि, 05 च (0 [न्नुमि )
11 $ -परीना च, 7८ समायुक्त (07 -परीताद्री) - ५)
2158 स्मयमान , "मान 8150
7 71 7115510 (१ 3) -- °) {8 70५ 074 1
@ 3 त्द्रे( $ 1 @1 ; द)वम्; ^ देव तम् (ण
8057 ) , ©+ तस्येवम् ए श्रीवा (त नीता} -- ८) 8
(९००९६ ७४} धापादचैव (1० द्ापत्रस्ता)
8 1) 7155106 (धथ १1 8} ह) 3 + कण + ०
६४८7 -- *) तृभ च (गमे) -- ^) ह्वा 3 विद्य
मानेषु, ४ विधय कायं -- °) हः धर्मटोपोः 0५ धः
विधिलेमो
9 71 156 (ल १1 3} -- ^) 2 79 72, 6 3
तु (8५) (णमे) - °) ए यन्नि, 84 व्वच्रि (ध
मन्निः) --°*) 13 + 20८9 : कीर्विक्षवखत (+ स्नव),
पृ @ [ऽ]कीर्िर्न (७3 र ) सशयः
10 °) पए 3 © ण्व, ६82 पवः ¶४ @ 3 पूलघ् (णः
प्रन} ~ ०) ए सदय ते ({० मन्यमे) - <) ‰ 01 सते
(०८ क्न) ए 96 प्रसादाद् (० श्रडानाद्) -- 4) +
©8 न्न, + स्वया (मनव) दर 2; कायं ({0 छम)
{1 7) फणऽञण्टु (घ \18) - °) 70 छान
(० श्द्रान) ह 326 68 दधर्ष -- *) 1 > मदी
तर, 3 + 72८02 पल मदी - °) एषते {धिः
सव) -- ५) ऽ (९४८९) &3) न्वयि कीर
192 0 फार (ध ९} 3} -?) + ते (मदा)
1097 |
४ 2१1 21 ]
सूय उवाच ।
नतेपितानते माता गुरवो वा श्चुचिसिमते।
प्रभवन्ति वरारोहे भद्रं ते शृणु मे वचः ॥ १२
सर्वान्कामयते यसा्नेधातिोश्च भामिनि ।
तसमात्कन्येह सुश्रोणि खतन्त्रा वरवर्णिनि ॥ १३
नाधर्मश्चरितः फथिष्यया मवति भामिनि ।
अधर्मं कुत एवाह चरेयं लोककाम्यया ॥ १४
अनाघृताः सियः स्वां नरा वरवर्णिनि ।
सभाव एप लोकानां विकारोऽन्य इति स्मरतः ॥ १५
सा मया सह संगम्य पुनः कन्या भविष्यसि ।
पुत्रश ते महावाहुभैविप्यति महायशाः ॥ १६
कुन्त्युवाच ।
यदि पूत्रो मम भवेच्वत्तः सर्वतमोपह् ।
कुण्डली कवची शूरो महाबाहुर्महाबलः ॥ १७
1५ "वरते (10 "सिते) -- °) 8 (०६८०) 83) प्रदा( ७
"धा)नेते (पायै) (10 वरारोहे) - °) 1९8 सर्व तत (1०
भद्रे) 2० 709 मद् (गमे)
13 71 7118810 (५ ₹1 8) -- °) [3 }13 स्च (9
सर्वाय) 7४ ७१ कामयते १५ ७3 तसात् -- °) 11 3
काम घरय; 7) 33 8 70779 । 611 क( व्" क्ष)मेरषातोश्च,
ए1 फाटधा'; 8५ कामधा') 20४ कामहीर्नाश्च ए 27138
7018816 ) भाविनि, ४ 6 }{88 भामिनी - ८) ए
स्वतत्रा (10 सुश्रोणि) -- ¢) {9 घर् वरय भामिनी
14 21 पाडा (९ ४18) -- १) 87 (7 8
0188१०६ ) भाविनि } ४ (०५ ‰{88 भामिनी -- °) 1६ चरे ›
21 4 7008 70 चरेय; 79 भवेय (101 ष्वरेय )
15 7) प्ण88106 (म ए] 8) -- °) ए" भनाधिता;
69 घन्यादरताः -- °) 13 श्रुति , 23 स्मरति ¡ ¶५ 01 स्थिति
(0 स्परत्)
16 71 पाषाण (० 1 8) -- °) [लव (1० सा)
-- ०)71 3 ५ न सक्नय (ग मषा")
17 21 प्पाश्णा7& (० र] 8) ~ °) [ध जपि (10
यधि). 761 9 ५ ममाप्येवः ४ मम श्चेप (1० मम भवेच्)
-- °) 8.70 7724 ५ ग 09 “नुद, 7» “नुद ; 7,
पन्, 79 "पष (107 "पष्ठ) -- ५) 8 ( ७१८०६ 8) भवि
ष्यति (10 महा") ~ 41७८ 17, 24 178
1944+ तिग्मररमे महावाहो सरमिष्ये दुद्ा[1०्त रा]सद 1;
मदाभारते
[ इण्डटादरणपयं
सूर्म उचाच।
भविप्यति महाबाहुः कुण्डी दिव्यवर्मभृत् ।
उभयं चामृतमयं तख भद्र भविप्यति ॥ १८
कुन्त्युवाच ।
यचेतद्मृतादसति इण्डले वर्मं चोत्तमम् ।
मम पूत्रख य॑ रै स मन्त उत्पाद्यिष्यति ॥ १९
अस्तुमे संगमो देव यथोक्तं मगर्वस्सया।
तलदधीर्यरूपससयौजा धर्मयुक्तो भवेत्स च ॥ २०
सुं उवाच ।
अदित्या ङुण्डरे रात्ञि दत्ते मे मत्तकाटिनि।
तेऽख दास्यामि वै मीर वर्मं चेवेदधुत्तमम् ॥ २१
पृोवाच ।
परमं भगवन्देव संगमिष्ये तया सह ।
यदि पुत्रो भवेदेवं यथा वदनि गोपते ॥ २२
11110 ¶3 11085
1345+ भम्तु मे सगमो देव नेन समयेन ते।
{1 20५४ }
18 7) 10185170 (ध $} 9} 7४ ग 18-19
~ °) 11 3 द्रूर् (णः "वाहुः ) ~ 7463 40 {0
याहु (1० 189} ध] {० कुण्टले (1० 21°) - +) 461
"क् (10 “त्) -- °) 7 ८ 63 अभेद्य (0 उभय)
0५ चा) 1 तु ({०ष्च)
19 11 7018810 (9 \+19) 1५ 83 ५ 2{3 नप
19 (५ ५1 18} {70१4१61 त चथा (म कुन्ती)
-- °) ए" 9 यदन्यद् (10? यथेतद् ) ए» 7; यथष्यन्ये
स्तादस्ि ( ५1 "रतोदात्ते), ¶1 © यद्येवं धग्रतोदते ~ ^)
प्व योवै, 73 वीर (ण्य यै) -- «) 1 + मत्त ठस्पाद्"
विष्यति; 1६५ तस्य भद्रे भविप्यति (7) 8 10 ६७२४)
20 21 887६ (ल ४19) शभ 4०) 20 (र्भ
४1 18} -- °) छष्नो (गामे ष्ठ) -- ९) हा +
स्वदरपवी्यं (1\ णड) } 1६+ 10८ 79 -सपम्नो (10
सस्वौना) -- °) 11 सदा; 1» तदा, 2० 09 मम (1०
सच)
21 71 10188 (० \] 3) 73 69 400 क्नदिदया
कुण्डरे (५ ४1 18) -- °) [८ 3 नद्विदया"} ¶्1 61
4 आदिलय- (ध ये) (० अदित्या) -- °) 8 + 7
81 3 मत्ममे, 7, 6, मष्छमो ए ज सलत्छमीवे तु
[ 1008 |]
कुण्डखाहरणपर्य ] आरण्यकपवं {5 292 2
वैरं पायन उवाच । । एवमस्त्विति राजेनद्र प्रस्थितं भूरिवर्चसम् ।॥ २६
तथेत्युक्त्वा तु ता इस्तीमाविवे्न विर्दगमः । इति स्मोक्ता कुन्तिराजात्मजा सा
सभोय गात्मा नाभ्यां पस्पदच चैव ताम् ।। २३ विखन्तं याचमाना सलजा ।
ततः मा बिह्वलेवासीत्कन्या स्ख तेजमा । तस्मिन्युण्ये कषयनीये पपात
पपाताथ च सा देवी शयने मूटचेतना ॥ २४ | मोदाविष्ठा भज्यमाना रतेव ॥ २७
सूय उवाच । तां तिगमा्यस्तेजसा मोहयित्वा
साधयिष्यामि सुश्रोणि पुत्रं पै जनयिप्यसि । योगेनापिरयात्मसंखा चरर ।
सरवशच्नभृतां भेषटं कल्या चेव भविप्यसि (| २५ न चेवेना दूपयामास भाुः
वैशंपायन उवाच । संत्ां छेमे भूय एवाथ बाला ॥ २८
ततः सा व्रीडिता वाला तदा दयंमथात्रवीव् ।
इनि चीमद्वाभारते आरण्यकपर्वणि णकनवत्ययिकटि शननमोऽस्याय ॥ २९१ ॥
९
वैटांपायन उवाच | खक दशोत्तरे पक्षे तारापतिखिम्बरे ॥ १
यिवीपते ४ €. 3 17127
ततो गमैः समसवरयृथायाः पर सा बान्धवभयाद्राला तं गमे विनिगृूहती । 1
कामिनि - ८) 1 3 जच, + भ्य, ८1 ‡ + 2८ 03 तदय, | 26 71 फाऽभण्हु (न +138) - °) 761 ५
8 (५ग८०४ 83) तस्य (10्चेऽम्य) 72 2 4761 51 ने सावत धीटिता घातय (2 +मसाध्वी) - °) 7
(्प्त्र) 69 + वामोर ({0 व भीद) -- ८) 8 (कन्९्ः कृती , © 4 कन्या (1० तद) ~ °) 8: रचिवचस, ८4
04} धाल्मन-" (1० उत्तमम्) + 3 7 वमे वेद चोत्तम, 1५ | भूरितेजम
चर्म धवमयुत्तम , 8 कवच चेदरसुत्तम ^ 0८ 73 कुंडे वम चोत्तम 27 1 प55196 (५ १1 8) --°) 8 (कटश वृष
22 1715519 (न २18) 287 (7 3 ग्णन्ञण्) | 683) मोजा" (10? *राना ) --*) 5 (6८०४ 63) ध्याय
© ङन्युदाच (0 पथो") -- *) 81 9 07 0.9 03 ण्यं | (त्याच) -- १) ए 98 (०न्मः 09) वेप, ए +
(छर दैव) ८6, मगवन्देवदेवेदा -- 2) 71 @1 सगरच्छेय, रज" (0 भज्य)
वू © *गम्परेष्ट, 64 "गमो , 12 "ग्य 2८ 3 [नीनप ौ 28 71 1510६ (न 1 8) -- ५) 8 एण + ८
{19 सह) -- <) 1 7५ ० भवनि {07 भवेद्) 1५.85 । 0 त्िगमाह्य्तो (४ पष्यण ),7 81 > + ४ तां तीक्ष्णाञ्चुस्
ण्व {(०प्ण्व) -- ४) 7 & + सस्व (10 "सस्था) -- ९) 05 [पाता मोह
2 71 ०015510 {ल >} 8) [09०0 23 ~ ^) (० [प्नादूष ) - ^) ए > [नपि (णः [अुध)
८4 (५ ©1 » [र] च, 6५ [ड)} राच (10 [ख)ज्त्वा तु) |
24 21 फषञ्नण्हु (ल \+15) - °) १614 ५्टा | (ननृत 71 3 एाञञाणदु - 2/द/9 2८7
|
साघ्वी (1० स्वायीत्) -- <) 8! ५ 17 + ८९३ चाथ 023 &3 + ्ारण्य - 5 ८ए-कवरष्कः 3 + ए 6 ए
स्या, ए म्बा, © ५ व्रिद्ध ((०८्(न्युगचस्स) 8: 9 ५ &उ कृटडला(75 "लाभि हस्ण -- वद 101८
तिवम्बत्त याचमाना -- %) ८, गदु (1० मृद) प सूर्यङनीममागम -- क 10 (दपा, फणातड ०
25 01 ए6डण्हु (८ ९1 3) -- ^) [{ 75 साघयि- एन) 7001 (फवाह) 04 305, 03 806, 7५ 291
ग्यामि पुत्र व्र (६1 दण्ड) च पुत्र) जनयिष्यति (६ (४5 7 ६०४६), ¶9 @५ 1 3 (म्य एषः ) 295 (प
"यानि ) नलिनि -- °) 61 पुन चन्या ({०प्कन्या चैव) | नण 297), 6 292, 69 294 -- ण ० ए 28
{1 { {009 |
8. ‰9 2 |
= सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः ॥ २
न हितां वेद नार्यन्या कराचिद्धत्रेयिकाम्ते |
कन्याप्रगतां बालां निपुणां परिरक्षणे ॥ ३
ततः कालेन सा गर्भं सुपुवे वरवर्णिनी ।
कन्यैव तख दख प्रसादादमाप्रभम् ॥ ४
तयैव वद्धकवचं कनकोज्ज्वलक््डलम् ।
दर्यं बरपभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा ॥ ५
जातमात्र च तं गर्म धान्या समन्त्य भामिनी ।
मघचुपायामवदधे खास्तीर्णायां समन्ततः ॥ ६
मधूच्छि्टरिथतायां सा सुखायां रुदती तथा ।
शु्ष्णायां सुपिधानायामश्वनचयामवादयूजत् ॥ ७
जानती चाप्यकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम् ।
292
प 10 71 9 {1118 4714 18 108 01) 10188108 {9
(५ ४18 ०8१ 10, 991 3), ॥16 188 810 10801
161010त 1610
1 (५ कषण) ४67 - ४) ¶ © + प्रथायां (10
"या ) -- °) 7० 0 दक्गोतरे; 7 दशोत्तरे) ६० दर्ेततेरे (1०1
दकोत्तर )
2 °) > (0४८भ)४ ©) भीता (10 याला) ~ ४)
5 8५2 (7) 8 णाऽ्शणु) &9 गर्भं त (7४ (ताण) ),
29 सभीत ए "गृद्य त्र, 235 "यृष्यता (1० "गृहती) -- ५)
11 3 दन; 76 चता (1०) श्रना ),
०) ए + स्वान्या (10 नार्यन्या) - ०) {४ एवः;
7 &1 कचिद् (0 फाचिदू) ए) ४1 विना (101 करते)
4 ^) 75 त (म्मा) - °) 3» दैवदैवस्यं (1०
वस्यदे") -- ५) 11 9 प्रमादाद्, 7 #1: प्रभावाद् (10
प्रसादाद्) 1 7० 7 5 अभवत्तदा (11 3 "स्मदा,
13 + "त्तधा)
5 °) 29 ञेथवा (० तधैव) 2 70 72 7 4 ए
७१ [आवद््" (10 बद्") - °) 11 उ हर्यक्ष 8 (००९१
68) प्रःपभ' (01 चृषभ- )
6 ^) हा -ध्तु (णच) 1 3 गै त (7४ (पा8]) )
-- °) 8 0 (2) 9 फाडण्ह) भापिनी -- ^॥७ 6०४,
8 (०८० 8 113 ) 1118
1846* उष्छष्टुामा त गर्भं कारयामास भारत 1
मन्जृधा श्रित्पिभिस्तूर्ण सुनद्धा सुध्रतिष्ठिनाम् ।
{ 1010
महामारते
[ §ण्डलाहरणपर्म
ुतरसेदैन रजेन्द्र करुणं पर्यदेषयत् ॥ ८
समत्युजन्ती मञ्ञपामश्वनद्यास्तदा जले ।
उवाच रुदती इन्ती यानि वाक्यानि तच्छुणु ॥ ९
खस तेऽस्त्वान्तरिकषेम्यः पाथिवेभ्यश्च पुत्रक ।
दिव्येभ्यदरैव भूतेम्यस्तथा तोयचराश्च ये ॥ १०
रिवास्ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनः ।
आगमा तथा पुत्र भवन्लद्रोहचेतसः ॥ ११
पातु त्वां वरुणो राजा सटिले सरिरेश्वरः।
अन्तरिषषेऽन्तरिक्षयः पवनः सर्वगस्तथा ॥ १२
पिता चां पातु सर्वत्र तपनस्तपतां वरः ।
येन दत्तोऽसि मे पत्र दिव्येन विधिना किल ॥ १३
आदित्या घस्वो रुद्राः साध्या विश्वे च दैवताः ।
एर्वहु विवव छवनार्थं जे नृप ।
लजिनै्मृदुभिश्चव सम्वीणशायना तथा ।
-- 41 &1 0४ € -- °} 23 726 70 74 + ०५४ समा
धाय, #4 समद्रधात (0 वद्धे)
7 °) 1 + मजृधायां स्थि", ए+ 12४ 05 मधूच्छिशास्ि"
70 फ09स पा उात्तु, ५63५ कात (सा) - *)
७1 दु"ग्वारप (0 सुखाय) 11 3281848 {11
&१) तदा, 708 सती ({०प्तथा) -- °) 1 8707४69 ८
४ सखपिधा', ए, सुविधा" (० सुपिधाः) -- ५) 7 जप
न्यस्य (10 सश्च ) ५ नां सा स्वयसुत्यजस्, 61 निक्षिप्य
श्रि्युमजसा
8 61 ० 8०-9 -- °) ©५ जानाति ({० जानती)
-- °) 11 कन्यया -- °) 7 7० सा राजन् (1०८ रजेन्दर )
9 & 0 9४ ( ४] 8) -- ४) 2315 720 7, 4
७१ "नर्या (1० "नयास ) 120 73 6 व © ५ पत्वा (धि
तद) ~ °) ©" अश्ुपू्णञ्चुखी कुषी ; 111 उवाच कुमी स्रती
10 °) 23 70 72, ०७8 च ({० ऽस्तु) 8 + 7
173 671 1 [लत (५ [घा]न्त' ) -- °) 11 3 दवेभ्य' (10
द्विग्येभ्य') -- ५) 271 ग्योम्रा } 41 61 जरा, 6
तोय गता
11 °) 1८1 4 8 76 701 ०५ 24 ० 88 भा( + भ)
गत्ता(2, "ता}श्च} 7ए+ ागम्याश्च } 73 आश्वास च; 76 भागा
मिनच् (10) आगमश्च) 8 (०१५०) 8 ५) सतु (10 पुत्र)
-- ५) 8 (०५०७४ 68) दिभ्येन विधिना तव {0 184}
12 °) पिदा (ग स्वा) -- °) 7०0, सर्वश्ञ
13 °^) 4 ताते, © + स्वा (ग स्वां) - +) 8
|
ङुण्डलादरणपवै |
मर्त महेन्द्रेण दिद सदिगीश्वराः ॥ १४
रघन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु च ।
वेत्छामि तां विदेगोऽपि क्वचेनोपग्रूचितम् ।। १५
न्यस्ते पुत्र जनको ठेवो भादुर्विभावसुः ।
यस्त्वा द्रक्ष्यति दिव्येन चश्नुपा वाहिनीगतम् ॥ १६
धन्या सा प्रमदा यात्वा पुत्रत्वे करपयिप्यति ।
यसास्तं तपित पुत्र स्तनं पाम्यमि देवज ॥ १७
को नु खयल्तया दो या खामादिलयवर्चसम् ।
दिल्यवर्मममायुक्तं टि्यद्कण्डलभूपितम् ।॥ १८
पद्नायतगरिालाधं पद्मवाम्रतरोज्ञ्वलम् ।
सुललाटं सूकेयान्तं पुत्रत्वे फरपयिप्यति ॥ १९
धन्या द्र्षयन्ति पत्र त्वा भूमौ स॑स्पेमाणम् ।
(6्यल९ए६ ७9) च्वि ({0प कि)
14 °^) ह 8+ 00 महदण - °) 1 : सर्वा
(ग्म)
15 ^) हः चासुरः, ध न्वा सुरा -- 15*=1 110
4४, 112 22 4 56 6०, ६८, ९८ -- <) ए जय
म्बा ({०न्वा) - “) 2 7 720 04 5 63 [समि (8४
“पि), 70५ 0: [आति (प्प््दि्ि)
16 *) 1 61 पन्यन््र जनको देर -- ९} पा 3 4 ८
2 सूर्यो, व @ पुत्र (प द्रो) -- ^) ए ४र्न्वा
{(णपम्वा)
17 वा ० 14-19 - °) @+ ०826 ॐ
ध्ण" {एप रज न्वा 0 न्वा) ~ २) =19* +
पुग्रक (र्वे) - ९) © + म्न ([नन््र) -- 4)
01 2 4 स्छन्य {छप च्छन्)
18 1०) 15 (५ १ 10) - °) एष श्या,
७9 नदा (ण्थ्नया) -- °) 71 ‰{ "तेजम (० वचपम्)
-- <) 81 ¶1 "धरम" ( {० वर्म") -- 4) ए+ “सूयण
आरण्यकप्व
[ 3 292 26
अच्यक्तकरुवाक्यानि वदन्तं रेणुरुण्ठितम् ।॥ २०
धन्या द्रक््यन्ति पत्र तां पुनर्योनगे रखे ।
दिमवरहनमभूतं सिह कैमरिणं यथा ॥ २१
ए बहुविधं राजन्विरप्य कर्णं पथा ।
अवा्ूजत मञ्जुपामश्चनद्ास्तदा चके ॥ २२
स्दतीं पुत्र्नोका्ता निशीये कमरेक्नणा ।
धात्र्या मह पृथा राजन्पुत्रदथैनठाटसा ॥ २३
विसजयित्वा मञ्जपा संबोधनभयादितुः
भिवे राजमवनं पुनः गोकातुरा ततः ॥ २४
मूपा त्श्वनाः मा ययौ चर्मण्वतीं नदीम् 1
चर्मण्वत्याथ यघ्नुनां ततो गद्खां जगाम ह 1 २५
गङ्गायाः द्रतविपयं चम्पामम्याययौ पुरीम् ।
"गोचरे, 81 3 4 02 74 5083 "गोचर, 7४ "गोचरो, 7४
"मसुन्वर, 7४ "गो सुग्व ( {0 "ग सुते) -- ८) 4 65 88
केट्निणि 3 3 72 7: तथा (1० पया)
22 28५1०76 ‰2, ५ ०5 व्रेद्य" इ -- + ०० 22०४
-- °) & वाखा {0 राजन्) -- °) 5+ यया; 2० पतितया
(प णरया) - <} व" 681 लपासनवः © अवासजन्ा, 6४
समञ्जन्तु ~ °) 813 207, 6 © “नद्या (07 "नद्यस् )
८ 7» ©} तधा जट, €> जट तदा {४} च्छ )
25 «) ४» 7८ 700 @ > स्देती ~~ 1 3 0
2३०2५१० -- <) ए५+ चया (० चान्या) - 28० (श्भा }
1 118 25
4 1 3०0 24० {ल 51 28) -- °) 17& 3;
५ सास({ ©+ सु)्ोघ' (1० सवोधन') -- ^) 7८ पुन््रिवेवा
मदन -- °) ५ द्मोकतोतच्तय {० श्नोकातुरा) ए, [ज]स्दच्,
` ४ प्रधा (6८ तन )
19 भा ० 19 (ल 51 17) -- <) 5 पद्मपत्र, ।
61 पद्मानन ({0पपघ्राग्रत-) -- ४) ह 2८ रक्तराश्रनग्योज्तर +
81 7८ 9 95 पद्मवान्रदले(7५ 7; “नन्बो)ज्वट, ८8५
ए1 3 ^ पचनात्रवल्नेञल - 194 177
20 °) =21* 1 362 पृत्रश्वा, तृण पष नायस्ता
{ -स्वा), © ज नच्रन्या -- <) @ > + “छम (ण
क्न) -- 4) ह 2८03 € नाप्त, 2 चदन 1 2८
7: ८ पटु 2 शसु )गुधिनि, 5 रेणुकयिति
21 ०) र ५ ^ो सुने, ह+ "ग सुखे, ह+ 53 ९
।
|
।
%5 200 ० 25 -- ^) 1 व्णत्णु 91 3 मन
पामश्च' -- 2} 1 कर्माविनीं ((०प चर्मण्वती) -- °) 7
@&1 9 + ५ तया (1 3 तथा) (1० वसो)
26 °“) एज गगाया,+ प & + गगासा, ४! मगया
© ४ 8 (©२०९्०४ ©५) सूतविपये, 7४ "जुष्टायां -- °) 8
72 + 5 © अनु (० म्या} -- %) ए+ सख्याणकः
{({०प्खद्य)
27 °) 8 (छष्न्थ; ©8) पूवं (५ दिष्य) -- °) 5
7 75 ननु, 8 नस्ये, 8५ तन्य-, 7 तद्ध, 24 छठे
(गः वत्त) दर+त सवत्र (० तत्तवर्म) 36४ सुः
छर -- °) 33 गर्म (फ ध्न ) -- °) ए्चैटेन,
[ 1071 ]
8 29२. %6 ]
स मजुपागरो ग्भसरकैह्मानकः ॥ २६
अमतादुस्थितं दिव्यं ततु चर्म सकुण्डलम् ।
महाभारते
[ छण्डलाहरणपरव
धारयामास त गभं दैवं च विधिनिर्मितम् ॥ २७
इति श्रीमहाभारते मरण्यकपर्यणि दिनवत्यधिकद्धिशाततमो ऽध्यायः ॥ २९२ ॥
२५३
वैदांपायन उवाच ।
एतसिन्ेव कारे तु धृतराष्ख वै सखा ।
पूतोऽपिरथ इत्येव सदारो जाष्ववी ययौ ॥ १
तस भायौभवद्राजन्रुपेणासदसी धवि ।
राधा नाम महाभागा न सा पुत्रमविन्दत ।
अपल्याथे पर यलमकरोच विशेषतः ॥ २
सा ददशोथ म्ुषा्ुयमानां यदच्छया ।
पर देव च, 144 देवत (1० दैव च) + विधिनिक्चित
~ ^(४6८ 7, 7, &1 9 4108 1861 (पाध) ९1)
(1010710 71 8 7701880६ -- 17417 दधद एव 3
© + आरण्य ~ 5118 747४1! 1९8 + 3 16 01 78
03 ५~+ ७४ ऊुडखा(2४ "साभि )हरण -- 4द# 11416
ष पुत्रपिसजैन" -- 4९111 110 (6०8, ०18 07 1000 }
001 ( क्र) 09 806, 7208 807, ¶1 299 (४8 प
४९ 1) , ए 84 वव1 3 (ध्र 101 ) 296 (कज ०६ 298),
61 998, © 298 -- 51०2 १० 7 27
293
ए [0 71 8 015 प्रता 15 108 00 0189भण६ु {01 (५
४1 8 987 10, 991 8) , ४06 ‰88 ४6 70801 1००७
616
1 1* =] 8 6०, 15 1०, 97 24०, ७९, ०५ ~ °)
1 > [लुधिरथिर्; 61 3 + [स)]तिरथ (101 ऽधिरथ) +
3 (०८०१ 71 85) [ए] (0 [एव )
% °) 8 + 72५ 2 5 समभवद् ({0ग ऽभवद्राजच्)
-- °) =1 104 1०, 106 6०, ७० , ©! एए6 वरु |
4 पणा्य०8, @1 ९ 276, "' एप प्रान् 78808," 1०
236 (7 482) 1 3 ग" 61 [प्रतिमा ((0 [भ]्ध्शी )
-- °) 7 3 "प्राज्ञा, ए ` प्रत्त; 7५ "प्रत्ना; 700 73 6 "प्राज्ञ
दत्तरक्षाप्रतिसरामन्वारभनश्नोमिताम् ।
ऊर्मीतरङगेजीहन्याः समानीताष्टुपहुरम् ॥ ३
सा तां फौतूहरसराप्ना ग्राहयामास भामिनी ।
ततो निवेदयामास घ्रतखाधिरथसख वै ॥ ४
स त्त मजुषाश्सायं जलमन्तिकाद् ।
यन्त्ररुद्वाटयामास सोऽपदयत्त्र यालकम् ॥ ५
तर्णादित्यसंकादं हैमवरमधरं तथा
({०८ "भागा ) -- ५) 11 3 गर्भ॑म् (० युप्रम्) 7» तस्या
पुत्राथमातुर -- 1) र 3 139 (7 18 10 (0४४) तु, 14 सा,
५8 4 हि (०८)
ॐ °) 233 [जा]ससाद (६ ददर्षी 88 1 (वया) -- १)
8०06 8 1188 उद्यमाना ~ °) 7५ 23+ 7४ 1 दत्तरक्षां
-- °) 71 अन्डारखभनद्योभिनां) 78 4 (पहु ०गप्पा)
भन्वारभनदोभना, 81-8 ए `रुभनलशो सितां, 24 भर्थालमन"
76 703 यघ्नाङेपन , 21 73 "दोभनां, 2०4 "ल भनद्रो भना,
72४ ¶५ "लभत श्नोभना; 61 अन्वरषहनश्मेमिता, 6५ पा
"रुभत -- °) ^ (० 1088 ऊर्मि ((० ऊर्मी) -- 1)
7 ठ» 75 उपदधे; 7 69 + उपांतिके (0 उपष्ठरम्)
-- 4८6 9, 8 (6४५6१ & 103) 108
1947# विचतैमाना बहुश पुन पुनर्तिस्तत ।
तत सा वायुना राजन्स्रोतसा च वरीयसा ।
उपानीता यत सूत सभार्यो जर्माधितः।
4 °) 21 7० उ४तु (नत) -*) 87 {79
1018810६ ) भाधिनी -- °) 7 61 3 ५ [ज)ति- (10 [भुपि-)
5 ०) 7५ 058 (७५०६ ¶ 68) जनम् ({0" जलम्)
ए > उल्तार्य च जनांतिकात् -- °) 11 3 मवरैर्, ©
यघ्चैर् 1५ 2, 12५ 7 उद्धार" (1० उद्वाट') "१ पादया
मास वधानां
6 ४) 7५ ०63 हेम (ग हेम") 1९3 26997५41
५ तदा (10 तथा ) -- °) 05 "सयुक्त ({०\ युक्तेन ) -- °)
13 64-+ चिराजित् -- 41४61 6, 8 ( 6५6] 3 ॥43 ) 1718
| 1019 ]
ङण्डलादरणपव |
मृटकुण्डलयुक्तेन वढनेन विगञता ॥ £
स चतो भार्यया माभ बिस्योक्फुद्टरोचनः ।
अङ्कमारोप्य तं ब्रां भार्यां वचनमव्रवीत् 1\ ७
इदमल्यद्भुतं मीरु यतो जातोऽस्मि भामिनि ।
दृष्टवन्देवमर्मोऽयं मन्येऽस्मन्तमुपागतः ॥ ८
अनपत्यख पुत्रोऽयं देवैटं्तो धरुवं मम ।
इत्युक्ता तं ददो पुत्रं गधय स महीपते ।॥ ९
पुत्र कमलगभां्भं देवग तिया वरम् ॥। १०
पुपोप चैनं विधिवदव्रधे स॒ च वीयंवान् ।
ततः प्रभृति चाप्यन्ये प्राभवन्नौरसाः सुताः ॥ ११
वरसुवर्मधर दृष्टम तं वारं हेमङ्ृण्डलम् ।
नामाख वसुपेणेति ततशक्रुष्टिजातयः ॥ १२
1348+ परिम्टानसुग्र वाल ख्दन्व श्रुधिन सरम् 1
मते परमया लङ्म्या दषु युक्छ वरामजम् 1
7 ^) 7 3 + पुर (1० व्रार)
8 51०6 8, ८4105 सूत उ' -- °) ए3 नेदम्, ए
ननद (घण इयम् 85 10 {व} -- ४) ए3 53 78 यातो (0
लानो) 3 ©3 [बुति , 83 &५ हि , 71 [अद्य (ग ऽस्मि) हप
15 नन्वह , 8 7८ 70 2 + € ©1 भाविनि (० भामिनि)
-- <) ए५ यनो (१०८ मन्ये) ह 3 ससुषम्वित (ए "तः }
(०९ ससुपागत्त ) 51-3 70 9 ४ ५ 6 68 मन्येम्माकसुपा"
9 °^) प् ©1 अपुत्रस्य च ({07 अनपल्यम्य) भमेपुत्रो
(० पुन्रोऽय) -- ४) ४ स्वय ({0प मम) -- 28076 9
2५ 705 व्रा ट -- <} (दाप (प्न) -- ८) 1 4
5 राघाया (० य)
10 °) 3 (€्छा६ ©) सा चापि (गत राधा), 2
देव" (६० दिष्य") -- ८) एऽ &> + “पच्राक्ष (गः "गर्भम )
-- एज ० 1011० -- 4) एए 3 युत (णः ब्रूतम्)
-- ^{७: 10 8 (€४८९]६ @8 ) 105
1349* ग्न्य समान्नवन्ान्या द्रैवादिलयथ निश्चय. 1
11 + तण 11 (1 10) -) एव ५ सरव
पृ१©1 + चैव (गचन) -- ») 0८ 0िचम (णि
प्रः ) -- °) ए3 [इन्यि' (गप्रा) 22 प्रचा (६07
सुवा ) ~ <लः 11, § (6तथुौ @8 213) 105
1350 नामकम च चक्राते कुण्डर तस्य दद्यते 1
क्ण हृयते न चान दृष्टा कणं कुण्डम् 1
12 76 73 ० 12 -- ^) एए1 3 वपुर् (0 चदु )
आरण्यकपव
[9 298 19
एवं स घ्रूतपुत्रत्वं जगामामितविक्रमः ।
यसुपेण् इति ख्यातो बरपु इत्येव च प्रथः 1 १३
स व्यष्ठपुत्रः तख वनरधेऽद्ेषु वीर्यवान् ।
चारेण विदितथासीतपथाया दिव्यवर्मभव् ॥ १४
दतस्त्वधिरथः पुरं विद्धं समये ततः ।
दृष्ट प्रखापयामाम पुरं बारणस्राहयम्् ॥ १५
तत्रोपसदनं चकर द्रोणस्यष्यस्नकर्मणि ।
सख्यं दर्योधनेनैवमगच्छत्स च वीर्यवाच् ॥ १६
द्रोणात्करपा्च गमा सोऽ्घरग्रामं चतुर्विधम् ।
ल्वा लोकेऽभवत्ख्यातः परमेष्वाप्ततां गतः ॥ १७
संधाय धार्तरा्रेण पाथौना विग्रिये स्थितः ।
योद्धमा्सते निलयं फल्गुनेन महात्मना ॥ १८
सदा हि तसख स्पधौसीदर्ज॑नेन विदा पते ।
73 -घर्ममय ({07 चमैधर) -- °) भ? व्रार देममछुडल
13 ०) ३ नत (० पए्व) - @1 ० (ध्र)
18*-15° -- ०८) ¶ ७2 + ४ वस्ुपेणेति चिख्यातो दूषा ०४०
14 @1 ०० 14 (ल 1 18) - ०) 81 एप (ध
ज्येष्ठ) एः ञ ५ 8 सूर्यस्य (0 सृत") एः चव्रधेद्य्ट
वपैवान् (0८१) 89 ५ 70 7, ® &8 सूतस्य वघरुषेगेषु
श्र(7+ ० ©ज्य)ष्ट पुत्र स वीर्य", 70 7: पुस्र सूतस्य वद्धे
स च्य्टोगेु वीच" -- ०) ए 8 28 700 ८8 2513 +
पृश्रया 7? & 4 ध क् (10 "खत्)
15 1० 15 (५ $]. 18) - °) 7 सत्तच्र् (0
सून) 716 + 27 स्वति" (0 त्वचि") -- ०) 1 3
सतदढातदा;, एड + समये वदा, 8 ० ५ 663 समयेन त
-- ९) ए1 3 तरिसरजयामाम
16 °) & 2 + [पूव (० [उ]प-) ए 3 सादन
(० "सदन ) -- ९) ए 7८ 70 5 [लपि (0 [ए]वम्)
-- °} [ए 7८ 75 5 सम 73 "सा )गष्छन्स, ए 7
1724 5 @उ जगमस्प च, 4681 3 + ध जगच्छम्सष्
17 °) 71 जामदस््या्त (07 च रामाच्च)
18 2) 81 3 7272४ 6 @8 रत" (0 सिनः) - °)
ए ५ ए 7 (71 3 षपाऽडाणह) © काल्युनेन, ¶ 61 3 4 प्व
अञ्जनेन ©+ सष्ारथ , ४ चिश्ना पते (107 महात्मना)
19 ¶' &1 3 4 ० 19० (5€6 एनज्र ) - °} 23
युद्धार्थी (० स्पर्घासीद्) -- °) ४ महान्मना (10 विच्रा
पते) -- ०) 2८ 707 & 3 +तु ({०च) - 2800
1)6-56 @&3 105 8{६67 19 ¶' &1 3 #, &{६6ः 8 292 भप
[ 1018 |
8 299. 19]
अर्जुनस्य च कर्णेन यतो ट्टो वभूव सः ॥ १९
ततु कुण्डिनं दृटा वर्मणा च समन्वितम् ।
यवध्यं समरे मत्वा पर्य॑तप्य्युधिष्टिरः ॥ २०
यदा तु कर्णो राजेन्द्र भानुमन्तं दिवाकरम् ।
(1,
महामारते
[ कण्डलादुरणपर्व
ततरैनश्ुपतिष्ठन्ति बाक्षणा धनदेतवः ।
नादेयं तस्य तत्काले किचिद्सित द्विजातिषु ॥ २२
तमिन्द्रो बाह्मणो भूता भिक्षां देदीत्युपस्थितः ।
खागतं चेति राधेयस्तमथ प्रत्यभापत ॥ २३
दति श्रीमद्ामास्ते आरण्यकपर्वणि धिनवव्यधिकदटिद्ततमो.ऽध्याय. ॥ २९३ ॥
२९४
वैरांपायन उवाच ।
देवराजमनुप्राध बराह्मणच्छद्ना घुष ।
दृश खागतमित्याह न घुबोधास्य मानसम् ॥ १
दिरण्यकण्ठीः प्रमदा ग्रामान्या बहुगोकुछान् ।
81
1851# पतद्भद्य महाराज सू्यस्यासीग्न मदाय ।
य सु्॑मभव कणं छन्त सूतरऊुके तदा ।
[(1 1) 61 > + महात्मन (गन सदाय }) -- (7)
138 ५ यतु. {0४ य) 5 तथा (६ तदा) 7613 4
कुया मर्भेण धारिन (10 ६९ 7086० 7811) ]
20 °) 1४ हित, ८1 तच ([गःतत्तु)
(0द्ष्रा) -- 2)761) 3 4 षरा (1० मन्वा)
21 ए 4 00 21८ -- °) 81 377 7ज 66 च
(1० तु) ~ °) 8 (०५००६ 68) उपत्तिषटति मभ्याद्वै -- 4)
‰ 7५ 73 सतत स्थित"; 23 2 74 98४ सद्धिलोन्थित
22 °) 72८73 तदनम् (० तच्रनम्) -- °) 8 7
74 9 6४ तुना (10 “हेतव } -- °) 8 (०००६ &8)
द्यस्य (1०५ सस्य) -- °) 8 (6००) 68) आमीद् (10
मन्ति) -~ 41८07 22, 1 108
1952# णलम्मिन्नेव काट तु पाण्दयाना घटिते रतत ।
24 ^) 71 सव, १४6) 4 प्विति; 61 सच्च (0 चति)
71 © राजद (0 राघवम्) -- ५) 7 3 द्र, + 2
2 ८ चिप्र (८ अध)
18 + मघ्वा
(गोगतण 71 9 71869 -- यिन वावा 1 9
79 71 83 4 जारण्य -- 5107 747४ [८ + 8 72८ 729
102 ५५ 69 ‰1 कुट न( 0५ "दलानि )हरण -- 4वा॥ प्रव
13५ लक्रागमन -- 4का १० (दिप, सण्प्तह ० एणी}
एणा (पप) छ 207, [03 308, त; 2998 (०5 10
[ 1014
किं ददानीति तं विग्रमुवाचाधिरथिस्ततः ॥ २
बाह्मण उवाच ।
दिरण्यकण्ठ्यः प्रमदा यव्ान्यतपीतिवरधनम् ।
नादं दत्तमिहेच्छामि तदर्थिग्यः प्रदीयताम् 1 ३
0८ |), ¶9 64 141 3 (2/ 11 ) 297 (3 071 290,
10761 {07 299), 81 294, 89 296 -- &० 70
7271 26
294
एक 10 7 (1118 100] 200 , त 11 21 80 1-2;
०1 1018 ६ , ४16 108४ 00 1018610 {0] (५ ₹1 9 99
10, 991 8), #96 {88 410 008 10076 1616
1 °) एक् &1 3 ५ 7 ब्रुषा, 28 2०007, ५ 608
-वृतम् (० वरय }
230101५ 2, &1 108 कै -- °) [ए 3 "कटी, [+
(८५ 48 77 {6९6} "कटा , 7० 3 कुटी, वण "वर्णा , 1
"क्व्वा (10प कण्ठी ) ©) + दासीर्या ({0 प्रमदा) ~
ग (08) ) 2"-8° -- ४) 8 (०८० 89) बहुश पद्मन
(10८ गोकुलान ) 1५ ग्रद्रान्यस्धीतिवर्धन (० 8०) ~- ^)
ए (ह्या ०णा ) 88 ददामीति (०८ ददानीति) -- °) +
[जधिरथ', 71 81 ५ ^ (सुतिर्वि" (७ (आधिरथि) £
( [1 ०7 } 7५ 0४ ६ स्थिन; 6५ सद्धा ({५ः नत्त }
3 1० 8* (० \1 9} ~ °) + ए» हिरण्यकटी,
168 7» "मुख्या › (+ "मग्र, 2४ ©) कदी } गृ "वर्णाः; 6४
कटा , व “सुसखा (9८) -- 2) 71 > ५ 9» चद्रान्यत्; ¶
©» यद्यन्यत् } © + यदन्यत्त (1० यष्वान्यत््) 7१1 (ष प्रति
वर्धन, 7५ 69 + वापि तद्धन, © पादवर्धन, 11 सारवर्धन,
ङण्डलादरणपवै |
यदेतत्महजं वर्मं कुण्डले च तवानघ ।
एतदुत्कृल्य मे देहि यदि मत्यत्तो भवान् ॥ ४
एतदिच्छाम्यहं क्षिप्रं या दन्तं प्रतप् ।
एप मे मर्वलाभाना छामः प्रमफो मतः 1 ५
कण उचाच |
अवनिं प्रमदा गाथ निर्वप वहुव्रार्पिकम् ।
तत्ते विप्र प्रदाखामिन तु बमं न कण्डे ॥ ६
चैखांपायन उवाच 1
एवं वहुकिर्वाक्यैर्याच्यमानः स तु द्विजः ।
कर्णेन भरतश्रेष्ठ नान्यं वरमयाचत ॥ ७
मान्तितथ यथाकति पृजित्तथ यथाविधि ।
नपान्यं म दिलग्रष्ठः कामयामाम वे वरम् ।॥ ८
यद्रा नान्यं गरब्रणुते वर चै दि जमत्तमः।
3 पाथिय धन -- 4) ६1 2च (पप्र)
4 <) ए -3 भा तदु, ए ग्यम् (प्यदू) -- ) 3
0५ उद्धूय (1०7 उन्टरन्य) 82 ४ ७ त्र ({०म)
5 °} घ्र णनाम् (01 एनद्) 8 (१८०६ 69) निनां
(० निप्र) -- ४) 8 (९८०६ ©9) स्वया दन्ता नरोत्तम
-- <) 7७1 2 मण्य (प्त्रे) ((म्ण्पमे)
6 ^) 81! 4 © श अवर्मी € (९४८९४ &3) रावो
(0८ गाश्च) - ४} 8 7 (701 $ 1531908) वरण ©8 निवापः;
© द्द, ४: निर्वाह (1०? निर््रपि) -- ५) 8 70 + °
63 सङकढल (० न दुष्टे )
7 °} 5 2४ वाच्यमानः, © + बार्यमाग (10 याच्य
सान ) ~ 1४ 0 7^-8°
8 9८ 8 (4 इ] 7) -- °) © ५ सोधिन ({०
मान्त्रित") -- ४) ए ८४ "विदः (0? विधि) - ^)
81 3 4 72०70 ८९8४ न शचा(३+ नान्य -- ०) 083 +तदा
(1०7 चरम्)
9 °} ५यवा ऽ नान्यत (0 नान्य) 7 जन्यन
ग्रनिन््राल -- 2) 8 (क्णो ©) स (मित्र) - ‰ध्लिः
9०१, उ (८२८९६ ©$ ) 175
1343» व्रिनान्य महज वर्म कुण्डले च चिदा पते 1
{€ 10 7! वृनवान (० विनास्य) 1
-- ^) + {€ 31585 तदेनमर् 8 (€८९६ ©3) कृण (0
मूयो ) -- 8 (€९८९]१४ ©8) ० 94-10°
10 28€{075 10, एए» 24108 करण 8 (०४८५४८8)
आरण्यकपवं
[8 294 18
तदैनमत्रवी यो राधेयः परहमनिव ॥ ९
सदं वम मे विप्र ण्डे चासतोद्धवे ।
तेनावध्योऽस्मि लोकेषु ततो नैतददाम्यदम् ॥ १०
विरलं परथिवीराज्यं क्षेमं निहतकण्टकम् |
ग्रतिगूद्रीष्व मत्तस्तं साधु व्राहमणपुंगव ॥ ११
कुण्डसाभ्यां षियुक्तोऽदं वर्मणा सहजेन च |
गमनीयो भविष्यामि शत्रूणां हिजसत्तम ॥ १२
वैरंपायन उवाच ।
यदा नान्यं वर वत्रे भगवान्पाफ्ास्नः ।
ततः प्रहस्य कर्णस्तं पुनरित्यत्रवीदचः ।। १३
विदितो देवदेवेन प्रागेवासि मम प्रभो |
न तु न्याय्यं मया दातु तव शक्र बृथा वरम् । १४
त्वं हि देवेश्वरः माक्षाच्या देयो वरो मम।
9
© 3 17
९8 3 31
#“ 3 31
192
0 15
1 18
00 10° (ध ९1 9) - ४) 8 (@ट्म् 85) सषहटज कवच
हिमे - °) 8 (®न्कः 83) लोकाना (1० लोकेषु) -- °)
7० 73 जन} ऽ नव (10 नेनद्) ८ 7०7५ ९ ७8 जद्वामि
(प ददामि)
11 °) घ विद्याल ममराज्यदि - ^) ए» मत्क
(0 मत्तस्व }) 8 (6०९४ &ऽ ) मत्त प्रतिगृहाण स्व -- ५)
५ माधो ({०८ साधु)
12 °) ए > प चिदयुक्तोह -- °) 7५ सष्टजाम्या यदि
न्विह - °) 76 माननीयो , § दम" (10 गस")
13 71 तष ण (76५ , 8160 18-14 - ^) 2
9 14 ८ &8 यद्ा(2 7203 7५ द)न्यन {0८ यदा नान्य)
-- ८) 1 सदा (0 तत ) -- ^“) ए द्विज (0 वच)
7; पुनराह वचस्तदा
{14 &1 0० 14 (न ए] 18) - 2606 14, 2,
‰11 05 कर्णड (1०8१ कणं }) -- ०) 15 ममाभिभो 3 ए,
59 + 2५ 09 ५ मया प्रभो (ए, 05 चिमो) -- ९) 1 3
प््ध057 न्यस्य ४० दातु + 2५ 73 चथा (०? मया)
25 4 दुष्त (1० दतु) - ५) 02 श्राक्षय (० द्रक्र) +
चिना (० च्या)
15 2) 1 3द्ेवो चसो, 61 देया वरा (0 देयो चरो)
-- <} (3 गु &1 जपि, 6५ चापि (गः यख) ऽ 4 देवा
नाम्. ({०प९ भूतानाम्) 72« देवानामपि चान्येषाम्, ¶ 6१
स्वमेव सर्यमूतानाम् -- °) 71 3 28 ५ भ भूतथ्चरत्; ए
भूतिकृत्, 23 774 ०3 7, 63 भूतष्टक्
1015 |
9, 294. 15 |
अन्येषां चैव भूतानामीश्वरो धसि भूतकत् ॥ १५
यदि दाखामि ते देव कुण्डले कवचं तथा ।
वध्यतारुपयाखामि सं च शक्रावदाखताम् ॥ १६
तसमाद्विनिम्यं कृत्वा कुण्डले वम चोत्तमम्
हरख शक्र कामं मे न द्यामहमन्यथा ॥ १७
चाक्र उवाच ।
विदितोऽदं रेः पू्॑मायन्नेव तवान्तिकम् ।
तेन ते सर्व॑माख्यातमेवमेतन्र संशयः ॥ १८
काममस्तु तथा तात तव कर्णं यथेच्छसि ।
वजपित्ना तु मे वजं प्रृणीष्व यदिच्छसि ॥ १९
चेरंपायन उवाच ।
ततः कर्णः प्रहृस्त उपसंगम्य वासवम् |
अमोघां शक्तिमभ्येलय चतरे संपूर्ण॑मानमः ॥ २०
16 °) 64 वीर ([०'द्ेध) - °) ए, फयचस् 11
तदा (107 तथा) ~ *)75 वाच्य" (101 (9 ध्र") -- 4) 2)
स्वया} ७4 फ्रिचित्त् [गः श्व च) 58 (००6) 68 +) [गाप
(101 [भच )
17 °) कयचो' (10 घम चो) ~ °) 118 गृहाण
द्ाक्तिमे यच्छ -- °) 03 +} स्वष्ठमू (101 जष्टम्)
18 °) 7161 [अय (0" (ऽ]&) 161 3 रपि. (101
रे ) ~ ४) 7 फा नायक्नैय) 1 भायाष्यव ; 1४ भायाप्नेय;
1६, भायातश्च) 73 70 70 09 4 0 1५ & भायानेव (7
मेव); 1 भायामैव ) © 149 जायने , ७4 भायां यव (1०
आयन्नेय ) 7 तवांत्तिके -- °) ५ ततस् ({णप्चेन) 1१५
17 तत् (19 ते) -- ५) 25 एय (1० पतन्) ¶ 13 ।
मम (7, ण्यै) तत्तत्र सप्राय
19 °) ¶7 ©) 3 ५४ कामस् (1 © + काम) (०८
तात) 7 ५ 09 ४ ण्यमस्तु यथाकाम -- °) एए्द्यत्तु;
0009 त्च (10 तव) 1४ © वरयस्व (101 तथ कर्ण) 1\8
यदीच्छनि -- °) 1 7५ 7, 5 बृणीण्वान्यद् ! 2४य्य दरणुष्य
(10 प्रद्रणीष्व) 11 4 731 3 707, ० © यथेति) 168
7४ 63 + व यदीच्रति
20 ५“) 14 7) 4 700५793 4 प्र्र्म्तम्+ 1९५ "टाला (1०1
स्तु) & (0०० 66} ततस्तु कर्णं सद्ृष्ट॒ -- ०) 12०4
109 "गम्य स} 8 (०२८०)४ 3) सगृष्ठ (1० "सगम्य) 7
चाद्य (10" वासवम्) -- ८) 7 3 नमोध
21 9 (०००)! 88) जा) {11010 ~ ° ) 9 1 68
महाभारते
[ एण्डल्यहरणपर्व
कर्णं उवाच !
वर्मणा पण्डलाम्यां च रक्त मे देहि वापव।
अमोषां गरद्चुसंघानां घातनी पतनाप्रुते ॥ २१
ततः संचिन्त्य मनसा घुहूर्तमिव यासवः ।
दक्तयथं परथिवीपा कणं वाक्यमथाव्रवीत् ॥ २२
कुण्डले मे प्रयच्छ वर्मं चैव द्रीरजम् ।
गृहाण करणं शक्ति तमनेन समयेन मे ॥ २३
अमोघा हन्ति शतशः शबरून्मम् करच्युता ।
पुनश्च पाणिमम्येति मम दैत्यान्विनि्तः ॥ २४
सयं तव कर प्राप्य हत्वैकं रिपुमूर्जितम् ।
गर्जन्तं प्रतपन्तं च ममि्रैप्यति तज ॥ २५
कणं उवाच ।
एकमेव!दमिच्छामि रिपुं हन्तु मददषे ।
"+~ -~----^~~
फणा (1० वः) -- ९) 13। ोधमयय्रान, 1० # वरा
सपन्त} १0७) 3 + श्रामर्नी) ॥ दमनीं - 4) 8 + 83 4
120 79 ¢ }1 पातर्नीग 281 3 72/03 13 ज ० प्रातिरतं 76
पोथी! 61 सक्र; 6 + तर्जनीं
22 7601070 29, 11 3 + 76 179 यक्षाः ~ ^) ५
युधा (10 मनसा). -- ०) 10 7» अपि (101 दूष) ¶४
6४ + शक्तिदानि घु घामवः -- <) 19 दाकतयरथे
23 10010 2, 1 118 श्रक्र ~~ °) 7} प्रयच्छ
ष्व; 7 &। $ + "च्छाद (०५ "्टरस्व) -- °) 7004 ¶
७1 3 4 शक्ति फण ()\ पा) ) -- 4) 313 1/0, 6
७9 च; 700 परे (गमे)
24 ५) 1! अमोघो; 0४ "च; 2; चच (ष्वा) ¶
©1 3 4 }1 द्रात (1 द्ाक्तय ) शक्तिः -- ४) 8 (०५०
03) ष्वा (1० मम) 7 ©1 3 + कराच (1० फर ) - “)
8 (०००))# ७8) दर्यान्मम (1; {तपा )
25 ^) 0 एण 2५ 5 68 करम्राक्ठा (10 फर प्राप्य)
~ °) =26° {५ गर्भित ६ 8 धृ प्रपत च - ५)
0४ ५ #1 मामेधष्यति
26 प 0 26-28 101 10डप्रा)९९ तिजा 26० -- १)
दृण (15५4 ति सूये (० यै) - °) =2° 1,
गरित्त ए" प्रपततत; ध1 च एवष ([०" प्रतपन्त) -- ^) 8
(०६८०४ &8) यम्बान् (ग यक्तो) {५ तस्तेहमभय टमे।
134 भय सस यतो भवेत्
27 0) 27 (५ \ 1 20} 901 9 4 दक्र
1016 1]
धथ
कण्डलादरणपवं |
गर्जन्तं प्रतपन्तं च यतो सम भयं भवेत् ।। २६
इन्द्र उवाच ।
एकं हनिष्यसि रिषं गजेन्तं बहिन रणे !
त्वं तु यं प्रार्थयस्येकं रक्ष्यते स महात्मना ॥ २७
यमाहर्वेदविद्रामो वराहमनितं हरिम् ।
नारायणमचिन्त्य च तेन छृष्णेन रक्ष्यते ॥ २८
कर्णं उवाच ।
एवमप्यस्तु भगवनेफवीरवपे मम ।
अमोघा प्रवरा गक्तिर्यन हन्या प्रतापिनम् ।॥ २९
उक्कृत्य तु प्रदाखामि दुण्डले कवचं च ते ।
नि्रततेषु च गात्रेषु न मे ब्रीमत्सता भवेत् ॥ ३०
इन्द्र उवाच ।
नते बीभत्मता कर्णं भविप्यति कर्थंचन ।
व्रणश्चापि न गात्रेषु यस्त्वं नानृतमिच्छसि ॥ ३१
यादरस्ते पितुररणस्तेजथ वदतां वर ।
(1०१ इन्द्र) - °) 2५ &1 3 हनिष्यति [{ 72८7
295) रिषु ८ रणे 9 @ 3 ५ भ गर्यनत (भवत्व)
महार्धर (०८०), १1 26 - °) ६ 8५ 70८7 7
@ा 3 + भन (मन्व) यतु (7, पष्090), 95 च
य, ५1 9 + पमतुत प्रार्थन दोक, 6\ "यम्ब, ४1
"यन्नेक -- “) तु, ¶्ण्सु (ष्म)
28 (106 28 (ध ९1 26) -- °) 73613 भप
वेदविदुषो, ६४ देवविद्धामो -- 2) 2५ ए 7» + वाराहम्,
५ मदावम्, ©1 > ५ गोविदम् 8 ४ ज ० &१ अपरा
नित्त (10 अचि हरिम्) -- ^) € ५ हि (०८)
29 ^€ {76 7, ¶ ©1 3 4 105
1354* ण्वमेनद्यधा-य स्व टानवाना निपूद्रन ।
वधिष्यामि रणेद्राध्रुयोमे स्थाना पुर सर 1
-- °) © + पुव ([०प्जपि) - °) 16124 वधो
(० वघ) ~ ८) 8 70५ 720 0 + ९3 अमोवादेहिमे
(001 मा) द्राक्ति, ¶ @1 9 + र जमोवयानया द्राघ्रु (7 &1
213 ्नक््या) -- °) 8 72८ 700 09 + ०68 यथा, 4 © ।
णकः, ¶ ण्न (0 येन)
30 <) 81 47000, ०63 तु (णिच)
31 व @1 क्र (0१ न्द्रड) -- °) £ 7; काय,
2४ गार (0 कर्ण) - ९) 1८3 + 266: + घणाश्चः ध 81
प्राणाद् (प्ण) 8 70 70५ 63 सैव (1० चापि)
128 |
आरण्यकपर्व
[8 294 87
ताद्जनैव वर्णेन त्वं कर्णं भविता पुनः ॥ ३२
विद्यमानेषु शसु यद्यमोघामरसंतये ।
प्रमत्तो मोक्ष्यसे चापि तय्येवैपा पतिष्यति ॥ ३३
कर्णं उवाच ।
संशयं परमं प्राप्य विमोक्ष्ये वासवीमिमाम् ।
यथा मामात्थ शक्र तं सत्यमेतद्रवीमि ते ॥ ३४
चैरांपायन उवाच ।
ततः शक्ति प्रज्वलिता प्रतिगृह्य विद्यां पते ।
शसं गृहीत्वा निशितं सर्वगात्राण्यदृन्तत ॥ २५
ततो देवा मानवा दानवाश्च
निङ्न्तन्तं कर्णमार्मानमेवम् ।
द्रा सर्वे सिदरसंवाशच नेदु-
नं यस्यासीदुःखजो वै विकारः ॥ २६
ततो दिव्या दुन्दुभयः प्रणेदुः
पपातोैः पुष्पव च दिव्यम् ।
-- °) [1 72८ 9 ¶ &1 1 यस्व, ह) यत्त, ७4 य स्व (णः
यस्व) 213 ऋच्छि (0 इच्छमि)
52 ^) छतु (प्ते) - ०) 71 3 1 ददता (0
च“) -- ^) ६3-+ 7) देहेन (707 वर्णन)
59 ^) 75701 9 + चाच्ेपु (णश ) - 2) 4
2188 जमदाय -- <) ह1 3 प्रमत्ते, 7९४ प्रपन्े, 12५५ प्रपन्नो
({0र प्रमत्तो) 8 2 4 20 ०8 7५ 88 वापि, 781 3 4
चव , ४ चव (० चापि) - °) 0" स्वस्येपाभिपत्ि
94 ४) 1 , प्रमो(©। वे) (£ विमोक्ष्ये)
35 ८) 8 (७४८७४ 68) आदाय ({0" गृहीता )
6 °) 8५ सर्व ({०प्ततो) 271 5 दानवा (र8“व)
मानुषाश्च, ए५ 7० 125 93 दानवा मानवाश्च (ए धि ) ,
ण 61 3 4 मनुप्या(73 माचुपा)श्वापि सर्व; प मालुपाश्चापि
राजन् -- ?) ए-+ 5 8 0५ 0०9 0 3 4736812 4
एय (10 एवम्) -- ^) प (05 प्ा857६ ) ७5 सिंहन दिन्»
&1 देवसघा (10 चिद्धमघा") + 0 01 3 चिनेदुर्, 5
79 ज ० 683 प्रणेदटुर् (0 च नेर्) -- °) ६4 8 7 (73
ऽ ) 83 भ सुखतो (+ तो) (णप दु खलो)
37 °) 634 खाच (0 दिव्यम्) - <) © ध
निङ्घत्त ((०८ सत्त ) -- ०) ६ 7० 70 3 5 143 4
स॒दुर्खह (7 © हश) (० सुहुश्वापि) 7207 साघु साध्वि
लयथोञु , ©» विस्मयत नरवीर ({0" स्मयमान च" )
1017 |
294 97 ]
टषटरा कणं श््लसंछृत्तगात्र
हापि स्मयमानं दवीरम् ॥ ३७
ततश्छित्वा कवचं दिव्यमब्ना-
थेवा प्रददौ वासवाय ।
तथोत्छृत्य प्रददौ कण्डे ते
€~
[ब क ।
ततः शक्रः प्रहसन्वश्चयित्वा
कर्णं लोके यशसा योजयिता ।
कृतं कायं पाण्डधानां हि मेने
ततः पश्वादिवमेषोर्पपात ॥ ३९
श्रुला कणं युपितं धार्वरा्र
दीनाः सर्वे भृग्रदर्पां इवासन् ।
तां चावां गमितं घतपुत्र
श्रुत्वा पाथा जहृषुः काननखाः ॥ ४०
महाभारते
[ छृण्डलाहरणप्ं
जनमेजय उवाच !
क्था वीरा; पाण्डवास्ते बभूवुः
कुतभरतच्छरतवन्तः प्रियं ते ।
किं वाकाधृदरदशेऽब्देः व्यतीते
तन्मे सवं भगवान्ग्याकरोतु ॥ ४१
वैरांपायन उवाच।
रध्वा कृष्णां सैन्धवं द्रावयित्वा
किरिः सां काम्यकादाश्रमाते ।
माक॑ण्डेयन्छरतवन्तः पुराणं
देवर्पीणां चरितं विस्तरेण ॥ ४२
प्रत्याजग्धुः सरथाः सालुयात्राः
सर्वैः साधं घदपौरोगवेश्च ।
ततः पुण्यं दवैतवनं नृवीरा
निस्तीर्योग्रं वनवासं समग्रम् ॥ ४३
दति श्रीमहाभारते थआरण्यकपवैणि चतुन॑वत्यधिकटिशततमोऽध्याय, ॥ २९४ ॥ समातं कुण्डलादरणपयं ॥
= ०) [13 729 3 तच्छिला प्रे; 12 छित्वा चैक, 8
(०५०७7४ ए" 68) ततश्चित्र (10" ततदिदत्वा) 21 काचन
(10 कवच } 1 3 भख (0 शङ्गात्) -- ०) $ + 701
हट (1० [आद) - ^) 7) 6अथ; 73941 3 4
ततो ({० तथा) ©9 ५ निकल (0 [उगकृल्) 141 हट; ए
तु; 70 09 च (10 ते) ~ 9) 71-3 ए4 71 ५ कणस्तसात्
(५ कर्णो तसात्) } 513 70 ५ ¢ ©8 कर्णात्तस्मात्; 12
09 कर्णीत्तस (10 चकर्वन ) -- 41४6 88, ५ ©1 9 +
1708
1865* तततो देवो सुदितो चञ्चपानि
षटु कणं एखनिकृत्तगात्रम् ।
39 °) © + कर्मणा, ४ प्राहसद् (101 प्रहसन्) -- 7५
00 (४0) ) 39४
40 °) © दद्रु (19 श्रुस्वा) ए+ वचित; 84 सुदित
(07 सुवित) -- 7८ 60 40 -- <) ए» तामापस्यां;
24 तथा, 26 }0्त चा ([०ःतांवा) ण) ©+ ,
गमिते सुतयुते -- ८) 01 काननम्या जहरु ({० ज्यु काः)
41 {+ 1०08 4| ५८७ $ 296 1 (०० ४16 प९{ )
~ °) 8 77 ५ ० 6१ [एति (10 [ए्]तत् ), ४० तत् ({० ते)
~ <) 24 किन्वाः, 7161 क्रिमः (०८ फिवा) 1 +
द्वादकषाग्दे (0 "श्नेड्े) -- 4) 11 3 सर्य कम ‡ 8 (७८०४
७9) एतस्सर्य ({0" तन्मे सर्वं }
42 ५ 00 49-48 - °) 113 76 701 + ५ ब्रा
(1०१ द्वाव") -- ०) 2319 @ 4 काम्यकमा(83 "काना,
6५ क स्वा } श्रयते (107 काम्यका'}
43 (+ ॥५ ० 48 (७८ + ५ ए] 49) - °)
19 72 प्रति" (01 प्रत्या") र1-8 सानुजा (10 सरथाः)
-- °) 00४ 1188 सूत" (प सुद्") -- °) 8» पुनर्,
© पार्या (19 पुण्य) -- °} 13 @3 7 [एव) 2० वैः
१५ [सप्रे (० [उपप्र) -- ति 5 8०06 10160 6
९10061४ 070 {1018 87002४६
दगानप्य 08 पाषाण -- 1149" कादा 1 3
५ + भारण्य -- 519 20 षठा [18 4 ए 706 एणा
118 121 3 4-8 68 ‰ कुडा 71 6 "ला )हरण, {०1०७
7४ समाप्त ४ ०1] {11686 {88 ( ०८०) 1 74 83 3)
-- 421 747८ 7५ कोम्यकयुनर्मिचासे कुलक्वचप्रदन
61 कर्णकव्रचकरुडरुहरण , © कवचजुडलप्रदान , 111 3 कुटल
प्रदान ~ 4द्छ५्/ 110 (श्हुपाः७६, ५०8 01 106} एणा
(57 27 ) ४४ 808, 05 309, 71 512, 7" 294
(४६ 111 862६ |} , ए ©+ ए्1 3 (श्य 7 ) 298 (ज ०
800) , ७1 295 , ७9 297 -- &1०1& ० 79 49
[ 1018 |
\
आरणेचपर्वै ]
आरण्यकृपवं
[3 296 7
२९५
जनमेजय उवाच ।
एं हूताया इृष्णाया प्राप्य छ्खेशमनुत्तमम् ।
प्रतिलस्य ततः कृष्णां किमञवैत पाण्डवाः ॥ १ |
वैरांपायन उवाच ।
एवं हृताया कृष्णाया प्राप्य छमसुत्तमम् ।
विहाय काम्यकं राजा सह भाठ्मिरच्युतः ॥ २
पुनदैतवनं रम्यमाजगाम युधिष्ठिरः ।
खादुमूलफरं रम्यं मार्कण्डेयाश्चमं प्रति ॥ ३
अचुगुप्रफलादाराः सरव एव मितादानाः ।
न्यवसन्पाण्डवासतत्र कृष्णया सह मारत ॥ ४
वसन्टेतवने राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
सीमसेनोऽ्यनश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ । ५
त्राह्मणार्थे पराक्रान्ता धर्मात्मानो यतव्रताः ।
छ्ेशमादैन्त विपुलं सुखोदरषे परतपाः ॥ ६
अजातराघ्ुमासीनं भावमिः महितं वने ।
आगम्य ब्राह्मणस्तूणं संतप्त इदमव्रवीत् ।॥ ७
0
८० ८७ ५
295
{द्धिः 015 पव 13 7115510 10 [3 (८ २८} 3 287
10) , (९ § 15 ००५६१ 1ह0०य्८्त् ४९९
1 षन 1 7५ 7; जन्मेजयर ड -- 1४ = ९०४
-- ^) 83 7० 7 € ©3 भार्याया (10 कृष्णाया ) -- {ए
°, 3 7९405 2८८०१ -- <} 8 7८ 2 03 । 6 ©3 प्रति
पच्च 3 470८701 3१93 ५ भवा पुन (णः रत") §
[€ग्८्क४ ©, 3 ० ) ता च (1० छष्णा) - ८) 3
8 3 704 71 36 1 किमकुर्वत -- {1९ 1, ए + 1९205
84728 41 ०{ {16 76१1005 ०१०९
2 {3 00 {© करा ए (05 2०४ ५४०१ ८८)
76805 {16 8472 811€' 1*2 -- ९०९ == 1*2 -- (6
{1९ पा , {+ 01195
1356* सर्य पुप्पफन्ाद्ागाः स्व ण्य मिनाशना 1
[€ 4° -- ह+ मर्वे गुप्त }
-- <) 70: भार्याया (1० कृष्णाय), ४1 1 -- 16
१०९, }भ¶1 105
135१+ प्रनिरम्य तत छृष्गा यदरकुेन्त तच्यृणु ।
-- ९) 8 निचय ({०प चिद्य) 7 काम्या (1 7
का) ५ राजनं (प्राना) -- ५) ए 3 अच्युत
3 ^) 1 3 पुष्य, ए४ + 2५ 01 > + पुण्यम् (107
रम्यम्) -- ^) ६ 715 दह (०प्म्बादु) ए 3 2
(ऽ 7 05 1प धट) पुप्यं (10 रम्य) -- ^) 8 7
(क्न 01 73 फा55०६ ) ©3 पिचित्रयहुपादप
4 20 42, ८ 136 -- °} 23 7071 0374 ९
© अनुभुक्त , 75 7 अन्तरभुक्त, 25 जनुगुत्ता -- °) ए! 2
च्यवमन्, ©1 निवसन् -- °) 8 7 (लन्न्क 01 ८) &@ ।
भाग्या (1० भारत)
5 <) 10८ 7; भीममनार्जुनश्रैव, ज 7 & जनौ चैव
-- 4) 7 61 3 + भ्रातरौ (10? पाण्डवौ) ।
6 1 0 6 -- 2) 79 &3 + महात्मानो (0 धमा )
[५ जिन (1०7 यत") -- ८) 8 + 7, 6 03 अर्ति, 7
7 सर्त, ए 619५ च्छति 9 © + परम ({ग
विपुल) -- ५) 9 नररिदमा (1० पर") -- &{४७6, 8 7
(€न्प्छ४ 01 ४, 70 एाऽञण्टु) 8 105
1358*+ तस्मिन्परतिवसन्तम्ते यस्रापु" कुरसत्तमा 1
चने छश सुग्बोदकं तव्पवक्ष्यामि तच्यृणु 1
शरणी महित मन्थ व्राह्मणस्य तपस्विन 1
श्टूगस्य वर्पमाणस्य विपाणे समसजत 1
तद्रादाय गतो राजस्वरमाणो महाद्ग ।
साध्रमान्तरित दीघर छवमानो महाजव ।
दियमाणतुतष्टष्ास विप्र" कुरुसत्तम ।
स्वरितोऽभ्यागमत्तत्र जन्निहोत्रपरीप्सया 1
{(, 1) 2५ 0» यत्माप्त॒ (7, 2) 0०709 तत्ते वह्यामि चच
-- 1068 3-6 = 5{4०225 8-9 ( ८1# ९.1.) -- (7. 4)
83 7८ 3 क्प (0 धप") -- (7, 6) 7० ना्मात्तरित
-- 00 {६1€ ०6 200, 3 @ॐ ५ तव् 15 {6 6
1359* तेपा च चसना तत्र पाण्डवाना महारथम् ।
[1 मदात्मना (£ रथन्) ]
श ०) 7४ लायान (० आसीन) -- 467 7०2, 11 108
६ 22558६५ 55० 7४ व 7 (प० 30) -- °) ¶1 81
अगच्छद् (10८ भागम्य) -- 4) 8 20 72, ८ ७8 चदम्
(10 हदम्)
8 ०76 8, 2 105 व्राह्मणोताच - °) $ 23 75
100 73 4 6 83 मथ, ¶ &1 3५4 माद (0 मद्य)
{51
{ 1019 |
ए)
८८००
8 295 8 |
अरणीसहितं महयं समासक्तं वनस्पतौ ।
भगस्य पर्ष॑माणख विपाणे समसजत ॥ ८
तदादाय गतो रार्जस्त्वरमाणो महामृगः ।
आश्रमाच्यरितः शीघं पवमानो महाजवः ॥ ९
तस्य गत्वा पदं शीघमासाद् च महामृगम् ।
अथिदोत्रं न दप्येत तदानयत पाण्डवाः ॥ १०
बराह्मणस वचः श्रुत्वा संतप्तोऽथ युधिष्ठिरः ।
धुरादाय कौन्तेयः प्रद्रवद्धादमिः सह ॥ ११
सन्नद्धा धन्विनः सरवे प्राद्रवन्नरपुंगवाः ।
ब्राह्मणार्थे यतन्तस्ते सीघमन्वगमन्म्रगम् ॥ १२
कणिनारी फनारष्चासुत्छ॒जन्तो महारथा! ।
महाभारते
[ आरणेयपव
नाविध्यन्पाण्डवास्तत्र पश्यन्तो म॒गमन्िकात् ॥ १३
"तेषां प्रयतमानानां नादश्यत महाखगः ।
अपरयन्तो मृगं भ्रान्ता दुःखं प्राप्ता मनसिनः।॥ १४
सीतरच्छायमासाध न्यग्रोधं गहने घने ।
ुत्िपाच्तापरीताङ्धाः पाण्डवाः सष्पाविशन् ॥ १५
तेपां सञ्ुपविष्टानां न्कल दुःखिवस्तदा ।
अव्रवीद्धातरं ज्यषठममपातकुरुषत्तम् ॥ १६
नासिन्कुे जातु ममज्ञ धर्मो
न चालखादर्थलोपो बभूव ।
अुत्तराः सर्वभूतेषु भूयः
संप्राप्राः खः संशयं केन राजन् ॥ १७
दति श्रीमद्ाभारते आरण्यक्रपर्वणि पञ्नवत्यधिकदिक्ाततमो ऽध्याय. ॥ २९५ ॥
-- ०) 718 श्रुगस्य कपमाणस्य। 79 70 1 » "सख कर्षः,
7५ "स्य कृष्य"; ४ "खाकर -- ८} 72०४ 7, विपाभै"; 71
विमाने 91 , समसज्यत
9 709 0 9 ~ °) ए * एतदाशा (7 "सा-);
21 3 4 26 0 ०0 4 668 तमादशय, 2५ समाः 7
© मषठाराज {10 गतो राजनू) -- ९) 71 3 ऽ स्वरित; 13
परित 1 तूर्णं (10 शीघ्र) ३५ 7, & आश्रमास्पुरुष
ध्याघ्र ~ [ए 3 18 ० (म) ) 9"-10* - 4) 18
22 6 द्रवमाणो मनोजव"; 29 प्रुवमानो महाश्रम
10 ए 3 79 ० 10° (५1 9) --“) 2 7
0५ 57161 3 राजन् (० शीघ्रम्) -- °) 25 लन्निहोग्रा्ै
मेतन्मे -- ५) 71 &1 सद्य (61 सस्व) मे देष्ि पांडव
11 23006 11, 7 61 3 418 वरक्ञ' -- °) [8 79)
0; कृतेय
12 °) 1 स्सा (1० सन्द्धा) 619 4 त्वरिता
(10 घन्विन ) -- °) + प्रयांति (0 प्राव्रवस् ) -- °) ए 3
7 प्रा्यणार्थ; 61 प्राह्यणास् 25 0, व्राह्मणार्थाय यत्ता
13 90 (कणा ) 18०14 -- °) [+ भविध्यनू,
7०9 न विध्यन् -- ५) ए ज 7 दृद्यत; 7५ दश्यते ({0"
पद्यन्ते )
14 एण 14४ (० ए] 18) -- °) +तु ([०ष्प्र)
-- °) 91 भद" (10 ना") 71 तदा, 8 (कष्णम् 5)
चने (०८ मषा } ~ ° ) 8 26 00 एषु © कव पतात
(10 श्रान्ता)
15 ^) 81 3 70 74 ० ७ आगम्य ({० भासाच)
-- <) 3 ते क्षुतिपिपासापरिता
16 ?)7&1 3 + णाऽ नकु" ५०१ दु"खित
01 [आ]ु्रवीत्) ए तत (0 तदा) -- °) 2 7 0, ए
65 श्रेष्ठम् (191 ज्येष्ठम्) 1 भ्रातर धर्मज च्येष्ठ -- °) 718
0४ 71 01 3 # कुरुसत्तम (७५ "म )} ५ 2 72५ 7
701 3 4 6 5 कुरनदन (72५ (न) 7०9 709 न)
17 20076 1, 7 8 (०८्मु)) 09) 108 नकर उ* (9
० उ") -- °) + ० नासरश्कुरे -- ४) 7५ 71 61
अथैरोभो ({०४ "रोपो ) 1५ न चारस्य नार्थछोपो वभूव, \14
न चारस्यादथ॑द्ुप्ा बभूवु -- °) 7 अनुत्तर ‡ ए५ अनुरक्तः)
4 भनुरक्ता'; 71681 न चातका" 49 1 (श ए} 3 4
‰ अन्तरा ए 06023 8 सवर्णेषु › ५3 "धर्मेषु 148५
©1 ^ गपते (79 "ते ); एज 71 © तव यूपः; ४? [भ]मूचन्।
1५ [ज]भूम , 2 [अभूम , 2« (अमू (191 भूव ) -- °)
1971 जते सख प्राप्ता; 7५ ते सप्राप्ता ; 2० 2 सस( 0
सम) प्राप्ता; 71 73 71 तस्मास्माप्ठा" , 2 अनुप्राप्ठा , ७1 समा
प्राघ्ठा", ७५ समसाप्ता (8०) (० संप्राप्ता स } 28 7० 7
703 ५ ०७९ किंनु (णःकेन)
दगगाीप० जण 9 [1 -8 1 इ 78 1880६ -- 14407
221 य्य 709 ¶ 83 जारण्य &+ अरण्य ~ 3142 01
ए+ जारणीय , 23 70 70 7४ + ५ 88 अ(7४1 मा )रणीहरण,
ज नरणी -- द 10 (दप, तप्तः 0 006)
० 809 (7058 810) , वष ‰95 (४8 17 ठि), पृषता +
(र ४) 299 (3 ग॑ह 181), 61 996, 69 298,
७५ (०प्पण्य०ण्प्श ) 199 -- <1०1¢ # 2४ % (718
21), 201 28
[ 1020 ]
आरणेयपर्चं |
आरण्यकपवै
{8 296 10
२९६
युधिेर उवाच ।
नापदामस्ति मर्यादा न निमित्तं न कारणम् ।
धर्मस्त विभजत्यत्र उभयोः पुण्यपापयोः ॥ १
-भीम उवाच ।
प्ातिकाम्यनयक्कृष्णा सभाया प्रष्यवत्तदा ।
न मया निहतम्तत्र तेन प्राप्ताः स संशयम् ॥ २
अङन उवाच ।
वाचम्तीश्णास्थिमेदिन्यः घ्ूतपत्रेण भापिताः ।
अतितीणा मया शान्तास्तेन प्राप्ताः स संशयम् । ३
खददेव उवाच ।
श्निस्त्वा यदाजेपीदक्षदूतेन भारत ।
स मया न इतस्तत्र तेन प्राप्ताः स संजयम् ॥ ४
वेदांपायन उवाच ।
ततो युधिष्ठिरो राजा नखं बाक्यमव्रवीत् ।
आरुद्य वृक्षं माद्रेय निरीक्षख दिशो दज ॥ ५
पानीयमन्तिकरे पश्य धृक्षान्ाप्युद्काश्रयान् ।
इमे हि भ्रातरः श्रान्तास्तव तात पिपासिताः ॥ ६
नङ्घरस्तु तथेत्युक्त्वा शीघ्मारुद्य पादपम् ।
अत्रवीद्धातरं व्येष्ठमभिवीक््य समन्ततः ॥ ७
पश्यामि वहुरात्राजन्दृक्षालुदक॑श्रयाच् 1
सारसाना च निहयीदमत्रोदकमरसंशयम् 1 ८
ततोऽ्रवीत्सतयध्तिः इन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
गच्छ सौम्य ततः शीघ्रं तुं पानीयमानय ॥ ९
नक्रस्तु तथेत्युक्ता भ्रातुर्जयेषठस्य शासनात् ।
296
{2 715 105 15 15610 70 13 (५ 51 8 288
10) , ९ ६ 15 705६1 1६००६ 16९
1 ४) ए» सनिमिकत, भः निमित्तन (ए, प्ष्०50 ) 19
© + च कारण , &1 जक्नारण - ८) 8 © 0 23 4 6 ©8
विमजन्य्थम्, "1 "जन्यम्निनू, 74 ४1 "जच्यत्र, © ५ जदत्र
81 धर्मस्यि मजेदम्मिन् - °) 79 ६01 एापए5, व @2 +
४ घ्युमयो" (०7 उभयो ) ५ उमयो पापपुण्ययो
% ह 71 5 73 मीममेन ड" (3० उ) - °)
ह+ 003 पृ प्रानिकाम्येन यन्कृ(7४ य क)ष्णा, ४1 स्यानय
च्रष्णां -- 2) 7\ त्रक्ष्यतां (प त्रेष्ययत्) -- 2८८५, ५
2) एल 21 + नापित - <) 5 720 + ० 88
सनितीच्ा) 1 ्तीक्षाया , 61 जदीक्षणाया -- 842, 4८
~ 3, ५ 01105
1360४ नकुष्ट उवाच ।
घार्तराष्ट्रा कुम्मयन्नो यन्मे न निहठतास्तदा 1
चूतकाटे महाराज तेनेमामाप्रदे गता 1
4 13 7४ भव् ० (१ णा.) 4 0 00 4०2
-- °) एभ्तु, 01 च, + स्वा (गस्वा) + यदा पापो,
01 मदहापापो (णः यदातपीद्) -- ४) ए+ 71 चूताह्न
उटाक्रोत्, ©‡ + धूनेन भरतर्पभ -- <) 1८५ 01 (ध &1
सोस्माभिर्न (77 रमि) हवम्नत्र, 0 व 83 +न मया निह
॥
-- ५) =, 8 ५ 71 विपद तेन व गता
6 °) ए तस्य ({0प पकप ) -- °) 81-5 79 1)+ 5 &1 3
चापि, 0४ यान् (गवापि) हष८ 7०५70 ४ ५ ०63
धितानू (10 “श्रयान् ) ह+ 71 षृक्ष वाप्युदकाश्रय -- प्रभ
0 6० -- {1 76208 6°-प" ध्लिः 19 -- <) 1 3 त
हमे , 89 702 7+ 5 © पते हि ({०् मेहि) -) ए! 34
7० 01 3 सर्व, 18 75 पार्थः एण 61 चापि (10 सात)
© + पिपासया
श एः 8९९०८७०१ 1, ९1 6 56076 7, 7 ©+
105 व्रश्लः -- °) =10° 2५ 7५1 70 0४ ०68 त, 11 च
(० त्तु) - {६6८ 7०, ¶"9 & 4 105
1361* नातुर्ज्य्टस्य श्रामनात् ।
तत उत्थाय मतिमान्
-- °) 75 पाडव (0८ पादपम्)
8 11०0) 8 8९016 6, व् &1 3 + 775 नक्र” -- °)
ए वह्ुलान्दृक्षाच् , ए५ 1 वहुलठायान् -- °) ए» राजचू
(101 चृश्ानू) 1 उदकसधितान् -- ®) ए (ए ० ) 10
701 3 ५ निनद, 7 © ५ + निर्ददस् -- ८) ए पत्रोदक"
क, @1 3 + तच्रोदक
9 55058 9, ¶ ©1 3 4 ‰13 05 वदरा -- ८) ह गच्छ
सौम्यावदीर्यात -- °) 2 (छइ८९्0४ ५ 7०3 0४ , 125 ए155
108६ ) ७3 तुह , 71 & कीत (0 तूर्ण) ए पानीय शीघ्रमानय
10 8{076 10, 7५ @3 4705 वेशा" -- °) = प र
1021 1
>
६८०६८०९
2 © ~~
~~
८ 3 ^>
2
6
सहदेवस्तथेत्युक्त्या ता दिं प्रत्यपद्यत ।
8 996. 10 |
्रादरवयत्र पानीयं शीघ्रं चेवान्यपत् ॥ १०
स॒ दृष्ट्रा विमलं तोय सारैः परिारितम् ।
पातुकामस्ततो वाचमन्तरिधात्स शुश्रुवे ॥ ११
मा तात साहसं का्पीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नाचुक्ला तु माद्रेय ततः पिच हरख च ॥ १२
अनाद्य तु तद्वाक्यं नकरः सुपिपासितः ।
अपिविच्छीतरं तोयं पीत्वा च निपपात ह ॥ १३
चिरायमाणे नकुठे कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अव्रवीद्धातर वीरं मददेवमरिदमम् ॥ १४
भ्राता चिरायते तात सदेव तवाग्रजः ।
तं चेवानय सोदर्यं पानीयं च त्वमानय 1) १५
च) 7787, त (प्त्ु) - °) 1 1५3 भयेन (1०
यप्र) -- 4) 71 3 + सवाभ्यपयत
11 °) त्द् (ण्स) 0613 तद् ध्रा विपुल
यारि - °) ए 0 प सवगम} 7० 013 श्ाकुमै (19
सारसै ) - °) हतु" (10 पातु") -- ५) =26*
0 भतरीक्षात् 1६8 121 सु (गस)
19 23010 19, 28 79 74 ० 683 2 118 यक्ष ड"
(11 0० चख ) -- 19 = (\॥? ) 18 ~ 12* = (+) 3
40 ‰ -- ९) 1 कैरतिय (19 मद्वेय ) 4110 19, ए
79108 6°-74 -- ८} 121 पिवस्व च (101 तत पिब)
13 18° = (षः )8 40 12 -- °) एस} 7० 7
छत्, 7613 +सु) ~ *) =19 कास (1०
च) डस (पनि) १1681 च (गष) 7 पीभ्या
रम्यां पपात च; ©, पीत्वा चारि पपात
14 ^) 7) चिरमाणे तु नकुले ~ 14° = 209, 82"
-- °) © द्यूर ({० वीर) -- °) 8 ( ०१८०४ &ऽ) अनतर
(10? भर्िमम्)
15 39109 16, ¶। 18 युधिष्ठिर - °) 7 76
77 3 6 चिरयातस् (77४ 'रायतस्, 1५ 2" 'रायतते, 78 "रजा
तस्) तच भाता; 2 7 7, ० &» आता हि चिरथा(7) "जा)
तोन -- ४) 1 7) * मष्ठाञुन, #» तवाप्रत -- ०) 2; 9
प 72ज ०७१्तथा ((०न्तच) प विद्धि (ग [लानय)
761५ +भदरतते ( (0 सोदर्य) -- °} = 20८, 88 79
23 तथानघ (9 स्वमानय )
16 ८००७ 16, 7 &1 + 10 यक्ष -- 16०४ = (श )
84०2 -- ०) 074 तदेता (0 तां द्वि) ए ण्" प्रतिपद्यत
महामारि
[ आागणेयपय
| दद्य च दतं भूमौ भ्रातः नटं तद्या ॥ १६
| भ्राव्योफाभिगतप्रस्वपया च भ्रपीडितः।
अभिदुद्राव पानीयं ततो व्रागस्यमापत ॥ १७
मा तात सादं कार्पीमम पूैपरि्िदः 1
प्रशाञुक्तला यथाङरामं तततः पिवि दर च ॥ १८
अनादृत्य तु तदाक्यं सहदेवः पिपाि्ठः |
अपिवन्छीतरं तोयं पीला च निपपात ह् ॥ १९
अथाव्रपीत्य व्रिजयं कुन्तीप््ो युचिष्ठिः |
भ्रातसै ते चिरगतौ गरीभर्मो चरुर्न ।
तौ चैपानय भ्रं ते पानीयं च त्वमानय ॥ २०
एवशुक्तो गुडकित्ः प्रगृद्य सत्रं धनुः ।
आथुक्तसद्नो मेधाय तत्सरः प्रत्यपद्यत ॥ २१
-- <} प्रषदेद्टरच., ता मर्स््री 11 उसदन; [+ 71 ता
पतिन, ¶1 चमन, ए», [श्रोचेतन+ © तिष्टत (10
चदय) [ए ज्यीर (गभूमौ) - ) 761 + भ्नानर
निहतः प (15 (१) ) नद शरान 2963 तथा
17 °) {{ 26701 3 ४ वष @3 तृष्णया 7;
परिष" (1० प्रपी") -- ^) 7" पुनहुद्वाव (07 भमि }
18 9५0 18 ~ 18 = (५९) 12(4 २८) -^)
43 यथाकार -- “) = ‰7* 7 72 + ०6) पि्म्बष्
{107 तत पित्र)
19 19 = (14 ) 19 - ") 1भमोविभिमनि [गि
ष्यनि)
20 7०101020," 41 4105 युधिष्ठिर ~ ५} [टा 3 त्था
((0प गथ) 1 ज 0670४ $दह्धि पिज्ञय, 3 ५ 701 चिजपिन
ए © 3 4} सम्यमावि (७) 3 "ची) -- 20" = 14*, 39"
-- ९) 1; 8 01 2५ (ऊ {1 ५7 ६८२) परि" (णः
चिर") -- ५) 1\1-8 131 9 ५ 71 6 "कपण -- 20"/= (१४7)
164 -- (} = 1८५ 38 रर (प्च) लि अस्यमाः
हर, 21 समानय! 0 समाहर -- ^(८० 20, प्न (7
018८) 8४ न् वह
1362* श्वं हि नस्तात सर्वेषां दुःव्ितानामपाध्रय ।
{ ६५ व्यपाश्रय , 01 + ° उपाय ]
21 ^) 8 (6्न्न४ 89) सप्रद्युकण्वा (10८ ण्वसुक्तो )
~ °) 7 "सद्ममेधावी; # "कपयचः भ्रीमन् - *)
त्मर् सप्रपद्यत
22 *) 7113 7० 00 09 4 ० + 8 तत्त (10 यत)
726 0 "दावल -- ४) 1 72, 71 63 । पानीयाहटरणे
[ 1022 |]
आरणेचपर्वं |
यतः पुखयरारदूलौ पानीयदरणे गतौ ।
तौ दद्य हता तत्र श्रातरी श्रेतवाहनः ।॥ २२
्सुपानिव तौ दषा न्निः पुदुःखितः
धनुरुद्यम्य कौन्तेयो व्यलोफयत तहनम् ॥ २३
नापडयत्तत्र पिंचित्म भूतं तस्िन्मदहावने ।
सव्यसाची ततः श्रान्तः पानीयं सोऽस्यधावत ॥ २४
अभिधार्वस्ततो वाचमन्तरिधात्प शुश्रुषे 1
किमासीदसि पानीयं नतच्छक्यं बलाखया ॥ रप
कौन्तेय यदि वै प्रभान्मयोक्तान्प्रतिपत्छसे ।
ततः पास्यसि पानीयं हरिष्यसि च भारत ।॥। २६
बारितिस्वन्रवीत्पार्थो ददयमानो निवाग्य ।
-- °) 8 म ददर्फी, ऽ (८१८०६68) ददर च (ग्नौ
शुद्ध) - +€ 2१, 8 (€४व्छ६ ॐ } 105
1363* विगनासरू नरस्यराप्रौ द्रायारौ चसुघातरे 1
25 ^) छसु (णिप्थः) -- °) ह 71 १नरमिही
-- 4} {1 ५ स्याल" ({०८ च्पलो'}) + 76 नस्वतस्त › 00
चद्रने 1 > स्यत्नेक्रत द्विदो ददा
24 ^) 71. 3 च, प स्मि(मम) 161 3 +4मनच्र
क्रिचिखापद््यद् -- °) ६१ 75 तथ, 8 0 7, ८ 63
सम्मित -- ९) + तत शानि , ¶" ©> ५ पिपासार्तः
25 चृ ००४ 25-26 ~ <} ए ? 7 (€स्ध्०५ 0४, 08
प्ण} 63 बाक्यम् ((०प वाचम्) -- ४) =11५ 3
पु ,@ाप्र (निम) ~ <) वज 69 + यत्तमिच्द्रनि, 61
क्िमाचाचनिः; ष क्रिमादिन्समि ~ ८) पव स्वपा वन्गत् (ण
्ष््पञु }
26 110 26 (ल) 25} - °) 1 270; भतू,
एते (णित्र) ठ ८ 7 79 4 ८ © प्रभ्नास्तान् (०
श्रस्ान} -- *) 06 "प्रम्यनि, 7८ 7» "पश्यनि, 8 (6०९६
७४९ ¶1 07 } "वक्ष्यनि -- ८) 81 जेष्रिष्यसि, ८: अवि
ष्यमिच
27 ए९ा०€ 9, ¶ 1 3 4 05 च्रघ्नः -- °) ४
चिति" ({०प् दारित) ~ °) &3 05 निरामय , 0८1 7४
निवार्यने, 72 निमूदयच् -- *) 1 च, 49 @ +तु
(०ष्वि)
28 °) ह 9» उक्तम् --°) 7 यसख्ाभि' (1०८ भच्नानु)
~ ९) ए 20८ ए 7 ५ 5 ©+ प्रचवर्पं दिलत कृल्साः,
0८4 (व्प्प६) न ववर्थ दिद दन्त -- °) रा 38134
१५८1001 03 + ८63 शद्दविद्ध (7 "वेधे), 1९4 "वेभ्य ह
॥
आरण्यकृपवं
~ ~------------------- -- -~--~-- ----~ ‡-----~
॥
{8 296 81
यावद्राणेर्विनिभिन्नः पुननैवं वदिष्यसि ॥ २७
एवमुक्ता ततः पार्थः भरैरत्ाचुमन्नितैः
क्णिनाटीकनाराचानुत्युजन्भरतर्प¶ ।
अर्नेकररिपुसंवातेरन्तरिधं चवर्षं ह ।॥ २९
यकन उवाच!
किं वियातेन ते पार्थं प्रश्नाजुक्चा ततः पिव ।
अनुक्ता तु ततः प्रनान्पीलेव न भविष्यसि ॥ ३०
वैरांपायन उवाच ।
म स्वमोषानिपृन्यरुक्ता दप्णयामिप्रपीडितः ।
अविन्नायेव तानपरन्नान्ीसैव निपपात ह ॥ ३१
व्रिमपयत्, ए» 7। निदर्नयन, 7५1 + च दीयत् 7
&1 2 ५ 21 दाव्दरवेष्य व्रि नि)दद्रोयचू
29 29“ = {$थ ) 5 34 76" -- °} ८7: भख्जन्
7८ 01 3 4-5 भरतप॑म ऽग्) 3 4 पि पुद्परषभम (ध ४2
"भ) - र्ठ ५०५. 33 (पश्र ) 70 70५ 6 ७3 पचत्
81 -- <} 13 0) 3 £ इपुसपात्ररू -- °) ६587
(6४८९४ 71, 09 00155106} & अनरिक्षे &1-3 ४ च,
7613 (स (पहु) ~~ € 29 71 105
1364+ सोऽप्यदङ्याय भूताय नमस्यामिततेजमे 1
उस्पमजं महाग्राहु्व¶णजार धनजय 1
ततन्तरानिपुमवानान्णाण्डीवघनुपञ्च्युतान् ।
मेवान्छर"वा जडामोच्वस्तदद्धुनभिवाभवच् ।
30 °) ह) वावानेन , ६ वाधानेन, 21 3 4 7 3 4८
&ऽ व्रिधानेन © व्यायामेन च फिपाथ -- >)
तथा, 7 &1 › +पय ({(0प्कन ) -<) 8 एल 7४74 48
@&5 प ख (एतु, एन का; ४ [एव) पियन्, © वापि
तानु, एव्र पुन , ¶ चतत (णःन्ुत्तत) 1 » पश्चात्
(णः प्रश्नान्) -- ^) 7 1 » 42 पीन्वव (न्»७२५“ब्वा
तु) निपतिष्यति -- 41४9 30, 8 ए 72 ए ५ ०0515
1365+ एवमुक्तस्वन पाथ सव्यसाची धनजय 1
[5००४6 ४0० 1116, 824 72८ 73 195 वैन ]
81 ए; 2 4 ८ 14 00 31०2 83 {प्क्ष} ४
24 5 63 प्ट्णत् 312 2.6 १9०० ६3 88 07 + 68
(€४०छ 1) 0 तपा -- ^) 8 (@ प्न 88) सत्तु
मोवानिपृन्दषटरल -- >) धः तृषया 2476 ५च (णः
[जनमि ) -- <) 0 जव्ित्ताय च, 7 61 2 + लविन्नल्विव,
५ सवघ्लायव 8 ०9० 99 + 56७3 शचत्ता्यैव नां वाच
{028 1
४ 996 &2 ]
डः कुन्तीपुत्रो ुधिषठिः ।
नकरः यददेवश्च वी भत्युधापराजितः ॥ २२
चिरं गतास्तोयरैतोरनं चागच्छन्ति भारत ।
त्रिवानय भद्र ते पानीयं च त्वमानय ॥ २३३
भीमसेनसतथेत्युक्त्वा तां दिं प्रत्यपद्यत ।
यत्र ते परुपव्याघ्रा भ्रातरोऽख निपातिताः ॥ ३४
तान्टष्रा दुःखितो भीमस्वपया च प्रपीडितः ।
अमन्यत महाधाहुः कर्म तचक्षरक्षसामर् ।
स चिन्तयामास तदा योद्धव्यं ध्रुवमद्य मे ॥ ३५
-- 4) 1) 8; + पी्वाच) 1 पीस्यास
52 29010 82, 71 77 युधिष्ठिर -- °) (५63 ५
ततो" (101 अधा) ~ 42 = 4०, 20" -- +} ऽ 76 ०)
श्य 13 120 1, 6 © परतप , 0५ 7 पररप , © पराजित
(10 [नपराजित )
59 °) 71 3 चिर् गन 1१, धरै तोया (10 तोयद्तोर्)
-- ४) 71 चाद्रैन (10 चागच्छनिति) -- ५) = 1८4, 201
05 तथानघ (10 स्वमा)
34 1०010 84, ¶ 1 3 4 108 प्रदा -- 342
न= (५ ) 16० -- ०) 2 2५ 70 70 + ०8 तदेता
(0 ताँ द्विव्रा) 15 0; तम्मिन्दरश्चे प्रप्त -- °) 12५ 73
पुरुपन्यराघ्र -- 4) 613 +; चि (गःनि)
55 °)711 35 © तृष्णया -- °) 83 भवमन्य (०
अमन्यत ) ~ 4) 7५ किमेतद्} 8 (०००) ७3) कर्मतद्
-- °) 7201 छम (म) 2172८701 6 वितयामात
स (11-+ एच) तदा - ८) 7 कथम् (10 भुपम्)
11 3 क्सि (10 भद) {4237174 ०0जप्र ([०मे)
36 ५) }1 द्युक्छा जटमाययी -- 1 ०9 36
-- °) 3 नतोभि - ०) {1 8 701 पुरुपधैभ, 7४ पादः
चर्पभ ~ ^+{#५1 26, 72© 73 108
1366# वायुचाचाथ सुस्पष्टमष्ड्या पाण्डुनन्दनम् ।
37 7० © 0 110 19 -- 87 = (४५? ) 12, 18
~ °) 7963 +तानमा (#‰ पषण) ) 24 7 कार्ीनि,
7०५ कार्य -- °) ¢ ©) 3 4 [भव ((०प्तु) -- ५) 89
पितम्ब च (०५ वत" पिव)
38 गण 38० ^] 188६ कनव्म४ 1 71 3 681
णा 16 16 ~ ^} 11 3 उक्सा (0 उक्तस) 2 7
2 ८७४ तदा (४8 तथा) (0 ततो) -- ४) 7० 7;
यक्षेणाद्युतः -- 88०८81८४ -- ८} =81° 219 79
[3 7 « ०५ 638 अलुकश्व तु (ए) जच), 8, 7४ 7 भच
[
महाभारते
[ आरणेयपर्य
पाखामि तावत्पानीयमिति पार्थो ध्रकोदरः।
ततोऽभ्यधावत्पानीयं पिपासुः परुप्यमः ॥ २६
यक्न उवाच ।
मा तात साहसं कार्पीिम पूर्वपरिग्रहः ।
प्र्ाचुक्ला तु कौन्तेय ततः पिर दृरख च ॥ ३७
वैखांपायन उवाच ।
एतरभ्ुक्तस्ततो भीमो यक्षेणामिततेजमा ।
अविन्नायैव तान्धरश्ान्पीलैव निपतात ह ॥ ३८
ततः कृन्तीघुतो राजा विचिन्त्य पृरपर्पमः ।
-~---~---------~--------~-------
जायैव (8श्यच) + तद्धाक्य (10 तान्यक्वाने) ~ *)
11 परीध्ा स - ५16) १8, 13 18
1987 ततत कुन्पीमुनो राजा धमपुत्रो युधिष्ि 1;
1१10116 3॥ 18
1308" तततश्िरगतान्घ्र।एूनथ च्नातु युधिष्टि 1
19 4 601 (५ 1870* नो ०+# )
1969# चिरायमानान्वहुदा पुन पुनरुवाच ए 1
मादधयी फ्रि चिरयति गाण्रीवी छि चिरग्रते।
महटाग्रलधरस्त्र मिन मीमश्िराग्रे ।
गच्छाम्येषां पद् द्रष्टुमिति श्वा युधिष्ठिर ॥
{०1०५५९त $ 39०4
39 18 4 (प्पाशु) 20०0 त 20० -- * }) 8 (०८6४
63) धर्म" ({0" कुन्ती") -- ») 1६8 4 23 7 (क्ण
701, 75 फाहणण्ड) 68 प्र (भवि) 1 $ 7५ 753
"पभ ~ 41०८ 20०, [+ 739-+ (860 }न०९ }) 76५ 7
09
1970# आन्मनामानमेतन्ये चिन्तयस्निद्रमघ्वीत् ।
(गना॥०प
दापायन उवाच ।
ततश्चिरगतान्घ्रादनय राजा युधिष्ठिर" ।
चिरायमाणान्यहुका पुन" पुनरुवाच ह ।
फ स्विद्रनमिद द्रष्टु फिम्विद् दृष्टो गो मवेत्।
प्ा्टसन्वा महासू प्रा्ठस्त्िनाथ तेऽपतनू् । [5]
न पक्यन्स्यथ वा यीरा पानीय यप्र ते गता 1
अन्विषद्धिषने तोय कालोऽयमिति पातित 1
रिज नल्कारणं येन नायानित पुस्पर्थभा 1
गच्टाम्येप। पद द्रष्टुमिति एमा युधिष्ठिर ।
{ 233 000 11198 8-8, 138 07 11088 -3 , 234 071 11068
2-3 9 ]‡
- 34 ८01४
1024 |
ष्य £
आरणेयपवं |
सथुत्थाय महाबाहूर्दद्यमानेन चेतमा ॥ ३९
अपेतजननिर्पं प्रविवेश महावनम् ।
रुरुमिथ वरां पश्चिमिश निपेरितम् । ४०
नीरमाखरवणेथ पादपैरुपशोभितम् ।
भमररुपगीतं च पक्षिभि महायशाः ॥ ४१
आरण्यकपवै
[२ 297. 8
स गच्छन्कानने तस्मिन्हेमजारपरिष्डृतम् ।
ददश तत्सरः श्रीमान्विश्वकर्मृतं यथा ॥ ४२
उपेतं नरिनीजारैः सिन्धुबर वेतसैः
केतकैः करवीरे पिप्पलेरैव संवृतम् ।
श्रमार्तस्तदुपागस्य सरो टृष््ाथ विस्मितः ॥ ४३
इति श्रीमद्ाभारने आरण्यकपर्वणि पण्णचत्यधिकद्धिङ्ाततमोऽध्याय ॥ २९६ ॥
२९५
वैरांपायन उचाच 1
स ददर हतान्प्राद्ररोकषालानिच च्छुतान् ।
युगान्ते समसुप्रापते शक्रप्रतिमगौरवान् ॥ १
1371* वेद्वापायन उचाच।
णश्मादरीनि वाक्यानि विद्धप्रुपमत्तम 1
-- ^) 29 + ससुत्तम्धौ, 25 स तत्रायान् (० मसुर्थाय )
8 (९८०४ ७) महाबुद्धिर् (10 "वाहुरू )
40 °} 28 7५ 27 73 4 ८ 68 रग्रपेत्त' ( {0 अपतच")
-- ०) तद् (पप्र ) ऽ (०८७४ वज 63) महद्रन -- ९)
ए 7; रस्कक्ष (0 "मिश्व) - ०) दर 21 ; मदिषः
(0प पक्षिभि)
41 °) 76 श्वापदर् (10 पादपर्) -- ०) 8 (७०९४
©9) ममचद' ({0८ महायद्नाः) - 41६67 41, 8 (6८०४
@&8 } 105
1372 गटुशाद्वल कीणं भृमिमाग मनोष्टरम् 1
[धि “सपनन (0 "सकीण) }
42 “) 8 (6ग्धस) &5) गत्वा (1०५ गच्छन्) -- २)
ए» 0५ लनाजाल्परिप्छने, 8 (6न्ध्शु४ ¶1 63) चेतुजाद
पर्ष्डितं -- ८) ४ चतत ({० तन्मर }) -- 4} 8) 7८
23 मनम प्रीत्तित्रधन
42 ४) ए५ 26013 4 ४1२४ विदुर 42
१ (छम्ट्छ्४ ४, 03 0155106) &३स (प्च) 23 7003 73
० 8 चेत्तमै } 7 61 3 + ध शोभित -- °) 1 3 केसरः,
+ केतदी -- ८) वा 3 4 2८ 013 © ४3 त्रियारश्चः
५ वजर, @ 4 वचुश्च (10 पिष्परश्च) १५ &1 3 4
च्रापिर्चसु (1० चेव) पपि प्रियवाछश्च सदत -- 41497
43०4, 8 (€>८७६ & ४) 105
1878* ततो धर्मत श्रीमान्श्राचृददानरारुस }
~ 70५4 07 49 -- °) 8 (62०6४ ©) उपाक्रामत्
199 |
विप्रकीर्णधुर्वाणं दृष्ट्रा निदहतमयनम् ।
मीपतेनं यमौ चोभौ निर्धिचे्टान्गतायुपः \\ २
स दीर्थयुप्णं निःश्रसख शरोकवाष्पपरिषतः 4
(10 उपागम्य ) रऽ स प्रदाससुपागम्य , 75 प्रदात सञुपा
-- ^) 1 3 470; च्छति , 7701 दृष्टासु, 8 (65८6४ 63)
रासु (णः षाथ)
00101009 ए\ 08 0015819 ~ 11010720 एद = 1 3
9७2 + जारण्य - 8५? 2८147 + 28 720 703 सारणीय ,
33 12 74-5 जरणीहरण , ८५ 71 जारणेय, एए 73 ©
सारणीहरण, ४11 सरणि , 3 अरणी -- 44ाः॥ 7272
पानीयनिवारण - 4411} 0 ( 7ह्पा6§, 0705 07 7011)
7001 (णद ) 23 310, 708 811, 721 518, 71 296
(95 12 {६७४ [), 7५ ©४ ता 3 (रं 77 ) 300 (४) ग
182}, &1 297, © 299 -- ०127० णा 45,
09 ०3 46
294
{ॐ 11115 ०7 15 0155108 7 78 (भ ए] 8 288
10) , ४०6 218 15 705 1००76 1616
1 °) मव ददश तान्श्राद्न् - °) 725 नभश्च (0
इव ) -- ८) 8 (©र०8]6 @3) दाक्रनरै धवणोपमान्
2 ०) ह+ विप्रकीणेधयुर्वाणान्» 8 7५ 00 09 4 5७8
विनिकीर्णघनुर्वाण, 79 81 3 « विप्र(7५ नि)कीणैघनुप्पाणि
-- °) 8 7५ 0 7» + 6 ७9 चैव (10 चोभौ) -- ५)
ए3 न 81 निर्विचेष्टौ, 26 निर्विशेपौ छ कृतायुप $ ए3 7४
गतायुष › 71 गतायुपान , ए 61 » + 7 ज्यसू{ ए 61 "सू )खदा
3 ०) 01 प्सु ({०स) 806 88 निश्वसख ए 3
दीर्घसुप्ण च नि श्वस, ©, दीर्थसुष्ण विनिश्वस्य -- ०) 3
श्रो चन्वाष्प", - ^{667 ३०२, 3 76 12 2 + 6 &8 78
1025 |
8 997 81
बुदा विचिन्तयामास वीरा केन निपातिताः ॥ ३
नेपा शसप्रदारोऽस्ति पदं नेहास्ति कस्यचित् ।
भूतं महदिदं मन्ये भ्रातरो येन मे हताः ।
एकाग्रं चिन्तयिष्यामि पीत्वा वेत्खामि वा जरम् ।॥ ४
सात दुर्योधनेनेदशरपांशचविदितं कृतम् ।
गान्धारराजरचितं सततं जिह्मबुद्धिना ॥ ५
यख कार्यमकायं वा सममेव भवत्युत ।
कस्तस्य पिशवसेदठीये दुर्मतेरङृतात्मनः ।॥ ६
अथ वा पुरग; प्रयोगोऽयं दुरात्मनः ।
भवेदिति महाबाहुर्बहुधा समचिन्तयत् ॥ ७
तस्यासी पिपेणेदगरदक दूपितं यथा ।
१ 10088860 हारा 19 47) 7 (7० 81) - ०) 75 बुद्धया
विषा"; 7 61 + + #{ म्ब( + स)बुदधथा चित"
4 ०) $ 4 1 श्र ; + 88 5 श्र (० षद )
-- ४) 761 3 + तवास्ति (0 नेहास्ि) - °) 1 3 द
भूत महन्मन्ये, 29 7» विदित सन्मष्टद्धूत -- °) 11 पातिता
((णप्मेष्टता ) 13 ज्रातसो ये निपातिताः - “) 1 » ५
एकाग्रष्; १ 81 9 ५ एकांते 79 7» पकाग्रश्वितयामासः ए
एकाग्रचित्त" पानीय -- /) 6५ योस्छयामि (0 चैत्यामि)
7 613 ५ चाप्यप, वि कारण (#णचाजल) ५ 7
महदू दु"खमिद मम -- 41५८ 4, 8 (०००]६ &9) 178
19744 स्रापूणां व्यसन घोर सममेव महारमनाम् ।
5 ०) 797 भ्र; एज 01 जात्तु (0 स्यात्तु) -- °)
पर © + उपाच परिकद्ित - °) 11 3 79 8४ । *राजेन
करत, ए४ 4 2४ + 7; "राजरुचित्त} 7204 71 3 “राजचरित;
व &4 १ (राजचिहित्त -- ४) ¶ © + असताधर्मघरुद्धिना
6 °) 28 2४ धीमान; 716४ + धीरो (0 वीरो)
-- ^) एज 518 0 12४ ० 65 दुष्कृते (0 वुमैतेर्)
श ८9700 (एष ) ¶०2 -- 2) तु ©> + दुरामभि
~ ^) 8 ०८7४ ०७५91 महाचुद्धिर् -- °) 37 (कण्शृ
121, 73 018510६) © तद* (0 समः) ~ ^{५८ ?, ¶ृ'
७1 3 # 108
1876* भावचागरं रनु वक्ष्यामि कृप भीप्ममह नु किम् ।
४ 083 ९6०
1970# विदुर फ्रि चु वक्ष्यामि चृषस्पतिसम नये ।
79 03 तछा कृ 61 फ 108 ४61816* 64108 पलिप
1377 भर्म्पराच रफ नु वक्ष्यामि सदा दु"खस्य भागिनीम्।
षष मा तृ निर्दीन पृच्छन्तं पुग्रगृद्धिनीम्
यदा रव श्राकृभि" सर्व" शफवुल्यपराकरम 1
| 1026
महाभारते
[ आरणेयपर्व
गुखवर्णाः प्रसन्ना मे भ्रादृणामिल्यचिन्तयत् ॥ ८
एकैकराश्वौषवलानिमान्पुरुपसत्तमान् ।
कोऽन्यः प्रतिसमासेत कारान्तकयमाहते ) ९
एतेनाध्यवसायेन तत्तोयमवगाटवान् ।
गाहमानश्च तत्तोयमन्तरिात्स श्श्रुवे | १०
यक्ष उवाच ।
अदं थकः शेवलमत्स्यभधो
मया नीताः प्रेतवक्नं तवाञुजाः ।
त्यं पश्चमो भविता राजपुत्र
न चेतश्चन्प्रच्छतो व्याफरोपि ॥ ११
मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपर्हः
साधं बन गतो वीरं फथमेकस्व मागत 1
[(7, 1) 6५ नार्या ({0 अम्वा) ५069 + सर््रथादुतमा
गिनी ([० #06 एच्डट्त्रग पः) ~ (7 8) 6५ गच्छत
(0 पृच्छन्तं) 1 61 > + पूत्रग्भिनीं -- (1/8) धयया
(८७८ यदा) घ्र गाष्टमानश्च तत्तोय (10८ #116 एः 191)
-- (7, 4) 7 विनिर्गतो ((५८ बन गतो ) ]
8 °) 13 + कसय कि नु; + करि चासीन्न (0
तस्यासीन्न) 2: व्रिद्रोपेण (01 विपेणेदम्) ~~ 4४9 8५,
3 6 70 1 ५ 6 68108
1878+ श्तानामपि श्चैत्तेषा तिक्त नैव जायते 1
[7० 0 विकृतिर् ]
9 °) + चातिबलान् ; 76 चाप्यचखान् (07 चौषग्रछान्)
१५ 9 ५ पएकैकद्मो युवत (१५५५ "ता) -- 124 0४ 9*-10"
-- ९८} 0४ नान्य" (10 कोऽन्य ) [1 34 231 3 + प्रति
समासीत , 73 ^सेन -- °) 8 (०7८० 88) "यमान्विना
10 + 0० 10० (९ 19) - °) प (7५०,
13 7018816) &8 पतेन व्यवसायेन -- ४) 78 + 7 प्व
जवगाहत} 81 > 70 71 6 7 © व्यवगाढचान् ~ °)
53 गच्छमानश्च , ¶५ 8 « पापुकाम'
11 °) ८3 8 25 केवरूमस्छभक्षो , 71 हौवरमस्लय भोजी ,
71 "भोजो ; ७४ ५ *भोजनो 9 अह वलश्ठो बमल्स्यमोजनो
-- ०) ८*-4 7 74 ० 8४ (7 पप्प्णड0 ) नीता मया, ए
मयादिता ए 471 ऽप्रेतगतिं - ९) ग & + चाप्येष
(07 पञ्चतो ) -- 4) 76 भवान्, 1७1 न मे ({०पन चेत्)
ण) 8५ पृच्छते
12 12= (९४ ) 3 296 19, 18, 87 -- °) 1:71 1
3 पाथ मा; ए 3 + मापा (10 मात्तात) -- °)
7५च ((प्तु) 7 61 + 4 यथाकाम (० तु कौन्तेय)
]
आरणेयपवै |
्रशचायुक्त्रा तु कौन्तेय ततः पिव हरख च ॥ १२
च॒धिष्िर उवाच ।
रुद्राणा वा वघ्ूना वा मरुतां वा प्रधानभाद् |
पृच्छामि को भवान्देवो नैतच्छछनिना कृतम् ।। १३
दिमवान्पारियात्रथ षिन््यो मर्य एव च |
चत्वारः पवैता; केन पातिता शुषि तेजसा ॥ १४
अतीव ते महत्कर्म कृतं बवता घर ।
यत्न देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राधसा ।
वियहेरन्मदाुद्रे कृतं ते तन्महाद्ुतम् ॥ १५
न ते जानामि यत्कायं नाभिजानामि काष्वितम् ।
कौत्हटं महजा्वं साध्वसं चागतं मम 1 १६
येनास्स्युद्ि्रहृदयः स॒प्रुत्पनरिरोल्वरः ।
पृच्छामि भगवंस्तस्मात्को भवानिह तिष्ठति ॥ १७
^~
-- 4} 78 78" @ 3 + पिवम्व द (07 तत पिव)
13 2) 75723 6भ्च (गवा) ह\ प्रघानध्टक् - °)
६1 -3 05देव (णप देवो) -- 4) ए! 3 4 7 + दाकुनिवत्
14 °) ‡3 + पारिजानश्च,+ 2 "पाव्रश्च -- ५) 1 3 4
1 घधरणीनले, ऽ 15 पधित्रीतछे, 8 7८ 79 ज 6 68
मूरितिजमः
15 *) 7) © + घ्वयानीवं (0प नततीवते) - ४) 2
चन ({0छष } 28 02 ज ८७8 च वरिना (0प्वटत्रता)
-- 4 67 15०५, 8 (6ग्८७ ७3} 195
1579* चिनिच्ववा महेष्वासाश्चतुरोऽपि ममानुजान 1
~~ ८) + 720८ यरन, 81-3 7104 53 यान्न - ५)
4 70 0५4 ५68 चन (7 25) }, 53 यक्ष -- <)
© 2 ५ न समर्थी, 7 मर्थास्मु (प चरिपषरन्) ए 6
मषावुदधे , ५ ©" मदद्युद्रे -- 1) ६8 ५12८ 701 2 पतन् (10
नेतन) 612 4 > कृत्त सर( > तकत्तजमाद्धुत
16 “) 71 सन्करार्य, ध यन्कर्म 7 61 नैते जानति
यन्काम -- ४) @ + नाभिजानाति, भ न टि जानामि
-- 1 171 16०-6%८ 15 105६ छप ‰ 1155106 9 (2285)
17 13 पऽण (धल ९1 16) - ^) 7४ © +स्वचे
ग्युद्धिञ्न' -- ४) ५4 ससु्धूतक्षिरोरष , 29 1 सयुस्पन्च
शरिरोख्न -- ८) 8 (चन्न्ल &8) ४205 भगवन् ध्
नम्मान् 4 एच्टानि हि सवन स -- ८) = (१४ ) { 13
185 इष्ट ( ४ अन्व } धिष्ित , 8: इस्यभापत , 7४ जव
निष्ट , कधा हति निष्टति
|
आरण्यकपवै
-------------~--~~~-~___-~~~~~~_~~ ------~-_--~-~-~_-~~--~~---~ ~, --- -- ~
(9 297 22
य्न उवाच ।
यक्षोऽहमस्मि भद्रं ते नाति प॒क्षी जछेचरः ।
मयैते निहताः सर्वे भ्रातरस्ते महौजसः ।॥ १८
वैरांपायन उवाच ।
ततस्तामरिवां श्रुत्वा वाचं स पर्पाक्षराम् ।
यक्षस्य चुवतो राजच्ुपक्रम्य तदा खित्तः ॥ १९
वरिरूपा्ं महाक्रायं यं तालसमुच्छ्रयम् ।
ज्वलनारकप्रतीकारमषष्यं पर्वतोपमम् ॥ २०
सेतुमाभ्रित्य तिष्ठन्तं दद्र भरतर्थभः।
मेधगम्मीरया घाचा तर्जयन्तं महाव्रलम् ॥ २९१
यक्ष उवाच ।
इमे ते भ्रातरो राजन्वार्यमाणा मयासदृ् ।
वलात्तोर्यं जिहीर्षन्तस्ततो तरै खदिता मया ॥ २२
© 3 17826
8 8 313 41
{८ 8 314 43
18 71 18518 (ध १] 16) ए ०0 € अर्ल
-- °) ए 6 जरेश्वर 7, नास्मि पक्षिकरेवर" -- ८) 71
&\ (अानिव्ररा ({० निहताः) -- °) $ + 2५ 0, [इमि
तीजम , 71 © प निपातिता , ५ 69 ५ निवारिता
19 1) 7015510 (५ ए 16) 144 करा 1 न्फ ४
र्थ -- ?) 11 तु पुद्पा", ए: सुपरूपा › ए४ 71 61 \11 सुप
स्पाक्षर, 5 70 (05 वः ) ५ स परुपाक्षर - ५) एय 2
81 4 2५ अपक्रम्य, ६५ पराक्रम्य 0४ ४ भपाक्रम्य, ¶
©> + नाक्रपतत (10 उपक्रम्य) ग 61 नाकपत युधिष्टिर
-- ^+ {€ 19, 71 @1 106€
1280 नतो राजन्नपाक्रम्य सस्मादेश्चाद्रवस्थित 1
20 71 01551 (८( १1 16) - °) ह 2५ 0
महान्मान (० काय) --) 11 > च्छरिय, &36५ च्छित
21 71 प्डडण्हु (र्ब र] 16) - °^) ए 7907046
& च्श्चम , 1८ 02 सर (10प सेतुम्) £ 7, जाब्रृष्य, 00
१४ चान्न ({० जाधिलय ) -- ४) [८3 7 भरतपेभ, > पुरु
पूर्पम - <) 81 3 79 + 56 ७3 मेवगभीरनदेन , 71
चोरगभीरया वाचा, ¶ ७3 ५ घोराफरति वहाचाचा -- °) ¶1
@&1 तर्सयम्त॒ 8 7 (७२८९४ 16 , 121 3 7015810६ ) व ©
म्बन (0 यटम्) -- ^€ 21, ष © 3 4 715
1381* उचाच यक्ष कौन्तेय आरानृद्ोकाभिपी हितम् ।
[ 79 ©+ “दोकप्रपीटित 1
22 21 फाऽञाणह (५ शा 16) - ०) ओ तमे,
हय दहमे (णः इमे ते) 1 76 तवेमे ह्यनुजा राजन् -- 88
1027 |
(१ १०।
८3 ८०
8 997 2४ ]
न पेयञ्ुदकं राजन्प्राणानिह परीप्सता ।
पार्थं मा साहसं कार्पी्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नचुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पि हरख च ॥ २३
युधिषिर उवाच ।
सवाद कामये यक्ष तव पूरवेपरिग्रदम् ।
कामं नैतत्प्रशंसन्ति सन्तो हि परुषाः सदा ॥ २४
यदात्मना खमात्मानं प्रशंसेतपुरुपः प्रभो ।
यथाप्कनं तु ते प्रश्ान्प्रतिवक्ष्यामि पृच्छ मम् | २५
य्न उवाच ।
फं स्िदादित्यष्ठनयति के च तसयामितश्वराः ।
कयैनमस्तं नयति कर्मश प्रतितिष्ठति ॥ २६
युधिष्टिर उवाच ।
ब्रक्षादित्यष्चुनयति देवास्तस्यामितश्वराः ।
धमैश्वास्तं नयति च सत्ये च प्रतितिष्ठति ॥ २७
010) 29० -- °) 7 126 7» जिष्टी्व॑ति -- °) 7161 पदा,
१96७५ ५ सया (10 ततो) ए" 3 [असूद्रिता, 8 717,
७१ मृदिता १7५७५ तदा ({०\ मया)
%3 71 11188106 (५ ४] 16) - ०) 83 परीक्षते;
2४ परीप्पथ -- १8०५०४८ = (+८" ) 12 (¢ % ) -- °) 1+
एष्मा तात) १५९७४ +मा पाष (ए धका) ) -- १161
ध भा) 29० ~ °) 79 69 + राजद (10 कौन्तेय) --/)
23 126 पियस्व च्च (01 तत पिय)
24 71 प्ा88ा0८ (५ #1 16) -- °) }) 2५ प
704 ०७8 न चाटु 81 तोय (0 यक्ष) -- °) 72५70
"परिप्रहः ~ ए 24०५26४, ० 1 30 2 6 166 6
-- °) 7५ 69 + भन्ये (10 फाम) ४ जाध्मान न प्रदा"
95 71 101हशाटु (० ४1 16) - ०) 7०१ तथा
ष्मना 5 आश्मान न प्रश्ञतति (० \1 24) --?)8 0
2 ^ ० ©: पुरुप्पभ 7» द्यत पुरुपा सद्। (५{ ९4०)
-- %) 7 प्रष्छतां} # एच्छत (101 पृच्छ माम्) नृ" प्रवक्ष्या
मीह पृच्छत -- ^1(७ः 26, ¶। @ 178 (पा ०तत्] )
60101100 (व्वा) 10 =" 29¶ , 61 298)
26 71 प्णाडडाण्हु (५ $ 16} ५ ०४ 96 - °)
पसश्ामपलप6] 8 किचित् (60 कि सविद ) ५101086
नाणण्हाणपं प नरह पतो -- ५) 99 143 किन्चित् (ग
क्सिशच)
27 01 प्ाहशण्ह (० ४1 16) - °) ष 6१ चेदा"
|
महाभरते
[ भारणेयपर्ष
यश्च उवाच ।
केन खिच्छोत्रियो भवति केन खिदधिन्दते महत् ।
केन द्वितीयवान्भवति राजन्केन च बुद्धिमान् ॥ २८
युधिष्ठिर उवाच ।
श्रुतेन श्रोधियो मवति तपसा विन्दते महत् ।
धृत्या दितीयवान्भवति बुद्धिमान्वृद्सेवया ॥ २९
यश्व उवाच ।
फ ब्राह्मणानां देवत्वं कश्च धर्मः सतामिव ।
कवैपां माचुपो भावः किमेषामसतामिव ॥ ३०
युधिष्ठिर उवाच ।
खाध्याय एां देवत्वं तप एषां सतामिव ।
मरणं मानुपो भावः परिवादोऽसतामिव ॥ २१
यक्ष उवाच ।
किं कषत्रियाणां देवत्वं कश्च धर्मः सतामिव ।
(० देवा") - <) ए ८ 7 त, 23 [एलन (1018
8000त् च} ए त) (० 8०८०) च॒ ¶ 08 धर्म ण्वा
स्त नयति) १५७३ ५ भघकम्तमम्त नयति (एफभाफता९)
-- %) 73 7 © ५ वं स सव्ये (० सदये च)
%8 721 (18९10 (५ \ ¡ 16) ~ +) प्भ0061"16|
+ केनचिष्् -- ९) परण फन 1 38) 3 + 09
71 709 ५ ०69 ५ केन सिव् ({0 केन ) 79 © द्वितीयो
(191 द्वितीयवान्) 1५ राजन् (07 भवति) -- “) ए +
केन म्विदुद्धिमास्तथा, 05 या हि वद युद्रिमानू
29 71 7118817 (० ए] 16} ~ °) प्राणान ा०।
-- ०) प्र शभा€६।५] 63 + सहाय (9 द्वितीयः) 104
यक्ष (0 मवत्ति) -- *) 70 73 (प) ४ 19 ६७) धमे
(19 द्ध")
30 71 10188176 (० 1 16} - °) ५ 7161
दैवस्य -- °) =99४ ट) किं च धरमु; 1६4 (7 1810
१०२६} कि च कफम -- 71 00 (ष्ण) ) 50९ -- °) ए ॥
किमेषा; 7 6.क पुय; 7909) 3 भकपपां - “) 73
09 कद्विपाम्) ६१ परिवादो ; ७५ परित्यागो (101 किमेषाम्)
31 1 प्णषशण्ह (५ ४1 16) 61 नण (५1)
31-32 -- °) 7 3 एव (101 एषां) - °) 2 यज्ञ; 7
धर्म, ¶। सत (10 तप) ४ तप पथ्य {{०तपपपां) -)
१1 भय धै (10 सरण) -- +) ए 701 ४ 9 परीषादो;
‰1 परिष्यागो
1028 |]
आरणेयपर्वं ]
कथैषां मालुयो भावः किमेषामसतामिव ॥ ३२
युधिष्ठिर उवाच।
इष्वस्रमेयां देवत्वं यन्न एषां सतामिव ।
मयं वै मानुपो भावः परित्यागोऽसतामिव ॥ ३३
यक्ष उवाच ।
किमेकं यद्चियं साम किमेकं यङ्ियं यजुः ।
का चैका ब्ृशते यत्नं कां यन्नो नातिवर्तते ॥ ३४
ह उवाच।
पराणो वै य्॒खियं साम मनो वै यङ्ियं यजु ।
वागेका इते यज्नं तां यज्ञो नातिवर्तते । ३५
यक्ष उवाच ।
किं खिदापततां भ्रष्ठ किं सिनिपततां वरम् ।
किं खिस्परतिष्ठमानानां कि सिल्मवद्तां वरम् ॥ ३६
युधिष्ठिर उवाच ।
वर्यमापततां शष्ठ चीजं निपततां वरम् ।
भरण्यकपवै
[3 297. 4
गावः प्रतिष्ठमानानां पुत्रः प्रवदतां बर; ॥ ३७
यश्च उवाच ।
इन्दरियार्थानयुभवन्युद्धिमारलोकपूजितः ।
संमतः सर्वभूतानाधृचछरुसन्को न जीवति ॥ ३८
युधिष्ठिर उवाच।
देवतापिथिभृत्यानां पिदणामात्मनश्च यः ।
न निवपति पृञ्वानाधचछुस स जीवति ॥ २९
यक्ष उवाच ।
क सिद्धरुतरं भूमेः कि सिदुचतरं च खाद् ।
किं खिच्छीघतरं वायोः किं खिद्रहुतरं चृणाम् ॥ ४०
युधिष्टिर उचाच ।
भाता गुरुतरा भूमेः पिता उच्तर खात् ।
भनः शीघतरं वायोश्चिन्ता बहुतरी चृणाम् ॥ ४१
यक्ष उवाच ।
ई चितसप्ं न निमिपति कि सिज्ञातं न चोपति। {¦ {4
39 71 01560 (५ ९1 16) 61 ० 82 (५ ₹1
31) 1 1८805 82०२, 89 8. 35 , ६3 7९४08 32-38
{८७ 985 - 3990४ -- 1 त (7४]. ) 9९८
-- ८) 8 (€व्ला6 &४, &1 ० } एषा ({०प कैषा)
32 71 णाऽशणह् (ल र₹1. 16) ए07 86व्०००6 17
1 3 ?1 82 - 2) ए 0४ यछा) 8 (6८०४ ©3)
दानम् (1० यद) -- °) 7५ 61 मरण (0 मय वै); ण
81 -- °) ए + परिवादोसवा'
34 21 7718810 (न $] 16) एप ह1 34 २1
32 -- ५) 6 8 (७५९६ 88) यालिय -- * ) 8 (९6८०)
गृ ©) याण्िय -- °) 21 9 + 7003 ५ ८ 065 चेषा; 1५
चैता ({गः चैका) 8 7०72079 4 6 683 वृणुते, 7१५ 61
पृच्छते , ¶"3 चिद्रासे (10 श्वत)
35 701 ण8श0 (€ ९1. 16} उए०ः सा ३५८ २1 32
-- “> } 8 (९२८९४ 63) याक्चिय (1 70 8५९8) -- ९)
19 विदाते ((0पशृश्रते) 28 ८ 00 0 4671 @ा 8
ऋोक्रा बृणु( 41 &1 चृष्छ)ते यश्च॒ -- ^{£67 95, 1 76275
32" 8०0 88
36 7) 18810 (ध ₹1 16) ~ °} ए1-3 28 ५
70 7५ ७ 89 भावपतां } +> सातपतां (0 पत्वा ) -- °)
हा 3 © [6 001 23 0५ 6 03 निवपता; ८9 0 64 नि
पवितां ; 61 जापतां -- <) ४ फं स्विखतिष्टतां सष्ठ -- «)
8 ५ 00 29 + ८ 63 प्रसचतां (10? प्रषदेतां )
37 11 ८0188०६ (० 1. 16) -- ०) 720 ५ € 63
श्रावपवां (५४ शापततां) - ४) ए (७५66 79, ६4 ०
88 17 ६७२४, 11 8 पाश्शणष्) वभ &1 8 निवपता (10? नि
परतां ) -- °) वं गावः प्रविष्ठतां श्रेष्ठाः - °) 281-9 7
(6०८९४ 7४, 71 3 7018818 ) © प्रसवां; २५ प्रवसतां
(10 प्रवदता)
38 121 0183108 (५ रए] 16) ५) ० ४6 र्धा
~-- १) © 73 (ण्ह 5९८ % 88 1 {€} खोकचिश्चुवः
-- ¢) 29 सपश्न'; 2, सर्वत } 79 © + निदक (0 समत }
9 71 70188108 (५ ९1. 16) 28 0 6
-- ५) 47161 सनः; फस (गनमस)
40 21 प्य (५ ९1 16) ~ ५) 961 3 ^ गुरु
तरा, ए "वरी -- ४) 71 81 उच्तरद्य; ७५ उश्नरितां 2;
अख; }¶1 नमाव् - °) ४ 7» षावाव् (10 वायो ) ~ ‰)
पर क्ीघ्रतरा, 73 63 + चहुती ६५51 $ 7779 ५८63
सृणाव् (० नणाम् )
41 71 प्ाड्ाण (५ 1 16) ~ *) ए 76
(७1०९९ 0०८ ) ५ धव गुरुवरी -- °) 71 61 ध दयु्रतरश्च ;
09 उश्चतर ; ०५ उष्वरितद्च (107 खश्चतरष्) 7५ ठत. (0 ख
खा) ह 8 7५ ४ 7४ ५ ° 68४ खाप्पितोवरस्तया
{ह1 3 ५ “रः स्मत"; ६9 'रस्तत ) - °) ए४जल (10 मन }
| 1029 |
© 3 173
8 38 813
† 9 214
4
5
6
6
1
3
% 297. 42 ] महाभास्ते [ आारणेयपरव
= सिदद नास्त तर सि्रेगेन वर्धते ॥ ४२ | किंखिद्विमस्य ल्यं पिं स्तिदाचपनं मदत्॥ ४९
युधिषिर उवाच । युधिषिर उवाच ।
मत्छः सुप्नो न निमिषत्यण्डं जातं न चोपति |
अरमनो हृदयं नास्ति नदी वेगेन वर्धते ॥ ४३
यश्च उवाच ।
फ सिलवसतो मित्रं करं सिन्मित्र गृहे सतः।
आतुरस्य च किमिव कि स्विन्मित्रं मरिष्यतः ॥ ४४
युधिष्टिर उवाच ।
सार्थ प्रवसतो मित्रं मायां मित्रं गृहे सतः ।
आत्ुरख भिपङ् मित्रं दानं मित्रं मरिप्यतः ॥ ४५
यक्च उवाच ।
किः स्विदेको विचरति जातः को जायते पुनः ।
र्य एको विचरति चन्द्रमा जायते पुनः ।
अभ्रि्दिमस्य भैषज्यं भूमिरावपनं मदत् ॥ ४७
यश्च उवाच।
करि सिदेकपदं धम्यं फं स्िदेकपदं यश्च! |
किं स्विदेकपदं खगं विः सिदेकपदं सुखम् ॥ ४८
युधिषिर उचाच।
दाक्ष्यमेफपदं धम्यं दानमेकपदं यश; ।
सत्यमेकपदं खरम्यं शीरमेकपदं सुखम् ॥ ४९
यस्त उवाच ।
किं सिदात्मा मुप्यसख कं चिदवकृतः सखा ।
वि (71 3 1015810) 83 वातात् (10 घाय्ौ ) -- ५) 78
ध्रणा (0८ चिन्ता) इ (०५०) 1) वहूतरा , 79 61 बहुतर
५ 731 8 17 70 4 ०93 तृणाव (19) णाम्)
42 170188४६ (५ ₹ 1 16} - °} प्त ४6707101
ए 7 09 8 (०८०७ ©) सुक्ो 13 7, मिपत्ति; ए ५8
(८५००])४ 1४ ©} निमिषेत (10 निमिपत्ति) ~ ४) "161 3
न अगति (& "ते ); 73 ७५ च नगते - <) 8 ५ 2073 पा
कस्यचिद्, 7५ ७ +क्सयवा -- ^) ¶५ 0७४ +काच (101
फिभ्विद्)
43 71 11551 (ल 1 16) - ०) 7; सुपो नं
मस्स्यो (०८ मच्छ घुस्तो न) 11 > निमिषति जड (1 इ-)
जान, 78 निमिपदलयल्ु जातत, [४५ 41 &1 3 4 #1 निमिपेदह
(7102 + “ड) जान, 2; मिपरति अजात ¶ ©1 न चगि,
73 च नेग © + नचगने
44 71 फा (५ १1 16) - °) 61 ठि
म्विन्मिन्न प्रवसत -- ९) 1 मित्र (#४ प्ष्ण8ुः )
45 71 फाश (ल ४1 16) -- °) 8 (०९भ)४
©) व्रिद्या (प्साय ) -- ४) 0 मिच्र भार्या (1 #18.05} )
-- 4) 72४ पुण्य (0 दान) -- {लः 48, ए 76 77
3 + 0 @8 15
1582# यक्ष उचाच।
कोऽतिधि मर्यभूताना किं भ्विद्ध्म सनातनम्।
जत करि स्विद्राजेन्द्र क म्विन्धर्वमिद्र जगन्)
युधिष्टिर उव्राच।
सनि सवमूतानामर्नि" मोमो गवाग्धवम्।
सनातनोऽग्रततो धर्मो वादु सर्यमिद्र जगत ।
|
[(7, 2) 84 7० चरन पि सवा चैव ~ (7, 9) 7८ मव
भूतातिधिवधिर्भर्म मल सनातन - (7 4) 7८ मोेयूत गर्वा
रैव (10 1707 1४11) ]
46 01 पणाहडाणट् (८ + 1 16} -- ^) ८५ 0० कश्चिद्
2५क स्विद् {1 22 0 0 + ठ & व्रिचरने - ^)
र &1 3 + दहिमम्य मेधज रि भ्वितं ~ 4) 1 3 (2 {7
18 11 16%{) "वचन (10 वपन) 7८ क्रि स्विद्रायत्तन जगत्
47 121 11651४८ (५ + 1 16) - °) 70703 46
७9 ध' विचरते 61 मूर्यं एकाकी चरति -- ८) 71 निपज,
¶५ 613 ५ सेपज - ^) 1 89 18४ 27 "चचन
(0 चपन)
48 7} पाद5ा7दु (८ 11 16} -- °) 1 3 "प
7०५ 773 9 6 68 धर्म, ग) © मिच्र; 21 धन्य -- *)
11 "पदर - ९) भ! 3 "पदे [ए धम्य, 1; 1५ ©) +
स्वर्ग -- ५) 7 3 "पदे
49 71 पणा$नाण (न \ 1 16} - °) 5 दतम् 7
घाटम् (ण दाक्ष्य) £ 3 एकपदे 1; धर्म, 7 61
मित्र, 27 धन्य --?) [1 3 एकपदे -- ८) 1८3 एकपदे, 14
चकपद्र 724 क 19 + स्वग -- ८) ६ 3 एकपदे
50 7) पणालछणहु (ल ४1 16} -- °) {+ कश्चिद्
¶1 81 मनुष्याणा -- °) (+ कच्चिद् 3 72, 8 (०८७॥४
68) देवकृत -- 7४ ० (ष) ) 50512 -- ^)
प) एगफन॑ण्ट] ए 3 चर क्रि म्विन; 15 फ्रििन्म्यत्, 7४
श्च फिच स्विन् (0 रि स्विदस्य) & (७१८९६ 68) भस्योप
जीवन क्रि भ्वित् - °) प म्विहान्ये (५ ४1 51)
51 271 पाका (ल \1 16) षग 51{-४2, 7
¡ 1080 ]
आरणेयपव ]
उपजीवनं किं सिदस्य रि स्विदस्य परायणम् ॥ ५०
युधिषिर उवाच ।
पुत्र आत्मा मुप्यस् भायां दैवकृतः मखा ।
उपजीवनं च पर्जन्यो दानमस्य परायणम् ॥ ५१
यक्ष उवाच
पन्यानागत्तमं फ सिद्धनानां तरि सिदू्तमम् ।
लाभानाघचमं किं स्विक्वि सुखानां तथोत्तमम् ॥ ५२
युधिषिर उवाच ।
धन्यानाघ्ुततमं दाक्ष्यं धनानायु्तमं श्रुतम् ।
लाभानां श्रेष्मारोग्यं सुखानां तिर्मा ।॥ ५३
यश्चन उवाच ।
रथ धूर्ः पो रोके कथ धर्मः सदाफलः ।
0 21°* (€ ‰1 0} क्विड नण (16 करल - °) 41
मनुष्याणां -- °) 1६1 3 4 5 (दरन्था1 6१ वृण ) देव
ग्रेन ~<) 761 उपयीम्प्रस् (1० टपमी रन) 8 (९५८०)
69 7४०70) मु (च) ~ “) भ् द्यि ({ज नम्य),
प $) 80
59 71 पान्न (न ५1 16} कण तण 89 (४
1 81) - °) ) 3 ©) 9 धान्यानाम् (1० धन्यानाम्)
3 + 2० कि म्याद्, ए) चिद ((०्स्स्विट्) ~ °)
28 20.09 ज ५ © म्याक्किम् (107 ङि न्विदु) -- <) 9 +
87 (7) 3 णार्धाणु) 6५ §िम्पनि (गष भ्विमि) ~ *)}
प्र 01 तथोत्तरम् 13 7४ ७3 सुम्याना कि म्वि( ४3 ' घि)
दुतम, ६५8 7८090; ‹ ०0 सुखानां स्याणिञुत्तम
53 7) पारणम् (0 "1 16) - °) 11 261 भ
धान्यानाम (10 धन्या }) -- ^) 2 ५ 0 0 ५ 56
श्रेय {7८ 721 ए) भराचेग्य -- “) भ? श्युमाना मुष्टिरित्म
54 71 छाषनाणपुं (घ १] 16} - *) § (९१८८
6४) फ स्विद्धमन् (गष क्श्चधम } 0 81 पा पर् (ण
परो) -- 9) ९५ कश्चिदू (0 फश्च) -- ^) 1\1 ्रिनु
भिन्या, 73 छिनु यन्या, 2८ निनियम्य (107 ‰ नियम्य)
-- *}) 1 3 कन, ५ (पहु 5८८ +) का 1 313 कम्य,
न्क्व, 0४ फश्च
55 1 पापनफष्ु (ल \1 16) -- °) ज 63 ५
आरण्यकपव
[ 8 297, 58
कि नियम्य न घोचन्ति कैश संधिर्न जीर्यते ॥ ५४
युधिषिर उचाच ।
आचंस्यं परो धर्मस्रयीर्मः सदाफलः ।
मनो यम्य न शोचन्ति सद्धिः संधिर्म जीर्यते ।। ५५
यश्न उचाच ।
किंनु हित्वा प्रियो भवति किनुदिचा न श्ोचति।
करि यु ित्वार्थवान्भवति कि चु दित्वा सुखी भवेत् ।
युधिष्ठिर उवाच ।
मानं दित्वा प्रियो भवति क्रोधं दित्या न शोचति ।
कामं हितवार्थवान्भवति रोमं हित्वा सुखी भवेत्॥ ५७
यश्च उवाच ।
मरतः कथं स्यात्पुरुषः कथं राष्ं मृतं भवेत् ।
ए) हीयते (10 जीर्यते)
56 71 7015610 ( $} 16} -- “ } प्र\ 000९1111
एषा \। प्रियो मवति क्रि दिया -- °) 33 70० हत्या
-- °) पशलााल्ाा९ 39 00 ह्वा 24 12५ [ला]
(107 [भार्घ' ) ~ “) 23, 70 हन्या
57 1 00158108 (& + ] 16} - °) प्र, 6०6४6
23 दरया - *) ६ 2५ ए0ष्लोम ({गः कोष) 2१ हत्वा
~-- <) प्य ोऽपल्त८ | 81 3 हन्या 2५ 09५ [जुम (1०
{श्नि} - «“) 1 8 ५ ८ क्रोध; 0५ कोप (1० छोभ)
33 रपा - {८0८ 67, 23 76 77 7 ५ ८ ४ 64-+4 1ण§
1353“ गक्ष उवाच ।
फरिमर्थं पष्यणे दान फिम्थं नरनर्वके।
किमथ खव ग्ृदेषु स्मिथ सै रानु]
युधिष्ठिर उपाच 1
धर्मापच एयणे दवान यद्रो नटनक्तफे।
शरन्यपु भरणार्थं च भयार्थं चय राजसु ।
यक्ष उवाच ।
फन म्विदायूनो लोक केन स्विक् प्रकादते। [6]
केन लयजनि मिश्राणि केन स्वर्ग न गन््रति।
युधिष्टिर उय्राच।
ननक्तानेनाद्रतो लोकम्चमसा न प्राने ।
ल्ने भारयजनि िन्राणि सद्भाश्वर्ग न गच्छति ।
{{7 4) 81 कार्य चैव मृचेपु, प © + सय्मामार्य च
चन्चेपु ((७ {16 एता ॥प}) 231 प्रियार्थं ८ भयार्थ) ]
पर घर्मत् {10 प्रमो धमप), ९ 154 -- ४) 1 31 '
19813 4 स् व्रनाधम , काश्रानाचधम - ९) एए ज्यस्ता,
६३ नियम्य (6616) 83 3 12८1) यम्य (0प्यम्य) 58 101 प्रापन् (न \1 16) -- °) 8 (6र्न्न)ौ
~^) 813 ५1० 7+ +) 3 {पको सद्धिष प्ण्व सनि | ©) कथदूत (9; प्ष्पार)ो ) -- ८} 1 3 कथ खन (),
| 10४1 |
आग्णेयपर्यं |
म॒ क्रम्माच्नकृं गजन्मापर्नं जीवमिन्छसि ॥ ६७
यस्य नारमदमेण दद्रमंर्येन चै बलम 1
तुद्य तं मीमग्रन्युल्य नटं जीवमिच्छसि ॥ ६८
तथन मनुजाः प्रादुर्भीमसेनं प्रियं तव ।
अध केनानुभावेन मापवं जीवमिच्छमि ।॥ ६९
यद्य वाहुबरं सर्वे पाण्डवाः समृपाधिताः |
अजन नमपादाव नङ जीवमिच्छसि । ७०
युधिषिर उवाच ।
आनू्॑खं पगे धर्मैः परमार्थाच मे मनम् ।
आरण्यकप्वं
1
|
|
}
|
।
[8 297 74
आनूरस्यं चिरफीरपामि नङंलो यश्च जीवतु ॥ ७१
घर्म्ीटः मदा राजा इति मा मानवा विदुः ।
खधर्मान्न चरिप्यामि नको यश्च जीवतु ॥ ७२
यथ्रा न्ती तथा माद्री तरि्ेषो नास्ति मे वयोः।
मावृभ्या सममिच्छामि नङलो यश्च जीवतु ॥ ७३
यश्न उक्राच।
यख तेऽर्था कामाच आनृ्स्यं प्रं मतम् ।
तग्मात्ते भ्रातरः सर्वे जीवन्तु भगतर्पम । ७४
षति श्रमद्ाभारने चारण्यस्पद्णि सतनयन्ययिकद्धिद्ाननमोऽच्याय ॥ २९७ ॥
71 3 ^ ९९8 नक्टो {८} -- ८) = 69" [८ सद्रन,
©2 खापन्य , ©+ साप्य © नीचव्रि्यति (1० मिन ट्रनि)
68 7} 15 10 (ल १ 60) ४834 तठ (एमा)
€2-70 @1 छवो (ज }) 65-49 ५५ 724; 65-70 1०
पथु ^ = - *) ‰ नाासर्रन्य -- ४) 1 (1५४००)
ए1-+ 10८ 01 3 (एलाज९ ल्त ) ठ7सग्यन,) ४ स्टामण्यम्य
-- ८) 0५ नमुन्यज्य खथ सीम -- ^) भ क्न्यास्कृरमिन्स्रमि
69 वा पणान्र८ (ल | 60} ह 01 ०० 69 (रन्
९1 6), ६1 ० (7201 ) 69-70) - °) ६५ 70143
© 4 श समैव, 0८ एव सथ्रम {+ मत्रा (10 मनुता)
-- ») 2 परप (कपप्रिय नव) -- °) ए» [नानुमानेन,
0 मु जनयिन (10 [नोनुभायन) ~ ^ 67“ 79 ©
म्प्र, 6५ सायन
70 वृ खा-5 ०८ (८ 1 60) 1 3०० 70 (र्न्
1 ८8, €9) -- °) 819 {70 09 ८ 3 वातने (णः
"वाथ्रि्रा-) ~ <) ४ त 3 ५ ए ममतुन कथ न्यक्वा
{0८ दिग्ग) - +€ 70 ¶ज 61 ‡ + ‰¶ ०९ 1246*
71 वृ प्रणरन८्टु (ल $} 69} - ^ {11 पा,
83 4 {6 07 034 4 ८3175
125५ वर्म ण्वल्नो चन्ति धर्मो गक्षति रक्िन ।
सम्याद्य नम्यतामिमानो धर्मो हना वधीत ।
{[ = ("स ) भष्प्प 8 1४ ]
== 710) 9 + पर धर्मान् (तपरो चपर )
-- *] £1-3 {+ 0 परमार्य्च (0५ म), 1982 4
भच ४ 0५मन , वृ ©+ २५ श प्रियम् (10 मनम्)
~ 71० =72 {4
22 11 115 10 (८ ९1 0} {+ 71०0 (0 [न )
72 -- ^ {४ 02 +सनाचार ([०प्यदरागता) ~ 87 4
0८ 071 02 4 ८115 न 79 वृष 2 ५५, {न 70
120 [
~~ * }
1०९6“ करन्नी चयतु माद्री च~ नार्यनु पिनुमम 1
उम सपुद्रम्यानात्रै दनि मे घीयने मनि।
{ ए6९ना९ [7८ 1 61 9 4 11175 वुधिषठि - (~ 1)
04461 32 4 चयन (नित्यतेतु) 19 @ 3 +
पाटामार्ये उम यपि ((0 1106 003 शा०ः 12317} -- (1. 2)
613 + १ माद्र-याम्तु नङ रविन्छुन्या जीवानि चाप्यद ]
73 ¶1 7015510 {८ + 1 60) 3० (कथा ) 7
- °) 1; न व्ि्रपोनि (#\ ६०० ) भि विघ्नाय नास्ति
© + (अनयो (0 नयो } - व @+ ० {73
74 1 11.50६ (ल \1 60) - °) {13 4
यस्मात ([ग यन्य) ¶9 © 4 पायं (1० ऽर्यच्चि) "४
©) 2 + श धर्माद्य (1० कामा)
०1109 703 वरा फ15ञण्ट - (वलाः क्थप्णणा दा 3
7003 @‡ ५ जारण्य - 5 [पवा ऽ 01 ; जारणेय,
31 3 4 भगमीय, ए 00 0८८४ न( 0 श्ना )रमीहरण, 7८
1, श्नाग्ीय, 02 €०त्णा५, भध) नगणि - ववा} 747८
पू 3 यश्चप्रत्न यन्नप्रमाद , ©1 य्चद्रक्षः - व्वा 7८
(8द्प८र र0०प्वऽ 07 0940) णा ( फक्ाहु ) 03 811 प
212 701 314 331 (0 301), @1 129 (शन्०्णशाङ
{07 293) @& 2300, 64 भ 3 (7 77 ) 01 (४)
० 305) -- 51०74 70 01 26(? {० 126}, 77
29 03 (१८ + ) 131, 79 4
298
न्धि [८ 03, प (नो
{धा १] 9 27 10}, व 17१९5 2 [दाप 17 15 4९6,
1५ {05* © 70155 [0]
{11 159 2 7710-६ 17016त् 7€6
1 °) 2 3 उद्रि -- ^) 7 © भश्रुन्िपाया
1033
9 205 1 ]
महाभास्ते
| भारणेयपर्वै
२५८
दपायन उवाच ।
ततस्ते यश्तव्रचनादुदतिष्ठन्त पाण्डवाः ।
्षुसिपिपासे च सर्वेपां क्षणे तसिन्न्यगच्छताम् । १
युरे्िर उवाच ।
मरस्येकेन पदेन तिष्टन्तमपराजितम् ।
पृच्छामि फो सवबान्देयो न मे यक्षो मतो भवान्। २
चम्ूना या भवानेकरो हद्धाणामथ चा भवान् ।
यथवा मरुतां श्रेष्ठे बजी वा त्रिदशेश्वरः ॥ ३
मम हि आतर द्मे सदसरशतयोधिनः ।
न स योगे प्रपद्यामि येन स्युर्विनिपातिता! ॥ ४
सुखं प्रतिविदुद्रानामिन्द्रियाण्युपरक्षये ।
स भवान्सुहृदम्माकमथ घा न! परिता भवान् ॥ ५
~~~
(५९० 9९}०५ } ~ ५) 1\9 पि गच्छता, 1६५ 0४ नगच्छर्त; &1
श्रनक्यतां (107 स्यगच्छताम्) ए ए 701 ५ 5 6१ क्षणेन
प्यपगय्टनं} ग» 09 + सण्षणाद्रेव एन्यते (806 १४०\०)
2 ९) पज 03 तिष्टस्वाम्, (197 तिष्टन्तम्) ~ ५) 11 3
आपान्णान ())\ {षभ )
५ पज ©3 4४1 ०) (षि ) 34१, 3 वापार्त्व्
-- ९) 1 ण्को (णि ध्रषठो) 2०0 मरतां चाथवाग्रेछे
~ *) 14 )1 यद्वि (गचन्नी) {\ त्रिद्विध' ({गग्रिदृदो')
4 **) 3 व्फ्ष्ुलत् [५ चा (णद्धि) 1९५01 फेन
(ण दूम) -- °) 21 +त योध) 1) 3 फा + 5६
गयोधनः (6) + त्ते योपान् (ण्प्नरयोगण) -- +)
00) 19 + ०09 येन सर्य निपातिताः
5 *) 1\1-3 63 + सुग (णसुग्व) 1 37813,
79 74 6 083 प्रनिप्र) वज व्रिप्रतिः (19) प्रतिवि) 1
सुमुग्य प्रतिसुद्धानाम् ~ 9 ०0) 5० -- <} {+
ममार} 15 भगवान् (गमम्) 7! 3702 40
09 मुद्रलोसयार्म्
ए 17; भ्घम ([ञश्रीषर्मं ) (णः यक्ष) -- °) र
7८ 7। + 6 घर्मो चीर (1) + 71 *र ) सनालन (7) "तन );
४4 चर्मोमिनपरप्रम (भारम) -- <) 61 (ग जनु)
|
|
|
|
|
४ 0४ देपुमनुप्राप् - ^} 7 81) ५} गद्विदधि (णि ,
{द भ)
ध्र
११ [0८ भरापम 1 63 नुर्पर्पभ
५) 1१ 1 र्पतुर स्त्यक्माते प्रीय
1
1
10४94
यश्च उवाच ।
अहं ते जनकस्तात धर्मो भृदुपराक्रम ।
त्वां दिद््ुरुप्राप्न विद्धि मां भरतर्षभ ॥\ ६
यज्ञ! सत्यं दमः शौचमाज॑चं द्ीरचापलम् ।
दानं तयो बरक्षचर्यमित्येतास्तनवो मम ॥ ७
अर्िसा समता शान्तिस्तपः सौ चममस्सरः ।
द्वाराण्येतानि मे विद्धि प्रियो ह्यसि सदा मम ॥ ८
दिष्टया पश्चसु रक्तोऽसि दिष्टया ते पट्पदी जिता।
द्व पर्वे मध्यमे द च द्धे चान्ते सांपरायिके ॥ ९
धर्माऽदमस्मि भद्र ते जिक्ञासुस्स्वामिहागतः ।
अनूशरस्येन तुष्टोऽस्मि वरं दाखामि तेऽनघ ॥ १०
वरं वृणीष्व राजेन्द्र दाता च्चस्मि तवानघ ।
दम ) - °) {६ 00 (1) मादैव (10 भार्जैव) 9 धीर्
(1४ हर् ५8 10 (०४) -- °) {9 ए 6) ५ ४ देमो (9
तपो) -- ८) 7979 &1 [षते (10 [ए]तास्) 2) 681
तनया (10 तनयो }
8 °) 28 7५ ६19 ५ घ जहिसा सयम क्षातिस् (४४
धातिस्) -- ४) 1 जानरश्षसयम् (10 तप" क्षौचम्) 1 ;
अमस्पर -- °) 79 ७ ५ दारान् (19 दवाराणि) ~ ^)?
[नि स्व (10 द्यति) 79) + सुतो (1० सदा)
9 °) {1 3 [स)रक्तो" ({० रक्तो") ~ *) 7, [दरक्षिता
(10 जितां १8 10 ६०४४) 71 दिष्टया पेप्यद्य जीचिता) 61
दिष्टया तेपा प्रतिदहिता -- 70100 9०५, -- °) 76144
#{ चोमे ([०द्वेषच) -- +) 1 1961 3 ५द्े चान्ये ए
४41 हे चास्ये (०प्द्वे चान्ते)
10 °) 2 ए 72५ 6 © दति; 0४ षल्म (गः भि)
१७३1 9 , लह प्रीतोस्मिभद्रूते - ४) + भगत; 61
उपागत (0 दहा ) -- °) 1 [ड] (10 ऽक) - ^}
1 71 घरात (० चर) -- ^1© 10, (५ 198 (8 10958 00
{116 ९०४ पटरपद्ी 9 8027४. 9)
1987 कामक्रोधौ तु प्रथमौ सोभमोष्ठौ तु मध्यमौ ।
भन्त मयधिपादौ चण्यासा पटपदी रता)
11 ६1 3 तनजा {ष्फ ) 11 -- *} 18 +
79 ५ > रानू (0 पर) - °) ६५ दासास्ि सव चनध।
13 0४ पतव (जि । 21 दकानि सया, 61 नाताम्मि हि तपाः --°) मा
]
आारयवपव्र |
ये
3
गृह
॥)
मे पुर्या भक्ता न नैपामस्ि दृमतिः ॥ ११
गरुधिष्ठिर उवाच ।
अग्मीनहिनं यम्य मृग् आद्राय गच्छति ।
तम्याचयो न द्ुपवेगन्प्रधमोपम्तु तमो मम ॥ १२
शर्म उवाच]
अरणीनदिनं तम्य बाच्णस्य हनं मया ।
मृगवेपेण कौन्तेय चित्राय तच प्रभो ॥ १३
वखांपायन उवाच |
दरदानीन्येव अगव्रानुत्तरं प्रत्यपद्नन |
अन्य व्य मद्र ने तरर न्वममगेषम ॥ १४
युधराष्टिर उवाच ।
वर्पाणि द्राद्ाग्ण्यै त्रयोदयमृपम्यिनम् |
तत्र नो नामिजानीयर्वमनो मनुजाः फयिवर् ॥ १५
~ ------ ---- - ~-----
({-- म} 61 सषा ({,* मका) - ८; 2: जपि
[{८- प्रन्ि)
12 °; =^ 7) 15 ४6) 3 ८ पुनुह्धता {न
पाति] - 11 न्दा {71 , 1209-1; -- *} ए
70~ 0५ ८6 यगो द्ाराय गग्धनि, 7469 ऽना वदता
चर, © र मृगी गे उ) दनक वग
13 ह 3 त~ 1 * न क्ट त्य \1 12)
~ 224 घ्य 1214 8! 2 [7 7४ ५ ८ 08) मभ (८
रमन) - ^} ={~7+ 1: "83 25 0 4563
षम्य (८८्नम्य) 7461 34 4 ज्ागनायमिन सम्य -- “)
य 3 छा , मृगधमनन, 5 43 613 + भ “न्धः - ^)
दर © 3 + [शि्नव ८८८ - तरमा)
14 2५८5 141८ } 4) ~ 1.4 = 1६" -- °)
47; (४ 64 ग्दामीः (न दृद्रारी'}) - *) ६» 2०50;
शमापन ~ 36०7 {1 [ ) 1. -- ^} वध @ +
द्य {८ वर) “नन {{:- पम)
15 1 6- 1; (८ ~] 1६} - <; 72136134
नष 2 तद्र) 20/76 चने (जनो) नि" (07
न्गरनगानि ५ - “} 1 ञ ५सदना (1.त वमतो)
16 3 (यः {६ {८ ‰{ 14} ~ 104 = [4
- °) ६41) 2५ लट्रामी" - +} ६५20509; 3 प्रचमावन
~ 066 [८ ~~ <} 72682 + नृय्श्राति दिरकनियम
चयन
{7 2८ 7 दग 000 3 चा पपठ घरमट (९
आरण्यकेपवं
[8 298 21
वठांपायन उवाच
ददानीत्येव अगवादुत्तरं प्रत्यपद्यत |
, भूयथाश्वासयामाम कौन्तेयं मत्यविक्रमम् ॥ १६
यद्यपि स्वेन पण चरिष्यथ महीमिमाम् ।
न वो त्रिज्नास्यते कथित् तरिषु लेकेषु भारत ॥ १७
वप् त्रयो चेदं मस्रमादान्कुर्डहाः ।
व्रिराटनगरे गृटा अवित्ताता्ग्प्यिथ ॥ १८
यदः संकल्पितं ूप मनमा यम्य यादृशम ।
नादद नाद्यं सर्वे हन्टतो धारयिष्यथ ॥ १९
, अग्णीयद्धितं चेदं ब्राह्मणाय प्रयच्छत |
भिन्नामा्थं मया दयेतदाहू्त मृगरूपिणा ॥ २०
ठतीयं गृद्यतां पूत्र वरमप्रतिमं मह् ।
न्वं दि मनप्रभवो राजन्विदुरथ ममा्भाक् ॥ २१
चद - *) 9 © 4 प चरिष्यति (श्य) - °)
9 +च (त्तो) ~ ८) 61 मानय ({०प् भारत)
18 °) & चम्, 8 0५ ०69 हृद (8 "म), ठ
© 3 + यय, ग चनन (10८ चद) -- *) 7४ 4५ © 4
्कुन्दटद् - ८) ६409 भन्च्छा (प गृद्रा) -- ८) 6 4
५ भजलाना परिचर"
19 ^) 49 ©) 3 ५ च यद्रा (1० यद्र) -- *) 1
© +यम्यथ्र; 61 भ यन्य यत (0 याद्दाम्) -- °) 72८
703 आङ् (10) गप्शाद् ६4८ 7 95 10 16६६) (10 ६06
~> * नाहर) 72८ 0; (पञ ९८ 7 ४510 ६८२६) 7
©1 9 ५ रपर (मप्र) -- ८) ६1 द्द्रलो, वृधच्प्रव,
©) तत्तथा; © +~गयो
20 °) 4613 4 नदि ((न्चद) - ४) 3 $
724 वद्य~म्य ह प्रयच्टरनि 06 “तु, 241 भा "थ (प
स) ~ ८) 2: नात गृद्रीत (ष द्येनदाहदस) - (टः
20) 1 3 4 706 709 03 ५ ८631755
19-3* श्रद्रणीष्वापर सौम्य उरमिष्ट दद्रानिने।
न तृप्यामि नरश्रेष्ट प्रयच्टन्यै वराम्ततर 1
21 °} 71 उघ्यन( (© यद्धन।) 7५613 4 त तृती
{© +स्वदी)ोय च गृलायश -- ४) 73 @ ५ वर मट्मभव,
€ परम प्रानिद 1 0५0: 3 ५ मुषि (1० मष्टत) - र)
28५ मन्मभयो ({०८्मयः) - ५) ८8707 663 ममा
शात + 11 क (0 भाक)
22 +) (५ देषम्न्पो, 7» © ^ देवदेव - *) ^
1035 |]
यधिषिर उवाच ।
ददेत मया दृष्टो भवान्माक्नात्मनातनः
टरदासि यर तुषटम्नं ्रहीप्याम्यहुं पितः ॥ २२
जयेयं श्मोममोहौ च क्रोधं चां सदा विभो)
दानि तपति स्यच मनो मे मत्ते भवेत् । २३
श्रमं उवाच ।
उपपन्नो गुणैः स्रः स्वभावेनामि पाण्डव ।
अान्यर्मः पुनधेय यथोक्तं ते भविप्यति ॥ २४
चै्टांपायन उचाच।
हन्ुकत्वान्नर्दपे धर्मौ मगवार्देलोफमावनः ।
समनाः पाण्डवराक्चेय मुगसुपा मनस्िनः ॥ २५
द
य॑
मदाभातते
,
|
[ आस्णेयपर्म
अभ्येत्य चाश्रमं वीराः सर्म एव गतङ्कमाः ।
आरणेयं ददुस्तस्मै ब्राह्मणाय तपस्विने ॥ २६
इटं सषुत्थानसमागमं मह-
सिपतुश् पुत्रस्य च कीर्तिवधैनम् ।
पठन्नरः स्याष्टिजितेन्द्रियो वशी
सपुत्रपौत्रः शतवर्ष सारभवेत् ॥ २७
न चाप्यधरमे न सुदृष्टिमेदमे
परखहारे परदारमर्शने ।
कद्य॑भावे न रमेन्मनः सदा
नृणां सदाख्यानमिदं विजानताम् ॥ २८
दति मद्राभारते श्ारण्यकयपर्यणि अएटनवलययिक्रदिद्ाततमो ऽध्यायः ॥ २९८ ॥
न्ध (| त प्रोषानु) ~ ") 19 1 [1 ४ (1 यदू (01
२ |\ 3८) ) []/{५1, दण} 3 माध; [3 +61
तण्य(( नष) १196) +ययप्रररनी ष्टम् ~ ५)
1.3 +~ 11 ५ (५ गुः (नत्) ५ {८५ ऽ५ सूरी
न्वा काग 1 {++ 0; 446, पिततु [तः पिति)
22 °) {3 70५ [03 श्यत" ([तः प) ~ १) 1( {0
7) 7 ४ पामा दतेध्वृ+ (0 प्रोपच खन (ज द्रोध पपि (0
नत पान} -- +, |९५ 0) च (ननो }
4 °} {५1 9 0 1 प 53 षत
११८११ \ ~ + 4, © 3 भृ {र (० [जिचरि)
~~ ८ 1.१ धृव [3 3 0 पडी, एत चमौ (तत्घ् ) कृ
{1 १ ५१ ववर्य (त्म् पुश्य) 8) 31, 10८7
१ शकत, पृ 04 ५ चव (रन) - 4) 01 -ु
{१ +)
25 {+ फ {१५ ष त (पोतक) [तण 2५० र) {0
~ 444 - *} {५ [))
(पिनो ८ सन) -- +) 1 7) मृणमाप्ता (1 फणः
८८ ! वृष" 1 {१ मृद णा); 9२ 0, मुदमाताः 0, मुव
मूष 911“ भुः)
6 1} + (€ ५} +}
{24 + नय (त कम्पय)
1. ठरते श्ममिननतम
१५; * तगु \ ए णा)
~ *) {7५-+ 77
-- +») }५+ 1) गनज्यरा
~ °} ६१अगीि प्रदी भम - र)
1 ^ [01 मनन ८ सद्ाष्मत [त मव)
27 {,1 {क 3142) ~ *) [षह्य
षष्ट दर! [4 1) {। शद; ३ कक् {८ गम)
~~ १20 + ५८१ ज ५ ४) तुक्य सा+ धमरनन
1
|
|
|
)
॥
?
1
॥
101
(1० फीत ) - °) 13 ४ पटेन (10 पटन्) ~~ ^) \+
भक (10 "भाग्) 1 8 + 70013 6 नथा (न भवेत्)
28 1 फा्फा7हु (न \॥ 20) #3 ०) 8 - *)
10 [नचर्मश्च (10 [भघर्मबन) {1 + रोधने) 61 "योने
(10 "भेग्रनै) - °) ६ + 701 + "धर्धूणे} 29 7070
70५ ५ ० "म्पे; ¶ 03 “दर्तने (10 "मररने) - °) 1४
0०५ फदप" } 7५ 1 3 + त लकायै" (10 कदुर्य') 13
133 004 13 >4,6; 3 {च (गन) {1 367 ।भगरन्
(० रमन्) - °) 29 + एषा (10 सदा) {1
7८ 9 $ नृणां महा््याननिद्रोपजीयतां (1\3 'जीपित्रा) 10
"जीनिन, 0» "जीव, 0५ "जीवन ) ; 1५ नृणां महाफयनपदोप
जीयनाम्, 7) विः नृणां मष्टाख्यानमिद द्वि ण्यग, 4406 +
मृणा यगर्यानध्र च श्टण्यतां, 01 नृणां सदष्ानरय च श्रण्वत।
(कना 231 793 711 ५90 ~ व(द)" दा 41
दा $ 007) क वृष ध 3 । चि मार्य {61.3४ "व्यक
0150} ~ 514 कवाच्का 11 3 8 701 5 आरणेय) 9 72
7५4 ९ 63 भरणीहरणः 7 17८ 9 श्रारणीय) पा श्रि
1 3 23 70) & 1646 ममाप्त {6 एप); कति कव्ो)0।
~~ 4411 711८
तञ ५ ^ युधिष्टििवररणाम } म घरप्रद्रान ~ 44 70
{¶द्ुपप्टर, नकवभ छा [त }) 1) (षि) ॐ {7
11४1९} 212 (1009 ४ सनातम 200), 79 १1३, 71
१1४ प्रू 6५ 91 202, 61 120 (पत्ना) 10 299),
69 401, छ» (९ प्ण) 334 -- </014 + 7
+ 3 24
।
683 &¶ 7८1 14 १6 पपठ [पप
= [अ
आग्णयपवं |
सरण्यकपतै
[ 8 299 10
५९
ये्ंपायन उवाच ।
धर्मेण तेऽम्यनुत्नाताः पाण्डवाः मलयविक्रमाः ।
अननातवां वर्स्यन्तश्टन्ना वषं त्रयोदशम् ।
उपोपविहय विद्धासः सहिताः मंजितवरताः
ये तद्भक्ता वमन्ति म्म वनव्रासे तपस्विनः
तानघ्ुवन्मदात्मानः यिष्टाः प्राज्ञङयम्तदा ।
अभ्यनुक्नापयिष्यन्तस्तं निवामं धृतव्रताः ॥ २
विदितं भवनां स्व धार्तगद्र्येधा चयम् ।
छद्मना हृतराज्याथ निःखाथ बहुः कृनाः ॥ ३
उपिनाथ उने जृच्टर यत्र इदग्र वत्मगन् |
अच्नातवरामममयं गेषं वपं त्रयोदर्म् ।
तद्वत्खामो बयं छनाम्तदनुतातुमहेथ ॥ ४
। १
{
~~~ ---~-~---- ~~ -~--=---------
{ॐ 10 § (€९य्८०]५ ©8} (119 [तत च ( फ्ात107) पतेर
1८76 छठा 00 5त}1\ (299) लाप पाम 101 § {८१८
©9} {0 1116 एलदापणप्द ण पात एल ततप (पात११)
299
1015 २१९ 1१५ 000111८3 171 08 109 ए1 ९171245
1-26“9 19त 10 {23 5* 712५ 1-20 16 1९5])९५11१्९्‰ 105
07 7115१ ०६ ०] (८{ १1 9 257 10) व€ १८९८८६१९
21५5 (7८ 1710ष्ल्प् लाट 0) {0 पादात पलप 1100 9
[९१८९]* ©) ६८व५ {115 एत)1\ ‰' 16 0 -दह्ातणणहु ० धट
174 (एषण (4 ८)
1 °) ह, ग्वनु' (० ऽम्यनु ) - *) 1\ 7८ 713
सन्ययादिन -- ८) + 3 वन्म्यतर", ए उरःम्यन' ([07 वन्स्यन्न )
~ °} 7४~+ {7 9, ८ "पिष्टि (10 'व्िष्य) 7 ्वि
श्वम्ताः (07 विदान ) -- /} प (#\ ध्न्यः) + 03
शसि" (0 सतिन }
2 >) {{} 3 वापा, 01 यामन {णः शाव) 3
दितानय , 06 7 मनस्विन (0 मध) - ^) £ 71
क्विप्या } ए7-+ 0८07174 + ९ व् ७४ स्विना (जः दिष्टा)
0 यथा (जप्नद) - 1) {+ 70) म्व (णन)
3 ८) 83 70 0, 6 [लुनया' (णर निम्बाः)
(5) [7 2८ फ} म, एसु (णिच)
६4
|
सुयोधनश्च दुष्टात्मा कर्णश सदसौबलः ।
जानन्तो रियमं इयुरस्ाखलत्यन्तवैरिणः ।
युक्ताचाराश्च युक्ताथ पौरसख खजनख च ॥ ५
अपि नस्तद्धवेद्धूयो यदयं ब्राह्मणैः सह ।
समस्ताः स्वेषु राटेषु खराज्यस्था भवेमहि ॥ &
इत्युक्ता दुःखयोकरर्तः शुचिर्रमसुतस्तदा ।
समृरितोऽभवद्राजा माशरुकण्डो युधिष्ठिरः ॥ ७
तमधाश्चासयन्मर्वे ब्राह्मणा भावृमिः सद् ।
अथ धौम्योऽत्रवीदाक्यं महां नृपतिं तदा ॥ ८
राजन्वि्ान्भवान्दान्तः सत्य्धो जितेन्धियः।
नैवंविधाः प्रभु्न्ति नरा; कसांचिदापदि ॥ ९
देवेरप्यापदः प्राप्तार्छनेथ बहुशस्तथा ।
4 *) ए, 7, ० म्नो (ग्व) 29 ए 7, 6 कृष्टे,
6 7 एूरख (0 कृच्छ्र) -- °) 33 70711 ५ 6 चय {प
यप्र) -- ५) 1 उव, 01 च ([०प्वर्प) -- °) हाक
({णचदू) 2 ज 0074 6 वसामो (10 वस्स्यामो)
5 ^) 7 जानमि (10 "नन्तो) - ५) 25 ५ 2८ 79
सम्मान (0 सु) ५1 (प्राह ८८ 7 ०७ पा १९२४) [न
व्यक्त" ; 7९, [लुयर्थ (1० [भह्यन्त' ) -- ^) 23 + यक्ता",
५.९५ 95 युक्त ({0" युक्ता ) -- ^) 8 क्षये स्वस्य
जनस्य च - {16 5, 8 15
1389* दुराग्मना हि कम्देपा पिश्वास गन्तुमर्हनि ।
6 <) 1 ममना (51 017 5९ 7 मा) ए सम
तात्, ८3 समर्था (9 समसन) - “) ह 2" वसेमहि,
83 भवामहे ((0" मवमष्टि)
र 8000 7, 7 79 4 5 108 य" उ -- °)
23 3 7001 72, © [मद्युचिर् ©? श्चुचिर् (४8 10 ६७१४)
९ © भद्युचिरार्तिग्रम्तन्वात् । श्रुचिरिष्येव पाटः स्वच्छ । ®
8 *} 1 3 समा (0प्मथा)
9 “) 283 विक्रतवघान् (7० वरिद्रान्भवानू) - *) ^
01 जुचि्धरमसुनस्तथा (५ 72) -- °) 83 79 7, ° प्रसुद्यते
10 ४) 1) > यहुभिस् (1० शस्) - ५) ए विग्रहार्थ
94 दुगाशमना (10 महा )
11 °) ह + 2) विषम (10 निषधान्) - 9)
83 + 70८ 701 3 त्तथा (ग तदा) -- °} 26 03 नास्य (10
1087 ]
5
[ववे
१ 2११, 10 1
„ तत्र तत्र सपतानां निग्रहाथं मदात्ममिः ॥ १०
इन्द्रेण निपधान्प्राप्य गिखि्रिखाश्चमे तद् ।
छनेनोष्य छृतं कर्म दटिपतां बलनिग्रहे ॥ ११
विष्णुनाश्वरिरः प्राप्य तथादित्यां निवत्स्यता ।
गर्भे वधार्थं दैत्यानामक्ञातेनोपितं चिरम् ॥ १२
प्राप्य वामनरूपेण प्रच्छन्नं वरह्षरूपिणा ।
वते्य॑था हृतं राज्यं यिक्रमै्तच ते श्चुतम् ॥ १३
ओर्वेण वसता छन्नमूरौ ्र्र्षिणा तदा ।
यत्कृतं तात रकेषु तच सै श्रुतं तया ॥ १४
प्रच्छ चापि धरमत्त हरिणा पृ्रनिग्रहे ।
महाभारते
वज्र प्रविश्य गरक्रस्य यत्कृतं तच्च ते श्रुतम् ॥ १५
हृताशनेन य्चापः प्रविह्य छन्नमासता ।
विबुधानां कृतं कमं तच स्व श्रुतं त्वया ॥ १६
एवं चिवखता तात छमेनोत्तमतेजसा ।
"नोत्य) - 4) 7) 134 + वलविग्रहे; 729 7117, 6; 08
श्च चिनिम्रद
12 23) 0) 12-19 -- "} 7 2 ततो (10 तथा)
14 7/9 ^ [जोदित्या, 71 दिव्या ({० [न)]द्वि्या)
॥ (६.
निवस्य ता; 2० 73 निवस्स्यतते - °) 13 गर्भो वधार
देघानाम्
123 3900 18 (५ ४] 198) -
°) [१५ घानर' (101
वामन") -- ४) ^ [४ 1188 प्रच्छन्न (० "प्र) - ९)
1 0५7; ॥ जप (७ यथा)
14 23) ४8) 14 पत् 16, 29 4 07 12५ 6 पाणो)
14 प्त 16 -- °) ~+ पत्रम् (0 छन्नम्) - °)
4
18 + 26५71 3 पुरा (० तदा) - °) ए9-4 70 + 6
देवेषु (0 व्योके*) -- °) = 16
18 + 71724 ० कम॑ तत्तेनघ श्रुत
139 क्मतस्तेन पिश्ुत+
15 239 (पाह) 14 पाव 16 -- °) [ 7067} ॥ ण्व
(9! चापि) - °) {+ यक्लिनि" (7) 18 17) ४७११) } 133 77
¬+ ° [अ]रिविनिग्रहे (1० द्त्रनि") -- °) 7९५ सुनिसू्पेण
वन्नेण
16 29 ० 16, 88, 4 7 74 6 प्रपा 14 पित् 16
-- °) 1» यच्चापि (० यच्चाप ) -- °) 1 7५ 70 3
दछग्रना सता (1६1 मत) 75 93 तथा) -
7० 7। 3 सवैमेय च (11 3 "मेत्च) ने श्चुत
17 *)} {+ 4 701 चिपश्चिना (9 चिव)
[ )} = 14 | ।
५.
ए 72८7013
10498
तथा (प्तय)
[| भारणेयपवै
निर्दग्धाः शत्रवः सर्वे वसता वि सर्वश! ॥ १७
विष्णुना वसता चापि गृहे दशरथस्य पै ।
दग्रीवो दतश्छनं संयुगे मीमक्र्म॑णा ॥ १८
एवमेते महात्मानः प्रच्छनास्तत्र तत्र द ।
अजयन्खात्रबान्परद्र तथा तमपि जेप्यसि ॥ १९
तथा धौम्येन धर्मो वाक्यै! स॑परितोपितः ।
गाज्रबुद्या खलदा च न चचार् यपिष्ठिरा ॥ २०
अथान्रवीन्मदावाहुर्भीमसेनो महावर! ।
राजानं सदधिनां श्रेष्ठो गिरा संपरिदर्पयन् ॥ २१
अवेक्षया महाराज तव गाण्डीवधन्धना ।
धर्मानुगतया वृद्धा न क्रिंचिरसाहसं छतम् ॥ २२
सद्देवो मया नित्य नकुलश्च निवारितौ ।
रक्तौ वि््य॑मने तेषां शवुप्ौ मीमयिक्रमौ ॥ २३
न वयं तत्रह खामो यस्ििन्योक्ष्यति नो मवान् ।
सेन (1० सात) -- ४) 71 प्रष्ट्प्नोत्तम' -- °) ६ पात्रा ;
2394 2 704 ऽ पाप्रवा ({०ः्राग्रप ) ~ ८) 1६1 2 उता
गिरिकधरे) 14 मदरष्रा नाम राक्षमा
18 “) 72° [श्रापि (ग चापि) 1 विष्णुनाद्प
स्पेण -*) 1 3 ह} 8 + 2५70) 3 च (1०) - ^)
1+ सव्ये) 70५ 701 3 षटप्र (0 दक्ष) - 4) ए+ सपुरं
सष याध"
19 ५) {4 एय तात, 23 8 700 76 ° एवमेव) 8, प्क
ण्व -- ०) एष्च (नह) {{, दन्नाम्तत्रचपप्रच -^)
84 व्यजयन् 11 ञ ५ 121 युक्तान् 9 सर्य; 20 7 युक्ट्या
(191 युगे)
20 °) ए४ण्य (त्तथा) --?) ए 3 ससु);
00५ 0 च (प्स), ~ ^) [+ श्या ( {9 श्युद्धफा) ध
ततो बुद्धया; 1४ + 2» 4 701 पुन्ुदूभया (88 दवा); 70
0 प्रघुवुध्वा सतत (0 म्वबुद्धयाच) ~ ५) {इ 3 4201
प्रभिपेदे ! 18 सम्तस्यत) 70 7, सुरिथितोथ (10 न चचाल)
21 °) 13 यथा", 2५ तथा" (0 जधा") -- ९) 19
भरष्ट (10 प्रेष्ठो ) 4) [८1 3 निता परिष) 1८4 भिरा
परितोष; 71 गिरात सप्रष््ष
22 °) 7९) 3 लेजेक्षयां (8०) (गभे) -
163 "धन्विना
29 °) 1६8 100 01 3 नियारसिति (० तौ) - °) 7
शाक्तो 71 3 नियारणे (19 पिध्यमने) -- ५) 89-+ 71
४) 3
शारणेयपवं ]
भवाचिधत्तां तत्मर्वं लग्र जेष्यामहे परान् ॥ २४
इत्युक्ते मीमसेनेन व्राह्मणाः परमाशिषः ।
्रयुल्यापृच्छय भरतान्यथाखान्खान्ययुृदान् ।। २५
सर्वे वेदविदो ख्या यतयो मुनयस्तथा ।
आरीस्क्ता यथान्यायं पुनरद्ौनका्धिणः ॥ २६
सह धौम्येन विदांसस्तथा ते पश्च पाण्डवा! |
भारण्यकपर्व
|
|
|
[ 8 299. ‰9
उत्थाय प्रययुर्वीराः ृष्णामादाय भारत ॥ २७
क्रोशमात्रमतिक्रम्य तस्परादेशानिमित्ततः ।
श्वोभूते मयुजव्याघ्राद्छ्वासार्थगुचताः ॥ २८
पृथद्शाल्नविदः सवं स्वँ मलरविशारदाः ।
मधिविग्रहकालक्ञा मन्त्राय सञ्पाविद्ाच् | २९
हति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्बणि पकोनतिश्चततमो ऽध्याय, ॥ २९९ ॥ सखमाषमारणेयपर्यं ॥
॥ समाप्तमारण्यकयर्व ॥
704 6 यच्रणा 71 मीमकर्मणी
24 ^) 71 चयन (0 ०७ ) ए1-3 वत्स, 52 च
ग्र; + नच, 71 घम (णप्त्य) ए+ वय धर्मन हासम
- 2) ६। 283 + मोक्ष्यति, 8: मोक्ष्याम (० योक्ष्यति)
भवेत् (1० भवान ) -- ^) ए विधाता (107 विध्वा) -- ५)
71 योन्म्यामहे ह+ "+ 7० 7 ८ सिपून (0 परान्)
25 5०0१६ 25, ८ 105 वरदा उ* -- °) 7\ "मेने तु
(0 मनेन}
ह+ इन्येव्रसुषे भीमेन -- ४) > + “दहिपा
(ष श्रिषः) -- ^) 53 उक्स्वा च ({०ः प्रयुज्य) ए
[मध्य (0 [आा)दच्य्थ) -- ८) ह 1८71 3 यथास्व
जग्मुगटयाच, 29 + यथाम्ब प्रययुगूरान्
26 ^) ६ 0८70 3 विप्रा (10 सस्या) -- 81 15
प्र०९ऽ -- ८} ए-3 28 2८ 713 वाक्य, 81 3 4
7 7५ ० अनिद ({0र लाग्ीस्क््वा) ए1-8 "न्याय्यः;
0 "काम (० न्याय) - °) 2 {7 7, € "कक्षया
27 8 7€ऽप९्6 - ४) 1 3 वनत्र, ए + 0५01-3
मत्स ((0प८ तथा) 81 3 10 7५ 6 पच च (0 सै पञ्च)
-- ९) ए ०८21-3 सर्वं (गवीर) -- “) ए 72० 1721-5
कूष्णया (६ द्रौपद्या ) सष (1० कृष्णामादाय ) 8 70 7 5
यन्विन (107 भारत)
५8 °) ए* परिक्रम्य, 21 4 पागस्य ८4 70 74 6
उपागम्य, 2४ ननिगम्य, ५ उपच्छम्य , 10: लपकछम्य (0
अतिश्चम्य ) -- ८} एच भारत (07 निमित्तन") - °)
ए द्रोमने (गश्चोमूते) एवा 2 83 7) मनुजम्याघ्र; एड
पृस्पच्या्राद् - ^) ८५ चदय ({० दन्न )
29 °) 1 2 70८ 7: पृथक्वा्थ', ए पृथका", ए
ते तम्वार्थ" , 25 पृयक्चाख्न', 71 पथगस्' -- ४) एऽ श्राख
(†ण मन्प्रः) - <) 7) सर्च (णः मयि)
०1707 © 10 125 = एठः § 566 116 ००६८ ६ ८06 ०6्-
1
1710106 ० धाऽ ४ -- 11210) व ;@7} 1 2 © शारण्य,
1५9 वन (85 एला] 85 आरण्यक }, 702 भरण्य -- 81
2071470 1 8 2 जारणेय, 3 73 आरण्येय ; 23 120 124 €
अ( 95 7५ जा }रणीष्ठरण; 6४ अरणिहरण 411 71656 1488
7६8 समाप {४67८ ऽणो] ( ए9 23, 8150 ६{६७ पषण
एषपर्प , 069 102, कणा 2.67 08107 ष्फ ) -- 4 ता}
707 + युधिष्ठिराद्रीना मन्नेवियरण; 7 पांदवम्रच्टन्नवास-
ग्रयाण ~ 427 70 (द्ुप९ऽ, फ०प्वऽ ० 00४0) 700
(प्ण }) 318, 7०9 814, 721 816 - अगल 70
2070) 81
{थ प्९ त्गणृना, ह 108 जस्यानु चिराटपवै भवि
प्रति । यस्याय प्रतिमधि' 1 जनमेजय उवाच 1
कथ विराटनगरे मम पूर्वपितामहा ।
भद्वानवासञयुपिता दुर्योधन मयार्दिता ॥
अरण्यपवण्यमी शृत्तान्ताः 1 9 पौराभिगमन । २ पाण्डवमर्राजन ।
३ विद्ुरविवासन । ४ फौनकवाक्य । ५ भादित्यनामाष्टशत ।
६ विदुरागमन । ७ तराट्रमताप"1 ८ स्यासागमन 1 ९ सुरमीनद्र-
सवाद 1 १० स्त्रेयद्ामन । 99 सचर्डाप 1 १२ किर्मीरिवधः।
%३ बरप्णिपाण्डवममागम 1 ९ सौभवध' । १५ दैतवनप्रवेदा" 1
५६ द्वौपदीवाक्य । १ वि्याकम्भ । १८ इन्दकीटाभिगमन 1
१९. करान 1 २० तराषटचिन्ता ! २१ मजयवाक्य 1 २२२ ब्रष्टदश्वा-
गमन । => नस्ेपाख्यान । २२ कार्वचीर्यैवघोपाख्यान । २५ भीमः
गर्जन । > पौरस्त्यतीयात्रा 1 २७ खोमङारमन २८ तीर्थ
यात्रार्थं पाण्डवप्रम्थान। २९ लोमद्राचाक्य। ३० भागस्त्य । ३१८ो
पासुदरोस्पत्ति । ३० कप्य श्ङोपाठ्यान । ३३ दृष्णिसमागमः 1
३४ मौकन्य । ३५ माधाघ्रुपाख्यान । ३६ इमेनकपोतीय । ३७ शटा
वक्रय । ३८ याचश्रीत 1 ३९ गन्धमादनम्रषेदा । ४० हनुमद्धीम
¡ 1099 ।
भारण्यकप्व
[9५] जष्टावश्ीय । [9६] गन्धमादनप्रचेश 1 [०) सौत्पातिक 1
[४८] धरोष्कचगमन । [४९] जटासुरवधः । [५०] आ्िपिणाश्रम
निवास" । [५१] इनुमद्धीमसमागमः' । [५२] पुग्पासिदरण 1 [५३]
यक्षयुद्ध । {५४} वैश्रवणममागमन । {५५} निवासकचचचध 1
[५६] मर्नागमनः । [५०] नाररगमन 1 [५८] मार्कण्डेयागमन ॥
५९] मा्गण्डेयममाम्या 1 [६०] भविष्य ! [६५] ब्राह्मणमाहास्म्य 1
[६२] घुन्धुमासेपाख्यान । [६२] सरम्बतीवाक्ष्यसवाद्' \ [६४] मयुः
रित । [६५] मण्डकोपास्यान । [६६] पतिन्रतोपाख्यान । [६०]
धर्मग्याघोपाख्यान । {६८} मघुकटभोपास्यान । [६९] कृमासे
स्पत्ति- । [७०] द्रीपदीमल्यमामासवाद- । [७१] घोपयाग्रा ! [७>]
टर्योघनम्रायोपवेदा" 1 [४२] दुर्योघनयज' । [८2] पराङृदध वणन ।
[५] इन्दर दुश्नोपास्यान 1 [६] आद्गिए्म 1 [७०] स्कन्द्रजनन 1
[७८] घादैरा्यत्त" । [७९] ग्यासदकन । [८०] खगस्वमदर्शन 1
(८ [नीहि णिक । [८ग] द्रौपदीप्रमाथ' 1 [८२] दुर्वानोपाख्यान।
[८४] रामोपाख्यान । [५] साविष्युपाख्यान । [८६] कण्डडाहरण}
[८५] भारणेय । [८८] यक्षम्रश्चा' ॥ समाप्ता ब्रुचतान्वा" ॥
इदमारण्यक श्ुन्वा महापाप प्रमुच्यते !
मधनो घनमामोति पुद्रपौत्रममन्विस ।
य यभ्रार्थयते काम त त प्रामो्यमशयम्।
नारी वा पुरश वापि शुचि प्रयतमानम" 1
सारण्यके श्रुठेऽधीते घाद्यणान्पायसादिमिः।
भोजयेद्रख्मगोम्बणीर्रदानै प्रपूजितान् ।
ग्ाह्णेपु च तुष्टेषु तष्टा" स्यु" पाण्डुनन्दना ।
मरहम विष्णुस्तथा र्ट" शश्ले दैवगणास्वया ।
भूतानि सुनयो देभ्यस्या पितृगणाश्च ये 1
वाचक पूनयेच्छक्लया व्ान्न" खर्णमूपभ।
धिक्नपघस्तु कपिला देया तु जयपारॐे ।
कास्दोहा रौप्यस्ुरा खर्णशङी सभूपणा ।
पाण्डरूना परिवोपार्थं द्याद्रन्न द्विजातये 1
सारण्यकास्यमाटयान शणुयायो नरोत्तम" 1
स सर्वकरामानामोति घुन स्वर्गविमा्यात्।
ठि श्रीमहाभारते भारण्यपर््रणि सारण्यकश्रवणमषिमा दानवि-
धिश्च । समाष्ठमारण्यक पर्य 1 छ + छ 1 दैयानिकी सरया ५९०६६!
तिद्यमानसखख्या १९५८ ॥
8 {98 , छटा 716६त् 5६00605 ० 8500 ए 299 &ढिः
‡ 1 1, 3, 4, 8्त् 9०, ए०ल्ण€ 28 एभ९० 2४ ६16 600
०8४४ 298 &त 105 हलिः ४6 509 एनगृणुण्मय
81 हरि ॐ। श्युभमस्तु 1 श्षीमद्रारण्यपव समाश्च ! वेदम्या-
साय नमः 1 वसुदेवदेवकीवकभद्रसदितश्रीरृष्णमूषैये नम" 1
श्युममस्तु 1 हरि ॐ ॥
© हरिं ॐ! आारण्यपर्वं समाप्त ) धीकृष्णाय परमरद्यणे
नमः ॥
५ रि ॐ 1 श्चुभमस्तु । गुरुभ्यो नम ॥
यादृश पुख्क्र दृष्टा {7०20 ट} ताध किखितं मया ।
अवद्ध चा सुद्धे चा मम दोषो न विद्यते ।
श्रीरृप्णाय परमरुरचे नम । श्रीवेदम्याप्ताय नमः ।
श्रीरामचन्य्राय नम । वकटाचर्पसिसहाय । करङृवमपरार्धं
कषन्तुमन्ति सन्त" । श्रीमते रामानुजाय नम 1 जारण्यप्वं
समाप्तम् ॥
प" जारण्यपर्य समाप्त श्रीवेदम्यासाय श्रीमहाविष्णवे नम ।
श्रीकृष्णाय नम 1 करकृतमपराध क्षन्तुमर्हेन्व सन्तः! शुम मवतु ॥
27; आारण्यप्बं समाप्त ! श्रीशृष्णाय *# * * 1
सक्षर यष्यरिश्रष्ट मात्राहीन सु यद्धवेस् ।
क्षन्तुमर्हन्ठि विद्ासि" कस्य नास्ति उ्यरतिक्रमः ।
चिन्दुसद्िपिविचित्रवीचिकाः
श्यङ मद्धपददहीनदुषणम् ।
हस्तवेगममयुद्धिपूर्वैक
क्न्तुमहंति समीक्ष्य सजन ॥छछछ॥
{ 1041 ]
^ ए
715 4 तताड ९00णकृ्ऽ6इ & 5867165 0८ दततवा्ठतवा
12588६65 [0प्र०त् 19 0106769४ 88 -कर16 1956 086
61६€त् 170 6 {ग्हुगणट् (००६००६६8 10 ४6 ल०पकनिणल्त
६6६, ५ शाल, {0 एए्ा1008 7688008, ऽ5€16 086
१००६९ 0676 1 6६६६०5० 0८ 076 णशाण]ङ़ 0६558९8
ए10161 $ 678 ६०0 109६ ६0 € 1060९ 10 17€ 00६०0४९5 ,
एप 90०६ 0 € 0676 11] 6 {कपण & (कधधाप्
पणाः 0 500 प्रणाप्ा0ग(६६०५ 2558665 9150, उदी
(णत ६.९९ एच्छप लार ९६6] ४८८०फप०९६त् 1० ४१6
{0000168, ४ रणिलाः एलणहु 0पणते 19 8106 पऽ5 ०प
17 ४ $ल़ 57081[ ह्ण ०६ ९0६०४६९ 188 1४56 66प
16168६6 ६० ४118 &‰79व। इ 9§ 617 9 70 8€नध्]
४६16 {07८ 61161628 कपा 06९
¶06 ए818065 616 066 276 ५{ 116 58706 07त6 ४७
10866 ० ४०6 १1610 प्क्ष 11०68 20{6त् 17 ४0९ {0070{68
६0 6 ९60०51{ए६6त ६७३6 , 1 006 ए 07१8, 16 रध्््108
0{ 70005 1180716 656 91117 ए४प्८०्९इ ( इप्रनी ६8 चः तै,
सु» हि) ४०१ 8तए्श05 (प्रन ४६ तथा; तदा, तत , एव, एव ),
0156769४ 76861068 ०{ 81616 188 , (०८00 262010६8,
४०त् 007070० तरप्ण<8 (चेदि वेदी, रोम दोम ) ४९९ ४९०४
६००७8९1] 1६००८, 58671068" 6717078 1976 1669 8116पणृष्र
60०८९५४6, पाला ०76, ६706 शद्६०६३इ 0 {76 8101
17086 {0प्रप्रा8106 7616760668 {0 6 8€धप्डाः (एठा) ४8
चैदापायन उवाच) ४९१७ 1९6० प्रणि पणा 1६०7० 1976
41060075 1 ]
1
{७६ 8 8 14, 7५ 8 7 (०८०४ 71, 72 पारक ०६ )
108
शुचि प्रयतवाग्भृद्या स्नोत्रमारव्धवास्ततत ।
युधिष्टिर उवाच ।
ल्व भानो जगतश्वघचुस्स्वमात्मा मरवदेिनाम् ।
स्र योनि" सर्वभूताना स्वमाचार' फियावताम् ।
स्व गति सवैर्मांख्यानां योगिनां घ्य परायणम् 1
अनाद्रतार्मख्वार स्व गतिस््व मुसुक्षताम्। {51
र्या सघार्यते रोकस्स्वया रोक प्रकाद्यते ।
प्वया पत्रिच्रीक्रिय्रतते निर्याज पाल्यते ध्वया।
घ्वामुपस्थाय काले तु बाह्यण। वेदपारगा 1
स्वदापाविद्धितमनत्रर्न््यपिगग्राशचितम् ।
तव द्विग्य २५ यान्तमनुयान्ति वराधिनः। [101
मिद्धचारणगन्धर्व यक्षगृ्यक्रपत्तगा" 1
त्रय्िराघ्ठ चै देवास्तथा धमानिका गणा 1
सोपेन्द्रा समहेन्द्राश्च खामिष्टु सिदिमागता" 1
उपयान्दर्ययिखवा त्तु घवा व प्राप्तमनोरथा.1
दिन्यमन्दारमाखाभिस्तृणं चिद्याधरोत्तमा । [15]
गद्या पिदरृगणा सक्तये दिन्याये च मानुपा"
से पूजयित्वा वामेव गच्छन्त्याश्चु प्रधानताम् ।
वसवो मर्तो खदा ये च साध्या मशीचिपा 1
वाटग्वि्यादय च्रिद्धा श्रेष्ठ प्राणिनां गता ॥
मवषटफरेषु रोकरेषु म्तम्वप्ययिलेयु च । {20}
न तद्धूतमषह मन्ये यदर्कादतिरिच्यते।
सन्ति चान्यानि सस्वानि वीर्यवन्ति महान्ति च)
नतुतेपांतता दीप्ति प्रभात चा यथा तव।
ज्योवींपि घ्वयि सर्वाणि स्व सर्व॑ज्योतिपा पति.)
र्वपि मत्य च सख च सर्वं भावाश्च सादिका । [25]
श्यत्तेजमा एन चकर सुनाम व्रिश्चकर्मणा ।
देयाणा मदो येन नाग्रित श्ाद्कधन्वना 1
महामासते
व्वमादायाुभिद्जो निदाय सवैदेहिनाम्।
सर्वौपधिस्मानां च पुनर्वर्पातु सुत्रमि।
तपन्तयन्ये दष्टन्त्यन्ये गर्जन््यन्ये तथा घनाः। [80]
विच्ोतन्ते प्रवर्षन्ति तव प्रावरूपि रईमय ।
न तवा सुग्यत्य्चर्न प्राषारा न कम्बला" 1
करीततवातादित लोके यथा तव मरीचय'।
ग्रयोदग्टीपवतीं गोभिर्थातयमे महीम्
ग्रयाणामपि रोकानां हितायकः प्रचर्तमे।! {951
तव ययुदयो न स्यादन्ध जगदि् भयेत्।
न च धर्मार्थकामेषु प्रयर्तरन्मनी पिणः।
आधानपश्चुवन्येिमन्त्रयप्ततप क्रिया" ।
ष्वखमादादवाप्यन्ते व्रदयक्षग्रधिदां गणः।
यदरदर्बह्यग श्रोक्त ससरयुगनमितम् । [40)
तस्य स्वमाद्िरन्तश्च काट्चै परिकीर्तित ।
मनूनां मनुपुत्राणां जगतोऽमानवस्य च।
मन्वन्तराणां सर्वेपामीश्वराणां स्वमीश्वए।
महारक रि सपरा तच क्रोधविनि"सृत' ।
सवर्वका्निसरैटोक्य भग्मीकूष्यावतिषटते। [461
व्वदी धित्तितसुत्पन्चा नानावर्णा महाघनाः ।
सरावता साद्नय ऊर्वन्याभूतसष्ठयम्।
छरन्वा द्रादहाधारमान दवादन्नादिदयतां गत ।
सष्टद्यकाणैव सय॑ ख दोपयमि रदिमिभिः।
त्वामिन्द्र माहुम्त्व सवरस्ट्य विष्णु प्रजापति" [ 60)
प्वमभ्निसम्व मन" सुङ्कम प्रञुस्व चष क्ाश्चतम् ।
सवर हस सविता मानुरद्युमाटी वृषाकपि" ।
विवम्बान्मिदिर' पथा मिग्रो धरम॑स्तप्ैव च।
सष्टस्ररदिमिराद्विलयम्त पनस्य गर्वा पति" 1
मावेण्डोऽरका रपि सूर्य" दारण्यो दिनछृत्तथा । [६5
दिवाकर सक्तमत्तिर्धामकेश्नी विरोचन ।
धाष्ुगामी तमो्चश्च हरिताश्वश्च कीर्यते ।
सक्तम्यामथ वा पष्ट्यां भक््या पूर्जा करोति च 1
रक
1
{7 8) ए 23) ज 2५ 7 ८ त्रमाधार (1० "चार )
~ (7 6) ए9-4 7091 73 1५ ° अनाधृतार्मख्द्रारस्, ० 74
अनाशृतकुलढारच. 2४ 8 70 7 गतिस्तु ({०८ शस्त्र)
~ (1, 7) 21 प्रदृत्तिक्रियतते , 12109 28 पवित्रीकरण 70
निन्याप्ठ 7 7४ 6 जगत् (० त्या) -- (7, 9) 7४ 4 $
सर्वध्रपि {0 मचन्युभि ) 20 73 -गणाचित ~ (7 16)
1० 7» पूल्या (07 गुद्या ) -- (7, 17) 73 गता पाध (०
गच्न्तयायु) ~ (7 18) 24 मर्नीपिण (10 मरीविषा )
~ (1८ 19) 8५-4 0८ ४ + वारिमिद्याः 23 माध्या (10
सिद्धा ) 2 3 प्राणनागता - (7, 21} 2५ मवे यदरमि-
रिच्यते; 7४ तपना यनरिच्यन, -- (1, 24) 71 सवभृताना
+ (
(0 त्वयि सर्वाणि) ~ (7, 97) 7४ 6 द्राङ्गषन्विना
- (7, 80) 7८ 7 यथा (0 तथा) ~ (1, 84} 21 70
04 72 4 सामयंते (0 “से) -- (1, 87) 2; 7० प्रवते,
13 रतत (10 ^तरन्) -- (7, 38) 7» "तत्र {1० "मन्त्र }
-- 28 0 (छपा 16 0ह्छपणः }111 ० 1106 40 प
#116 एषा" 1191 ०८116 48 -- (1, 40} 7 6114 8 17
720 9 “समित (0 "समितम्) ~ (7, 41) 5 सप्रकीं
(0 परिकी ) -- (1५ 42) ए यदूना (० मनूनां) -- (1, 46)
1० 15 £ "कृत्ाव" ({0 “ङृद्याव*) -- (1, 60-61) 8,
ल्वार्मिद्रमाष्रस्लां रुद्र त्वां विष्णु त्वा मजापातिम् ! त्वामर्चिलवांयभ
सद्म प्रमु त्वां नद्य शाश्च - (7, 659) 81 यम॒ {1० मं )
-- (7, 54 ) 2८ 29 पर्स (गवा) 7 गति ({0 पनि ).
1044 |
आरण्यकपर्व
सनिर्विण्णोऽनहारी त रक्ष्मीर्मजते नरम्।
न तेपामापद" सन्ति नाधयो व्याधयस्तथा 1
ये तवानन्यमनस" कुर्व॑न्यचनवन्दनम् ।
स्चरोगैर्धिरदिता सर्वपापविघर्जिता 1
स्वद्धावभकष्ताः सुखिनो भवन्ति चिरजीत्रिन ।
स्व ममाप्यद्चकामस्य सर्वातिस्य चिकीर्पत ।
अन्नमच्रपते दातुमित श्रद्धयाहस्ति।
ये च तेऽनुचरा सर्वे पादोपान्त समाश्रिता 1
मारारुणदण्डायास्राखान्वन्देऽशनिश्चुभान् 1
क्षुभया सहिता व्री याश्चान्या भूतमातर 1
वाश्च सर्वा नमस्यामि पान्तु मा दारणागतम् ।
वदापायन उवाच।
एव स्तुतो मष्टाराज भास्करो रोकभावन । {701}
2
41667 9 4 3, म (€५८९६ 3 71, ए + 0115510 ) 105
दम स्तत्र प्रयतमना समाधिना
पदेदिष्ान्योऽपि चर समर्थयन् ।
तत्तस्य दद्याच रविमनीपित
तदामुयायद्यपि तत्सुदुरुभम् 1
यन्नेद धारयेन्निदय श्णुयाद्राप्यभीक्ष्णदाः1
पुत्रार्थी रभते पुत्र धनार्थी रभते धनम्!
विद्यार्थी रमने विद्या पुरुगेऽप्यथ चा चिय 1
उमे सप्ये प्टेश्रिदय नारी वा पुस्पो यदि।
आपद प्राप्य सुच्येत वद्धो स्यत बन्धनात् ।
एतद्रद्या ददौ पूत्र दाक्राय सुमहा मने 1
दाक्राचच नारद प्राक्षो धौम्धस्तु तदनन्तरम् ।
{601
{651
{5}
{10}
-- (7, 56) 32 ५ 7८ 73 व्योन" (0 धान" ) ~ (7, 57}
729 आदयावदस् ({0२ आद्युगानी ) 23 वौयवान् (107 कीलत्यमे )
~ (1, 58} 81 721 [जस्या (1०7 षष्ठया) -- (7, 59)
13 तथा निव नमस्कारी (० ४९८ 71107 1811) - (7, 61)
1 मनमा ({0प "मनम ) - (1, 64) 21 नमापन्न", ८3 ५
“व्यनु ({०प “प्वन्न") 3 त्च ममान्नक्रामस्य ~ (7, 67)
1 तान्वदे मनभि(7© समनि )ष्ठमान्_ (1० {16 ए0७शाणय
४21) - (1, 68) 23 निष्ठुमा , ८ क्चषया (101 षठुभया)
~ ({, 69) 203 ताश्च सर्वानमम्यामि 235 + त्वामह दारण
गन , 06 7: पा( ४ पा)तु माध्रर्नाभिन ~ (1. 70) 81 8
106 79 "पावन ({0 “मावन )}
9
ए€{०€ 11०€ 1, 726 73 105 वैश्च' उ - (7, 1) 70
73 6 ममादहिन (० “पिना) -- (1 6) 7: पुरान् (0 पुत्र)
~ (7, 7) 0० 0५वाथवा ([भप्प्प्यथवा) त्रिय (णः
[ ^ 06
घौम्याधयुधिष्ठिर प्राप्य सर्वान्कामानवाक्तवान् ।
सभ्रामे च जयेश्चित्य विपुर चाम्ुधादरसु ।
सुच्यते सवैपापेभ्य सूर्यरोक स गच्छति ।
3
नलः 8 38 13०, ए4 0 5 108 {06 {गा 20852६5
( ९0 151 2416 €0प्तए्)४ &त् 170 8८६ 17607८४] 10
1085586 2० 4}
योगयुक्तस्य ते पार तत्र नासि विचारणा ।
भ्रवरामतुरां स्यां निर्दोषा स्वैदा सताम् ।
तामेक' पाण्डवेप्वद्य मख प्राप्तो घनजय 1
न चाधर्ममिम देवा नासिद्ध नातपस्िनम् ।
द्रष्टुमिच्छन्ति फौन्तेय चखचित्त कथचन ।
रोरूयमाण कटुक दुक कटुकाक्षरम् 1
दुष्ट छाघनक क्षेप्ता हन्ताथ विचिकरिस्सित ।
विश्वस्नहन्ता मायावी फो धनोऽनृत्तभापिवा ।
अल्या्ती नासिकोऽदान्तो मिच्रशरुकसर्यदाङ्कित ।
साक्रो्टा चातिमानी च रौद लुब्धोऽथ लोद्ु१ 1[ 101}
स्तेनश्च मद्यपश्चैव भ्रणहा गुरुतटपग 1
समभाविताभ्मा चालरथं मृदा पर्प्रश्च ह ।
नैते लोकानामूवरन्ति निर्लमङ्ासते धनजय ।
आनृद्रस्यमनुक्रोशच सत्य कर्गवेदििता 1
दम स्थितितिर्धम क्षमा रूपमनुत्तमम् ।
दया दमश्च धर्म॑श्च रुरपूना कृतज्ञता ।
मित्रता द्विजभक्तिश्च वमन्ति स्वयि फाल्गुन ।
म्यपेक्षा सर्वभूतेषु क्षमा दान मति स्ति ।
तस्मात्कौरव्य दारेण समेष्यसि धनजय ।
6]
[15]
सिच) 2 पुम्पोवा सिय दुभा (10 76 08067107 91( }
~ (1, 8) 7५ पठन् ({०1 पठेन्) 23 सद्वा पर्वसु परव॑घ्॒ (1०४
{€ 08ला० 091) -- 119९5 11-19 = (४८) 8 8 30
2 + 1€2त् 11०९5 11-12 6४ 1106 1‡ -- (7, 11) 73
प्राप्य (1० प्राप्तो) - (1, 12) + प्राप ({०प प्राप्य) 70
9 “नवामुयाव् (107 " नवाप्तवान् ) -- (1, 13) 7 वा जपेन्
(प च जयेन्) ठ प्रा्ु" ((0प चामु ) 5५ यद्रा ({०५ व्च )
3
(7, 9) 05 सवराम् (107 प्रवम् ), ४० समां (9 सताम्)
~ (1, 3) ० प्रणत एाधनपऽ, 7४ द्यस (10 सस)
-- (1, 5) + 72 दाठ न च (101 कथचन) -- (1 6) 79
सैरूयमाण -- (7, 7) ए+ 75 हता च विचिक्ित्सक -- 73
-- (7, 12) 7५ 12: पुरुषश्च (0 पर् )
-- (7, 28) 4 7
070 11085 8-9
~ (7, 18} 7४ किया (ण क्षमा)
[ 1045 |
47760077 1 ]
(1 दि दवाना छवनीय- ममागमः।
सुद्र सोदराणां च सर्वां भरवपंम ।
त्व गति परमा ताव शब्रा मस्नामिव।
चर्मिखयोदने चर्पं घातर' ु्रदश्च ते।
सर्वऽभिमश्रयिप्यन्वि वाहुवीयं महापर ।
स पार्थं पितर गच्य सषटस्नशक्षमरिंदम ।
सुष्टग्रहणमादरस्व सर्वाञ्चाणि च वासवाव ।
धात्रे मावो मववानिदमयीन् ।
श्ण्यता सर्य भूतानां सराञुपाध्राय मूर्धनि ।
चिद्रित सवभूतानां दिव तात गसिघ्यसि।
पराप्य पुण्यकृता लेकात्रम्यते जयतां वर ।
मानितचिदप्रा पार्थं विटय सुसुख दिधि ।
परमाखराणि एरी पुनरेष्यनि ।
गुणास वामवग््ात श्वाण्डव द द्यतस्तव ।
श्धिण्वता किट शरूवाना पुन पुनरभापत।
ठा प्रतिना नरके कतुमर्हति वासवे ।
क्रिचिद्िवामिचः प्राप्य तपोयोगमना भव ।
कतुमटटमि कौन्तेय मघवद्धचन हितम् ।
4
41107 9 58 18८०, 7+ 79 ८ 8 178 '
निद्धचारणमघाश्च गन्धर्वाश्च तमवुचच ।
भ्बस्ति व्रत समाध्व सकरपस्तव सिध्यताम् 1
मनोरवाश्च ते सर्वे समध्यन्ता मष्ारथ।
पयसुक्तोऽभिपार्यतान्यद्राञ्जरिपुरम्तथा ।
तपोयोगमना पाय पुरोहितमवन्द्रत। {61
तत प्रीतमना जिष्णुम्चाद्ुभायभ्यवन्दच।
सष्टोदरावतिरथौ युधिष्टिरृरोदरौ ।
सष््ान्लमनमसी तूणमभिगम्य मष्टारथीौ ।
यमौ गाण्डी तधन्यानमभ्यवादयतायुभौ ।
[20]
[2४]
{801
{961
पद्यां (107 शण्वतां) ~ (7, 20) 707 [४ =
8 4५ 2४ "जिनो (10 "छतां ) ~ (7, 91) 7४ पावि"
(07 मानि") ~ (7, 36) 75 नेदम् (10 दविद्यम्)
- (7, 97) + 7; सुम्. (10 मतु}
4
(7 2) 7५6४ भूरिं (णमा) ए, 7 ॥ तष 1 8
खपाद्रत्व (107 ममापत्छ) - (7, 9) ¶५४ ©$ निध्यतां च
(0 समृध्यतां) -- (7, 4) 7५ तत ({०ः तथा) ~ (1, 8)
ह+ 7: तान ([नपपार्थ ) - [+ 7; ॥ ० 1106 6
~ (1, 6) ©1 "नदत (५ "वन्दत्त) ~ (1, 8) 1८५ 7 $
रषा "4747 प्रातः, 69 त पान" (0 माल) ग पूर्णम्
(० थन्) ए; ॥ उपृत्रम्य, 61 उपागम्य, >) उप (10
महामात्ते
भिया तु पौ घीरावचतुः पाकशासनिम्। [10]
धवाक्तव्यानि सर्वाणि दिग्यान्यखाणि घासवाव्।
लच्ाण्य्ु्ि कौन्तेय मनया यद्यदिच्यि ।
गिरो ्यश्चिधिटा' सर्वा निदपिा' संमता" सवाम्।
ववमेक पण्डवेष्वद्य सप्राप्तोऽसि धनजव ।
न ष्वाधर्मविद देवा नानिद्ध नातपस्िनम्। [15]
द्रषटुभिष्टन्ति कौन्तेय चरचित्त शट न च।
रोरूयमाणः कटुफमीप्यैक कटुकाश्च" ।
श्राटक' छाघ्कः क्षेत्रा हन्ता च पिचिकिरि्तता।
दिश्वख्वष्टन्ता मायावी फो धनोऽनूृतभापिता।
भद्याक्गी नास्िकोऽदावा भिग्रश्ुकपर्वदाङ्कितः। [20]
धारो चातिमानी च रौग्रो टुन्धोऽथ छोटपः।
सेनश्च मघयपश्चिव भरूणहा गुदतटपग'।
सभाविताटमा चास्य नूस पुरुपश्च य. ।
शते लोकानामुवन्वि निर्छोकासे धनन ।
भानूद्रास्यमनुक्रोश्ष' मलय करुणवेदिता । {26}
दम स्थितिषतिर्धमः क्षमा रूपमनुत्तमम् ।
दया श्रमश्च धम॑श्च गुरुपूजा एत्वा 1
भत्रता द्विजभक्तिश्च वसन्ति ध्वयि फदयुन।
प्यपेक्षा सर्वभूतेषु छपा दान मति, स्द्रविः।
तस्मास्कौरष्य श्राक्रेण समेप्यति धर्नजय । {80}
ष्वाददोन टि देवान। छाघनीय" समागम ।
सुषदा सोदराणां च सर्वपां भरतर्पभ ।
ष्व गति" परमा ताच वरग्रहा मरुतामिव ।
तस्िख्ययोदढशे वर्प ्नातरः सुहृदश्च ते
सर्व हि सश्रयिष्यन्ति वाहुशीर्यं महावर । (8)
स पाथ पितर गच्छ सहस्नक्षमररिदमम्।
सुिप्रहणमादस्सर सर्वाण्यखानि यामवाव्।
शतश महाताहो मघयानिदमवयीव्।
श्रण्वतां सरवै भूतानां ्वाुपाध्राय मूर्धनि ।
भमि") ~ (1, 9) 4 यततो ({०८ यमौ), "न्वा तु (0
"धन्वानम्.), ४11 म्य" (10 अभ्य) एज 74 6 ^तावुमौ (0
"तामुमौ ) -- 7५ 7५ ५ ० 11008 10-49, -- (7, 10)
7५ @8 ततो (19 तु ती) -- (7, 13) 17, सला (ध मर्षा)
4 ७8 नित प्रमिधरा सर्व (10 ४116 0६ 1117) ~ (+ 17)
81 करकम् , 18 कृपण (6०८ कटकम्), ~ (7, 18) 2 शठ
शतषनिको देषा (10 10 [० 1} ~ (7 19) 6
मेधावी ({०प मायावी ) ~ (1, 20) & श्रववा (10 छ्धिन }
~ (7, 21) ध्र (1० रीद्रो) ५ © 9 [अति- (0
ऽथ) ~ (7, 26) 73 १ छल" (1० रूप"). -- (7, 29
१४ © छुपा दानमनुस्मूति (10 {9 708९० 1910).
~- (7, 30) ©* देपेण (19 चक्रेण) ~ (7, 96) 6; प्रायः
(107 वादु") -- 61 00 [1४५५ 41-43, ~ (1, 19) ५4
| 1046 ]
भारण्यकेपवै
विदितः सर्वभूतानां द्विच तात गमिष्यसि । {401
श्राप्य पुण्यछरना लोकात्रस्यसे जयता वर 1
मानिवच्िदद्ौ पार्यं विद्ध्य चुसुख दिवि 1
वाप्य परमाग्ाणि पृथिवीं पुनरेष्यति ।
गुणास वामवश्छात म्बाण्डव दति स्यि ।
-ण्वतां सर्वभूतानां पुन घुनरभापन 1
तां श्रवित्ता नरश्रेष्ट कनुमर्ह मि चामवीम् 1
कचिद्दयामित प्राप्य वपोयोगमना भव 1
करतुमर्ुमि कौरन्य मघवद् चन हितम् ।
दीक्षितोऽग्व गच् स द्रशमि न्व पुरंदरम् ।
नौ परिप्वज्यवीभ सु कप्णामामन्प्य चाभिभो [501
श्रम्यवादरयत प्रीत तपस्विप्रवरानपि।
2 1 + 12 8 50716 0८ 11656 11065 0४९९6 817९80९
0८८४77८१ 19 2 15528 1016] 15 195 19 £1०5€ 2{88
{£< 19५४ (4 2552६ 2० 8 ६70९९}
5
० 5 15 ८दप८्लो1€व, €णदु ६५}.60 ए 17 1176 {०0६८०६८७
{0 {€ ध००७प्रधप६लत् (6६
#
{1
॥
।
}
।
{
।
।
|
]
|
[ ^ ]0ए€वाताञ [
6
3 23 7८ 79 77 +-ट 105 96 192
2.{€7 8 45 8 3, {६८ 20} 4
चैद्रापायन उवाच 1
सादावेवाथ च इक्रश्चिघ्नमेन रहोऽग्रवीच् ।
पार्थस्य चक्ुसुैदया सक्त विद्वाय वानव ।
गन्धरवैराज गच्टादय प्रहितोऽप्परमा वराम् ।
ठर्वदरीं पुरपभ्याघ्र सोपातिष्तु फाल्युनम्।
यथा्चितो गृदीतास्चो विधया मक्षियोगत ।
तथा स्वया विधातम्य खीपु मड़विदारद 1
एवमुक्त स्तयेन्युक््व। मोऽनुक्त प्राप्य वासवात्।
गन्घर्वैराजोऽप्मरसमम्यगादुरवक्ीं वराम् ।
तादषटराविदिनो हृष्ट स्वागतेनाधितस्तया ।
सुखासीन सुग्बहीनां सितपूरयं वचोऽयवीद् । {101
विदित तेऽस्तु सुध्ोगि प्रहिसोऽहमिह्ागत 1
त्रिदरिवद्ैकराजेन सवस्पसादाभिनन्दिना ।
यस्तु देवमयुप्येपु प्रप्यात सहजम ।
धरिया शरीरेन रूपेण त्तेन च दमेन च ।
प्रप्यातो यखयीर्यण समत प्रतिभानवान् 1
{4 2 5,
{51
[151]
विवृन्व ({०प विष्य} -- (7 44) ¶1 613 ‰{3 साटवे
(व) (ज ©3 न्दते, ©1 + द्यति (ष्दरहति) &@1 4
त्वया (19 न्वयि) - (1, 45) > विन (0 मव)
~ (7 47) 6५ सिचि (1० क्वि) &५ इद्र ([०प्ड्न)
-- (1. 49) ¶४ 3 प्रा राभिला (ग्नो) 7 613
गन्यन्व (10 -न्छत्व) -- (7, 50) ¶* 63 311 चाप्युमौ ,
©1 चाभियु ((०प्चामिनो) ~ (7 51) &1 अभिवादयनस्तन्य
उ्चुयुनिगिताम्तरा
©
(7; 1) ज 73 कलोचित््ेथ द्रेवे्यष््, ए + 3 आदाय चित्त-
नम्याय, 2 3 0८ 7) आदटविवचन (8 "वनुन, 53 "वागन )
दक्र, 8 कदाचिन् दि देर्वेटरह्म (0 ८116 एप्णप 04) ए
वचो, 73 उ्य, १1 अयो (गरदो) - (72) ए 428
६ न{ + य)स्या विश्वाय (@1 उ्वद्या) (0 चघ्ुम्वय्यां) 3
72 8 8 (61 व्ण? ) मक्त चष्ठु प्रमगन (7 पुरदर ),
ह+ च नक पुरदटग - (1. 8) 988 (1 ९४०६९}
गधव्रगग(78 "नो )च मया § (1 68०2ह5त } प्रदिना ({०
तो) ५71 4 65 (1 वपष} वा (10 वराम)
~~ {6 [€ 3, 73 3 108
कटाकषश्चणमाधुरयं स्पमावै सविभ्रम ।
प्कटृ्ट-था फाल्युनेन नृलन्नी प्रेक्षिता किट 1
-- (7: 4) ए 71-+ ८ 8 (&1 08०९६०१ ) उवद्मौ 8 £ |
¡ 1047 ]
71 6 पुरुषव्याघ्र, 7 3 रूपमपन्ना 7ए+ मोपि तिष्ठतु, ए\ ए
५ 00370) 8 ठ 8 उप्रतिएठनु (7४ निष्ठित), 7 8 त्रेम्णा
निष्ठतु (73 तिष्ठित) 8 फस्युन -- (7, 5) 7० 71 तया
({०प यथा} + यथार्थिनामत्तिदता , 7 3 वथाचित्तमभिस्मू-
(3 "थि)ल, 8 यथार्चि(&‡ न-, &५ च }नाममिचना (&1 ता)
([0प 6 ए0 1्{} + 7 वियाद्स(7 सि)न्नियो-
गन , 8 7८ 7 $ 6 व्रि्ावान् मन्नि(7५ 71 सुनि )योगत ,
13 + 7५ 6871-3 }{1 विद्यादस(73 "सा , & सि }नियोगत $
¶1 ©५ 272 विवादसि( 12 "स }न्नियोगगा ( {0 ४४ 066०
1817) -- (1 6) 233 (ण ४5 900९6} 3 6 08 + 6
ग्] ©1 दिधानन्य , }17) “न्या (0 “न्य ) + 7201-3 71613
2[ सलीममगविद्याग्द् (ए 723 ४ "द ); 83 0 4 लीप्तगमविदा-
र्ट , ४ सीम्रमगविद्ारद -- (+ 8) 2५ 7" [अप्सरसाम्
126 नोन्यमाद्, पञ अन्याः -- (7 9} ६+ त (तां)
ए+ विदित, 2 3 मुदितो (0 विदितो) 06 तमागत ततो
दृष्टवा ए © त्वया, ८४ 29 061 तथा (1 तया)
(1, 10) 7४ ऽस चैवेकां (78 ना) 8 (४४ पष्दण्श्ः )
सुग्बामीनां सुखासीन -- (7 11) 83 (५ ©3 5 हि (णि
ऽस्तु) 9 3 कल्याणमस्तु सुश्रोणि , 7" विदितस्तव जु" , ©1 }9
विदितसत्तु यु , ७५ 0४०४६९० 8 प्रेषितो (0 प्रहितो) ण
ष खषा (० षदा") -- (1५. 19) ए+ शद (9 [प्पुक-)
19 3 नो( 78 चो)दितो देवराजैन, &1 0४०९६6१ 4 8 त्वत्य
मादमर्निन्ने - (7; 19) 8 (61 १६०००६९} म (पतु),
^ 77९0075 1 ]
चश्वस्वी तेजसा युक्त" क्षमावान्वीपमत्सरः।
साप्नोपनिषदान्येदांशतुरास्यानपश्चमान् )
योऽधीते गुरश्च्रूषां मेधां चाष्टगुणाश्रयाम् ।
प्रह्मचरयेण दाक्ष्येण प्रसववैयसापि च।
एको चै रक्षिता चेच प्रिदिर मघवानिव ।
शकम्थनो मानमिता स्थृषटछक्ष्य प्रियदः ।
सुष्टदश्वान्नपानेन विविघेनामिवपैति ।
सल्यवाफ्पूजितो वक्ता रूपचाननष्टकुत ।
मक्तायुकम्पी फान्तश्च प्रियश्च स्थिरसगरः}
परा्थनी्य्युणगनैर्मेन्द्रघरणो पम ।
विदितक्तेऽयचैनो चीर" स स्य्गफरमा्यात् ।
तच ्ाकाभ्यनुष्ठात पादायद्य प्रपद्यताम् ।
{201
{261
¢ {†. 14) 7५ कुरेन ({गः श्री") ("1 3 सरूपेण शलिन
(0४ ्दणश्) ), 64 भितिन रूपेण 71-3 $ 8 शरुतेन (6
श्रीटेन) चवठेन च ~ (+ 16) 7 3 शुत (7) पष
8८८ # वन-), ४ श्रुति » 8 (©५ 101126०0} द्तौये (107 बल)
+ 7४ 8 ८8 (6। ०४०५८०९) गीर्याभ्या (1० चीर्यण) 78
सभूत-, प 49 3 प्रपन्न , 1 व सपनन , 64 तपापषट्ुन्व् ( [०
समत ) 25 प्रतिभाववान्, 71 प्रतिभाति तच्, ~ (1, 16) 8
तेजसी सौम्यद्षीरश्च ( {0 {110 11107 1८} 3 क्षेम" (1०४
क्षमा ) 8 (०४९० पा , 64 त४.0760त ) जित" (10 पीत" )
~ (1 17) 03 (००४) स चापि नि" (0 साद्चीपानि"),
3 (61 वध्ा26त) गुरुनयुभरूषुरात्मवानू ({०८ 6110 10660110:
111() ~ (7, 18) 73 00 176 18, 61 18 विणषटुन्त
29 योपील, 29 ५५ चतुरे वेदान्, 25 चरो धीमान्, 7 &+ 9
7 चतुर सर्वान् (107 युर्छ्शरपा) ए तेषा ([ग मेभा) +
मेधां बाष्टयुणास्तु य॒ (51 77 "यम ), 71 मेषाविषटयुणा्र्या;
25 नेगमोपनिषेन्नर , 15 मेधामष्टयुणा तथा, 7 (४ 3 71 मेधावी
यणवानिद् (4४ 69 "नपि, 143 *निव) (10 00 [081०11०
01) ~ (7, 19) 2 प्रवीरैर् (0 मरसवैर्) ५ 7
स्वधयापि च, ¢ 61-3 [धा स्वधया च स (10 घयमापि च)
79 पाथिवेश्च महायुभै , 03 पार्थिवैः्र्य्जयुधै , ५ वाण१ह०त ,
9 प्रथये स्वधिया च स॒ (0 #16 रमना 1810)
-- (7, 20) 7४ 8 ण्कोपि, 8 (&4 07100दत्व् } एकश्च (10८
ण्कोवै) ए, 05 त्रिदिवे, 2५ ठेेषु -- (1, 91) 71 अर्थमानो ,
23 जकत्यमानो (0 कफ0प००८८[) (19 अकत्थनो) 15
सक्षम" (1० स्थूल*) -- (1, %8) 7८. 7 3 67४ 63 3 प
मल्यवागूजितो (73 3 ^त), 6 "वाग्डुनयो ~ (7, 24)
19 3 5 क्षातश्च, ¶1 भक्तः ( {01 कानन) 9 3 गर ©3 प्रियो
य › ५ प्रियोन्य , 61 3 + 1 प्रियो(61 श्याव (1० यश्च)
६451 3 4 0 71 3 "सगत (10 "सगर } ~ (7, 28)
1५ 5 7५ 71 ० 8 (6५ १५०1६96 } ्राथनीयो , 7४ 3 छाप
महाभारते
रदेष कुर कल्याणि प्रपन्नया धनजयः।
एवसुका स्मि कृष्वा समान यटुमन्य च)
प्रयुचाचोधश्ी प्रीता चिग्रसेनमनिन्दिता।
यस्यस्य कथि. सत्यो गुणोदेशस्धया मम ।
त श्ुद्वास्यधयं पुमो ब्रूणुयां क्रिमतोऽदनम्।
मषटन्द्धस्य नियोगेन श्वत्तः सप्रणयेन च।
तस्य चाह गुणौपेन फाल्युने जातमन्मथा।
गच्छ स्व हि यथाकाममागमिष्याम्यष्ट सुषम् । [9]
(9 91/11, |
सैद्रपायन उवाच।
तमो यिखज्य गन्धर्वं फतकृल श्रु चिसिता।
उ्एी चाकरोच्ान पार्थप्राभनराटसा।
{90}
नीयो , 2» अनीयो (107 प्रायनीयर् ) ~ ( 26) 8 आप्तवान्
(10 भागरूयाद) + तदे स्वममाघ्ुतां , 2४ -3 मललेकरारि दय
गत॒ ({0ए {110 70810710 1171 ) ~ (7, 27) 71 प च (10
तव) 23 त्व तु दक्राम्यतुपाता 1 प्रस्ताधनां (10 प्रप)
713 तस्य पादातिकः व्रज ( {07 ४116 [05167101 1711) ~ 2:
0 111९8 28-29 ~ (7, 28 ) [९५ 28 प्रसभम् (0 भरपद्रम्)
11 च पाथिव ({07 भनजव ) ~ (1 29) 72 ०८ 176
29 + ¶५ 6४-+ 1 खात्मान , 89 7 ‰13 सात्मान ({ण
समान) 71 {1 वदुमान्य च , 6५ अनुमान्य च ~ (7, 30)
1००६५ 116 30, 71 3 § 178 चैद्य" उ, 09 प्रीया (०
परीता) ४ सितपूवम् (19 चित्रमेनम्) -- (7, 81) ए।
72 3 5 644 धा यस्तस्य; एण यरत्वधय,+ 2 य॒ मत्य, ५
यत्तस्य 23 3 सर्वो, 70 साधो, 7४ 3 दके, ¶1 सपो, #
सम्यग् ({0 सलो) 139 (7 18 10०९०) 8 [नय (0
मम) ~ (7 39} 233 तच्छत्वा + [मुययप्रिय पुत्ता,
मथिता पुसो , ए, प्रारथयेदन्य, 1 9 तु वरा नासी, 203 (मध नष
नारी, 8 [आव (© + न्य) प्रिय नारी (10 [मुन्यथय
पुमो) 7५ 71-3 पृणुयात्, ५ वरेण्य , 8 प्रणयेत् (10
पृणुयां) + 3371-3 ७ 8 किमुनारञ्जुन ~ (7, 93) 81 ,
72५ 94 णतु (०ःच) 213 युष्माक प्रणयेन च (10८16
708०0 ९11) -- (1, 94 ) 7५ अष्ट तस्य (07 तस्य चाद)
009 पृ 63 + ४ फल्गुने ~ (1, 35) 7५ ए1-8 71 64 ५
1 तटरच्छ त्व (0 गच्छत्वे हि) र+ 7201-8 68 सवे (ण
खखम्) ~ ०1071107 व्यः} 110 = (्प९8, रणड ण
0०४00 } 701 79 45, 201 46 ~ (7 56) 7४ 7 अ~
ग ऊृतङृलया 121-5 उवद्मी एतशलववदत् ({07 #19 [0806707
1४17) -- (7, 37) 8 प्ताकरोत् 61 ए मान (10 सान).
29" 76 "ददन" (1० श्रार्थन*) 71-3 अल्कारादिभिर्दन्य
रात्मान दिदृक्षया ~ (1, 98) 715 तत्तो( 79 तैर } करणी
यैश्च, 8 साना(¶; ^ता )रकारनेपथ्यैर् (4 नयैपण्यैर्) 71-
[ 1048 |
आ #
आरण्यकं
खानाटकरर्हयैर्मन्धमाल्यश्च सुप्रभ" 1
धनलयम्य स्पेग दर्मन्मथचोदित 1
सतितरिद्धेन मनसा मन्मथेन प्रदी पिना।
दिभ्याख्रणमखीर्णे चिख्छीर्णे दायनोत्तमे 1
चित्तमच्छट्पमावेन सुचितचानन्यमानमा 1
मनोरथेन ममग्ाप्च रमन्येन हि फाल्गुनम् ।
निर्गम्य चन्द्रोदयने विगाद्रे रजनीमुगे 1
प्रस्थिता सा षध रोणी पा्धम्य नवन प्रति!
गृटुकुश्चिवदोवण डुमुदोच्छरधारिणा 1
केादस्ेन र्टना जगामाथ धिराजती 1
शरक्षेपाटापमाधु्ध कान्तया सौम्यनयापि च 1
द्रादिन षक्त्रचन्द्रेण साद्धयन्तीव गच्छती }
दिन्याद्वरागौ सुसुग्बौ द्विम्यचन्द्नरूथिनौ ।
{40}
{45}
{50}
1
[ ^ 005 1
गच्छन्त्या हारविकच्रौ स्तनौ तस्या ववल्गतु" 1
स्नोद्रहनक्षो भाचाम्पमाना पदे पदे ।
त्रिवरीदामचिघ्रेण मध्येनातीव श्ोभिना।
अघो मूधरविखीर्गं नितम्योश्नवपीवरम् ।
मन्मधायतन श्ुञ्र रमनादामभूपितम्।
ऋरपीणामपि दिच्याना मनोभ्यावातकारणम् 1
सुक्मवसखधर रेने जघ्न निरवश्रवत् ।
गृढगुटफधरौ पादौ चाग्रायततलाद्रुटी 1
सू्म॑प्रटोश्रतौ चापि श्नोभेते किद्िणी किणौ 1
सपीघुपानेन चापेन तुष्टधाय मदनेन श्च]
विलासनैश्च विविधः परक्षणीयतरामवव् 1
सिदद्धचारणगन्र्वं सा प्रयाता व्रिखायिनी 1
यह्वाश्चर्यऽपि श्च स्वर्ग ठर्दीनीयतमाङृति 1
(65)
{60}
खन्दट्ता , 8 श्रो ({०प नुप्र ) ~ (7, 39} ए+ 71-3 8
दकन्यान्यपनेन च , 8 नर्वटोकानिन वै ({० (€ ०्ञण्यणः
081) - (1; 40) §ऽ1 8 21-3 8 (&1 72०08६6त )
वाच्यश्च (1)1 3 सवार्यद्म) चित्रभेनलल ({0 ४८ एप०र 181)
६4 च द्भेतिना, 013 ४85 (7) [अवि, 03 [आ]नि-, 123
ञ्च, 0 प्र-) पीडिना ~ (1, 41) 83 2; टिव्ाच्तर्णनद्धर्णि,
01-3 "न पमपन्ना, ¶५ 1 ४ “न्व यसु्ता 2, विचित्रे (10
विसा) - (1, 4९2) 71-38 0 1108 42 ^ 23 माविना
मन्य ८५ नुचिचखान , 76 0४ न्वचिनानन्व" , {01 सचिनानन्य'
{ (07 06 ए०जला1०ः ४241) - (1, 49) 1341 3 (74016
त्छपः } ©3 + ७ सप्रात्ता, 61 “पो (णप) 1; + मनोरथ
(70) “दै ) ननानाघ ({0 ४४९ एतम एष) + -मन्ववं रि,
ए" 76 {01 03 $ रमल्यन हि, 83 8 -मयनीव , 013 कान-
यन्येव ({0 -मन्छेन दि) 8 फन्लुन - (7, 44} 8 नियान्य
(प निन्य) ५ निस्य चद्रोदयन, 01-3 चद्रादरय ममानाद्र
{1० € 10 119]{}) -- (1, 45} 8 (शम््टु द] 2)
पयुद (ण्प्न्निपरयु) ए470) 2 9 म( ए, नु)वन मदत्,
123 दरपन प्रति, 7 6४-५नटन (ए धवन) महत् -- (1, 46)
703 "दीघीन्नु (० "दर्चूा) 8 7013 5 ८ दुलुमोत्कवाधारिणा
(7५ "पी ) , 72८ कुुटोन्छ्च', 8 (&1 0४7०४६९ ) ङनुनाचन'
(1० ४106 7051९107 1217) - {7, 4) 7, ऽ पान {०८
श्न) 73 दयान्दनेन सचन्य (10१ (€ एपणः एधा} 1;
[गौश्च (० [जव) 8 -च्छनाना व्यजन - (7, 48)
128 म्प्रयकिण्वमाधरुप् ({0प ६0९ कप्त [(}) 13 त्रिया (णः
{पि च) - (1, 49} 13 मुउ (णप वक्त ) {५ चर्व,
71 3 वीर्या (णः चन्र) [६५ आदुयनीव, 01 २8 आह ,
73 चरति" (1० नादः) ८ 7४ 7» 88 पञ -च्ति, 03
तिन ~ (7. %0} एर + ४7 “गगनचिसै , 215 "-मरचितौ
(० "सनी समुद) 0४ “येन (0 "चन्दन-) ह+ 1८
ए1-+ ४ € -मूपिनी (ग नन्मिनौ) - (7 51) 81 ४५4
182 [
129 ०३ 18 "रविरौ ((०८ "विकचो ) ५ 7८ 71-3 ¢
चान्या ({01 तम्या) - (7, 52} 21 + 79 नम्य (0
नास्य“) ~ (7, 58) ६५ नव्ये चातीव + 01 3 न्नोमनी,
81 &3 ४41 च्ोमना , 02४ 2 दोभिता - (1, 54) ए+ 713
अथ (+०पअधो) ८ 25 8 -यद्ूम विस्तीर्ण, 73 तन्यास्लद-
निवि" (107 (€ एप07 7816) -- (1, 55) 701 7 8
रदरना- (19 -नना-) ए+ 283 37012 4 68 -मोमिन (०
-मूपितन्) - (1 56) 23 सुनीनानपि चाध्याना ( {0 6
प्ण 0०) + 20८ 71-8 6 धि कारक, 83 + "काग्णि
(0 कारणान् ) -- (1, 57) 23 वचस््नावृत्त, 0४ "वस्नपर 7,
5 (1 081094९6 ) मानि (ग्ने) 1448 0८0132५5
चानवद्या (6 चाप्यनिि न ) , 9, ९ निरवचया (107 "वत् )
-- (1, 58) {+ 8 06 7013 5 8 -्वुल्कथि(8 नि)रौ
पाला (6५ वष्र), 125 न्वृढयुन्फोत्नतौ पादी (10 ४ एनः
18{{} [+ 01 2 तास्रपत्ररता( 0 ^तटा) नी, 12८ 73
नच्रपश्म(1)५ नात्रावत)चटां 175 “नटा , 0४ "नवा ), 8
नाञ्चपाटननना ~ (7, 59} 5 चान्या {(ॐ1 तन्या ) (0
चापि) 7) षृ © वा न्नो( एच) नति, 03 शुद्युमी (0१
शनान्ते) ० 123 6 "नौ , 74 नदौ, 0५ 6 8 गिनौ (०
चकिी) + 1: च्यु» उ)दुनात ऋ्रिणीरती (1०१ ५8
0जल०८ 1211) -- (1, 60) 8 ( €द्व्कृ ©+ ) व्रीघु" (०
नीषु) 0 श्ठघ्यात, 4 तुषधेय, ¢» ©+ तुष्टा च, 61
तथपचहुन्त ४1 तुष्टाय (०८ वुष्टययि) 24 72८ वनेन (४०
मन“ } - (1, 61} ए+ 85 0८04 > 68 (@1 व९0बुद्व )
विटानिनैश्च (07 ननैश्च) -- (1, 62) ¶ @ भः ताष्यै(¶
य)याति, ४2 प्राथिता वा (प्सा प्रयाता) -- (7 68)
8 ० {€ 68 81 » लोन", 7८ 08 श्रम ((०प्दश्चं )
+ 71 3 आश्वयमिव् ल्ध्यने, 78 आश्चयपदमागना (0 £
ए०रल्ला०ः एदा) - 03 ० 1०९5 65-68 -- (1, 685)
+ 039 € नन्वध्राधावरूना, 83 ननु्राधापूते, 8, तन्वञ्नाागृूता ,
1049 |
417९0022 1 ]
। मेघवर्णेन राजना ।
तयुरराब्रूना य्योन्नि चन्द्रटेख्य गच्छती 1
तव श्राप्ता क्षणेनव मन पवनगामिनी।
मवने पाण्डुपुत्र फादगुनम्य श्रुचिम्मिता ।
तच दारमनुप्राघता दवारम्धश्च निषेदिवा।
अ्ुनस्य नगश्रेष्ठ उर्वरी छ्युभटो चना 1
उपाचिष्टन नदसम निम सुमनोष्ठरम् ।
मय द्राद्भितमना गजन्यरसयुद्रच्छत ता निदि 1
द्टुव अर्यी पार्था टच्नासघूवटोचन ।
तदाभिग्रादन फु युर्पूजा प्रयुक्चाच्।
असुन उवाच)
लभियादये ध्या विरसा प्रवरराप्मर्मां वरे ।
क्रिमाघ्लापयते देति प्रप्यन्ेऽसुपन्थिठ ।
यद्रापायन उवाच।
पाटगुनम्य चख श्रुम्या गत्तमता तदोर्यदती 1
गन्यश्रवचन सर्वं श्रवियामास त तदा)
{651
{701
{951
५1 ((०प्ण]४) तत्रथा व्याकु , 0८४ 71 नवाप्रन्यावृति , 9 (४-4
21 तन्वभ्रप्राप्ता ( ४१ “न्याष्ना ), 81 त च मूप्रावृता (10 तनुर
श्रायूता) 104 1८ ¶४ © 3 112 गच्छति (0 शठी) ~ (7,
66) 8 [{आुतिदुस्प्रापा (& व्प९६६त , गध 11 "प) (10
धणे ) 8 (61 00४006९) मनसापि चिकम( 11 र्मि)मि
(0८ ६06 7086० 0911) ~ (1, 67) 8 (९८९४ ५,
©! ॥९२८०९६९९ } फत्लुनस्य ५ 7 8 (1 १६००६९१ ) रुणा-
धिक्रा (० दुधि }) ~ (1, 68) ५63 "मपि ({० "मनु-)
एज 703 उद्धस्ननम्य , ण इ्स्यनापि , ¶9 ©2-+ 1} दवाग्धरपि (१
© “नि-) , 61 20 दाम्यश्च वि- (० दारम्यैश्च } ~~ (7, 69)
53 नरव्याव्र, 8 नूपधषठ (धल नर") 1८ 2 3 8 प्रमाप्रा ,
88 स्वगमूषणा (1० श्रुम } -- 7४ ©) 11068 {0-19, ¶1
० {106 70 ~~ (~ 70} 7५ 71 उपातिषटत्तद्रा वेम ({0
{16 11107 0411) 31 2५ मन्मन {107 "त्म ) ५ 7४ 8
8 (¶1 07 } तत्र चो( + 71 2 तन उ)त्थाय यरयनादासवि्वाम-
वोषम -- (1 {1} 8 चरश्मितमन। 84 प्रत्युद्रच्यच, 7
9) श्र प्रलागच्छव, ¶ ©3 + प्रयगच्छन, ©> प्रत्येक्षन ({0
्रत्यद्टः ) 7» प्रद्युद्रनछचनो निधि, 79 अभ्युत्थान चकाग् ष्ट
(107 110 ०6६6101 एष) -- (1, 72} ©3 , प्रार्घा (0
पार्था) 7८ ननामावूलनलचन , ध्र & $ र नाकरूलविटावन
~ (1 73) 2 ८ 9 (6) ४/08६०त }) पााित्र{ 12० 7;
वरः "वाने द्वा - (, 74} छ लल्८] क् 61 ,
त्वा (पत्वा) 5 प्रम" (0 प्रदग") -- (7, 75)
14 0 99 रि चा( वा, ग न्वा)गमनश्न्य तर नदि सर्वं
यथाव ~ (7, 16) ५7: 58८0) 04०६० नकम
पा(5 ए )-न प्रला( 1८4 दृष्टवा )} ({० (16 1107 एष्} 14
0४ + ऽ (6) वर्णण्डष्त्) इमिना (० गनमशय) 6४ +
महदामास्ते
उर्वदयुपाच ।
यथा मे चिनमेनेन कयित मनुजोत्तम 1
तत्तेऽङ़् सप्रयक्यामि यथा चाहमिष्टागता 1
उपस्थाने महेन्द्रस्य वर्वमानि मनोरमे 1
तचारामन॑तो वृत्ति भ्वर्गस् परमोरसत्रे 1
रुद्राणा चैव सांनिध्यमादिदयाना च सयैदरः।
ममागमेऽश्धिनोश्चव वसूनां च नरोत्तम ।
महर्पीणा च सचेपु राजविधवेरषु च 1
सिद्धचारणयक्षेयु महोरगगगेयु च 1
उपविष्टेषु सर्वमु स्थानमानप्र्यावत )
करदा प्रज्वलमनिपु लप्निमोमाक्रवष्मैसु 1
वीणासु चा्यमानासु गन्धर्व दाक्रनन्दुन।
दिन्य मनोरमे गेये प्रवतत शुखेचन }
स्वप्र पु मुख्यासु प्रनृत्तासु करूद्रह 1
स्व किटानिमिप पार्थ मामेका पत्र टवान् ।
तत्र चावश्रथे तस्िन्युपस्याने दिदीकमाम् 1
[801
[85]
{901
तनो" ((०८ तदो") ~ (1 77) 2८ 21 + तत्तदा, 7
पाटव, & (&1 १४०१४६60 ) फल्युन (0 त तद्रा ) ~ (7 १9)
1५ 231 8 ज 72 201 68 सर्वं (0 स-) 8 ००,
10०8 81-88 ~ (1, 81) ५ 83 7८ 7) 3 $ ए (प
2076 (छप ) तेवागमनतुष्टधा च (120 71 ते) (10 6
77102 1217) ~ (7, 89) &« 73 मरना {402 ग्द्राणा) 7,
५ 1 29 8 (&1 व४0४८६) मनिष्ये (1० “च्यम्)
-- (7, 88) 8 (61 ०५२००६० ) चापि (गः चैव) 7, समाः
गमे (० नते) ~ (1. 84) 13 स्वपा (410 स्वेषु)
४ रातपाणा वरेषु च (८ © एण्डल्छमः 181)
-- (7. 85} {+ 00 {196 85 ~ (1 86} 70५ 71 ०
106 86 =+ 79 3 {०८९],# &4) देषु (णिः मर्चपु) 3
म्यानमाच्र* , ६५ मानम्यान* (४४ 61४87 ) -- (7, 87) ©
ख्च्या (0 कद्धया) 49 &२-+ प्रच्वास्य" ({0" प्रज्वट”) 1
179 71 & प अप्यीपोमराक- 1५ ४ ५ वचत्रु, 71 211 -पर्त्मसु
(1० -वर्प्ममु ) - (17, 88) 52-+ 7 7 + 6 पदटमानाप्र,
71 पच, 05 कण" (0८ वाच ) {+ बीणायुचम्यमानायु ^
1०५ 85 क्रनटन , 82 शनरुमटन -- (1, 89) 8 मौनि
(णष्गये) {+ 2८ 7 3 "खोचने (1०८ "छोचन) भगे
प्रयते नृद्धथ गध्यं पृथुनचनए ~ (7, 90) ५ 7४ 6४ मवा
प्पग्मपुग्न्या्, 7० 7८ "रु सुग्धैषु, ° (रदु पुण्याश्च, ८
"रनमाजेपु, © "ज "र )ममास्यायु, 6५ ^र ममास्य
14 51 3 4 0 7001701 3081 2 4 म्रयृत्तसु, ४ प्रपततः
र समासश्रु (०८ प्रनृत्ताप्च) 8 “त्तम ({०ः शष)
-- (ज 91) ६4 किटा्िटपन्, 19; 3 कुल्ाभिटस {107 किल
निमिष ) 239 मामेकां वानि , 7८ 2४ मामिेकाप्र (2४ )
्ृध्वान् -- (7, 92) 09 ० 21 नत (59 नत्र) चैव
| 1050 ]
भआरण्यकेपूर्व
दव प्रिग्राम्यनुक्ताता गनाः म्ब म्व गह सुरा।
वद्मवाप्मरम' सर्वा विसुष्टाः स्वजूह गता 1
अपि चान्याश्च प्रच्य घव पित्रा चरिसर्जिना.1 [95]
तत दाक्रेण सद्विष्टश्चिघ्रमेनो ममान्तिकम् ।
प्राप्त कमटपव्राक्च म च मामय्रवीदय ।
स्वन्हरतेऽह सुरेेन प्रे पितो वरवटिनि ।
प्रिय कुर महेन्द्रम्य मम चैत्रामनश्च दह)
शाक्रनुल्य रणे शूर सपौदार्यरुणान्विनम् ।
पा म्रार्थय सुश्रोणि न्वभियेव सदायवीत् 1
तवोऽद् समनुन्ताठा तेन पित्रा च तेऽनव ।
उवान्विकमनुप्राप्ा शुध्रूविनुम्दिम ।
स्वदुणङृ्टचित्ताहमनद्भवशमागवा 1
चिरायिलपितो वीर ममाप्येष मनोरथ ।
दद्रापाग्रन उवाच 1
सा तथा चयुववीं शुभ्वा खदा टज्वादनोऽयुन' 1
{1001
{1051}
[ ^ 7706015
उवाच कर्णीं हस्ताभ्यां पिधाय च्रिद्रद्ारये 1
द-श्चन मेऽस्तु सुभगे यन्मा वदति नाधिनि।
गुदार समाना मे निश्चयेन चरानने ।
यथा कुन्ती महाभागा ययेन्द्राणी शची मम! [1101
तथा स्वमपि कल्याणी नात्र कार्या विचारणा 1
यच्ेक्षितामि पिस्यष्ट विदरोचेण मया शुभे 1
ठञ्च कारणपूर्व हि णु सदय श्ुचिभ्मिते ।
इय पौरवगरास्य जननी सुदितेति ट 1
स्वामह ट्तरं्नत्र विद्तायोच्छुलोचनः।
न मामेनि कन्यराणि नन्यथा प्यातुमप्पर 1
गुोर्युस्वरी मे स्व मम वदादिव्धिनी ।
उर्वदयुवाच ।
जनात्रृताश्च सर्वर स्म देवराजाभिनन्दन 1
गुरूम्धाने न मा वीर नियोक्तुं स्वमिह्ा्हैमि ।
पृरोर्वदे हि ये पुत्रा नक्ता वा स्विहागता" । {1201
{1151
ते, 3 थर चोपति (तत चावन्यये) ~ (17. 98) ५ 7
स्वान् म्वान्. निट्यान्. ( 7» टडाटया ) छा » § (61 त्णदहत )
गना खनिटवान् (71 “व) च॒ग~ ~ (1 94) ह 1 5
1 विचि (० चिच) + 7८ 0901-3 ४ खान्गृहान्,
8 निट्य ({०प््वदृद) 7८701 6नया, प्रचा" (1० ता)
-- (1, 95) ५.0 ४पण्नाश्+ 8 ज (न्यपि) 8) 1
विबदडिता (10 विन) ~ (7, 96) 03 निर्दे" (0 मदि)
-- (7, 9) + 73 3 8 (© 802६6} स्वय , 8 शद
{{०पयय)} 10 01 8 मामिव खयमन्रवीत् ( {0८ € 705६610
४21) ~ (7, 98) ८ त्वल्ड्नेन (1० " तेष) ऽचद्धेण
171 8 ©+ श प्रेणिना (धप ते) 01 3 @> + व्रवनिनी
-- (7, 99} 7: चुग्चस्यं (10 मेन्दस्य) 0» "त्मनन्तथा,
८ "तल सद ({० "लनश्व ष्ट) ~ (1 100) 72८ 7 ४
वार (शव्द) ५ ए 70 4 6) सदा" (ण्यी)
-- (, 101) 72८ 701 4 ४ल्वन्विव ए८्चक्ो, 098 ननाः
78 वचो (०८ तदा) 9 (च्छ्प्त्ण) लवनेन मसुनोदिन
-- (1, 102} 76 07 नथा ({मप्ननो) 7101 33 प्रीता
(० प्रिता) 22 उवातिक (ण्प्चिनेऽनव) तव पित्रात
देन च (1०८ ६06 ए०ञहप०र 9211) -- (1, 108) 213 यनु-
प्रष्ठा मदागादो (० € एप्ठप एषा) -- (7 104) ६4
73 8 न केवट दि श्रते त्रेधिता चाद( ह+ 02 नदिषट्वह् ) मागता,
3 चन्समिषान शरक्रम्य न्देछादहमाता ~ (1, 108) 3
वटत्तीं ({०प नरवनीं १ + 7 5 न्विनो (णिः “वृनो)
~~ (7, 104) 4 703 ४८८०१ खकवाच ०८१ पिधाव ६४ ८४
09 38 श्रिदरोपम (1० श्नाय्य) ~ (1, 108) 8 अधुर
(प् दुध्र) 6 02 ४४ ते (पमे) 2५ 0 नेयु
({ण्न्डिल्ननु)} ए4यथा, भय यन्ना (णम यन्मा) ह+ 5५
1013 $ धुण @1 3 ह नामिनि ({०प माविनि) ~ (7, 109)
06 004 02 ५ त्व, इ दहि (7) -नि, थः -सि 8180) (({0मे)
ह 7: निलमेव , 7५ 11 5 निमेषा , 723 विमेम्येपा, 8 निद
मेमि (वपमेदहि) (1० निश्येन) 6 1 ¢ मतिर्मम, 28
वरागने ({०प्वरा") ~ ए५ ए81-3 138 0 11068 {10-111
-- (7, 110) 75 १८९तऽ 1४6 110 7 एषह 73 § यया
दती च माद्री च नथा त्वमपि मामिनि - (1, 111) ८ 7
01 + 6 कल्या (प "णी) - (7 112) 7८
यद्रीक्षि" , 2 @-+ यत्येश्चि" (70 यच्ये्षि") 25 चुभगे ({0
विस्पष्ट ) ह, तवाश्रुमे (मया श्युमै ४8 800९6 }) -- {7, 118}
ह+ त्वतच कारण सर्व, 72८71 ५6 © तत्रमे कारण पूर्व
(73 @्नर्व), 25 प तत्र (श्र तम्य) मे कारण मर्व (1०८
06 प्तप एधा) [२५ 73 8 8 णु स्येन सुसिते (75
सुत्रते) - (1, 114) 79 इद (पष्य) ए+ 73 जननी-
युचिननि ह (03 "नदहि), ६५ "नोमुदिनैनष्ट, 83 3 7५ ए
"नी विदितेतिष्ध, 0 3 "नौ युदितोमव, 8 "नी पुलतीति ष्ट ( गण
“नीति सुनीति हि) ({07 ४0८ ००5६6०0 1816} -- (1, 115)
+ 1 + 8 विसयो, 1) विश्रानोः (0 विश्रायो")
-- (7, 116) 7» ©3 8 सुश्रोणि ({0य कल्याणि) 3 76 6
मतुम्+ + 23 2८ 7003 70-> 3 गतुन्, 0 मातुम् (0
ध्यातुन्) 1५ 121 + अप्पे , 09 उत्से , 8 अगने ( {0८ अप्र }
-- (7 117) &2 24 0 युरुनरा 73 3¶,61 54८
त्वम (एष 6908 ) 01 मामे (ष्मम्) 704 ०३
ममत्व वद्यवर्थिनी, 81 3 4 ५ ४ 6 प् उ+ 12 मम वञ्च
विवधनी - (7, 118) (५चता मवा, 8वयम्वा (प्च
म्वा म्म) ए+ 7 6 देवराघ्रा वरानन, 7८ @ "राज (7
श्ाज-) चरानमे, 73 "राजानुमानष, 7 @ "वार(१ "वाय)
वरागना , ४ “वारा वगानन ({9ः (€ 08९८० 8 }
-- (1, 119} © ष्मा (गना) - (7 120) 2
[ 1051 |
आआरण्यक्पवे
यच्च द्ठवती दापसुर्वदी तत्र मानद 1
स चापि तेऽ्श॑कृत्तात साधकश्च भविप्यति ।
अन्ाठवामो वन्ग्यो युष्माभिभूतटऽनघ ।
वर्प जयोदे वीर वत्र स्व क्षपयिप्यमि ।
ेन नर्वनवेषेण जपुम्वेन तयैव च ।
वर्प॑मेक विद्धस्य तत पुर्वमवाप्स्यमि 1
पव्रमुक्म्तु शक्रेण कारयन" परवीरहा 1
सुद परमिक्ांटेमे न च दाप व्यचिन्तयत् 1
चित्रसेनेन सदहितो गन्धर्वेण यङ्ाम्विना 1
रेमे स स्वर्मभवने पाव्डुपुत्रो धनजयः।
य इदु श्रणुयाश्चिल्य वृत्त पाण्डुसुतस्य वै ।
नतस्य काम कामेषु पापक्रेयु प्रवर्तते।
हृदममरवरा्मजसय धोर
शुचि चरित वरिनिदराम्य फाठगुनम्य 1
व्यपगतमददम्नरागदोपा
सिद्वितगताभिरमन्िि मानचेन्दराः 1
@01077८ण
४
ए 2 (€ष्न्ु£ 81) 7 (कष्व्ठ६ 019) 105 रध्थिः
{1501}
{1551
[ 160}
1
| ^ एव्णतास् क
3 49 24, 1 (पलो ग ‰।-24 } 105 2{६&८ 8 49
20
दयृतप्रियेण राजेन्द्र कृत तद्धवता तथा ।
ग्रायेणाक्नातच्र्यायां वय सर्व निपातिता ।
न तदश्च प्रपङ्यामि यत्र सरोऽ्रान्सुदुञजन- ।
न त्रिज्ञाम्यति दुष्टास्मा खरिरिति सुयोघन ।
अधिगम्य च सर्वान्नो वनवासमिम तन ।
म्र्राजयिप्यति सुनर्निङृत्याघमपूरुष ।
यद्यस्मानभिरष्टेत पाप स हि कथचन ।
अल्नातचर्यासुचीर्णान्दषटरा ख पुनराह्वयेत् 1
दतेन ते महाराज सुनचूतमवर्त॑त 1
वाश्च पुनराहूतो सूतेन वापनेप्यति ।
स तथाक्षेपु कुदालो निश्चितो गतचेतन ।
चरिष्यसि महाराज चनेयु षमती पुन 1
यद्यम्मान्सुमहारान कृपणान्कर्तुम्हमि ।
यावखीवमपवेक्षम्ब वेद घमश्च छन्खल् ।
निषत्या निटृतिप्रक्ठा हन्तज्या इति निश्चय" 1
अनुज्ञातस््वया गवा यावच्छक्ति सुयोधनम् ।
यथैव कक्षमुन्खष्टो दषेदनिलमारथि ।
हनिष्यामि तथा मन्दमुजानातु नो भवान् 1
[5]
(101
[15]
तरप "स्थ (0 "नुज) - (7 147) एज 7201-3 यच्च, यच
(० यत्त॒) -- (1, 148) 9 न चापि हि तया काटे (०
11€ एष० एम्) -- (1, 149 ) ए ए 7071 [५ 6 नवद्धिर्
(0 चुप्नािर्) 12४ किर ((0पऽनप) -- (1, 150) 1:
11 07 + 6 न तेत्र, ए 11 3 ऽनत्रन (73 नत्) ({०८
तत्र त्ल) 2 8 पपविष्यति, 8 -नाधेष्यनि - (7, 151)
79 नत्र ({०नेन) 7४ @ नतक" (10८ नतन“) & अपुम्क्त्रेन
(११ अप्वपुन्तरेन) चैव दि -- (1, 152) 13 7 © “मेव
{{0८ *नेकः) 53 7०४ 75 तवैवं (1० वैव) -- (1, 158}
2601६ 11० 153, {^ 12८ 701-3 € 8 15 वैद्य ॐ (8 ०
ख ) 8 रुन (०८ फाल्युन } ~ (1, 154) 0 2 विविन ,8
उचित" ( {0 न्वचिन ) - (7, 156) § -नवान् ({० नेन)
+ 21 3 + 7८ 01-3 & म्वामननै, 8 अक्र(@1 चित्र)मदने
{ण न्वगमवने ) - (1, 157) ए [डन यच् (1 निम् ),
21 4701 3 दृः उ यह्रमन काया यडना 3 0 वृत्चन्ति
(४\ (४05 }, 8 नित्व पूति ~ (1, 158) ए, 12 पातेषु,
गधन" ([०प्पाप)} 8 प्रापिपु परिवनने -- ४९८ ०1 7०४]
818०2८४. एजद, -- (7 159 ) 1" इयम् ({0प श्ट्म )
ऽधो (थो) - (7 160} 288 पाटवस्य (०प फाल्यु }
६ 7० 0: उति जत धनजयस्य धृत्वा , ऽ धूनिनचदा च धनन-
यन्य गुत्वा (¶ ©3~ दृष्टवा) -- (7. 161) (४ 65-+ यपगन-
(0ः व्यपान-) 85 "चाद्रम (एर् ध्र ०5 ), 8 -मयड (ण
(63 "ट मत दोषाम् -- (7, 162) 8 रमयत्रि (0 [गभि-
रमन्ति) 7 त्रिरिवानात्रनवेद्धि पा्ितद्रान्
|
(7, 1) 71 729 प्र कृत ण्त् नथा 1८ दूत तद्वता
यथा -- (7, 3) एः सुदुर्जय (प "जन ) - (1, 4) ए
न्वारैर्दचि (1०८ “रिति) - (7, 5) ए8 16848 1106 5 10
णश वा नभि" (प यधि) -- (1, 6) 75 पराजयिष्यमि
({0प प्राच") 84 7201 76 [मुधर्म' , 72५ यम" (607 [अधम )
-- (7, ¶) ८४ नयाम्नानधिगच्छेन - (1, 8) 28-+ 7
अक्षातवाना(8ः "चर्वा )दुचतीणान् -- (7, 9) 5४ 71 युद्धम्
(फर घूतम्) 1 पुन पूववदेव षि (0 € 7005९०7
1781} -- (1, 10) ४3 83 ५ प्तु (प्च) 23: “यास्यति
(० "नेप्यति) -- (८ 11) 5५4 स यथा, 1८703 75 सर्वया
(प्न नथा) 5 200 [अङो (0 कुलो)
[6] न" (0 गत) -- (7 18) इ चरिष्यति मवाघ्राजन्
{०८06 कषण 181) 0८ वसति (णप ती ) - (1, 18)
रातु, 0८1 न (पव) -- (1 14) 8 + 72०7५ वेदान्,
33 नवान् ((०प्वेद-) 11 84-+ 72० 2५5 शाश्वतान् (10८
कत्ल ) -- 14०9८ 15 = 3 49 ‰0° -- (1. 16) 9८17 72
यावद्टन्मि ( [२०३१ चच्छक्ति) = ( {+ 18 ) ष मे, छ५मा ( (नो )
8
छ, 1) ए४ वसनानि ({0य वानामि ) ~ (7, 2) 3 72८75 6
{ 1058 |
सारण्यकपव॑
चक्रुः कथाश्च विविधा कयविक्रयसधिवाः ।
प्रश्षमन्यप कष्टामर्वीं श्वापदान्तम् 1
स्मरन्तो गृहभोगाश्च ज्ानीना च समागमम् 1
पु्मित्रकरग्राणि सर्व निद्रावङरा ययु 1
सवाहनेन भारागा बहुवासरजेन ते 1
चिरा" पतितवगात्रास्तु निद्रयापहृता दशम् ।
प्रमारिवादहया जिस्नाश्च खतकल्या इवासते 1
अयारधैरात्रममये गजयूय महच्चदा ।
जाजगाम सरो ्रय पिपासुखम्मरोजलम् ।
जयापद्यत त सार्थ मार्थजान्सुव्रहून्गजान् 1
ते वान्प्राम्यगजान्टषटा सर्वे वनगजास्तदा 1
समाद्रवन्त वेगेन जिवासन्तो मदोक्कटा 1
तेपामापवता वेग करीणा दु"सहोऽमवव् ।
नगाग्रादिव कीर्ण्ना शछद्ाणा पततां क्षितौ ।
स्पन्दतामपि नागाना नार सस्था वनोद्धतरै 1 {35]
करिमि करिण सर्वं नीता श्ल्युवद क्षणाव् 1
सचमार्थो ्िमथिन सख्रीघारगजान्विच 1
साराव्र सुमहानामीत््रैलोक्यमयकारङ" ।
साजिभि श्टुश्चैव मदो रामभैन्या 1
अन्योन्य नाभिरक्षन्त मथ्यमाना वनद्धिपै । [40]
इतो राता हतत पुत्रो हत स्वामी हतो मम 1
एपोऽच्निरुन्धित्त कष्ट त्रायष्व धाव्रताघुना 1
रलराशिर्वि्रीर्णोऽय गृहीष्व फ प्रधाचतच 1
सामान्यमेनद ठषिण न मिथ्या वचन मम।
एवमेवाभिमापन्तो विद्रवन्ति भयात्ततः 1
पुनरेवा भिधा वन्ति वित्तप्रघ्वमक्ासथा 1
तस्सिस्पा वर्तमाने दारणे जनक्षये ।
दमयन्ती च बुञ्ुच मयमग्रखमानसा 1
{25}
{30}
[45]
|
[ ^ एणा व
शप्यदधाम त मर्व॑रोकमयकरम्।
अच्टपूरवं तदू शटा चारा पद्मनिभेक्षणा ।
सग्रस्तमनमा वर्सिस्स्थौ श्दिनिभानना।
सर्वैर्विष्वमितिर्भन्नेखरुभिश्चन्दनादिमि ।
विसिततैर्माति भूः सर्वा चौकसैरिव शारदी ।
पतद्धि" पाल्यमानश्च पतितश्च ततन्तन 1
आओपणीय वन तद्धि वभौ तत्र समन्तत ।
विमुक्तनादसच्रस हाहाकारविनादितम् ।
वभौ तरसत््तसवाध महारणमिवापरम् 1
ये तु तत्र विनिञुक्ता' सार्था केचिदविक्षवा 1
तेऽघ्ुवन्सदहिता- सर्व कयेद्र कर्मण फटम्।
नून न पूजितोऽस्माभिर्मणिभद्रो महायशा" । [601
तथा यक्षाधिप श्रीमान्न च वैश्रवणः प्रभुः 1
न पूजा चिघ्रकदंणामय वा सारिकः कता ।
श्कुनाना फल चाथ विपरीतमिदं ध्रुवम् ।
मषा वा विपरीतास्तु क्रिमन्यदिदमागतम् 1
अपरे स्वघ्ुवन्टीना प्षातिद्र्यविनाङृता 1
यासाव््य महासार्थं नारी छयुनमत्तददौना 1
प्रविष्टा विकृताकारा कृत्वा खूपममायुषम् 1
तेय विष्टिता पू माया परमदारुणा |
राक्षसी चा श्ुव यक्षी पिद्वाची वा भयकरी।
सस्या सबमिद पाप नात्र कार्या विचारणा 1
यदि पद्याम ता पापा सान्नं नकदुष्डरताम् 1
रोष्टमि- पाञुभिश्चव चृ काश्च सु्टिमि 1
सवक््यमेव स्याम सा तु सास्य कृलयका 1
दमयन्ती तु तच्छण्वा वाक्य तेषां सुदारुणम् 1
भीता त्रस्ता ख सविघ्ना प्राद्रवदयेन काननम्। [76]
खादाद्कमाना तव्पापमान्मान पर्ैदेवयत् ।
{50}
[55]
[65)
{701}
~ (7, 26) 71 च (ध्व्प्तु) 2 “पदता (० “पटना }
~ (7५ 27} 71 प्रनारिताश्च (1०८ "ताङ्ञा ) ह+ (णप
~ (1५. 29} ह+ 72 राजन् (० वत्र) ~ (7, 80) 1
सयाप्दयच्च 4 नार्य तु , 71 तत्नार्य , 72: नार्थं तव् -- (1, 32)
71 श्रवन, 3 रवति ({०८ उरवन) - (7 34) 71
द्धा, 9४ शगिा (0 श्रद्धा) - (1, 85} + सटना-
दपि 4 पणणह् ददनानपिं नानमानाटानन्यान्वनोद्धवै
~ (7, 38) 71 छनद्याश्चानीव - (7, 40) + "ल्त
(0 “-लन्न) - (7, 41) 71 दहना पुत्रा + 71 नदायो
(71 "वा ) निदनो (71 “ना) नम (0 € 705{€-107 0817)
-- (1^ ५42) ए क्षद् (10 क्ट) - (7: 44) 21 एव
(10 पतद्) (1. 45} 71 [अभिद्र (० विद्र)
-- (7, 49} 78 "द्विषम् ( {० "देयाम ) 121 तत्र (गः तत्र)
-- (1, 50) 7४ नच्ु्वा (10? तद्. टृ्ट्वा ) -- (1, 52)
ए+ 01 नार्य ( (ग्वर्) 71 विष्यति 1५ मभिरारिन्तचःनै
|
1
(नट) (गप (06 एतला०ा ४९0) =+ (षाह ) सार्थ विष्वसितते
मच्रेतुरुभि नद चदनै ~ 8 नण [णा (6 ृन्डाल्मः
1१ ५६ [178 52 प ६० पनिर्तश्च 1 119९ 54 -- (+. 53}
8 गद (० दी) -- (1, 54) 01 पतद्धि पातितैस्वतत
(1० ४७८ ए०ल्च० 87) -- (7, 58) ए4+ नाथात् (०
साथा) - (1, 61) ए+नून (ध्ण्नेच) 2 नार्चितो धनद
प्रम (0 ४06 056० ६17) -- (1, 6५४) 3 दिदि
वागन ({०८ "रिदमा* ) -- (1, 66) 7) शयुत्तम" (0१ द्ुन्मत्त' )
-- (7, 68) 7" तद्वव (0८ येय ), ४०१ नून (प पूर्व)
-- 71 0) 11085 69-70 -- (7, 70} ए+ (४ ध्ण्प }
काचिद् (०८ काया) 9 कृत्वा वै राक्षसीमिव (107 ४९
एन्ड्ल््०त 0217} -- 703 ० 19९5 71-88 -- {7 71}
11 घ्नत माचिर, 3 नर्वदु दा (0८ नक्दु") -- (1, 72)
171 लेद्ैश्च (1० टोटभि ) - (7, 74) &+ तेषां वाक्य (एई
प } -- (7 75) [+ हता नीता, 01 नीता मीना
1058
भारण्यकपर्व
सनत्रस्वदना सैमी तम्यौ शदिनिभानना ।
सार्थं त्िष्वसितैभरगरमि सचन्दनै ।
विश्रितैर्माति मृ- सर्वा चौरिवर्श्च शार । [45]
पक्ति" पादयमानिश्च धाव द्विश्च ततस्तत ।
वियुक्तनादमत्र् ष्वाहाकारविनादितम् 1
भीषणीय वन साद तत्राभूष्ध समन्तत ।
अमभूधयट्यसकादा सहारण्यमिवापरम् 1
ये तु तत्र विनिर्यु्छा सार्था केचिदभिदुता 1 {50}
तेऽनरुवन्पद्धिता सर्वे कस्येदं कर्मण" फलम् ।
नून न पृजितोऽस्राभिर्मणिभद्रो महायदा ।
तथा यन्नाधिप श्रीमान्न च श्रवणो विभु"!
न पूज विद्चकणामयथ वा सार्थिक- कृता ।
दरकुनाना फर वाथ वरिपरीतमिद श्रुवम् ।
ग्रहास्तु विपरीता वा किमन्यदिदमागतम ।
अपरे स्न्युबन्दरीना श्ातिद्रत्यविनाक्रना 1
यासावद्य महासार्थं नारीनोन्मन्तदर्शना ।
प्रविष्टा व्िहनाकारा कृत्वा रूपरममानुषम् ।
तयेय व्रि पूर्वं माया परमदारुणा ।
राश्षमी वा पिश्चादी वा यदक्षी वातिमयकरी।
तम्या मवमिद पाप नान्न क्रर्या चिचारणा।
यदि पद्वयाम त्त। पाप! साधनी नकद खटाम्।
लोट पाशुभिश्रिव तूती" काश्च सुषटिमि 1
अवद्यमेव हन्नम्या सा सा्थम्य तु कृच्छरदा । [68]
दमयन्ती तु वच्छश्वा वाक्य तेपा सुढाख्णम्
हता मीत्ता च सगिग्मा प्रद्रचयेन काननम् ।
भादाक्कमाना वस्पापाना मान पर्यदेवयत्
नहा ममोपरि त्रिध सरम्भा दारुणो महान ।
नानुवन्नामि कृश कम्येद कमण फरम् 1
नून जन्मान्तरहृत पाप मापतित महत् 1
अपश्चिमामिमा कष्टामपद्र प्राप्तवम्यटम् 1
राज्यापदरण मतुं म्बजनाच पराभवः 1
मग्र सह त्रियोगाश्च तनयाम्या च विच्युति ।
विवशतर। वने वासो बहूज्याल निषेविते ।
यां ्यङ़स्मान्मया प्राप्तो निसैने गहने चने ।
सोऽपि सा परामूतो तरिधिना केन विद्धम् ।
आङङ्माना मा पाप मदीयो उयमन तथा ।
साहमेव त्रिधा नून श्रुव नाम्व्यत्र सदाय ।
मन्द्रायास्त॒ ममासाम्यै मार्थानून निपातित । [80]
छत्राग्मान पातये याति क घ्रर्ण वने ।
{551
{601
[701
[761
न
19
(7, 9) 705 म्व (पनन) -- (7, 11) 79 वदनो
वह -- (1, 21) ५ जमानुषा, 7०5 च मानुषः -- (7,
18 [
|
|
{ € 7एलाताक [
मरणात्तु मबेच्छान्तिध्रियत्या दु"्वजी चितम् 1
हा नाथ द्रा महाराज हा स्वामिञ्जीवितेश्वर ।
क्रिंमां विर्पतीमेव नाभिजानासि मानदं ।
फव्रमादीन्यहूनन्यान्प्रटापान्वप्पविद्धवा ।
इ्वैती पयंधावस्ता गहन चि पिनान्तरम् ।
1010700
{85}
लच्छि (णड ०5९86 15 9 एदा एृलाञा०) 0 110६१
1996 ०८ 26596 2० 10 क्प्ल ६१०८६ (व ९ }
12
ह 97175 १६९६ ‰ 6१ 10 °, ल १864
आराव सुमहा(श्वामीन्न्यल्ेक्यमयकारक ।
ययोऽञ्चिरुभ्ित कषटखायध्व धावताःयुना ।
रवराश्िविीर्णाऽय गृह्ीष्व क प्रधावत ।
सामान्यमेतद् दवि न मिथ्या चचन मम)
पवरमेवाभिभापन्तो विद्रवन्ति भयात्तव्रा 1
पुनरेवासिघास्यामि चिन्तयघ्व मकाराः
सर्सिस्तरधा वर्तमाने दारुण जनमक्षये ।
दमयन्ती च बुतुधे भयसव्रस्तमानसा 1
पचदस तत्र मर्मल्मोकभयकरम्।
अदृश्य तद् दृटा वारा पद्चनिभेक्षणा ।
समक्त्वदनाश्वाना उत्तस्थौ भय व्रिह्वला 1
येतुतघ्र विनियुक्त सार्वाकरेचिदविक्षता ।
नेऽघुवनमददिता सार्वं कच्येद्र कर्मण फरटम्।
नून न पूनिनोऽम्मासिर्मणिभट्रो महायरा। ।
तथा यक्ाधिप श्रीमान्न व वैश्रवण प्रभु 1
न पूरा विद्लकदृणामय वा प्रधम कृता ।
दाकुनाना ट वाथ विषरगीतमिर वुवप् ।
अहा न विपरीनास्तु किमन्यन्दिमागतम्।
जपो -वनुवन्दीना जातिद्रेव्यचिनाक्रता )
यासाचद् सहासा नारी द्युन्मत्तदर्शना ।
श्रविष्टा व्रिषताराग छ्न्वा रूपममानुपम् ।
तयेय विहिता पूर्य माया परमदास्णा }
राक्षसी वा श्र सक्षी पिदाची वा भयकरी ।
तस्या स्वैमिद पाप नत्रिकार्या विचारणा ।
यदि पक्याम ता पापा स्रीं नैकदु खदाम्। [25]
रोष्टमि पसुभिश्चव वृणि काश्च सुष्टिभि 1
जवङ्यमेव हन्याम सार्थम्य क्रिल्य कूत्यकाम् ।
{5}
{101
{151
{201
23) 76 मा ध्रुवा (ष्वा भूव ) -- (¢ 9 ) 76 नैकदटुष्करना
-- (7, %6) 7० नेच (प रोष्टमि ) -- (1५ 27) 78
हस्याम (०८ हन्या ), &"त मा वै साधम्य छरत्यकां { {07 {16
1 08ला०ा ए{) -- (7 29 } ह 7५ येन (७ यत्र)
{087
]
भारण्यकप्वै
श्गोखीर्थं महाराज मह्पिगणमेषिठम् ।
यत्रोपस्ृष्टवा्रामो ह्यत तेजस्तदा्तवान् 1
[ ^+ ए€णताठ
तकार हि राजेन्द्र धुरेतन्मया विभो ।
समारोपय यनेन यदि दक्रोपि पार्थिव ।
अन्न स्व ्रावृभिः साथ कृष्णया चैव पाण्डव । [ 101 इ्युचस्वाह भगवस्व नाधि्ेसुमहैमि। [95]
दुर्योधनं वज पुनरादातुमहं मि 1 नाषहटमप्यधमो धर्मे क्षत्रियाणा द्विजापिषु 1
कृ संवरण रामेण यथा चो पहत पुन.1 इक्वाछ्मा विदोपेण वाहवीर्थे न कन्यनम् ।
वैशपायन उवाच 1 | तमेवचादिन तत्र रामो वचनमव्रवीत् ।
सतत्र ज्रातृसिश्चैव कृष्णया चैव पाण्डव 1 अर वे ग्यपदेगोन धनुरायच्छ राघव ।
खास्वा देवान्विदुश्चैव वर्षयामास मारत 1 | ठतो जग्राह रोयेण क्षत्रियर्धमसूदनम्। {401
तस्य ीर्थख रूप वै दीादी्तवर वमौ । [151 | रामो दादारयिर्दिम्य हस्ताद्रामस् काकम् 1
अप्र्ष्यतरश्चासीष्टाघ्नवाणा नर्पैम । | धनुरारोपयामास सटीक इव मारत 1
सष्च्छद्चैव राजेन्द्र छोमदा पाण्डुनन्दन । । ज्याशब्दमकसेच्ैव सयमान- स वीयैवाम् 1
मगवन्किम्थं रामस्य ृतमामीद्धपुः भ्रमो 1 तस्य शब्दस्य भूतानि विभ्रसन्त्यक्रनेरिव ।
कय प्र्याहृत चैव एतदाचक्ष्व पृच्छव । अयायवीत्तदा रामो राम दादारयिखदा। {451}
शोमदा उव्राच । । इदमा पित घ्रह्यन्किमन्यत्करवाणि ते ।
णु रामस्य राजेन्दर मागैवस्य च धीमत"! {20} चस रामो ददौ दिग्य जामदम््यो महाह्मन-।
जावो ददारथस्यासीष्षुग्रो रामो महात्मन 1 दारमाकर्णदेशान्तमयमाङृष्यतामिति ।
चिष्णुः स्वेन दारीरेण रावणस्य वधाय वै। एतच्छुप्वात्रवीद्राम प्रदीप्त इव मन्युना ।
पडयामखमयोध्यायां जात दारि ततव 1 शरूयते क्षम्यते चैव दर्पर्णोऽस्ि भार्गव! [501
क्रटचीकनन्द्रनो रामो मार्गवो रेणुका तः 1 स्वया ्यधिरात तेजः क्षप्रियम्यो विशेषतः ।
वस्य दाधारथे शचा रामस्या्िष्टक्मण । [25] पिवामहरसादेन तेन मा क्षिपसि श्चुवम् ।
कौत॒हृखान्वितो रामस्त्वयोध्यामगमस्पुन 1 प्य मां स्वेन रूपेण चक्षुस्ते वितवराम्यष्टम् ।
धनुरादाय तदन्य क्षत्रियाणां नियर्हणम् । ततो रामदरीरे च राम" पक्ष्यति भार्गव ।
जिन्ञानमानो रामस्य वीर्यं दाशरयेस्छदा 1 आदिल्यान्घवसूत्रुढरान्साप्यांश्च समरटृणान् ! [ 55)
तवे ददारथ श्चु्वा विषयान्तसुपागतम् । पितते इताशनश्चैव नक्षत्राणि अहास्या ।
प्रेपयामास रामस्य राम पुघ्र पुरस्छरृनम् । {301 गन्धर्या राक्षसा यक्षा नद्यस्तीर्थानि यानि च।
स वमम्यागत्त दष्टा उद्यताख मवस्थितम् 1 च्त्पयो वारुखित्याश्च ब्रह्मभूता सनातनाः ।
प्रहसभ्चिवर कौन्तेय रामो वष्नमय्वीत् 1 देवर्षयश्च कात्स्येन ससुरा" पवैतास्तथा ।
6 ४88 27€ 1०६0 ६०६९118 लादि - (1, 9) 85४
81 ३ तेजा ( 83 ˆजम्) -- (1. 10) 8 नवर (107 अत्र )
5५ मारन (प पाण्डव ) -- (1, 1) 24 0८ ०फ 116 1
ए (व्गत्प४) कृतवैरावने चैव न चैवोपह्ना पुन - {7, 18)
1 मारत (9 पाण्डव }) - (1 14) [८ नवर लात्वा (0
स्नाता दैवान्) -- (1. 15) 81 26 दीप्त्या, 1223 जानं (णः
नीप्ठाद्) ५५ विमो, 208चमो ({०प्वमौ) -- (7, 16)
1५ स्वामी (० "श्वानी ) -- (1; 11) नृप (0 पाण्डु")
-- (1. 18} ए युन (्प्वपु ) ~ 00 ०0 [05 19
-- (7 %4) 8 ०५ 0५ जार्चीकि + 71 जाविका (10 क्रचीकः)
-- (1. 26) 82 ग्रमु (०्प्पुन ) - (1 7) 0 दिव्य
तु (0 नदिव्व) - (17, 28) 82 तन , 25 तथा (प्नदा)
-- (7. 30} हमयर (श्ण्पुतर) - (7.31) 0\ युषः
(10 मव) -- (7, 88) ८3 क्षचियातकर साम षनुरेतन्महन्मम
-- (1, 35) ८5 पूजनीयो, 1) इत्युक्त प्राह 8५ मग
बन्मधिवेपु नं चमर्हसि मा विमो - ८0५९ 1106 36, 54
------~-~ --------- ~-.~-----------~-----
नाहमप्यथ मोदेन त्वामपिनेप्ूसुत्मषटे ।
सधर्मेण क्षय चात्र क्षत्रियाणा द्विनातिषु ।
-- (7, 44) 8 ए०्च्ग्नेन (णप द्ब्टरस्य) -- (7 4)
51 ऽ + 72० महावर , 01 मन (0 त्मन ) ~ {7 48)
26 शर ({०य रन्) -- (1, 52) 81 26 चरिपत्ते ({०८ मि)
-- {1 54.) 01 पञ्यनि स्म च ({0प्राम पश्यति) - (7, 55)
77 मादित्याश्च वयन् ५ ४०8 रुद्रान् ४८ साष्यान्
51 आदित्या वसमो स्द्रा माघ्याश्च समरश्ट्रणा - (7, 56)
प्र ए6प्छकप्ा८ | 81 पितसोयानच्शेव , 83 71 6 पित्रे
हुताद्यनश्च , 7 ०3 पितन्हुताशना( 12५ न }शचव॒ 88 7८
ग्रहास्तथा -- (7, 57) 88 +व (पच) 0८ गधर्वात्राक्ष-
मान्यक्षान्रदस्तीर्थानि यानि च -- (7 58} ८ ऋषौन्व
5 ॐ 7 बाटिखिस्या( ८ ल्या } श्च ° जद्मभूतान्मनातनान्
-- (1, 59) ० देवपीश्ैव कार्तन्येन ससुद्रान्पर्वनास्तया
-- (7, 60) ८1 > 'निपदा (107 “निपदो) 2० वेदाश्च मोप-
[ 1059 |
आरण्यकप्
सतम्नु मगचान्देव शक्रेण मदिनम्नद्रा ।
कार्यतरीर्यविनाल्ार्य मन्त्रयामास मारत ।
यच्चद्धूतद्िन कार्यं सुरन्द्ेण निद्रितम् 1 {01}
स श्रनिघ्ुन्य तन्सर्यं मगवादोकपूतिव ।
जगाम वदरीं रम्या स्वमेवाध्रममण्दटम्।
पतस्मिन्चिव काटे तु पृथिव्या पथिव्रीपत्ि-1
[ 0८८८101) । ¶ 15 195९1100 15 0प्०त 1० 73 7० पव्
01110 {0 {76 ‰#९<§ ाला६1०96व ०7}, 355 = वप€ 20046
115६ [35 1९४ 0176९ 8८८70178, ]
16
\[(€7 ४१।॥\ 142, 8 7 (€प८८)६ 7013 ) 175 £< ना]
204 1१11\
लोमदा टवाच।
द्रष्टार पर्वता" मर्व नद्य सपुरकानना-।
तीर्थानि चच श्रीमन्ि स्पृष्ट च मरिन करे ।
पचत मन्द्र दिम्यमेष पन्थाः धरयाम्यति।
समाष्टिता निरद्विन्ना सर्वं मवत पाण्डवा 1
य दवेवनिवामो च गन्नम्यो वो भव्रिघ्यनि। (5)
क्टपीणा सव दिव्यानां निवास पुण्यकर्मणाम् ।
पया शिवजदा पुण्या याति सौम्य महानद्री ।
यदरीप्रमव्रा राजन्देवर्षिगणमेविचा ।
ण्पा व्हायभीर्मिलय वारष्विन्यमैषटाःमसि-।
शङिना चोपयावा च गन्धर्वश्च महाग्मभि । [10
मप्र माम स गायन्ति सामगा पुण्यनिम्बना 1
मरीचिः पुरष््चैव श्युगुशरैवाद्ियस्तथा ।
ग्राहक सुरश्रष्टो जपते ममच्दरण 1
माप्याश्चवाश्चिनौ खव परिधावन्वित वद्रा।
~~ ~ ---------~---~--- ~~~ ~ -- ~~~
{75
दापित न्पायुना घोर शतप वृने पुगा।
नम्नीभूत महद्भूत मम्नद््टमट्ृदयतन ।
यदुनानीरमानाच समुद्र मवमाद्न ।
तग्र मन्यो ससुद्रण ममनोष्म्य भविप्यति ।
लन म क्ानकवीयम्य विनाशाय प्र्तिएठिनिन ।
~ (7 21} 8109 नया विभाय, एग्म प्रतिताय (गिम
्रतिशरुच) 3 "विभुव (10 शपूतित ) - (1 23) ह
1201 ०३ 125 “पने (५८ “पति }
16
(1, 1} ए नामाश्र (० नव म) -- (7 2) 1८
रम्यानि ({०८ यनन्ति) - (1 7) ए, सोम्या {०
न्म्य) ~ (7. 9) 7० ण्पा यै-गन्नीरन्य ए1-+ 7८ 1,
बानिविवन्यैर् - (1 13) ए५ दिन ([०प्मुग) छष्यत्ने
|
[ ~ 71.८1.0.*
चन्टमाः सष सूयगण्यो्नीपिवप्रद पट {1}
सषोराद्रपिभानन ननयमलामनुपजन ।
ण्नस्याः सरि सूरत यपा प्यधाग्यव ।
गद्रद्टरि मद्रामाग चेन नेकन्यितिर्यवन।
एना मगवनीं देवीं नवन्त सयण्यद्धि।
श्रयततेनार्मना ताय प्रतिगम्यामियादूत। {20}
नम्य तद्र्वन श्रुम्या लोमशान्यर मामन 1
आक्ारागद्भा प्रयता" पाण्डव्रान्तेऽम्यगाटयन् ।
सभियाचषते सर्व पाण्ट ध्मेयारिणः)
पुन प्रयाता मद्ष्टाः स्वप्नविगेशर सह ।
सनो दूगघ्नाधन्न पाण्डुर मेस्सनिनम) {2५}
दद्यु नरश्रेष्ठा पिणं सवनो दिणम्।
नान्य्ष्टकामान्पिष्ताय पाण्टवान्यतुलेमघ्1
टया वाक्य ब्रास्यत्नः शणुष्य पाण्टुनन्दरना-।
एतद्विकीर्णं सुश्रीमक्कामतिगगेपमम् ।
यन्पद्यसि नरश्रेष्ट प्रलप्रतिम ग्दिनम्। [4४1]
एनान्यम्यीनि दल्यम्य नरङ्म्य मष्टामनः 1
पचतप्रतिम माति पनव्रस्रगध्िवम् ।
पुरावनेन देवेन रिष्णुना परमाःमना ।
दैत्यो चिनिदतम्नात सुरराचषटि्पिगा 1
ददा वर्षमष्टस्राणि तपम्तरप्यन्मषामना 1 {4.1
चेन्द्र प्रार्थयते स्यान तपःम्वाध्यायविश्पमानं!
तपोग्रनेन मत्रा याहुवेगयनन घ।
निल्मेर दुराधर्षो घरपयन्प तिनि सुन 1
खनु नम्य यर श्नाम्वा धर्मे च चरि्रनम्।
भयाभिमूल सविन्न द्यत्र भामीत्तदानव। (4८)
तेन सविन्तिनो देवो मनमा पिष्युरम्यय ॥
मर्वद्रगः प्रभुः श्रीमानागनश्च म्यितो चभो ।
(ता -दप्ते) ८ न मर्द - (1, 14) 84 लिद्रदाप्न-म
चापि (0 {€ पन म} फल गं, 1" तदू (15)
-- (7, 10) 81 3 4 (0५ ण्नान् (छः ण्नम) 9 चरि
स्यवत्मना {107 1116 12९१८ 11} - {1 17) 70
70५ मृभि (० प्रा) -- (1, 18) 8५ नाग माग (८ =
स्ितिर्) -- ({, 20} 81 » 7८ न" (न्रा ) <
श्वल्न (10 शवान) - (7 22) 24 त न्यव“ , 8. }
न्यनार , 7 -भ्यवार (07 न्यम्यवाद") ~ (1 24; 8:
1८ 1073 ए3 0५ मने (तनर्) - (~ 0} 8 022
पाट - (~ 14) ॥« 71 7 म्न (1.7 “ग्य )
-- (7, 2५) ८1 0८ न्यम्न्त मम्ननय ({ ४ {++ 12
1211) ~ (1, 46) < प्राध्व ~ (+ 37) [८ याट
(1५८ दादु) ~ (+ 3१9) [< द युम {7 ननम)
-- (1 40) 89 नूत [न्त प) ~ {प 43, ५ सिन
(न्ना) ~ (1, 4} 21 न्य नवनि" १ एत मम्न
10६1 |
क
भारण्यकपवै
दद्ाभूतमभू्य त्रिदिव व्योम मूम्था।
न पर्ययम्थित" कश्चिद्धयो वा मानुधोऽपि ग।
ततो यद्याणमामीन ज्वरमानमिय धिया ।
देवा" स््रिगगाश्चि य रपतम्भुरनेख्य ।
उपसर्प्य च दवेदा घद्याण न्नेकमासिकम् 1
भूत्वा प्राञ्जनलय सर्वे वाक्यमुचारयस्तदरा ।
स्लोका" सक्ुभिता" र्भ स्याकुन्ट च चराचरम् ।
समुद्राणा च सनोमन्निदरतेवा प्रराशने।
सपा वमुमनी कृन्खा योजनाना दात गना 1
स्मित कित्रभवेण येनेद्र म्याकरुन जगन ।
आग्यातु नो मवान्दीघ्र वरिमन्ना" म्मे सर्वदा
घरह्मोवाच ।
ससुरेभ्यो मय नान्त युष्माक कुम्रचिग्कचिन् ।
श्रुतां सन्कृतेष्वेय सक्षोमो जायतेऽमरा 1
योऽन सर्वत्रगः श्रीमानक्षरा्मा प्यवम्थिन 1
तस्य प्रभावादतक्नोमस्िदविवस्य श्रकादाते 1
यपा वसुमती छृर्ख। योजनाना दात गता 1
समुद्धता पुनस्तेन विष्णुना प्ररमाग्मना ।
तस्यामुद्धा््रमाणाया सक्षोभ समजायत ।
णवे भवन्नो जानन्तु छिद्यत सशयश्च घ ।
देवा ऊचु" 1
फ तद्यूत वसुमर्नी समुद्धरति द्धष्टवन् 1
त ददा भगवन्यृष्ठि सत्र यास्यामदे वयम् ।
{100}
{ 1051
[110]
{1151
[ + [7 त्7पच्
कालान याभाति पूथिवीतन्मुदधगन।
एम्योगनि मुम्यक धीवन्ममसिगत्ते।
प्यप्य पिबा मर भूत्मेाटनामयम्।
न्ने टपा!
तो ष्टा मष्टा्मान श्रुत्वा चामन व चामरा । [13]
विनाम पुरम्दरय उग्मुर्दया यथागनम्।
चथ्पायन ट गच।
ङन्गनुताक्थामसत पाष्टवा नमय)
सोमद्राद्रेतितिनाशरु पया जग्मु प्रष्टटयन् ।
(.ग०]1©
न्च [४ 9 1 70९1 पाए" (5 ००6 एर तया
2150 10 {10€ नति एप्प चन [9 [न्ता ६
{16 एगा12 प्नाठ)) ० (न जता माता §इन्ा *+
( 811 72)1 दना ८८{1त *+० 215)
17
{६6 १त11 154, ए (10 ए1 ९2 [6० } फ (८२८१
013 ५) 3 1705 {16 {ज (नेतो 1४९
व्रद्पायन उताय।
तम्मिनिवममानोऽभ धर्मराजो युधिषि 1
छू्गया सहितान्प्राद्निन्युयाच मद्द्वितान्।
द्टानि तीर्यान्यस्मानि पुण्यानि च च्तिवानिच।
मनमो द्ुदनीयानि उनानि च एूथरप्रथम ।
०
म्रद्मोवाच । देश्र पूर्व परिषीणानि सुनि्भिश्र मद्रामभि । {५}
हन्त गच्छत भद्ध वो नन्द्रने पद्यत भ्थितम् । यथाक्मग्रिराेण द्वि सप्नितानि च।
पपोऽग्र मगत्रार्श्रीमान्सुपणी सप्रकादाने। {120} ्र्पीर्णापू्ववल्ि नथा क्म विचेरिमम्।
वाराषहेव स्सपेण भगवारोकमावन । राजर्पीणा च चरिव कथाश्च प्ित्रिधा व्रुमाः।
(10 म्या) - {7 100) 81 “मीद्रान (10८ "मामीन) 17
~~ {+ 102} 21 अप" (10 उप.) 2 75 "मार्थं, 139
"माकि, ए4 “दामन (10 "माधिमन्) - 33 3 ०० {16 ए1 1८3 ध15 शन् [5९42९ छ 7 स्फ्यो (नि)
{95६6० ॥81{ ०1 1106 103 81 ४१€ 107 1{ ० 1178
104 -- (7, 106} 85 यैषा (नत यैषा) - (7, 107)
8०76 #१58 प्रभवेन 12८ दि (० {द्रु ) - (1, 108}
ए सवन ({०८्) ~ (7, 109) ०0८ अम्नाफ द्यव्रदुघ्रचिन
(10 ९ [०ध्टच०त 1) - (7, 110} 7८ यत्ने पेय
~ (1, 113) 8 + मैषा (त व्रपा) - (1, 114) +
प्रनविस्तुना (107 परमा") -- {ज 117) 8 कश्चिदधनो (०८
क नदन) (1, 118) ८ चच्स्याः ([०८ यान्या )
~ {1 120) 1 7८ धामान् (नर श्री) ० सर्वा (ण
मृष ) ~~ (7, 121} 72८ वर्द्धा (स्वा }) - (7 122)
0५ सनानन (1०८ कारानन) - (1, 125} ४ ° रिष्ट्वा
(ण दृष्टवा) - (नगगा ववा 7० 001 73 13९,
170) 141
{
(९८ 7 } -- (7 1) ५ नम्या -जन्ा प्रया ([०प ^
एत्य 1} - (7 2) 5 मन्य (0 उष्य) [५
मष्ट नान् (ण मदवितान्) 8 कषमि {०८ गन) -- {८ 3)
13, नौयानि ृष्टानि (18 प्प) }) #। [यत्नात (न
शिवानि) व (1९ लठ ) वनानि (गिनि) - {1 1)
81 पावनानि, 5 पापनानि ((गवनानिन) - {1, 5} 41
सवाविचा(ण "वानि ए दूदा , 0० स (2) ! )
विया, 07षपूतानि ती १5 गगा पण्य (पन्या 1
(1० पू प्रि) - (7 6) 11 एत्थ षन त
ए, चनन विन , प्रा 04 + तनन, व 6) 3 (ननन
-- (+ 7) ¶4 61 ध (प्) § ग्य (7
नषाफ्म) - 55 4{्प [८ 9 [< ~, {~
यभा प्रि (ननन
~
|
| म न प्रनत +
10७४ |
आरण्यक्परवं
ओममेनादिभिः स्तिमि" परिवारित" 1
पाद्चास्या वाद्यणाश्वव न्यवसन्त सुम्ब वदा ।
01000
{18
4/€ 3 175 11, 23 72८ 7 7 € 705 76 {011
1355228, {3 175 071 11065 1-5 7167६01
मीमयेनस्तु चिख्यावो मष्ान्तव दष्टिण वद्ात् ।
निद्वश्नागदराठम्राणो चने तस्मिन्महासुज- 1
खगाणां वराहाणां महिषाणा महासुज 1
विनिघ्तत्र तत्रैव मीमो भीमपराक्रमः ।
स मातङ्ककवप्राणो मनुप्यदाववारण । {51
सिहदादूलविक्रान्तो वने सस्सिन्महावट- ।
बृश्नाचुन्पाटयामाख तरमा चै चमख च!
प्रथिग्याश्च प्रदेशान्वे नादयस्तु वनानि च!
पर्वताग्राणि वै मृटस्नादयानश्च विज्वरः 1
प्रक्षिपन्पादर्पाश्चापि नादेनापस्यन्मष्टीम् 1 {10}
वेगेन न्यपवद्धीमो निर्मयश्च सुन" पुनः ।
शास्फोटयन्दैवेदयश्च तल तांश्च वादयन् ।
चिरमयद्धदयस्तु भीमसेनो वने सदा 1
गनजेन्द्राश्च महासस्वा मृगेन्द्ाश्च महायलाः1
मीमसेनस्य नदेन ्यञुख्चन्व गुहा भयात्। [151
छचिद्धावस्िष्टश्च कचिन्वोपविदांस्वथा ।
सगपरप्ुरमहारौदे वने चरति निर्मय-।
सं सगर मनुजम्याघ्रो वमे वनचरोपम- 1
पद्ययाममिसमपिदे भीमसेनो महावर 1
7९ पुनस्तेन (८५सेतु) - (7 4{) 8 क्रपिभि (ण
आद्मि ) ~ (7 42) 1 12८ 8 बाह्मणैश्चैव 8 न्यवमत्तु-
सुख तदा ~ (गतप दाप् 70 एणा ०3 05 155,
73 156 , षा 3 4 धिषा 157, 7 23 144, 50 159
18
125 0८ 110९8 {-3 - (7; 1) 1 तश्रापि (10 विख्यानो );
20 पयन् (107 महान) -- (7 2) णा ८ (एध)
0 8 705६6०१ 21 ० 1108 2, {1768 3 -‡ &7त ४06
ए107 ४9] ०175 5 ८५ "वट (०८ “मुन } ~ {7 8)
22 + मुवनानि (0 तु वनानि} - {1.9} 5 गष्र (0
विच्वर) - (7 10) 21 6 श्चैव (1० श्वापि)
-- (1, 11} 81 निपत्तद्, 5: न्यपतन् - (7, 15) 82
गुद्यलदा ; ५ गुदा मयात् 281 मुचन तेन मीमेन महयावल्परा-
केना. - {7 186} 21 3 "स्तदा (10 स्तथा) -- (7, 18)
2 “येष्ठो; 72 “व्याघ्र (० "न्याघ्रो) 5 'चरानुग (1०
{ 4 0९0
स प्रविष्टो महारण्ये नादान्नदति चाद्धुतान्। [20]
भ्रासयन्मवमूतानि महामस्वपराक्रमः 1
वतो मीमस्य दब्देन मीत सर्प गुदादायाः 1
अरि क्रान्वास्नु वेगेन जगामायुदव- धान" 1
चतोऽमरवरभ्रस्यो भीमसेनो महावलः 1
[ एिनष्ट्०य | वाऽ 56० 18 {0प्त् 10 15 10
2तता्नठए ६ पध्ौ6 2१88 760/0०6त 07 % 595 = ¶76€
६0०९6 [15६ 1185 2880 प्ण९८६६ते ध८्न्मतापटार 1
19
+ 71 3105 ६{६€ः 8 1¶7 14 ए (© 1188 1-20 }
1085 267; 9 [पप 18 (५ 73588६8 1० 32 एनण०्प)
सर्पे ठचाच।
धर्मं सर्द प्रशसन्ति देवा घड्मैयस्तथा ।
चस्माप्समामतो धर्म कथयस्व ममानच 1
युधिष्ठिर उवाच ।
सत्य दम्प" शौ च सतोपो ही क्षमार्जवम् 1
श्वान व्रामो दया ध्यानमेष धर्म" सनातन ।
सर्पं उवाच ।
#ि म्ये प्रोच्यते राजन्को दम" सप्रकीिति"1 {51
तपसो लक्षणं $ स्याक्कि तच्छौचमुदाहृतम् ।
युधिष्ठिर उवाच ।
सत्य मूतष्ित प्रोक्त मनसो दमनं दम-1
तप" स्वधर्मवसित्व हौ च सकरव्जनम् ।
सर्पं उवाच ¦
सणोप क पर" प्रो्छकाचदह्ी परिकीर्विता।
शचसेपम ) -- (7, 19} 253 “मपि (10 "मभि-) -- (, 20)
103 प्रविश्य (01 "छो ) ~ (7, 22) 2५ नादेन (10 शब्देन),
४० स्वां ([कतमर्पा) 281 मता मर्वोरगादय (1०८ {79
096710८ 081} ~ {7 28) ए1 सतिक्रानस्य $ 2: 3 {0
771 ०5 725 “क्रानस्तु, ८५ 'क्रानेन 001 03 74 6 "सन
(०) 81 3मतै (510 दानै ४8 00९८) (7, ९4}
253 नर” (107 ऽमर् )
19
ए, पप्160 0 11968 {-20, 15 1670 प? {0 ४08४6 1106
11 7दतइ नहुष (0 सप ) 19 ४1115 0९६88४६5 - (1, 2)
+ नराधिप {0८ ममान) - 123 ० 10९5 4-19
-- (7, 5) 71 क श्रम (ष्कोदम) - (1, 6) ए+
तपश्च एक पर प्रोक्त, 201 दया चका परा प्रोक्ता ({०८ 16 एण्य
४1६) 71 च्यानम् (० श्ीचम्) ह+ इहोच्यमे (१०१ उदा-
दनम्) ~ 11 फण 110९8 9-10 111 ॥16 एटव्ल्वफह पत्
194 [ 1065 |
6.17५001> 1 ]
क्षमा च फा परा प्रोक्ता फ चार्जवसुक्रादवम्। {10}
युधिष्ठिर उवाच ।
सतोतो पिमत्यागो एीरफार्यनियननम्।
दामा प्ुद्रमदिल्णुयमाय ममदित्तता।
मप उपाय ।
फा परोष्यो राजन्फ' एमश्च प्रीरि ।
दयाचका परापरो प्रि च \पानमुदगम् ।
युधि उपाप्।
शान सर्वा्भसयोध दमध्रित्तप्रशानतता! {10}
दया भूतघ्तिधिरर ध्यान निर्विप्रय मन 1
मर्ष उधाप।
य शुष्य सुक स्यापिरनन्णवः।
फीटथाश्च स्मत साधुरताधुः एौल्त स्मन, ।
युपिछठिर ठयाप।
फोघम्तु युय शराद्ु्नेभिो ध्यायिरनस्पर- ।
सर्वमूतदिस साधुध्माधुपि्दय स्यूत ।
सप उयाघ।
पो मोः प्रोघ्यने रारन्द्र मानः प्रीरि 1
दिमाल्म्यश्य तिन्नेव फश्च एोक दटोप्यते।
युर दवाच)
मो धर्मविमूदर मानसयाः्मामिमानिना ।
धमनिप्फियकारस्ब ए्रोपस्ग्यक्तानरुष्यपे ।
सर्प उयाय।
न्ये मुनिभि परो मि वर्दयंमुद्रादयनम्। [:)
ग्रान च फिपर प्रोषि रदानमिष्तोष्यते।
युधिष्टिर उग्राच।
म्यधर्मे म्धिरता स्यरय धयमिन्ियनिग्रहः।
खान ममोमरस्यागो दान दयमयदक्षिणा।
सप उयाच।
क प्तः पुगाम्लेय कश्च भूर््यो जनेश्वर ।
समारत कश्ाम्व एकताप" फं परम्नथा। {301
{20}
{011०५10६ 7५ -- (1, 10) 3 यदा {1० परा) -- 71
071 11108 14-11 एवा #16 [िढलल्ताए 0णते नका
1५ ~ (1, 18) 7) कं मापु प्रोच्यते राजसा कषर्
रमया -- (7 19) 70 कामश्च, 19 कोप म (10; फरोषरतु)
-- (1, 21) [3 एलु कि 100 211 एज कष्यते (0
प्रोच्यते), धात् प्रफौलयौ (10८ "पित ) ~ (1, 2) ५ + दि
मूटढषमत्त (10) धमपि ) 13 स्वात्मानिमानना » १५ स्वात्मा
वमानिता -- (7, 24) गधो 7ापत्वमिप्ोच्यमे (10 (110 1०४1९
० [पा) ~ (1, 26) [४ क्रपिनि (10 मुनिभि)
~ (~ 26) ए भुदान (1० "मिप्तेव्यते) ~ (7, 27)
72» म्वधमाम्यिरना 1 म्पवम् (07 धम्) ~ (1, 29) 71
नर" (10 जने") -- (1, 40) ह, कथ स्याषू (1० कश्चास्य)
महामते
शुचि टाप ॥
भरमाणा प्र्द्रिनो पयो मारसिष्ते मूर दध्यन्)
यनम सनरद्पुषठ हक्ापो मण्य परर
सै उवोष)
भोऽदृ्ार दनि प्रोच- क प्निष्मो ननन्द)
षम्पमूया य का प्रोता पि नदुन्यगुष्यत ।
मुदि खयाय।
मोदशानिमद्ते दम्भो चरप्यमोपय । {2४}
धर्मद्रपो छमूवा च प्युन्य पण्टूययम् 1
भेद टपा ।
ध्मयाप्न पोपध्व परम्यगवितप्तिः।
तेप निह्यतिगोपित्याच्य मु स्यातम् मूच ।
युपिखिक दषाष।
सगु भावया मर्त स्त्र भाय नथैदप।
यद्मिद्यशुप निद्यरव्यतय सत्री श्रुषम्। {10}
यदा भर्ता च भार्या च परम्वरयदानुमी ।
सतु परमायिफ़ामानां श्रपागामपि मणम 1
स ठमाभ।
सन्या पुरन पृक्त म्दप्यावेन् भुम न।
पर्य्य पन भयनि प्रपृद्तदिनिश्ववम्।
गृष्टि रपरा)
त जानि कु साग नम्वाप्यावः सुनन न) {3६}
प्टाणानि द्िजग्यन्य गृशमश गु कारणम् ।
भरं मुनयम्तात ति्यरवोतिषपमाधिता 1
प्वधर्माखाग्निरना प्रद्यनोष्मिनो गणा ।
यटा स्मिधीतन परग्यय भूरा्न-।
मेताध्रील भूनमेने यो ्ूत्तगनुनिष्ठनि। {2}
कप्रारम्य यथा तोप रनौ च सथा पथः ।
„ दुष्ट स्यार्म्यागदोवेग पतालीने छमा भुतम्।
पूर यतन श्य सयाद्धित्तपममणियमयानिय।
सश्चीणो वि्तन क्षीगो शृषतन्तु षतो न 1
--~-~-------~ ~~~ ~+
- (1, 32) 89 जन्मन् (पर्) - (1, 22) एष्य
{0८ पिद) - (1 35) 3 ग्ने [1 मेद)
~ (7 १6) 7 [अिम्प्मा (1० वगा) ~~ {, 05) 1:
01 निलया, 7 न्य (10) एभ्पप ({म्फतु)
2 गमो ([ग मगन) - (ज 40} एम परस्पर म समुर
व्रिवगरत्र (८) पता 7 वरिगरोप्र उनसे { {णि १९ 10516
प्ण 1) ~ {1 39) 1५9 तपा {(0लमदा) 1 +
सगत (ए) (ग मगम ) - (7, 14} 1 ५ सुनिधिपि
(10 पिगिश्चयम्) -- (५ 4) ४9 स्वाष्यापा म (क पकम)
~ (7 46) 01 "मतद , 0: मेवम्द (क शमेप शु) -- (प, 49)
0) भयदा (णप्न्ना) ~ (1. 50} छा खषनम् {कमो
पृततम्) 29 "तीयति (1०? तिष्ठति) ~ 74 ना) 11069 561-02.
[ 10५6 |
आरण्यक
क्च कुननोपदिष्टेन विपुटेन दुगा त्रन । {58}
छमयः न जायन्ते कुसुमेषु मुगन्पु 1
तम्नद्िद्धि मद्रागाज बून व्रद्यगरक्षणम 1
चतुर्वदोऽपि दुत्त शरद्रार्पापनर रश्रुन 1
योऽश्निहोग्रपते दान्त मतोयनियत शुचि 1
तपःम्बाध्यायद्रीख्श त देवा घाद्यण विदुः! [60]
सरदो धीर" स्वसद्धवरिव्रसिन 1
मवमूतरहिवो मतरस देवा ग्ाद्धग विदुः ।
येन केनिदराच्टश्नो येन केनचिदानित ।
यत्रह्चनद्ापी चत देवा वाष्यग विदु" 1
योऽररिव गणाद्धीनो सन्मानान्मरणादिव । [68]
कुणपादिव च श्जीम्ख देवा द्ाह्मण विट 1
20
^ {(€ 3 1786 29, ए 4 105
सर्पं उत्राच।
उक्तास स्रद्ाम्नाव प्र्ना प्रक्तत्रिदे। वर।
ददानीमरेष मुख्वामि नर वे वृकोदरम्
त्र्पायन उवाच ।
नष्टुपेण तततो सुक्त भीममाद्छिष्य सोदगम् 1
युधिष्टिरोऽपि घर्माग्मा नहु ्रतयपूजयत् ।
नहुषोऽपि सुने शापाद्िुक्छ प्रीतमानम । [5]
दिस्यरूधधर श्रीमान्प्त्युवाच युधिष्ठिरम् 1
समास्य साधुभि पुण्यमिति वैवैद्रिकी थुति ।
स्व्रान्पदय सुच्तोऽह स्वया समाप्य साधुना ।
घर्म कर नराः एूग्वा रभन्ते सगघुतानिष् 1
धर्मेण कः कृनो धर्मो येन रच्धो मवान्सुन- । {10}
न केवल प्रजा धन्या यामां राजघ्नपो अवान् ।
धर्मोऽपि धन्यो चर्म यस्व पुप्रस्प्रमीदश- ।
चटा श्रुताश्च ब््वो नृपा धरमपरायण। 1
नश्ुतोनवचष्टोमे धर्मन्नस्वारशो नृप।
युधिष्ठिरं उवाच ।
सभाग्योऽ5 महाभाग यस्य तुष्टो भवान्युगै- 1 [151]
नानभाग्यस्य तुष्यन्ति देवकल्पा मवाद्शा ।
- (1, 52} ए 7 यया (०7 तया) - {1 58) ए
मर्षय (० रस्य न्यदू) ४ “नायाति (10 “मेति च)
-- (1, 54) + {7275} वित्तन 7० वृत्तत॒ ~ (7, 55)
ह विधिष्टन (10 [उपदिष्टेन ) - (7, 58} 71 3 चातुरवेदो
{ ^7एल)0र १
दिप कौत नान मम पािवरमत्तम।
न पष्टरामि सौदारदरापवामद नान्यसूश्या।
सर्यदयास््ार्यनस्य्ल श्रलोक्येश्वरपूतिगम्।
क्यस्वानाप्िटान्मोहः प्राङ्न पुरप्र यथा। [20]
नहु ठवाच।
शरुनदीराद्विभिदुक्त धार्मिक तपनि निवन् ।
सुप्राज्नमपि दौननेय छदिर्मोदियने नरम् ।
हीनाभिजनदत्तोऽपिन म सनानि कश्चन)
यम्य चत्तमि राजेन्द्र करोगिन मदः पटम् ।
ययाप्नौ श्रुवसुष्रमनिदे चलन यथा। {2:८1
यथा दा्िनि प्रीत वयश्र्यश्चुगो मदः
एेश्चयनिमिर चक्षुर्न तन्पद्यति निर्मलम् 1
पश्चाद्िमटमा याति विनिपाताञ्चना्यितम्।
चर्तमान सुमे भ्वर्ग नरैनीनि मतिर्मम ।
मोऽघ्मेश्वधमोहेन यदाधिषटो युधिष्टिर 1 {301
पनित" प्रनिमदुद्धः पप्र योधयामि वः)
रोक्द्वयष्टिन षतु ज्ातुकोतान पण्दिने-।
न्छियानुविधान्वे मुनयोऽपि न पण्डिनाः।
नम्माद्धो श््यसयेष्ट कनेम्य ते नराधिप
गुद मेसन्प्र्टाग्राो फथित्तते मयाग्िरम्! (31
दिजाश्च नावमन्तम्यास््रनोश्येश्वरपूजिना 1
देववन्पूजनी याश्च दानमानार्यनाद्विभि 1
थ कृतः सर्यमक्षोऽन्निखयश्च महोदधि" 1
क्षयी चापादिवश्चन्द् चो न नक्षयेखकोप्य तान 1
ल्नोकानन्यन्दनयु्ये खोकपार्टाश्च फोपिता-। [40]
देषान्कृयुरदेवांश्च कः क्षुण्वस्तान्मद्तुयात् ।
यानुपाश्रित्य निष्टनिन खोता देवाश्च सवेदा ।
यक्ष यैव धन येपां को रहिम्यात्ता्जिजीषिपु 1
प्रणीतश्चाप्रणीतश्च यथा्निःवम महत ।
ण्व व्रिद्रानविदश्च ब्राह्यणो सवन परम्। 45)
21
3 ए3-५ 12८ 07 73 ( {1९ 1०5४ क्म [प्प ६९६11005
1-36 ०9९ 0 कणु] ग 5९८ 7 ) ज ८७83 115 {1९ ०]
-- (7, 11) 3 धमा (० पन्या) प्रातं यर्स्या धमां (107
ग्रान राजन्) - (7, 13} ह बदुलनो (० बद्वा) ~~ एग
17-20, ए हण)<! मवश्त्वात्स्य मोह आवियर्वयवानिनां
(० 1176 19-20) 1 एवनद्ुतक्मातमिति मे मन्यो नरान्
-- (7, 59) ६५ "निरत (० *निवत ) - ह 93 ० । ~ (7, 21) ए भूति (10 यन ) ~ (7, 22) 83 जच्छरग्मू
11०९5 65-64 -- (7, 65) 7; शने (10 मन्नानान् ) (0 यौनेय }) - ए» ठत) 1१०९० 23-23 ~ (1, 30} ६
20 "मदिगान् (0 “मदिनि) ००१ मार्पीरृतलोन {107 16
(7 1) ए सवनम् (9 “छम्) -- (7, 8) ह» माठर | ०56०-1 81()} -- (1 31} ६9 "दुद स्न् (० ^म्डुर ),
(० मौ") - (1, ¶) ५ स्ववती (प वै वैरिकी) त त्वां तुं मबोधयानम्यष (107 11९ 256 11211)
[ 1067
|
^+ [लात ¶ |
98०0 पधि पत 190 एज 701 8 ४ (ताह ) पड 1६
21067 व} 206 (+ 71 3 7०पता६ 80५1078 1-36
2/९" 8601071 168)
५
वैपायन उवाच ।
मार्कण्डेयश्रपयो ब्राह्मणा युधिष्ठिरश्च पयेष्रष्छन् । चटपि" केन
दीर्घायुरासीद्क' ॥9 माकैण्डेयस्त तान्सर्वानुवाच \ मष्टातपा
दीर्घायुश्च बको राजिं । नाग्र कार्या विचारणा ॥२॥
एतन्तृषवा तु कौन्तेयो श्ातृमि सह भारत 1
मार्कण्डेय पयैष्च्द्ध राजो युधिष्ठिर" ॥ २
वकदाटभ्यौ महार्मानी श्रूयेते चिरजी विनी ।
सखायीौ देवराजस्य तावृषी लोकसमतौ ॥ ४
पतदिष्छामि अगवन्यकदाक्रषमागमम् ।
सुखटु"खममायुक्त तत्वेन कथयस्व मे ॥ ५
मारकण्देय उचाच ।
दत्ते देवासुरे राजन्सम्रामे रोमहर्षणे )
व्रयाणामपि रोकानामिन्द्रो खोकाधिपोऽभवत् ॥ ६
महाभारते
सम्यग्वषैति पञ्चन्य' सस्यसपद उत्तमा 1
निरामया सुधर्भिष्टा प्रजा धमपरायणा" ॥ 9
खदितश्च जन" मर्य" स्वधर्मेषु ष्यचम्थित ।
ता प्रजा सुदिवा" स्वी श्ट यरुनिपूदन' ॥ ८
ततस्तु मुदितो राजन्दैवराज' व्रातक्रतु 1
पेराव्रत समाम्थाय ता' पषटयन्युदिता' प्रजा" ॥ ९
जआध्र्मांथ पिचिर्राश्च नदीश्च चिचिधाः शुभा ।
नगराणि सद्द्धानि येटाञ्जनपदांस्तथा ॥ १०
प्रजापारनदक्षांश्च नरेन्दान्धर्मचारिणः।
उदपान प्रपा वापी तदागानि मररमि च| ११
नानावतसमाचारे" सेवितानि द्विजोत्तै" 1
ततोऽवतीर्य रम्यायां पृथ्व्यां राजस्यातक्रतु" ॥ ४२
त्र रम्ये विवे देवो वहुशक्षममाकरुे )
पूर्वस्यां दिश्नि रम्याय ससुदराम्याकतो येप ॥ १३
तच्राश्रमपद् रभ्य सगद्िजनिपेचितम् ।
तव्राश्रमपदे रम्ये यक पयति देवराद ॥ १४
वकस्तु रषटरा देवेन्द्र हद प्रीतमनाभवत् ।
1
1 23 क्रि (10 कपयो) 74 01 300 ब्राफ्षणा, "त्
1010 पाडपराश्च (1० युपिषिरश्च ) - + 2821-4 709 71 3
विर (107 वेन) 75 मस्ति कथि ्चिरजात एति (10 कपि -- "दक )
2 1५ ० सर्वान् ६4 7५ 7, प्रत्युवाच ({0 उवाच )
21 किन भूते मवत्ता श्ट कालांतरे फचित् (107 माकण्ठेयस्तु
नान्मवांनुवाच् ) -- 1१५ 79 4 00 महातपा 2५ सुमदातपा
(10 म्य") ५ 7» राजन्, 12० राजनृपि (0 राजर्षिं )
~ 70 01" कार्यां
3 ४०८} (६५ 01 3 पमेरानो युधिष्ठिर । मार्क॑डेय म्टाभाग
पराप्तवालममापन
4 ०४) ए "दकरी (0 "दाद्भ्यौ)
~ 01 4, [+ 71 3 878
सूयते दि मदामाग यको दारम्यो महातपा ।
प्रिय सखा च शक्रस्य चिरजीवी च सत्तम 1
{ (7, ‰) 71 प्षमत्त (10 सत्तम ) 1
5 2) [५ 71 3 दद्र (0 शरक) ~ † ) [+ 70671 3
कथित त्वया ({07 कथयस्व मे)
6 34-+ 76 101 {+ 6 &3 गा 6०-8
7 °) एए» पर्जन्ये -- °} {+ “स॑पदनुत्तमा
8 ०) 0 समुनिताश्च जना सर्वे, ४० व्यवस्थिता ~ ^)
79 ताद्क्नवां , 7; दृष्ट्वा सवाँ (0 ्ष्णः ) [9 गकि" , [+
11 3 प्रः (101 वृ")
9 7079, 1९५ 71 3 प्रो
अतीव युनिनो राजन्नेवराज दातकरतु 1
709 7, भूयते
[ 1068
एरावतमथारुण शेत गजवरोचमम् ।
खोक समानमाम्याय दद्द मुदिता प्रजा ॥
10 ^) ए+ आश्रमाश्च मद्दापुण्यान् ; ८ नाधमान्युविचिप्रा्ष
7) 3 आश्रमाणि च पुण्यानि -- ४) 1५५ 2) 3 नदीदीन(1)।
छानूम)प्तराति च -- ५) ए+ 7, 9 नाना- (1० सेयन्)
01 3 "पद्रानि च (० “पद्ंस्तथा)
11 ८) ५ 0८701 + उदपान (० "पान) + 7} 3
कूष ({ण्वापी) -- ०) ४५ 71 + -तदागाराममङ्कुल ~~ 4119
11, {+ 701 3 178
नानाजनपटाकीर्णं ्रफनारिनिपोषितम् ।
यप्रोत्पववतीं >वीं सागराम्बरमेखटाम् ।
12 ५) 11 00 श्ल" (10 "नत ) -- ४) 47०71 3
सेवितां दिजमन्तयै -- {2 18 0110. 12०४ 121, ४067 14
तद्रावतीयं मगवान्शक्रो दितिजसटदन 1
{ 8९९ एशृ०क्त १0९8 छ 8001107) 16 ]
~ + 01 09 1१०५, 3 7५१त8 16 (1607 14
18 °) 4 7 3 अय ([तव्र) 73 शरुमे (10).
-- ^) एए+ 01 3 िध्यस्य} 06 पुण्याया (10 रम्यार्या) -- *)
ह+ 71 3 समुद्रमभितोमवत्
14 ०) {4 1 3 “पर्षि” (01 "दिजः ) ~ ९४) 47) 4
ददर्शं शक्र मद्रकस्य च म्टात्मन -- ^।४०। ।4, 729 7०18
19५ -- 721 18 ९८07 तच्रावतीर्यं ०४० (800 10९४० ) 7,
६४०४ 12०४ ( 614118}0086त )
परविवेश मदटापुण्य तपोवनमनुत्तमम् 1
10 + ० 18 -- ०) 01 9 ववा स्ुरपि रेव पूजयामास
सत्तम -- 4) 01 3 ग 15 0 पायेनासनदनिन
]
च
अआरण्यकपवं
पाद्यासनार्वदरानेन फलमूटरथार्थयन् ॥ १
सुग्मोपविष्छो चरदस्ननस्तु वटसूद्रन 1
तच प्रश्न वक्त देवर उवाच च्रिदक्नेश्चर ॥ १३
द्रात वर्षमदस््राणि सुने जातस्य तेऽनघ 1
समार ग्राहि मम ब्र्यन्कि दुख चिरजीविनाम् ॥ १७
यक उवाच ।
शग्रियै" स्ट सवाम प्रियेश्वापि विनाभवः 1
अमद्धि' संप्रयोगश्च चहुःख चिरजीविनाम् ॥। १८
पुत्रदारविनाद्रोऽतर ्वातीना सुद्ट्दामपि ।
परेप्वायत्तता कृच्छर पि नु दु"खनर तत ॥ १९
नान्यहुःखतर किचिद्धोकेषु प्रचिभाति मे।
सर्रिहीनः घुस परै सपरिभूयते ॥ २०
जकुन्ाना कुन्दे साव कुलीनाना कर क्षयम् 1
सयोग धिप्रयोग च पञ्यन्ति चिरजीचिन ॥ २१
सपि प्रदयक्षमेत्रतत्तव देव शतक्रतो ।
कन्यानां सग्धद्धाना कथ कुट पिपर्यय ॥ >२
देवदानवगन्धव॑ मनुष्योरगराक्षमाः ।
प्रामुवन्ति विपर्यास क्रिनु ट-ख्रवर तत्र ॥ न्दे
छने जानाश्च छिद्यन्ते दौप्कुरेयवयानुगा ।
{ ^ एएलातार्
आ्यटरिद्रावमना' # चु दुःखतर तत 1
रोके वधर््यमेतनत शक्यते वहुतिखरम् ॥ २४
हीनत्तानाश्च ददयन्ते छ्िस्यन्ते प्राज्तकोषिदाः ।
वहदुःखपरिष्धेश मानुघ्यमिह रद्यते ॥ रेप
इन्द्र उवाच।
पुनरेव महाभाग देवर्थिंगणसेविव ।
समाग्याहि मम बद्यन्कि सुग्ब चिरजीषिनाम् । २६
चक उराच ।
अष्टमे द्वाददो वापि शाक य" पचते गृहे ।
ऊमिन्नाण्यनपाधिल तरै सुखतर तत. ॥ २७
यत्राहानि न गण्यन्ते ननमाटु्महादानम् 1
शपि ग्राक पचानस्य सुख वै मघवन्यृे ॥ २८
असित म्बेन वीर्येण नान्यपाश्रित्य कचन ।
फर्य्राकमपि श्रेयो मोक्तु दयकूपण गृहे ॥ २९
परस्य तु गृहे भोक्तुः परिभूतस्य निष्यदा 1
सुखष्टमपि न श्रेयो विकल्पोऽमत सताम् ॥ ३०
छवस्छीरार्पो यस्तु पराच मो्तुमिच्छति ।
धिगस्तु तस्य तदुक्त कृपणस्य दुरा मन ॥ ३१
यो दच्रातिधि भूतेभ्य पितृम्यश्च द्विजोत्तम ।
({०८ ९)
16 ४} ह+ नच्रायनीर्यं मगवान्टक्रो 7न्यनिषूदन (६९6 19-
8671190 8))0०९€ प्एतलाः 5९01010 19} 201 3 दद्र करनिपूटन
{{०८ १} -- <} ५ 1८ त्रिरिवेश्वः ए५ 01 3 कथाप्रश्च
नक टाद्न्युवाच इूगनलन
7 °) 83 ५ दन (प्न) 4 701 3 "मदस्नरार्णा
(0 "नद्नानि) -- °) ६4 7) 3 वेवः (10 ऽनघ) -- ९)
५ 01 2 आद्यादि ् (० ममाद्याददि)
18 3 22-+ 26 03 4 € © 0) 18
19 °?) {+ 01 3 पु्रनाद्या( 0: शोको )थनायश्च, धत तथा
(10 मपि) -- ८) ह+ 01 3 चैव ([०पक्द्ट) 4 2८
71 3रकिनुद्टु गमत (८ दुग्यनन ) प॒र
20 ४) ह+ 22 3 ल्पेभिन् (0 ङोकेषु) -- °) ए+
1 त्य परै (पप्र म-)
2 “) ५ 0 2 बुनन, 703 कुलीनत्वं - °} ह+
7013 कुराना च कुटक्रिया -- ९) ६५ 71-3 सयोगान्विप्रयरोगाश्च
‰% %८ } {ए+ 71-5 भसरुगणा ({0" त्रककुराना ), ९०त ऊापिन
दाटप्रयय (10८4)
2 +“? } ह+ 1-3 *गधवा किनसेरगमानुषा - ०) 73
्िच्िद् ((गःङिनु) ए५दुम्वनत प्र
%4 °} ह+ 013 टृप्यने ({०ए छिदयने ) - ४) &« ए3-+
723 3 दीच्छुन्यर् (छप शेय ) -- ^) 4 71-8 “श्ाक्रति
(०८ "मना }) -- °) 7८ चिद् ((०८कि तु) ६५ ^मत
पट् (0 "तर तन } - °) 728 ऽये धमम् ( (07 पैधम्यम् )
4 7013 वद्नर्थमव लोके - 1) ५ [ऽ]घुरचटन , 113
शचरूमूटन (10? वहुवि्वरन्)
% °} 06 दृष्यते (0 दृग्यन्ने) + (नह) 9 8
अपि प्रत्यक्ष वद्वो, ह+ (पष्ट १९८ 7 }) 11 द्धित्यमानाश्च
वहवो -- ४) 70० कृष्यते (० द्धिख्यने) -- <) ६५ 18
महा-, 71 3 महद् (10 बहु-)
26 ०) एए+ 0 1-3 मप्तर्थि- (० द्ेवर्पि-) हज 20 मेतरित ,
+ मनिम, 282 -मेविते , 283 12० -ननिषी , 71 -ननिम , 1
-मनिमा {{0प -मेवित) -- <) {+ 01-3 आग्न्याटित्व ए
11 मदा, 09 8 (फट 5 77) नष्द् (प मम) -- °)
01 दु ({0प चुत)
%7 °) ६4 013 जष्टन्यां वा नवन्यावा (73 प्प ९९८ 7४
मे नवमे वापि) - ८) ए+य द्राक (फ पण् ), 23 4
2९ शाक यत्» 01-3 य पाक
% “) ५५ नान्य(गणणाष् 5९८ 7 नाम्य )टिनानि गण्यने
71 6 त्नानि नाम्य ग, 23 नाम्य दरैन्यानि ग - °) 71
सैवमाहुर् , 9 नैव दानि - ०) ६५ 713 सखे गृहे परम छख
9 ४) &4 {८ 01-3 अन( + अप्य- , 06 अप्यु- , 71 न्य }-
पाञ्चि्य बधिव्रान् ~ <) ह 82-+ ५ 701 ०8 09 फट दाक
मपि, ६4 71 3 फलमूल" -- ०) ह+ 21-8 सता (1 गृहे)
%0 °) ए+ 01-3रि (गतु) ए ए 4 मोक» 8८९।
21-3 युक्त (० नोक्त ) -- ८} + 79 3 विषकल्प मन (73
स्रत ) सर्ता, 12८ चिषक्यो मत मता, 01 विषेण मदश्च मता
3{ ०2) 3 व्छात्पा ह+ 7201-9 श्वा लाल्प्यमान श्वयो
{ 1069 |
^176"01> 7 |
शिषटान्यन्नानि यो सुकते किं चै सुग्यतर ततः ॥ १२
शसो मृषटतर नान्य्पू िचिष्छतफ़तो ।
दरथरा यस््यतिथिभ्यो वै भुदरक्त तेनैव निष्यद्य' ॥ ३६
यासो छ्न्धक्त पिण्ठानक्ष।नि सतत द्विज ।
ताश्रतां मोसष्टस्नाणां फ प्रापो ति दायकः ॥ ३४
यदेनो यौवनकृत स्सर्वं नह्यते श्ुषम् ।
सदक्षिणस्य भु्छस्य द्विजस्य तु फरे गतम् ।
यद्वारि वारिणा तिच्चत्तद्च येनस्तरते क्षणात् ॥ ३५
मार्कण्डेय उवाच ।
पताश्वान्याश् श्रै घी कथयिष्या कथा छ्युभा ।
यकेन सह दैवेन आप्रच्छय प्रिषिष गत. ॥ ३६
(9 (191),
२
धैपापायन उयार।
तत" पाण्डवाः पुनमष्डेयमूलु । फयथित घाफणमष्ठाभाम्पम् ।
गुकीश्र परस्य तु
89 ४) + 7:-+ देवतातियिग्रलयानां पिवृणां च विेपत
-- ९) {५ ए1~+ िष्टत्रानि च (11 तु) यो युक्ते - ५“) 7!
किं विद्चिष्टतर तत
88 ८) 09 [अमृत (10 भृष्ट) 0» ततः पर प्ख नान्यघ्
-- ४) 1५ 7५ 713 रफिचिद्रस्ि शतक्रसो - ^) ए+ 133
76 7४ 1५ ©8 [न्न (10 पै) 1९५ 1-5 देवतातिधिभृयिभ्यो
(१ "मृलयानां) दत्वा मुक्ते हिय मद्रा (7, पुमान्)
34 ०४) 1४ 800) 34** {4 71 अदत्वा यरतु विप्रभ्यो
भुक्ते सेन सण्वतु (721 च), ०9 61४8 12 -- °) 29
मानव (10" दायक }
86 ९५ 7} ४०४ ३6०५१
98 ०४) 7 0 १6० + यही सं- (णवै षह)
-- °) 1६4 76 1 3 देव्य ({0" देवेन्द्र) ~ ५) + 7
आपृष्ट्वा 139 ययौ (10 गत )
10101110 4व1# 7० 1271 73 192, 7003 ¶9 199,
©+ 194 ~ ^+{४6४ ॥116 (्ननु7101)) 0८ 108 समाप्त च मदाः
भाग्य ~ ^11९८ 1118 8613 , 01 3 16ाप्ते एप पतौ 90
४:
87 + पुन सर्वे 7: पुनेरेय ((0८ पुनर्) ए भप
माकंण्डेयमूनु । फाथित) 700 [08 शुत 16010 राजन्य 24
४108} रजिन्यमष्ाभाग्य ॥त ष्दानीं 76 म्र्मणमाग्यं; 7)
124 09 मदाप्राद्मणमाग्य , 11 माछ्ठाणमादात्म्य ५ 701 3 राज
माषस्य (101 राजन्यमदामाग्र) - ए+ 20 चेदानीं (10
प्लान) ए+ 71 +वद, 89 + शुधरूषाम! 08 शुश्रपयाम +
11 30) इति
38 + 721 30 महदपि ए+ 233 75 70 63 राजन्य
महाभासे
राजन्पमहाभागप्रमिद्रानीं दुध्रा हति ॥देशा
सानुषाच माप्य महर्षि"! धुयठामिदारदं रजन्याम् महा
आम्पमिति 12८ फुरूणामन्यतम' सुएोत्रो नाम राजा महर्धीनि
भिगम्य निषृष्य रथस्यमेव्र राजानमीतीनरं शिजि ददर्णाभि
सुखम् ॥२९॥ दौ समस्य परस्परेण थथाग्रय पूजां प्रयुज्य गुणसाम्येन
परस्परेण पुस्यास्मानौ चि द्रिव्यान्योम्यस्य परथान न दवृतु" ॥९०॥
तत्र नारद प्रादुरासीत् । फिमिदरं भवन्ती परस्परस्य पन्थानमादृष्य
तिष्ठत एति ॥४१॥ तावु यतुरनारिदम् । धैतदगवन् । पूथकर्मर्रहि
भिरत्रिशिष्टस्य पन्था उपदिष्यते समर्थाय वा। भातरं च मणं
परस्परेणोपगती । तष्याधधानतोऽष्युफृष्टमधरोत्तर परिभ्रष्टम् ॥१२॥
नारदस्तरेवयुकः श्छोफप्रपमपटस ॥४३॥
पए फोरम्य ववे सुदु" फरो च क्व ।
सापुधाह्ाधपरे साघु" साघवे नामुयास्कथम् [४
कृत प्रातगुण फर्या्नाति देषेषु निर्णय ।
तीगर साघुशीले भव्रसो चै महीपति ॥ ४५
ए 701 3 राज (0) राजन्यानां) 73 -माष्टात्म्यम् (10 मदा
भाग्यम्) 1471 307) श्वि
39 ५71 प सना ({०प् राजा) ६ ८४ 7 3 मर्धम्
1 उपगम्य ({0ः अभि) {+ 76 79 3 निपृत्तो (19
निगृत्य) 41४0८ निषृत्य, 1६५ > 76 19 108 स्यग्य परथि
13, 99 ओशीनरि
40 2 071 (#115 05६) परस्परेण, [९५ 71 3 कवत् गि
16 परस्परं 1१४0 यथा [५ 01 3 पुण्यमाम्थ परस्पर (10
गुण" परस्परेण) 23 0) (116 कण्वमत्) पररपरेण +
72; » तुत्यमात्मनोर् (01 0" तुर्यम्) 1) नान्योन्यं पथान
ददतु (10" [ग]न्यो* -- ददतु )
41 416 तत्र, + 01 3 प तयौरभिप्राय विदित्वा मद्
र्र्, ५0 6 प्रादुरासीत् ४116\ 15 सउवाचब ~ ए»
7) ॐ परस्पर ({0 "स्परस्य )
42 6 7! नारद (9 "दम्) ~ 1; चैनद् 0, वै त्द्
(107 नैतद्) 1\4 भवते ; 11 भयता , 2५ भवति ({ज भगवन्)
-- 9 फ आवयोरपि यात्विति पू्वपमेक््रादिभिर्, + 23 कय
यित्तष्य सर्वेया धमेप्रवाद्विभिर् $ ० पूरवभरमप्रचोदिभिर् 7४ न फथापि-
तम्य सरवेदा धर्मवारिभिर् (1०1 पूरवैकरमयर््रादिभिर्) ८ परधानं
(० पन्था) 1470 9०ण स्मर्थायवा 5०110 समर्थाय
पा, ए9 \६
अ्रोधास्नयति क्रोषमसाध साधुना जयेत् 1
[ =(\५7 ) 6 59 58० ]
-- 7ए५ 71 » 19्त तु (10 च), ५० सगनौ (10. सख्यं ) ,
त छा) उपगतो ए» © पुल्छृष्टम् (1० न्यु) 84 71 3
भर्वास्त्विदानीं प्रवी फ आवयोरपयातिति {107 त्वा -- * भषम्)
48 14 71 3 त्र छकान् (1० शरोक्रयम् )
44 7५ 44, {+ 70 $ 8 प्र
[ 1070 1]
१
आरण्यकपरवं
जयेक्कद्यै दानेन सयेनाचृठवादिनम् ।
क्षमया क्ररकर्माणमसाघु माघुना जयेत् 1 ४६
तदुमावेव मवन्वाबुदारौ । य इदानीं मवद्धथामन्यतम सोऽप
पतु । पनद्व निदर्शनम् 1 त्युक्त्वा तूर्णी नारदो वभूव थ्या
एवष्टरुन्वा त कौरम्य चिधि प्रदक्षिण ङृस्वा पन्यान दच्वा चहु
कर्मभि प्रदस्य प्रययौ ॥४८॥ वदेवद्राक्नो महामाग्यमप्यु्छ
वान्नारद' ॥९९॥
060
दधे
मार्कण्डेय उवाच ।
इदमन्यष्टूयताम् । ययातिर्नाहुषो राजा राज्यस्य पौरजनाद्रृत
शामांचकरे 1*०] गुर्वर्थी घाद्यण दपेस्यायवीच् । मो राजन्युर्व्॑थ
मिक्षेय समयादिति ॥५१॥ रासोवाच ! घवीतु मगवान्समय-
मिति ॥५२॥
ग्राह्यण उवाच 1
चिद्रेपणं परम जीवलोके
कुर्याश्चर" पार्थिव याच्यमानः 1
त स्वां शच्छामि क्थतु राज
न्शद्यादरवान्दयित च मेऽद्य ॥ ५३
राजोचाच ।
न चानुकीर्वेये दसरा
अयाच्यमर्थं न ख सद्धणोमि ।
रुर कूराय कारन्यो शदे कौरवो खदु ।
अमाघवे हयनाधुश्च साधवे तत्समो मत्त 1
45 ५ 0) 300 45 - ०) 2० वेदेयु ( {9 देवेषु )
46 ०४) = (ष्टः ) 5 89 58 - *) ए 71 3 दाना-
त्वद्य जयति -- ८) ए+ 1 3 सक्रोधाजयति क्राषमसाघु
साधुना शिवि (806 1756प्०प ६१0९8} ~
4 ह+ 701 > [च्रसौ (० [उ)दासै) - 83 ० श्दानीं
+ 71 9 रिविरुद्रारोय चिवेरह मन्ये कौरन्यो यालिति ({०व
इदानीं ~ "सर्पतु ) -- £+ तत्ममतनिति , 1 3 एनत्सगनम् (107
एतद्र निदर्दनम्) - ए 72 ॐ 07 उक्त्वा, ४५ 260त्
[§]मवच् (1०८ वमूव)
48 ६५ 7" 3 तच्छत्वा कौरव्य (०्प तु) 89 शिवाय »
16 7 चिव , ध४ सविवि (0 दिवि) 3.0५ 7५ 630
कृत्वा + कन्य (0 ज्त्ा) ह+ 21 2 ० वृहुकर्ममि
प्रदस्य 2 ययौ ({07 प्रययौ )
49 + 71 3 तदेष विनयो रषा माग्य (71 महामाग्य) च
कथितमिति ( ए+ "मसि )
(णनृ0णण ह 29-+ 0५ 0४ 533 019 66 प्णजप्म्प
-- वषा] 70 7» 1998 (7003 194}, 0) 215
60 ए+ “जनपरिवून (1० "जनागरून }
[ 477९015 1
भ्ाप्यमर्थं च सश्चुय
ततं चापि स्वा सुसुखी भवामि ॥ प
ददामिते रोद्िणीना सहस्र
प्रियो हि मे वाद्यणो याचमानः 1
नमे मन कुष्यति याचमानि
दत्त न श्रोचामि कदाचिदयम् ॥ ५५
दव्युक्स्वा घाद्यणाय राजा गोसहस्र ददौ । प्राप्ताश्च गवा मषटस्र
माद्यण हति ।'८बा
010०४.
©
सैद्रापायन उवाच।
भूय एव महामाग्य कथ्यतामिव्यप्रवीन्पाण्डव ॥ ५० ॥
अथाचष्ट मार्कण्डेय । महाराज बरपदभेमेटुकनामानौ राजानौ
नीतिमागैरवावसरोपाच्चङृतिनीौ 1*८॥ सेदुको गृपदर्भैस्य यार्यव
उपाद्युनवमम्यजानात् । कुप्यमदेय ब्राद्यणस्य ॥*ग।। मथ त सेदुक
चाष्यण कश्चिद्रेदाध्ययनसपन्च भाद्विप दत्वा गुचैर्थी भक्षितवान्
सश्वखहख् मे मगवान्ददात्विति 1६०1 त सेदुको व्राद्यणमव्रवीत् ।
नाखि समवो गुर्वर्थं दातुभिवि। स सव गच्छ शृपदर्मसकादम् ।
राजा परमधरम्ठ 1 घाष्यण त भिक्षस्व । स ते दास्यति 1 चदयैवटु
पाश्ुबवमिति ॥६१॥ जथ व्ाद्यणो दरेपद मैसकादा गत्वा अश्वसहस्र
मयाचत । स राजा त कडोनाताढयत् । त घ्ाद्यणोऽय्रवीव् 1 क
हस्यनागस मामिति ॥६२॥। एवसुख्वा त शपन्त राजाह । विप्र कि
51 71 3 त गुर्वथीं (6 गुर्व्थी) - ह+ 23 208 मवत
606 गुर्व्य
58 °) ए५ 703 तस्त्वा ({०पत्तत्वां)
कर्थ तु) -- “) ए+ दयितश्च; 1: ^तश्वापि
54 °} 0 71 दव दत्ता (० द्वा) -- °) 7५ न
प्राप्यम् ((०८ अयाच्यम्) - °} 72 दया ({०ः द्वा)
55 २) 1० याच्य" (1०८ याच“)! -- °) 79 29 याच्य-
मने! -- “) 73 ददन् (० दत्त)
(गगण ह+ 01 3 0 ४76 (ननए०प ~ 4 ताः}
70 ४ 194 (7०8 195)
57 ए+ राजमहामाग्य , 7 मदाराजमारय (107 महाभाग्य)
58 ५ 73 पष्प्णडः मार्कण्डेय पणत महाराज 123 राज-
(1०0 राजानौ)
89 0 7 ‡ अम्यजानत् - 41८67 दुष्यम् 3 72 105
मश्वमष्स्न मे मवान् {+ दुप्येष्देच्च (0 कुप्यमदेय )
60 ए रार्वय (० थी)
61 + 701-5 नास्ति मे समवो (०प्नास्तिमभ्वो) ए
101 ३ ब्र्मण्यस् सिद्धयस्वे ({9र माष्यण त सिक्षम्ब )
82 ए + कदया नम्, ऽन क्द्यया ((०८्न कदन)
188 दहिमि (1० सि) ह+ ०८०08 मा ०60¶्6 सि
03 सक्थनु (०
५ (छण
[ 1071 |
आररण्यकप्वं
सेन्द्रा देवाः प्रहरन्त्यस्य चच्नम् ॥ ५८
उक्षाण पक्न्वा सह स्रोदनेन
भस््रा्कपोतादति ते नयन्तु 1
यस्मिन्देदो रममेऽतीव इयेन
तस्र माप्त श्रिवयन्ते वहन्तु ॥ “९
श्येन उवाच ।
नोक्षाणो राजन्परार्थयेय न चान्य
दस्मान्माममधिक वा कूपोवात्।
देयैर्वत्त' सोऽ मभेप मक्ष-
स्तन्मे ददस्व दाङुनानाममावात् ॥ ८०
राजोवाच ।
उक्षाण वेह समनून नयन्तु
ते प्रस्यन्तु पुरुषा ममैव ।
भयाहितस्य दाय ममान्तिकार्खां
प्रदयाश्नायतुस्वद्येनमा हिी ॥<१
यने श्राणाश्नव द्यां कपोत
सौम्यो ह्यय ¢ न जानासि श्येन ।
यया छेद मा कुरुप्वेष्ट सौम्य
नाह कपोतमर्षयिप्ये कथवचित् ॥ ८२
यथा मां प्र साधुवादे" प्रसन्ना"
ग्रणसेदयु' दियय कर्मणा तु ।
यथा क्षयेन प्रियमेव ङ्य
म्रदाधि मा यद्वदेस्तत्कसेमि ॥ ८३
श्येन उवाच 1 उरोदक्षिणादुल्छृत्य स्वपिद्ित तावद्राजन्याव
स्मास कपोतेन समम् तथा तस्माप्साघु प्राचः कपोत । प्रशासेयुश्च
¶9 ०) + पक्त (07 पक्त्वा ) ~ २) 71 अस्मव्- (0८
असाव्) -- <) 71 हि (0 जीव) - “) ६५ 3 ४
वयमस्े {0 द्िवयसे )
80 °} 73 दादद्य प्राये (५ प्रार्थयेय } - 2) + 771
113 07 वा -- °} ^ कुद्यट नामावात्, 72 $ नान्यदाङ्ुना
न्नमावाद् (10 दाक्रुनानाम")
81 °) ह+ 71-3 वै हतम् (10 वेह नम्) -- 2) एते
पचतु पुरुषा ममैव वाचा , 72 ते पुरुषां मभैव वचनाद् , 23 ते पुरुपा
ममैव च - <) 7८५ यादि त्रमाद्राय; 7 यादि त्वस्य दाय,
9 उ यादि तदादाय (0 अयादहितस्य दाय) - ५) 703
प्रापयतु ({०7 प्रत्यान्नायत्) + 71-3्त्व द्येन मा हिंसी पुरू
(7) > सत्पुरुष ) कपौन
82 ८) 1५ 771 0४ जानामि , 73 जदासि - °) 7ए+
703 ? वृथा ([0प यथा)
88 “} 7001 हि (गःमां) 73 8ते (ण्यै) ए+
0703 73 प्रपन्ना - °) 173 (४४ ८०7८) [आच (० ननु)
-- ९) {+ 71 3 105 ते पल यथा - °) 23 3 यावदेत
त्क्रोमि
195 [
[ € 70९ वार
विचय । कृत च प्रिय स्यान्ममति ¶८्घा
जथ म दक्षिणादृरोरनत्य स्वमा स्पेश्चीं तुन याधारयत् । गुरुतर
एव कपोत नावीत् ॥८। पुनरन्यस्ुचक्तं 1 गुख्नर एय
कपोत" ॥८६ाा एव सवर समधिगय शरीर तुलायामायेपयामाम ।
तत्तथापि गुरुतर एत्र कपोत साधीत् ॥८७॥ जयथ राजा स्वयमेय
तुलामाररोह 1 न च व्यरीकमासीदान्न' ॥८८ पएतदरत्तान्त दष्टा
रात इन्युक्स्वा प्रालीयत श्येन" ॥८९॥ थ राजा अर्यवीत् ॥००॥
कपोत विद्यु शिचयस्स्वां कपोत
प्ृच्छामिते धाने को नु श्येन ।
नानीश्वर ईच्य जातु ऊर्या
देत प्रश्न भगवन्मे विचक्ष्व ॥ ९4
कपोत उघाच 1
चैश्वानरोऽदह ज्वरनो धूमकेतु
रथव शयेनो चच्रहस् पाचीपति 1
साघु चातु स्वाग्रपम सीरयेयनी
जिच्वासया स्वत्सकाश प्रपप्नौ ॥ ९२
यामेतां वेवी मम निष्छयाय
प्रादाद्धवानसिनोस्छृलय राजन् ।
एवद्रो रक्ष्म दिव करोमि
हिरण्यवर्ण सुचिर पुण्यगन्धम् ॥ ९२,
एतासा प्रजानां पाखयिता यशसी
सुरर्षीगामथ संमतो श्राम् ।
एतस्मात्पार्श्वासुरुपो जनिष्यति
कपोवरोमेति च तस्य नाम ॥ ९४
फपोतरोमाण- रिविरीद्धिद पुत्र पराप्स्यसि चप । घ्रपसहनन
84 103 [न]स्मात् (0 तस्मात्) 771 जान , 703 माघ
(0 त्रात)
885 273 72507 स
87 103 एव सर्वं माममपिष्य , 73 3 एव सवमाप्मुत्करत्य,
2 8 ररत (० शरीर) - ए ५ 7४ 3 तथा (1{0प तत्तथापि )
89 > 3तात ([0रच्रात) ह+ प्रातीवन, 73 प्रलीयत
91 °) 79 3क्यविदयु (प्विदु) -- °) 73 क (0
को) - ८) 2 » दतीदृद्या (10 ददृश ), ४१०१ णत् (० णत)
9 ^) ए+ साधु 0: धात त्वम् ह+ 03 पय (५
च्रपम) ह+ सौरथाना, एक 9 3 सौरभेयानां ({०
सौरथेय नी)
9३ ०) + दमा (0 एना), ५० नि.करयार्थं (19१ निष्करयाय)
-- ८) 73 $ पदय ({(० रक्ष्म) - °) + 18 00) चण
13 “रूप (0 "वर्ण )
94 ०} ह+ 72 3 चामा (० पनामा) ~ °) 71 सुरप
आणाम् + 0 3 मनवो (णिः मतो) - °) एज 73
जनिष्यते
95 ६५ 71 > शिचिमौद्धिद [५ 3 3 वृष मास्य {0
1075 |
4 [7लण्वार { |
यश्लोदीप्यमान दृष्टि श्रुरण्रप्म स्ौरथानाम् ५०५॥
4/016]711011
६
श्रशापायन उयाच।
भृश ण्व महामाय कथ्यताम् । दत्यव्रवीर्पाण्दश्रो माकण्दे
यम ॥०६॥
तथाच माक्रण्डेय । चष्टकम्य वश्वामित्ररशचमेये सर्र राजान
प्रामच्छन्। प्नानरश्वस्य प्रतर्दनो वसुमनाः प्वियिरीश्रीनर दति ५९०
सन समाक्तयक्नो त्िभि मह रथेन प्राध्ान्। ते च नारदमा
गच्छन्तममिवाचायोहतु भवात्रथमिलयघ्ुवच् ॥०८॥ तास्त येद्युक््वा
रथमाररोह एर
जथ तेषामेक. सुरं नारद मधवीत् । प्रसाद्य भगवन्त किंचि
द्विष्टे प्रटुमिति ॥१०० च्य । इयत्श्रीदपि (१०१
सोऽघवीत् । शावुष्मन्त सर्वगुणन्रमुदि्ता । अथायुष्न्त
स्वर्मस्थान नवतुिर्याडय म्याटकोऽश्रसरेत् ॥१०२॥ सवमष्टकरोऽवत
रेत्। दत्य गरीटपि" ॥१०२॥ $ कारणम् । एन्यषच्दरत् ॥१०४
खयाचष्ट । बष्टकम्य गृहे मया उपिततम्। स मां रथेनानुभ्राव-
हत ॥1०५। जयापत्यमनेकानि गोवषन्नाणि वणो विविक्तानि
॥१०६॥ तमाह मष्रच्छम् । कस्येमा गात इति ॥१०७॥ सोऽप्र्रीत् ।
मया निसा दलेवा ॥१०८॥ तेनैव स्वय छघति कथितेन । एपो
ऽव्रतरत् ॥५०९॥
अथ च्रिभिर्यानन्धरम् । सात्रत कोऽव्रनेरेत् ॥११०॥ धरवर्दून 1
नृप 1 पृपमहनन )
(गगना 4441 210
97 04 8 अथाचष्ट मा
(10) प्राग}
98 (+ 79 8 ते (0 तेच)
1116" श्ागच्छन्तन्
99 {+ ग त्रा 7» 3 तथे्रेत्युक्वा
100 1६+ 122 8 णतो किं (ए+ फणि
[६1098 ?]) (०८ ण्क सुर्य)
102 [+ 71- सवं ण्व (0 मर्व) -- + अथादयुप्मना
1{५ 101-3 गुणविरेपाद् + (219 गणविप्रेष ( {५ सर्मम्यान }) 1६477
यात स्थति, 12 9 यातव्यं (101 यानग्यर स्याच्)
108 {8 छप आम मया (11 108) पण) # कोऽरतरेत्
(17 110)
108 ^1॥67 निष्टा) {4 0 8 1/5 गाव॒
112 14 72४ 8 अत्र (0 नत्र)
119 त नैनुपध्रवटत, 0 जनुवाष्त्
114 75 भिश्चित , 7 [अ]परि भिक्षन (10 सिक्षेन)
118 3 8 पाणिम् (1० पाशम्) (ज 0 8 मन्दरात्
(०५ भद्रदत्).
7 196 (3 198) , 21216
-- 1१५ 21 7 8 जागच्छन्
1५ 0 9 18 व्यपद्यनू
आश्रीनते
महाभारते
दत्ययव्रीरपि" ॥१५१॥ तत्र फर कारणम् ॥११२॥ प्रतदनसापि गे
मयोपिनम् । स सां रथेनायुप्राय्टत ॥११२॥ अयन व्राह्मण भिक्षत।
अश्व मे तनातु भयान ॥14४9॥ निव्रृ्तो दास्यामि । दघ्यववीद्राह्य
णम् {14401 स्वरिमे नीवताम् । इत्यत्राह ॥११६॥ सरि
तमेव ११५७ स धाद्यणदयञयुक्श्वा दक्षिण पाश्रमददत् ॥११८॥
अथान्योऽप्यश्चर्थी चयण वागच्छरत् ॥११९॥ तधैव चैनमुक्टया
वामपारसितस्वदात ॥१२०॥ जथ प्रायात् । पुनरपि चान्योऽव्य
शार्थी वाद्मण सागच्डत् । व्वरितोऽश्र सम भपनद्य यामं धुर्यमदे
दत ॥१२१ अथ ययात । पुनरन्य सागच्छदश्वार्थी ब्राह्म" ॥ तम
व्रशीत् । अतियाते दास्यामि ॥१२२॥ ध्वरिवमेत्र मे दीयताम् ।
दरत््वीद्राद्मण ॥१२३॥ तस दरवाश्च रथधुर गृद्धता स्याहृवम्।
व्र्मगनां स्रत नाम्ति क्रिचिद्धिनि ॥१२४॥ य पप ददाति चासू
यति षतेन प्याहतेन तथावतरेत् ॥१५ा
अथ द्वाभ्यां यातम्यनिति फोऽत्रतेेत् ॥१२९॥ वसुमना शष
तरेव । दव्य तरीध्पि ॥१२७॥ क्रि कारणम् । स्यप्रच्छते ॥१२८
अथाचष्ट नाद । अह परिभ्रमन्व्रसुमनसो गृष्टसुपस्थिनः । स्मम्ि
वचनमातीत्। पुष्परथस्य श्रयोजनेभ तमहटमन्वगच्छम् ! ्बस्ि
चाचितपु ब्राह्मणेषु रयो ब्ह्यणाना दश्रि्त" । त्षमह रथ प्रादासम्
॥१२९॥ अथ राजाधधीत । मगवता गथ प्रश्छ" 1 एप मगवतो
रथ हति ॥१३०॥ अथ कदाचिव्वुनरप्यरहसुपम्थित । पुनरेव च रथ
प्रयोजनमासीत 1१३१) सम्यगयमेध भगवत । लेव राजाप्रव्री
दिति ॥4देरा पुनरेव तृहीय स्वम्तियातरन सममावयम् ॥१२२॥ मथ
120 ६५ नस्य दनी, 7 अदरद्रात्, 129 अम्थदद्रास् (10
अभ्यदाव्)
121 72 0 (2 1") ) 121
“ददव्)
12 ५ पति प्रतिप्रथामि (10 अत्तियानो दास्यामि)
128 {47030 म
124 एज 0: 8 तममे (0 तुरी)
स्यच) धुर (1० रथधुर)
1265 (ए+ यदेष, (08यररण्वं ([0८य्ण्पु)
(107 नेन)
126 1६५ 128 8 00 इति
129 14 01 09 1213 स्वम्निवाचनम् ( {0 "वचनम् )
2४ 8 (5 17 5८ % ४१ 200५6) स हट मान्वगच्छत् (101
तम्टमन्व' ) -- ॥६१ स्वस्तिवाचनेपु (1० "वाचिनेषु) - ६4
सममावय (10 प्राग्रसम् }
180 1 13 3 उथ स (10 जयि)
(107 मगवत्रा ), 8० सवतो (10 भगवन }
131 ए 29 3 पुनश्चरग्तमषटम् (10 पुनरम्य्टम् }
192 14 123 8 तया चैन प्र(-छ प्रा} शनम् (10 मम्यगयम्)
1६4 125 3 00 (16 5८071द ) दति
181 {+ 20 8 जये (0 नयो)
1, 123 पुर्यमदलाव् (10
{£+ 7४ स्वय (1
13 3 [नेन
14 7 3 मगतरन्
[ 1074 ]
आरण्यकपवै
राता व्राह्मगाना दघ्नीयन्मामभिगरक्षयात्वीत् । अथो भगवत्ता
पुष्परयस्य म्बस्तिव्वनानि सुष्टु समात्रिवानि ॥१दधा पेन बरोह
वचनेनावतरेवर् 142९
अर्थैकेन यातर्म्यं स्यान्कोऽवररेत् ॥4२६॥ युनर्नारद लाह ।
चिवरिर्ययाव् । अष्मववरेयम् 11२ अ जत्र करि कारणम् 1 इल्रवीत्
[डा समावह लिचिना पमो नास्मि ॥१३० यतो व्राद्यण" कश्चि
देनमव्रवीव् 1 श्षिवे भष्रा््यस्मीति 142०] नमव्रवरीच््विः। करि
क्छियित्राम्। माक्नापयतु मवानिनि 1९१ अथैनं व्राद्यगोऽयवीत् 1
य ण्य ते पुप्रो चरमो नाम एष प्रमातन्य हनि 1 समेन संस्छुर।
अदन चोपपादरय ! वतोऽ प्रवीक्ष्य हनि 1१] तत" पुत्र प्रमाथ्य
सन्कृन्य विधिना साधि पाघ्यामर्षयिस्वा दिरमा प्रचिगृद्य
माह्यणम्रगयन् एदा अथान्य खगयमाणम्य कशिदाचष्ट । ण्य
तरे ब्राह्मणो नगर प्रत्रिद्य दष्टवि ते गृष्ठ कोागारमाुघागारं
म्प्यगारमश्वकाटं न्ति च च्रे हनि ॥4शा अथ दित्रि्त
स॑वारिङतसुख्वर्णो नगरं भवर घ्राह्यग तमयवीद् 1 विद्धे मग
चश्रष्ठमित्रि 15 गा ब्राह्यणो न ङ्िचियावष्टार । त्रिखरयाद्रघोमुख
श्रायीत् [६ नन प्रामादयद्राद्यगम्. । भगवन्मुज्यतामिनि
षा सुहूर्वदरीशच चिविमद्रवीत् । स्वमेवत्रदद्यानेति 14९५
125 ५ 2४ 3 (प्]परोवनेरेत् (107 [म्र }
139 + 00 (ठप अस्नावद् (17 189) ए7 ६0 अब्रवीत्
(० 140) 1६4 75 अस्नावा-न्वावरू (0 असरावष्ट ), ४० तुल्यो
(० समो)
140 £> ठ: ‡ 726 7० © त शिवि बाक्षतोन्याच्छव्1
सु चैनमनवीव् (० यतो --“ग्रकवाद्) - ए 71-9 यवे
अन्नाध्यंदमिति
141 2 मगवन् ({०८ मवान्}
149 3 यय वा {07 श्रपैन) 7८ ०0०0. अयन -- "अरवीव्
32 12 00 [पान ~ 23 700 01-3 पप (ण्प्यिण्प)
0 पु्री एज 13 वृयटर्मो (८0 इृष्टदर्मो }, 80 एष स्रि
यत्रां ({0प पप प्रमानन्य घ्ति) - ए2 तर मवने (10 तमेन)
ए 7201-3 त चैन म्रापय (0) त्वमेन मच्छर ), &०त पार्या
म्थाप्रय ({0 अन्न चोपपादय) - 70 तेत्र (107 तनो )
142 + 01-3 नया पुत्र मद्धप्य (†ण्टतत पर्रप्रमाथ्य) एज
11-3 सम्फून्य चाविमना ; 0५ सन्दट्रविविपिना + 71-8 0ण
नापयिन्वा 1५ 718 वर्धयिता ({0प अरप) ह+ ष्य, 033
ग्रमृद्य (0 प्रतिः) ६५ 77-3 वदिर्तगपते( ए+ "ति) (07
ब्रा्मममरू" }
144 ५ 01-3 जयास्याचषट सत्री मूगयमायन्य (1०८ मयाम्य -
चष्ट) -- 21 उपण्पुस (्प्यते) 4 7201-3 कोषटागारम्
(णः कोधरा) 5 7० 7५ 6 करोपागारायुधागारांश्च कद्ध ({0
देखा -च करद) 79 ०० {निप यायुधाः ण 60 नगर् (10
148} ए+ 705 यघरामारम् (० म्व्यगारन्) 71 म्च्यनार
कोयमाययुषाग्रार् यत्रायारम् (1०८ जाुधामार स्च्यनारम )
{ 4 एए्णवार
तम्रा ! चया । हति 14 ध्रा दिव्रिख्छयव्राविमना महिता क्पार-
मम्युदधा्यं मोकुच्छत ॥२५० घयास्य ब्ाद्यणो हम्तमगृात् ।
अववीश्चैनम् 1 जिव्रोयोऽवि 1 न ते रिचिदपरिदयाज्यं ब्राह्यगार्ये
1४“ घाद्यगोऽपि व महासाग समानयत् ॥५५गा स दयुदरीक्ष-
माण पुत्रमपश्यदग्रे तिष्टन्व देवकुमारमिव सुण्यगन्घान्विवमलः
छतम् ॥9*२॥ सद च तमर्थं विधाय घ्राद्यगोऽन्वरघीयन 114९
तस्य राजर्पेविधावा तेनैव वेयेण परीक्षार्थमागत इति ॥33५ा
ठस्िन्नन्ठर्िवे मान्या रानानमूत्खु 1 $ ्रप्सुना मचता हवमेवं
जानता कृतसिति 14“
रिचिस्वाच।
सवाहमेतदयदामे ददानि
न च्वार्भष्ेवोनं च मोगनृष्णया 1
पापैरनामेवित एव मारी
इदेवमेवम्मकल करोमि ॥ ५9
सदि" सदाप्यासित तु भ्रदास्व
तस्माद्यदा श्रयते मविर्म।
एतन्महामामग्यवर भिचेत्तु
वम्मादह वेद यथावद्रेतव् ॥ ५८
145 + 03 8 सन्ने भगवन्निति (४ ४7499) )
146 एणः 146, ए+ 71-3 5073 पएवमुक्तो बाह्यो न
किचि्याहरत् । किचिदवाद्युख गा्ीत्
144 ए) 282 7001 73 04 प्रम्नादयद्.$ + 003 28
प्रस्रा्य, 0 प्रत्त ({0प प्रानाद्रयद् )
348 2€1018 मुहूर्ताद्» ह+ 013 105 म 1-3 उनीषय
(© उद्रीष्य ) ~ &{{€ा- अत्रवीत्., ए+ 01-3 108 नादमति-
यरदत्वा मुनज्मि + तत श्िविरन्विपघ् 1 नाति प्राप्तवान् 1 मागत
चाष्ट 1 मगवन्रातिधिदम्यते । व्रतस्तमुवाच ब्राष्यण 1; ४0 288त्
तमेवातिधिर्मूत्वा युवेति (10२ स्वमेवैतदस्नानेति)
160 50" 150, ए 212 508६ यय धिविस्वभैवाविमना
र्ययित्रा तमै(0"" दै }च्छद्तोक्
151 + 7 2 ०0 (फा } धरण एस्ेम" ण ६० माक्ष
{19 159)
155 24 21-8 00 159
156 ५ 21-9 पच्यत्ता (०7 प्रप्ुना )
0 चानीय , 7 ऽ जातीयकं (10 जनता)
6प् °) ६4 700 7201-3 दुलामि (र "नि) -- ००) एज
1701-9 न मूतिमिच्च्छिवयो न खोमात्। चिषे मदा स्तेवित ण्य माग
(7 श्लो मा एय)
158 0 159, &4 7013 ऽप/78
तलवात्मषानमाद्रियते मतिर्मे ।
एनच्छर्मदामाग्य । तम्नाद्रदमवनरेव । श्ितिर्यायादिति 1
[807९ ण्नच् , ए 1०8 तसिघ्नतर्हिने पुत्र प्रादुरामीव्, 8८
७7 अहम् 6{076 अवनरेय |
{+ व्रिजानीयक ,
[ 1075 |
4770614५ 7 ]
01001000)
[ @तछ्छाना | क {116 [90070४6 00] 04 81, ›१२. |
1४ प्क) 1 1 एकह फनपते०त् भ00096 909 1138
कालो) [06 {1118 1पठतालाो = कृणो8ि परश्पि0 १8 100
10061064 10 {10 118 (14 01 9),0‰० (7 10641 ) 1
22
12 7 70 70 1728-6 1118 11/61 ताप 221 (10 &9 +
800 1016४}
युधिष्ठिर उवाच!
भगवस्श्रोत्ुतिच्छमि नामान्यस्य मषाध्मन" ।
त्रिपु रेपु यान्यस्य विष्व्यातानि द्विजोत्तम )
यैशपायन उवाच ।
द्यु. पाण्डपरेयेन महातमा ऋपिसनिधो ।
उवाच भगयांस्तवर माकण्डेयो महातपा ।
मा्ण्डेम उवाच)
आभ्यश्च य स्कन्दश्च दीसकफीपिरनामयः । [५]
मयूरकफेतुर्धममा भूतेदो मिपार्दन ।
कामजिक्तामद फान्त सलययाग्भुयनेश्वर 1
दिष्य प्रीघ्र शुचिक्चण्ठो दीप्तपणी, श्युभानन' ।
अमोघस्यनघो रौद्र प्रियश्चन्दाननस्तथा ।
दीप्तत्क्ति. प्रशान्ताव्मा भद्रएृ्छ्टमोढन । [10]
पष्ठी प्रियश्च धर्म्मा पचित्रो मातृयस्सर ।
कन्यामर्ता तरि भक्तश्च स्बाहेयो रवतीघुत ।
प्रनेता विश्यायश्च नैगमेय सुदुश्चर ।
सुतो लल्ितद्चव चाटफीढनकमिय' ।
खच्यारी व्ठचारी च श्रूर' श्रारवणोद्व. । {16}
चिश्वामित्रप्रियश्चव देवमेनाप्रियस्तथा ।
1010}1)00 -- 411} 10 7 198, 7) 19¶ ( 773
106}, 71 %1¶
22
(7 1) 11 8 (7 प पिर) ५ 10 च (10 [भव्य
~ (7 4) 708 गहागना {भथ 7 "तपा" ४ ६10५0)
~ (7 ?) + काम (107 कान्त) ० सत्या (1०
"वाग्) ~ (1, 8) 7५ ५ चद्रो (1० चण्टो) -- (17, 10)
0 79 तत्र वुवकरुटमाष्न {0 ४110 कण्ठाः 7१)
~ (7 11) 14 स्वात्मा (191 पर्गात्मा) -- (1, 19) #1
"कता, 84 ०५ "हता (1० "सर्ता) - (7, 19) 7, नयो
(नेता), पत् "दुस्तर {10 दुश्चर ) ~ 76 0 (7) )
पि) 10 कररमातह कपिं ० 176 14 प) #0 110 कनः
कणा ज 179 1 -- {7 16) 7० श्ुरवलो भुव (6
मथु) (० श्ररवणोदरव ) ज राबती रलितश्चेव पाल्या
महाभार
1 प्रिय" प्रियकृदेव तु 1
नामान्येतानि दिव्यानि फार्चिकेयस्य य परेतु ।
म्यम फी धन सैव म कमेक्ान्र सायर ।
मार्कण्डेय उवाच 1
सोप्याभि वेयैश्रतपिभिश्च जु {201
प्राफरया गुट नामभिरप्रमेयम् ।
पडठानन प्राक्तिधर सुवीर
नियोध चैतानि कुर्परवीर ।
वरह्मण्यो वरै भ्रष्जो घठामचि्च
प्रठोपायो वर्व्तां परि । [26]
मरदयप्नियो चाद्ाणमघ्रती स्य
घ्द्मश्ो चै ध्राप्ाणानां च नेता ।
स्वाहा स्वधा घ्व परम पचिप्र
मन्यस्तु्तसव प्रथित पथि ।
सपत्सरस्स्वद्तवश्च पद वै {201
मासाधमासावयन दिदाश्च।
ह्य पुतच्कराक्षस्मरपिन्दवक्च्र'
सष्टसयक्प्रोऽनि सष्टसखवराहू" ।
रर खछोकपाए. परम एपिश्च
त्व भायन स्वरैसुरासुराणाम् । [38]
सवमेव सेनाधिपति प्रचण्ड
प्रसु्िुश्चाप्यथ शघ्रुजता ।
सहस्रभूर्सव धरणी स्वमेव
सष्टस्रतुरिश्च सष्ठसख्भुक्च ।
सटस्रदीषैस्यमनन्तरूप [401
महस्तपारपर गुट शक्तिधरी ।
गङ्ग सुषस्त्व स्वमतेन देव
स््रा्टामष्टीकृत्तिकानां तथैव ।
र्रोदधव ~ 910) (ष) ) [0१ 10 न्णनाताः 1911
०1110 10 ए) + ४09 पतः षा ०106 1 ~ (1, 1ग्र)
1९9 8 7200 70 - प्रिय प्रियक ण्व च (7५-8 तरु) ~ (1, 19)
234 7५ रमते (107 स ल्मेन्) ~ 4४०४ 1100 19, 738 118
आनगिरसे {००1०7} ?) - (7, 20) 78 ५ 7० 73 +
गत्त्या (10 द्क्त्या) 7० सादरम (1०८ नागभिद्) ~ (7, 94)
19 7, 120 पै नपतिजो, 71 नपायोनिर् (1०८ पै म्रपानो) 7,
10» न्रावित्त , 139 ५ "पिच्च, 701 25 ५ "वित्त ~ (7, 26)
2 सर्वरी, 70 (सर्यतीयै (1० "सतती ल) ~ (7, 20)
1५ मत्रस्ततिस्त्व ~ (7, 30) 7 षडेव {10 च पदप)
~ (7 31) 13 7 + 79 7799 73 75.+ “मासावयने,
2 "माता विदिशो - (7 38) 8 79 "पाल, 28 4
7 + "सप्त (1० "भूरत्व) -- (7, 99) + धिश्च (ग
वटि) 13 "सयुक् , 2 "युक्त (०४ "युक्च ) -- (7, 41 )
19 "पाद (10 "पासर) 1 गुर् (91 यु"), ~ (7, 43)
| 1076 |
आरण्यकपू्वं
त्वं छीडने पण्युख कष्टेन
यथेष्टनानाग्रिधकामस्यी । [45]
दीश्चाचि सोमो मच सदैव
घर्मोऽनि वायुरचटेन्द्र इन्र 1
सनाठनानामपि द्राश्चवस्व
शसु प्रमूणामपि चोय्घन्वा।
शतस्य कर्न दवि तिजान्तकछस्वं {50}
जवा शिपूणा प्रवर सुराणाम् ।
सूक्ष्म तपखन्परम स्वमेव
परावरकतोऽनि परावरम््वम्।
धर्मस कामस परम्य चैव
स्वत्तेनमा स्लमिद महान्मन् 1 [58]
म्यां जगन्सर्वसुरवीर
द्राक्ला मया मच्तुत द्टोकनाय 1
नमोऽस्तु ते दादयनेत्रवादो
सत परवेद्धि गतिं न तेऽहम्।
स्कन्दस्य यद्द्र विग्र पटेलन्म समाव । [60]
श्रावयेद्राद्मणेम्पो य शणुयाददा द्विजरिवम् 1
धनमायुर्यदरो दीप्र पुत्रान्शय्युजयं वया ।
म पुषटितष्टौ मप्राप्य स्कन्दमात्यक्यमामुयात् ।
0101100
त्रि &2 4175 (ए 1 ) 10९5 61-62 ०णर ०६ ४४९
2005& 2558 १६६८ 80** ०{ £116 59.76 ४त8 ए (221 },
र्राला1 15 & एटा व€ञह प्०जा © (€ द०पतपात्प्तठण ०
{1९56 ६० उएवण४्ा४ त88 (ठि 6 गध्र
26669510
{ ^ ए€ाताञ 1
23
ग © 2 105 2 3 282 10 (61, ४9 232 9}
एवमुक्तस्तु कौन्तेय पुनदस्यिममापत 1
ोपसरछनयन पूर्दवैरमयुम्मरन् 1
पुरा जुगरहेऽनेन दग्धुभस्मान्युधि्िर।
टरुद्धििं कृवा वीर तदा दैवेन रक्षिठा। ति
चूतकाटेऽपि कौन्तेय दजिनानि नानि त्र । [5]
दीपदाश्च परामदौ केय्रहणमेषघ च ।
वच्रापहरण चैव समामघ्ये कृनानि च ।
पुरा छनार्नां पापानां एर सुद्धे सुयोधनः ।
अस्माभिरेव करैव्यो धावैराष्टस निग्रह 1
जन्येन ततु छन वद मैत्रमस्माकमिष्टता। [10]
उपकारी तु गन्धर्वो मा राजन्विमना मव ।
एतस्मिखवन्वरे राजध्चित्रसेनेन च हृत ।
विरलाप सुदु-खार्वो द्वियमाण सुयोधन ।
युधिष्ठिर महावाहो सर्वघर्मग्धता वर ।
सपुत्रानमहद्राराश्च गन्र्वण हुतान्यटात् । {151
पाण्डुपु्न मष्टाराहो कौरवागां यदास्कर ।
सर्यधर्मग्छरवा घ्रे गन्धर्वण दहन वरात् 1
रक्षस्व पुरुषव्याघ्र युधिष्ठिर महायग्रा ।
आ्रातर ते महावराहो वद्ध्वा नयति मामयम्।
टु शामन दुर्विषह दुष दुय तया । {201
वदूध्वा हरन्ति गन्धर्वा सस्प्हारांशच सर्वदा 1
सनुघावत मां क्षिद्र रक्चघ्य पुरुयोत्तमाः 1
यमौ मामनुषावेता रक्षार्थं मम सायुधौ ।
3 स्वाद्दायद्दी, ए1 704 "तमत + 71 "मयी , 05 "मनी (10
"मदी-) - (1, 4५} € यन्त्वथ ({०प पण्मुख } -- (17, 45)
83 "स्पधारी ({० "का्रस्पी ) ~ (1 46) 81- 73 मरतां,
0८ यलना ({0प्मस्त्र ) ~ (1 47) 81 ४ वच्नेद्र, 3
सचिन (0८ सचेन्द्र) 2८ धर्मो वावूरननेदरस्त्वर्मिट्र व~
-- (1, 50) ए 78 + 5 [अगतस्य , ए2-4 मृढत्य , 1८ मृटम्य
({0प प्र्तस्य ) ५ उमृत्युकरतां टिव्रि जानन्तत्रस्त्व -- (1, 51)
5 [नुते (० सिपूा) - (1, 59) ५4 (८थः 1०९ 59, 81
108 लकाश्रय सुषलामम्रमेय -- (7 60) 7४ श्ण5}) विग्र
४४त् जन्म -- 3 071. 11८61 -- (7 62) 21 2८ घर्मम्, ए3
128 बटम् ({०प८धनम्) ©3 + दीति (० दीप्त) - (7, 63)
{3 00 1206 68 2170८ न पुष्टिमिद , 2४ 8 705 सुपु्ि( 5
"षि )च्टि, भस तुधिपु्टी, 2४ स पुदिवुर्टि. 79स्द्र" ({0पस्कन्द*)
-- (गगण -- 41} 70 79 281 (70 280)
23
(7 1) @1 बर्मराजन्य तद्वाक्य निशन्यमषृकोदर - {7 3)
|
©1 श्चलान् ( {07 ऽनेन ), &०त ट ग्पुमारम्पर्वास्तिदा (07 79
70०8६6० 0917) -- (1, 4) &1 दैवयुक्ता वय वीर, 13
वचना हि क्रतानेन (0 ४०७ 7० र्भा) @1 दैवेन परि-
रचिता - & (६67 170९ 4, @&1 198
काकरूट विप तीद्छा मोजने मम मारत ।
उप्त्वा गङ्गा ख्तापादैवद्ध्वा च प्राक्षिप्ममो 1
रसातख तु मप्राप्य त्तथा वाद्धक्रिमञ्षना 1
तस्य प्रमाद्राद्राजेन्द्र पुन प्राप्तो मद्रीनटम् 1
-- 41६67 [76 ¶, @1 15
राज्य च धिव राजेन्द्र उक्तवान्यर्पाणि न 1
-- @ ग 11०8 9-18 - (7, 9) 7५ 9 4 तवि श्व
कर्मन्धर पाण्डुपुप्रस्य निव्रद -- (1, 10) 73 ©1 8 छत तचः
73 कृत सोपि ४ ©* अस्माभिर् ({0प मसाकम्) -- (1, 11)
@&1 ङ्रोपकारो (०८ उपकारी तु) - {1 12} १४ 5 राचा
{ण राजन्) -- 7४ 61 8 वि ०० [८७ 14-15
- {7, 1) 61 3 शिदां (0 "ग्तां) -- (1 18) "3
© > 3 न्चा (० “यद्रा ) - (1, 21) ©+ #1 सान्
1077
५१२ पत्. 1 1
मुर दणम् मुमष्दयदा प्राततमीप्णम् 1
इदपोष्यप्य ग-धरपाशित्या दीपा पाण्ड्याः {२८}
द {दत्रतिम्य शमीर्दन्यद्पा निय ।
कुवा प्र भदरान्ो पूदयानिररपुत 1
शुद्धि इुनप्य गीनननमभाप वीत् 1
हत प, + + 15 र ८ {१ ठ» 7244071 ण
त 2. पाल [८ वलति (ज पह्ततपाण ए ल्पत
) „~ }}
११११५ पा रुचम्)
24
५१. ¡ 21{{ 1६५\, {६५ 7 {एवम् ५} 683 175
ष्मोऽपाद्न्दति पदा पाण्टव प्रछसति।
व्यद्रा मद्वाग्ाषो ममापि द्ेष्मति ।
{गरन मा निय द्य्नमीपे नरेश्वर 1
मोड मीष्यप्रमदर ग गृप्यामीट भारत ।
स्यम पटुत च भीस्मेणापर्ररुरन ।
प्रचट पसो रामय निन्दां च मारत)
भन्-प्यीटि मा राजन्पभृन्यपसवादनम् ।
यस्याति चिकी गातन्पसैलयनफाननाम् 1
{वित च दाणटप्मूमिधनुभिरेनशारिभि-।
लाप ते तितिप्यानि एष पयन् साप
ददद् सुदुयुदधिभीष्य बुरदुन्ाधम-॥
भनिन्प निन्दत यो हि क्षपयम्य प्रमति
ध षन्परु पड मेद भोऽ्दान शु विगरहयु 1
षरनुम्पयीदि मा रमन्ते हि चितपस्य।
{6}
{101
+र = ~ ~ ~ ~~~
{+ # ~) ~ (1, 5) क» (4 रस्दर्द {10१ (वरा)
~~ {1 7} + मपो (सम्पा ने) वज 684 पपा)",
{१ ~न {{ प्रदा")
24
{{ 1} ए १ एव प्रिर एष (वत ११८ एठा 191)
-~ (1. 2} 14 [^ प, (ठा ममार), छ) + पप्ठाी
(१. ममन) ~~ {, ।) ५१ हन्ट चद (वणः रिदा च)
1६ + [८ -> .) -- (1 4} 0 युस ण्गणौ
{1.- ~) च स्ट , 0 00 पृष (1-न पृष्दामि)
~ {1} ^ 7) प: 0५ {त्न} ~ {{. ©} 1५+ 1)
17 + ८ र्य 4 ~ {7} 4 4 रषदाः 4 ए वाद्न
५ ~ पण्न्य- ; भद्र चद स पौण प्य् 4 सूपो
~ 1} 2४५ [न्त 0; ५० [० तनु) ~ {१}
५६ 0 जद, दिक (~ जिन पो ~ ({, 10} 0
9 ९4 {१ = ~} -- {{* 11} एत न (१५८८२ }
~~ {1 1.) {4 1 सनि + 0 {1 (^ 12. 3/9
{3 {. 7 ५५४ = ्द् क "~, (व {\६ ५.
|
५
|
1
।
1
महामाप्ते
प्रतिजानामि ते सस्य राजन्नरयुधमरिमि।
तत्या मु पचो राजन्कणैस्य भरतर्पभ 1
्ीखा परमया युकः फणेमाह नराधिपः!
धन्योऽस्म्पनुगरष्ठीतोऽसि यख मे स्व महाबरः.।
हितेषु र्वे निय सफलं जन्म साच मे।
पदा च मन्यसे पीर स्यदाच्रुनियैणम् ।
तदा निगच्छभद्ररे द्यमुकश्ापि च मामिति।
एयमुक्म्तदा कर्णा भ्ातैराद्रेण धीमता ।
सर्व॑माक्षापयामास प्रायात्रिकमरिदम)
प्रययौ च महेष्यासो नक्षप्रे हयुमदरैयते ।
छयुमे तिथौ सुते च पूज्यमानो द्विजातिमि"। {९}
मद्रेश शुन खातो पाग्मिश्रापि प्रपूजित ।॥ +
नादयन्नथपोयेण प्रलोकय सचराचरम् ।
८0]
मरेदापायन उयाच।
तत कर्णो महेष्वासो यशेन मता सृत" ।
द्रुपदस्य पुर रम्य रुरोध भरतप॑भ।
युद्धेन गहता यन च्छे पीरं पदानुगम्
सुगणं रजत घापि रमानि चियिधानि ष।
कर ख दापयामास दुदर पपनम ।
सं िनिजिष्य राजन्प्र राजानस्तस्य येऽनुगाः।
तान्तर्यान्वरागामेः कर चैनानदापयत् 1
शभोपरां दविद्रा श्वा पते घरे नराधिपान् (96)
भगवतत च निर्जित्य रापेषो गिर्मारषटत्
हिमवन्तं मषा युप्यमानश्च शत्रुभिः ।
{15}
{0}
(30)
~ (1 13) + 0० 70; उन (गतु) ~ (7, 11) 7,
शव (+८्भूपे) ~ (7 16) [+ 721,9 न्द्रा (1८
सघ्पुश्या त्र) 77 पूनयषटून (07 भर्त) ~~ (1, 20} 1
ए07\ ए ५ "निगरण 0५ 706 "नियर; 7। शपथाय गे; 7)
निबा - (7 21) (+ ५ 013 83 अनुशापि (प)
हि) ~ (४ 23) 7० स्वं गिवपयागाम ~ (7, 94) ह+
9९ एणा ४0) 9 ४ ° 03 निवयी (प्र), ~ (णगु)10,
0५ स्नमुभाणा ~~ नदा 7० १ 262 (00 261},
0, 2 -- (+ 29) {+ 0८ 701 पुरपः (10 मरन" } ~ {7
20) 4 ८५ 21६९ मकीौगो न पीर (ण पीर) - (1 22) एज
570 उ रादमतम ("प ) (10 नृपनतम) ~~ {1 22)
एल गोदत्र यणा 0 चामा ~ (7, 31) {31 प्तप
मकान {दरा (जः प कत्त क) 00 कर् चानीय
दिम्न्}) ~ {1 38) 0) 10५१ ) करता {10
ग} 07363 नतित ~ ([ %) [६473 हमि (10
पे) ~ ({५ 2} 078 0» 0, सर्फ (1० सर्पत,
~~ (1 10) ए ण्प्प {2 1 } [1५ 101 + 7) १,5०८ा
गिनिर्ष्त्, क तक, करन ([कः भवाम"), ~~ (7 11)
{ 107४ |
आरण्य॒करपर्व
प्रययौ च दिद सर्वा्ुपतीन्वदामानयत् 1
स हेमवतिकाञ्जिन्वा कर सर्धरानदा यत् }
नेपाल चिषये ये श्च राजानम्वानवाजयत् 1
सतीर्य स्त प्रौला्पूर्वा दिशमसिदरुत ।
सद्भन्वद्धान्ककिङ्गश्च शुण्डिकान्मिधिडानथ !
मागधान्करकखण्डश्च निवेद्य विपयेऽऽम्भन ।
जावद्ीराश्च योध्यश्च जद्िक्षत्र च निर्जयत् 1
पूर्य दिद्रा चिनिजित्य वरनभूमि वथागभत् । [45]
वटपभूर्ि तरिनिभिल्य केवर द्त्तिकावनीम् ।
मोहन पत्तन चच त्रिपुरी को षर! तथा 1
एतारपर्वान्विनिलिल करमादाय सर्वा" 1
दक्षिणा द्विदामास्थायर कर्मो जिष्वा महारथान् ।
स्क्रिमण दाक्षिणायेषु यो घयामाच सृत्रज
स युद्ध तुमुल छम्ा स्क्थी प्रोवाच सूतजम् ।
प्रीठोऽस्ि तव राजेन्द् विक्रमेण यन च्च !
मते चित्त करिष्यामि प्रतिश्षा ममपाछयम्।
प्रीया चाह प्रयन्छामि हिरण्य यावद्विच्छि ।
समेत्य ्किंमणा कर्ण पाण्ड्य श्रौ च सोऽगमव्। [55]
स केर रणे चैव नीट चापि महीपतिम् ।
वेणुदारिसुत चव ये चान्ये नृपसत्तम ।
{40}
[50]
71 अभिद्रवत्, 05 “यित्त (छि षटू) -- (1, 42 ) {+
19 3 षगानगान् (ए ४५4०5} }) 131 वगान्करखिगान्गौढाश्च
1201 मदिकान्, 1203 9 7' 63 सुदिकान्, 03 3 चदटिकान्,
8 पुदकान् (07 शुण्डिकान् ) ६५ 1 अपि (0 अथ)
- (7, 48) ए ५ कर्षखर्दाश्च , 1)1 अक्क्टाश्च ( {07 ककर" }
ह+ 125 ©» विषयात्मन , 9८ विपयास्ठत ~ (1५ 44) ५
121-3 सावम्ठौं चाप्य( 0४ चास्य , 23 वाद्रव)योर्घाश्च; 1५ 1४
मवदी चाप्ययो" ६०.८76 एपणय प्रधा) ह+ (५ 01-8 ॥
अषिच्छघ्राश्च स्ीजयत् - (४०7) {6 7086107 (०
1195 44 ६०त 916 एप 191 0{ [०९७ 45 ~ (1, 45) ए५
८ 73 3 सथा, 01 उपा" {1० तथा) - (7, 46) ५
मखा , 7० 71-3 मेकला (10 केवला} -- ([, 47) ए,
मादन, 70५ 701-3 मोद्रन, 2४ नोद्रन (० मोष्टन) 1८
त्रिपुर, 7५ निपुणं + 0० कौशल , 7०‹ कोद्चलीं , 08 1, -3
को्रखान्४ 76 कोमट -- (7, 48) 71 करानाद्राय , 7» करा
दानाय ~ (7 49) ५ 7८71-8 ६ माध (0८ सस्याय)
+ {9८ {03 ह “चृपान् (णि स्यान्) -- (7 51) 4 छि
188 तुम ~ (1. 59) £+ 706 213 सपेय (7०7 राजेन्द्र }
~ (1, 58) ह+ 0 + 5 "करपय , 796 "कल्पय {, 71 ˆकपयन्,
09 "पाटय (07 "पाययन् ) ~ (1; 54) 126 सुवर्णं (छप
षिरण्य } - (7, 55) + सोभ्यगात् , 12० 71-5 सोभ्यगात् ,
125 सोलयगाव् (1०८ सोऽगमष्) - (7, 56} 72» चापि, 7:
निलला (1०प्चैव) 2८ चव (1० चापि) - (1, 57) 78
{ 4700९01 र
दक्षिणस्या दिदि नृषान्करान्सर्व¶नदापयत्।
हद्पारि ततो गन्वा विजिग्ये सूतनन्दन ।
पाश्वस्थाश्वापि मृपतीन्वदो चक्रे मदावरट- 1
आवन्तश्च वदरो कृष्वा साखा व भरतर्ष॑म ।
वृष्णिभि" सह सगस्य पश्चिभामपि निर्यत् । “
यास्म दिक्ामागम्प याचनान्वर्वरांस्तथा 1
चृपान्पश्चि नभूमिस्यान्दापयामाक्त वे करान् 1
विजिल्य एथिवीं मर्व स पूर्वापरदक्षिणाम् । [65]
सम्टेच्छाटविकान्वीर सपर॑तनिवासिन ।
मदाप्रोहितकश्चैव जाम्ेयान्मारवानपि 1
गणान्सर्वान्विनिर्जिल्य नीतिङ्व्महसलिव 1
दाश्षकान्यवनाश्चव विजिग्ये सूतनन्दन" ।
नस्मजिधसुखाश्चैव गणाक्ञित्वा महारथान् ।
एव स एयिर्वी सर्वा वदो कृन्वा महारथः ।
व्रिजिष्य पुरूपर्थराघ्रो नागसाद्यमागमत् ।
तमागत महेष्वास धाैराष्टो जनाधिपः ।
्रस्युद्रम्य महाराज सश्रातृपितृवान्यव ।
भयचैयामास विधिना कर्णमाहवद्रो भिनम्।
साश्चात्रय्च तस्त्र प्रीयमाणो जनेश्वर 1
यन्न भीष्मान्न च द्रोणान्न कृपाच्च च वाष्धिकात् ।
{601
{70}
{751
दार" (० दारि") @3 पचान्ये (†०४्ये चान्ये) - (1, 58)
7, चृपञ्चनान् (10 दिि चृषान्) -- 0» ०८ 11०65 59-60
-- (7, 59) ६५ {८ 704 ०४ 12169 "पार ({07 "पाि)
-- (7, 60) 71 पाश्वम्याश्चैव, 05 सुपाश्वम्याश्च 125 नरा
पिप (0 महाबल ) -- (7, 61) 71 पुरुप" (0 मरत")
एप। छप (0 सास्ना प ६0 सगम्य (10 1106 69) -- (1, 62)
8 6 निजयन् ~ {1 68) 71 ञाक्रम्य (07 गम्य)
ए+ 21-3 + यवनान्वयरा* , ० ववरान्यवना - (17, 64)
01 कर (0 करान्) -- (1, 66) {५ © सम्ड्च्छारविर्का ,
721 » सम्टच्छारविकान् (0! "कां) -- 100 {70 सप
वत्र (10 1106 66) ण ६0 पुरुषम्याघ्रो (10 10० 72 ) -- (1, 86)
4 73 8 ४ ©3 *निवामिनीं , 720 "निवाकप्तिनां - (1, 67}
100 003 7४ 6 063 मद्रान्, 8 मदान् {107 भद्रान्) ए
मासुद्रार्लषिताश्चैव ॥५ 0 ० (9 ) {0 आप्रेयान्
प? ४ "दव (7 1196 69} -- (7: 68) 126 त्गणान्परत-
गणान् 0» नासिज्च्दर्धनक्िव ~- (7, 69 )2० सद्कान् (गः
कान्) -- (7, 70) १५ 0८ 12» » महार्थ -- (7, 71)
#&५ ८ 7४ नससुद्रनगद्ुमा, 1» $ ससुद्रनगरदरुमां (प ४१€
- (1, 72) 71 ममागच्छत्छक पुर (101
४८ 70८० 78) -- (7, 73) 0० वनापिप (शि
सनाधिप }) - (7. 75} 15 विभिवत् (0 ना)
श्वान (0 श्लोभिनम्) - (1; 76) + 120 1701-3 ¢
आरापयन्च (7 ^त) (10 आश्रावयश्च) -- (1, 78) 0
05६८6०7 &्(}
[| 1079 ]
6.1770007> } |
श्राप्तचानसि भव्र ते त्तः प्राप्त मया हि तत् ।
बहुना च किुक्तेन णु कर्णं वचो मम ।
सनाथोऽस्मि महावाहो च्वया नायेन सत्तम । {801
न टि ते पाण्डवा सर्च कामर्हन्ति पोदकशीम् ।
+ भन्ये घा पुरषघ्याघ् राजानोऽभ्युद्रितोदिता ।
स भवान्शतराषएर त गान्धारीं च यद्यस्िनीम् ।
पद्य कण महेष्वास सदिति चघ्नश्द्यथा ।
ततो हलहलप्रब्दर. प्रादुराी द्विश पते ।
दवाहाकाराश्च यष्टवो नगरे नागसाह्वये ।
केचिदेन प्रद्यसन्ति निन्दन्ति स्म तथापरे ।
तष्णीमास्स्वथा चान्ये च्रपास्तत्र जनाधिप ।
पव विनिव्य राजेन्द्र क्ण शस्तं वर ।
सपर्वतवनाकात्रा ससयुदां सनिष्डटाम् ।
देदरौखचावयै पूर्ण पत्तैमैगरेरपि ।
दीपश्वागूपसपय प्रथिवी एविवीपते ।
किन नातिदीर्घेण षदो कृस्ा तु पाथिवान् ।
अक्षय धनमादाय सूतजो चपमभ्ययात्.।
प्रचिद्रय च गृह राजन्तभ्यन्तरमरिदिम । {951
गान्धारीसषित वीरे तरा वदद स 1
पुम्रवध्च नरग्याघ्र पादौ जमाह धर्मवित् ।
तरण चाश्छिप्य त्रेम्णा चापि विसर्जित ।
तदा प्रश्रति राजा च शकुनिश्वापि सीव" ।
जानते निजितान्पार्थान्किर्णन युधि मारत । [100]
10107100
[88]
[901]
[आच ({01 हि) - (7 79) ए, 2५ 7 १ [नप्र ({०ः च)
-- (7, 80) 2/ समर्थो (101 सनाथो ) ~ (7, 82) 7५ च
(ठ्वा) ६, 12८ 03 पुरुपन्याध्रा © [अुम्युद्विती दिद्धा +
1 [अष्युदितोद्रिता ~ (1, 88) 7, 7५ 13-3 &च (10
प) - 190५ 0) 1068 84-86 ~ (1 86) 7€1 778
हृष्टिकारश्च 0५ वद्ुद्यो, + 8 वद्टुलो ({0 ष्टो)
-- (1. 87) 7) [म)]रे जना (0 तथापरे) ~ (7, 88)
7073 भूनास् (107 आसन्) 11 तथेवान्ये , 72 दुपाश्चास्य 1४
प्रि कर्णे नरेश्वर (07 19 09017. 011) = 07 1106 88,
06 6पपो)8
नन्दन्ति ख तथा चान्ये तूष्णी मरप्तस्तथापरे
यृपाश्च तुष्टूबुश्वान्ये द्विजास्वग्र जनाधिप 1
~ (1, 89) 2० निजिल (1०८ पिजिल) -- (7, 90) 7५९
ससमुद्रषनोदेश्य, 2 सपवनवनेोदशा,+ 16 मपर्व॑ताकरयनां
~ (7, 92) 7५ 79 च रूप"; 0० 0 » च र्त" (0 चानूष")
-- (7, 98) 4 ० 5 च, एल [गप (निः न्चु)
~ (1, 94) 75 गृहम् (10 नृपम्) - (7 96) 7» [अम्य
तर (1० च गृष्ट) 1" सतपुव्र प्रतापवान्, 7८ गृदस्य रिपृमर्दन
(10 (11५ 7086० [प्वा) - (7, 96) 1८ द (०८ स)
महामा
सदांपायम उश्राच।
जिस्वा तु पृरथि्रीं राजन्सू^पु्रो जनाधिप)
भधवीष्परचीरत्नो ्ुर्योधनमिद चच 1
ष्च 11118 15 गामरएत्व् 17 ४0 1000 ४88 }४ ६
2९101८10 ० च 241 16० ( ४] त्वां ०प्स्वा) एधः 1
707 (कर्णं उवाच 1), फो010}) 18 ‰ नलः आाताल्य्निठाा ज ४6
7008810 1617 भि] 170 0ाकृगषिना = = ००६6 ४ 06 वात्
० 70881८0 }प० 28
25
4107 811 ‰4 प्र, 70८1 70 701 3 6 63 108 119 [0])
0 841)
जनमेजय उवाच ।
वसस्स्ेव वने तेपु पाण्डवेयु महारमसु 1
रममणेु चिद्रामि कथाभिर्युतिमि मह)
सूर्यदतताक्षयान्नेन कृष्णाया भोजनारधि ।
द्धणांस्त्पमाणेपु ये चान्ना्सु पागवा ।
आरण्यानां गाणा च मासिनानाविधैरपि। [5]
धा्ैराषटरा दुराव्मान सरवै दुर्योधनादय ।
कथ तेष्यन्ववसैन्त पापाचारा मष्ठामुने 1
दुःशासनस्य कर्णस्य दराङ्कुनेश्च मते स्थिता ।
एतदाचकषच भगवन्परैदापायन परच्छतः।
वदापायन उवाच ।
शु्वा तेपां वथा इत्ति नगरे वस्ततामिव। [10]
~ (1, 97) + 701 0 &© नरव्यराध ~ (1, 98) +
वाचा (प चापि) - (17, 100) 0» 26048 1176 100 ४197
176 102 + ० 7 ॐ » मेनाति, 7209 (४४ (णत)
जानति (0 जानते) 21 व्रिचितान् (1० भनिर्जि*) + ते
सर्वँ (10 कर्णेन) ~ (गनगा० = 4दा॥ 70 70 268
(प 252), 01 2६६ -- (7, 101) 2» स (० तु)
7० सर्वा (01 राजन्) {+ 1८ 121-3 5 मद्व (0
जनाधिप) -- (1, 102) 7" उवाच शक्णया वाचा पृतराष्ट
सुतनेप
25
({ 2) 7५ 7) 3 ० © सुनिस्रष्ठम (० भमि स्ट)
- (7, 4) 12) > ०©3 तर्प्य" (1० तप") 760, वनेधुपवनेषु
च (101 {116 ०५६५710" 1817) -- (7, 6} 12०। मक्ष्यमान्यैर-
नेकैश्च (० ८1९ 70० 1911) -- {9 017 न्फ पायन (10९9)
पा ७० तेपु (10९ 11} - (7, 10 ) 71 प्ते ({0" नगरे)
-- (1 11) 2८ “मानी (० "यज ) - (1, 18) 791
0» निकरतप्रे. -- (1, 14) 701 कपि प्रमकोप्रन (10 116
700800८० 11011) -- (1, 16) 0५५ दुर्वासा श्करस्यायो
| 1080 |
„>
आरण्यकपव
प्€ एष्टा 725 66 पपि्षणा€ः 62051866 1060
ए006फषदण, पला, उष्ट्र, प प्णहध्पा) एग180 8णत्
ए प्55817 18968६68
50 8 ल्ट शत्पतष एष् प 8 इणल्ठणट्रछ
हणद्र्रह्त् ^ वृ€ ए ए76००6 ६०१ ४06 एतए ४१.११
४ 4 7011701८ 2 वऽ 04 17वादााः 6द््वा८ 27
प्रगाणतः ठ 7 [ए वप्रग्ड ( ए०फएष्ड 1989), ए
१94-303
{05६ ° 96 छएणष्गुश्छण €ता1त्008 ६00 .80851201008
०८ ६06 ए0€पा &76 १५९ © 80 8 ल्तानि०प , ध्6 एठाह
@व111098 478 8566 ०7 76 (णल्प्पए पत 80
6त005 ० 96 00 50६ तार्िलाः ४ 76६४ १९६] त्०प
{06 00781प६6द {लर्
4 °) 776 1620108 नरनागीणा ग एप्प €0100४8 ६०0
४ [९१ }188 15 769६ ए & व्मपप्रिठण
5 *} भप्रच 4९८०118 ६० एणा (5 4 122), ४06
607६6 {0 18 उप्रज (८0 अप्रजस्. एःएरणाा },
एण ४४५ 88
0० ०५४ शप (2४ 76 6९ ध प्०ाइ ऽ€18 9१४78 0
ए एलो 15 80]01€त 10 506 61105
{115 0०८8856, 8० 6० 708 णि णः 1 18 ०668858 10
1118 ९४5€ ६० &० ए९2.1705६ 06 &1005४ पण४ण0००5 {६€5-
09 2 2188 , २०१ एप 72 2 107६८८06 (न्य
10९1 नष ४० 88.15 ६06 एपपर8॥
6 4) तृ एष्द्वाण०ह मामव ० 9 (0 मारत 15 8४८1६
ए, 1 ००५ १5६०प्ाशापि = १106 5-28 ५४९ 0०८70 ० ४6
51106 ० 213 2
51
1 °) नस्ठम्या=अम्बन्या @ 4“ (तामस्वम्या नदाकार्गा),
४०0 5° (न्यवेदयत नेम्वम्या)
28 “} नन्नरित्ते (16 शृथााण्ट अन्नरीच (पध
1० {) 18 १९ ल19786{618616 9 86णहभा 488 , 95
10४ 6 866 €6 {५0 ६€ {00६००68 ६0 ६76 ६6१,
८{ ४15० ९ 1 3 81 168, णत 6]36१प्€ा€ 19 छपा €द्1्छप
52
12 °} 16 एहम २९९610 ताचिपरन्नीमिव प्रमा 15
0€ा.71021} त<6न्् ९६, [078 88 10 १०६8, & तफ )16
(~~ ~~) ९1०58, पएष्रालौ 18 ०४ एषप्णा४ट्ते उप 616 एणः
[६ 15 0581016 ५४8४ 1676 76
पाच] लोपऽ(6 (श्र) ० प्रमा 4065 70६ (0८) 1081०४0,
1८08 ०1 ६ €{16 81०1६
80 ४१६६ 6706 85८88109 708. 16 {8६९ 88 ~ = ~~ ( 775
पणा) & पतगा. ०8, (९०८ 7216, 457 (० 45)
1४8 |
~~~ ---------------~ ~~~ --- ---*----- ~~~
[ (८६] ०६९8
54
6 ५) = (र्टः) 8 {9 19
27 ९५85088 ‰24५, 010} 18 0701646 जणा 19 51
४ + {01-3 ण 0पः 1188 18 0711४६६त् [7686 10 {06
88848 18 (एष्य 08] (नाष्य ० %46)
0600पलते 2005 (रथ 766 00 8 तर 45 ) -- 116 ¶ 18
(्०प्त्पा) ०८ 2616886 एणाचलााह6 108६ &7160680078 &0त्
िष्ट०812{०प्५ एप 60 € 6 0पा ४ 86786 [र 8018 ¶९11078
१९07085 ६0 {718 © ४८ 176 १06 6070068६ 6 सु06्16107
18 ६० 162 दमयन्तीं (०८ रमयन्ती }, ६० 2. 8006 फ0ात8
४० ९०प्णए€६8 6 8686 , एह; 16 89010 दमयन्नीं 18
एप्त 19 ०णार 7 \९८् 500२1] (@2त्ला ( 003 70, } त ०
2188
06109 शृतत्०प8
8० ४6 1106 76018178 €णाष्टुणा 2116, 1651088
56
6 °) कटिश्चैव 1116 606०० ० कटिश्चैव #0
पुष्करश्च }1०}०5€0 ४\ ऽनणद्छने (५ एग, ८४३, 1668,
7 219{ ) &०त् ४१०#6्वे ४ ६नाण७ाः (105 71ब्द् ५०
5110८ तमठ [ 1885], 7 65) 18 ००६ इफणाफृन6त एए
1185 , ६० 18 007 पारग प०१८०६इ8धष एप = कन्पाद्
0४8 तएन २४५ 10 [6 8811 एप
6०४९६ श] ६6 त166 ०८९8 (त्वमप्यक्षान्तमाविदय कतुं नादा
य्यमष्टमि 9 58 18*५}, 62९९0 06 एणलभ्् 016 (गवां
गुप}, 110 शलौ (षा षत् धत्ण०807०6त् 10108
(कटिद्चिव वृषो भूत्वा) 8० #8 २७९त1०६ कटिश्चैव 18 ०1९
९०४८९८६ प्ते मकप्णएष्६॥6 80 हव णा168 ०0 6706९९००
8 °) कदस्या प्रेच्चमाणाया 06 &€ 205 18 अनादरे
(2 8 38), ४०५ 15 06६6८ ४४० ९06 1०० ६०8 ° 58 8
57
०) मावे = 010 (मन , चित्त) # 8 188 5
एनदाचक्व मे शीघ्र न हिमे शुष्यते मन 1
2150 एता (601 } 2 99 12९
एनदाचध्व मे सव॑न दि शुध्यति मे मन 1
58
7116 ८९817 13 {00त् ॥067€ ०णाऱर 10
8710060
16
7 अन्वियात्
@ 2188 , ए ४116 {0179 इयात् { 00४6778] 10 {16 86088
०( 1661106} 18 ० ल्छफाणठप् ८८्छप्.6०66 10 116 शुग ,
५ 8 ५ ४6 च405 517 (1987) °516{ 2८० 7प्द
47 1 (1988) 5236 , 2101८ 7० (नर 7८5 17715
1 8-12
1097
11८8] 1०५९५ ]
59
6 ?) पांुयण्स्ति 8 धफ्४‰6 8108 "कुण्ठित 101
शगुण्ठित ० 4 1 68 ९5४०, ६० गषणफ)न6
62
10 प्र6 पएपाहुम४6 णशकृनुधण०ण 21667 10 (47 व,
० 19} न्गण87ह 000प्४ 20 81४0288 1४ 10669
11 07106 }$ जन 10 118 6 9 916
भगत $्०, (1प्गृणतेठत् 19 16 $ 6 ग 918
3011574{-010) ९8(001161126 }, == पएणठणङ = गान्काणह
0८6 प्र] ९, एप; 1180 {0८ 10610810 = 000810672.010178
"816 10880, 16 80} वठवनप्फक्णप [लन ए९्6पद्ठठप
1879, 6106 एकश & 10 त०प ७४706 ०९४ एष्टणणप¢
11067" (@11 ९801१८1८, १5४ 610, प्रग, 6) ,
५ पत०1#द2्0्0, ०2 2८ 9 70 ¶16 08886 18
0४6 11167186 10 7706 23748 8 (भप 7
(नारनाना पिठ 24५) 060४100५ 100९6 (0 ००४९
00 ५40 46)
17 ०6 16 11प्द्ुपापः ०60४ ० प्रखापानि 10 28११,
४0 10{श7गृष्नण {00 19 0णा$ #० 7088 (73 7४)
1008168 ४116 वाणा एलान
७3
19 वाह्ुवा 1 1188 1066 8६६6864 ( नाप,
103 7,:८4, 7 124, 70168 }) ४१६४ {1० ०0085 अश्वानां वाष्टने
युक्त (1 8 64 9८) 11688 ४6 ्ररप्णाणह ० ४6
086० ग क्म, नु 8006 6व1{078 16007प-
1 शृना ४8 (हाप (सा00 प्र"), एण + 1188
00 १0०४ 8प [0007 पाइ एण 1{ ६06 6001० $ 18
6077606-- 10) 18 70 प्णारलुङ-॥16 8 भाण
१०५1१ 870 1117 116 8{0प्ए ४६ 0187 7ग6त्, 10 ४
[छा व्ण, 1 8 6 वाठ, शालो 16 ४0 ४06
867607४1 ० #76 8671 शाण) 6 वाहुक 1106
6४1१6766 0{ ४06 83678917 {88 पपप्र8¢ 6 €शग्त©व्, ४8
7769 0त10 णार 19 ०५ त18्पह्पाश। 6760४ ज प्त ब
¶)106 01066706 06६66 176 [166 15 छर फदङ् पशा
४1016, 0676 एषठ 2 & त, शात) फ [धल
6६6०6 ४0 स1#60 पह 2 शनत ०णावृ्ठ 86०४९
0४6० पध &००त् कपहुष्म 88 १० ०0४ ताणद्ुपा8
1066667 816 ४0 8००08, ¢ णाप एा४, ा४
एष, {0670 वप्र८्ठ, } 7
68
116 इणाणण्तु् ० इपर 6०्णप्श६ 8४0४2४8
[ 1098 |] ।
महाभास्ते
7-26 18 प्60 77 61086 वपाक ० 6 इनणन्वृ्
० प्वणप्रणत 10 606 8 पणवा) ४ (०त्)$ 18, 19, 21}
2 6116 2221711/द८, ४० ६7668 फा 1} 111 0 ४८2८097
0 उप्णीदणप्छा, "' कणा6 षह [ए्6०06 8 416
एणा" 4 70114016 क 2045८014, 412 17127 8/1द166
7 1न00 म 7 फर 0107145 (1989), 7 294-303
1118 8प६6806 1्लतठणमा ङु धाद व४८०फं 8 एतन
1111 19 गवाह ४0६6 16 क्पकत19 ९९६8 86त ४8 0
^ 8060 " एङ् ॥00 00पफमह ० णपा कद््््पपा8
66
24 °) विधिना परेण पल्याणी (60९६6)
कपटी धाह 76्वाणद्ु 18 06प्००४6त ष 9 ए९प शपथ]
पपार ० 1188 (61 1 79 71 8), 1६ 18 70८
व०णर्णि 1 फण पछ 16 18 [01064 ०0 001र एर ॥16
९0६1६616 0 6116 त18076{08.06 1600108 ० {16 10676४6
धप्पा8 ० {88 , प 180 ४ ४06 {१८ + ४6
@0एा6ए 9 ४18 01806 5668 {0 1१९ ‰ 1761156
10 07 [05066116 11008, ५{ 9 61 8%, 46८ , 66 16८
68
8 312*= (शषा ) 3 79 26
69
25 ०) परमशोभनम् 978 ४76 80796 0{ 6116 प्र ५05
1261008 ० ॥118 ए०१त् = ^ छ्णा९ एणनातपण ' (कन),
^ पफननाल गापना जण एष्यानाप ” (नगृ) ,
^ णड धा हग्वन्पह 60 एनन् (पाणदण ) , "इशक
एष्य, एण एष्पण्र्ा = ( न्णानयः राक्ष) ,
त'ण०6 एष प6 ए९प४6 (85 ण्णप [6 }) = नाप्नः
#78.0801168 = 241411व6607117#; ९६०त् #0 ©00णण्पणत् 18
०166 10 © “" फठाकलकल दलता "' एतेनः &011710
5प४ 2] ४0886 ४016011588 &76 पताल्णाण्यङ 10णएग-
४८6 ४0 पकां०४४०५ ॥0 #6 दानद ए०त्$ ० 606
0 प70०00दवृ( एप, पोना 18 फर्म {116 पग 16887 #
४० 0९8५1106 7१16 फण पाप्र6ह गृहक्षङ ४० 6 पणन
81000 ४8 परम् अश्योभनम् ।
02
26 0०८66०ण | 26० = 8 68 8 (४०त् 7० &
४९1441८ 1167601, 08 8{)6त् 19 {06 {००४००६७७ )
6
18 °) गृ ए] ०४0६8 ०! गृष्य ४० गृष्धत्वा (1४ ९1
गृहीत्वा चाक्ष्टदय ) 86705 {0 18९७ 66 00 1 वा
आरण्यकप्व
14708 ( [कत्ता (6पा ) 0 ध 50706 ००6 ]प्5४ एप०ः ६9
077 1 = 2 हापा 805गप्णरठ उष्य 10 06 गधा एद
धता, 5780288 1 ४० 27 (स मासमुष्य कौन्तेय ९०्
मातुप्य तदा नूप )
77
2 2) परिपश्य ण] 61660, 6090 शादा९60,"
10 "800; शार्टछा ” ४5 1४ 15 5006117065 1008शृ़
76006160
9
19 >} (शशः) 9 54 6:
1 76 €ण7€ 1725596 (20) 80-89 ) 068110६
प {116 ना 1185 80 {76 फाहत( 9 प्श पटा
०८०परढ 817005४ ८772८17 1४ 606 64108 एए ०४ (3व1-
६7108, 10 5? ॥० 89 120 }, 76 1ण६नान्लणाठा.ह प्ला-8
एलाह ए८515118 एत 8 776 -पाहए8 एलाह
४६९68 0105657 11 616 {67६ ०{ ४05 2 126 77 124 8
शष्ठ) ग 0९ }198 (116 एणा 72., 5111670 15 07 8 1416
१६६९, {95 ०० १००६ ९०60 1 {0 ०णा 6716 2 8 ए
28619011. 91, ^“ 96 (005007801८9] 11505 19 2107
६० ९तपा एषा प्र 10 (16 2" [ए 7110715 7८515671 १/४
(ए 19-28}, ० 195 णर 2€ण४6त् ६७ नृ 0६
{, पगहट्णनह (721 -0571007-व77015८11८ 221500८ 27४
24747712 २ 70द712010-6774 [ 3०० 1934 ] ) ६४४४
126 21010 0४8 007०९८९ ४८ ९0670हप्णु01८81 6015006
{07 {€ ८४त8, (८0 18 ध 707न एटा. पणार
-- 116 ९8०४ 0{ {6 7€}810957017 06 €€प छप
ए प्ा8ऽ६९ ४ का््दप्द्ती 80 {06 कत लद 615०6
170 {116 2६709 ए पह ०18 148 186 015९556 19 तधा]
0 प प एष्ात्रढ 10 8 086 €ाप्र€त “वषार दप्
10 706 31४0९28 [087४ ४०0 ६06 28678 एए 8 /
एप्त 1 #06 ८1८ 2८5(507171४ (1941)
307
०८्छप्रा7€९6 17 06 एपाद्ा88 = वुणाएड 84728. 20 = (एष्य )
21211708 33 25 2, 915प्पत0877006878 3 279 6,
8४००४ 1 2926, 1 9 64 26, 24 4 76, 6६८
-- 8{4245 21-33, 39-40 = (एधाः }) 8107०08, एद
978, 4 6 467 ~ ६६40289 85 = (णः }) शाइप्रप-
00श0६7 9 278 4, 274 1 - 400, णार
६६६१2३५ 81-38 = ( शकष ) {1888 112 10-18
57 381* 18 {0प्रणत् 00] 1० 7४ ४188
0656 निष्पाद्य 8680285 ४78 9 1 6व 6४
४४5 16
[ 168] ९०६९8
६०१९१ 8 ४€ छ ४ र्श.दण्ा8 [0ा5न् ४ ८
860९7८८९7177; ८९11८107 ? वृग1€ 5618028 0८्८णप्ड [१८6 वप 806
28८६ ए पाद (5 18 239 , 28 86)
123 507 गवामय ( एकान] 18 ४ 8० 10 07 गवा-
मयन), न एथ० 3 89 56०, 88 80०, ५४ ॐ 18 105
46०, 150 50
81
2 389 = ( णप ) 880०2६5 144-1¶5 एनण्प्
167 167०? = (श ) ह ्०8 ए पाद्व 1 55 30०४
173 = (र्धः ) 2181858 एणा 109 8
174 = (एद ) एा§पप्त0्ध्ाणा०धा६ ए प्ात्४ 1 201
14<-152
82
7 °) शम्यानिमानेपु 71] शम्या मुद्रराङ़ृति्॑शोपकरण-
सिदरोष । स वटवता क्षिप्तो यावदूर पतेत् तावान्देश श्रम्यानिपात्त
तेषु पट् । मपेति पठे मपतत्यनयेनि यष्टि सपा - सपा (० सम्पा)
18 0 6058 0णाड 8 7191द्द्ण्०ण ० श्न्या, 109४9 15, ४.
^ ह005{-प०ाते ”
56
81 एः वमादणणन्रठय छत् कतहणन्प्रीव्छ्न्य
एतकुएणा४, ल वण््ुटछ 09078 &11058, ^ ^ वपाक ०
७8, " १०7 21 व्- दद 0715850 7205 50८ , 24 (1988 )
92-96 10 8150 81105 ६116 (01 7६८71685 0{ 6
९) गवामयस्य (८ 81056 00६6 ०० 8 80 1%8
71९8ताण् नावित्र [0 माविच्या ०६८ © ण ४7
0४०67 2188
85 = (थतः ) पएाहप्रतोश्ाकर्ात पात्र 1 144
3, अ््पत. 6 45 79, पया 105 10 दा हणप
% 35 13
83
30 ^) =8 80 128 द 7016 प्रीलाः€०ण 890१6
65 116 १५5४७ 00715108 8971288 65०92? 0
{018 807 0८्ला्ड 210005६ 16720172 ( धणं ताल 6768
0८ 886८ 9०व इ०फा€ ऽध 0701551008 } 10 616
2182598. ए पा8 ६010 104, 106 ४० 110 = धश्णर्
{0686 8870285 0८८ 8180 10 17116 द. ए पा प्ट,
8११४ 36-89
78 776 ४९८56 7ध्छपा§ 10 41 एएद्०8 111 8
21805९8. 106 22 एष्व [ 43 22 धते एप्त
प 13 © प्ऽ8)009018, तृपाकछ0तपकलद्0ाद, (88.785
९६४1 1६588. १685, पण 66), 25 ~ 1116 195४
चप्1{6" 0 {715 50०78 81888 51108 {76 पददा
| 1099 |
11108] [0६8 |
प्रयागगगन ({0" "मरण ), %1110]1 18 1616 [09 17 8, पणत्
प्रधना 11411118 ५१०76 ४ 720 2 7 8 8धधपं
71 {18 80पाान्ा 13660081011, भण् वभर, 7 464, ६0 1४
16 वा 7ि6्प्रो 60 वतलवृ€ठ पणन 18 116 ग्वा 1४
6001118 {0 1710, 110१ ०४6४, 70० ४106 “मरण १8 110
01141001 60419, पणत् 1४ }६त हपौ$न्वु्लणणि$ तना
0091660 10 8 ४0 "गमन › {०४ 0111 0प्ा' 26110 ( "मरण )
{16 ०0707166 व हनुनी) = वपुप्रा०० ० 101०
1646 ५ 7211६ ~ ए}11८11 18 1177 1118 807४
120})1168 -- 0४ ए षोड 10 16190, 010 इप्रा086तुप्गाध
1 प्प ६0 श पताााशााा9 सश्नत् भष्पः {0 [५0
10९0) 08 701५760 © 1, 00074000 }$ 1681)
13116708 पणते द प्रतोगशधाो, पित् ॥1186 जावि 80 ५
४61 11 60 द्रपणण1९ 17406 = ¶10 16141 प्रयागगमन 18
111100प्८प्रह क्षणत् णपि [षिद्रोत0126 +1011 ४16 अन्ग
१116 10.117 "गमन 8061118 0 100 {0 100 {18 {116 108४
0{ 1 पनि 00 पहहयाा1प6 ५ [प 041811६ ए एता
8170 पणि) 010 एध्जा$ & ए तारपगावाःशप)
^ ृणाह्ागपह एिप्रादाव6 71 पद," वण त 2 11261
80 10 (1927) 051
85
प 7०५ (ए ) पा णापर 9 96 13० ठ
010 01 98 89 88
86 |
6 (6९८= 1 119 9०५, ाप्राप् (रपा 4 1 1042
19); €५(6५10.0118. 1 पी1171011४ 19 6 4 18, शालो ०८९8
1119 ७४117 ( तपत् 86 |)
जअमाचदिन्द्र सामेन अतृप्यन्म्राप्ठणा धनै ।
18, 20 उग्नयन्त॒ 11118 18 70 तृच्प {116 8876 1\8
ऊञजेयत् ०{ 1116 वृ ्णष्िप्वीः कऋिण्नुः [पाना ० 8] धप
दणा४५ (6 पा 0 180-188) © 21००४, 61010
118077110015, ए 60¶ 1 १५४8 ४16 नृत् 006 ०1
010 जाद 10 ताएक्वत् (इपातप)
87
% °) 8016 }188 णद् नात्रवणं 1०८ आग्रवन ०{ ४10
0४४, 6 0िद्राणत एह प्राठा6 1 कमाण सार
&८ता000)111एा8' 110} पा८प्रंज§
88 .
9 <) वाटिसिच्य (1० वार" } 18 & {10108} 500६1
200त111, [जप्ता पण ०86 111 0प््ाजप्, 1101607 116
महाभासते
पठति 0008 1 नाः मृ
223 = ($ ) एात्ाप्वाकारमाद्पपय, एणा 1 120
| ०-~-(52
92
4 = (एप ) र्धषाप 4 144 (९1 अधर्मभैभते ताय् {01
00 शऽव) = िप्णापः 10वाणुढ ४20 [णात् 19 +
00 09 8 0 ०" 1188
24 ^) = 7 66 18
94
41 1116 80 ०{ 11९09 पत् ए 16 1४146
वार 11005 10 {10 पताका (8 11 64-66)
98
016 8001 ०7 4 (0808 0. 16861111 110९ 110 तपण
110 + 16018 ०{ 616 0८ पणत् 10 19 87011९6 ४10
६0फा7् त (16 एवोप फकणणापा (पवार 987),
601101211810 १00४6 130 8111288 16618 ००४४ 10004111}.
1) 9 एवा, पप 6 19 69०५-192०2 ( 00708
एना ० छपा 9 98 ‰८८ {0 104 2०८) [¢ 18 ०01
01115 {द| (}6 (रप्र) 1019८011608 610 ४16 $) 14
‰678100 वण 16 त्), {76 4८08741 80 18
406ाव6वी ॥ 01501, 51116] 8140878 110 16 18 {11610
प) पएणशृताणि 170070981011, [10४ 80716 06 8011८60,
रलो (णपा (ना) 106 710 ०{67 शापः ना) 0110५ ~ {710
[ष्पी 8101 = ++1116] [गा०५४ (११)$ 1047 }
0८078 10 110 26000, ६६ ॥ व166ा)6 1160, 1 ४116
(्पापुतीप्ात्द (4वा1$ 211 ), ४ 10 ६१० 0181078
00 ०07 810५४ ८0४ एए 81701101163
102
211 21०29 = (\॥). ) फा पतीप्ा0०।(01 एवष
1 214 47"
110;
10 7241047८ 72715०४ (4९! 710-775)
719 ५४५६1116 ०18०० 188 100 1860886 ४
६८९06 16066) 1४ 21016880 निभा [तपवनह 17 1118
00०7९ = पठान का = जात्रणिष्व् ^ 1 8६40 #011
05१811६ ”' 10 {176 क 0117010८607 2010 तथा 1011101
@८१०1156110/ = वथः = [25561156110/1411 2 (८८6,
[ 1100 |
४.
य | - प
ˆ 7.7 8._~> सत्य ९ 171
16207, ए <-133, वणर प्ट पप
7 {901 [भ 2<:-586,
- ^ + {ठय = {६ 611८-1 (त्ते हद पार कप्ट्न्
{८१०५ ^~ 16 € _[ 2.८९ ए 16 1 द्वत,
= ^"0 1. एषा [1 चर [नरप {9 {113 (न्णा
0१ 7-४^ वा -\ ५6 1 ~र "र भुणा 1, ¢
{ 112\ 4 7} 54 114 3 {7 ," पृ) {4077 13,
7 ^. क जलन =} प कलत =) प, (3 १, <-797)
4 "4 {ए त) <-10)} {^ हणप (१११८)
८ = ककन" {प~ 4, र [12- 116), शष,
{-<5\ ^
त्वा १९" ए {94} ५ जय प्न 17
{74* 4] 1~3},1 < (42, 10६)
1 ~ } } ^+} 1
¡1 9 ^] न {13६1-1 1.7
५1 १ १211} 19
(7 १ 7.7 71
1१५ +} {५.८ 3 + ग
१ # ८1 ठ [7 (हवे त्ती ~ (च 1०
+ ^ नगत +] न्द थ 1 ६ 0 = ए त+ [ वन णण
८, २ ~) चद, श ५३८ 1} 31 ~ 17८ २१ }
तपन य 7.१ व~न {> 1 । ~+ ({ ^ €" ९ 11
॥ 1 1 च-~, १ तै { नष ए ~ घ् ८ +
1“ » ^ - प्र "५ 1८ 6 6 {13 प्प ^. 1, 3
+ प ^ ~ 7)
17८९1 ©{ ^1२1९
^ 1८, + न ०.८ भप
॥.
1 1 ^ च्व > १९ \ प-त. ^
{1} *
1१५ + 4.
{9 २4 [0८ 22९4 २१८८
1 74 {~ } {८
ए [+ (4 +" त पात्व पनत १], व 4 १८ १५1५
0 च १ नदा ( {८ त (ता द ८१" (तपणदनन्े
1५4 ^“ { "ग (१) ष ग _ न्लानपाञ सदन्त ४ ५
ध 41190 17" 1 11 © पा! ८ ल ४" 02414.
६11 1 ८" ~ ^^}; वतप 11 -¶\ ^ 2
(५) ^
¬ 1८ न्
{५ 19 {4 * [नन्या ^» (~ €" ¶ 1}
{11 “ प्र 1११५ पात । [+ + (व [न त
+^ 7] 1८ 10 धट तला 0)
{7^ (11
1144 ९ {€ ॥'
११ € ०4 १५८ न्ना ६२८ (तला १०.
त ५4 (4) +*1^ तता [^ प्ट 0 {ण ८
{८1 1 [~ ८) 1 [ "ल पत ८ न च
१। ~ 44 (9) ^} १ प्र ८ १ त 12 भनु [धल
त 39 (त | [९ +~ 1 0१, {0 {1 वृरम्वृ्त ष्पा पा
ध 190 ~ {० [ 1}^ ह पत्ट्ठ्णा र 1१५ 1१ {1८
{ 11
(714 ॥ ध "11. "{}, 1
पदु त वनुत ¶ तत्वृ(८८ (4) लााण्पयाग्
(7) तप्ता © (८ {411
पा तउ कृमि यो कत्पपी एन्त त {6 गिन
(८) (= $, ४ द तो ८0 = प्प्रततणण (वपता
1) ८1710 ल] नलौ ५५ सला] त्त् 0८ प्रत
~ 4711414 1१1 (16 फार ,८ार00 {77८८1 } 103)
(0) ( {+ प उपन् ॥-10)
॥
1 0 6 {८ 2 11407
~------------ ~--- ~~ ~ ~ ~
[ (टव ०५६७
15 [4९ धादप (105९ ० {7६ 08ता9६ एणा एत ० 16
प (1० ९ क 106} -- न्नऽ कणान्प्ण् धाप्ण
ग {1716-५ 13 (6 तष्ट १ रलहाना 8 प्णाणप९ ८०
[प-20 9 1८ 14६1 + (© प्ा7३) 8पत् प्रौ = सलाञा०ा1म,
एत्न 1.1 पा+८5 ५६ धट [नार एष पणता प०६
(णतप) 41 016८1 20714175 0/ 0 11/९0} ा5ाछा
^ 11^ २,.१८ {747 ९८ कलव 7नाठ [9८ ष्लदल्वे वर 27 {7८
ल @ ¢ ८९ (11 त्(वाद
{116 ५ ९८ 109 [व् [०८८४ {1€-6 एप् 8{026 १६
8), 7116 द्०णाणल जा
1८५4 ष्ण [१ ताति पततम्टव् एल्पो 0 15 सतो, का
ए [पतल
1- {1917 ५ गृणाणप ध ९) (7९ © (075 ८
0 १.60 (^ ८८ 7 124)
# १५९ ^© 70* {11९ नाकाश व्ण) 7{ज न पार
1» 1 | १, [प्र ^५ नाह एलणा^1ए08 ० पठ पलार
५८ ४ ] भोपत ५] [९ (= 6 (10 ला { 126)
- [11 1 (2 (उप {निन (नकद एणानौल्वे 7 ध16
1५, ब~); 1 {८ पा 1901 (क) 23-56) ६1९ 20९९807,
यये ठ [ शिक ६0 इतना वचवृच्लास९ लाता ण 5ल्त पप
11 11" {})3 व एरकतणा (कि कनतव(त 5(1क्ा८1,
९ [ ¶ ¶ ९५५४) 2 पा 76,
० = ष्नोानाणु 1 [पी (ट षठ त 106 ९९१६८१९१
] ~ ४17५0 व् प्र ५ (प्रन § ० 6 १प्८०१५
१९१7 1 [9 "0 0 19371 ५५1८ §इत्लल॑
070८ 11) का पित् [तलुतत् तो (णोाल्लाणप 2०
62 (1) - 1२ प (तपा^^ न 11९-6 ४१५० कृतता श
1.1} "~ 114
11 पास्ते हतत ~ कत्ते (© तपीदावलु ज पाका
८१ {116 वृप्ल्ञण,
{1५ धैः प्रन्त्तै 7710113 ©{ एप्रफला०एण8
117 7/1 5* ४ 7 © {1715 170167८ 1106 ो15न्ते८ 1116
त-क [= लला {८ 1 प्द्नााल्टत् \ £ [1९5९
1,
17 ५८) नम्य श्न द (ततेलम ध €। 1901, ¶ 46
क {0 दाद ९९ {त धो 01770 लक्ता ए० तचत्त
1 नजा) ३५५११९71 +1&§ ८0 नन्व
र छतो कृलाण्ठु ज ५06 प्रप्ते ० {116 दिता, एला
न्प्र {0 5४ {110
५ < उष ++ 0५ ००८ {6 (11€ §कप्रप्रलया (गाहप)
[५ 11106 त दवश्प् {१101१*१व् 11) छप एतय)
20 + [षष्ट्द्ृण् पठा १ धट नुणपाोना ० 7
त् १6 नु) ८1 1697, $ 911 1.110\ 156 १2९८ 0्त् 24९८
21 °) पुराद्धितापचारा्च @ (कतत, % न 1901,
141, \ 10 60५. पुरोद्धितापचरिण ८१ (1८ गाहप
प्ट वा. कपट व्वाणाा5 (9 ज) (र पद्ाठण( च ४6
[11८ पाट ज तिष्ठ (तप्ला८८, ॥प 11१ [1९50४ (ण्ट,
कुत् 1८ त्नणपलइ गर्ल्पाछ ( (दपण प्ण ९१६
{न्न [0 © प्राट् {ल प पा नावद्कातलवणछत [9 ऽलौाला116
1101 |
1609] १०४९5 |]
छण प्रणप्ठह्ाल)), १888 810 018 वलाः छा फ द०मप्५११४
0९117 ६0116, वा 8४४7 0))70 व ८८ 18६ 179 पष्प 7109
1190५ 168 १०९०४, 01046 तनया प्राछनोाठो ता6 42,
ताह प्ण, वत 416 [नत५४ 6 पत्ात० [दा 49 12100016
तठ 70 प्रण दष 00001161 आकण क्रववे
{609 = 738 01010 हाल ४1010001 0758 2201 0111८
70८47012 610 प्रश0116116 1९5 180, तए शनो प्रतो
286}1 17801}; 168 06060 # 6969 दपोप्ष्लौ6॥ पणा
01111016, ४४ 4188 078 17) त वा" कृता १ छायप्वला+ ए प्राते,
ए 110 काठ 2156101 060) [नवला 9८180 शप
९0१ 180}160 '? }
111
4 ४) (नवदलं [7 (16 (201110८5, [0 ^ फादयपा
भमाच् , 10पत ^ सद्धयपाश्रमाद् » ध
112
% ५) आधार्पा € 11100, % 2४ 1894, } 199,
1000069 दा = मापारसरूपा मालवाटसष्टृ्ची फण्टामरणपिरोप१ 1
भधारश्चाभिकसर्णेऽप्यान्वरटिऽम्युभारये।
हति विश्व 1
113
14 २) (ग्ा९०४०० | फनमूतानि ^ 70६ 1८47
1108 171006४0 वाणो) 1110 116 162 1670 0०
फटमूलानिं 0 मूटफलानि, ५16 ए०प्वाणहु ग 5। ए1-4 [0 0
पाशो1 8 17116760 0 19 ११०१० = (दना०नगावेाए्
00176661078 111 18१0 ४0 19 706 77 (116 {00{00{6१
114
24 662† = (ठः } उष्णा ए पा 7 1 29 18
25 68१ = (\४7 ) 81.40५ एफ ¶ 1 29 19,
14५,
115
8 207 016 वण्प्ठकणिणणण पनः 81272 8 (कण 1,
प्ि० 16), 5९6 इप्िवणदडा, [त इधपरवा० (४),
47077 16 (1936) 927
9 70 वरनिलणः एलशन०ा8 ० {16 हा ज ४९
फरप््ो ग = एणाद्रप्दप्त, म इपपाप्क्ा, 10 ९4,
1) 2, 46, 53
24 1361075 24, ६११ “ यङ्ननण उवाच 1
119
मरामासते
17156९1616 [89 81 वहा 1 कनृगदत्वे {0 1६००6
0406704 ०८ ४1) (6 पुत्
04092, त 6 2) 20
गा््रपुप्र सद्येय फश्कियग्
समागरनाजयष्न्पफूे,
4०1 £ 47 70२, ठत एता 1 तु {0 166 लण्शलन
(116 एिप्धष 1 फता(पप्ी) तया एथिद्गाटनाफ ममद
70 टनपृत) 1116 90णएलाया 48 (८076) ~~ एप
शभाण्ठपमड ~ 7९०त् दुततकृर, “वक, 0 "पप्र
121
20 110 ८111170 [०(€7व ० हण] ५05 (१ 121 20
197; 11) 0८्०्पाह पोप धकाकद्दाता 10 (16 928
पए ¶ 1 280 210 28 10
125
1400716 18
15 द्या मौदटास्तु।
ग्रीणि शपति धुमा श्री तरमफनानि चं)
पुष्कराण्याटिनिदानि न विद्मस्यप्र काश्यम् ॥
षति कशोकमव्रापि पटनि। सच प्रो म्दाग्यार । (ववं ॥
3 82 38)
127
४11 1115 715, ५ लिकफतप [गि 3 1 1,
११11076 {10 ह 80, छल्लप्राए 81017 ॥ {6\ १6041
817011811{165
133
12 = 9 51 1१.*-50*2
25-26 = 3 297 42-42
139
16 164 = 8. (प्रा 3 1 33 ८39 (4180
11 (16 1९्ुमण्वे न ४९ वता, पप 19 10 वाठ 506
6००२४)
144
20 ५) 1६18 प्क पाणु (11४ 16 पाट्छप्ोः [गप
सवबाहतु 1185 0८८णा76वे पोत 10 1 164 5
कागकोधायुमी यम्य चरणौ सववा 1,
1116188 1100४ + [ 1
148
17-18 & §्पाप्ऽ४, 1111501८ 2" ००१९71८, [ 136
18 °) (06 0००८ 7०76 18 पण्वतपाणण्वा$ दन्तकरूर | (8010 7४६)
| 1102 ]]
आरण्यकपव
149
1 ‰४} € हष्पनार> +त 5 + (ल्प 6142
६८" ९5०९ 1902} 7 6 भ्नन्दीद्ररी वरसी यानां दण्ट
तीलिष्टि परिषा । त्रसी नाता दन्टनीतिशा मानया 1 ध्रदीपिनपे
िन्यष्कोति 1 14 15 1016९107 १0 प०८ श १८८००
६2 1४14 1९४ "114 "१ पानु ९८९६१९० (गरदो, दात्य, गण
मगा} 0 {116 [१८11114 ० (ह 4405, 4 13
५ {+¢ (८0०० ण भका. ~ ६ {६८ 511६1 15 0
८१70710 [हा 51९ 00 १11८ ८.15 ९1" 109 ©{ {176
भन त्था {0 116 सुः ८ इव. कनार, "" [षष्ट
६.५1, {'\्} 41077, 1926 ए ¶2¶ छण
१2 एद {7 441} ~ 1१ ८ } ८्ठनप 21105 \6
40975 श्रा, सदना, --र्वीद. , ननो प्ष्तेकया
39
0 १० {८2 "(दनु 1८1 गप्र"
49 =(\++ ) 3)
म्= {$ ) ४9 ~ ©." 6.10! [1 ८ 10/८3
160
$ ८ "ग्नेय (1
९८ "0! ९ "ग्मि 157९" (1.2, {0८ 11६75 मति
१ ४ एद + णत् ग दलन ^ एत्णाा
( ~1 1; ८} 8 लृ दय 13 उप्त वग । 194 1८.१5
ग ७५17 १५५
1८.001 ल ४९ षि
(7 107
161
वर 1 [०109 ० {16 {९६ (017 6519-3 17५
171 फ १० प्तयल्व
ए. १५ उनुनममाणता पपे फार तलृच्तात्णप
१14 + (413 211 (वाः ( एनचणण
र 7176 नो ‰2])\ 19 120 [15 10४
255 ९ ९८ ८ [ # ण) ए 01६
{0 14 ~ ^} © 5016 +{9 ¢ {55 ०1
71 ५ [1 }\ (++ (पा 5 ल्लफि८०* 1
176
18 *) एिमानाग्रार् ५१५८५
प्प ववर, (३८८, (षय £ स्ट. काष्ठ ० ता एवा ज
२० 1६ वम ६1८1 पा १ 1८5 न+ प्प) 1१ ८८१
प्राना 109 {241 0 (घ्व 5८") 2 279 द
3 174 ‡=°, त" १८ गनाद् ग८्८ण5
147
15 ठा उप्र, 11-८ 21.7८, 1297
17
{1 3 ६1४\ घुः {9 51५०८८५ 10 01 ११
1; 77
{7077 “19
1520)
1-00-0 ६
{^ [2
{५४ 666.
(८0) 111८ ८५६ ०
[| 110
(1
1
न
ध
[ (८९ ] ०६९8
{ प्छ), ए 10 125 4981216 ०० १186585 ष
01 {116 51११2४5 प) ६० 18 ९० ० 115 पतर
16 & 2 12 1594
सन्द नान्मयाद्रोष्ट यानस्य श्रपा ष्या ।
तपश दृष्यते यत्रम माक्ष श्नि स्मन ॥
20 =ए8 12? 1859 8 € 111567८
770 प्लाा८ $ 137 (६007116 ए०६), 51678 ०८067 1८16-
4८085,
7८5 पाए ह्यष्ट
29 = ५त्ण्प 9 ९9००, 170
\; र1न2 काप्त्छप §46५ १ १८४
30 2) = (ष) श्चण्प 9 172८4, = प्र5रप्
[प्रच्छ 55८7 2 6 = (५ ) 1701580६ 701 ऽ
( ५5076 1907}, 1 2 7 5006 तवाध्रगा§ ज कोषप्णप
7९ पे ला्ाद्छ्णद्+ चल जायत एणा ८ ५0९ ल्०फ0णप
० दय दि 7 3874 (तत् स्पा, एका) 1866),
110 11१5 भदे साप्रिरप्रा+ 8100112 {116 1०८1९ ~ पवा]
-- ०००५ (श8ा )
} ¶1{#> <(ला5 1० 17१९6 ९10 -ला 26 प्रज्यक्षे पीठ पालिप्िमः
नायतं सदुत्यने। बदसयोागा-
रमर आराषण्यमुःति 1 -स्तगोनपानि भाप
188
1140417 ४4710
7९ 1410, ५ 066 [115 {10४५ 16
1
वू 11९) त्वेष १ 0लप्टुट ४१२ ९१।१८त्, {0४ ४10
य+ टा ननाद \ 1४1 कदी (स 0४ ६16 णो,
+ न एत ता दषप्याताः लाम (11118 4115 (वरव
707८ वरप 140 1115 111711८5 (दाता
तवतान्द तण एल 1929 @ 0०16 छप
3 101 17 १1०५८ - ^ पा^0६ ९१675810 0{ {18
1९07 06्दप्राप 19 ६110 6१८५]२{१४ एप्पाप्णाः 1 8 10
८ अपा शराध्णपत 11716 9पत०उ {श्}, 4501777
14 धती
18 =(१ष८) भ्ण 1 69 (१! मथार्विधष {0
नुन परम्)
56 = (ष्व } [पान (पाम 1 10 12 पथ्य
11119 (( [व } 3 11139
567 प्रणाठ प९5त्प्यु0 ० ६1€
0८०5 10 {116 ४1 १प एतय 1009 136
एता {2 6110९+१ क{णाका५०५ %१८707] उणाृक्ायत्ट
९11) ८1८ लु & 4 189 14
ण्नत्ते संवमा-यरातमतीनानान मया ।
वायुप्रो्मतरखरय पुरा ग्पिमस्मुनम् ॥
657 207 (16 वल्लः 0
] \
2101041 150
¶, [€16 {16
51१ 11
(1111108} }प 0४68 ]
010०8, ० पतता एप, } 779 , ॥ 1.11 11111 1.1.11
1 १७५ प , ०४9 9 26 860 , भाषा 6 8 317,
पए 100 1697
188
51 = (शषः ) [प्प एप 1 90 12, पिधा
070६ (01 726 ) 3 11189 © ०0010 ५0 9 188 36
190
प्र माप्०8 (1 118 ८९ 7016 ($ 267 } प्ण ५16५व् ४०
8110४ 6096 ताह 86० ङ ग 10 "" 710 ६111," 18 16 0१1६
1४, 18 मृ० न ^ [०80 एता5० ' सपन = ^ [0 ण
भाण 7086," 110 ४०६, =" ४09 070 70४ ज
00०] पणत् 06161 780८8 एत 1160118161168,
प्रणो) ९8 अपपणाङफणा 810 तए, ४ 0० कष्णन
0710 एत४5 8्रनू। ४8 आप्त एफापणपफा, ३ पणो) [ 0८,
70 एप6९१, 18 #120 16.106 ग ४6 ०1 6वाप्रम8 ], ५06
106 1610 10606 » 8070006 ©16 1111086 ५8 प
111, 966, 0 , 296, 16 * (7 26¶} 14०8४ ०{ ४6 11708
५० ४ तमोपह एः ०0४ पर्रम ४६ घा, ८
ठप्पा कधा, शतार प फडति) 101,
700 0011078 1४6 = व1४8नषठत् 1010 080 17 {16
01016 12610109 , #0प8 ४8781 1117676 प्रह ए, ४९४) ग
प्गा्ा8 1८8 16८91096 1० 0परष 6वा प्रत कस्यापि घमगे त्वम् ,
दा [18 एषणा) तदा परतद्वाण]छाण 118 1060700 वनामि
दमुद्रारमनुदकम् } 80 11616 18 001110६ 1५६ ० 118
88४ह्णठा) ॥1106 ^ धोना) पि प्ण अू)16 ९6780, 1018
18 100 ०४१५६1४ ])1086 ” (7 %79 ) 70 {066 116 00118
8060100 00" [1086 [0 = ४४1९8 = (7 266-272)
18 10900 7676616 ०780166 87 एलण्णा०९688 एए 976
(दलप [एताध्0ण ~ 4 1४766 ए०प्ल्गण ०06 0६ इ]
{916 180 0605 1 ४19 {८०४ एपा० (65 9 84 17 )
076 ७ 1688 ०८100४४ = 0४५ 6प्प्ठपड ए6न्पाएन्ड 0
116 पा ४0 18 पपा 16 0रठा$ 160 8प08प्रपप98
ददुर् [0 मण्डूक 0६ 116 ७16 ००6|
401 190 18 {0110 कतव 10 0176 श पाोदुष्० $ 2 शण्ड
010.74.00८1816 (छपा) ० = 106९7[00४६्८्व पत] ए 1.8
( पए0{00 कण 19 71086 ४एत् एषप्णष गा ४6786),
07116 17 116 ९१116 §0प्ौन ९८९०8101 0810108 ४
{णत प्रजापत 1188 (16 ४0० 6५६) = 4 6र्णलन्
710 {06 ताए 10 कऋषएप्राप #0 {76 इध्मा 9 5101
( 6100100109. ) उप्लृप्रतछत् 170 नाह हठ) ऊत सदड ०86त्
४ तावर्णरष् ५७ ०४० ५ ५16 १९ {सि [षठलठणछ
इपप्णषष्इ ग {116 0086 7086 क60एत्ङ् गा ० पद्९०,
मदामासते
एतौ) प५८०्ता7ह 0 [7 88 {110 क7100ापाए्] {0
0६ 610 [वाका {716 = [ “ 71686 08611161 18६ 19 पर
0100 [ध्ा.४९ 01806 १९8 }18 पप 801९6 कृ्रधानोएप
20860 =%6101606४ = 10108018९]) [6९180110 {2768 "” ]
01वण्ण४नह, 245 2116017 216 (1992), 7 261
7116 ला्न८ष्च् पष्प 81108 1118 8107 10 10 70
11466 0116 ° 6 ०4७8४ 607006०8 ० छपरा ०719,
एप 7४४16 010 9 #16 10657 86660108 } १16
एप्ठला४ 00 ज णा न16 108 70 प्रग &
014001614'9 तारण [6
191
217 8120 21=9 294 68, = (रषः ) एषापरा)
पपा 174 9, प्राश्रापतीाप्00018 8 260 $
-- 87705 21-23 0व्ना 10 शध 6 2 16 7°-94
(10 10 इष ९००)
192
29 01706100} 1४ #116 ८८८ 61076 ‰४, 178
माकण्डेय उवाच (8 10 139 6), 8166 16 फत् एव
सन्यमानस्तु ५० 16 10 ,०108 ©{ माकंण्टेय ४० ००४
01 विष्णु
193
15 उस्नानक 1110 0्ष6 0८०प्रा8 8611676 17 ४116
{008 उद्यान, उद्यानक ४0 १08
“" 0प्मापणहु $ 8०८ कपण
{11861106 18
[६ प्])0प8 ४0 119९6 0६०
68178107 © 9116 ए ानृठ फठपा#81008 कल््ाग
80पघ्रौ ०{ 6 प्ताणतेप्र पशौ [कि क्ण ६ प्त णतप
1लृप्ता८ [प्दाऽष्ण गपत् कणपल)8 ० 8४४ 1 18
छपा 06071016 18 9, 118४ ० ष्ध88 76८0प्णन््त ४
4111748 {0 311&78 17 1 198 5 55 -- एण {19
४660पा४ ह1$छा। 19 8 199, 211 , पात 101 80002118 24-25
0 ४18 ५0 , 1४ 18 0108८ 18 ९6 19.४6 1016 ‰ १९
इट्ठ ण ४ एगृनला0 ठप्पा एल्ठलफाफपणात्त् एष
0076110 प76 170 9 8800 00१९४
197
247 8४४७ 24-2 = (एषि. ) छु भाव0 एणप्ा४
5 % 26 29-81, 38-30 -- १८८८ [\ एर } पाशा
त ४00060४ 9 82 26०4
31 ५) त देवा ब्राघ्मण विदु प्राह 1५86, पान
2008 20 इष्ण भ् 32-88, ०ल्भाण्ड 9180 पाः प्ाा०8 10
8116 60५ 8600100 07 {10 7401880 0{ 118
| 1104 | ।
आरण्यकृपर्व
दुर्योधनो मष्टायन तेषु पापमयेचयव् ।
तथा तर्मिकृतिप्रनै' दुः शामनादिभि 1
नानोपाचैरव तेषु चिन्तयन्सु दुरान्मसु 1
सम्यागच्टन्म घर्माशमा तपम्बी सुमहायदा ।
शिप्यायुनसमोपेलो दुर्वाता नाम कामत । {151
वमागठमभिप्रे्य सुरतिं परमकोपनम् ।
दुर्योधनो विनीता-मा प्रश्रयेण दमेन च 1
सहितो ्रावृभिः श्रीमानानिय्येन न्यमन्त्रयत् 1
चिविवम्पूजयाप्राम स्वय स्किरवम्स्वित"।
जहानि कतिचित्तत्र नस्थौ स मुनित्तम । {20]
तच पयव्वरद्राजा दिवारात्रमतन्द्ित 1
दुर्योधनो महाराज शापाचस्य विद्ाङ्कित 1
ध्ुधिनोऽस्ि ददम्बान्न शीघ्र मम नराधिप)
इन्युकवा गच्छति जतु भन्यागच्छति वे चिरात् ।
न मोक्षयाम्यद्यमे नाचि क्षुेन्युकतैलयदद्तंन म् । [25]
खकन्मादेत्य च दूने भोजयान्मारूवरान्वित ।
कदाचिच्च निश्ची म उन्थाय निङृतौ स्थित ।
पूत्रवन्करारयिन्वाच्र न भुङक्ते गर्हयन्स्म सः 1
। तथा तस्सिन्यद दुर्योधनो चपः 1
विकृति नैविन क्रोध तदा तुष्टोऽभवन्सुनि 1 {30}
आह चैन दुगधर्पो वरदोऽस्मीति भारव ।
चर वरय द्र ते यत्ते मनि वर्तते ।
शिष्वायुनर्मन्िन.. -- (7 16} 7५ कपि परमतेनम (10
{76 ए०51€007 091) -- (1, 17) 26 न नामदेव नव्सुद्रा
(51८) (107 € ०७१6० ग) - 706 (रान्य छण
11८5 18-19 ) 105 2६ 117९ 17
पादौ मप्नाल्व विभिवदानने चोपवेष्य च 1
पूजयित्वा यथान्यायम प्रिध्येन न्वमन्त्रयत् ।
तथेतति स युनियुक्ला चयौ प्रादधिको (१) द्वित 1
पुन प्रत्यामत्मात काटे म नृपनत्तम ।
त्व मोजयामाम परमान्नेन त सुद्रा।
गन म पुनरेवाय मोदुलाम समन्ययात् ।
तथैव मोजयामाघ्च खजा शरापविद्यद्वरिन 1
नध्याठिने क्दाचित्स्यु (१) कटा चिन्निशियेऽ्पि च 1
गोरजे प्रत्युपे चापि क्दाचिच््रदराथके 1
घापिना {£> याति तदरेदम यिप्यादुतनमन्वित्र 1
कटाचिद्रहुमि सार्घं कद्राचिदयुनेन च 1
उपाकारे क्द्राचित्सय न चमपात्याण्मानिक (१?) 1
दुयाधन न्नग्रावितु राव्याच्छपिन निष्टयन् (१) 1
क्रियया पाण्डुपुत्रार्मां क्रोभेन क्टुषाछून 1
यटि मत्नवनाद्धदैत्मकुख नाध्रमेनि च।
एव न सुनिराणाय पण्मानात्रमि प्रचष्टम् 1
दुर्योधन यरद प्रायाचरिच्छति तथैव तत् ।
186 |
{ ^ एएलतादड्
मयि प्रीते तु यद्ध्यं नार्म्य विद्यते तव ।
एतच्छव्वा वचस्तस्य महर्देमीविसाः्मनः ।
अमन्यत पुनर्जातमास्मान स सुयोघन । [35]
प्रागेव मन्त्रि्र चामीन्करटुःशापनादिभि 1
याचनीय सुनेस्तुष्टादिति निश्चिल द्रमति" !
अविदर्पान्वितो राजा वरमेनमयाचत !
दरिप्यै सह मम यद्यन्यथा जातोऽतिधिर्भवान् ।
अस्रे महाराजो ज्यष्ट श्रो युधिष्ठिर । {401
वने वसति धर्मा्मा ातृभि परिवारित 1
गुणवान््रीट मपच्चस्त्य व्वमतिधिर्मव ।
यदा च राजपुत्री सा सुकुमारी यशस्विनी 1
भोजयित्वा द्विजान्मर्वान्परनींश्च वरवभिनी 1
विश्रान्ता च स्वय भुक्त्वा सुग्वामीना भवेयदा । [45]
तदा स्व तन्र गच्छेथा यद्यनुग्राह्यता मयि।
तथा करिष्ये स्वसरीदेदेवसुक्वा सुयो घनम् ।
हुवीमा अपि त्नौ यथागतमगात्तत 1
करतार्थमिच चान्मान वश्टा मेने सुयोधन ।
करेण च कर गृद्य कर्णस्य सुद्वितो शम् {501
कर्णोऽपि श्रावृमदितमिल्युवाच नृप सुदा ।
दिष्ट ग काम" सुसदत्तो दिष्टथा कौरव वर्धते ।
दिष्ट्या ते द्रवो मप्ना दुरे व्यसना्णैत्रे ।
दुर्वासः करो घने वद्धौ पतिता पाण्डुनन्दना- ।
तत प्रमनवष्टो राजान धूतराषट् जम् 1
-- (1 28) 70 जनप्देर (0 मम नरापिपर) ~ (7, 98)
1 तन् (णः [सन) 003 गते (†०ः "यन्ू) 2० सदा
(ण्प्सम) - (1, 30) 2८ 2 नैव (०८ नैति)
-- 2581076 176 32, 2005 21885 105 दुवासा उवाच
~ 4167 1196 38, 7€1 195
प्रनन्नोऽसि तथातिथ्यात्तेनाद षरदोऽस्म्यदन् 1
-- 80761176 34, 00056 [88 5 वैद्य" उ* -- (7, ऽप)
7५ सुनी वटे (10 सुनेस्वुष्टाद्), ४०१ तै ममेल म दुर्मत्ति (17
{€ ए05{ला० 1811) -- (14 38) 701 राजन् ({0 राजा )
-- (1, 39) एथ श्राूमि नदित सर्वे काच्ङ्नित्ताषसै
(7, 40) 71 राज {107 "राजो) - (1 41) 7 कतिया
स्ट (7 परिवारिते ) -- (1, 44) 2० आरावृश्च द्रुपदात्मजा
(छः € 105६610 एष्) - (1, 47) 76 713
त्रसी एवमुक्त्वा (० इति) -- (1, 48) ° तपतां मेषठो
(प मपि क्िन्टो) - (1; 49) एन 01 688 यरि ({णः
श्व) -- (1, 51) एण 71 ठा (ण मुना) - 28608
[18 52 ००8? 185 1०5 क्ण उ -- (1, 5+) 7५ 13
पातिना (० प) - (7 55} 0 खैर वत ›, 09४ सैरमेते
(1०7 स्वरेव ते) - 2861078 116 56, 005६ 185 185
भै ख
-- (गणगुण्ण 7 0 †96 (गमगृ्रम्प
1081 |
4770 त77 1 |
स्वैरेव घे मष्टापापैग॑ता चै दुस्तरं तम" ।
र्थ ते निरृतिप्श्ना राजन्दुर्योधनादय, ।
हसन्तः श्रीतममसो जग्मु" श्वं स्वं निकेतनम् ।
10101110
येषापायन उवाच ।
वत" फदाषिदुरवाघाः सुखासीनांस्य पाण्डवान् ।
ञुक्स्वा चावस्थिता कृष्णां श्ाव्वा तस्मिन्वने सुनि" ।
खभ्यागष्टसपरिगत" पिष्यैरयुवसमिपैः। [601
षटरायान्तं घमति्थि स घ राजा युधिष्ठिर" ।
जगामाभिमुख' श्रीमान्स भाद् भिरय्युत' ॥
तसमै यदुध्या्नङि सम्पगुपयेय वरासने ।
विधिषष्पूजयिर्या तमातिध्येम न्यमन्प्रयत्।
भद्धिक भगवन्कृता प्रीघ्मेष्टीति चाघ्रधीत्। [6४]
जगाम च मुनि" सोऽपि खु पिप्ये" सहानघ. ।
ओज्येरसष्क्षिष्य मां फथमिघ्यचिचिन्तयन् ।
न्यमलतसिङे चापि मुनिस समाद्ितः ।
पतसमि्नन्तरे राजन्द्रौपदी यो पितं थरा ।
चिन्तामचाप परमामप्रहतो पत्िप्रता।
सा चिन्तयन्ती च यदा नाष्रतुमविन्दत ।
मनसा चिन्तयामास एृष्ण फसनिपूदनम् ।
छप्ण एषण मष्टापाष्ठो देवकीनन्दनाम्यय ।
{66}
{70}
4470 70 70 260 (7०५ 261), 21 269 ~ (7, 69)
71 मष्टा (0 षने) ~ (7, 61) 7५1 सप्रेय पषदिष्यच
(0? सति्थिं स च राजा) -- (ग, 62) 701 मि परमघुति
(0 16 7086० 0) ~ (7, 69} 7५ ज 8
एपविष्य ; 71 प्रवेष्य च (107 उपमेय ) 79 च पानने (10
परासने) -- (7 64) ° पूजयित्वाथ; 7 पूजयामास,
५ निमच्यत्र्, 11 न्यवेदयत् ~ 4{४५४ {०० 64, 70
0114 18
दुर्वासा उवाच ।
रार्जस्तवाश्मे मक्त सत्वर सयुपागत ।
श्वभा मां बाधतेभ्यय्यं तस्मान्मां मोजयाधुना ।
मोज्यैर्नानाविधैश्वान्नैन्य्नै परमाद्भुत +
{गा०प्र०प 11 00 $ राजोवाच) 1४ 02 7४ युधिषिर उ"
~ (7 66) 7५1 स्ञात्वा श्रीपर समेदीति ({०९ ##6 [00801107
1४1) ~~ (7 66) 2) जगामैव 109 मददानर्दीं ({0"
सष्टानषः) ५1 जगाम सह शिष्यैश्च सातु स मुनिपुगव
~ (7 67) 7 9 ® “ह्वधितयन् ~ (1, 68) 701 सुनि
शिप्यायुतेन च! 21 सुनि सथः समाित , 79 ° @& मुनिः
दिप्ये समन्वित ({0 #9 7086० 1४17), -- {न
1106 68, 701 703 18
मय युभिष्ठिरो राजा ्राठृमिरन्वतप्यत ।
भीम मीम मह्ाबरष्ये फाषठन्यानीय मां दष ।
मदाभाते
घासुदैव जगभ्नाय प्रणतािविमारान ।
विनश्वाप्मन्विश्वजनक धिश्वह्' प्रभोऽप्यय ।
प्रपश्रपाक गोपा प्रजापाण परापर ।
भाकूतीनां च चित्तीनां प्रवरतेक नतास्मि चै।
यरेण्य घरदानेन्त भगतीनां गविभव ।
पुराणपुरुष ्राणमनोशर्पा्गो चर ।
सर्याध्यक्ष पदाप्यक्ष व्याम शरण गवा ।
पा्ि मां फएपया देय द्ारणागत्रषरतर ।
नीटोष्परदटक्ष्याम प्मगभीरोक्षण ।
पीताम्प्रपरीधान टसष्कौस्तुभमूपण।
र्यमादिरन्तो भूतानां व्यमेव "च परायणम् ।
परारपरतरं ज्यो तिर्भिश्रारमा सर्यतोयुलः। (85)
स्यामेषाहु" पर वीज निधानं स्वक्षपदाम्।
ध्वया नाथेन देयेदा सर्यापग्यो भयं न हि।
दुःशासनादष् पूयं सभायां मोचिता यया ।
तथैष सकटादस्ान्मासुदर्वमिष्ट््सि।
{76}
{80}
एव स्तुतस्वद्रा देव" कृष्णया मक्ततरष्सछट'। {90}
द्री षयाः सकट श्चुप्वा देवदेयो जगप्पति।
पाशस्था शयने स्यक्टवा रद्विमर्णी केशवः प्रमु ।
सग्राजगाम स्वरितो घ्य चिन्धयगतिरीश्रर ।
ततस द्रौपदी ष्टा प्रणम्य परया मुदा ।
वैद्यपायन उपाच ।
आतुमैचनमाकाण्यं छदिः शस्यमिवार्पि्म् ।
श्रादि प्राहीति गोविन्देस्यु्त्वा दारूणि च।नयद् ।
~ (7, 69) 79 ® 68 चापि (० राजन्} ५1 प्रीपदी
्यसन वीक्ष्य पाटवार्नां मष्टात्मनां ~ (1, 71) 7203 7४ सदा
(०८ यदा) ~ (7 72) 20 स्मार मनमा कृष्य एषठ
दीनवत्सल ~ (1, 73} 11 “नदनदन (07 *नन्दनान्यव)
~ (1, 4} 701 प्रप्नार्धि" (10 प्रणतार्ति" ) ~ (1, 4)
7५1 विश्वदुत्ममुरीश्वर (०४८ 70806101" 11010) -- (7, ¶6)}
200 विश्वनाथ, 703 विश्वपाल (0 प्रजा) ~ 9 ०,
{८00 परात्पर ण ४ "परौधान (10 1०५ 88) ~ (1, 77)
7५1 21 भारूनीनां च षृतीनां (7; यि्वार्नां ) (1०८ ६16 एत
1917) - (1, 78) 72० 63 प्गत्तीनां (10 भग) 76 76
गत्तिप्रद् (107 गतिर्मव ) ~ (1, 80) 7५ परानद $ 7 सरा
ध्यक्ष ~ (7, 83) © चतुग (107 प्ररीधान } - (1, 84)
72५ “भूतो (1० ^टन्तो) ~ (7, 88) 709 71 3 प्र् ({*
तर) ५1 73 € विश्वनो' (०' सर्वतो") ~ (1, 87) 701
स्व नाथ कृपयेश्चान (107 11 "101 1०) ~ (1, 92} 79
रुविमणीं (1० पराश्रया ), ५0 सप्तं केदिनिपूदन (10 15
70०86०० 0१) -- (1, 96) 29 6 68 मवदद् (07
सन्रषीद्) 7०" उवाचाशुुखी एष्या एुष्ण कमललोचन -- फणः
1४6 96, 7001 8प्रा8
[ 1089 |
आरण्यकेपवं
सव्रवीद्रासुदेवाय सुनेगगमनादिक्त् । [95]
ठत्रस्छामघ्वीन्हप्णः घ्युचितोऽन्मि ग्द्ातुर 1
द्रीत्र भोजय मा द्र्य पश्चान्पर्वं करिष्यसि ।
निच्राम्य तद्रच ङ्ष्णा रसिता वाक्यमद्वीन् ।
स्थाल्या मास्करद चायाम मद्धोजनाचचि 1
ुन्छवन्यम्म्यष्ट ठेव तन्मादच्र न विद्यते ।
तत प्रोवाच मगव्रान्द्रध्णा कमललोचनः ।
ह्मे न न्मकालोऽय श्रुन्रमेणातुरे मपि ।
द्रीत्र गच्डर मम स्यालीमानयिःवा प्रदर्मय ।
षटवि निर्वरन्वन म्वालीमानाय्य न्व यदृ" 1
न्धाल्याः कण्टेऽथ सनस्न ध्राकाच्च वीक्ष्य केशव 1 [105]
उपयुल्याद्रवीदेनामनेन एरिरीश्चर 1
विश्वाग्मा प्रीयता देचम्नुष्टश्चान्म्विति यश्छभुक ।
खआकाग्य मुनीच्यीघ्र मोजनाव्रनि चाद्यवीत् ।
तचो जाम न्वग्नि मददेवो महायदरा! 1
[1001
ङ्ष्य ृप्यापविन्याक्ष पुण्यश्चवपनीतन 1
मन्दता मव्रानचय तया दृधिपरिय गत ।
श्रीकर च्वाच।
निमय सम्बरतो देवि त्वयाद् चार्द्धामिनि 1
सप्नी ख-नन्ये प्ता (?) गत्रो-न्नि गन वनन् ।
द्रीपदुवाच।
दुर्वानादपता ते च्िप्यादुतनमन्वित 1
याचयिन्वा न सालु रा्दमन्नबुनुिन 1
दि नार्य मवश्नव शपि प्ररनकोपन ।
खामिस्यति दिद्धात्र नोक्त िष्यायुत्ेन उ 1
शीष उवाच
पचादि च्य्यु मे वाक्य घुधितोऽसि खथ प्रिय ।
¬ (1, 97) 7 ० © “दन्यत्र (107 श्त्यर्वे) 6 प्रयम
मातन क्षिप्र यद्र वद्मन्तव ~ ‰{८€7 110 93, {21 1०5
म्वेटस्विद्धा त सु्रोी स्टन्ती करूमनिधी ।
त्रिमो श्रापन विद्धश्षानासि पुम्पोन 1
~ (7, 100} © नवेद {0 [अष्ट देव) -- {६७८ 1196
100, 72€1 175
च्िद्नेनि चान्नाय निनन्ादपरा विपद् 1
-- {7 101) 73 (ग क्ा) उएलवद्रेवकीनदनोष्टरि
{{07 8 005४6107 ४६11) -- (1, 102) 1 क्न (प
नर्य) -- (7 103) 2 च्रीत्रनानीवर्ता न्वाटी दश्यन्वेति
मारिनि - 41६67 110€ 102, 721 175
नान्यन्न देवरद्लो मन्य नद्धोजनावपि ।
~ (7, 104} 7 अनि- (0 ग्नि)» ८० यदूत्तम (107 "दद्् )
- (1, 105} 72५ म्यास्या 0५ च, 1 दु (0 [जुय)
0० मायव (0 केव } -- (7, 106) 72 21 “वृत्य
{107 शयु) - 0८ 11४€ 108 ला इण
|
[ ^ एववा 1
सब्रातु गनान्दरेवनया दुर्वास प्र्रवीन्सुनीन्। {110}
चे च्वाव्रती्मं मष्ट छतवन्तोऽवमधैणम् ।
द्रो द्ारान्माद्वरमाम्तृप््या परमया युता" 1
उन्तीर्यं मलिटान्तन्मादृ्टवन्ठ परस्परम् ।
टुर्वासमभिप्रह्य सर्व ते सुनयोऽघुचन् 1
राजा हि कारथित्वाद्च वय नातु समागता" । [115]
जक्रण्टनुप्ता विग्रप & म्विद्धुश्चामः वयम्।
नरथा पाक छनोऽम्माभिन्चत्र करि तरवामहे ।
टुर्वाता उवाच ।
ब्यापाक्रेन रालर्पेरपराघः कतो महान् 1
मान्नानघाध्रुटरव पाण्डवा कृरषथ्ुपा 1
न्छन्वानुमाव राजर्परम्यरीपस्य धीमत 1
विभेमि सुतरा विप्रा हरिपाद्राश्रयाजनाव् 1
पाण्डवाश्च मष्टान्मान सर्य धर्मपरायणाः 1
श्यूराश्च कूमविद्याश्च बत्तिनखपसि स्थिता ।
{1201
पाण्डवा रगा छवि र्युत्त यदुनन्ट नम् 1
किः नविष्यति ब्र्च्पे कोपान्न दाना नमै (१)।
प्रहस्य प्ररनानन्दर र्द्देवेमयाववीव् 1
सीतनान्व न विग्र सशिष्य नोज्येति च।
~ 47६6८ 105, 70०३४ ८०९ (०६९ ) €त् 1085 9 118
मष्टेव मदाबाहु षू छािनाश्नन 1,
एद 85 गट द्वतठकण दष्ट 0 मारण, णत्
पल 20525 ६0 ६१९ 8८० ६6त ६० ६06 लट दगफएपड
वपप्ण६ ८ 15 ०7 196 दटणणर { -- (7, 109) 7
703 ०683 मना (० "यन्ना }) - 4 1०6 109, ६056
€व 111€ए76€ 195 & [17९ 720 व०्ध€०६९त $ ०८ {88
आक्रारितु तु नान्स्ौन्मोजनार्थं चृपोत्तम ।
- (1, 111) 0९ व्रिमद्गान ({07 ऽयनपणन् ) -- {67 1176
111, 706 105
स्रों युधिठिरसाच् वृथा कपो विष्यति ।
क केविद्धरिनकि चवा निन्खुगम पंरे।
उुभेरमैन्धव श्रार् प्राययन्ते परन्परम् 1
-- (7. 112) 7५ 7 युतान् (० युना) - (7. 113)
703 मद्ापुनि (0८ परतन) (८ [0९ 118,
1 105
मषदरेवोध्यवीदाच्च शीत्रसागम्त्रासिति ।
च्पय ऊचु 1
मवनामाश्रनेको वा पर् पुनादुपान ।
नानादेवो द्विजौ वापि चिना क्ष्य दिनौत्तम 1
-- 703 0 11०९5 {14-115 -- (1, 114} 71 ०5 ते र्वृ
(एफ ४४05] ) -- (7 118) 7५1 एन सप्रति वतन (1०
४४€ 205्द107 181) -- 4.6 1106 118, 0961 76878
1०€ 126 - (7, 128) 72 © च तपम्विन ({0 तपसि
[ 1088 |
^+ {1८ प 1]
शशचाम्रग न्ति मासुशूवपरायगा 1
एय निर्यु{ तू्तसिभिानर 1
ठत पणानप्ूव निस्य शीतर पलायत ।
यसपायन उयाघ।
एूम्दुणाम दिग" सर्य मुनिना युखेया एठा)
पार्र)म्पो शून सीना दुदुयुमे दियो दश।
प्पदुरो शगनध्ातपदयन्मुनिमत्तमान् 1
सीधन्विगमनग्तस्या िधवाद् गदेपयन् ।
ररपम्तापमेन्ः शुग्या संधय पिद्ुतान्
गु पिद्धिनाम्यलय त बरृलान्त स्यरदरयत् ।
सवन्न पाण्डया सर्य व्रन्याणमनकाुिग।
प्रगीक्नन्म पिपर्दार जिनाःमानोऽयमम्पिर्।
निङ्धीयडमपन्य याक्ग्माषुगमान्य एर पिप्यत्ति। [132}
यथ लत निम्तपमास्माण्ृष्दहयेपमादरितात्।
नि चिन्वायरन्ध्टरा निश्रमन्नो मुटु्मुः 1
रय पष्य शीमन्छरपष्य प्रयक्षता गतत ॥
शीएून्ग उफाश्च।
अप्रणामायद सान्या प्ये" परमकोपनात् ।
द्वोपधा यिर्किति पाणा वषट मन्परमागन-) {1401
म गप रिय सम्नष्यदुयापनोन्यफम् ।
पसा भयत सीप सूतमेव पलायिणः-।
धमनित्यम्च च पेचिष्तमे मीष्रन्नि फटिचित्।
कादस्टर षया गदििनयामि नियो भद्रमस्तु य ।
प्रपान उव्ाय।
भुशरिति देदवम्य सनुमः स्यम्यभानिनाः।
प्रीपष्या पदि पायासमूनुपिगस्वम- 1
दयया तायेत मोदिनद् दुमयमोावद विभो)
पी दयिता ममान महमाण 1
प्य पायय भद ते दृना्ाणो ययौ पुरीम् ।
पा-दयाश्र महाभाग दरौपपा सदविता प्रभो । [150)
{1551
॥ि
{130}
12; .11
त्ब
ट
{11८}
~ ~ +~" ~~~ ---~~ ~ --- ~~ ~~ ~ ~~ ~~~
ग्द } ~ {1 127} 7 पुना = माच्या {० {11६
1 “411 -- + 101 फल प् {9 गोध
4 ~ (+ 3317 पो. त्वत (रा म्द र्गा आदत
{~ ^4* ~ {+ ! +; [दा गमत
न + {{ {4 १]
१ ॥
श ~
1
~)
स" ट + 2 यनमा
* 3 ^ {गा) ~ {{ 1:;} {4
८ मा वव सम (र ~~ {[, 149) 706
ष्व सुवा {17१ (1), > 1 भ) ~ {7, 141)
प ९ 11 ~; ) ~ + {+} [ला भगुदः
{१1 चलवष्य) + 1 कृ षदिति + {1८ {1५ 1 ¬+ प्त
{ {{ - ~ {' {1› ट ए
५ {^ "न दद पलमरः ।
व
|
महाभारते
ऊपु प्रृ्टमनसो विष्टरन्तो वनाद्वनम् ।
परनि सेऽभिष्ित राजन्यरए्ोऽह मिष स्वया ।
ण्यपिधान्यरीकानि धाराददुरामभिः 1
पाण्डयेपु उनस्थपु प्रयुक्ानि शृथाभयन् 1
(1016}}102
26
11९7 3 255 91, प्र 105
ण्य नीक्ष्णदाररगरेर्गाण्टीषा्निप्रयो दिते ।
सेनेन्धन दद्र्श्र सरोप पा्भयाजफः।
षप्नाणा पतितानां च युगाना च महीपते 1
तूणीराणां पताकानां जाना च र सह ।
दाराणामनुरपपणां प्रिचणूनां तथै च।
भक्षाणाभय योक्य्राणां प्रतोदानां च राराय- ।
शिरसा पतितानां च कुण्डलोप्णीपधारिणाम् ।
भुजानां मङुटानां च हाराणामद्धदै" सह ।
श्राणा प्यजनानां च चर्मणां खय रा्षय-।
दिसना्नां काञ्काणां च पटना तथैय श्च ।
पाष्ीनामय खद्नानां दण्दानामथ तोमः 1
राणयस्त्र श्यन्ते समग्र सत्र षिवा पते।
पतित्रैय मातद्र सयोधै पर्वतोषनै ।
घ्यनिपवित सार्पं नाद्िभि सायुधैसदा ।
यिप्रविट रयेश्नय निष्मश्च पेदातिमि ।
भगम्यरूषा परथिवी मांपपोणितक्भमा।
27
५{८८" 9 2६6 28५, 23 7 (०न्म)( 01} 68 108
सया दत्त पाशुपत दिय्यमप्रतिम दारम् ।
चाप म्नोकपर्िम्पो घञ्चादीन्म मष्ठाशरान्।
देयदेयो घ्नन्पाप्मा प्रिष्णु सुरगुर. भ्रमु" 1
~-----*-- "~^ ~~ ~~ ~~
[६1
[10]
[15]
~ ` ~~~
~~ (7 1490) एत देवन्व जगत्पते ( [० {100 कृ0ननधाना
11711} - 410 [106 110, [20। 10१
गोपिः परमाननद पादि नो मवसागरात् 1
पिपल्मुने साग प्रमि गपत्सु नस्तथा दया।
श्रवपदसवता ष्ये यदो ढारा ¶ पुराम् 1
~ (1. 150} {८ "नागा [[0. गाय), पणत् द्रौपसीनदिना
सूप (197 (00, [५५170 1} ~ (7; 153) 7५1 7; 36
ध्यव (णोः नन्व नि) ~ दमोगोना 4411 170
71 471 {103 20.21, 11 ‰01
207
(1 21 85 7८ ज ध्य (० (वष) ~ (1, १) ए
|
{
|
|
।
1
|
।
10041
आरण्यकपर्वं
श्रघानयुस्योऽव्यष्छो विश्वात्मा विश्वमूर्तिमान् ।
युगान्तकाडे मग्राति कानान्निर्ईहते जगत् 1 [5)
सपर्दठाणवद्रीप सद्राटयनक्ाननम् 1
निर्दहस्नागल्लेकाखच पाताटवटघारिणः।
खसयान्तरग्कति सुमदद्धानावर्णा पयोधराः 1
घोरम्बरा धिनद्विनस्छडिन्माखावन म्न" 1
ससुत्तिष्टन्दि् सर्वा विवर्षन्त' समन्नत-1
ततोऽ्चि नादायामाघु" सवर्वन्निनियामकाः 1
सक्षमा्रैश्च घाराभिख्ि्टन्यापूर्य मदा" 1
फकाणवे तद्रा नम्मिन्नुषद्नान्तचराचर ।
नष्टचन्ट्ाकपवने अढनक्षत्रव्मिने 1
तु्युगहस्नान्ते सलिनेनायरुता मही 1 {15}
ततो नारायणाग्यस्तु मषहस्नाल्ल" सदस्पान 1
सहस्री पुम्प स्वप्तुक्मस्यनीन्दिय' 1
फटामदरख्नयिकट धोष पद्मो गिनम्।
मृदच्रमिव निगमा्युमवानममिव्रद्युतिम् ।
उन्देन्दुद्रागगोदीग्दरणाल्कुसुदप्रमम् 1
तत्रादौ भगवान्देव स्वर््टनिधौ तद्रा ।
नैशेन ममा म्यत स्वां रात्रिं कन्त विसु-।
मच्वोद्ेका्वृदधस्तु श॒न्य खोकमपदयच ।
इम चोदाहरन्त्यत्र श्छोक नारायण श्रनि ।
आपो नारा्चतनव इत्यपा नाम गुश्चुम।
जयन तेन चवाच्ति तेन नारायण स्तन. ।
प्रघ्यानममक्राट तु श्रजादेनोः सनातन" 1
{10}
{0}
{25
17८ 73 युराञ्चुर" ({0 विधु सग) - (7 5) 2८ 73
विव (0 उगच्) - (1, 6) 21 सपर्वेतान्वनदढीपान् (1०
{€ 720 धा) -- (7, 9) 82 “म्बन , 89 70 “खर, 7४
°म्वना { {०८ स्वरा) 2४ 72८ 7 विनदन् (0 विनद्रिनस् )
-- (17, 10) 72८४ 7: प्रक्षन , 7 विदत -- (7, 12)
© 709 “नाताभिर् (10 “मातरैश्च ) ८ तिष्ठते सूयव्रन ( {०
{४९ 7056107 821) «-- (7, 13) 21-8 7५ 0 एप
द्रति (10? “दान्त ) - (7, 18) © 7297 € 6फा-
(1० फ्टा-) 28» 2५ 73 -विक्च ({0प विकट) 81 म्युटा-
विक््न्य च 8 706 703 63 वरेष- ({०प्यष) 83 श्ायिन +
193 श्रामिनि (० मोिर्न॑न्) 80ण्€ एतणस्त €्व
ह००९००५]र 162, “माजनम् 0८ “मोाजिनम् ~ (7, 19)
700 72 नौषट7घ्यु, 125 कनूर्नां (र निग्नानु ) 7५ © यनि-
विदु (0१ न्रमितयुतिन्) - (7 22) 281 दा ({छष्न्वा),
त प्रमु (० विमु ) - (7 25) 70८ एण 73 05-5 ©
त॒ तनव, 15 इति प्रोक्ता (107 व्रत्तनव } ० 03 दुन्रून 18
पौ वै नयुलव ({0ः 06 ए०५६८८०त 09्(} -- (7, 26)
51 प्ट य्न चवासखे ; 79 य्न तम्य ता पूर्वं (07 ६6 एत
1417) -- (7 28} 4 {6 88 पदम मसुच्थिन, ४ दा
[ ^ एधत 1
ध्यानमात्र तु सगवश्नाम्या पद्म" ससुन्थित- 1
ठतश्चतुमुम्बो वद्या नाभिपद्राद्धिनि"खत ।
तत्रोपविष्टं सहा पद्य लोकपितामहः 1 {301
धन्य दृष्टा जगचछन्न मानसानान्मन" समान् 1
ततो मरीचिप्रमुखान्महर्थीनखज्नव ।
तेऽ नन्पवैभूनानि त्रसानि स्थावराणि च।
य्षराक्षसमूतानि पिद्नाचोरगमानुयान् ।
सनते यष्यमूर्तिम्तु रक्षते पौरी तनु 1 [35]
रौद्री भावेन शामयत्तिस्रोऽ्न्या प्रजापते 1
न श्चुत ते मिन्युपते व्रिष्णोष्दधुतकर्मण 1
कथ्यमानानि मुनिभिर््ह्मणर्वेदपारःौ' 1
जटेन समनुध्रापते सर्वत परथिवीतरे।
तदा चैकार्णवे वस्िन्नकाकराने प्रथुश्वगन्। {40}
निदायामिव खद्योत प्रात्रटकाटे समन्तत ।
प्रतिष्टानाय पृथिर्दीं मारगमाणखद्राभवव् 1
जले निमन्चा गा दष्टा चोद्धतं मनसेच्छति 1
क्नु रूपमह ङ्ृन्वा मटिलाटुद्धरे मष्ठीम्।
एव सचिन्त्य मनना दृष्टा दिव्येन चष्ठुपा। [45]
जल्ग्रीाभिरुचित वाराह रूपमस्मरत् 1
दम्या वाराहवपुप वाद्धयय वेदसमितम् ।
दव्रायोजन व्रिखीर्भमायत शतयोजनम् ।
महापतरैतय्माभ वीक्ष्णदष्ट प्रदीिमव् 1
महानेधौवनिर्वोध नीटजीमूतसनिमम्। {50}
भूत्वा यज्ञवराद्रो व अप सभ्राविन्व्मभु 1
25 ०0४6 - (7; 29} 2 समुचयित (07 विनि खत )}
- (7, 30) 281 नतापरव्िष्ट , 252 ५ तत प्रविष्ट. ~ (7, 81)
70 3 सर्वं (० कख) 70५ 03 सुतान् (० ममान्) 7
मचजन्मानमान्छुनान् ( {07 € 05{67107 0217) -- (1, 33}
81 ४ 003 + ० ७3 ने दृष्ट्वा, 7५ तत्ववा (0? तेऽदजन्)
1८ 7 © € 05्€्८ए 11211 0१ 11०2 839 &एत् ४6
एषणः एधा ० [ण 84 81 द्रुमाणि, 0४ चराणि (णः
श्रक्नानि) - (7, 34) 58 0 “राक्षसान् (0 मानुषान्)
-- (1; 35) 254 20८ 01 723 8 च॒ज्यते 2८8 03 6
पौर्पीं ननु, 7० 73 पौरुष तनु -- (1, 89) 7८ 9 &$
मनभि(©3 "नु )ग्याप्ति ८ मदिरेन यथावृत्त श्रमयलृथिवीतरे
-- (1, 40} 7८ 7: एकाकार नदा स्पृघ्न् - (1, 42) 76
“चरन् (10 मवत्) -- (1, 48) 83 दृष्ट्वा ता (०२ गां ष्ट्वा)
-- (7, 45 ) 0८ 7: [ना)द्रियेन (0 दिन्येन ) - (7, 46)
5४ 12५ 7» “स्विः (0 “रकित ) 81 7८ 2 6 वपुर् (10
स्यन्) -- (7, 47) 7© 7 वराहस्य वपुर् (० वाराष्टवपुप }
५ 73 ४ मद्य" (0 वेद} -- (1 49) 81 + 75 7
तर्षा ५ श् }यट।पि्ि - (7 51) 7८.13 + £
मप्रविदद् - {7 52) 7४ दष्टैकयौद्धत्य ततत (107 06 कपणाः
[ 1085 |
आरण्यकप्वै
श्रण्बन्दीद पुण्यदीखा- श्रावयेशचेदसुत्तमम् 1
नर' फएरमवामोति राचसूयाश्वमेघयो" 1 {101
काड्कनेन विमानेन स्वर्ग याति नरोचमः।
पुनक्ष्मीरुपयुतो जायते एथिवीवले ।
श्रुस्वा चेदसुपाख्यान श्राग्यमन्यच्च रो चयेत् 1
पु्कोङ्िखस्व श्रुत्वा करौद्चीष्वाट्ृक्षस्य वागिव ।
{7706 18-14=- (5४ } 1 2 236 ]
30
41८८ 8 295 १५४, 71 (प्रश्ण ) 195
सालगाम वने राजन्दुर्बास्ाः कोपनो द्विजः 1
टर्योघनप्रेरिवर्राप्य)परद्ि वुमुक्षिव 1
द्रौपद्या महिते युक्ते धर्मराजे युधिष्ठिर ।
वदा चिन्वापशीवान्मा घमैसूनुरसनारईनम् ।
चिन्तयामाप भगवानाजगाम स्वरान्विव 1 {5}
गसे दुर्वातमि तदा गङ्गाया पनाय च ।
दाकपत्रं चदा राजन्ुभुज मघुसूदन' 1
वृर व्रिखोकी भिस्युवाच्च कारुण्याद्क्वरसर” 1
ुर्वामास्त्टिमापश्नो हृषटस्ठसे रिष ददौ ।
मारकण्डेयाश्चमासीनं कमरा युधिष्ठिरम् {101
31
418 9, 29 8५१, 2 106 790 73 6 € 03 178
वन्दा पतिचान्घ्रादुनसर्वाश्चिन्दासमन्वित" ।
~ महाबाह्ुविरूखाप सुविख्रम् ।
नयु स्वया महावराहो प्रविक्ता बृकतोदर ।
सुयोधनस्य भेत्स्यामि गद्रया सक्रियिनी रणे ।
स्यर्थं तद्रद्यमे सर्वं स्वपि वीरे निपातिति। [5]
31
(7, 1) 7 "परिष्ुत (र "समन्वित ) -- (7 5) 83
त्व मन्यमे (1० तदचमे) 53 + 7५८ 3 मीम; 0" 03 वीर
(णवरि) - (7, 6) 77५ 79 72, 83 महदाबष्टौ 2८
9 कीतिवर्षन - (1, 8) 2५ 2८ 7४ मवति (२८५ “तु )
दिम्या वाचस्वु 5४ 7 701 0 4 6 68४ मवति ({0८ मवन्तु }
-- (7, 9) 70 धननय ! ~ (7, 10) 53 तवौदये (०
त्वेति वै) 84५ च, 72० 703 हि, 72८ ह (10 वै) -- (7, 11)
7८ 9 मदे (0 चवर) + मागा (०८ मर्व )
-- (7, 1) 24 स्वेषाम्, ८ 703 तेषाम् (107 चैयाम्) 4
7५ 73 “रोज्ना {0 (रधकस्ता) - (7 13) 53 जथयुता,
एन 9 मलिता (प अनवा) 22 8 0५४ नैव {{0८ नेय)
~ (7, 15) 29 7८ 723 मक्त्य (107 स्त्य) 233 अयम-
सान्स्मादव्य -- {1५ 16) 3४ ५ 7०४ 7: {मानि (9
|
[ 4 एद्णतार [
सदाःमनि महायाहो करूणा कीतिवर्धने ।
मनुप्यससवा घाघो विधर्मिण्यः प्रतिश्रुता
भवतां दिन्यवाचस्तु चा मचरन्तु कय रषा ।
देवाश्चापि यदावोचन्सूठके स्वां धनजय 1
सहस्नाक्षादनवर कुन्ति पु्रन्तवेति चै । {101
उच्तर पारियात्रे च जगुर्यूतानि सर्वदा 1
विग्रनष्टा ध्रिय चैषामाहवी पुनरञ्जसा 1
नास्य ञेत्ता रणे फश्चिदरजेता नैप कस्यचित् ।
सोऽय सृ्युघदरा यान" कथ जिप्णु्महायङ- ।
अय ममाशां सषस्य देते मूमौ धनजयः1 [15]
साधरि य वय नाथ दुःखान्येतानि सेष्ठिम 1
रणेऽप्रमत्तौ षीरौ च मदा दरा्ुनिवर्दणौ 1
कय रुव यातौ कुन्तीपुप्रौ महावर 1
यौ सवौसखाप्रवि्टसौ मीममेनधनजयौ 1
सदमसारमय नून दय मम दुदेद" 1 [20]
यमौ यदेतौ द्रा पतितौ नावदीर्यते 1
शाखरक्ता देशकाटक्तास्तपोयुक्तः शछियान्विता ।
सकरम्या सद्दा कम क दोप्व पुष्य्पभा-।
सअविक्षठङारीराश्चाप्यप्रखष्टदारासना' 1
अ्संष्ठा सुवि सगस्य ¢ शेष्वमपराजिवा'। [%5]
सानूनिवाद्रेः मसुप्तान्शटरा जादुन्महामति ।
सुख प्रसुषान्प्रस्वि्च' खिघ्र कष्टा ददा गत' ।
एवमेवेद मिन्युक्स्वा धमौव्मा स नरेश्वरः 1
धरोशमाशरमच्यस्यो दध्मौ कारणमाकुरू- 1
इतिकर्तम्यतां चेति देशकाटविमागवित्। {301}
नाभिपेदे महावाहूश्िन्वयानो महामतिः।
अय सस्म्य घर्मा्मा तदारमान तप चुत" ।
एव विलप्य यहुघा घ्मयुभ्रो युधिष्ठिरः ।
[पतानि) ~ (1, 17) 54 ^ प्रगत्मौ (0 ऽममच्तौ ) 72 73
तौ वीरौ ({०प्वीरौ च) - (7, 18) 81 ५ 7 ट्र्रु", {0५
चानु" (०८ रिपु") 5: माद्री" (10 कुन्ती") ~ (1, 20)
59 ५ 70 723 मेनिदुर्भिद (107 मम दुद््द ) ~ (7, 21) 76
© यत् ({0" [ग]घ) ~ (7, 22} 24 7८ 3 तेनो (1०८
नपो) - (1 28) 8: [)]प्रकर (0 मटृश्र) ~ (1. 24)
51 8 4 च अप्रयष्ट, 2 चाप्रगृष्ट च, 7८ 73 चाप्यपकृष्ट- ( {०८
चाप्यप्रगृ्ट-) -- (1५. 95) ८ भ्भ्त्वा (0 अमश्ा) 9 +
© 79 सया गम्या (० सुवि मगम्ब) - (1, 27) 1८
705 723 सुखप्रयचषान् -- (1, 30) 29 + 72५ 7: चैव ( {0
चेति), ४० काटे" (४ ०5 }) -- (7, 81) 23 +
© 23 मदबुदिद्् (0 “बादुक्) -- (1, 32} 89 तप ङ्न ,
54 तपोयुत , 72० तपघरुन (0 तप द्रत ) -- (7 88) 8
070 38 7८ 3 बहुशो ({०८ धा)
1087 |
^ शता 1 ] महामसि
32
(६७६ 9 297 61, 111 76 68 15
यक्ष उवाच।
तप्" टश्च प्रोक्त को दमश्च प्रकीर्तित ।
क्षमाग्च का पराप्रोक्ताका च दही. परिकीर्तिता)
युधिष्ठिर उवाच ।
तप सखधरसवर्हिन्व मनसो दमन दम. ।
क्षमा दद्रसद्िष्णु्व ्ीरका्निवर्तंनम् ।
यक्ष उवाच।
फ शानं प्रोच्यते राजन्क' शमश्च प्रकीर्तित । [51
दया च का परा प्रोक्ता किं चाजैवसुदाहतम् ।
युधिष्टिर उवाच ।
श्वान त्राथसवोध' द्रामश्चित्तप्रदयान्तता ।
दया सर्वसु पिरवमार्जव समचित्तता ।
यक्ष उवाच।
कः द्राचुधटजैय पुं फश्च व्याधिरनन्तकः ।
कीष्याश्च स्रत साधुरमाधु कीश" स्त । [10]
युधिष्टिर उपाच ।
धरोध सुदटु्य पाघरुरछोभो पाधिरनन्तकः ।
सर्वभूतहित माधुरसाधुरमर्दय स्खष ।
यक्ष उवाच।
फो मोष प्रोच्यते राजन्कश्च मानः प्रकीर्तित}
किमारस्य च विज्ञेय कश्च श्रोक' प्रकीर्षित ।
युधिष्टिर उवाच
मोष्ठो दि धर्ममूढदव मानस्मवा्माभिमानिचा । [15]
धर्मनिप्करियताछस्य ध्ोकस्न्नानसुच्यते ।
यक्ष उवाच।
फम्ययखपिमि प्रोक्त किं च पर्यसुदाहतम्।
खान च फ पर परोक्तं दान च किमिष्ठोच्यते।
युधिष्ठिर उवाच।
स्वधर्मे स्थिरता स्थर्यं चेर्यनिन्दियनिग्रह" ।
लान मनोमर्ल्यागो दान वै भूतरक्षणम्। [20]
यक्ष उवाच।
फ़ पण्डित" पुमाप्तेयो नासिक" फश्च उच्यते ।
फो मूख फश्च काम स्यात्को मरमरं द्रति स्रत ।
युधिष्टिर उवाच ।
धर्मश्च पण्डितो जेयो नास्तिको मूर्यं उच्यते ।
काम" ससारटेतुश्च हृत्तापो म्र, स्द्त' ।
32
{7 27) 203 (); ००८ ) यटपानम् (10 मष्टा) 108
7 धर्मा (0 धम } ~ (1, 88) 70 अक्षय्यौ ~ (7, 56)
[ 1088 |
यक्ष उवाय।
फोऽ्टकार इति प्रोक्त फश्च दम्भः प्रफीतित । [96]
फं तदेव पर प्रोक्त किं तदश्रुन्यसुष्यते।
युधिष्ठिर उचाच।
मष्टा्ञानमष्टकारो दम्भो धम॑भ्वजोच्छरय'।
देव दानफर प्रोक्त प्न्य परदृ पणम् ।
यक्ष उवाच।
धर्मश्चार्थश्च कामश्च परस्परविरोधिनः ।
एपा नित्यविरुद्धानां कथमेकत्र सरगम. । [30]
युधिष्टिर खरा ।
यदा धर्मश्च भार्या च परस्परवशानुगौ ।
तदा ध्मथिकामानां त्रयाणामपि सगम"।
यक्ष उवाच।
भक्षयो नरक' केन प्राप्यते भरतप॑म ।
एतन्मे परठत प्रश्न तच्छीघ्र वक्तुमहंति।
युधिष्ठिर उवाच ।
घराद्यण स्वयमाहूय याचमानमर्फिचनम्। {361
पश्चाप्नास्तीति यो ्रूयाप्तोऽश्चय नरक यजेत् ।
वेदेषु धर्म॑शाखषु मिथ्या यो प्र द्विजातिषु ।
देवेषु पिवृधर्मेपु सोऽश्षय नरक चेस् ।
विधमाने धने लोभादानभोगविवजित ।
पश्च्नास्तीति यो ब्रूयास्सोऽक्षय नरफ जेत् । {401
यक्ष उवाच ।
राजन्छुटेन घरृत्तेन स्वाध्यायेन श्युतेन वा।
त्रा्यण्य केन भवति प्रनूधेतस्सुनिश्चितम्
युधिष्ठिर उवाच।
श्णु यक्ष ङक तात न खाध्यायो न चच श्चुतम् ।
कारण हि ह्विजस्वै च वृत्तमेव न सक्चयः ।
चत्त यत्नेन सरक्ष्य प्राह्यणेन धिकोपत । [46]
अक्षीणच्रुत्तो न क्षीणो इृत्ततस्तु तो एत ।
पठका" पारकाश्चव ये चान्ये शाख्चिन्तका ।
सें स्यमनिनो मूर्वा य क्रियावान्त पण्डित ॥
षवतुर्येदोऽपि दु्धैत्त स श्ु्रादतिरिध्यते ।
योऽ्षष्टोत्रपरो दान्त" सर प्रद्यण दति स्त" । [60]
यक्ष उगाच।
प्रियवचनवादी फं ऊभते
विश्श्नि्कायेकर किं कभसे।
यहुमिनत्रफर' कि लभते
धर्म रत किं रभते कथय ।
7079 28 सोक्षय्य -- (7, 38 ५४ 10) 03 सोक्षय्य
-- (7, 69) 728 "कसोधिक (1० "कर् )
आरण्यकरप्व
युधिष्ठिर उवाच ।
प्रियवचनवादी प्रियो मवति {55}
चिद्धक्चिवकायेकरोऽधिक जयति।
अटुमिन्रकर सुख वसवे
यश्च घर्मरव* स गर्तिं रमते 1
प 9006 €0४६ {1},
यक्ष उवाच 1
छो मोदते किमाश्चर्यं क' पन्था" का च वारको 1
वद मे चतरः प्रान्रता जीवन्तु वान्धवा"। [60]
युधिष्ठिर उवाच !
पञ्चमेऽहनि पष्ठे वा शाक पचति से गृहे 1
19 [ 1089 |]
[ ^ एनणतार 1
शरेणी चाधवासी च म वारिचर मोदते ।
सहन्य्ठनि भूतानि गच्छन्दीह यमाटयम् ।
दपा" स्थावरमिच्छन्ति छिमाश्चय॑मतः परम् ।
तर्कोऽप्रविष्ट" श्रुतयो विभिन्ना [651]
नैको क्रपिर्यस्य मत प्रमाणम् 1
धर्मस्य सस्व निहिव गुहाया
महाजनो येन गत" स पन्था 1
असिन्महामोष्ठमये कराह
सूर्याप्निना रात्रिदिवेन्धनेन । {701
मास्चुदर्बीपरिधद्नेन
भूतानि कार पचतीति वार्त ।
(1114, 2078
[2 7 12९८ एऽल्त ४0€ {गान्छाणद् €0्००5 ० (€
ह एण्णाठ एष्0णाचड ल(6व 10 {656 2९०६८९५ 1706 8६०8
एपाद्च0४ (19 58१९0 कगृ्€उ ) 80 806 पाहा तध 0६-
थाह एप एप्०६6व प 6 पल].2६66ष878. 7655,
50०११६४ , ६06 एद्रण, 07008, 212६5४8 ६०० 8 त708
ए पपक85 0१ 170€ 3095908 88165, 0008 ४06
प््तण9 एप्त 2 ८16 पष्प एप 170 6
8 01ानल् 1०168 86765, ६06 छाप ए एाप्राा४
एण7ऽल्वे 0 पृण४५४5४ प @पदुक्षण ४० प्पा6त् 10 {16
प्रा्धताए 27855, ठत 96 ्द्पाद्वरृधप2, 0 60६
24110858. 88872. 7855 |
1
9 ०) वधमानपुरदस © 1 [द 8, एल 8150
10601005 वधमानपुरद्रार्
वर्थमानपुरद्वाए्माम्ताद यश्रचिनी ।
10 ४) परिचतुरदछ् ^“ {णाई ९०, ल्व्वछड् 0णाः-
(€, 7८ ^“ एन्य (0९८०,
©8.7€1€5519 £70518 {2
21 “) सप्ता 18 एऽ्त् ९ 19 16 छटर्पाटः हृणतद्ः
1905168 ०[ 00९ गथपा ८९5० (समगं }) सत © णत्
110९6१९7 10 81028, 24 ९०
22 7 8६६१८९8 ‰2-28 = ( ध } 84008 एपण्वापष
1 ‰ 45 12८5151 8९6 ००६९ ०४8 2 157 कलशग्र
28 ८07 5^, ९. 81.६०8. एएा्ह०४ 1 ‰ 45 128४
न नीचैर्नाप्यविदद्धिर्नानात्मदर्विश्ेषत 1
6 15 एकर 0त्णह धा 15 वफलदुनुदध्० 85
{00० छण 70 7 8
494 >) 16 1210 हना (0 स~} ०1 8००6 ०0४
घ्व (८ {6 (ा्8्र्ा8 €, 1980), फिला 18
7110धा7ह्ाणि€, 87006६75 ४0 08 पलाल 2 पाअ 1६10
०५०100९ $ 80 5 शपन्ति
2
157 8८६०285 15-87~ (च्छः }) 81408 एपाद्वण४
1 2 46 21<-43४ 86€ 70६6 ०713 1 227 &10०१८
16 =(*?४ }) 3 2410 3, एव 5 51 18
22 ५) ग]6 7620108 'दरभेन 15 (0४प्णल्त् एर ६76
51402 (70८ ८1८ )
४5 1 18 5070€{10068
|
|
|
|
|
28 °} 207 ण 7९2110 कारणराग. ८1९ ए प्रा६०६€ 15
मावोष्नुखा 8 8 कारण्वगागौं, ४०६१ पणणल्हाणाट 198
512०8 (70८ ८४ ) 985 करणया › प्छ 15 72887 €०००१॥
0 0प्रप ए९द वाण करुण" 18 {0फ"€्€ा {06 (०६९६ 728 ता,
थ वैपय 77 282 (श एपत0)1)
31 <) म्वदासरमसुत्थ 161९3 ० केह (19 81०}
8६९०2 20 मनेदेदमसुत्थाम्या टु खान्याम्, 150 36 अन्तरदेदगमा
1/0 76०6८ 0 वृष्या
35 (षाः ) प्रह भाणः 64572 (घ्व
3 8 8) 30 10
56 °) 20८ 1015 18, € 81.270 {1०८ ८८ )
8पऽ्रत्ण८5 खोद टोदमषो यथा, शप्ता ४ {८८८16
(4111.
44 = (६ ) 3 206 20°५९
51 @ श्ण. + 32
श्रक्िनोऽपचमनेस्यो दातव्य -दमेथिना ।
सविमागश्च मूतेन्य कर्वव्योत्तुपरोषत ॥
@{ 'ए851508 [08729 54578 (€ 8 8 8 )
13 61 ठ्णमूम्यग्न्युदक्तव्राक्चनतानयया मत्रा षटि नोच््य्थिन्ते
कदाचन 3085६६78 {7 80६८६ (€ प्छ, 5012४
1868} 9 24 14 नमवे मूमिन्दक तृणानि कल्याणी वागिति।
एत्रानि वै मतोऽगरि न श्चीयन्ते कटाचन इनि 16 [वटः ए91४
0{ ४०६० ६656 ¶००॥६6708 16 ४९ € ००१९६, 95
4710507 पर्प
70 14176 702 15 वरह्ल्त् 10 व्र ४ ऽक], 5
27855 ४ 09 £0€ 57044 प्छा1४81.2 (87158 (2 4 1)
एण हशि च्ण् ६0 & तददय क) नव्०ण्प्टह (8 12
241 1*2} 850 §द्ाणण68, 721115८11€ 7700.1९777८ (1८5
क; “ 1/व11667क012, ए 127 { (5९६16 एपण४)
7 ध §द्पण58, 07 न ‰ 69 (ऽकप६८ एषण)
3
10 °) ४0 योनिकर्मविक्ोधिा, ५ 12" कर्म॑णा च विनं
भिन , ४150 8 1 252
येषा श्रीण्यवदानानि योनिर्विया च कम॑ च।
16-17 € ष्षठण्वम एण्या 7 1 280 3०८-"४
856 ०९४ 20६6 8150
188
2065 ० ४105 ऽप्ण (र एध 0114 511८८ १ }) 55878 ६० €
52
¶1115 €@०६"6 28586 09६87108 £}1& 103
| 1091
111९] ०168 |
{५17[र ०व कव् कोप ध ०60प8 7080 वप
17 6 श्णात 7 1 280 6०4-29९, भणत 17 16
13701179 व्ण 98 34-49 1110 शपते 100100कणय
16(6ाष 60 ॥110 (८॥ 10 ध15 1187 १8 फप्ठनप्ण०त 1४
ावप्ाणद 60 कहत (२८ रपव), नहु
( छा] ४] }) कप ४ 17, 472 07 0६ 100
61112 ४५ 51011 18 014 @ 2 ९171122 2/८ ११८ 2160 ८८८
7116 एला (0705 ६८60 १ 1८11 {19 €6न159111प्८6व् (न
71070 लण्व्लङग ता ५1४) 16 शप्र ^ नए
९0 पहा) 16) 6110 एप तठ 68 (दया 8170 ४११४
छपरा {८ (दत्व ना ॥16 व्नगान्नाव ० [दपा ४णत्
5300 2138 ), 18 प्ल] गवली 117४ ०[ 116
पादात, पौलो) 18 756 01) 6106 23001106 एष्ण
11001110
20 4) 0 70010 प्रश्रणो 19 5४17011९ }ॐ# 1011
1110 {प्राह ( 800 1010 01 18 0)20\0)
22 ४) 00 10017 सवामसाथय 18 1110180 शप
7016 1 101}1 16 पाद {860 100 01 187
8100} , मर्पूमटाश्रय 0 {10 पपा्८0 ह्ण 18 नठपव$
0 011006810
291 1४ 18 7060 नग15 (6 [0 204 110 दिप्
[प्राद्मा४ (¶ 1, 280 1174) 1018 प्रोक्तः दाक्रेण धीमता, ९1210}
18 ४ कभिष)0प४80 01 ०पत 70017 ( शरक्रेणोक्त मारना),
17 पणाा<] 4066 700 [छात् हप्र] ॥0 {116 1८417 प्रीक्त
मेतत्छययुवा ० ४५ 8 7 ष्टण) -- 7 18 (णाता सनी
107 प पा शपा 180 10086 30 षण्टपापुर
{67 29, 111६6 0पा- ६62, 077 १0०68 7160 6870086 1 18
18 १०6 }‰ ५10 एप्राहुप५ इष्णु) 9 पत॥16001 88 ,
800 {119 ९111८01 [0078 9{ 0प्रौ' 87020 30
52 ५) 46708 दद काणा [षत एप्प
39 4184, ६0011 16 प्रप्र्ु्ठ प्राव (16 8८५व्८ 1०8
वलिना
10
5# 11118 व660प्रा50 नठछय वद, पणत् हिप्ाद)11
ग6था8 10 06 दतफाष्किषोण (4 $०ता$ 74), पाना फण
00 60प]४10त् , ४00 [प्तप शठाहमा 18 170्टो) 8101607" दत्
10 718 त17010091$ फए०प्तन्त 4716 कवि व्ठम्वाणटु न पुना
न्मन्यते परम् (64) 18 2180 #16 10व17 ० #9 दिप्तण
ए९80 (2 ¶4 25० }, (त् 770४ [6 [7007704
11
3 °) स्नुद्यापि ¶ू]116 260010८ अन्वश्चापि ०1706 (्रणहु5
(४० 80106 ०1 कपा९्व ९ 1/6 ५ एनणौधड १7
महाभास्त
10 [धपत्ागाप् @ ) 15 100८071070100811116 1/
07006018 10 16 प ० दत्ता 17106 १०९५ [त
0790 }158 0 शाकणीानेः 10 8076 ढ2्पला]् 1106 9
(पिपप्रो18ना)
26 °) व्याट ¶1676 18 प्ोप्रलौ पा९०्तव0४$ पना
109 8]811171 ० धाह (एकत 7106 ऋत स्या 188
10011 १९९७])०त ७1404 11616 17 {1118 ९1007 (८ क 4 17 7),
27 8110114 ]1४\ © ५07 8707160 }८9५ 100.
13
10 °) यत्रतायग्रृ् मुनि =1 41 1
16 4111) 16०, 2(-31, १6०१, ८ 1[प1१ पा ५ ( 091
०4 ) 9142, 914११०५, 2126-५7, ११६५१, १40०५, 9141,
91624, 9164०, 9172४
21 ८} वुद्थण ((८८ण दा), ४ 117 ¢ 810110८
= पीर्णगामविकार (79) ८ रक्ता 6 1 72 पारायण
तुरायणनाद्दरायण वर्तयति, ०0 शणालौ षुण [कछ ४४
13019४8 यस्तुरायत्न यजते त तौरावणिक श्स्युच्यमे {५1542
63) तुरायण ४४ यद्मिदरोपगूलिगेव सब्य्रापारत्वान्निष्पारयी ।
यजमानसवृस्णीमाल शि माव 1110 1वत्&8 ० ए ५८
10) 17167051 8प्रत् , ॥ना7६ु 07} ताीकलला1(17्तकुतषवलाा#
प{(लाा066 (0 नप्र 6 (11६ कषत प्रत् (लप1650 प
९ 061101०/ ५४111671 0000४180 0८४ 11086 6डलुप्चण्युए
1 {16 प्वफष्ठफणि पति उति [ठप्पा #प्०पालः
17 10016000 18 [तपत् ५६ © 19 1940 व्यणषदि
मरनमप्यधृष्यमक्रोधनोः्व त्रिप्नोऽप्दान् ।
29 ^) 7118 6माम( ~ प्तीाना ८१७ छरातृलाप्रङु 118
10681 ~ 18 १९७१६110 [प्रा{11©' 00 10 1त11$ 15-2र, पपौ
5पातृष7 11111561 7१ 10111601
34 छा 04, न 664, कज) [्नकणोवना8 ०
3 121)
36 716 100 त पि 18 ४ 861४710 (6010107 |
-- वैराज 26 व्रपमदन, ० ्षपपप्फऽ (षो त्व ) 2286,
12629 (1५11 (07८५ बैराज ॒ब्रद्मप्तद 7 ) गैराजमदन 1४
1100100६ 17० © 12 13722
गैराजसदना्नितव वैजयन्त निषेवते ।
46 शा 954, न 50%, फणा 10६6गोह०08 ०
{3 77
57 = (+ ) 6 80 90
8029208 59, 70
59 ०) = 5 80 31० भनुष्मताम् = भनुष्मचाम् +
1716177 ८1८50, 18 ॥118 ४ 1 8110 , 5९6 110८608 00 8107218
6१, १0
62 (ध कषणा 9 8
260 10{68 01५५ गा
| 1092 ]
आरण्यक्पर्व
पनिसार्या सप्रिय गर्मो मूते जायंते ।
" जायायास्तद्धि तयात्र यदस्या चायते पुन ॥
70 = (2 ) 5 80 81 88 ००६६७ 9०९ ग)
5{47298 57, 59
827 17115 ४८८0पण६ ० ए ० € ह ९०.१०५ 6३००7९त्
{707 6 = एणत्णाणहु 18९ ०58 (जतुगृद् ) ९001008
पाध ४6 2९८०प०६ ्ाषढण प (6 उता (श्वणएर 18851)
ए 0€76 1८ 15 88.६6 #186 6 एषण €508.79868 प्राप
2 णएतवनदह्ुप्पफत् पण्णा (चुगङ्ा 0 सुमद्वा ), 85 101०६6त्
0 $ बि 0 ताऽ, 71८ @ ८८८ 2716 म 77414, ‰ 872
^ ० ००6 ९8 दटदत् € १०८८००६ 10 8०8४ भणत [९1] ८०
8९8 {1186 16 19 07 & 7676 1256 7€ऽप्€& 0701६010 ४१९
कपप, पा 008४ 6016 उप्हाणद्ा 636६6 15 ४ {686 0
76 शटाण्त् &०त*6 ऽप्र० ^
88
फ 788 ता 0 एतपड (वण ©1 रि, -- 2० ६06; 2716
¶100६॥॥ 59718 0711616 0णा 1 ८00008.780156$
{06 (णर प्रण नृ€86द्धष्चहड 0० 06 80९
76660500 }, 1# 18 [वलुतच्र०& काशुद 10 6 88 ०
84571 (86९ इ०प््ाछया 1€८९151000, २०] ४, [06 1, 7 71
१00), 00 पठ कणाङ् ०ष्छा६§ 6 [7९5 (त0ण 1018 दह
प्र 1068 06 06610 € दषा 17 118 (00६0068,
पष्ट 500फ्ड प्व 08 पप ४९6 € 1866०
10 441 115 ‰158
14
र ध धिद्णाा 7 50
पानमचा स्लियश्चैव मृगया च यथाक्रमम ।
एनत्क्टनम विदाच्वतुष्क कामते गणे ॥
16
6 °) 207 उपनय, ५ 9910878418. 8 घा)४, 1770200
1111-2, ₹०] । { 1985), 7 6821, ए.7० ऽपटट९७॥ऽ ४९
7060010 “४ 808] ॥0षटाः जाः तफा६ह 0 506 50,
फ11611 18 एषण ९० 1 त7व ००४६ पठत् € शणष्त
19 {€ ए, ४16 पपतहृल्व €. (एर) 668 007
खयनच्न् धतव “धप 62 वृषी प्फ, ण 016 गू06€,'
515१270४ 3 39 - 106 ए०त् प््लााऽ 10 8
80 1960018 तण 179 (€ 31 (417 1, 2० 48
1९ ¶
प्गिघा्मरकैरसु्यैरुपनव्यद्यतैरपि ),
फणाः 15 @1{€त (पनि २1 } 7; 80भण् -- तत्य
व्छ्द्ाप्ा$ ाद्छणऽ 9 ^ ्प्र्* छपत् 0९्८प्ाऽ 10 ५86
5671568 1४ 1 199 39 नल्यश्वास्यापिकैयुक्त, 10 {106 168८0६0
1
{ @्८व] ०1९5
01 1पव7ए[705670॥ [पा एष ५06 एतत788
7 °) समिच्चणक्शवा ' {0८ सनमित्त॒ण", १८४१०१०0२०९१।॥
0716610 ००९ स ? ~ ~+ {€ ह, 2 ४०त 5००९ 7 188
18*© {06 1९ सतोमराकुद्या) फो01नृ1 25 वपा ताऽप्रणत
ठ णत् प्ए८्गएद्नल्त् 160 116 8 16010 माशिका
माक्रुश्य 08 {1676 18 ०० &6४6#16 ९०००९८६1 €-
§#प१€९९6 606 76६10६8 (शु वालव
670€0त81098 0{ ४6 617 उप्वहाण, सष््रालौ 15 "00 षाम
०6 टम एषदतवाणह 1४ 15 ताला [पए 1 8प६६९8४5 1118
10६66 06270108 16 वृद्छ्प् ए
21
9 °) त्रि्तामा पाभ. द्08"5 76017 18 5पु05€व्
{0 76 ति मामा , (४ 115 €द्४0870 (त्रि मामा प्रिललस
९ 66०६४ ६६168 साम 0 109 स्वर् } 5665 10
80६६657 67186 18 76017 ६8 -- 08 10 00 ६6१५ --
व्रिमामा 70678 ६[])€४8 {0 16 & 76{€76८6 ॥0 {16
{0766 70065 0( 616€ व्य , ० प्िग०8 @९त८ 016,
18
12 ^) सैन्यसुग्रीवयुक्तेन ¶6 07056 = 0९८पा8
पष्ठ 17 ४06 कृत 76 इष्ड ६० इ0पनालप
7188 966 19 7९010 सैन्य" (०८ इीन्य }, ०४1४ ०९
फत् ठाद रलश०ाइ (28 7) 76४त् दीव्य (० सन्य)
¢ 1 212 5 2 2 18“ 9 29 45° 5 129 ‰2° 6६८
23
०) 466 0४6 ०० 8 21 12० ६०९९
28
7 ०) (०९००० | प 06 (००८०८९३ 7९त पतिन {ग
पतित, 10 {1€ 9.1 ० ए3 8 6 6४८
12 12 = 16
16 16४ = 12
19 °) 707 ध्यायन्त (९1 ध्यायत ) ण ‰६० ©०४-
8्प्फलप्रठय लार] 50०6 ०८त 1116 दृष्ट्वा य पश्यामि
1158 762010६
06 276 1०616४6४
45
15 7766658४ {0 600 [21616 £0€ 86056
घ्यायत ४ ४० ९00०९ 1४ पा ते (&60 )
22 °) प्रमाद =^ धफएष्ण४ा (2)
29
22-23 4 वश्य ¶ 140
तीक्ष्णश्चैव श्दुश्च स्यात्का वीक्ष्य मद्यौपनि ।
तीष््ाश्चैव ख्दुश्चैव राजा भवति नमन ॥
[| 1098 |
(५६) ]र 0४58 ]
30
त्ा 4 [प्छ भाण कणपम् 60 8 पणा ४6
ए ०८०१धाधफ ० (पाण 0068 पता, पदाति (शाना फण
लान पण 06 6०0१ ९९त्
31
गृ}16 प्0त् प्त प 7160008 ० #6 [०0६ १० 06079
एा1त५०् = सुपपछणद्प्ण 100४600 = 07पप्व्वा धपते
एता ( वकननगृष्त 19 कतार 31-88 ) ४00 ४
प छ00ना ४४० 0609 180४8860 #5 3४६88,
10(1156)6 7) 071०99८ ९5 कर "27226100 40" ( 1911) ,
806 080०] 77 24, 88, 49, 100, 197, 188 (कृ),
९1106 8180 [01.119] 1.888665 11040 16670 ०16 ~ [४
18 10लाण्डणठ ४० ००४५ 086 धातु 194 विधातृ, ५10 ५१९
1000064 = 8000017068 8 #119 8008 ० 8100090
(1 60 49}, #0 1671076 018९0706 ४8 ४06 8008
० 0 ४४ न ( प्राप एप 69 82, 8४४
९४6५ 7 4 1 43)
36
18 1 10880६० 138" श्रोत्रियस्येव ते राजन् ०†० ) 28
0104 10 {7० एक्ातत (5 4 122), प्प ४०५ ९1 [जख-
मेधस ({०" [म]विपश्ितत }), 8 70४ ४ + 8 76 7४ ०
एप 188 118 ्श्दताहु 86608 ६0 6 87061107 ४0
{10 {76 ६ 11116 10 १९6}060 & 5 180 6,
2. 1४ 10 1
%0 ५) (00नौ0० | 1 {116 ००८१०1८, {०४ ^“ 73 0
1201 ” 6४0 764 "* 283 1)¢ 711 '' ७६९
40
2 2) कात्रनद्रमसनिभग् ए लाक ०णाु ।6प्न्ध]
पाक (+ फषपप08, प्णदलपत्7, पिन्वाण) 0
६6 ५8९ 01 कायन ४8 ॥ 711४716 0 #८110प् [1008 07 ४688
( 211८5114 127८८, 21171 @11119000८द, 541८5 (70706
१९८९, 74112711 2९1 १९7८८ , 2८104 5111050, पुनाग ),
1४10 80760 17018886 #}18 &००व नू0९ 16616066
0086 ^ [प्रह 000९ 916 ०08 प९ 0 16
(1110018, ५ [नो 205610116व =» दधा 768 *' व्र 018
0188966 &प्न४8 0 ९० प्राः 7८४वा9४६् काट्ठरीरिव
समृत (1४1 161060८6 0 (008 एत् 28) 77
5 19 1652, 76) 148 [न्ना लन्रलय्स्व् ४ ए प्र
व गाप०, व1748 1989, 7 220 (10००४0०९) ॥ 8
ए 7०, {द 1940, 7 69-79 (पणत् ४16 11008४8 7४
महाभारते
वगो8०४, 7 {2 1.१,
39 ०) 70 {1० 1004111 ज्यास (* 1 जग्राह), पर]
18 {670 १५०८1.]र इपा)००व }# 1188 , ९ 3१“ बाणान्प्रसति
सर्वद्र, 40" मम्तधनु+ ५४१ 9 41 4 मायामासाय यद्र
(3८7 गाण्डीव ।
ॐ1 10 {00 ४८ल्०णण॥ 1४60 ६1000, 1४ 18 8{016त 1786
411०8 १९१8 [00{0्01016ु [600106 ( 14708) = कणा66 18
0001176 0 8110 {४7 116 86 © ९ 0एशोपु) प 1प्रु6
0 नणालप ० &1‰८, ४8 1017116 $ 141 (1106 4)
गृन्मय स्थण्टिट करत्वा माचस्येनापूजयद्भवम् ।
43
^व7# 49 (10्नुप्तवा६ भा 176 10नकृगफल्त पोप
0{ {10 ्पाहा+०) ५४8 8४ 60160, ६०००४४१८ ण्वि
006{्व्छार 78106४6 5 णि 702 723, वण + 00,
९16 षन्द्ररोकायमन 47द5८}1010"8 77156 21८ दार
11117701 12४ ८ ©) 37८1८ 2101 8177211 ८16
0८८10, = 1111507; = 7106"52८, ददे 2074 = &14(150ल)
लद (लः चलानी (160 1624) ~ 23908
197 18 0086 00 (नए एना (एषो 1087) ४7
06१60181} # 88 {0०0 1\ ४106 60107 17 एह 89
1,01त0१, णएलोप्ता०हं 1188 एषेः कवाणरपपतौ)8"8 (णप
00ााप$ 46 [6 रणि 10008 876 110६८ ४00 वाह८प्४श्ल्ये
1 10 ४1011008
45
8 पणा) गण्टुणत ४0 [प्5४०६5 ० 6 0 ण 7,
€00110118111 ६० 8}13 9० १68८1111 #110 (लकफण्रणो
० ^11प्०४ 3 १8, ऋतो) 15 01011146 10 1706
1188 ०( 0णाः ०0४ ण) (भद, 51 11 3), 1018 कणी
00610 प 1४ 18 071४16वे [65186 10 99 रव [7087९४-
८४0 पाप्प्छयछतव् 148 0[ 18 ण्ण १६४५ इदा
1673 (५६ 4\ 7 1616}, एन०णद्वाणहु ४० मण्ड एन्)
० #16 पङ) 4 हाप्० 83०००४४ (प्य 70्]1 (नीान्लाणा
फण १46), कालो द 1016 ०८८०३ ९०06प्राात्त्
-- 110 80 18 (146 ७1, स} ४8 {60016 9
08 1108९00) }\ 7१ एश्, 26808 167 ६0\ 9०५७8 0४
1116 ९&६०प0त् 219४ 810 18 7 9668४०88 ०{ 118 816
पीशलापक0 ठपत्€8 प ४186 110 सपा] [6९०७6 ए @प्प्प्म
४४ 100१6 एणा एह इप्रजूा दफन १०९० = 410 0ण्
008 [तृप्रण्ण 8०प् 0४8 67066 10086 धा
67810708 ० ॥16 6016 च्छु) ४16 [५18४११1 (5 1111
8010 ६ ), {11070 18 ० 10750 ६० तपरा न 1 15 9
| 1094 |
सआरण्यकपर्व
{8६6 वतवात्िला = कप्€ 1160 60८ 650०० ० 806
70] प्यकणऽ था, ए 165 ए्ठठपटहत् 887 दुणृष्व,
19, 1 फ गृणाठा, प०न्ार् ण८तणणषत्रणि€ पष) 806 616
56०६ क [063 50-5् ० 026 [255४8
दिव्यादौ चयुखी दिव्यचन्दनरूपितौ ।
गच्छन्या हारविकचौ खनौ वस्या ववस्यतु 1
स्वरनोद्रदननचोमान्नान्यनाना पटे पदे ।
त्रिवदीदामनित्रेण मध्येनातीव शोभिना ।
सथो मूमरविद्छीर्मे निनन्वोत्रतपवरम्् 1
मन्नयीयतनद्रुभ्न रननादाममूषितय् 1
शछपीणामपि दिम्यार्नां मनोन्यानातक्रारगम् 1
स्मवस्रथर रेने जघन निरवचवच् 1 1
22 ०) (0्श्व््०्य] प 06 19011015, पठत्
खदरुता णिः द्त्वा 83 {06 7६40108 ०1 723 7 2
48
36 ८) मादठटचण, ६ 0117256 0 £्6्व 60 0८4८ए 7६068
(८7 3 247 4), व्ण्णाणठ्णा प्ऽणणतहा२६००त् एफ इटा1998
220 07९8६078, 2० ९11876९ 19६0 आहवटच्तण "१6
14187 ९020185 द्ध्ाठ€ते एष €ना70112905 85 2 280 0र्ता,
पाटवणापटु ““ 0वदयणद्ठ 805 01 एद” ( फा आहवयोग्यानि
दछीयंयोवकानि टश्षपानि स्रामुद्विकचिष्ठानि येषां), ९ श्ण
श पषा शुणणा९दणा6 0 05 ९8568 15 दश्यतदणदष
707 ए 087 15 687६ एष {6 प्रप्ता = वण6 फणत 085
68 8868 600181617 608 478180६8 (2 1 10}
गुध भचति तु मृत्रटल्णाहतटच्षौ 1
ग्र}16 (०्पफणटपल्ण 0 81168872 (20008 1907९)
825 (2 254) कृत्रटच्ण आद्त्चण “ भादिवटचप इत्यपि ”
दे श्नीर्यादिमि स्याति “चय नाग्नि चिषे च” शति विश्व 1 माष्ट्वम-
म्यस्य उद्धणमस्य ॥, 01198 ए8्४परदप068 (6 71 }
कटस्य प्यादतख्चणोऽमूत्
1४ 705६ धाला€{06 8 कद्7817्त् 85 ^ 076 ९1658
गपद्व5, ९878 ८६९56165 07 एह प्९5 276 276, (कपत,
ष्थ]] एठा, 10 छप्लाः फएणव्5, ^ 006 0र्ठत् {० छ
६०० पण[115 ” 1€ 5 इन्त ० 6 व्न्फण6प्णत्
{आहव ) ४४५ 21४58 608 ९ 1. आदित, 2०त् 1६ 15 तार्ण
६0 10056 05्पद्टण ६06 गदप्च०४§ = पुए्ण्णाऽ2 दत्
त8 88, 00 {६€ ६20€ र-27व 1० 06 अद्तटचमा.+
द्द) 1 89 अखण्टितध्वजा (^ 058 200 पएर87
प्रणा])86त् * ) ~~ 4६ 8 188 15 ६6 प्टवठाणट आहव
खच 229 €€0 80€व, भ 0760 १५६ {96 1दव्ताण६ ग
४06 1274£ 210८ ० 188 0011276 {0 7026 1255886
षप ६6 76 ८०6५६ दधवा 15 ०0 वतप अद्रतरटदणः
0 ङ ए पाछा ० 80पणट्य {85
[ 1168] ०68
50
शाट पव 2215०7८ ( 4477} 5076
-अए7९दधएएाल्मा निः € पिश्वए 6015006 095
0880 1९088६6 €वा६ते धत पपक्0618४९त, दृष्टश 1
-छपत०06 धवं 4 €ा८्द, प्रह76 16 [85 फक्त {द्ाणहत् 165
एगणडप््ि ऋश्य णारा ५6400लाह णते ऽतपतना(8,
{07८ 0ष्लः ६ ८€णाए, 85 80 लृलणलणहछाए 308४ ६6
1त6्माङ्ग ऽणा६€त् {07 एच््ाणा77ह ६1€ कत्पतम्न ग 82णञ[ध्प
्र्ला्िऽ & 4 पतगृह्टताकष्ा, 7205 1107 द्7दावदध ४
3९71८ 77८717८, 2 68?
706 ९1८10 77977८८5 ग पाऽ 0 १०३ 7706 ठप
ए 5०0 ॥ यीमद्वामारते नजोपाख्यान ॥ प्ध४8, ८2९
6475८1742/17 € 22746742 ९121८, 04८177८ ८८12, ९
4द770८4८1071721८5 १171८5८7707८, "2761505 20 140 चत0प
1819" १6 €तातण 25 85६0 00 उक्ण्भा 1188 10
815 ४० {89 19 10000 -- ए ष््ना6ण{ ००58८४8 -
61008 0४ 6 कवार "676 एणणाऽ7दव् 04 प्हपऽ
पष्पश ०० 86716६6] प 06 1721567८ 1811001९ ,
1 (1828) 97-128 ‰& 89९0पते दवा्र०प ६8 (70 प्व
0६ ए 8307 19 1889 @0019€त = 711८5, 1147427धध८४
९1500117 = 7८2८115 56775641८5 17 7727९1८1
1477८ ९८ व77010410117/5 ©72/1625 @7(7ध77९ क 560),
एला 1682* ~ 1० 1885, 7680 ए” पाऽोाहत्
8 70€एचल्ा पष्छऽदित्र०० न 6 एष्टण ततद काट
7207101/070८7 काद 07 207 ८77158141बद 7077 17८
50715 2710 27107157 = एलाऽ९, एए तदप पापदा
{ 02{07त 1885}, ६ 05 एण्य कदछवटपणष्ठु, एप्त
88 16710660 9 0167 एए11718 08 19 118 21707066
€त1600 0 06 तल (56६ 810) - 0४16 700
{475 €11008 8० = ०8[70४8 ०{ {६06 ष्फ &76 88
{0110१
180 १ @ 1, 05६0 कद 0/5 का 547-
3/711८ 177 {7€&15210552 क) 75८1-८ 16९05 1014 2777८
47171606 6८0711९४ ( ०४ 1620 )
प्ण ्र०ण ( 76३1)
1828 एत6्वप्ता ए्नल
171८ 1710511८ @८5111८८ = ष्छणरघपतः कप दाप
1826, 1885 (16५1३९्त् #पत 100 एत्०षढत् €व ), 18455,
186692५ 1873० [ म{श्छ्ण्ट] &लाप8प लि०8]2६100 ]
1888 ८०2 230] गाद द् 72072417 = 2177८
आवा5ा८ न्ता दा कल 5307 ०८ 26दा-82८
एधा 18388 [ िव्तव्छा लाक्य नत्ञ]वरप्रठण
क70081807 ० 200४९85 9-19 पऽ एपणा5ऽ1€त् एष [पा
॥ 2151261. ;, 111
न्द 177 72011101102
[ 1095 |
1111८४1 ०४९8 |]
पाप्णातङ् पा 118 770/01०1द04201412 ( 1824 ) ]
1846 010 7517016 51281 24 11251001द111८ ,
80 (ताला, 8४ एणकाणोा द 1646 [न+ [7 1-850,
1०४08, 7 276-299 56] धाप्रह्प 18 = इपते 80 1१४९ ,
0011610 एप्णङ़ 80171४8 = 3००1८ 0४ पिपत ४0 116 1
1847 ^तन{ पआ्रगणफद्णण (86107) 711715276
8000 = ाषश-पा)० 18471, 8(प्द्ुष6 1802 = [0०0-
10080 (लाप) {70081001 ]
1869 [म एन्]्ष् शद 0८1 74112/2272८1, € 11
18 ९८ ९४८५) ०८ १71८द (छाय [८ 10८८) == प्रगशण0द018
1669 (उ कन्वाणि) पाशृ््िमा, साधि, तमापापप्णाएु
1008 ]
1866 19 एप्र० ५1 401504८ दा 1 16114001} ८2
प्ण 1866 = [करिप्णालो काशने ]
1862 01108 1५6 = 1८ 05८1101८ ४०. रपद
(71511८1; ८1116} 1701^(0111111 0८5 {7८2८5 प्रागिव ४
{110 46॥060% 0 8661008 8 740८8 प्प् 1862
[^ 0770016 धात् ति16 कफ) ण अ6९०ाऽपान्ठप
0 {16 ज्ह्ाणाप् 7000१, = (षोपनोा = ए्ा०0 = नि)1ण1]
2607008 {0 629 श्प ्8 {07 989 क्ण द2ा8 ० 9116
ए प्राह, न्ता्तना), प्णवकाप.10 01018616 ९० णमया
प्08708101008 ४० कपयपादगका68, (प्ात०त् 8गनड
ए 70 00९6 दणते ल्णा० पकर्रप्िठा 0 18 71०६४
70600 प्पनीना ० 116 गहाण] 17) का$ 80086 01 {110
९0106, 11710 ०९ 0ा}ड 0116 ठठ त ॥ [तना
6प्रप्० ]
1868 111 61/10 ० 3न]7"8 ८1115 ( (6014
@77107141014 01८10 ), 6 1668" = [ एपणाणातव 708
{17008} {06४ 20710*8 0९५४1110 1867 ]
1808 11प्प्रा९ण् पऽ 6081006 2१०८८८5 711214८
8१४८ क114611011८5 12 पन 1274607470८6ात0 = फ्रष्ण
प्राह 1868 [4 तवध्रमा] इत्पतङु 0 नत 06६ ]
1876 16 06फ४8ह वृ्ठ66 = पननढद््ु कवा)
0, 21 [८ त कि ० व0४ ८८ 8405411८ १९४
ध? 7201110 ०11 4८10718, ०11000८ ©+ च ४०८47४/
@भि1.1460 ४ ४9 एणम् 12088, 1876
1874 6०01 23110 2४4 70 त 55141
ए0ण्णध्छ 1677 7} 1-96 (00४9010 © 8006100
9}01016९108त {0771 07 ६110 पठन)
1879 0णा०षः प्राणऽ व्व 6100]
तिदद, 47 ९015046 म ८116 4 07412८2 11८ 57105
४ 7८, ८ @ ८0010168 एएण्ल्व्ावव्य] कन्द 20
2111700८ ४९) 5107; ९/८ 7 27111710118 17721157द007/
30600 -[ता४100, 10०*1६०व धपते पण0रतत 0णष्त
, महाभासे
1110 (ाप््मावठा 7८80, 18670 = 10 181 त्तं पना
। (0 [1४० 106 पणाा11८तं {०० [जगावन) 19 1660 1
1881 वनोत एण० 201८4 क (16 वपकाववाद
07 17८ र कद = 70 ६11८ 115८ 0/ (वकन्८्व् ०८14
0/1 1100 1881
1884 © 1१ [धिति 5014411८ 704९} 1208607
18811 1100 शल्णष ० विष्ठा #ाते 072९ पा (08
7\०५ पत} 515 0), 7 1-16 “णपा '' 186
प्रधि 6177068 81211 18816 1919
18585 ए्यापोि कश्ा1० दलवाणलाः 705 11८7 ४0
१/8, / (ए,
5125412८ तवता, (1८150061 (1117148 4/8८0} 0५017011
20110 £ ¢ 157 71 211८ 07011 1८1 क ४लधृलया
1,0}71£ 1885
१०९४ पणत् (नकप 0 प०ा$ पातवे (धं
7005 ] -- उफ (पाक ०[ 116 [06० }\ 09
पि0 भप्रधा0ा कप्ाणीषत्ते (1886) 1 एन्यप्)8 प्र४०॥
81५} 717110/116}. (० 2116)
[1096 11 दहला पध दनगणाा०५
1899 $+ [तषा (लत 7"(दकाा 14/7/8 0 (1८
9175171८ ‰ (110 {71460414 = [गापना 1899!
[410 1078 एवात्र 66608 {0 10४6 [0णनत्व 10 1683
0 #100 पवा्षणा ० 1893, करि १0व द्वप),
}) 38-183 ]
1010 [वक्रा षा कद्ध द्वाव् 20710द1
5021414 = षणाप 1010 = [पलाला] (नफणाा पत
1060 =“ वेषम् प 0४३ 001," [7 1-16 ]
1912 7 ४ 7८76 मदामारतप्रमेधिका (८००६४0०६
0100 १10१ ० 80९71 धपते कपप) प्य तह = एनणछण
1912 [6 तताप्निन स्प) ९२[)101101' 70४05 |
1920 851 ८४ 74 1402107८ व८ 72 ५
27107111, (वदाल(८, वष सया कदषठमा, 701८5 ५८
४०८९१1५१९12 = 2016. 0०8517८१ 0६ (५९८५ [य 40८७6
्ष्०८8 = 2018 1900 (= 105 नापडातृण०इ व०]'गाछण,
एगप्ण९ 7 ) {21110} षठपलु। (्008]{10 ]
1926 दवणा क एठवश्छप = श्रिताढ द 20/1701000701
[1000 साता {60 = फाणापफप्ा० \ ए दलनं
10त00 1926 = [ 7706 प्तातग0६ }
1936 1101016 [6 77 20717114/016 2104010
27 0८८४ +त 7८7 50; तलवार क7डत्दा 2
८९0 @ 202 @ (तफलु० एनणन]0। © 11076 2059४,
५०] आ पएगण० 1088 (“1६ 8०) ता पणा"
7 78-183 ) [दपण्पन्म [पाक्ष प्त्यफशपज्म्प 10
पप ०९व ००8०8 = प्प कण्ाहतते 12006 16761, 2०4
0100 पप्र 1884" |
[ 109७ ]
सारण्यकपवं
व्रणा ०० (50 ९१, ध्वर् 2687 ) 1० 15
९1९81 लतान्त ० ६णाह एणाण्डग62ा त1560 756, 2225
@०1.007्/८7ः { 660४ 10155 , 1928), 77 15, 614,
एतत्त पष्लाप्पण् 088 (26 06 1०8६8००6 ० ए
£ 8) 00०छतपा धा 60€0त्हत् 22108 806 पण
201070४ 6116706 0 2488 , -- ६६ शा] त्र6§ 8 चष
ए०८्८त ९ -- ४6 देवा 0 ध्5 रलः ‰ केढा 18
7117856 6९९प्रा (€व प्ण] , 10रद8 [षा 0116 1€80-
{ण देवा, ४6 1188 वश्ताणह 15 (नााः8छ धत लाः
15 707 {76 1628 1685070 ६0 €0€0 1६ & 2156
2187. 9 156
28 @ 8७8, 22/11307८ 27071471८, ए 21
11-12 ८ 888, %‰ ¢ 148 (इनक्ष ४६६ एण)
44 270 676 0४९8705 ए 10 ६00 %91 816
08178907 ० 06 84०08 0.7 10 76 16 188
087 6 हाप्णाोश्््िऽ का 84०78 ए प्राह,
१०] 1 (दिक्प्ाणद्रतए 1708078), ६705 29-89 १९
एवप्ष[लिा8फ 8 876 500 1४ 7015 &07त 06 गा०ा०६
ए४४5ऽ एए ४० 200४ 291 -- 10 218 44.-45
31708 29 929-982
214
# 7108 0 ६7 213, 8{8०2४ 44, ६00९5 - ४90
914 2"-3* 81878 29 99°-101* -- 5° 29 101
~-- 8०-9* 29 103°-1042 10. 29 104.
-- 10० 29 104, 105. 11“ 29 105
~ 12-15 29 105-109? - 17 29 149९-160
~ 18 29 1850151 - 312 38 189: -
6०४ 29 166८८
215
1 ०0६6 ० 800 %13, 5६६2६ 44, £0०९९ -- ४77
915 5 8४०0६ 29 122 - 8 29 193 - 9.
29 148* +
216
@ 20६6 ०7 ६०0 218, 8६87128 44, 200९8 - 7
216 4० 5208 29 163** -- 813“ 29
164°-140“ ~ 14°-15“ 29 175°-144
{189
~~~ ~~~ =~~_~_~~_~_~-~~---~-~~~~~~-~--~-~--~~-~-~-~--~-~--~----~-~--~----~---~-- ~~~ ~~~
[ क्८व् 50165
217
{ 0६6 0० 801 218, 8६०28 44, 2४0९6 ~ {77
7 1 38४४०08 929 15° ~ 2 29 174८८
- 9°-112 29 175-177“
218
< ०018 ० 9610 213, 8४724 44, ६9698 ~ 7१77
218 1० 888 29 176० -- 2० 29 179
- 3. 29 179० - 6? 29 160 ~ 7८ 29
181. - 8°-13" 29 18218 (प०४6 6
1६20198 सर्वान्दायान् 19 84028 188 ०{ 6 818४8 }
-- 14 29 188 19°-20> 29 189°-190*
- 21-22 29 190:-191 31 31 5
- 33°-34* 319
219
@{ 7०6 ०” ४2४४ 218, 88028 44, &00%8 ~ ४77
219 2* 81५08 ‰9 204° ~ 8°-9* 29 209“
210 ~ 11°-11* 29 210-211" - 57 50 5
220
& 00६6 ०० ६00 218, 88728 44, 27096 -- 17011
220 1“ 81.68 29 211८ - 5“: %9 212 - 8
१9 199 - 13 29 200.-201“ -- 2 2° 29 217८
24* 29 2177 - 26-27 29 218-219
221
206 ०० 8070९ 213, 87828 44, ६00९९ ~ 1५
221 1-2*> 87४०४. 81 11०, 12 -- 3-6:
81. 1516" - 8-14 31 117°-24: ~ 1617
21 25°-26° - 50* 98 18 -- 32" 89 142
~ 32 52 15 - 59 32 15०16 - 3३4४
82 17० ~ 55 39 16९, 17 ~ 37.-40:
32 18*-21* - 42 32 98 - 43 32 25^-262
-- 46*-47° 39 6061" 47.-48“ 32
52"-58° -- 57°-594 82 109-106* - 63 52 158
222
52 (0तश्््नठ्ण| वण 06 00 701८5, {9 € 7०
" 1026* ” 0 06 105ग्न० करध्ठिः १2०१ २९६ ^ 1096* "
407 4००८-49°? = (षषः }) 2 45 117-18
न
{ 1105 |
(11101081 प्र०८५ ]
228
12 ०) आरमध्य ¶1० 700 आन॑-त्म् 1076 नपा
^“ ४0 ६71", (गातम 1)1187)4618606त , 10006 1116
पालानां एषा 2 एफ व्ण वस 6 18 10 जम्बु
माटिनमारन्पौ एनूमानपि 50 ४१ 7000100 710
229
ॐ ४) उपसता प ध8प्रत०४॥५ 8 410 188
हप०९८०त् ४110 ०फ०ात९॥1०१ ० उपद्धतारित्वपि (०१ ४116
प्रपा्,५) ४० उपसनास्त्वपि (110) 18 छपर 1010106 }
गृणण्पह्ा कपणामः [वज इप्ज(6त् #र #18 ०४१०१९०,
1६ 18 पात०प्ो6ता 116 व्ण7०५६ 16थत10ह = 4 दुतम मष
0९001109 उपसता (19 ९० एप ) £8 110 इणपराहु [निह
1 कपण 0101) 1 1660 0108800 पा) पा], ता
एपणणां 8४098 उपनर्यां काल्या प्रजनं (१ 1 104) ५
प्रजने मर्वे (8 8 १1) ^ ५१ रही एना#8 गफ
{186 1676, 1४ ४16 नत, " 156 ०1१४8०8 01 कणप
[लाप ४16 067४1016, भा + श०यणठ @॥1\ 68 (10८567.),
{}16 ९०88० 1101678 ( १४04 पर{द्7 ), 90 1116 00४8 एनी
16 10त्छणङ ल्पत (एत्र ४८1४} 2048, 1
116 ्108९प1170 ६6146 18 = 100॥0101088 1616
14005411/द 18 {6 71/67 [0६ 16 ००९ 06010 10
009४९८०६ धणत् श्थादपर्वं पठि 8110 0४8 601९61ए९त्,''
47077 21 (1940 ) 2811
238
48 (0016न्ल्०) | 4४ ॥110 60 0 {116 {00170८८5 ०
{1118 860, {0 “8 289 14 ' 100 “ $ %49 12
245
27 # 27०-80* == ( एप ) श्भा प्रा 1 2 9
65-68
246
35 & 3 281 29 0८्नणाह ०#6प ५111 ४1 साप्तपद
पणत म्र 0 0 8 1991, 18 2709, 4860 , ^१५४-
भा-८ (० ए 0०९०161), 2 47, 4 40
247
4 ५) आद्एतल्षणा 866 ०01 190९6 ० 9 48 36
15 ^} = ए्ाशापतााह्ततारणि8 एणा) 2 39 19
248
गर116 इपर [षिण धपुप्ता 00100704 ९६8 ०त16तत [ग
महाभारते
८16 77४६ {710 $ ्िणो)ढ एकु, 1116" 06 1/1
^ कपोप्वापफ लिकौ," 1 816 शलल्छूताति [मा {16
101 कप््राधोढते 10 १ #0जुर नानििढत् 71 व्राणा { लि
1829} 1 10६0 ० पत& 185 91०५0 ~ 1४ णी
दि) कृप्रीमोत्त् [का ९ दका) ए पाल
} 771६४01 प्रातल' 16 (116 द्रीपनीदरणम् 11 118 80८८०
/) 0 (116 11114011470८4 (10000) 1849)
255
58 1111६ ५५ 0 {9 हा एव्ठ्पाः पण १1
10 [0116810 ६9१9* ० (116 शा पपणकापा+ ४
256
1 एताः पणिम् पित (16 [गा कपो, ५ 0058009
601, 602», 11 604* © £}10 {१ (806 7016 ना
१11४ %6४ 11०४6)
7 1८ [पम 0६0ा 7नपद16 1) #116 1004110(८5 ६0 ४18
8112 ए एदा ०1 (16 गएक्ा71द 8000709 तनपा
पाना शलदा 1) 01888६6 प 82 ०1 447} 1 ०110
प 9 (षह (गद्छ्रला 1 18 प्रानः प्रन
एतए [ट दम्प 8149288 पणत् 11769 (20, 22१,
2१-24 } 9 ०प्र १त्#0% १69 कलप 10 [1प8९ए5 307+* 0
06 प्रावि 866 वा ता8 (णाा९८्ता) ध16 शष्पा ०
(६५1८0 100 प्च ) 090 9 920 ०1 ४116 एताति
48 111 {11650 188066९ ‰ 1100 {11९6९ 0लठणा 17 ४16 छाो{&
116 16911064 ६0 16 पि 16८ना810ा ‰2त 70६ [1056ते 9४
8, 1४ 6९078 1110४ -~ 0 ९6118170 ~~ {1124 {69 ^
011711५ 70 {06 707्दपोपता [प पि1, 110 १०१८ 8660१
11 #$ पि 11 तलफगापठः ४6 नी९ शाप) १00
258
411८ 7727010 2201507८ ( 4/7] 2<66--276)
0 ६1० कमृण [गप्रठन) {1० रिदा ध) पणते ॥08
पि 0०ुपयताङ् पाठ, त द्रा, 1204१ राद (ना
1893), 77 69-88 , ४० = [दुताएतट = ए फ्रशचरप्य,
4, {11/10 का 1 श 1
पकात् ( 00011011110115 0. 1101017८ त05 १ ८८51079
द 77 ) = एगृशोधार 41.पवलफा प फल०००६६,
2766 1(0फा8्¡ (नपान) रि 80 ( [प्रपठ
1988) -- ग] वृणत 108 [व्ना ८८1 16ण्त पल
४9४ भ 8 शपपरत्रिण्त्हः 109 116 कृपातः ^ गूणीठ फा,
1011505 ( रप्पगद््ाङ्णय } कतव 676 एववा,
८716 1081521011/४ (1941), 7 472-48 = 411 (1658
४1700 पणार8 ०छणजिपण [1818 0{ द्प्पान्इ 0०००
7116 नपतो पणते 606 फिफ १९ पा
| 1106 ]
भरण्यकपवं [ (716९६ क०#€8
‰ °} (शपा ) दय (ल्व फ § 2685) 1 1 582 प्रा] ४6 कण्ठत 19 81.40त8, ए] 3, प्ण, 1, ०१४
4 °) = (षढा) ए 8 34 ‰ 1, 2 ध०त 44
5 ५) एण 5 42 347, 45 9 6 41 ग्र 23 ०४) == (णाः ) एद 4 50 6
9 ०) 3 50 26: 27 °) 8470 (6व 6006810} 4 15 ?1*
32 °) 00 6 90 8ष्र
34 ०८) = (शणाः } एणा 4 12 412
37 २) = एव्र 4 48 20
42 ८) = (एध ) एह (6 (©ज76810) 5 18 212
55 ०५} = (रष } एद्वाण 5 37 12०४
64 ^) 4 दएत्यण ,5 27 21, 88
259
13 ०2) = [एषः ) एद 1 16 25
20 ४) = पएह्एणतादपतण एपाद०४, 1 220 19०4
36 ०४} = (४६८ ) एद्रपय ¶ 10 62
1 =
260 66 °} = एण (€व 6न८०) 5 9 23०४
7 4} = (शध } एद (€ &06510} 1 20 14४ 265
201 8 ०५) = (ष्ण 5 24 १1०9
6 ४} = ($ } 282 (€ &0776510} 1 19 १8६४ 21 ^) = (ण्था ) पर्यय 5 91 6९
9 ?)=- प्रण 2 3 %8
15 ^) == पद्य ॥ 8 14 266
17 ९८) = (य } 0 (€ ०6810} 2 7 8^2 49 ८) (ण्थः ) ए 4 58
23 011४6 1 ०६ 1245+ ५ £ (6 68078810) 67 °) = एद 5 40 4८ - ०} = एद्रण (©
9 18 00778810 } 1 4 35४
25 ०६} = (श ) 2820 (6 &०ा७इ० ) 2 19 8९
-- 250 = द्व 5 33 214 267
59 ४) = (षणः) 8 (€ 60712510) 2 76 ९८ 2 ००) = (शः ) द्रण 4 39 194, 40 18
39 ^) = य 8 5 20 4 ८) = (षभः) एण 4 39 19० 6 49 6०
40 ^) = 9 64 3" 46 ५) = (ष्टः ) एत 6 16 1174, 1 प"
42 ९) = (ण ) पद्व 5 37 16०४ 49 °} = एत्र 6 19 26
262 268
९) ४
27 4) = {धः ) 2८ (6 @०८7६50) 8 51 41 10 °) = (ग्ड ) ह्ण 6 41 5
263 11 = (र्ध ) पण 5 1 11
15 °) ~-एद्ण 6 41 19
11 >) 3 5ए 162 17 °) एण 6 26 6
22 °) = (एथ ) एद ॐ 60 7? 18 ०) = द्वण 6 41 84
39 °) = (षः ) द 3 71 91 36 °^) = 8 (64 06810) 6 65 22
40 २) = {ण्ठाः } एप (6त &076810) 3 79 40:
2 >) = 4 30 6 15 °) = 82 6 68 30
14 °} एद्रण 6 59 80", 398
14 ण 686 0पश्छप्च8 छ ६0 ६6 एश््वाणणाणटं ग
17 >) एह 6 59 37:
0 476 68७7४] 8६09288 07 16 द्व णृणद्र ्व रतप४
दष 81प्०56 ४९1४८८८7 व 006 5 एपाद् पद, पादप 2 ध 1
[ला 0६8 6कत6णधष् 0070 फ6्वं ४76 "668 0008
० 906 ठि ह छपर शु76 = ¶16 (0०0०० 0008 4 2) = पद्व 6 67 96४
[ 1107 |
{ 11
1681 ०६८५ ]
272
1 ^) (णाः } प्ण 6 68 6
6 2) = परप्ाणा 0 44 204, 4 19१, 46 14, 0६6,
273
5 ४१ (५ 6न्ानध०) 6 24 424
20 »} = एषण (५व (००61०) 6 70 19" ~ 20“
== ए 6 88 41"
274 ,
5 ०) 6 98 32 0 6 97 ५, 100 10१,
109 १९, 27" , ८६९
12 °) = एध 6 112 &
18 0८ १५8६९६७8 12941, 1298+, 1299+ न
हप, 1741८ 7008८10-2/॥ (1911 ), 77 4757
278
%5 4} = (९व 60480) 1 4 12"
23 © ण ¶ 26 6६०-66४
48 4) = एण 6 100 66
52 ०४) ८ दद्व 8 119 %0०
65 °) = 1, 7 4
69 ०८) = (षा } द्विष)
पर ८9 9, ४18० 1% 29 ६09
दद्याश्रमेधाजारूथ्यानाजणार निरर्गलान् ।
247
व 64107 7222 *०4८ (०47 227--265) ,
पठ दिदर्प्ति 1708046, 1116 पाधानं प 106768४८
{18045 ° © 21} , 388 ९0६6] [० ४76 186 ४76
1 2120618 130 1४ 118 र्ष्८प्णा8 [पठ ४126 की
211९व 72174070; ( एना 1629) © ०06 07 040४,
186 8106 17676 [76818 {0 1096 1060 8 7गरा58ं ध्या
९100 †़ ए0880 162 (ए ए66छपट 1861) , ४4
५ (श्ण ०1४0 ४ नाप9ाः (1771 1888) 776
{62 118 0661 107६6 86४6] ६1768 0 1061४ 106
001 1707180 (वाध0ा कका 10600710 15 ४96 8070
{९6 €1४00 ०1 706 पछ 0 पर एए मदामारतप्रवे
धिका (8009४ 19191), -ण{6ातवतते ० 6 प्र 0
८०116 श्प्रतलाध8 = 18 ६6४, पालौ 18 ६०९८६४९, 18
1256 © 8६६ ० ६16 1766 €41/1078 2 0 2111
60 = वक्21210, 116 = एन08, (दपर (42410
20४) दपव् णिणश्ग्छा0 0 {0 7108
6 128 9८ & 2
महाभारते
8011110 ० 16 ९४11018 1041768 1५९0 160 ०6६८
1९५16, ४ {8 01 पालौ) 170 660 18098४66 1० 1116
% [०४७१ [16 लशाव6र्छपः 18६ ९060 ^ (0 [दय ४
(०० 0110 1001111116 ६०८६ ४0 016 8{प्रवन ” ~ 10९1
18 & 06070]0170॥156 8{परवेङ 9 (70 शा 0 # 014४४
72141161 110; 411504८ 4८ 1/471८1212८ 70486 7वा८7
९४८८ 408 2087165 ९८ 01711111 ८148714 (70189 + भह
18६6}
22 मान्या 70 ४1018, ४४४ #188 9०4 6वा(०8
0707609] 16 मनिच्या ( 11011 {{816, @ ¢( | 16,
0114108 ४ मततुपुत्या, शो) 18 भिर 8 धः 1
1८८ |) ग 16 1000067 ०1 सिदत षठ £ कपा
(४ 10 0८ ४ [16088 0 1072, 7004070 भर ६)
{01106 {7000 ४ नृलश८ा 161676069 उप ध्० हष्वुपभे, ध
3 261, ८6०५८
पितुश्च ते पुद्रश्रत भयिता तव मातरि।
मार्या मारवा नाम श्चाश्ता पुव्रपीत्रिण ॥
11076 (10 1088 17086 ०101001 1600 माम्य मावा
(४ 70४ मानर्स्या मानवा), » 16010 00760 1006
70०1 $ (10 21६४8 ४॥ पा )६ (219 164-16)
32० = एप्प ०८४ एप 1 220 ३.
280
3 °) = पापात ०् 2 26 16
281
2 ०८) = (एषाः } पपप्ताद०ा{ ४४ 2 97 8549
3 ०८) = एाप्णपवा्ा००11५५ 2 37 364४
6 °} 20 ४1५ ८1010 उपगृ् (%1 “मृ, "गम्य),
र 84248 61 40 69 (उपगूदस्य } 6०
16 °) © हण)" 7४01१94 6 17, १० 570५4.
*८८४1॥ ता) 2 128
अग्युठमात्र पृररपोल्नरत्मा
सदा जनानां एदये सनिषिष्ट. 1
16 2८) = (शः ) पापतो 2 27 429
20 = (शः ) पाद्माप्वोदा ०६८५१०2 37 65०५669)
29 01 6 10 28
61 उपगृद्य © 8८49248 0 20त् 69, ६0 705
294
13 (0ण्पलणि| वर कृद 6 वैद्च॑पायन उवाच
1081016 18 1 छण (€ 18 प्र००००0५8द्$ (९( 8६728 ¶ )
तव ६018 8प्फठपएण्पल २०९८८०८0 पप्र 6 ०प४८6त्, च
18 06716} त्र कत् भ एप 2188
[ 11085 |]
आरण्यकपवं
22 (0पः€त00 [ च 806 ८2४, 06078 22, 8
वैद्यपायन खाच, ४५ 10 1 3 4 7४
295
8 716 77258 सरणीनदित, शठा 060प्षड 2180 10
006 श्रााद्च६६, 185 0€€ा हप्र €ग्ाश्०हतव् ६०68 ग ६06
प्०्ण्6प{द्ज्ड {4 ्ुणाहपााई्छ, दपणः, 2ा15-
०४ €६2 } 85 अरणीययुगक, अरणीयुग्म “(104 ""
1४ 8 101518९ ६5 £ 21606 ऋटकपाणहु ^“ 20000
08160 एए 116 @14725 *” &7त ॥€€०76 ४ 5प्ऽ{800९6
(178 मन्थ 07 माण्ड } ९४5 &8० ७ धा ए 26 ६0 66 ०
80706 768010६ 866 एप एह 20:68 ०2 4 1 3
{ ्ादधटभाकछण, ‰ 361) वाऽ ए5७ ० 016 करणव सरित
15 वला] ए्ठणाश्ः 1 068 00 छट 8 (दात "
6गदव्दङ् (४५ 818 (््फणपटणठाइ पपणर }, एप 87768
{0 © ०५€त् {0 0606 (0 ग, 60808, 076 ) हा पटुड
110 278 {0प्छत्, 0र४्ल्व 0 796्व न्दः = ४०९
56 01 सहित ए त्ध् (सदहितौ) ए 6106 8686 ^“ ए0
[ 1४18 १0६68
पणम", धयत् 0 एाप्ण्णा (स्ष्धिता ) “ धा £0६6न
297
63 @{ ००६९ ०० 3 191 21 80056
298
19 (6 न्व 70 धत 118 ६1580 ६1८ 2८8 ए28
06 000 6088 {76 एकप 2887706, वप्णहु ६06 प्रपल्6प
&त् 185 ट्छ 0 पाला 6116, 80 {0 ६16 11].6 8
11 (छन्दत } ९ ४15० ६वा15 नण (82022, 17) ४1086
69 1( 06 १6०6 छणठप् ] 5६ 28 76 प्र 67७, स1#1006
४० ९४०६6 ० 07, ६06 ए0पात ०0६ 6 76600126
¶10686 5६8.285 800 ४४६६ 1258886 ० 5 07 477 7
० © प्रापष्टएधफक (क 204), 20 10दलतुणोष्रप्र०ण ०1
6 8०रप्िकछ 160608107, 17 पता रावा
107९0९5 2187708, 7४1०६ {07 & 87८८९५5 धि ९1806 ०1
0770, 18 70676 5पए्6८६८०६६४०7४ 16 811 ०९597१९8
४० ८6 0861128
[ 1109 1
4005 4.
५1 }:0
15 16 21 14
34 38
49
0, 14 74
प्र-2 0711} 27115(21९5 7 (11८ ८1501८11 {८८८ 1५८ ?८८ा; {15{९व 1८1८
3.1;
मासिका
भार्थपरमी
श्रयावा
प्रयगच्ति
जीव जीवक
रम्यो
मार्विका'
मीमाजुनः
पुराकर्म
श्वश्चा
तपोधनश्च
उषष्व
चार्धक्षत्रि"
रामकरणात्
"हृद्या
मायया बतः
"कण्टकविद्धा
70" ०7“ ८0726410715 5८८ 11120 70/८5
॥ 3, -412|
मासिका -
चार्थपरमो
“ग्रमावाः
प्रयश्छति
जीवजीवकः
रम्य
मासिका"
भीमारधन"
पुरा कर्म॑
श्वश्र्वा
तपोधनाश्च
उवाच ।
वादक्षध्रि"
रामकारणात्
"हृदया
माययान्रृव"
"कण्टकविद्धा"
1{05प्रलौ0ाऽ ण हाता
९5९ इपणणहणलणप्शङु लद [0868 8८€ 10 € 05६९्व् 21 € कण्वे ण एण
०ण ज ट (पल्य वातय ( हवदणशमुगात ०, [प धक०), प्णणान्वाठथलुकक [णरट्स्वाणटठ ५४९
1 ८्ञणध]€ {9९ ०६४१८ &वप्धक 215 , 8०0 8० ध्व्णटट पा< एष्ट ग कर णाल-एषुट छा 8, कत) 18
६० € शप०रह्त् = 4150, 7 म6 8806 ए णृ, [8७६९ पो6 गण शे न [ 682 20 21९
1101-7077 दाहा एकप ४ ० तणन९इ पए ढा08 गण 6 ए0ष्ठण 50 88 00 ६० दकल (€
कष्ट 10 192 1४15 10 ४८ >९8प् ०६ € धात् ग कश्छः 191
हॐ 412 3 191, 5 ~+ 7५ 72 })+ + ए 198
ॐ {458९ ह्र० 30 427 7 (7० 21 4. ), 0 एप ०१९८
ऽ ठ प्र ए167९०६ ९६ ६६ ८० ० ४४ रणण्ण्र.
जारप्यकपर्वं
4 {९7 3 191, 5?-+ ५ 2 79. ९ 03 18.
21 ^
वैदपायन उवाच 1
श्रवा स राजा रायर्पिरिन्दयुञ्नखय ठचदा 1
मार्दृण्डेयान्महामागासस्वगंस्य प्रविपादनम् ।
युधिष्ठिे मष्टाराज पुन पप्रच्छ च सनिम् ।
कीद्दषु छवस्यासु द्वा द्रान मदासुने 1
इन्द्रटोङ स्वलुमवेस्पुस्यन्द्रवीटि मे 1
गाहस्य्येष्न्ययवा वात्ये यौवने स्याविरेऽ्पि चा !
यया फट समन्नाति चया स्वं कययस्व मे 1
{31
माकण्देय टवाच 1
दपा जन्मानि चत्वारि वया दानानि षोदश ।
द्रया चन्म श्यपुत्रन्य ये च घर्मवहिष्ट्वाः 1
परपाकेयु येऽ्न्वि घात्मार्यं च पचेत्तु यः 1
पर्य्नन्वि इया यय ठदस् यं प्रकीर्त्यते 1
भारूदपटिठे टचमन्यायोपद्च च यत ।
च्यर्यं तु पविदे टान माद्यणे ठस्करे वया 1
गुरी चाद्विके पपे हवदने मामयाजङे 1
वेगुविद्यिणे द्वं ठया दरूपख्याचड़े ।
अद्ययन्युषु यदत यष दृपटीपठौ 1
खीजनेषु ष यचच य्याटप्रादे तथैव च 1
{10}
{15}
[ 47706०01 1
परिचारकेषु यदत्त या दानानि पोदद्या 1
चमोगरवस्तु यो दद्याद्धयत्छोधाचयैव च ।
सुद्ध च दान वन्स्व॑ गम॑श्यस्तु नर॒ सदा 1
ददष्टानं दिचाविम्यो बृद्धभाचेन मानव 1
वस्मास्सर्वास्ववस्यासु सरव॑दानानि पार्थिव 1
दाठब्यानि द्विजातिभ्यः स्वर्ग॑मार्मजिगीपया 1
युधिष्ठिर उवाच
चातुर्वण्यंस्य स्वै ववैमानाः प्रविग्रह ।
केन विग्रा विदोपेण वारयन्ति वरन्विषच। [2]
माकण्देय उवाच ।
{2601
जपै॑दरश्च होभैश्च स्वाघ्यायाध्ययनेन च !
नव वेदमयीं छृष्वा चारयन्ति घरन्वि च 1
बाह्यर्गखोपगेद्यस्तु तुप्यन्वे चस्य देववा- 1
चचनाचापि विप्राणां स्वर्गटोकमवद्घुयात् 1
पितूदैवतपूजाभि्यांद्यणाम्वर्चनेन च 1
लनन्ठ पुण्यखोकं तु गन्ताति स्वं न सशय ।
छेप्मादिभिरम्य्तिः -त्रियमाणो पितेवनः 1
ग्ाद्यणा चत्र सपूज्या" घुण्य स्वर्गमभीप्सता 1
श्रादकाटे तु यल्नेन मो्छम्या ्यजुगुप्तिठाः 1
दुर्वणै कुनग्वी क्ट मायावी ङण्दगोरुकौ 1 {851
च्ज॑नीया श्रयतनेन काण्डष््टाश्च देदिनः ।
सुगुष्छित हि यच्छराद्ध दष्टयश्निरिविन्धनम् ।
{30 ]
.~--- ~~~ -~~~~-~~--~ ~~~ ~~~ ~ ~~~ -_~_~-~-~-~~~__~~~~~~~~_~~~_~~_~~_~__ ~~
[(7. 1) 534 702 72४ राप् 2८ णन्ल्त्वाम
ग्नि (0 ४८ एष 121) 2० ते (म तव्)
- 807 110£ 3, 82-+ ८ 2०८5 युपिषिर उवाच --(1+
4} 7009 स्वन्पान्रु (५? ग्व) -- (7 5) 20८ दद्र
न्न्य 52 ८4 1271 ८2 ४.८ ©2 मवान्वेद (० त्वनु-
मचेत्) 82 4 7021.73 7+ ८ © पुम्पग्य,+ ८ “पतस्व
(107 “पद्) -- (6) 2 या्म्थो प्ययवा वान्य
{07 ५€ 707 2217) - (77) 34 7 1४ समा
श्राति 52 कयय प्रमो (० यख) - (79) 7न
यया (गः वृया) ५ तपत्रस्य (0 द्य") 8४ धर्मे
(उ 10 } 82- प्रपाक च॒ (०0 पारु) 7
याथि 5 नु (न च) ~ (7५11) 224 यैव,
2 7८1 7022 20८ ध्म्येच, 0५ च च (0? यत्र)
2 तखदिग्प ए वत्सरे + ० तरा स्त्य (० तन
सन्य} -- (1 12) 7 स्न्यायोपदत - (+ 13) 76
च (णप नु). > [जपि वा, एषठ ८ [उवा (णः
नया ) -- (1 14) 28:-+ गुरोर् (०? युरौ ) 82-४ 722
स(2> 72 या )नृतिवे, 7८ चानूतदे - 23; 7० 73 ०
(४४1. } 11०८ 15 -( ^ 15 } 52 3 वैदद्धिगवमाने च (ॐ
“नेन } (10? 112 7107 7817 }) 02 यया ( 107 नया ) 702
[ 1111 }
-- (1 16 ) 223 वद्रुत्त 2५
शूषटीपते (70? “पनो) --( 17) 75५ सीजितेषु (०
"जनेषु ) -- (7 18) 7 "चारके (०. पु) -- (7
20} ० मुक्त, 02 नुक्त (0 मुद) 52 4 246
08 प्रदान, 5 2८ प्रधान (८ च दान) + 202
तदा (६० सद्रा) -- (1५. 21 }) 7० पृद्धमात्रे च (गः
"मवेन ) - (2५ 23 ) 7५ स्वर्मदोक- (07 खगमार्म- )
~ (1. 24 ) 724 ©2 परिये (10 प्रवि) ~ (7. 25)
5४ च मारन (0 तसिच)} ~ 03 0 [€ 26
कथ गथ, -- (1 26 ) 22 4 जाप्यैर्, 2 जप्यैर् (1०
जयैर्) 2० ४745 मत्र्य. ०9 होतर् >» साध्यायाघ्या-
पनेन च ( 07 € ०5 10 }) = -- 7002 ४757037 11765
27, 28 ~ 1208 7६45 110९8 28, 99 72 7057 ~ ( +
%9 } 2५ 028 "८ 5 अयनात् (०? वचनात्} 0० नक्ष
टोकन् ( छ" सर्ग ) -- (7 51 ) 2 ०८५ अनन- ( ०7
मनन्त ) 2 अर्नतपुण्यक छोके (07 {€ ए०८ ह}.
५ गनारौ नात्र स्श्य {० धे ९2०७६. ४४).
-- 123 ®. 110€ 32 -- (1 88) 2 शव (0? पम)
"याचके ( 0? -याजके )
-- (7 34) एण अचुयुप्तिता (8० दरु) ~ (1
35) 004 कु्टया (० ङी ) ॐ: कुटगोटक- -- (1
4706४77 1 ]
ये ये श्राद्धे न युज्यन्ते मूकान्धवधिरादयः ।
तेऽपि सर्व नियोक्तव्या मिश्चिता वेदपारौ- ।
विग्रहश्च चै देय' श्चणु यख युधिष्ठिर ।
प्रदातारं वथास्मान यस्तारयति शफिमाय् ।
सस्मिन्दय द्विजे दान सर्वागमविजानता ।
प्रदातार तथार्मानं तारय स शकिमान् ।
न तथा हविपो मैव पु्पैर्नानुरेपनै ।
शश्मयः पार्थं तुप्यन्ति यथा द्यतिथि भोजने ।
सस्मास्व सर्वयत्नेन यतवस्वातिथि भोजने ।
पादोदक पादधृत दीपमच्र प्रतिश्रयम् ।
प्रयच्छन्ति तु ये राजक्नोपसर्पन्ति ते यमम् ।
वैवमाल्यापनयन द्विजोच्छिष्टावमार्जनम् ।
भकल्यपरिचर्या ् गाघ्रसवाहनानि च ।
भर्रकैक नृपेष्ठ गोदानाद्छतिरिच्यते ।
कपिराया प्रदानात्तु मुच्यते नात्र सशय ।
ससमादरङृदां दयास्कपिखां तु द्विजातये ।
श्नोक्रियाय दरिद्राय गूदस्थाया्चिडोचरिगे !
सुत्रदाराभिभूताय तथा द्यनुपकारिणे ।
एवंविषेपु दावभ्या न सगरदधेषु भारत ।
फो गुणो भरसण्रष्ट सखद्धेष्वसिवर्जिवम् ।
एकटयैका प्रदातभ्या न यषटूना कदाचन 1
सा गौर्विक्रयमापन्ना हन्याप्रिदुर्य कुरुम् ।
न तारयति दातारं ाष्यण नेव चैव तु ।
सुवर्णस्य विशुद्धस्य सुचर्णं यः प्रयच्छति 1
सुवर्णान। शत तेन दत्त भवति शाश्वतम् ।
[40]
{42 ]
{69}
[86]
[60]
88) 70 येपि (ण्ये ये) 28५ 0० 01 नियुज्यते (0
नयु") ~ (^ 39) 209 न (ण नि-) 723 देत्
(ण वेद्) ~ 08 २८०08 1४९ 40 19 ण्ण ४7 गा.
196 41 -- (1 41) 8 तदा$ ० यथा (० तथा }
-- (1 48) 7० 72०५ यस्तारयति (६०८ तारयेयं स)
-- (1५ 4४) 2० 703 एविषा (£ हविषो ) 6 हैमैर्
' “ होभैर्) (7, 46, 46 ) 88 “पूजने ( {ण *मोजने )
> ग {षु }) 1४८६ 46 -- + छ्य 119८5 4¶-49
~ (1. 47) 8 पादगृत, 7० "युत ("० “त ) 0० पीतम्
(० दीपम्) -(1+ 48) 28 चये, 2४ मया (८
तुये) ~ (1+ 49) 5:-५ देवमास्यो( 8“ स्यौ )पनयन
( ण 6 एषणः छमा) एल *िमार्जन (६० "पमाज॑नम् )
-- (7, 60 ) 89 मक्त्य ० -अतिचर्यां (£ -प्रिचया )
79 पाद- (0 गात्र-) -- 889 ०० 11०८ 51 - (7,
51) 8५ पएमैक (10 पएतौक), 23 4 7५ © गोश्ताख-
तिरिच्यते ( £? ४८ 2०56 [माह ) = -- (1, 69 ) 89 प्रदा-
नैन (£ "नान्त ) - (1 58 ) 75 खरकृतां - (1
=--~--~ ~
महाभारते
भनहुहं तु यो दय्ादखवन्त धुरधरम् ।
ख निखरति दुर्गाणि स्वगैरोकं ष्व गच्छति ।
वसुधरां तु यो द्ाद्िजाय विदुपास्मने ।
दातार क्यलुगच्छन्ति सर्वे कापराभिबान्छिता' ।
पृष्छन्ति चाग्र दातार षदन्वि पुरुषा सुचि 1
अध्वनि क्षीणागाव्राश्र पाँसुपादावयुण्टिताः 1
तेषामेव श्चमार्तान। यो क्षञ्न कथयेदुध- ।
भश्रदातृसम' सोऽपि कीर्यते नात्र सदय" ।
तस्मात सर्वदानानि िर्वाह्नं संप्रयच्छ ह ।
नहीदृश पुण्यफरु विचित्रमिह विद्यसे 1
यथाक्षक्ति च यो दद्यादन्नं विप्रेषु सस्छृतम् ।'
स तेन कर्मणाभोचि प्रजापखिपलोकवाम् ।
अश्नमेव चिकषिष्ट दिं तस्मास्परतरं न च ।
भ्र प्रजपतिश्रोक्तः स च संवत्सरो मतः ।
संवष्सरस्तर यकोऽ्तौ सर्वं यतचे प्रतिषटिवम् ।
खस्ार्सर्णि भूतानि स्थावराणि चराणि श्व ।
सस्मादय्नं विशिष्ट हि सर्ैभ्य एति विधुतम् 1
येषा तटाफानि मष्टोदकानि
वाप्यश्च कूपाश्च प्रतिश्रयाश्च 1
भश्चत्य दानं मथुरा च पाणी
यम्य ते निवचना भवन्ति ।
धान्य श्रमेणार्जितवित्तसचित
विप्रे सुशशीरे च प्रयच्छते यः ।
षसुघरा तस्य भवेस्सुषह्टा
धारां घसूनां प्रतिसुञ्तीव ।
[6४]
(70)
178}
[80]
[85]
~~~
87 } 52 ¢ अभिवर्धितु, 20० अतिवर्ित - (7 58}
53 4 10० युपिष्ठिर (ण कदाचन ) ~ (7, 60 ) ० ब्रा
ण्णन्* ~ {7 61) 2-५ 72 माष्मणस्य ( {0 सुवर्णस्य )*
-- (7 64 ) 282 ८ ५ निस्तारयति (६० स निस्तरति) 06
नष्षरोक (०८ स्वगु) ॐ+ तु (णः च) -- (7.67)
पृच्छतश्च ( ०" पृच्छन्ति } 22-+ 1० 7 चाप्न( 5४ “नु)-
दातार (णः चाप्रदा") -- (7 68) 7० सध्वगाः ( {ग
जध्वानि )* - (1 69) 20 येषाम् (०? तेषाम् ) 5:-*
० णवे (८ पव) -(. 70} 0० कीर्तने (1०
कीत्यैते ) -- (7 71) ४ ७8 सप्रदानानि ( "ण सर्व").
29० सभ्याच्युत (10" सप्रयच्छ ए) -- (7, 73): सस्कृते
-- (1 76 ) 8५ ° प्रोक्त (० चोक्त) - (1
79) > विशिष्टो 59 न ध्रुत (०9 परि) -(1,
80 }) 89-५ 120 771 ०9 7५ तडागानि ( ०८ तराकानि )
-- (+ 88 } 7० अग्नप्रदान (०८ “स्य दान). --({(7,
83 ) 70०५ नेव नरा (० निर्वचना) ~ (7 85)
7० प्रत्तियच्छते (णः च प्रय) -{7, 8) 9 04
[ 1112 ]
यारण्यकपर्व
शश्नदा प्रयर्म यान्ति खलयवाक्छटनन्वरम् ।
भयाचिवप्रदाता ख सम यान्ति त्रयो जना ।
वैश्रपायन उवाच ।
कौतूडटखसुत्पद्च पर्यएच्छयुधिष्ठिरः ।
माकण्देय महाद्मान पुनरेव सदानुज ।
यमलोक चाष्वानमन्तर मानुपस्य च ।
कीटदा ईिप्रमार्णं वाक्य वा सन्महासुने ।
तरन्ति पुरुषाश्चैव येनोपायेन श्रम मे 1
माकेण्देय उवाख 1
सर्वगुद्यतम प्रश्न पवित्रग्रपिसस्तुतम् 1
कथयिष्यामि ते राजन्स घर्मश्ुवा वर ।
पटशीविसहस्राणि योजनान। नराधितै ।
यमखोकसख षाष्दानमन्वर मानुषस्य च 1
शाकाश छदपानीयं घोरं कान्तारदशंनम् ।
न तत्र ब्क्षच्छाया घा पानीय केतनानि च 1
चिघ्रमेयत्र चै ध्नान्त- पुरुषोऽघ्वनि कर्त. ।
नीयते थमदूरैस्तु यमसाजाकरैरषलाव् ।
नरा- जियस्भैवान्ये पृथिव्या जीविता ।
याक्ृणेभ्य प्रदानानि नानारूपाणि पार्थिव 1
हयादीन। प्रकृष्टानि वेऽप्वानं यान्ति वै नरा 1 [105]
सनियार्यावपं यान्ति छत्रेभेव हि छन्रदा ।
सृपताश्चैवाश्रदातारो शयदृपताश्राप्यनञ्चदाः 1
घश्िणो वख्दा यान्ति भवसख्रा' यान्त्यवख्दा' ।
हिरण्यदा सुख यानि पुरुपास्स्वम्यरकृदाः 1
मूमिदास्तु सुख यान्ति सवैः कामै" सुवर्पिवाः । [110]
{90}
{100}
{ ^70एनण्वा 1
यान्वि चैवापरिष्चिष्टा नरा सस्यप्रदायशा- ।
नरा" सुखतर यान्ति विमानेषु गृदप्रदा 1
पानीयदा ह्यतृषित्राः प्रहृ्टमनसो नराः ।
पन्यानं चोतयन्वश्न यान्ति दीपय्रदा' सुखम् ।
गोप्रदास्तु सुख यान्ति निर्युक्ता सर्वपातकैः । [115]
विमानैर्दससयुकतर्यान्ति मासोपवासिन ।
तया वर्हि्यु्षै्च पषटराग्रोपवासिन !
त्रिराच्र क्षपते यस्तु एकभक्तेन पाण्डव 1
भन्वरा चैव नान्नाति तस्य लोका ्नामया 1
पानीयस्य गुणा" दिव्या प्रेदरोकसुखावहा ।
सच्र पुष्पोदका नाम नदी तेषां विधीयते ।
शीतर सङि ठन्न पिवन्ति छ्यश्वोपमम् ।
ये च दुष्कृतकर्माणः पूय तेषां विधीयते 1
एषं नदी महाराज स्वैकामप्रदा हि सा ।
ससात्वमपि राजेन्दर पूजयैनान्ययाविधि ।
शष्वनि क्षीणगाच्रश्च पयि पासुसमन्विः !
पृच्छते हयश्चदातार गहमायाति चाश्या ।
तं पूनयाथ यत्नेन सोऽतियिर्ाद्यणश्च स ।
त यान्तमनुगच्छन्वि देवा सर्द सवासवा ।
ससिन्संपूजिते प्रीता निराद्रा यान्त्यपूजिते ।
घस्मात्वमपि राजेन्द्र पूजयैनं ययाविधि 1
पूठत्ते द्रावद्रा प्रोक्तं क्र खेय श्रोतुमिच्छसि ।
युधिष्ठिर उघाघ ।
पुन पुनरहं श्रोतुं कथा धर्मसमाश्रयाम् ।
पुण्यामिच्छामि धमन फथ्यमानां स्वया विमो ।
120]
[195]
[130]
धारा 8 4 [दतिः 7५ च (7 शु)
52 अयाचित ( ०८ अयापिन- ) 0५3 मम-; 2०3 सास्य
(० स्म ) - 23५ 0. 17€ 9] ~ 28€०€ 1०९८ 92,
583 08 युपिष्ठिर उवाच ~ (7 94) ८४ मवति {7
तरन्ति) ० केन (०८ येन ) - (~+ 95) 83 सर्व
५8 क्रपिसस्छृत ( 7 "“सस्तुतम् ) -- (‰ 96 ) 82 8 धर्म्ये
(0८ घर्म }). -- (1 99) 22 8 उदपानीय ( 07? तद" )
2०५ कातारदुर्गेम (0 दश्चनम्) - (7 100} ५ वृषा
छया 33 2० दा (६८ च) --(1 101) 7:86
विभात (०7 मे श्रान्तः) 0० 7 23 7; [ुघ्वान- (६0?
{जप्वनि) - (ॐ 102) 0 001 203 2» नीयने 3
यममृत्यैस् (0 "दूतैख् ) ० च (णत तु) 3 किकरैर्
(£ [आना ) - (1 | )8५ चये च (0 त्रैव)
0० जीवस्तम्षिता- (0 “सरिता ) -- (1, 104) 5० प्राथिवः
-- (1५ 105 ) ५ हयाटीनि प्रदचानि (07 ४४€ एषणः ए?)
-- 83 8 0 ( एषा ) 1०५€इ 106-10 - (7 108)
1८ ्ाबूता वक्नदानारो (07 १४८ एष्य एमा ) 7० निर्वा
140
-- (7,. 89)
(०८ अवस्राः ) ~ (1. 110 ) 28 7० ५.6 ७8 ता (०१
तु) ५ ७8 याति ० ण ० 68 सर्व- (०८ स्वै)
52 ७8 सत्पितः -- (1५ 111 ) 8४ श्रखप्रदायका-, 3
रस' (2 सस्य") -- ( 112 }) 88 तया (०८ नराः )
-- (1. 115) 7० त्ते( णतु) - (17.117) 7५ वु
(णच) 0५9 पट- ( ए पष्ठ- ) ~- 200 ०70 119६
118 -- (1५. 120 ) 7० प्रेतलोके ( ९ प्रेतरोक- ) - (1,
195 ) 5४ एन , 88 एनां ( ०" एनान् ) -- (1 126 )
105 7५ अष्वा( 2५५ ध्व नः (प यघ्वनि ) 82 -विमूपित
( ० -तमन्वितः ) -- (7 127) 53 पृच्छति 1 षत्न-
दातारः 8४ पूज्यते ह्यनुदरात्तार (0 ४९ [पणय पणा) छ
चासङ्ृत् (६०८ चाशया ) -- (7 128 ) 702 त पूजवेत्मयत्नेन
(0४ ४९ एषणः 241?) -- (1, 129 ) 00५9 यात्तम् 837
समाधवा" (०८ सवासवाः ) -- (1 130 ) 84 ४ सपू
जित्ताः (० “तः ) --(1+. 133 ) 8: धर्मसमाध्रितां (०7
"समाप्रयान् ) -- (1, 134) 83 प्रमो (80 परिम) -(“
135 } 75 धर्मों (० धर्मान्नर ) - (1. 136 ) 7४
[ 1118 ]
6[ए6९र्वा८ 1 ]
मार्कण्डेय उवाच ।
धर्मान्तर प्रति कथां फथ्यमानां मया देप ।
सर्वपापष्टरां नियं शणुष्वायष्ितो मम 1
कपिखायां तु दत्ताया यरफछ .ज्येष्टपुष्करे ।
घरफरटं भरतभेष्ठ विप्राणां पादधाघने ।
द्विजपादोदकष्छिद्ा यावत्तिष्ठति मेदिनी 1
तावद्ुष्करपर्णेन पियन्त पितरो जरम् ।
स्वागवेनाप्नयस्तृप्ता भाष्नेन प्रातक्रततु" ।
पितर पाद्रदरौचेन भ्नायन प्रजापति ।
यावद्वर्वस्य चै पादी दिरधव प्रद्ष्यते ।
तस्िन्कारे प्रदातव्या प्रयवेनान्वरात्मना ।
छन्तरिक्षगतो श्रसससो यावथोन्यां प्रदृदयते 1
तावद्री- थिवी हेया यावद्र्भ न मुम्चति ।
यावन्ति तस्मा रोमाणि वस्सस्य ख युधिष्टिर ।
तावघुगसद्टस्राणि स्वग॑टोके मीयते ।
सुवर्णनासां य ए्या सस्ुरां कृव्णधेदुकाम् ।
तिर प्रच्छादिवां दयास्सषैरस्यैररुङृताम् । [150]
प्रविग्रह गृहीरवा य पुनर्वदति साधये 1
[135]
फरखानां फरमश्नाति तदा दत्वा च भारत 1
ससमुद्रगुद्ा वेन सदौरवनकानना ।
ष्तुरन्ता भवेदत्ता एथिवी नाघ्र सवायः ।
भन्तर्जाजुयो यस्पु युव्जवे सक्तभाजनः । [15४]
यो द्विज" दाव्दरषठिवं स क्षमम्ारणाय ३ ।
सपानपानगदितास्तथान्ये ये द्विजातयः 1
जपन्ति सदिव सम्यक्ते नियं घ्ारणक्षमाः 1
हव्यं कव्य च य्िचित्सर्षं सच्छरोत्रियोऽ्ति ।
दत्त दि शरोभ्रिये साधी ज्वक्विऽप्नौ यथा हुतम् । [160]
सर्थ॑पापष्ट्या -(# 137) 7०3 च (्ण्तु) 24 कापि-
खानां प्द्ताना (10 "76 77107 11४] ) 83 प्रेत्य (णः
ज्येए-) -- (1 139 ) 73 पिप्र- (० द्विन-) -(1
140 ) 22 7० पुष्करपप्रेण (0? "“पर्णन ) 7 [उरक (५९
जलम्) -- (1५. 148) 5 द्वौ (८०? पै) 7० यावदरत्सश्च
पादौ प्रौ (० ४८ ण 091) -- (1, 144) 70० 094
प्रयत्नेन (0 "तेन ) ~ ( 145 ) 2: अतरीकषगततो ,
५९ “रिक्ष गतो 2० वत्त -- (7 147 ) 70 008 तस्य
(£ तस्या) -- (1 149) 82 8 सुवरगश्रगीं ( £" "नासां }
2० मघुना, प॑ स्यं, 2४ 09 मधुरां (1० सख्युरा )
~ (1, 161) 2» प्रतिगृहं ५ च (० यः) 7० 74 ©8
ददाति -- (7 13) ०० सत्तेयुदरा गा ~ (7, 1655 )
85 190 7०9 28 20 जानुयुजो , 8 “सगो ( £? “दायो )
0 © रक्ते प्प्तक्तमातनः (0८ 116 205६, ४०] )
-- (1+. 167 ) ५ -रदिताख. ( 0" -गदिताम्) 8४ + सपान.
महाभारते ॥
मन्युप्रहरणा पिप्रा न विप्रा श्राख्योधिन- ।
निष्ठन्युम॑न्युना विप्रा घच्रपाणिरयाघुरामर ।
धर्माध्रितेयं प फथा फयितेय सवानघ ।
या श्चुष्वा सुनयः श्रीप्रा पैमिपारण्यवासिन- ।
वीत्षोकमयक्रोधा प्रिपाप्मानस्त्रैय च ।
शुरयेमां त॒ फया राजच्र मवन्ती€ मानवा 1
युधिष्टिर उवाच ।
कि तच्छीच भवेद्येन पिपर श्च. सदा मयेत् ।
तदिच्छामि मदाप्राज्च धीतु धरम॑श्णां घर ।
माकंण्टेय उघाच ।
वाक्दौच कर्मं च यश्च शौचं जलात्मकम् ।
त्रिभिः दौैरपेतो य" स स्वर्गी नाग्र संदाय ।
साय प्रादश्च संप्य( यो ध्राद्यणो- दुक्ेवहे !
प्रजपन्पावनीं देवीं गायत्री वेदमातरम् ।
स दया पावितो देव्या बाष्णो न्टकिल्पिप 1
न खीदेदतिगरृष्ानो महीमपि ससागराम् ।
ये चास्य दाद्णा केचिदट्रदा सूर्याद्रयो दिवि।
तै चास सौम्या जायन्ते शिवा. शिवतराः सदा 1
सरवै नानुगस चैनं दारुणा पिरिताङ्चना ।
घोररूपा मष्टाकाया धर्पयन्ति दहिजोत्तमम् ।
नाष्यापनायाजनाद्वा भन्यस्मादा प्रतिग्र्ठाव् ।
वोपो मवति विप्राणा ज्वछिवान्निममा द्िजा- । [180]
दुर्दा वा सुयेदा वा प्राकूवा सस्कृतास्तया 1
प्राष्णणा नावमन्तम्या भसच्छघा दूवाञ्मय 1
यथा ह्मशाने दीपतीजा- पावफो नैव दुप्यि 1
एव विद्धानविद्धान्वा वाष्यणो दैवत मद् ।
प्राकारैश्च पुरद्वार" प्रासादै परथग्विधै 1
[167]
{170}
[17४]
[185]
पानिगदिताम्., ० य पावमानी जपति (07 ४४८ 17105 791)
-- (1५, 158 ) 83 निलय ( ०7 सम्यक्) - (1, 168) ८
दि (0 ४८ प" [दय) - (7 166) 29 सरतीह तु,
0० संतरती्ट ( ‰* नमबन्तीद ) -- ( 1५. 168 ) 0०५9 वर".
-- (1, 170) 29 8 शुद्धो (0 खगी) --(1 171) 2:
7० सध्यायां ( 7५9 "या ) (+र सन्ध्यां यो) ५ 703 द्यप
सेवते, 2० [5 युप" (0 [म्युप ) -- (1, 174 ) 7०
अभि (५ अपि) ~ (7, 175) 89-+ 79 सूर्योद्यी (६२
सूर्या ) ~ (7 176 ) 2४ निद (7? सौम्या) -- (7५
147 ) 89 70 न चान्यघ्रगत , + स्र्यनयनु" (69 स्मे नानु")
29 2० 7० 0५ ° 0४ पिरिताि( 7० श्दा- „+ * “त्ति नः
(०? “शनाः) ~ 53 ० 1०८ 178 -- (1, 179)
0 अन्य( 7० न्या )याद् (० सद्) ~ (1, 180)
59 ज्यकिताग्रसमाहिने ( ० ४४८ ०8६. ४५1६ ) = -- ( 7.
181) 7० प्रवे (० वेदा )* ~ (1५ 183) ८५
{ 1114]
आरप्यकपर्म
चराणि न शोभन्कहलिनराह्गोरपर ८८
वेदाञया बररर्तपभ्ना शानवन्वस्लपम्विनः ।
यत्र विष्ठन्वि वै विप्राखग्नाम नगर नप ।
बजे घाप्ययवारण्ये यत्र सन्वि वडुश्चुवा ।
वत्तज्नगरमित्याहु" पार्थं तीर्थं च तद्धवेत् ।
रक्षितारं च राचान बाद्यण = ठपस्विनम् !
भनिगम्यामिपूल्याय सद्यः पापाद्यसुच्यते ।
पुण्यवीर्याभिपेक च पवित्राणां च कीरवनम् 1
सद्धि- संमापण सैव प्रदा कीर्यते युभैः।
खापुमंगमप्तैन घाक्ुभापितववारिणा 1
पचित्रीरृतमारमान खन्तो मन्यन्ति निन्यश्न ।
त्रिदण्डघारणं मौनं जटामारोऽध युण्डनम् ।
वच्छखारिनस्वेट धरदचर्यामिपेचनम् ।
भभनिहोत्र वने चाम कारीरपरिश्ोपणम् ।
सर्वराण्येठानि भिध्या स्युर्यदि मावो न निर्मृर । [20५]
न दुष्करमनादित्व सुकरं दानै धिना 1
विषदः चट्ुरादीनां धण्णामिन्दियगामिनाम् ।
पिकारि वेषां राजेन्छ सुदुःकरवरं मन ।
ये पापानि न कुवन्ति मनोवाकमैवुदिभि ।
वै वपन्ति महात्मानो न श्र सैरस्य श्ोपणस् ।
न शछराचिम्यो दया यस्य शु्कदेद्ोऽविकल्मप 1
हिसा मा ठपसस्ठस्य नानारिस्व खप- सवम् 1
विष्टन्गृे दैष सुनिर्निद्यं शुचिरटङत 1
यावयीवं दयावाश्च सवपापः प्रमुच्यते 1
न हि पापानि कर्माणि शुष्यन्यनष्नादिभि 1 [210]
[190]
[195]
[205]
तथा (र वथा) ~ (74 187) 5 वेदसपत्रा (£
वृत्त) ~ (1 189 ) 7८ ने( 7० वृजे या (६ जने
वा). 82 मटुप्रनाः (६ धुना) ~ (1५ 190) 0
चयद् (०८ चतदू) ~ (+. 192) ०9 “गम्याप (0
*गम्याभि-) ~ (+ 193 ) 7० पुण्यतीर्याभिपेकश्च ( {07 ४1८
एषणः एह) = -- (1, 194 ) 729 कीत (१०८ कीर्ते)
-- (1 195) 2० वाक्छुवामित- (०? वाक्घमापित-)
~-- (7 198 }) 8४ (7 25 77 {९८६} -सप्ट, 5४ -सविष्ट
(० -सवष्ट) - (7 199) 5४ दरीरमपि छोषण
(07 ४४९ 2०5४ 7417) - (7 200 }) 2 स्याद् (07
स्युर्) -( 202) 7 विशुद्ध -- (4, 205) ॐ
वपति च (०८ ते एषनि ) ~ (~ 206 ) 23 तस्य (०
वस्य} -(7 207) 5 2०9. 6्ञ्सान नपस, 2४
सान जयस्र.+ {09 सागल्तपम् (0? सा त्रप्तम् ) 8
हिमा दान प्षस्वस्य ( ०८ ४१९ ए 051 ) - (2, 208}
54 तिष्ठन्यृहे वै सविर, 7० गदे तिष्ठन्युनिश्चैव ( {०7 {11९
एष०? 931६} -- (7 212 ) 72 « 7५ इग्रान् (प छेदो )
=~ == § =
-~-=-~--~-~-~-~-~-~--~-~-~~----~--~-~~ ~ -- ~ ~
[ ^एए6प्वाम
सीदत्यनदानादेव मांसद्रोोणितङेपन ।
अल्लां छम कृत्वा च छेद्यो नान्यद्महीपवे ।
नािरदृदति कर्माणि मवश्रून्यस्य दै्िन ।
युण्यप्रेद प्रबजन्ि हुष्यन्यनदानानि च ।
न मूटफरुमक्षित्वाश्च मीनाद्लानिखाशनाव् ।
दहिरसो सुण्डनाद्वापि न स्यानङ्रिकाषनात् ।
न जटाघारणादपपि न तु स्यण्डिशय्यया ।
निस्वं हयनद्रानादापि नाच्निुधूषणादपि ।
न चोदकप्रवेद्नोन न च क्ष्मा्ायनादपि ।
श्वानेन कर्मणा चापि जरामरणमेव च ।
च्याधयश्च प्रहीयन्ते प्राप्यते चोप्तम पदम् ।
खीजानि द्यपिदग्धानि न रोदन्ति पुनर्यया 1
स्तानदग्धैस्रया छदौर्नात्मा संयुज्यसे घुन` 1
जन्मना विप्रहीणानि काष्टुल्योपमानि च ।
विनदयन्वि न सदः फेनानीव महार्णवे 1
सात्मानं विन्दवे येन स्वैभूतगुहादरायम् 1
श्टोकेन यदि चार्धेन क्षीण चस्य प्रयोजनम् ।
यक्षरादभिसघाय केचिच्ोकपदाङ्कितै ।
दायैरन्यै सहयरैश्च प्रययो मोक्षरक्षणम् 1
नायं लोकफोऽखि न परो न सुख खश्यारमन ।
उचुरससमनविदेो इदा प्रययो मोक्षलक्षणम् 1
विदिवार्थस्तु वेदानां परिवद् प्रयोजनम् 1
उद्दिजेष्छ पु वेदेम्यो दावाभ्नेरिव मानव 1
शुष्कं घं परित्यज्य -माश्रयस्व श्रुतिं स्टपिम् ।
एकाक्षराभिसयद्ध वत्व हेपुभिरिच्छति 1 [235]
-- --~~~ ~ ~ -----
[215]
[20]
[2261
[ 230]
85 7८ प्रतीयते (० प्रह") 5 दा (ध न)
~ (14 214 ) 75५ प्रयुज्यत्त ( 9५४ ^ते ) ( 07 प्रतजन्ति )
5*-* अनटानादिमि- (६०९ “नानि च ) ~ (1+ 215 ) 7
-मक्षाद्रा ( ६०? -मक्वित्वान् ) 8 न च मौनानिनाश्चनाव् (£
१४९८ ०७६. 7917 } ~ (1. 216 ) 23 -कुरिन्रसना्व्} %°
-कुटिकाश्चनाव्. (र -कुरिकामनाव् ) - (7 218) 8 शश्र
पणाद् (0? द्यनदनादू 9 ~ (~ 21) 7: महीर्यते ( 0८
प्रदी") - (1 22 ) 7० 2४ ©> विप्रहीनानि -- (1
225 ) ५ निनद््यति (० विन) - (1५ 228 ) 84-४
2० 75 © शछोकपदांतिकै", 72४ टोकपदांक्तिः -- (1. 229 )
7० गौर्यै (70८ “ण्यः ) (ग शतैरन्ये-), -- (7 981)
22 प्रानवयो- (° विदो) ¢ लोकमोक्षण (० मोल
रक्षणम् ) -- (7 232 } 5 वेदितायस्तु, ८ ररिदिता;
701 प्रिता" (० विदिता ) - (1५ 233 }) 70 ( ०६५
व्ण ) 21 © देवेभ्यो (६० वेदैस्यो) न दावाधिस्यि$
75 दूवभिरव- - (1५. 234 ) 72०2 7४ ©> शुष्क „ 079
श्ुछठ- ( ०? शुष्क } 83 स्मृति रविं ( ण ४78०5 ) | १21
[ 1115 ]
०
१, 210 1 |
महाभारते
[| मार्कण्डेयसमास्यापवैणि
५
मार्कण्डेय उवाच ।
कारयपो ह्यथ वासिष्ठः प्राणश्च प्राणपत्रकः ।
अग्निरा्गिरसम्चैव च्यवनचखिषुवर्च॑कः ॥ १
अचरन्त तपस्तीव्र पत्रा बहुवार्षिकम् ।
पुत्रं रभेम धर्मिष्ठं यशसा बरह्मणा समम् ॥ २
महान्याहृतिमिर््यातः पञ्चभिस्तैस्तदा त्वथ ।
जज्ञे तेजोमयोऽचिप्मान्पश्चवर्णः प्रभावनः ॥ ३
समिद्धोऽग्निः शिरस्सख बाह् सर्यनिभौ तथा ।
त्वदनेत्रे च सुवर्णाभे कृष्णे जद च भारत ॥ ४
पञ्चवर्णः स तपसा कृतस्तेः पञ्चमिर्भनैः ।
पाश्चजन्यः श्रुतो वेदे प्चर्व्यकरस्त॒ सः ॥ ५
दज वर्षसहस्राणि तपस्तप्वा महातपाः ।
जनयत्पावर्कं घोर पिदणां म प्रजाः सृजन् ॥ &
बरहद्र्थतर मूर्धा वक्त्राच तरमादर ।
रिवर नाभ्यां बादिन्द्रं घाय्वग्नी प्राणतोऽदघ्ुजत्। ७
वाहुभ्यामचुदात्तौ च विश्वे भूतानि चैव ह ।
एतान्सृषएा ततः पश्च पिदृणामसुजत्सुतान् ॥ ८
बददूजंख प्रणिधिः कारयपसय दृहत्तरः ।
= 10
1 °) 5 कर्यपोप्यथ, 1 3 फक(71 फा)क्यपारयोथः;
र ^ कक्ष्यपोज्यो( ए "जो ) थ, 8412} का( 0 फ) ह्यपो योध,
7५ 6 काक््यपो्यथ 7५ 8 15 वाद्िष्टठ गण कादयपोध
वसिष्ठश्च -- °) &1 3 ५ “पुत्रज (10 "पुत्रर् ) - °) $
7 (०८०४ 78 5) सगिरा (10 मच्चिरा') - °) 6171 9
17 च स(16 सु )चर्च॑क", ए» « 71-3 खीसमर्यकः; 39 2 3
त्िपुवर्च॑स ‡ 54 त्रिप्ववच॑क; 7० 7० 7५ 6 83 भ्रिसुवर्चक
(7223 "स ), वरण # स्रीरवचक , 1५ 1 विप्रवर्पकः, ©: +
तीव्रवर्घक"
०) 51 ह 8, 013 6 भचरस्ते, 218 70 77 0,
© ^रस्स (10 "रन्त ) 51 1 3 कूर ( {0 तीर) -- 2)
5171 71-8 861 पुत्रार्थ -- °) 51 ए +ठेमेसः; 8 70
70 71 + ०9 &3 रमेय, 76 केमेथ (10 रमम) 28
धमे -- ८) 5" तपसा (10 यदसा) 2, ग्रह्यलमित; 8
(०००) 41 8) वद्यण सम
ॐ ०) 517 103 ध्याति, 9 घ्याप्ठ' ए+ 11 ध्याते }71 3
ध्याति", प साधं, 61 9 ५ ध्यानः (० ध्यात") -- 2) 7४ गुप
ते (0 तैस) 51 तथा, 7» सदा (0 तदा) -- > §! देव
मष्टो", हा 3 79 8 चैव महो" (7 ? महा) , 7५ 81-+ 70
70 7५ ० 6 तेजो महा › 9 तेजोमयाच्छिष्टान् -- ०) ए1
प्रतपवान्› ५ प्रभास्वर' ; 8 (9८०7६ 69) प्रभाकर" (० "वन }
4 ^) 2501 सभ्रो ( समिद्धो ) -- ) 7208¶ तन् ,
७१ ते (णःष्वद्ध) 7 + [ुव (णः च) - (+)
कृष्ण › 79 कच्छे (10 कृष्णे) ०« ० 3 [लुध (च)
5 °) 6५ ५ "वपं (10 "वर्णं ) + स्व; 79 0 6
सु (गस) --) § { )- पच" ({07 पान्न") 51
12 21 7 करतो , 1; स्तुतो (0 श्रुतो ) 8 $ देव + 3
7 (०४ 79 ऽ) 69 देव (0 येदे) -- °) 7: "विश्च",
पा "वर्ण" ({०ः "चदा" ) 03 सुत (०्प्तुस) वष पच
वस्तुकर्विलकः
6 ०) ए समातप", ए 133 महायशा, 723 मावत
(आ 77 5८ 2 "तपा ५8 1 {९5६} -- <) ए 35 4
70० ¶ ©1 3 + जनयन्, ए५ 73 3 अस्रजत् 8 (०५८०])४
&3) पावकान्धोरानू -- ०) 51 ‰1-3 2५ 7५ 703 स पिष्ुणां
(7४ ध्प्यण्ड्) }) + 71-3 च (गम) &§ ा-3 71
© + प्रजाखज (73 71 "जत् &1 "जच्) + 7 2 भस्
जस्मजा'} 2381-3 1० र प्रजा सञजत्
7 °) 7५७1 3 213 रयतरौ, 6५ पि1 "तरो 28, मूर्धि,
7५ घै, 7 & 3 न्ता (ग घो) - °) ए 3 72०70
701 ५०6७3 वा (च) र ~3 72४ भ(75 त)रसाष्टमौ,
ए५ 7 83 ^ तपसा हरि, 71-3 (1681 प तरसा हरिं - <)
51 [ध 3 दिव (दिव) 75गण नाभ्या -- °) 51! 3
स्मत , 78 4 281 3 7० 08 71 9 "पमौ ({01 "सृजव्)
8 (००९6 83) प्राणद्धिद्यु च मारत
8 °) 7 अनुदातु च; 1६4 713 "दात्तश्च, 81 "दात च,
15 "दासय ; 73 © "दतौ च, ७५ 4 ॥1 "दत्तौ च -?)§1
ए 3 फा विश्व, ह+ विच (7 85 17 {५६६} , 75 विश्वा (मः
विश्चि) 51 71 3 71 8 ©+ ५ दि (10८ ह) - °?) 51
हा 8 703 05 दृष्टा (सृष्टा) ७9 + पुन (गतत)
9 ०) एणा ० बृहद्थस्य, 72५ ० 89 "द्रपस्य; ५ रद्रा
व्मजस्य , 61 ब्ुहत्तरस्य 8 (००९४ भ &8) प्रणिधा -- >}
51 ह 88 7० 778 71 4 5 कडयप( ए! उपोस्य दरा 3
[ 745 |
आद्धिरमम् |
भालुरद्िरमो वीरः पुत्रो वर्च॑ख सौभरः ॥ ९,
प्रणस चादुदात्तश्र व्याख्याताः पश्च व॑श्यजाः ।
देवान्यन्ञुपधान्यान्सृजन्पश्वदरोत्तरान् ॥ १०
अमीममतिमीमं च मीम मीमवलावलम् ।
एतान्यज्ञयुपः पञ्च देवानभ्यसृलत्तपः 1 ११
सुमित्रं मित्रवन्तं च मिवजञं मित्रचथनम् ।
मित्रधर्माणमित्येतान्देवानस्यस्चजत्तपः ॥ १२
सुरम्रवीर वीरं च सुकेदं च सुवर्चसम् ।
शरृहत्तनु", 1201 10 + 6 68 महत्तरः - ८) ऽ ६1 3
भानोर्, १ अनुर् (1० मानुर्) 7 ्रांगिरमो 8:
001 03 7, 5 683 धीर (ग स्रीर्) -- °} 51 वर्म", 15
वर्प ({०प्वर्च') §1 र) 3 सोमवत्, 1 3 ५ 12५ 778
70४ 3 (९य्त्५्)४ ©) सौरम् , एम्सौमग ({0 सौभर)
10 *) ५ 3 70८ प्राणश्च (पस्य) ऽ ५ 78 0
(06 05६ च 51 {1 मनुदाताश्च, 83 ५ जन्नदातुश्च; ¶ 2
ष्वानुद( 7४ "दा )त्तस्य, ७3 चारुूदतस्तु 23 701 ० 7, 6
तु» स (च) -- °) वि + स्याग्यात-, ©1 म्याघाता ,
©3 + व्याहनाः + 7001 73.04 € © प्रिद्राति , 83-+ 720
01 © ५ राजा" (19 वद्ाजा ) ~ <) §1 वेदान्, 13
7० 7 देवानू (10 देवानू) 79 “सुपाश्च, हऽ ए 7
"सुलश्च, 14 मुम्बाश्च, 7009 125 "सुगयश्च (107 सुपश्च) ए
{क्नोपि (0 (लान्यान्) -- 4) 28 ४ 203 6 1 स्जत्
(1० सृजन्) &" दजग्पच मोत्तरान्
11 °) 8-+ एणा 23 01 3 + 6 63 सुमीमम् (0
अमीमम्) 81 अभीममम(८ मति ) भीम च, 64 अभीव
मतिभीप च -४) 51 1 3 पच (0प्मीम) 5; ६1
मीम चलां, 2 भीममष्टाव्रर , ८५ मीमपराछम , 73 5 मीम
चलाय; ध मीमवटरः यर -- ८) ए" 3 यप्चमुख , 1६५
71 5 सुग्बान्, 83 "रस , ए? 'स्तुप , 7४ "सुपा (प "सुपः )
-- 4) ?3 @1 3 ५4 ततत (गत्तप), ५ १ 198 1
81 3 ५ 01 03 7५ 6 65 देवाना घ्य( 53 "नय ) सृजत्तपः ›»
ए दे वानामसृजत्तत
12 51 हा ० (षा ) 19 -- ") ६3 सुमित्र ; 7४3
भमित (1०प सुमित्र) 83 सुमित्रमनिमित्र च -- °) ए* +
719 ८ "वस्मल, 2४ "याघव (० वर्धनम्) -- ^) ए3 71
©1 3 ५ ४ मित्वर्माणम्, ५ मित्रावस्णम् (07 "धर्माणम्)
-- ५) 23 ण्य", 2५ अलय^ , &1 भभ्या' (0 मभ्य") ह+ 3
समः, 80 7 1 3 + ततं (०प तप )
13 ५० (षा ) 13 -- °) ए 3 सुर (0" सुर)
[
आरण्यकपवं
[8 210 17
सुराणामपि हन्तार पश्चैतानसूजत्तपः । १३
त्रिविधं संस्थिता छेते पश्च पश्च परथक्प्रथक् ।
य॒ष्णन्त्यत्र स्थिता श्यते खर्म॑तो यज्ञयाजिनः ॥ १४
तेषामिषटं हरन्त्येते निघन्ति च महद्धुवि ।
स्प्ेया हन्यवादहानां निघन्तयेते हरन्ति च ॥ १५
हविर्वा तदादानं इशकेः संप्रवतितम् ।
तदेते नोपसपन्ति यत्र चाग्निः स्थितो भवेत् ॥ १६
चितोऽग्निरुद्रहन्यज्ञं पक्षाभ्यां तान्प्रवाधते |
ग1 सुप्रवीर प्रवीरच -?) 8 7 (®्८्म्४ 018 6) गुप
७3 सुरा (10 सुकेशा) 8 701 7+ सुग्बवचस , 700५ 125
1701-8 ४ ° सुरव (0प्च सुवः) -- ^) 8 (७५८९४ ©)
मतर (० हन्तार ) -- 4) §1 ए पच तानू 8 5972 1५
@‡ ५ तत. (५ ९1 11), 2८ तम् (10 तप)
14 °) 13 + त्रिचिधाः ह सध्िता, £ सरता,
१५ सविधा, ¶५ सविता, ©1 3 + सिता, ज सषटितानू
ग [आओप्येत्ते (0 दयते) -- ^) ए+ मुप्णल्य(८ "ते )त्र, 84
7५ सुद्य(ए५ “व्ण )तोघ्न, ¶9 सुप्णस्त्र -- ५) 73 71 3
स्वर्गतौ , 76 सुप्णतो , 8 (०२००]४ ©१) स्वर्गतान् 51 1 3
यञ्तयाजिनौ , ^ ना; 796५ न
15 °) ए दृष्टया (19 ष्ट) - ४) 51 ह) 3 + विनि
घरति, 23 © वि्चति च ठ 7 (०८०४ 71 3) 818
मद्धषि , ©+ महान्भुव-, {* मख अवि ({07 महद्धुवि)
-- ०) 7 3 निघ्रते ते; 77» 0५ विच्चदयते, ©1 निघ्रति च (0
निघ्न्येते)
16 °) 51 द-3 706 700 708 (पष्ठ 5८८ # ) 5 68
यहिर्- (10? हविर्) 61 ए 9 1 तथाः } 8; यदा' (० तदा)
-- ४) 3 कुल (10 कुश") 5५ 8 (6००7४ 68 11)
मप्रकीर्सित -- °) ए५ (0 88 10 {6 } तदन्ये, 21 तत्रते,
85 तदधेतो ; ए © + ए तत्रते, © अप्रेते (107 तदेते) 3
नोपा', ७५ नाप" (7० नोप") -- °) 7 © ४ चितो; 81
श्च" (० स्थिः) ए 8 00 7009 709 (फ्रि व्ण ) ५ 6
©9 ५ [७]मवत् (0 भवेत्}
17 °) € चित्ताभिर्; ए1 8 20 7 9 5 चिताग्निर्,
ऽ वित्ताग्निर्, ए3 589 4 10 723 ^ ० 68 चितागनेर्, 1५
चितानि, 51 चिव्राग्नेर्, 7 चितोग्नेर् (†० चितोऽग्निर्) ए
9 79 ५ 6 &3 नाज्य (19 यक्ष) -- ४) 51 ए) 3 परोक्ष
({० पक्षाभ्यां ) 7५ 75 तान्प्रोधते; 5 तात वतिते, 54-+
70० 70 7५ 6 ©3 तल्मवर्सि(53 0५४ 773 "वते -- °)
ए भित्र (ज मन्त्रै) ठ समप्रमिता, 2० भ्रश्ञामिता 8
749 |
५९००९
3.3,
1 3 ~
9 ॥3 ~>
^~
7
~ ~~ #
[पि
8. 210 17 }
मन्यः प्रशमिता देते नेष्टं युष्णन्ति यज्ञियम् ॥ १७
बृहदुक्थतपस्यैव पुत्रो भूमिषुपाभितः ।
अग्निरत्र हूयमाने प्रथिव्यां सद्धिरिज्यते ॥ १८
मदामासते
[| सार्कण्डेयसमास्य्ापर्वणि
रथ॑तरश्च तपसः पूत्रोऽग्निः परिपख्यते ।
मितरविन्दाय परै तख हविरध्वयेवो विदुः ।
युमुदे परमश्रीतः सह पुतरमंहायग्नाः ॥ १९
दनि श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि दद्षायिकष्धिदतततमो ऽध्याय. ॥ २१० ॥
२११
मार्कण्डेय उचाच ।
गुरुभिनिंयभैयुक्तो भरतो नाम पाव॒कः ।
अग्निः पुष्टिमतिर्नाम तुष्टः पुरि प्रयच्छति ।
भरत्येष प्रजाः सर्वास्ततो भरत उच्यते ॥ १
अभ्निरयस्तु शिवो नाम शक्तिपूजापरश्च सः ।
( ०००7४ 68) सेते (10१ छचेते ) -- °) 7५ नेष्टे 21 सचति,
17, सुष्टति 8 (6४८०ा४ ७8) याक्िय
18 °) 7 7, चहदुत्यस्, 71 03 "दुक्थ्यस् {107 "हक्य )
ए 709 6१ [दव (10 [पव) 7 © + पि तपसै( 7 6४
“सय )व वृहदुक्य (ण "त्थ. » 1५ “क्थ्य ) 1 तस्येव म्रष्यदुक्थ
म - °) 8 4 पुत्रौ 51 ए1-3 7८ 71 + 6 अपा , ए
दवा (० उपा) -- ८) पः सोद्धिर्, 3 योद्धिर् (0
सद्धिर्) 91 ष्यते + 1 2 23 इष्य" » © 773 उच्य;
81 ‡ + र्डय (० दज्य' )
19 76 ० 19०४ -- ४) 3 3 "पच्य", प्रज "टञ््यः
(0 "पद्व" ) -- ८) 231 271 2 तसै, ८, पय ({0
तस्य) 51 1 3 मित्र्विदादयस्तस्य , 8 83 720 7003 79 6
ग्" प विदाय चैतस्य, ७1 2 + "चिदा तथा भार्या - ५)
5 विसु, ७ + 73 ददु" (णः चिदु") -- {€ 19, 8
( ७२८७] 8 ) 18
1051* पतै सह महाभाग वपस्तेजस्विभिरप 1
-- 1) 2 सपुत्रेण (10 मह पुप्रर्) 73 "तपा (1० "यद्गा-)
०1070 -- 24107" 07 51 ए 2004 23 नध
©-+ जारण्य -- 318 77707: © सार्कटेयसमम्या 51
1 5५ ए 1 (घा गफ इ षपतण 78706) कप्त
गण$ जारगिरस -- 4क 10 (्पा०७, फत् 0 0061 )
11 219, 70४ 218, 01 222, 761 8 घु (7 ष्ण
77) 219, © + एणः (ग्रह) 214 - 7०1८
771 23 19
|
दुःखार्तानां स सर्वेषा तिवङ्ृत्सततं जिवः ॥ २
तपसस्तु फलं टरा संप्बरद्ं तपो महत् । |
उदधुैकामो मततिमान्पु्रौ जजन पुरदरः ॥ ३
ऊष्मा चैवोष्मणो जनने सोऽग्निर्भतेषु रक्ष्यते ।
अग्निश्वापि मनुर्नाम प्राजापत्यमकारयच् । ४
211
1 °) 61 1 3 यता, ए3 8 7001 0 {+ ८९ तानो,
ए, 713 यञ्चर् ; 12५ 75 1५ यत्तो (1० युक्तो) -- ०) 8
{०८७४ ©3) पार्थिव ({०ः पावक.) -- ९} 51 1 3 ©
71 5 पुष्टिपति' , 81 तषिमति' (10 पुष्टिमनि") -- ०) ए 3
सुशटिपु्धि, ४ पुष्ट पुष्टि - \(घ्टः 1 § (०२८९)८ €3} 1४5
1052* सतत भरतप्रे्ट पावको च महाप्रम ।
2 “) {4 213 70 (९स्८्लु६ 01-8 ४} ए 65 यब्व ((०ः
ततु) -- °)51 प्रा 3 ५ 20 70 3 शाद्िपूजायनश्च य" (51
स );7613 4 त शकि (४: "क्तः ) पूजा च (प पूजाय,
¶9 पूजय ) निद (४ निश्वय ) -- °) 8 7 (छस्व 79 ॐ)
७४ च (प्म) -- ५) 51 (\0<् हिवज १०४ सतन
18 विदु (7० पिव )
५ ^) §1 ह 21-3 5 तपसश्च, 3; उपमद् 7' प्र, 1
वरू (णः फर) -- °) एणा 5 7५ ९ पूर 83-+ सग्रघ्ुत्त,
1 प्रबद्ध च (10 सप्रह्द्ध) 51 एए9-+ 71 6 ततो (णः
सपो ) एउ (भवत् ({० महत्) § (@र८्द्४ &3) तपो-
मय (10 तपो महत्) -- °) 13 तद्दतुक्रामो , 5 उद्धतुमानो ,
54 05 तत्कर्तुकामो , 703 5 (९ग्ण९] ७४) तद्धुकामो 8
वलवान् (10 मतिमान्) -- °) §1 11 983 ©+ पुत्र (107
पुत्रो) 3 5 (04९ (ण्य ) ९ यन्नि, 72. यान्न (० जनने)
4 ०) 1 3५ एणा ० 2) +-5 63 उष्मा, 206 05
तस्याच् (० उष्मा) 3 7८1 एप गृध &1 3 + सवोप्मणा,
01 'प्मवान् -- ^) छ\ हि (० [मोपि) 5 मतिर् (1०
[ 750 |]
आङ्गिरमम् |
दंध॒ममिमथ प्राटुर्ाह्मणा वेदपारगाः । ।
आवमथ्यं दिनाः प्राूर्प्तिमग्नि महाधरसम् ॥ ५ |
ऊर्जस्करान्दग्ववादान्सुवर्णसद्यप्रमान् । |
अग्निस्तपो द्मजनयपथ्च यज्ञसुतानिह ।। ६ |
प्रघान्तेऽग्निर्महाभाग परिधान्तो गवापतिः।
असुगज्नयन्योगान्मर्व्याधैव पृथणिधान् ॥ ७
तयश मनु पुत्रं भावं चाप्यद्चिगाचयुजत् ।
बद्धां तु तं प्राहुत्रह्णा वेदपारगाः ॥ ८
भानोर्भा्या सुप्रजा तु बरहद्धासा तु सोमजा । |
मनुर्) - ८) हञ अक्त्पयत्, 81 म कामयेत् (ण ४5 1
६९६) , 8 (6९०६ 63) म(&1 सु )करारण (7० ज्रारयत् )
5 <) 51 ऽ ञाव्रसक्थ्य (73 (क्य), ए, "सख्य , तू
जाहु म्नुन्य, 81 ्नात्रन्स्य श्व (07 आवसथ्य)
6 @ ण्ण 6० -- °^) 51 ए (ए ऊर्नम्कारान्, ए५
“स्वरान् , 2 "च्छुगन , 23 (2५ 98 7 ६९६४) ऊर्प्वकरान् -- ४)
51 "रजन" (10 "सद्या ) -- ८) $ ए 04 3 व्रह्रीच, 21-8
001 74 7५ 6 7 &3 ननतस््, ८4 72८ 703 723 5 चद्धिस्
({0 अग्नि) §1 ६ ८ 7८ 703 71-3 ५ तनो, ©4 तप्यो
(ग तपो) 51 ए : [अन्यां जनयेत्, 13 ५ 71-3 5
व्यजनयत, 84 [अप्य , ज [अम्य (ण्या) - ८) +
7 8 गरन, ४2 जन्ते (10 यत्न ) 253 123 इव (0 इह }
7 न ०0 ए - °) र 21 8 72८0 3 6 प्रदातो (ए
"मातो), ण) &1 3 + नतो ({0 “श्ान्त) 51 1 2 4253
73 ¶ "नाग, 7८ 1 "राज (0 भाग) -- °) 7 ग्रति"
({०प्परि) 5 गतागर्ति, 72 गवा गति (0 गवा पति)
-- ५ ० 7८-8 -- ०} 85 11 © 4 जनयद्, 7९
7 8 5 असृजद (0 जनयन) -- %) ए 4 123 ८ मत्स्यान्
({©प मरदयान) @24चत्व मस (गः चव) -- &1 7९85
23 १09 16-21 धल ¶ , 9 (कथ 6 ¶ ) 1६६ व5 छप
2{€ 6
8 ए ० 8 (५ 1.7) -- 2) 05 मानु पुत्र
(ए धण ) वप पूवं (ठप पुत्र) 51 5 8 701 ८
ज ८ 7५ ©8 चाप्यगिरा' खनत, 74 72५ 703 7-3 भ्चा
स॒नद(7८ "चा)गिरा - °^) 73 7८ 75 तत", 7 &3 4
चत (पतु) - 7८० (छदा ) 810
9 76 ०0 9 (५ १1 8) -- °) §ऽ1 ह 281 (2088
ठ लयः) 713 सुर्यजा तु, 8 (९०९६ 89) महारात (0
सुप्रतर) - °) "दनु, ठ: "होपा (०८ "दाया) ए
72 8 (चल्न्न्नु 3) च (णप्तु) ठ (253 पष्ट ) 7
आरण्यकपवं
{४ 211 18
असजेतां तु पट् पुत्राज्खणु तासां प्रजाविधिम् ॥ ९
दुवेकानां तु भूताना तदु यः संप्रयच्छति ।
तमभि वदं प्राहुः प्रथमं भातः सुतम् ॥ १०
यः प्रत्ान्तेषु भूतेषु मन्युर्भवति दारुणः ।
भग्निः स मन्युमान्नाम द्वितीयो भातः सुतः ।। ११
दर्ग च पौर्णमासे च यस्येह हविरुच्यते |
विष्णुनामेह योऽग्निस्तु धृरतिमानाम मोऽद्धिराः॥ १२
इन्द्रेण सदतं यख हविराग्रयणं स्मृतम् ।
अग्निराग्रयणो नाम भानोरेवान्वयस्तु सः ॥ १३
7० 7, ° ©3 सूर्यजा, 85 शाम (० सोम }) -- °) 5
2 3 1 जग्राचेतां, ए + सख्जन्ताच् (3५ नमा), 01
अजायेतां, © + अजायत (0 असजेर्ता) & + हि (गः
तु) 5 0 4702 8 ते; 13 81 तानू (10 पड) 711
घट पुघ्रा्जनयामास्ष, 7 सा पट पुस्रानजायत्त, ध परर पुत्रा
न्याचत तद्वा - +€ 9०, &1 105
1058 तद्रा सा न्यया मह ।
मानोरद्धिरसस्याथ
-- °) &1 ए1-3 ताभ्या, 71 3 + तेषा, 73 ४1 तसा छ
81 तस्य, ४ तस्यां (19 तासा) 51 71 विधि (1०
विधिम्) 7 ह्पुर््रास्दा श्ण
10 एषण [0०१० (ला 8) -- 2) ऽद 2 तनूर्,
51 ४ 06 70 9५ ० 65 असुन्; 84 19 3 वर (107 तनु)
82 अद्जन्य प्रयच्टति - 2) 51 {7805 नद् ४० प्रथम
23५ माचुज , 8 (€य्८९ू) 88) ज ({0ग "त )
11 11० = (षः) 8 209 22" -- °) एञ्तुन्राः
(प्रदा) 61 खोके (० भूते ) 7" भूततेपु य प्रदयातेषु
-- ^) &‡ जन्नि सुमन्युनामा त्रै -- ०) 8 (५००६ &3)}
जुन" (0 त ) 51 एञ स्वय (07 सुत )
12 <) 51 ए8 708 पौर्णमाम्ये, ए, ©; पूर्णमासे ) 79
€ + पौणैमास्या -- 2) 51 “रेप्यचे, ए1 3 “रिण्यते (07
"स्व्यरते) 71 हविरयैस्येह चोच्यते -- ° ए» 71-3 8
1 ४ विष्णुना सह॒ (7 विष्णुनीमेह) & ए [द]ति,
ए 79 इ (10 [हह ) 51 ए 7" सोभि', 1 वहि" (०
योऽग्निं) - °) €1 1 3 @1 नामर्तोगिरा, +
नामठोचिराव, 71 8 नामतो विराट 8 तिनीमापि
सागिरा
13 °) §1 ह! 3 तख; © यस्तु ({ग यस्य) -- °) 51
3 आाध्यण , ए 83 12८2 अंम्रयण $ 284 15 आम्ययण, 51
ग्रहण , 253 अम्यहर, 7» आग्रायण 5" ए 3 विदु" (1०
[ 7861 |
£
8
#
3
3
५
4
2
1
1
1
2
228
8 211 14 |
; चातुर्मास्येषु निलयानां हविषां यो निरग्रहः ।
चतुर्भिः सहितः पुत्रै भौनोरेवान्वयस्तु सः ॥ १४
नि्ां जनयक्छन्यामग्नीपोमाुभौ तथा ।
मनोरेवाभवद्धायी सुषुवे पश्च पावकान् ॥ १५
पूजयते हविषाय्येण चातुमस्येषु पावकः ।
पर्यन्यसरितः श्रीमानग्निवैशवानरस्तु सः ॥ १६
असख रोख सर्ब यः पतिः परिपय्यते ।
सोऽभ्िर्धिश्वपतिनम द्वितीयो वै मनोः सुतः ।
ततः सिं भवेदाल्य स्ि्टषृत्परमः स्मृतः ॥ १७
कन्या सा रोहिणी नाम दिरण्यफणिपोः सुता ।
स्मृनम्) - ) €1 ए) 3 साश्रयणो , {3 अग्रष्मणो, ए 0४ 3
आम्ययणो, ए1 नग्रहणो, 733 नम्य यद्रो, 283 7८ 7003 74
जम्रय्रणो - ४) = 144 3) + {आाुग्मज' ({0 [लोन्ष्य' )
18ततुय , 8 (कण्ण 83) स्तत (0 तुमः)
14 §1 71 301० (ष) ) 14 -- °) (39134
16 7003 123 (51 177 } ग" © 4 11 निरम्रज + 7९५ 033
(० ) निरस , ए निस्च्यत, ६ ग्: ©1 [ऽ]र्निर्रत (9
"ज } 61 ह) -- 2 गण (ष्का ) (म पुत्रस् (19 14९)
ए) ॥० सद्ित (1 16९) -- <) ©} 3 ५ मष्ठिते (1० "त )
-- 0} = 184 61 भगिरम" (10? एवान्वय") ¶ स्मृत
(णप्त्तुख)
15 {2 00) 15 (ल \1 14), @ा ०ण (षा. )
16-16 -- °) 2४ ५ 26 [ण ४ 28 व निद्रा ({ग
निना) 7) 703 [1 च (तु) -- ४) §1 दा 3 सुती ॥
6४ अपि ({गत्तया) -- <) 21 भानोर् ({५ मनोर्)
फ५या चाः, ए 7! एषाः (णः पूवाः) - °) (५ च्चे
पायकान्दून्
16 7 ०0 प) 6 सहित (1० 16९}, 1 ग) 16
(५ ९1 14, 16) -- °) ह+ पूज्यते, ४ युज्यते 43 +
703 701 हविपाव्रेण, ( 6४ 4 पः हविषा (7 "पां) योरे
-- ४) 1: चातुरमौखेन , 76 "खे ह -- °) ऽ! पचान्यम , 1
पचन्या म", 72 « पर्जन्य स" -- ८) 72५ 773 च स",
तत (प्सुः)
17 °) दा 3 251 3 73 [11 प्श] खोक" 80 स्स
-- ४) {4 2 7 (65८४ 113 6) ©8 प्रञ्ु (0 पति)
3 23 121 7 71-५ 6 68 परिपच्यते, 7201 7228 कधा
"पद्यते -- ०) 51 यो ({णःवं) 8 (फष्व्म्)६ वृष ७४)
द्विनीयस्र(6 ५ "सता )पसर सुत -- कष्टः 11८, ©) 4
11 1९2९८/ 3 209 16-91 -- 63 ए ग 17 -- 17० =
मदाभासे
[ मार्कण्डयममास्यापवैणि
कर्मणासौ वभौ भाया म वद्धिः म प्रजापतिः ॥ १८
प्राणमाभिल यो दें प्रवर्तयति देदिनाम् |
तस्य संनिहितो नाम णन्दरख्पख साधनः ॥ १९
श्ु्धृप्णगतिरदेवो यो विभर्गि हुताशनम् ।
अकटमपः कट्मपाणां कती करोधातरितस्तु सः ॥ २०
कपिलं परमपि च य॑ प्राहु॑नयः मदा ।
अग्निः म फपिलो नाम सांरूपयोगप्रवर्तकः ॥ २१
अग्नियच्छति भूतानि येन भूतानि निच्यदा ।
कर्मसहं विचित्रेषु सोऽग्रणीयैदधिरुच्यते ॥। २२
दमानन्यान्समयुजत्पाव्रकान्प्रथितान्भुवि ।
3 209 १० -- ८} §1 13 3 7५ 3 5 ©+ न्वि्ट, 71
चिरि, + स्ट, 39 0०८ दि' (निम्ब) 5171 3 रुद्ध,
एज + 7901-3 5161 + राद्ध, ठः गृद्ध (1० भाग्प्र) -- 1)
ए: दिष्ट", 75 रवषः, 61 मिष्ट" (० स्विष्टः) 1\37237
(९५९९४ 3 >) ©3 परमम्नु स , 61 + परनसत
18 °) 7 3 कन्यका, ©) 2 4 21 कन्या या (०
कन्यामा) 8 (6न्ट)६७3) हरिणी (न सेषहिणी) -- °)
1 कर्धपो 3 2८71 + सुताः -- ^) ६५ 03 करट
मस्य, ए५पू५ @1 2 + कषः क्प्रणोति ए) 3 रि कतण्भ्च
सा, ४५ वा (णः [जिवी) + 7 मयद्, 7 वही
({0 यसौ)
19 °) 51 8102 3676134 {1 श्राणम् (5
19 ६८६६}, {९ 768६ प्राणान् -- ४03 ० 10९ -- ^<)
73 73 यस्य (10 तम्ब) -- ०} }13 स्ट (101 द्राच्दे ) &§।
1 7201-3 ४मसाधफ' ({०"न)
20 °) &1 श्ुद्छ कृष्ण (197 गुङ्ृङृप्य }) 7 गनी , 8४
8 (५५०७४ 7५ ©} वपुर् (107 गतिर) 51 देहो , 1२३ देहे
(1० देवो) - °) 71 व्रिदते यो (ण्यो विभर्षि) 21
[९५ 0341683 श हुनाशने
21 °) 9\ ए 013 + परमपि चय प्राहु कपिर यत्य
(51 ए\ उ सुनयः) सदा -- <) ८ 3 (कन्थ 65) तु
(म्म)
22 ^) 7४ ५ ज्र (+ "ल) यच्ति भूताना, 7 0 ©
ग्र (7» जय) यच्छति भूताना, 71 61 9 4 र्योतर् (¶५
यो नियच्छति ्रूतानि -- ४) 21 गच्छति, प् 613 ५ 211
चेष्टति (10 भूतानि)
23 ^) 51 {+ 3 जवसृलत्, ए! अप्यद्नत्, 23: 7, ९
9 जखजत, ¶ जसजन्य › 7४ 61 3 चा(©1 च }खलत्तानू ,
७५ च ससज , 12 खभ्यसृजत् (10 समखजत) - ए) 19 गभ
॥ . 72 .1
आग्धिरसम् |
अम्निहोत्रख दुष्टख प्रायथित्तार्थघ्ुखणान् ॥ २३
सस्पृेयुर्यदान्योन्यं कथ॑चिद्वायुनाग्रयः ।
द्टिरारुपाठेन काया तरै ्ुचयेऽ्ये ॥ २४
दक्निणाधरिर्यदा दाम्यां संसजेत तदा किर ।
इषिरणाकपालेन कायौ तरै वीतयेऽप्रये ॥ २५
यद्यस्नयो हि स्प्रयेयुरतिवे्खा दवाग्निना ।
इषटिर्कपालेन कायौ तु ञुचयेऽग्रये ।॥ २६
212 नव, ४11 नृप (0 सुचि) प 61 3 + पावकान्प्रयिततौ
जम -- °) 11 3 उच्वण, ह 01 ५ उद्रहन्$ ¶1 61
उद्वष्टेत्, ७ + उदरान् (10 उल्यणान् )
24 24० = 25०, 26०, %५८. 8०, १9०, 80०, 21" -- °}
= (ष्णाः) 26 + चै चरिघये, 21 दस्युमते, 701
79 भवै (प प वि ) विचये, 721 वरिविधये, 29 सुमतय,
गृ ततुमते, 7 [घ]पि प्रचये , © [जीन्नपतये , © ५ तु श्युषये
-- 4€ा- 24, (7 76805 80
25 51 एय $ + ०. (एधा ) 25 , 79 ० १5०28 ,
198 ग ० (0४ ) 25-96 - ४) 9 ससज्येव, 23
सश्येत , 7 सस्पृोत 141 सस्पृ्रोदाग्निहोधिक -- 25० ०५०,
९४८ -- ऽ ०० 25०-26° -- ०) &1 तु ज्युचये , & चिवि
चये, ९५ [अ]्रपठये , 1४ स्याद्रीतये (०४ वीत्ये) 51
करतैव्याभिमतेग्नये
26 143 73 67100 26 (५ १.1. 25) -- °) 13
38५ ७4 यद" (०प यद्य) 5171 > + विष्प्ये (1५ "मिघे)
ययुर्, 7० 7, 6 03 हि स्णोयुर् (८5 स्द्रोयुश्च ) › 7 [अभि
मर्गोयुर्, © ५ []भिर्ख््येयुर् -- °) 51 विदोपस्या, +
निविग्रास्या, 1 निवेदास्न 1 दवारनये -- ^) = 24०, &६०
10५ अष्टाकपाटे तु -- ५) = (ण्थः ) ‰4 5 हि, 284 70
चै, 7५ ‰11 स्यात् (1० तु) 28५ कायौ पार्थक्रतेग्नये -- ^€
%6, 7५ 61 3 4 71 ६्६्त 31
27 3 0ण. 27 (ल र] 25), हा 00 (ष्फ )
%7-29 23 {7957 27 80 28 , 7? ८६५05 ‰27 ४.॥€7 30
-- °) + एन 71 ४ 5 सग्नीन् (0 अर्गिनि) 51 ए +
7; ३या (ह+ च ०150), ए8 52 एत [1 ०3 24 शत्र,
73 78 च (19 चेत्) -- °) 51 अग्निहोत्रिण, ए णा,
ए 471 35 कान्, 31 4 2५ एण होक, 76५ ५
113 नाग्निहोत्रिक - 27१०-९, ७६५ -- 72५1 00 2¶८
-- °) 71 कुर्याद् (प कार्या) ह+ 8" चाग्निमते , 8:
पिद , 70 जप्ु , 724 7४ वदु , 1 01 ततु", 7 6५
न्वस्य चये, & 3 तु (भः स्वा-) शुचये, ४11 तु्टिमते ({0
दस्यु)
96 [
आरण्यकपवै
[3 211 30
अगमि रजखला चेत्छी संसपृगरेदमरिहोत्रिकमू ।
इष्िर्टाकपाक्तेन काया दुस्युमतेऽग्रये ।॥। २७
मृतः श्रूयेत यो जीवन्परेयुः पशवो यथा ।
इष्टर्टकपाछेन कर्तव्यामिमतेऽ्ये ।॥। २८
आतो न जुहुयादथ त्रिरात्रं यस्तु ब्राह्मणः ।
द्टिर्टाकपाेन कार्या स्यादुत्तराप्ये ।॥ २९
द्यं च पौर्णमासं च यस्य तिषटिसरतिष्टितम् ।
28 12 0 28००, 71 ० %8 (५ ९1 25, 27) , एण
0) (धा ) 28-29 3 ४८05 27 ९०१ 28 -- °)
© + सते (0 शत }) 75 सूयेत, ए नु ननु (10 श्रयेत )
28 ५ 0 7 + 6 05 जीवः (गः जीवन्) - ४) 8
(शशव ©3, तृण 0 ) परासु (0 परेयुः) 0913५
जञ्युचिर् (10 पद्रावो ) 233 3 7 (62८6६ 5, 79 00 )
©8 713 यद्रा, 2५ यदि (०9 यथा) - १8० = 24०, ७९
~ 75 ०० (धा ) {0 सुरभि ए? ४० कायौ (12 294)
= °) 8 ए५ कार्या चाग्निमते'› ए+ कायौ स्यादुकत्तरा' (= 29०),
51 + कायौ च वीत्ये" (८, श्युचये"), 701 ¬ काया सुरभि
मते (४906161) , १५ कायौ द्यि", &1 ? + कायौ
वसु" (५ ए 1 30")
29 ए पू 0 ‰9, 76 0 श ०ण 29० ण ॥० कायौ
(५ ४.1. 25, 28) , 51 ए + ० (एभा ) 29 - °) 2,
8 (6००४ ©8, ¶1 ० ) चै द्विज" (1० ब्राद्यण ) 3
सस्प्रोदेग्निहोत्रिक (= 2०) -- %9०= ‰4०, ०० -- 126
0 ‰9०-80° -- ५) 1ए5 चाग्निमते", 21 173 तु शुचये" ,
703 दस्युमते" , 7४ 61 2 ५ ततुमते" (107 स्यादुत्तरा ) ध
कर्तव्याप्सुमतेरनये
50 26 ०0 30 (५ ₹1 29) + 71 6 निक्08ु)
80 8 81, ग 78878 30 216 94 -- °) 51 दार्ये , ए
¶9 61 8 + दरतो, प" दीद्या (19 दक्र) 51 माये, £
"मामे, 8 81 3 # मास्य, ¶1 "मासश्च, 761 2 ५ मास्या
(नः मास) 7 ददैयां पौर्णमास्या वा -- ४) &1 71 3
यस्य तिष्ठति श्र(&1 सु) स्थित, ए४ + 81 71-5 यस्य तिष्ठेत
प्रस्थित , ¶५ &1 3 ५ यस्य तिष्ये प्रतिष्टित -- ८) 1 ह 71
पथि( ५ चाग्नि )म(7ए3 ग)तेरनये, 17" सुमतये (0 पधि
कृते ) 9 3 कतैज्यासिमनेगनये ( = 98०) -- 41४67 80,
71 ८०१तऽ ‰१
31 61 ह्ा-3 25 5 गृण 3 ठ (षा ) 31 1
41 3 4 पा २6 81 86 26 , ए५ 71 5 {प्.157 80 8णत्
31 -- °) + 7५61 ‡ + सूतकाग्निर् € 3 ५तु (0
च) 7४ चान्य +य चाग्नि (६०प्चारिनि) -- ०) © «धि
768 |
3
3
3
11206
221 30
223 30
8 211 80]
हृटिर्ाकपालेन कायौ पथिकृतेऽये ॥ ३०
सूतिकाभिर्यदा चाग्नि संस्एमेदमिहोत्रिकम् ।
महामासते
[ मारण्डेयममास्यापर्वणि
हिर्टाफपाछेन काया चाभिमतेऽग्रये । ३१
दनि श्रीमदाभारने आरण्यक्रपर्यणि पकाटटायिरद्धि्नतमोऽध्याय, ॥ २११ ॥
१९
मार्कण्डेय उवाच ।
आपख मुदिता भायौ सहस्य परमा प्रिया ।
भूपतिर्भूव मतौ च जनयत्पायर्कं परम् ॥ १
भूतानां चापि सर्वेपां यं प्राहुः पावकं पतिम् ।
आत्मा चुवनमर्तेति सान्वयेषु द्विजातिषु ।॥ २
महतां चैव भूतानां सर्वेषामिह यः पतिः ।
भागिनिह्ोच्रिक - 81०24, ०४८ -- ८) 4 & + प्सु
मते, ©! सुमतये , 141 ततुमते (10 चाग्निमते }
01070 ~ 21107 207४1 &1 79 703 © 4
आरण्य -- 5107 70४01; 81 13 मकिदरेयमम( ४: "मा)
म्या ({गा०कन्त 7० 273 ४ लानिरस) 1 8 ५48 2 68
(१ 0 इण कृष्य फद्) लात 0 नानिरम
-- 441} 710 (2 प्ा€5, 0708 ०४ 10४0) 101 220 ,
003 219, 71 292, प © न (५ ध 7) 218,
3 4 [४ (०६ ) 216 701 23 32,
71 3;
-- 51०1८ 10
212
1 ^) {४ 7५ 071 72 702 6 © ©} भापस टुदिता,
1\+ आपद्य दुहिता (7 ५8 19 {63६} , 71 सापवस्य सुता (10
जापख मुदित्ता) - ०) 8 (०९४) मा चास्य (गः
मष्टस्य) 51 79 713 ए @1 3 4 ४3 परमप्रिया -- )
=6९ 9 6 7 © + भूपति (० भूपतिर्) 71210: मव,
61४ + भूत ({गमुव) 817 3 4 भर्तार, 25
भायी च, ८५4 कतौ च (1० भती च) -- 51 हा $गण
(षा ) 1५-5° -- ८) 71 3 5 अस्रूजत (10 जनयव) गृ
1 3 $ जनयामाम पावक्र
2 5111 80्ण 2 (५ ष] 1), 09० 2० -- °)
2 47 5 वषर्चव, 23 एला 701 ठ 71 तृप 03 सापि
८४ अपि (0 चापि) --*) + 01 3 5 पर्, 8) प्रति (1०
भगवान्म महातेजा नित्यं चरति पावकः ॥ ३
अमिगृहपतिनाम निलयं यत्नषु पूज्यते ।
हुतं वहति यो हन्यमस्य छोफ़स्य पावकः ।॥ ४
अपां गर्भो महाभागः सहपुत्रो महाद्भुतः ।
भूपतिथैवभतौ च महतः पतिरुच्यते ।। ५
दन्तानि भूतानि तस्यामि भरतोऽभवत् ।
पतिम्) - <) 2५ भ "मता च, 723 'कर्ननिप्र 1 2 4
क्तौ च (¶ तु) (10 "मर्तेति) -- «) 8 गोन्वयपु, 7५
73 ग् 7 सोन्वयेपु, 61 > +मोष्येरेषु ए: 7 ५ 8
(०२००६ 83) द्विजापिभि 1ए+ सान्वये वुद्धिजानिमि (25
1प प्ल)
3 511 800 3 (न र] 1) - °) ए! जन्येषा
(10 मष्टता) ८9 &1 चापि (प्ख) ४) धप्ण्ड
भूताना ०0 सर्वया + 71-3 ५ नपि, 28! + 73
चय, 7161 ण्व, 63 चावि (107 षष्ट) + चयथा ([ग
दृष्ट य )
4 511 3०0 4 (८ ए} 1), 830०0 4-5 -*)
83 दुत, 4 01-3 5 अय, 231 ¶ 6134 1! भाज्य (ण
हुत) धग हन्य स (90 यौ ह्यम्) -- ०) 7५ नम्य, 1
©1 3 ५ 71 स्च (0? सस्य)
5 51 हा उण 5०४८, जण 5 (न् र्] 14)
-- °) 3 जयमेव (10 अपा गर्भो) ए» 24 1 7; &1
महाभाग, 8५ "गा" -- ») 73 2 0 7५ ° 03 स्वसुग्यो
(0 महपुप्रो ) 7» 6 मदान्म(© ध) मु" ({०८ महाद्भुतः)
- <) = 1 {3 {7 मव-, 1 41 भूत (0ष्ञ्युव) ध
6&1 » कर्ता (0 -भर्ता) 68 सुवनार्तशच (10८ सुवभनो च)
6 °) 84 7८ मूनानि (०) 76134 (पणम्)
ता वहतो हस्यानि, व सूति वह( > "ह)नि मूताना - ५) 7;
तथा", पय तत्रा (1० तस्या) 7 © + [अ प्निरप्रजो (ग
(ज]ग्निर्भरतो) 1५ भव एव तु, 211 उद्धिनो , 3 वषना' (1०7
भरतोऽमवत्) -- <} एः 9 8, 7: भनिनिष्छोमे तु, 313
"शोमेन, 08 5 "्टोमेनि, 7 61 9 4 "छोमस्तु॒ 6 नियम
[ 754 |
आद्निरसम् |
अग्निष्टोमे च नियतः क्रतुश्रेष्ठो भरस्य तु ॥ ६
आयान्तं नियतं दष्टा प्रविवेश्ार्णवं भयात् ।
देवास्त नाधिगच्छन्ति मागमाणा यथादिक्षम् ॥ ७
दष तग्निरथवाणं ततो वचनमव्रवीत् ।
ठेवाना वह ह्यं त्वमहं वीर स्वसः ।
अथरवन्गच्छ मध्व प्रियमेतत्कुरुप्न मे । ८
रेप्य चाग्निरथव्रौणमन्यं देशं ततोऽगमत् ।
मत्स्यास्तस्य समाचख्युः क्रद्धस्तानभिरनवीत् ॥ ९
भक्ष्या वै विविधैभीवैविष्यथ शरीरिणाम् ।
अथर्वाणं तथा चापि हव्यवाहोऽत्रवीद्चः । १०
(णः ^तर) -- °) ए+ 706 क च्रे (प श्रेष्ठो) 511 3
721-3 भवस्य तु, 24 8 (७२०९76 63) भवत्युत , 16 भविष्यति
(प भरस्य तु) - ^{16८ 6, 7८ 7 105 105
1054+ स वद्धिः प्रथमो निय देवैरन्विप्यते भ्रुः ।
7 °) 7 ? नायात, प" सायाद्यो (०४ भायान्त) -- °)
ह+ 77 7, ०65 देवास्तत्रापि (01 72५ ० धि ) गच्छति
-- ५) ए1 "दिका, 79 तथा, &1 3 413 "तथ (०1 "दिशम् )
8 °) 9 चत्व (ह), ¶्9च (णित्वम्) -- °) 81
मष्टावीर (10? मह वीर) ¢ 6134 धि जह (4 महान्)
देवेषु दुर्यल' (&1 दुर्भ ) -- °) 18 7 (€ग्ठन्) 713 6)
७3 + अय सव (> तानू) (07 जथर्वन्) 51 ए» 7०
09 8 6१1 धि मघ्व( 75 "घ्वा)ोक्ष,51मा सख्य 12 612 4
मा द्वेष (1० मघ्वक्ष) -- 1) 21 क्षिप्रम् (1० प्रियम्) 125
एव (णग एतत्)
9 ०) ह+ 78 ष् &1 + व्रक्षय (िपत्रेष्य) -- ०) 1 3
76 भन्यदेद्ा 51 ह" > ततो गात", 79 अथागमत् -- °)
ए8 73 तस्य समाचक्षु", 7४ 69 समस्तमाचसख्युः
10 °) 83 मोर् ("" भवर् ४8 1० {9£) -- ४) 1
भविष्यत, [र “प्यति (0 व्यय) द्रारीरिण - °)
6 तथा प्राह , 7" तथोवाच, © तथां चा्चिर् (0 तथा चापि)
-- ५) 25 मामति , व तद्धा वच. (0८ ऽ्रवीद्वच )
11 °) प्र्शापर्णप५ | §1 अनुपीय , 1 अन्वीय (गः
भनुनीय ) 51 1 9 ५ 7009 ५4 6 उ3 हि, 1 [डति
(०८ ऽपि) 7» धनुनीयमानेन श्छ -- °) 51 "तेन स;
417: 3 द् द्विजोत्तम + 073 न्द् द्विजेन म , 71 6 द्विचेत्तनः,
8 (लस्ण्णा) 88 143) च्वितेन स (ण द्धितेन स) -- <)
एर पूर्वं, 7०३ सोढु , 7" द्र्य" (10 सर्वं ) -- °) 21-5 7
(€स्न्श् 71-3 5) © व्चापि सोलयजनव्, 71 च तथाद्य , ण
©1 > ५ ध च परिध्यज( ५४ ©1 “जे )त् (10 च ममत्यजव् )
|
॥ 2
आरण्यकपवै
[8 219 16
अनुनीयमानोऽपि भृषं देववाक्याद्भि तेन सः ।
नेच्छ हविः सर्वं शरीर च समत्यजत् ॥ ११
म॒ तच्छरीर संत्यज्य प्रविवेश धरां तदा ।
भूमि स्पृषटाचजद्रातूल्फृथकपृथगतीव हि ॥ १२
आसखात्सुगन्धि तेज च अस्थिभ्यो देवदारु च ।
शचेष्मणः स्फटिकं तस्य पित्तान्मरकतं तथा । १३
यकृत्कृष्णायसं तख त्रिमिरेव् बथुः प्रजाः ।
नखास्तस्याभ्रपटलं रिराजालानि विद्धमम् ।
शरीरादिविधाश्वान्ये धातवोऽखा भवनप ॥ १४
एवं त्यक्त्वा शरीर तु परमे तपसि सितः । ६
12 °) 81 तच्छरीर च, ¶1 तत शरीर (10 स तच्छरीर }
2० सन्यस्य (07 द्यज्य) -- °) 51 ह" 3 घरां तथा, धः
धरात् -- ^) 83 भूमिष्टश्चाजहाद्धातून् (१ ४8 1 ९) ,
प, 61 सूर्मि स्पष्टा ततस्तेन ( ५ परथग्धातून् › ७1 जडीकुर्वन् )
-- ५) 7 धात्रूनखूजताथ वै
13 °) 5 प्राय; ह 8 8 70 7568 पृ(एञप्रि)
यात्, 2: पूय , 5, यूपान्, 7" मायात् (0 आस्यात्) &
ए1 सगधि , ए स्वगधि , ए 53 73 (3 सुगघ, ए५ 81 + 6
प 04-9 &8 मगध (10 सुगन्धि) -- °) 1 अ्चिम्यो
(प अस्थि") -- <) 21 छेष्माण, 61 3 + "प्नणा 1 8
7 7, ०¶ 63 ए स्फाटिक 51 8, 03 3 $चापि (0
तस्य ) -- °) (" पीतान्, 1 पीत (10 पित्तान्ू) 7०1 68
मारकत , #1 मरकतस् ऽ यथा ("एकप 5८ 7 तथा &8
पा {6}
{14 °) 2 यत्त॒, 5४ जगत्, 7» यत्तत्, 1 पादान्, ४
द्राङृत्, 61 3 ५ चातात् (70 यकव) 7 काप्णांयम, & +
कृप्णायसस् , ४४ कृप्णाभवत् 51 ए › चापि (1० तस्य )
¶9 दाकृकरृप्णा्रमभवचत् -- ए) 91 ए1 3 (षदण त्रिभि
ध्णत् चसु 51 ए1-3 81 ५ 03 3 ५ एमिर् (03 एव ९180} ,
1771 एय, 8 (62८6४ &३) एतैर् (णय एव) 701 ग्रसु"?
709 88 (ण्ण्व्छ 61 8) चहु (पवस्य) 7 प्रभा
(० ग्रजा }) - ८) 8 (७८०) &8) स्वचस् (0? नखास्)
-- ५) §1 2 -5 जुपाजालानि , 58 ५ 7» 5 ५ सायुजा › ए
61 2 + खयुज चापि © विश्रम (0 विद्रुमम्) -- ^)
ए 7० 17003 7 € ण &3 र दारीर (10 शरीराद् )
15 °) 21 सुक्तवा, 5 त्यज्य, ७3 कृन्वा (प यक्त्वा )
61 र 0५४ 8 ४ तत्, ८-+ 0८ 70 01 ५ 6७8 च (णु)
-- ८) 8" "साच्छादित , 2 "साप्यायित (10 "सोस्थापितः)
281 धूम पुरा, 6५ तथा (1० तद्वा)
765 |]
© 31
832
32
4224
22 1
24 17
8 ‰12 15 ]
भृग्वद्धिरादिमि्भूयस्तपमोत्थापितस्तदा ॥ १५
भं जञ्वार तेजस्वी तपसाप्यायितः शिखी ।
दषटरा क्रपीनमयाचापि भरविवेश्च महार्णवम् । १६
तसिन्र्े जगद्धीतमथवोणमथाभितम् ।
अर्चयामासुरेषैनमथर्वाणं सुर्पयः ।॥ १७
अथर्वा त्वसृजछछोकानात्मनालोक्य पावकम् ।
मिपतां सर्वभूतानयुन्ममाथ महार्णवम् ॥ १८
एवमसिर्भगवता नष्टः पूर्मथर्वणा ।
आहूतः सर्वभूतानां हव्यं बहति सवदा ॥ १९
एर्व चजनयद्धिष्ण्यान्वेदोक्तान्विुधान्वहून् ।
16 °) प्प तपस्वा च (ण जज्वाल ) -- °) 53 तेजसा (०
तपसा) 71 [आप्यायत , 7) [अग]प्यजित (107 [आप्यायित )
१्"9 दिस्व -- ८) [1 281-8 70© 7074-5 प्र 68 प्रवि, एह
सुरनि, ए+ ए 713 मुनीन्, 7४1 [ज वर्पीनच् (10 क्रत्पीन् ) 51
ए दृष्टा च निभ॑यश्चापि
17 ») 61५ 7 उपाश्रित) एज 9 21-3 76 79-+ 6
&१ अपा (1० अथा) -- °) 8 (6८न] प &8) एन च
(0 एमैनम्) -- ८} दा अपाधित, 3 72५7014 ०61 8
सुरादय' (13५ मषैय' ; 9 उपाश्रित) (10? सुरषैय')
18 °) 517 › [जयस्', ए विस्", 23 [जत्र स्",
7५ न्यस" ¡ 78 सद" ; 7८ [मुस , ५5 [अ]न्वस* (0 त्वस्)
51 79 ८५ खोकम् (10" न्धोकानू्) 81 0 613 ५47
अधर्वाण धितान् (51 खजन् 7: शतान्, ७५ श्चुतान् ) लोकान्
-- ०) वप जाष्मनि 51 ए 3 705 ४7 लोक , &1 3 + [आ]
रोचय (0 [ालेक्य) एय 3 पावन} 703 8 (न्न्) ¶ण
89) पातक", 28 पाशकः (10 पावकम्) -- °) 51 + 8
ए1 70० 0४ १ ६ तृ सर्वखोकानाम् -- °) 7815 «द्
उन्ममज मष्टाणैतात्
19 >) ठ पुनर् (0 पूर्वम्) -- ८) $) 7 आहत
(07 "हुत )
20 ^) 32547 5 + एष (गः एव) ७1
3 तु जनयनू, 29 ते जनयद् , 12० 76 स्वजनयनू (07
स्वजनः ) -- °) 13 513 120 725 6 8 (6००६ पृ ©)
त्रिविधान् (07 धिवुधान्) -- °) 7४ विचिन्वस्; 2,
सरन्, © चिचरदू (10 विचरन्) - °) 21 आरम्य (०
श्रम) एच (णतु)
21 °) 1 विघुवर्ज, एए "नर्व, 8 726 0919 46
© सि (7८ एषा घु) नद (2) सन्न); 0४ "वर्य, 26
-राद्या'› ग" 69 "वन्या" (७५ "वजा ) , 7 "वद्या , ©1 ५ यवा,
[
महामासते
766
[ माक॑ण्डेयसमास्यापर्वणि
विचरन्विविधान्देश्ान्धममाणस्तु तत्र वै ॥ २०
सिन्धुवजं पश्च नचो देविकाथ सरखती ।
गद्भा च शतङम्भा च शरयुरगण्डसाह्वया ॥ २१
चर्मण्वती मही चैव मेध्या मेधातिथिस्तथा ।
ताम्रावती येत्रचती न्यस्तिस्रोऽथ कौशिकी ॥ २२
तमसा नर्मदा चैव नदी गोदावरी तथा ।
वेण्णा प्रवेणी भीमा च मेद्रथा चैव भारत ॥ २३
भारती सुप्रयोगा च कावेरी युर तथा ।
कृष्णा च कृष्णवेण्णा च कपिला शोण एव च ।
एता नद्यस्तु धिष्ण्यानां मातरो याः प्रकीर्तिताः ॥ २४
व "वयी* (01 "वर्य) 7 ८ 1) (6००6 03 86) ७8 -नद
(10 न्यो ) -- ४) प देविका ष, 7 दे विप्रा 7" सरस्वतीं ¢“
-- 2) 71 गगाग्च ५ द्ातकुमां, ७५ शातकुभा -- °)
पिफणफु 1188 सरयूर् 0" शरयुर् 100 ङ्डसा' , ए 4 55
705 (58 7" ) ® टका" , ¶ गधसा' (10 गण्डसा" )
2 ०) 24 8 (कण्ण तृप 83) मेषा स्ति" (107 मेधाः
तिथि") 7० तदा (्सथा) -- °) 1 @1 3 + हरा,
१४५ होरा" (10 ताच्रा") -- °) 1 7 71 3 ५ गौतमी
(10 कैक्षिकी )
23 ^) 70 708 विपाश्रा (1० तमसा) -- ४)
आदि (7० नदी ) -~ 51 0० (97. ) 2०2५० -- °)
ए ध 71 3 वेण्योपवेण्यौ, 281 8 76५ 2० 78 4 6688
वेणोपवेणा , ए ५ वेण्वापवेण्वा; 725 वेणावेण्यौ च, 7 घटा
प्रवेणी, 61 पेण्णाभर 3 © ‹वण्णाप्र (गप्वेण्णाप्रः) ग्भ
विण्णाच मणिभिन्ना च -- ५) 7 71-3 5 मदरगा, ए ८
0 74 ० 69 वद्वा , 7 मरवा, 7 भद्रा, 61 + सद्या,
©» मेद्रथा (० मेद्रया)
24 51 0० 24” {८ ए] 98 ) -- °} ए 3,
1-8 £ ए भरता (0 मारती) "1 भरतसयाप्रयोगा च;
7481 9 + सुप्रयोगा च काेरी -- °) 71 सखरा , ए सुस्वरा ,
£ 12 सुपुरा, 1५ 3 3 सुरसा, 847५ 12० 18 सुप्रभा
(84 ०४९ घरथैरा), 7५ सुप्रजा, 7" सुरता, पष सहर (0
स्रा) ४ ७1८५ सा नदी मञ्जु (५ दुमदाञ 61"
चान) तथा -- ८) 51 [र सुषेणा (51 "प्णा); या ३
मूवेण्णा; ए दुवेणा; 71 ४ निवरिणा (० कृष्णा च) ए9-+
7" » "वेणा, 7 "वर्णा; &1 "ष्णा, & ५ "वण्णा (गः
वेण्णा) ए 79 7४ 1728-6 &3 तुगवेणा (8 "ण्वा) ङ्ष्ण
चेणा (8 ण्वा), ए" त्ुगधिण्णा कृम्णविण्णा -- °) ऽ! ह+
2"-3 कपिना; [ए 3 कथिता, 8 कटसा, प्रप © + 71
]
आब्गिरसम् |
अद्धुतख श्रिया भाया तखाः पुत्रो विदूरथः ।
यावन्तः पावकाः प्रोक्ताः सोमास्ताचन्त एव च ॥ २५
उत्रेधाप्यन्वये जाता ब्रह्मणो मानसाः प्रजाः ।
अत्रिः पुतरान्स्र्टुकामस्तानेवात्मन्यधारयव् ।
तख तद्रणः कायाननिैरन्ति हुताशनाः ॥ २६
एवमेते महात्मानः कीरितास्तेऽग्नयो मया ।
अप्रमेया यथोत्पन्नाः श्रीमन्तस्तिमिरापदाः ॥ २७
आरण्यकपू्व
[8 218 2
अद्धुतख तु माहात्म्यं यथा वेदेषु कीर्तितम् ।
तादृशं विद्धि सर्वेषामेको छेष हुताशनः ।। २८
एक एवेप भगवाचिक्नेयः ्रथमोऽद्धिराः ।
वहुधा निःसृतः कायाज्ज्योतिष्टोमः क्रतुर्यथा ॥ २९
इत्येष वंशः सुमहानम्नीनां कीतिंतो मया ।
पावितो विविधे्मनहैव्यं वहति देहिनाम् ॥ ३०
ति श्रीमहाभारते आरण्यकप्ैणि डादशायिकटिशततमो ऽध्याय ॥ २१२ ॥
२१३
मार्कण्डेय उवाच ।
अग्नीनां विविधो व॑श्षः कीरितस्ते मयानघ ।
कालिमा, प कटमा, © कादिका , 1 कचिमा (70 कपिटा)
-- 73 ०८ (? 197] ) 24०-25८ -- °} 53 निलया" (८ नद्यः
४5 10 {८} 8: दविष्टधाना, 89 23 पिष्टा , 69 ष्ण्या'
(1० धिष्ण्या ) -- !) © प्रचिष्टिता (४150 प्रकीर्तिता" ४5
10 {९६}
25 ए ०८ 25 (०.१1 24) -- °) §1 ए + जथ
तम्य} 7५ जहुतस्य (10 अद्धुतस्य ) -- °) 1 5 7 (०९५७
13 8 6) 71 &3 चस्य, ७1 मम (0 तम्या) ऽ ष्ा 2 4
10 3 & चिभूरिनि, 8 7०77 71 ५ ८ 68 व्रिमू(० दू)
रमिः, प विहरथ › 7 वधूरथः -- °) 7 म्रहास् (0
सोमा) 252 दहि, 7071 4 ०७ सतु (णिच)
26 °) 51 ह 71-3 ५ चैय ({०ग चापि) - °) 7ए+
ब्रह्मणा, ° बाद्यणो 51 एइ 2 1८ 2:-5 मानसी (7४
16 6 "मी ) ({०ः सा} 511 3 22-+ 28 + प्रजा (0
प्रजा) - ८) 51 181 अवे , 8 (९०८०६ &8 ) जग्नि* (0
तरि) 51 3 81 4 72८ 0, ० स््टुरामान् (ए 70
"कामा ), ह" 7: द्रष्टुकामा (7; "काम ); 71 सुष्टुकामान्;
१, सुपुवे तान् (107 सष्टुकाम ) -- ^) > [जवार , 61 4
[नुधार' › 2 [कार (10ः [जघार ) -- % प्र ततस् (07
तम्य) 51 2 5 21 015 ¶ए ४ तानू, ८4 03 8 ते,
५124 च ({०ःतदु) 2० 75 कायान् (0 कायान्)
-- 7) 21 निर्दहति , 24 निर्वष्टति , 7 3 निर्हि) ए निरे,
03 निस्त 1 3 7५४ 71 इुताश( 7" "हिन + ण्ड्व
हुवा्चानान् (7५ त्)
27 वा 3 ० (एणा ) 27-28 - °) 5 महाकाया ,
शृणु जन्म तु कौरन्य कातिंकेयस्य धीमतः ॥ १
अद्धुतखाद्ुतं पुत्रं प्रवक्ष्याम्यमितौजसम् ।
72० "त्मान (1० “स्मान') -- ०) प तु (प्ते) 71
महानघ (10 ऽगनयो मया) 7 मता; 7५ &©1 3 यथा,
6५ तथा (70 मया ) -- <) 71 "मेयो" (0 "मेया यथो }
28 हा $ ० 28 (५ ?1 27) - °) 72५ ©+ अदय
नम्य (107 जद्धुवस्य तु) पाच ({णप्तु) - 2) ए४्वण
९५ देवे" ({० वेदे") -- ^) 73 कदेश (६० तादा) १"
सर्वं स्वम् (0 सर्वेषाम्) -- °) 5४ ७3 दयेषु, 71 दयेव ,
द्येक्रो (0 द्येप)
29 °) 1 एकम्, एज एप , 78 एवम् (10 एक) -- ४)
51 1 3 © ‰{ परमो गिराः» 7 परमा; 71 @1 ५ प्रथमा
(107 प्रधमोऽद्धिरा ) -- ८) 8४ निर्जित. , 71 विस्तृताः , ©
निखता (107 नि"खत ) 7५ कायाज; ¶ कायौ ({०
फछायाज) -- ५) ¶ "टोमे, 1 "छोमाव् (० टम ) 8
तथा (0 यथा)
20 ^) एऽ 75 याचितो, 3 7० 70 1724-8 &8 योधितो;
1) एयितो , &1 3 4 ध पावको (० पावितो)
0107700 - 2114107 2८71 51 र 722 ¶"५ © +
जारण्य -- 5 20722 @&' मार्कदेयसमस्या 1 3 ए
7 ©3 1 (धा ० हप ष्ण 78716 ) 76700 ठण्
आभिर् ({010णश्व् 1 ४1 र समाप्त) ~ 471 271071८
701 ५ 7५ ©3 अग्निसस्ुद्धवः -- 44?! 70 (8्एा6७5,
0708 ०0 70४0} 001 921, 7203 220, 721 224, 7
01 82 (ह्ण ए} 214, & + 73 (० ) 216
~ <7012 70 01 7 71 6 82
757 1
0
£> ९ ८५
13 ^> ~
63 + ~प
(7
1.11,
4
8 218 ‰ |
जातं सप्तपिभार्याभिर्बह्नण्यं कीरतिवधेनम् ॥ २
देवासुराः पुरा यत्ता विनिघ्नन्तः परस्परम् ।
तत्राजयन्सद्ा देवान्दानवा घोररूपिणः ॥ ३
वध्यमानं बरं षट बहुश्स्तेः पुरंदरः ।
स्वसैन्यनायकराथाय चिन्तामाप भ्रमं तदा ॥ ४
देवसेनां दानवैयौ मयां षट महावर ।
पालयेदरीर्यमाभित्य स नेयः पुरुषो मया ॥ ५
स दरं मानस गता ध्यायन्र्थमिं भृशम् ।
श्श्ावार्तस्वरं षोरमथ शुक्तं सिया तदा ॥ &
अभिधावतु मा कशिरुरुपस्रातु चैव इ ।
पतिं च मे प्रदिशतु स्वयं घा पतिरस्तु मे ॥ ७
1 26076 #16 वर्जा, ण् 61 3 4 198
1065५ वैशपायन ।
श्चुत्वेमा धर्मसयुक्ता धमराज" कथां शुभाम् 1
पुन पप्रच्छ तसिं मारकेण्डेय तपस्िनम् ।
युधिष्ठिर 1
ङमारस्तु यथा जातो यथा चाग्ने सुतोऽभवत् ।
यथा रद्राच्च सभूतो गङ्गायां छृत्तिकासु च ।
पएतदिच्छास्यह श्रोतु कौतूहरूमतीव मे ।
~~ 11 070 906 7 ~ ५९} + 81-3 0771 73 {+ 6 &3
विविधा वद्राः कीर्षितास्ने -- ८) 51 18 7071-3 81
च (णतु) 7५61 3 ५ जन्म स्व श्णु कौरज्य
2 °) कष कर्मः पः पर्य (0 पुत्र) --?) &\ ह५251 3
718 6 [ज)]मितौजस', ४ ©1 3 4 एव महौ ( एः "तौ )जस
~ <) {\ ८ 7) (शण्ण्ण्+ 7018 8) © चह्यपि (1० सप्तर्षि)
ए, 71-9 -भायसु, ए" भार्याया (10 -भा्याभिर्)
ॐ °) 51 यन्ताद् (9 यत्ता) -- ?} ८3 71 ¶" चिनि
घरति, 7 व्यनिघ्तत -- ^) 3 यत्रा" ({0तत्रा) ए
सर्वै, 28 तदा (9 सदा) -- °) 1725 "दश्चिन (1०. *रूपिण )
4 °) करुञ्ध्वा (0 दृष्टा) -- °) 84 वहुसिन , 75
बहुशस 9 3 भीपणासनः {10 वहुशस्त ) ~ पृं गा) 4०-हव
-- ^) 5 70 0, 6 (उषस (मस्व) -- ०) 3 47
न्विता म मनसा(61 समनुम )वहत्
5 प्छ 5 (भर 4) -- °) छा + एणा 73 हि,
एग एत ग 01 यद् (ण्यो) --”) @ ‡, इता (०
भग्ना) -- 4) 7५ > सद्तेय (णः स केय ) > पुर्पोत्तम-
6 °) §1 सन्नलमानस, 7» सद्र काचन -- ०) +
मदाभासे
[ माकैण्डेयसमास्यापर्वणि
पुरंदरस्तु तामाह मा भैर्नास्ति भय॑ तव ।
एवश्चुक्त्वा ततोऽपयत्केशिनं थितमग्रतः ॥ ८
किरीटिनं गदापाणिं धातुमन्तमिवाचसम् ।
हस्ते गृहीत्वा तां कन्यामयै्नं वासवोऽत्रवीत् ।॥ ९
अनार्यकर्मन्कसमास्यमिमां कन्यां जिहीर्षसि ।
वजजिर्णं मां विजानीहि षिरमासाः प्रवाधनाद् 1\ १०
केदयुवाच ।
विघ्ूजख त्वमेवैनां शकरेषा प्रार्थिता मया ।
धर्मं ते जीवत्तो गन्तु खपुरं पाकशासन \! ११
मार्कण्डेय उवाच !
एवञुक्तवा गदां केरी चिक्षपन्द्रयधाय वै ।
युश, 7५ ०¶9 ७8 इद, 71 -3 असु ({0" दम) 51
एः -5 तदा (० सदाम) -- ०) ए1 सया सूक्त, ए" -4 अर्थ
युक्त; 61 > + अथो सुक्त. 51 तदा चिया {४ पणः ) ,
71 चिया सुदा
7 °) ए» 05 समभिधावत, 7५ अभिभूयास्तु प (चन्छा
51 3) प 63 + तपा (गसा) - °) 729 गृ त्रातु
मेव ष्ट (धष हि), 75 त्रातुमर्हति 3 ५6134 हि, 28
च (0) - °) 73 प्रस्यतु, 78 प्रादिक्रतु -- ०) ¶
श्रिय (गः स्वय) 51 76 ते ({०मे)
9 >) 8 (6५०)६ तूप 69) `नद्धम् (० "सन्ठम् ) -- ९)
81 8 4 720 04 6 68 कन्यार्वां (४ प्ण) ) - °) +
5 ग" 81 [ष्टां (0 [फन ) - ^ध्लः 9, एय 3105
1056* केदि्ननिष्ठवीं कन्यां विजने चरयस्व माम्!
मयि श्रास्ररि दुष्टाना वश्रहसते मदोदिते 1
10 51० 10 ~ °) 3 3 84 "कर्म, प्रभ @
पञ "कमी (ण "कमेचू) > छून्वा खख, ७१ अस्माक {1०
कस्मात) -- ०) 7५ 61 पा मा (धप्मा) गण [समिन
नीहि -- °) 1 अस्या, 1 61 3 ५ जस्मात् ({0 अस्याः)
41 © 3 ५ त प्रमाथनात्, ¶५ "मायिनः (10 "याधनाव्)
11 7 €1ण्ण कठप्छ -- °) 1 कैश्चिजाञ्यु (50)
(६८ विखजस्व) ए* ¶ 61 + [एतां (० ष्टुना) -- °)
६1 जथेन वसवोव्रवीत् -- °) 81 क्षेम ते, 83 प्रेक्षते ({0
क्षमते) एग जीविसु, 72५ 61 + जीवता, 69 "नो (० "ते)
-- «) §1 71 3 स्वपुरे
12 58 4707, ०8० ५८ -- >°) 71 85
च (ण्म्वि) 7961 3 + चि्षेपद्रायत्रै तदा
13 ४) $; छद् केषी (४ धणः ) 9 छ्यवाखजव्,
ग" अपास्" -- 41167 18०५, 8 (6८७ 5 214) 108
[ 788 |]
आद्धिनससम् |
तामापतन्तीं चिच्छेद मध्ये वज्रेण वास्तवः ॥ १२
अथाख गेरशिखरं केची कृद्धो व्यवायूजव् ।
तदापतन्तं त्र्य बौलमूद्धं जतक्रतुः ।
विमेव राजन्वज्रेण भुवि तन्निपपात ह ॥ १३
पतता तु तदा के्ी तेन श्ृद्धेण ताडितः ।
दित्या कन्यां मदामागा प्राद्रवद्धणपीडितः ॥ १४
अपयातेऽपुरे विम्तां कन्या वामवोऽत्रवीद् ।
कासि कम्यामि कि चेह कस्ये चं श्चुभानने 1 १५
कन्योचाच ।
अर प्रजापतेः कल्या देवसेनेति विश्रुता ।
भगिनी दैत्यसेना मे सा पूर्वं केटिना हूना ॥ १६
सदैवावा भगिन्यौ तु सखीमिः सड मानम ।
आगच्छबेह रत्यर्थमनुतराप्य प्रजापतिम् । १७
नित्यं चावां प्रार्थयते दतुं केली महासुरः ।
इच्छत्येनं टंत्यसेना न त्वद पाकयामन ॥ १८
-- °) 51 ए3 + 513 2८ 09 -+ भातम् ([0प्नदू) ए
विच्छद, ¶ वरगन, & 3 4४५ वन्नेण (0 मप्र) - <)
8 (९५९९४ ©8} चगेन ({०प् वद्चेण) -- “) 8 4281! 3
13 3 ८६ (८८९५ ७3) च (ग्द)
14 ०) 21 प्रपावाद्यु (1० पनचातु) §1 र तेन
कधी (४५ (८४957 ) -- 4} ६3 श्द्रानादिन ,71 मयपीदितः
15 <) वृण ीरववि स्वेह -- ५) © वरा (1० युमा)
-- 416 15, 2] 188 (€न्छ §1 ए1-9 709 3) 105
टप ६त्त] व्नगृनप (वना) 70 71 222, 7293 221,
101 225, व @ भृ {913 ग्ण 7 ] 215, & + ४
{०7 ] 2)
16 °) 71 श्नरपां (प्रजा) ~ ९) 18 701 ४3
1५ ८६8 + मेदन्यमेना ( 7 005 ) -- °) 2५ या (07
मा) + (शद [77 2517 पटम्) 0५ हता (1० दता)
17 °) &1 ३ धः स्दैवाव्रा -- °) एज 2८700
@&1 3 + सम्िभिः 51 एय 3 मानद, 73 “मे, ©+ “सर (10
सम्)
रथम्
18 ^) 51 16: चैना, 0: वाचा, ध न्वावा (0 चावा)
-- ४) 51 ६ देनेदेने, ह+ केयी हरतु (ए ध ) 61
गनु क्षी 1570८005" +» 1 2 4 "सुर (107 "सुग )
-- ९) क ©) 3 + जागच्याप (47 “चेच्छा-) विहा
|
|
॥1
॥
1057* सषहामवप्रनी फा रन्पावफयकुटम् ।
|
1
|
|
आरण्यकपवं
[8 218 24
सा हृता तेन मगबन्परुक्तादं तघठेन तु ।
त्वया देवेन्द्र निर्दं पतिमिच्छामि दुजैयम् ॥ १९
इन्द्र उवाच ।
मम मावृप्वसेया चं माता दाक्षायणी मम।
आख्यातं त्वहमिच्छामि खयमा्मवरं तया ॥ २०
कन्योवाच ।
अबला महावादो पतिस्तु बटवान्मम ।
| वरदानापिपतुर्भावी सुरासुरनमस्कृतः ॥ २१
दृन्द्र उवाच ।
कीट्यं वै थरं देवि पत्युस्तव भविप्यति ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तव वाक्यमनिन्दिते ॥ २२
कन्योवाच ।
देवदानवयक्षाणां िनरोरगर्माम् ।
जता म चष्ट दुष्टानां महावीर्यो महावलः ।। २३
८3
यस्तु सर्वाणि भूतानि त्रया सह् प्रिजेष्यति । £
-- °) ४ दच्य्द( ताः "तेन (7० इच्यरलयेन) -- °) एः
81-3 79 7+ 6 8 चाह ({0 स्वह }
19 °) 81-3 एन 7201 05 93 6 वृष &8 [सनेन (गः
तेन) - <) © पुरा (1० स्वया) - °) 8 (०१५०४ &8 )}
दलम (01 दुज॑यम्)
20 &$ ०) € -- ^) 28 सेव (८0 मेया)
-- ८) ऽवा 2 तथा, 8५ चमे (ध्प्मम) - <) ह
(€५८८७])४ 71-3 €) ग्! @©1- आख्यातु
21 °) वभ अरम्य्रा (0 ञव्रटा) 28 "माग (0
वाहो)
22 + {7205 22 ४ 28 -- °) + 51-3 727
71 +-०03 तु, 03 च (+ण्वे) - °) ४1 वाक्याद् (10
वाक्यम्)
23३ 7५ 2057 22 210 29 - ?) 5! ए 8 22
11-9 5 गघर्वा" (0 किनरो*) - ^) 21-8 7८ 720 74 ८
छष्यो (ण्म) ह+ 71-3 देवो दुष्टाना, ए» 72५ एण
7५ ८ ©3 दुद्टैलाना (81 » "रतानां, 85 दैत्याना) (07
टो इृष्टाना) 5 जेता संदरव दुष्टाना
24 24० 24० - ०) 51 ्ा-3 ठा 871 33
(एर्धणष्€्त्यः ) भव्य स, तू मत्तु (णप यन्तु) 2० य
सवमूतभूलानि , 78 (ए चणय 5९८ 7 ) य॒ सर्वाणि च मूतानि
-- ४) 8 ( ०्८ल्४ ©) सार्धं (1० सष ) 28 त्रिजेप्यते
[ 789 |]
4,
गदि भिना न त्रच्यः रीर्भिपथरनः॥ २४
माकण्डय उवाच ।
ठनट्रलम्या यच शुन्या दुःनिनोऽचिन्तयद्धणम् ।
द्या देयाः पतिनीस्ति वादं संप्राप्ते ॥ २५
-याधपन्न उदय मास्त भाम्करयुतिः।
नोमं चा मभामं विद्यमानं द्विराफम् । २६
-उमायाम्या संप्रषनं मुटने मंद्रमेव च।
दरगु च न्रा नोऽपदयदुदये गिरौ । २७
सोर्धिप परनर्दक्ता पूर्या सं्यां मतक्रतुः ।
धपुदरयटोधिनेोदं च भगयान्वस्णालयम् ॥ २८
मृमुमियादिगेमिश्च दुतं मन्चः प्रथमिः ।
द्यं गृत्वा वद्धि च प्रवि्नन्तं दिवाकरम् ॥ २९
महाभागे
[ सारकैण्डेयसमास्याप्ेणि
पर्व चव चतुर्विं तदा रयसुपस्थितम् ।
1
तथा धर्मगतं मेदे सोमं स्यगते च तम् ॥ २०
समालोक्यैकतामेव शनिनो भास्करस्य च ।
समवायं तु तं सैद्र दरा शक्रो व्यचिन्तयत् ॥ ३१
एय द्रव संघातो महान्युक्तथ तेजमा ।
` सोमख वदिघर्याभ्यामद्धुतोऽय समागमः ।
जनय सुतं सोमः मोऽखा देव्याः पतिर्भवेत् ॥ ३२
अभिधतेययुधदक्तः सवैरभिश्च देवता ।
एप चेजनयेद्धम सोऽखा देव्याः पतिभेवेत् ॥ २३
एवं संचिन्त्य भगवान्त्रह्मलोकं तदा गतः ।
गृदीत्वा ठेवसेनां तामवन्दत्म पितामहम् ।
उवाच चाखा देव्यास्त्वं साधु शुरं पर्ति दिभ ॥ ३४
आद्धिस्मम् |
ब्रह्मोवाच ।
यथैतचिन्तितं कायै तया दानवग्रन ।
तथा म भविता गर्भां बल्वानुरविक्रमः ॥ २३५
म भविष्यति सेनानीस्त्रया यदह शतक्रतो ।
अखा देव्याः पतिधेव स भविप्यति वीर्यवान् ।। ३६
मार्कण्डेय उवाच ।
एतच्छरत्वा नमस्तस्मै त्वासौ सद कन्यया ।
त्राम्यगच्छेवेन्दरो यत्र देवर्थयोऽमवन् !
वसिष्ठप्रमुखा मुख्या विग्रन्द्राः सुमहाव्रताः ॥ ३७
मागाथे तपमोपा्तं तेषा सोमं तथाघ्वरे ।
पिपायवो ययुर्देवाः जतक्रतुपुरोगमाः ॥ ३८
दष्ट रत्वा यथान्यायं सुयमिद्धे हुताने ।
7 3 सम" ({० म न) 7८ 703 मत्री (ग गर्मो)
-- ८) ठ इद » 74 ८3 71 गुर ^ 8 (९२८९६ 71 63 )
टय" (10 उर")
36 ^) ८ 73 भविष्यति च ({०प्म मवि") -- ^)
व्ण व्वा (107 उव) -- ८) 7५ 73 मविष्यति स {४
०5 ), &1 समविष्यरति
37 41 55 ० 0८ पथ् | -- 2) §1 स (ष
[आमौ) 51 1 3 सदरकन्यक्ः -- ५) + 21-2 यद्य", 1
©1 3 4 ५1 सप्त (गदेव) -- <) ५ (प {85 वदि
ठा सर्वै; 7 विप्रा (णप समुन्या) -- ^) 72 0्तु,
म॒ (ण्प्सु) 2 7एन णा 3 0५ ८65 महात्ररा' (85;
-महौजम }, 7 &1 ‡ + “रमाः (10 चतरा)
8 °) 2 मगार्थ, 720 7 मो (0 मा) षा
तपसोपा, ५ 817 पानु, 84-+ 7 (९९८ 721-3 ०) ©
वपमोधानु (892 "घान्त ) (0८ "पात्त) -- °) ए 53
(® ६8 ० {8््६) सोमम्र 61 * + तद्रा (07 तयाः)
र 21 3 (70 25 10 ल) 701 3 3 (310 (या 2510 {6४} 8
गरः [जपि (10 [जच्वररे) -- <) 84 पिपासया हा 2 4
7५ 0: वर @3 ध [लिन्य( 7 "च्य }युर् (० यद्युर् )
39 °) ए ष्ट (णः दरि), धत न्याय्य (707 "न्याय )
-- २} ए» 2: युम, 74 मिद्ध -- °) 7० @1 सर्व,
©2 + श स्वं ((०षम्व ) 7८ तिक
40 °) 51 एः सोषष्टरुवो , ८3 समाद््तो (० "ूनो ४५ प
६६), ¶४ "दिनो -- °) 2 2८ 2 ८ सोद्धूत (0
मोदत) -- °) 1 4812 47 (107 72 366 एलण्क् )
@ 3 यसी (10 [आययौ ) - 7 ०0 (वा ) ल्फ
96 ॥
आरण्यकपव
[3 218 44
जुहुते महात्मानो हव्यं सर्वदिवौकमाम् ॥ ३९
समाहूतो इतवहः सोऽद्ुतः शरयमण्डलाद् ।
विनिःघ्ल्याययौ बहिरवाग्यतो विधिवस्थुः |
आगम्याह्वनीयं त्रे वै्िलर्मन््तो हुतम् ॥ ४०
सतत्र विविधं इव्वं प्रतिगृह्य हुता्नः ।
ऋषिभ्यो भरतश्रेष्ठ प्रायच्छत दिवौकसाम् ॥ ४१
निष्करामधाप्यपन्यत्स पत्तीस्तेषां महात्मनाम् ।
सवेप्वाश्मेपृपव्ि्टाः स्रायन्तीथ यथासुपम् ॥। ४२
स्क्मवेदिनिभास्तास्तु चन्द्रेखा इवामलाः ।
हुता्नार्चिप्रतिमाः सर्वास्तारा श्वाद्वुताः ॥ ४३
स तदटरतेन मनसा वभूव श्चुमितेन्दरियः ।
पर्षा हिजेन्द्राणां वद्धिः कामवरं ययौ । ४४
"सत्य छ ६० विवि- (प 41०) -- ८) 2, सध्ितो, ¶1
पार, 7४ प्य , & 3 ५ सूर्य", ४ शाश्च (10 वाग्य )
-- ८) 703 71 6 सगम्य (07 जागम्य) 7, [मावनीये
स्वे -- ¢) 81 द्विजर्मव्रहुवो हुव, 8‹ तै समस हुत हविः
41 7; ० सत्त्र विपि (५ ४1 40) -- °)
सतन, 68124 सत्तु (्ण्सतग्र) 2४ विहित, 61
विधिवच (1० विविध) ८ द्ृच्य ({०7 ह्य) -- °) ए;
सुनि (70 क्रपि ) -- ५) 1 प्रायानस्यानादु, 51 प्रादित्सत,
52 प्रयच्छति (1० प्रायच्छत)
42 ८) 51 [ज]म्यगच्छम्म, 1 3 [अ]म्यगच्छन, 3
721 ४ @ा 3 ४५3 [भुम्यपडयत्प, 7 तास्तु गच्छती (0
[प्यपदइय म) -- 2) 51 द्विना (9८) ({0ग महा) -- ९)
2 24 72५ 00 74 6 ©" स्वेप्वामनेपु, एऽ च्रेष्टाप्रमे", ए
भरष्टासने» ¶५ © दषटटान्नमे 71 वसती (0 [ड]पविष्टा )
5 भ्वम्वाघ्रमोपविष्टाचा -- 4) ए पतिभिश्च, ह+ 935
स्राताग्चव, ठ 72 71 4 ८ 3 स्वप(71 4 ० प)तीश्च, 72
स्नातीश्चव 5 सुखासुम्व, 22 + 70 71 4 ०69 तथा सुख,
7० सुखावह » {3 & पतिव्रता
423 ^) प कुश (ण्र्क्म) 4 ८ ४88 "वेदी
(1० "वेदि") 1 तत्र (10प तास्तु) - °) 81 रेन्वा (0
श्लेम्वा) -- ¶ष् ० 48८ -- <} ए1-3 75 सि.्रतिमा
-- °) 54 [उवा (07 [जद्धुता-)
44 1 ०८ तण 44 प ६०8 १14 21 -- °) 51
एः मततोटरवेन म (४१ 060९016 1) , 2 7001 75 71 4 6
छञ्सव्च्रतेनम -- °) ज दास्या मया वष्टु स्पष्ट (र्भ
46०४) -- «) 51 हः 24 “वन्न गत , ४ “वशातुर
7614 |
© 3 14289
8 3 224 33
“ 3 226 39
© 3 1
832
[क)
4290
24 34
226 84
8 218 45 |
महामाते
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि
स भूयधिन्तयामाम न न्याय्यं श्ुमितोऽसिं यत् । ! अलाभे ्राह्मणस्रीणामभिर्वेनघुपागतः ॥ ४९
साध्वीः परीरिजेन्द्राणामफामाः कामयाम्यहम्।। ४५
चैताः शक्या मया द्रष्टुं समष्टं वाप्यनिमित्ततः ।
गार्हपत्यं समाविश्य तस््रात्पर्याम्यमीक्ष्ण्नः ।। ४६
संस्प्रशनिव सर्वास्ताः यिखामिः काञ्चनप्रभाः ।
प्रयमानथ यदे गारपत्य समाचितः ॥ ४७
निरुप्य तन्र सुचिरमेवं बदिर्वशं गतः ।
मनस्तासु विनिक्षिप्य कामयानो वराद्धनाः ॥ ४८
कामसंतप्तहृदयो देहत्यागे सुनिधिवः ।
|
खादा तं दधदृहिता प्रथमं कामयत्तदा ।
सा तख छिद्रमन्वेच्छयिरास्रभृति मामिनी ।
यग्रमत्तस्य देवस्य न चापश्यदनिन्दिता ॥ ५०
सातं ्ञाल्ला यथावत्तु वष्ठि वनषुपागतम् ।
ततः कामर्सतप्रं चिन्तयामाम भामिनी । ५१
अहं सप्तपिंपत्नीनां छत्रा सपाणि पावकम् ।
कामयिप्यामि कामाते तामा स्पेण मोहितम् ।
एवं छते प्रीततिरसख कामावापिश्च मे मवेत् ॥ ५२
दति श्रीमहाभारते रण्यक्रपर्यणि जयोदश्ाधिरफद्धिद्यततमो ऽध्याय ॥ २६२ ॥
45 1 0 45 (ध ९1. 44) - °) 2381-3 711 ४
14 50७3 भूयः म(7+ 6 3 म) धिव -- ४) 8 701 2
{+ 5 ©3 "तो यह $ 76 12४४ 75 'तस्य मे (10 "तोऽसि यत्)
-- &1 0 0 46 प ६8 ‰14 21 -- <) 7: ए
© 7 71 «-५ 63 साष्य- (7० 723 सलः) पदयो -- °)
51 3 0८ 003 + ० 63 जक्राम्पाः ({० "माः )
46 &1 ए! ० 46 (० 51 48, 44) -- <) 93
(व्ण ) नताः (णप यैता) -- >) ए+ चा ({०वा')
©1 निमि (10 [आानिमि') - °) 233 “सदय, + 70
11-3 & ५ “चरि (07 “विद्य)
47 51 1 00) 47 (थ ९1. 45, 44) ए०5 44,
ए 8 7 {07 01-3 5) 068 106 मार्कंडेय उ -- ४)
54 "प्रम" (107 "म्रमाः) - <) 8५ स ({० ष)
48 51 य ० 48 (५ १.1. 45, 44) -- >) 54 §
(0न्शू 8) ततो (10 एव) 8 4 2८ 2 3 ६्न्
21 2 4 चन ({0 चद्व) ~ ४13 0४ (ष } 486-494
-- ९) ए५ 722 3 विनिक्षिप्य, 7 विनिष्क्रम्य
49 ऽ 1 2 त 49 (५ र. 45, 44, 48) - ?)
+ 2 प 73 + 6 63 "लयाग॑-, 73 72८ 7? 2 6 "न्याम, 4
न्यास ({०प "लयागे) ऽ 8 79 70 7५ ° ©3 -विनिशिवः,
73 सुनिश्वट' -- 4) हः ए1 3 णा 2९ 76 6 63 "गमत्,
128 धित ({0त "गव )
50 $ ए ० 80 (न 51 45, 44) -- ४) ग्
&1 2 ५ पः प्रथमा; पा मायौ मा (गम्यम्) ए +ल
121-8 कामयत्यर ‡ 720: "यत्फट , 725 "येन्फट (107 "यत्तदा }
-- ^) 2 + 12 ‹ त्र ({नप्त्छ) 31 4134
अन्वि (णः जन्य") -- °) ह 5 771 ०४ {+ ०&उ भाविनी,
8 4 7० 71- ८ भारत (0 भासिनी) - भ ण
(0४71. ) 50-51° -- 1!) ए छ 701 प 7,-5 उ नच
{702 7४५ या) पद्यस्य", 4 706 न ख पड्यदः
51 € रा ण्ण 51 (ल १1. 45, 44, 50) -- °),
ए: चथा वकु, 2" तथास्ुभ्रुर्" प, 64 > + यथादत्तं (10 "वत्त )
-- °) ८५ यत्तव , 721 सा चत ({07 त्व" } -- ८} 73 7
7५ ८ +. € &3 जाधिनी (107 "मिः )
52 51 10 52 (घ 51 35, 4६) - ८} +
1 {1 रम (1० कामः) ए 4 81 37) (९८८4 11-3 $)
83 कामार्तं -- ^) &1 + कामस्याप्ति" (10? कामाव्रात्ि' }
(गगा नण 10 §1 हा -- णण छापा ए
7003 ग्) & 4 नारण्य ~ 5: 720 ©) माङ़टेयम
सस्या + + 8:-3 7 &ॐ {11 ० इपए-कएृतार ०206)
प्यट्०४ कणर जगिरम (7 स्रागिरसोपास्यान ) - व
707८ 8४ + स्कदोत्पत्ति" , 70 7 249 कुमारोष्पत्ति; 77४
कृमातेन्पत्तिक्यन , 81 कमारसमव" -- व}! 7० (8द्प्प्छ,
0ाद8 0 ०9) 001 223 , 003 222, 201 228 , ए
&1 + (3 "य 7 }) 216, 63 + ॐ (०६) 218
- 7074 70 71 ८ 1 ० ६१
214
ल्व 51 21० 8 213 1-21 (ल 1 3 215 45,
44) १० 86 818 10076 पु) {० &{ 21
1 @40 ०्लं ~ ») एः रोख , धष यिव (10
दइीट ) 0० 903 -तमन्वितता ( {० -गुणान्विता) - °)
© + तत् (0 सा) 5, [निप्तिम , 6५ प्रतिम (1० प्रथम)
75 प्वण स्प ४०१ छन्वा ("7 ८) -- ८) 219४ र {88
“स्याम (107 “म्याद्य) -- 1) ८ च ओवाच, 8 (८2००
©) उवाच च (1० त चोवाच)
{ 762 |
अआब्गिस्मम् ]
आरण्यकपवं
[8 24 11
२१९
मार्कण्डेय उवाच ।
यिवा भार्या तङ्धिरसः रीलरूयगुणाच्िता ।
तस्याः सा प्रथमं रूपं कृत्वा देवी जनाधिप ।
जगाम पाव्रकाम्यारं तं चोवाच वराङ्गना ॥ १
मामग्ने कामरसंतप्ना त्वं कामयितुमर्सि ।
करिष्यसि न चेदेर्वं मृता मायुपधारय ॥ २
अहमद्गिरसो भार्या रिवा नाम हुताशन ।
सखीभिः सहिता ग्राप्ना मन्त्रयित्वा विनियम् ॥ ३
अग्निरुवाच ।
कथं मां त्वं पिजानीये कामार्तमितराः कथम् ।
यास्त्वया कीतिंताः सवः सपर्पीणा प्रियाः द्धियः॥ ४
जिवोवाच।
अस्माकं त्वं प्रियो नियं विमीमस्तु वयं तव ।
2 ०) 8 (€८०४ एथ 85) क(मसपना -- ९) 8 205
71 न करिष्यसि (एप ०5 ), 253 करिष्यामि न, 26 125
न करिष्यामि ए+ ठ, 7 2 न चेन्करिष्यते देव -- ८) 7४
मा सनाम् (णर प्ण) ) -- {67 2, 8 (60९४ 3)
15
1059* तवाप्यधर्म सुमहान्मविता व हुताशन ।
3 1 40 (ष ) ३० -- ^) ए छिष्टाभिः, ह ५
1) 7073 1721-3 6 सर्वा , 8 5 जावि» एप 3 4 7001 03
74 ८ © विष्टा (णसखी) ह उण 3 8 एणा फ
1५ 6 © प्रहिता (प मः}
4 ०) 2८ 0त्वमा (एष ०87) ) 8 (6) ©)
विजानासि (1० “नीपे ) -- ५) 84 व्रा" (० प्रिया )
5 ¶ृ१०० ०९ प्छ - 2) एह चिभेम, 7 1 चिम्यामस्
(म व्रिमीमस्) -- °) 7८ 7008 721-3 5 व्विगितै (०
इद्धि )
6 °} 4" [एर (दह) ए8 00113 6गु @ 3 4
ह सकस) प्राप्ता 8 (ण 85 70 ६६४६) तुष्टा, ८५ "तप्ता
-- ४) 12८ 708 71 3 कामात् ({प्काम) 7 3 वर (0
चर) 61 2 ५ कामाच्चव दुत (¶ “्योपटुता) रमा
(71 न्विमा) ~ {८67 6९०, 8 (७८७४ @&8 ) 18
1060* उपयन्तु महावीयं पू्ममेव स्वमर्ह॑ति ।
-- 3 + 93 (क्म्व्शु इ) नप 6 -- ^) 83 + 73
[
त्वचित्तमिङ्किरैर्ात्वा प्रेपितासि तवान्तिकम् ॥ ५
मेुनायेह संप्राप्ता काम प्राप्तं दतं चर ।
मातरो मा प्रतीक्षन्ते गमिष्यामि इताशन ॥ ६
माकण्डेय उवाच ।
ततोऽथिरूपयेमे तां जिवां प्रीतिषदाबुतः ।
ग्रीत्या देवी च संयुक्ता युक्रं जग्राह पाणिना ॥ ७
अचिन्तयन्ममेदं ये पं द्रक्ष्यन्ति कानने ।
ते व्राह्मणीनामचृतं दोपं वक्ष्यन्ति पावके । ८
तस्मादेतद्रक््यमाणा गरुडी संभवाम्यहम् ।
वनानिर्ममनं चैव सुखं मम भविष्यति ॥ ९
सप्णीं सा तदा भूता निजगाम महावनात् ।
अपश्यत्पर्वतं शवेतं शरस्तम्पैः सुसंदतम्् ॥ १०
इृषटीयियैः सप्तशीपैशप्रं मोगिभिरदुतैः ।
यतसे, ८ 72४ जामयो , 7" याल्खन्या (०? मातरो )
7 33 ण (7 एषण ) {-9 त्र 06 प -- °) ए8
ग्रति, ए+ श्रीतो, 72५ 773 9 3 5 प्रीता (० प्रीति) 2४
सुदान्वित 76134 धि हिवा प्रीत उ(7 प प्रीतिसु)
दावत् (7 "हरष्) -- ९) ए ए 701 3 [+ ० &8 समा
युक्ता (णष्चस ) 8 ५ 720 005 7013 5 प्रीत्या (+ 09
75 "ता) च देवी सदुक्ता -- °) + युक्त (7 28 17 (९४) ,
3 (शठ © 113) शृ (0 श्युक्र) , ण ए 1, 194
8 2340 8 (भ श्प) - °) ए चिचरलया, 2
(8 0 ) 7० 7०3 121-8 5 उ्यचितयन्, 8 (6८6 ७8)
सार्चित (9 चिन्त") 0 703 मामक, 7 मदीय (1०
मयेद) 7? ©$ परै (श्ष्ये) - 2) धि परङ्यति (0
द्रक्ष्यन्ति) 0 723 केचन (70 कानने) -- °) ¶५ अहिना,
© अदहिव, 8५ प्रकृत (10 अनत) -- ५) 7 द्रक्ष्यति (107
व }) ए 881 2५74 ० गर 8 पावक (४ "क ,
51726 + 6 65 क ) › 1)1-5 5 कात्
9 53 ० 9 (५ श्] ए) - °) धः स्येतदु ({0
एतद्) -1ए3 रक्षणाय , 6५ ४ रक्षमाणा -- ५) 7 चेव (1०
मम)
10 °) ग © 3 4 {+ तते (० तदा) - °) @ 4
ततो (६०८ महा-) 7 © ‰{ निर्मल्य (४ “म्य ) महतो वनात्
{पर वनतो महत्) -- °) &1 स्त (1० पवेत)
768 |]
8. 214 11 ]
रछोभिश पि्ाचैशवररभूतगणेस्तथा ।
राधसीभिशच संपूण॑मनेकेध मगष्ठिजः । ११
सा तत्र सहसा गला रप्र सुदुर्गमम् ।
प्राक्षिपत्काश्चने दण्डे शुक्र सा सरिता सती ।॥ १२
शिष्टानामपि सा देवी सप्तर्षीणां महात्मन् ।
पत्तीसरूपतां कृत्वा कामयासाम पावकम् ॥ १३
दिव्यरूपमरुन्धत्याः कतु न शकितं तया ।
तस्यास्तपःप्रभवेण भवशुश्रुपणेन च ॥ १४७
प्ट्टतस्ततु निशिप्षम्रे रेतः कुरूत्तम ।
तखिन्डुण्डे प्रतिपदि कामिन्या खादयः तदा \\ १५
तत्स्कनं तेजसा तत्र संभृतं जनयत्सुतम् ।
प्एपिभिः पूजितं स्कन्नमनयत्स्न्दतां ततः ॥ १६
11 “) ए" दष्ाविये 8४ सष्ठदीवि्दशिविपैर् (४
ध्पण्डा) ) -- *) 73 क जद्धुत} 79 उद्धते (107 जद्ुतिः)
-- ४} 73५ गुप्त; 8 (०२५९)४ ७9) द्र (० रोद्रेर्) - °)
93 सक्रीणम् (10 सपूणेम्) -- ^1४५ 11, 8 (०5८०४ 9)
1708
1061# नदीप्रज्रवणोपेत नानावररुताचित्तम् 1
12 ८) 24701 "श्धग (0 पृष्ट) -- °) 2 कुजे, 7४
मादे {19 कुण्डे) -- °) 8 {6रत्णा &9) शुद्ध {0 शुक्र) ,
ण ९}. ¶० 3 © सस्वरिता} ७५ मत्व"; 1 सुस्व ४
ए31-8 7001 ०3 2, ° 63 नुमा ({0 सती)
19 ०) ए+ ए1-3 7० 2५ 5 69 सप्ता ({० दिष्टा)
18 ५ 72० 0 + देवीनां (ग्सादेवी) - <) ८4 पन्नीनां
ष्पक न्वा -- °) &1 3 4 पारम (10 कामः)
14 °) 7 ज 238 7८ 70४ 701-8 03 {दिव्य (0
दिव्य) -- ४) ५ शक्यते, 1 8 728 ह्ाकितु (10 श्राकिति)
-- ^) 0८ 0०४ अस्या" ({० तस्या" ) 8००५० 1{88 प्रमा
वेन -- ४) 721 79 ५ भ्त (0 मर्द)
15 ०) ए 008 73 गृ 61 2 4 तत्न (10 वत्त)
8०7० 1188 निःक्षिसम् -- °) ए» 89 10० 719 ५ ¶्४ ©
व अरिनि (जप ञग्ते) 3 ५88 ५ 06 एण 013
"दह (प त्तम) -- °) प प्रक्षिपद्याः (1० प्रतिपदि) -- 4)
89 कृत; 1 3 तथा; 75 तया; ४ सह (1० तदा)
16 °) "५ रेतसां, 61 + तेजमा (1० तेजसा) 12८ तस्य
(0 तत्र) -- °) [ए-५ 5 7 69 सबरृत; ए + "भूत (०
श्वत) 4 72८ 01-8 ॥ स्वसूजत् (0 जनयत्) ~ ^)
91 861 4 ४ स्कदम् (9 स्कन्नम्) -- ०) 818 (७०९०
महाभारते
[ मारण्डेयममास्ापर्वणि
पटूरिरा दवियुणरोत्रो दयादश्ाक्षि्जक्रमः ।
एकम्रीवस्त्वेककरायः मारः समपद्यत 1} १७
हितीयायाममिव्यक्तस्वतीयायां रिदयु्यैमौ ।
अङ्प्रलज्गसंभूततु््याममवट्दः! ॥ १८
लोदिताभ्रेण महता संवृतः सह वियुता ।
लोदिताम्रे सुमहति भाति घय वोदितः ॥ १९
गृहीत तु धस्तेन सिपुर लोमदर्णणम् ।
न्यस्तं यल्तिपुरघेन सुरारिविनिकृस्तनम् ।! २०
तदुदीत्वा धनुःश्रेष्ठं ननाद वलवास्तदा ।
संमोदयन्निवेमान्स ब्रीदंसोकान्मचराचरान् ॥ २९१
तस्य ते निनदं श्ुत्वा महामेध घनिखनम् ।
उत्येततुर्महानागौ चित्रश्रावतथ ह ॥ २२
68) जनयत्, 72 $ आगमत्, 15 सनमा {0 भनयत्) 84
ए5 00 70703 03 प४्४तु (0 नु) तत्, 239 98 गतत,
सुत, 7 नु यत् (10 ततः)
17 <) 7५ 23 5 च (गतु)
74 ० 6» एकग्रीर्धकजण्र'
18 °) 21 जपि व्यक्तस्, 73 3 जभिम्यक्तिस्र् -- <) प
थ (1० सद्ग) 8 (0४८५६ 85) "पूरण (07 "सभूतः )
-- °) 7५ गुरू {107 गुह )
19 73 00 195 - ४?) ४8 451 ण म सविः
चयुता ©: + स विदिधुते (णः सह धरि") ८: विघुता सह
सन्नत - <) {५ लोहिताश्नैः 10 7५ 6 रेपु मतिर धष
श्रेण सुमष्टान्
20 ०) 8: हरु (0 विपु) 8 (०४८५४ ©3) रोम
(1० छोम"} -- °) 7५ ~+ पुरारि (०प्सुरारि) एः
961 3 + सु( ह पर पु )रारात्तिनिकर' , 2५ सुरारिविनिवर्तन,
ग तस्सुरात्रनिङृ
21 2) 73 ननद, [+ ए+ 22८ 703 713 ¶ 1 ननर्द
(07 ननाद ) 1६५ वर चत्तर, 83 भगवासदा, 25 यख्वत्तदा
-- ^) 7 8 61 म मोहः प् ध द्ूमान्पवौन्, ©) > +
इमाल्रोकान् (10 इवेमान्म } -- <) 1२8 + 7५ २ ऽ पृष
रोकासरीन् (1 04087 ), 61 > + रुहस्रीन्
22 51 [ए एणप्०! -- ०) 61 11-3 71 3 $ तस्य
स › 205 स तस्य (णः तस्य त} -- ०) 4 8 (८८० 68)
सहामेघोदेधिप्रभ (पः "स्वन )
23 °) 9 तै चापततौ -- °) 61 2 8 3 001
2४-5 ७४ स यारोकंपम' , 1५ घ्रालाकंसदश्च -- पऽ गण
13 31-3 021 73
| 764 |
आङ्गिरसम् |
तावापतन्तौ संपरश्य स बालाकंसमद्युतिः
ट्रास्यां गृदीत्वा पाणिभ्या चक्ति चान्येन पाणिना ।
अपरेणाग्निदायादस्ताग्नचृडं श्रूजेन सः ।॥ २३
मदाकायग्रपश्ि्ट कटं बङिनां वरम् ।
गृहीत्वा व्यनद॒द्धीमं चिक्रीड च महावलः ।| २४
ह्वाभ्यां श्ूजास्या बलवान्गृदीला चह्भुत्तमम् ।
प्राघ्माययत भूताना त्रासनं बिनामपि ॥ २५
द्वास्या थुजास्यामाकरा्रं वहो निजथान सः
क्रीडन्भाति महासेनसीरेलोकान्यदनेः पिवन् 1
पर्वतप्रेऽग्रमेयात्मा रशमिमाचुदये यथा ।। २६
स तख पर्वतखग्रे निपण्णो्द्ुतविक्रमः।
व्यलोकयदमेयात्मा धरुसैनौनाविधैदिंशः ।
(धा. ) 22254 -- <) 71 मर्दी (1० दास्या) - ९)
19 शपर च (0 रेण) 51 हय + 723 “दायाद, 24 3 7)
78 "दायाद्य - 1) 51 124 2 8 महाभय ({णः
सृत्रनस )
24 3 ० 24 (थं श 28) - °) ए+ & + प
उपाद्छिष्ट , 74 उपष्धिष्ट , 7 उपाद्विष्ट -- °) 71-3 5 7 © +
1 वर (0 वरम्) -- °) 143 वरिनद , 81 व्यानटनू (10
ध्यनद्रदु) ©@1 2 ^ मीमच्न् -- 4) 8 701 4 ८6 "सुज ›,
7: "सुर्" (107 वर )
25 143 0. 25 (९६. ९1 28) -- 2) 7 61 2 4
चलवदू ({० “वान ) -- °) 8+ वम् (1०7 दाद्धम्) -- ^)
13 ५ © ५ प्रच्मापयव - °} 1 ह वर्, ह वर
{1० अपि)
26 ४) 2531-3 781 03 724 ०[शुभिजघान , 71 [अपिज ›
गृ [अ)प्यान', &1 2 + व्याजः, ४ [अुम्य( ४ स्या)हनघ्
({07 निजवान) 52 4 प 21 $-5 ©3 ह (प्स)
-- ८) हा 7 (शप) 7077 5 7 28 10 ६82६) कारान्»
ह + ए करान् (0 छोक्राच) -- 7 &1 ० (थ)
26-27< -- 1} ऽ1 ए 8 7 79 रङ्मिवान
27 13 @1 छप 2००८ (4 र] 26) - °) 73
श्ेतस्य (८ म तम्य) -- ४) ए) "ददन" (107 “विक्रमः )
-- ८) ह दिनी (10 विधै) -- ^) 5 अप्य् (1०
म पञ्यनर ) प्रम पापाम (07 मावान्) - 1) 7 निनदर्म्बन'
(10 निनद पुनः)
28 °) 51 ए1-3 6 म- (0 त) -- ऽ10 (ष) }
‰९०-29 -- ०} @& 3 ५ हि (ण च) -- ०) 8 (अ्व्लु
आरण्यकप्वं
[ 3 214 58
स पर्यन्विविधान्भावाश्क्रार निनदं पुनः ॥ २७
तस्य त निनदं श्रुत्वा न्यपतन्त्रहुधा जनाः |
भीताशवोदिग्नमनसस्तमेव यारणं ययुः ॥ २८
ये तुतं संभितरा देवं नानावणास्तदा जनाः ।
तान्याहुः पारिपदान््राह्मणाः सुमहाबलान् ॥ २९
स तूत्थाय महावाहुरुपसान्त््य च ताञ्ञनान् ।
धनुर्विंकृष्य व्यद्जद्राणाञ्शेते महागिरौ ॥ ३०
विभेद स दरः शैलं क्रौचं हिमवतः सुतम् ।
तेन दसाय गृधरा् मेर गच्छन्ति पर्वतम् ॥ ३१
स वरिशीर्णोऽपतच्छैलो भगमार्तखराननुवच् ।
तस्मिन्निपतिते त्वन्ये नेदुः नखा भरदं भयात् ॥। ३२
स तं नादं भूशातौनां श्वुलापि वकिना वरः ।
68) गता ({णय्रयु)
29 5100 29० (2 ₹] 28) - °} 1 यत्ते (0
येत्तु) 1 सथ्ित, ए सता (0 सधिता) 7ध्देवा
-- 75 000 29० -- ९} 3 22 7© 7008 7 ज मसः,
5५ 7 &1 3 प्व तस्य, 771 23 अय; 78 जसि (0 सपि),
51 एः पार्षदान्वै, हः व पार्घदान् (०४४६००1८) , 701 7४
९&1 परियदानू ५ 8« वासतदा तुष्टु" स्वै -- °) 5
81 3 4 7004 75-4 6 7181 3 व्राह्यगान् » ए ब्रह्मण्यात् ({०
व्राह्मणाः) 83 ब्राद्यणानां महावलान् , ४ ब्राह्यणा" सुमहावटा
30 °) 5 सचूर्याय, एग सचूर्णाय ; ए» मतृस्याय (510)
(0 स तूस्याय ) -- ४) ए उपग्राघ्ा च, 709 उपमात्वतः
9 अवरमांस्स्य च ({0 ठपमान्व्य च) एः उपसभ्य गताश्च
नान् -- <) 51 75 श्यङ्प्य 12० [अम्यजद्» 729 5 7"
@1 श्व [लिवख्' (0 व्यद" ) -- °} 73 भ ब्राण (0
चाणान्) + 5 श्वेत (0 अते)
31 °) 51 एश्च (म्म) 3 8 @1 ए श्रारः (19
श्र ) -- 2) 5 पर (० सुतम्)
32 °) ह+ 23 5 सविसी(ह "कीर्णो, ए०्मवि
(7० च)कीर्णो, ५ स तु शीर्णो -- ४) ए 3 "सवनान्, ८4
¶1 ©1 4 स्वर, 25 ¶,५ ७2 स्वरो (10 "स्वरान्) 5171-3
1701-8 71 युन» 5 प ©3 1 नदन्, 61 + 21 रचन (0
स्वन) -- 2) ८५ र तु (नि) §1 य 3 शरे (1०
र्चस्ये ) -- °) 23 171 72 128 6 ©3 तदा, ¶५ यदलान (0
भयात) - 4/8" 32, 8 (७८6) ७8) 105
1069* घोरमाैस्वर सर्व दृष्टा छोच विदारितम्।
33 °) 51 ५ 8 (छडन्छ 9 68) भयार्तना (ण
{ 766 |]
8 214 38 |]
न प्राव्यथदमेयात्मा राक्तिथुच्म्य चानदत् ॥\ ३३
सा तदा विपुला क्तिः शिता तेन महात्मना ।
विभेद रिखरं थोर श्वेतस्य तरसा गिरेः ॥ ३४
स॒ तेनाभिहतो दीनो गिरिः येतोऽचसेः सद ।
उत्पपात महीं त्यक्त्वा मीवस्तस्मान्महात्मनः ॥ ३५
महाभारते
[ माकण्डयसमास्यापर्वैणि
ततः प्रव्यथिता भूमि्यशचीर्यत समन्ततः ।
आता कन्दं समासाद्य पुनर्बलवती बभौ ॥ ३६
प्ता नमस्कृत्य तमेव परथिवी गताः ।
अथायममजदटोरः स्कन्दं शु्कखय पश्चमीम् ।! ३७
दति श्रीमहाभारते आरण्यकप्यणि चतुद शाधिकद्विदाततमो ऽध्याय ॥ २२४ ॥
२१५
ऊन उवाच
क्रपयस्तु महाघोरान्टष्रोत्पातान्प्ृथग्विधान् ।
शद्रा") - 2) 7: जयिनां (10 वरि") -- ९) 4 81
701 2 ©प्राच्यव , 121 [अ प्रदप्य" (1० प्राय्यथ' ) -- ५)
13 नानदत, + 21 ¢ सनदनरू, 0 उ नादयय ({0 चानदत्}
34 ०) कव नदता, € 3५ नत्दा (श्प्सातदा)
1 8 ५ 8 7 6 तिमा ({०ः विपुखा) -- 2) ऽ ह
101-8 5 प् &@ 3 {लुमिताध्मना (1० मष्टा) -- ९) नृप
©) > + ४ कऋनोधाच्, १५ रोपाच् (० घोर) -- °) १३ च
(10 श्चत* ) ५ श्रक्तिः शतस्य सा भिरे
35 °) 51 ए 3 पपाना' ({0सतेना) ८ 7 (७४८९४
7: 8) © दीर्णो (51 चीरो) (10 शरीनो) -- 2) & 4 नेतो
पर (10 श्चततोऽचर-) -- °) ¶ ©1 3 4 पलायत,
अपटायनू ({० उत्पपात) &1 2 ५ जदीग्युक्तवा (०? मठी
लयक््वा) ४ पाययन्प्रजष्टीद्युक्षस्वा -- °) 51 ए ए 3 1८
003 01-3 0५ तस्य, एथचम;, एण्य + 2५ 6 उष्सस्ु
( {07 तस्मान)
36 °) 01 प्रचरिता (1० प्रच्य) - ०) @ विक्षीः
(0 य्यश्नी ) - ए8 ० (ध ) 0 समा" (1 36९)
पः ६0 स्कन्द (1० 97०) -- ८) 51 अपाश्रय, 1 3 उपा
च्िल्य} + 2४ 72५ 705 71-8 समाधि , 8 (छन्लु)४ (४)
नमस्य (10 समासाद्य)
ॐ7 8 ०7 प्र) ६० स्कन्द ( ए] 86) , वप 00 9०
-- ^) 51 नदीश्चैव, 2 नदीस्त, ०५ नमस्तुभ्य (107 नम
म्य ) - °) 51 [र [पञ तामेव (10 तमेव) -- °) (५
232 3 707 09 ऽ [ए]नम्, 71 ताम् (07 [ज]यम्) 51
र 3 ए५ सनपदछछोके (1० नभचजषछछोक-) -- °) 70 73 शुक
(0 शुद्ध") 51 ए 70 71 पचमी , 82 सक्तमी
@०गग॥०प -- 2/0 707६4; &1 3 773 गृ © 4
|
अकुरबञ्छान्तियुदिग्ना ठोकानां लोकभावनाः ॥ १
निवसन्ति वने ये तु तस्मिध्ैत्ररथे जनाः ।
मारण्य -- 5/ए-707ष्व" 61 माङखययमस्या ए3 4 81-9
न 20 21 8४ कष (४1 © ऽणः) कए 7872
एश्पत्रठण नण जानिरम - 4 707८ 84 76 10
28 7५ ०83 3 कुमारोत्पत्ति"› 71 कुमारोपाख्यान, ध ©
४ कमारसमव ~ 447 20 (पाऽ, ०प्ऽ न
एण) 001 224 , 7003 228, 71 227, त & + (प
कर एः) छाव, & + 73 (नहु ) १19 -- भ ८7०
171 73 39, 721 6 40
215
1 टः 16, 8 76 700 09 (पादप 5०८7) ) 4 6
$ 105
1068* तस्िजाते महामच्वे महासेने महावर! `
ममुत्तस्धुमेहोपाता घोररूपाः ए्रधग्विधा" 1
खीपुमोर्विपरीत च तथा दरद्रानि यानि च।
श्रहटा दीप्ता दिदा खच रराम च मदी श्रवम् 1
{ (7, 1) 513 मष्टामनि (1० "चेने) -- (1, 4181 8
ननाम (० र्या) ]
-- पषा 2 105 ‰{{€ 076 तथ ४ 84 70506 ८8 प्ल
1064* ददयेतद्विचिधाकार चत्त ्ुस्य प्चमीम् ।
ततो युद्ध महद्धोर षष्टय। त्त जनाधिप 1
-- ^) 51 ए 2८ 01-3 ऽसु, 8 727, 663 च, ह तानू
(मतु) 517 3 5"-+ "साया (7 "वोरान्) -- ०)
ए+ 21-3 72 ए + ° 68 समत (० पधग्विधानू ) -- °)
51 र 72८ 703 71-3 5 श्नाति' (7० त्नेक' )
2 °) 51 ए1-3 7० 705 71-3 ¢ निवासस्तु जने येपा
-- ९) 51 एः "दुवन्नेप॒ एऽनो न्थ , 85 नो टन्ध- (णनो
1
आद्िरसम् ||
ते्ुवन्नेष नोऽनर्थः पावकेनाहतो मदान् ।
संगम्य पद्भिः पतीभिः सप्र्पणामिति सदह ।॥२
यपरे गरुडीमाहुस्तयानर्थोऽयमाहृतः ।
यचा सा तदा देवी तखा स्पेण गच्छती ।
न तु तत्खाहया कर्मं कृतं जानाति तरै जनः ॥ ३
सुपर्णी तु वचः श्रुला ममायं तनयस्तिति ।
स = रनः स्कन्दमादादं जननी तव ॥ ४
अथ स॒पर्षयः श्रुता जातं पुत्रं मदौजमम् ।
तत्यजुः पट् तदा पतरीर्विना देवीमरुन्धतीम् ॥ ५
पट्रभिरेव तदा जातमाहुस्तघटनवामिनः ।
सपतर्थीनाह् च खादा मम पूत्रोऽयमिल्युत ।
अदं जाने नषदेवमिति गजन्पुनः पुनः ।॥ £
विश्वामित्रस्तु कृते सपर्पाणां मदायुनिः ।
आरण्यकपव
{8 218 19
| पावकं कामर्मतप्तमच््टः पृष्टतोऽन्वगाद् ।
तत्तेन निसिरं सर्वमवबुदधं यथातथम् ॥ ७
विश्वामित्रस्तु प्रथमं इमारं श्चरणं गतः ।
स्तवं दिव्यं संप्रचक्रे महासेनख चापि सः ॥ ८
मङ्खसानि च सर्वाणि कौमाराणि त्रयोदश |
जातकमौदिकासतस्य क्रिया्करे महाम्रुनिः ॥ ९
पड्वक्त्रस्य त॒ माहात्म्यं कुटस्य च साधनम् ।
शक्तया देव्याः साधर्न च तथा पारिदामपि ॥ १०
विश्वामित्रथकरतत्क्मै लोकदिताय परै!
तस्मादपि; कृमारस्य विश्वामिव्रोऽमवत्प्ियः । ११
अन्वजानाच खाहाया स्पान्यत्वं महायरनिः 1
अत्रवीच भ्ुनीन्सवोन्नापराध्यन्ति वै लियः
उनर्थ ) -- “) 51 हाउ कनो, ए+ 2 इतो, 8 7०
7० 74 6 69 31 [खा)द्रिको (21 दितो ) (10? [नादतो )
-- °) 52 पद्मि पतरीनि गम्य (एर धय] )
‰ ४) 771 9; 5 (ल्नल६63 213) तया, 7: तथा (0
स्वया) -- ¢) 223 ¶ © « गच्छति (भर्ती) - ^)
१1 कोय (गसन) 1 भ व्री जना, 7५ त्वत, 64 वै
ददिजा (प्रजन)
4 7 छा 4 -- °) 51 ह1-3 7001 01-3 6तद्
(णतु) 5५ 8 (क्व ४) तन ([०प्वच) -- ४)
61 ह 761 71 ४ [हद् (1० [डाति) -- 4) 7४ जोह (0
लाहा )
5 ^} ह जात्वा (‡०पश्चुम्वा) -- °) ह3 भून (णः
जात) -- <) 7: म्वास्ठदा, 0; स्वस्का ({०प पट चद्रा)
-- ८) 73 चक्राम् (0 द्वैतम्)
6 °) 7५ एव॒ 6५ नतो (०्वदा) -- °) 51
मदर्थान , ए1 मिम् (णः सपर्थन्) + 7» च (9 च)
-- °) 8 (ष्य &3) देतुर् (1० जानि) -- 1) §1 1 3
2 3 ५ [स]जय्यत्. (107 राजन्)
7 °) 761 म (गतु) - °) 7८ "मति ({०८सरुनि)
~ ९) 83 "ममत्तम् (0 "नवष्ठम्) - «) 73 साद्रषु (०
अदृष्ट. ), 2०१ अनुगान् ({0प बन्व" ) -- “) © «+ तत्वरेन ({णः
वचैन) 2५ वेन कर्माखिट सर्वै -- /) 79 1 3 ‹ सवुष्य
51 यथा प्रधा, 5 यथायथ
8 ०४) 61 ए ५ प्छ प्रथम धण्त दारण वष प्रथम,
61 2 + व्रर्मास्मा (10 प्रथम) -- °) 5 निलय, 7१ दैव ({0"
दिज्य) ४ स प्रचक्रे, © प्रच्करेय -- °) 51 ए "देवस्य
(107 "मनस्य ) 21 चाद्िष › ¶ चाहम ((०चापिसः)
9 °) € 8 4 ठा ण 73 ४ ४; मदटानि च, 71
सागमोक्तानि 1 61 वि(71 ख)चित्राणि (0 च सर्वाणि)
-- ९) 7 @1 3 + ५1 "दिकानू (० "दिका ) 5 ए 7
701-3 त्र, 113 ५ परं चापि, 7; सैव (10 तस्य)
-- ०) 8 (०२९०६ 89) सस्य (1० क्रियाघ्च)
10 51 ० (एषा ) 10°-10 -- *) ग" & चण्सु
म्बम्यर च, 9 @ + धि पण्मूर्घ्तस्य (0 पट्वक्त्रस्य तु)
च (० तु) - °) 2५ कुमुद (० ङ्््ट ) ऽ ५ 4
51 3 76 00 125-6@1 उतु (च) -- <) 21 न्त्या
({०ः व्रात्तया) ८+ श्राक्त्यादिमाधन चव -- °) ए 7 तवा
(ए तथा) + 52 8 7५9 723 1-8 8: + प परिषदाम्;
८4 ध्रै पर्दाम् © पार्पताना स्यैव च
11 51 ० 11 (य ₹1 10) - 2) 7५ सर्य, 03 ५
मर्य॑ (0 क्म) - °) 8 (€ 79 65) द (शि
ऽभवत्)
12 51 ऽ ० 19० (0 51 ₹] 10) -- ^)
ए १ अजानस्त ; £+ ज्तानात्तत्» 81 7० 1-3 अजानात्तत्
{07 अन्वजानान) 71 ©1 च तत्स्वाहा, 7 © + तद्र
म्बाहा (10 च म्बाष्टाचा) 76 स्वाहात्तस्वमजानन्स -- २)
एः रूपाणि त्व, 7४ रूपाणि तु, &1 + रूपादुत्थ (प रूपा
न्यस } -- ८) ठ, 8 (6८९ 08) अथा (एम स चा) चयी-
[ 767 1]
© 3 14355
8 3 226 17
†ˆ 3 226 15
8 215 18 |
स्कन्दं श्रुत्वा ततो देवा वासवं सहिताघुवन् ।
अविपह्वलं स्फन्दं जहि शक्रा माचिरम् ॥ १२
यदि वा न निरदस्येनमयेन्द्रोऽयं भविप्यति ।
तरेरोस्यं संनिगृ्यास्मास्त्वां च शक्र महावरः ।। १४
स ताुवाच व्यथितो वारोऽयं सुमहाबलः ।
स्र्टारमपि लोकानां युधि धिक्रम्य नाशयेत् ॥ १५
सवास्त्वयामिगच्छन्तु स्कन्दं रोकस्य मातरः ।
कामवीयी घन्तु चैनं तथेत्युक्त्वा च ता ययुः ॥ १६
तमग्रतिवटं दृषा पिपण्णवदनास्तु ताः ।
महाभारते
[ साकण्डेयसमास्यापर्वेणि
अशक्योऽयं विचिन्त्यैवं तमेव शरणं ययुः ॥ १७
उचुश्वापि त्वमसाकं पुत्रोऽसाभिरधतं जगत् ।
अभिनन्दख नः सवी; प्रस्नुताः सेदविद्कवाः ।॥ १८
ताः संपूज्य महासेनः कामांश्रासां प्रदाय सः ।
अपर्यदभ्निमायान्तं पितरं वक्िनां वली ॥ १९
स तु संपूजितस्तेन सह मादगणेन. ह ।
परिवार्यं महासेनं रक्षमाणः सितः सरम् । २०
सवौसां या तु मादृणां नारी क्रोधसञुद्धवा ।
धात्री सा पुत्रवत्स्कन्दं शूलदस्ताम्यरक्षत ॥ २१
त्तान्सपर्पीन् -- °) 8 (6०७ 88) युष्पत्प्नीप्वय दिङ्खुः
-- °) {४ + 71-3 6 [अपि (एप्त) 78 81 76 तस्व
तस्मात्ते 8४ 12५ तद चस्तस्मात् (10 तरतस्तस्ात्) 3
(७४००४ 89) प्ु जातो हुतवष्ठात् ते चाग्ने(¶1 तेन ता ; १५
७५ त्ेजोग्ने , 101 ता्तेगने , 1४ ताश्चाग्ने) स्वग्रतो्जन्
13 2391016 19, एज 28 1 (6४०७ 3 8) 8 108
माकडेय उ* (७ माकडेय }) -- °) 72४ स्तुत्वा ({० श्रुस्वा )
[1 + 8५ प 71 ~+ &8 तदा ({0 ततो) - ४) 1
स्सा ", 1 स्ैतो , 78 ते सहा" (0 महिता) 8 (6००
६8) सहिताः प्रक्रमघ्युवनर् -- ५) ©1 जहि दराक्राद्युभ चिरात्
14 °) &1 1 3 विषहिस्ये", 7 ७1 ५ निर्हि" ({0" निह )
-- ४) ए 7" मर्हेो , 2 7८ 7५ 5 ७8 दे्ेद्ो } 7 अन्यद
{07 चेन्द्रो ) 51 ए 3 +न, 59 वे (1० ऽय) &§1 7
भविष्यति -- 703 01 14 - °} {3 8381 8 4 76
70,-9 63 प्रैलोक्ये (ग "क्य) १ &1 3 + (म्स) ए
त्रछोक्यस्य नियृद्यास्मान् -- 4) ए+ एणा 28701 + 69
©8 "वल ({0 "वल )
15 100 (प्रण ) 16० ~ ^ {लिः 16०, 8 18
1065* -- ०) 21 भूताना, © खोकस्य (101 लोकाना)
-- 7354 4 7 (6५०])४ ए01-8 6) ©3 178 816 16 58,
{6४ 15०४
10065* न यारसु्मषठे हन्तुमिति शक्रः प्रभापते
तेऽुवन्नास्ि ते वीर्य यत्त एव प्रभापतते
16 °) 78 725 7५ सपि; 70 नि, 728 [भा)ञ्चु, 71 61
[जप (1० [लुनि ) -- 2) 1 61 स्वं (101 स्कन्द) 76
स्कदस्य छोकमातर -- °) 7 "वीर्याद्, ७५ "वीर्य (1०
"वीर्या ) ० प्त, र» &५ यातु (10 न्तु) 51 173 शरैस
(ण चैन) -- °) ए तु (च) गभ © यथा ययुः,
43 69 + यथातथ (चता यद्यु)
17 511 090 (षा ) ¶ -- 2) ++ 79
721 8063 + तदा, ¶9४तत (ण्तुता) -- °) ह8्४ण
©1 [एाव, ८ [द्]द „ 5 [ए]तत्, &4 [ष्टन (0 एव)
-- 71 ७1 गता (0८ ययुः ) -- «टिः [त वा 6
7680 8 ‰16 1०-8° ( छण प्ल पप पाना एष्णकः^
11१66)
18 °) 7+ 81-3 ८ 71 4 6 69 चैन ({०८ चापि) 5
ए1 3 जस्माभि (7० अस्माक) -- °) ह" वीर} 1५87
(अग् 721-8 6) ७8 भव (0 ऽस्मामिर्) 51 71 + 71-3
छतो बी , 79 8 1५ 1 17 6 63 मष्टावर* , 1ए४ 726 कृता
(0 रतो )जकछि (107 त जगत्) -- 1 ० (भ )
18°-194 - ९) 71 "नदत (10 "नन्दस्व) 7©1 3 4
अभिनय तत {161 "नदत ताः, ५ नद्यतुताः) सवौ
-- ^) ए» 7: प्रसुता › 7५ (० ६8 1० १७) प्रजासु, 6" स
तु ता, ७५-\ प्रस्तुता 8 ५ ४ खे्टविद्छवा -- 46 186,
51 8 (00 फक ) 00 1५ 6 &8 108
1066* तासां तद्र चन श्रुस्वा पाएुकाम स्नान्परभु" ।
19 71 ०0 19 (4 »118) - °) 2५ काम ({0
कामान्) 61 ए! 3 76 वै 9 {3 03 8 च (सः) - °)
ग" ७8 4 ५1 चिन (०प८ ना) 78 वर् (प बली) 2,
पुरत" पितर वटी
20 °) 78 + 01-3 6 तु, 5; 0५ च, 8 (७८०७]४ ७9)
त (णह) -- ९) 51 एय 3 7 "घ्वज्य (० चवार्य) 7
"मान (‡0 "सेन ) -- °) 61 तत, © तथा, ©५ स्थिर"
({0 स्थित } 51 ए1 3 चिर, ७ + 728 6 पृ 7 स्थिर,
51 3 26 70 7५ ० 68 किव , 03 [न]मित (0 स्थिरम्)
59 + रक्षमाणास्तु तत् (२, "णास्तत) स्थिताः, 721 पुत्रव्पर्य-
रक्षत ( = 22०) , (५ रक्षमाणा व्यतस्थिरे
21 °) 71 तत्त्, 18 चेव (ण्या त) -- °) 8 7
2५ ० &8 स्व ({गःसा) -- °) 7९) [स]भिरक्चत', 7 61 4
ह्यरक्षत (10? {अ]म्यरक्षत )
[ 768 |]
आद्धिरसम् |
लोदितस्योदपेः कन्या छ्रूरा रोहितमोजना ।
परिष्वज्य महासेन पुत्रवत्प्रघत । २२
आरण्यकपर्य
[8 216 5
अग्िरभूतरा तेगमेयच्छागवक्त्रो बहुप्रजः ।
रमयामास ग्रैटखं बां क्रीडनक्रैसि ॥ २३
इति श्रीमहाभारते आरण्यक्पर्वणि पञ्चटद्ायिक्दिद्ानतमोऽध्याय ॥ २९५ ॥
२१६
मार्कण्डय उवाच |
ग्रहाः सोपग्रदायैत्र फ़पयो मातरस्तथा ।
हतानगुखाघधापि दीप्ताः पारिषदां गणाः
एते चान्ये च ब्रह्य प्रोगदधिदिववात्तिनः
पियं महासेन धिता माठ्गणैः सद ॥ २
संदिग्धं विज्यं दृष्ट पिजवेष्युः सुरेघरः ।
अग्रावतस्कन्धं प्रययौ दैवतैः मद् ।
1 १
[1
22 १) 515 0८0 + ५ मद मावृग्णेनतु (5: हः 3
ष्ट) - ९) 71 “मान (1० "मेन ) -- ५) 3 7: {2 परि
गत, ण मममापरत ((07 पर्य")
223 71681 5 47६30 2 26८3 शय 8 (ध ९1 11)
-- <) & ह: 3 713 41 र तैगमेयाः (51 एड प ४ "पः,
1 "पु), पृ 61 2 + नचश्वन (0 मगमेयः) -- ४) 51
मदाप्रन", ह वहुख्रत, ह+ यटुबव" ({०7 "प्रजः ) -- ^)
ठः श्ररच, 4५ “स्य (1० ^न्वं) - ^) = (*५४)3 81
36* ह वर वार ({णः चार)
01077007 0 1०7 ©1 3 ५ ~ -गान एष्या 51
ए 0293 भारण्य -- 5147 पथस्य ह8 + 813 एन 7
12- ©» (९1 0 ऽप एत५० 2206 }) 7060107 ००1९
रानि -- 4 7-07-८ ए3 700 7 ८ &3 न्कदोन्पत्ति ,
83 4 7001 कु्मागेत्पचचिः -- 44! 70 (पा €३, ए०त3
0 एच्ण) एणा ०४ 225, 023 224, 701 228, > (0
प्य 10) 218 (५3 ०८& 220) - 51072 7
021 21 [८ 29 , 7203 25 71 2;
216
1 ¶@ 2 402 छटव्टा वृ उ17६3त 1-2रल्ः
23 215 व वृ ० 1०-34 -- °) 27012 भन्वोप +
© श्वं सोम" (10 सोप") -- °) 81 मानर्छपयमस्थ्ा -- <)
2 72 2५ ८ &3 यव (णः चापि) - +) ह+ छा 370
97
|
|
|
।
॥
॥
।
।
॥
।
{
{
1
वरिजिघांसु्मदासेनमिनद्रस्तर्णतरं ययौ ॥ ३
उग्रं तच महावेगे देवानीक महाप्रभम् ।
विचित्रध्वजर्मनाई नानावाहनकार्मुकम् ।
परव्राम्बरमंवीतं धिया चुषरमरुकृतमर् ॥ ४
व्रिजिघासु तदायान्तं कृमारः शक्रमस्ययात् ।
व्रिनदन्पयि णक्रस्तु द्रुतं याति महाचलः ।
संदर्पयन्देवसेनां जिघांसुः पावक्रात्मजम् ॥ ५
21 + ८छ्ञ्प्ताः 7134 €" 3 + पारिपद्रा 20
गमी ऽ ए 3 दीताक्षा (ए “ख्याः) पार्वदरा गगा, 8;
दीप्ता सर्व सपार्पदाः
2 ०८ @1ध १] { - °) ए1-3 "नादटिन (५
“वासिन }) - ८) 51 ए1-8 71-3 5 भूत (०८ मातर)
2 70761 1.1 ७3 नि तण (णर } 3००ब्य
-- °) ध" व्रिपय (०८ वित्य) -- °) 8 विजयेष्युः 8,
¶1 @1 + पुग्दग" (1०7 सुरे) -- ^) 51 ए 721 3 [एरावण
~ {६८८ ३०५, 3 23 7 (९५८९६71 3, 723 फ } @3105
1067# जादराय चन्न चर्वान्र्चरदेवगभीद्चव" 1
-- ^) 61 ए 1 3 + 2५ एड 8 तदा (एः तथा) (0
ययौ)
4 °) 27-+ 700 पृष @ चष ,51 79 तस्म (0 चच)
131-3 720 72५ ८ 63 नाद, 71 "दैव (0 चग) -- २)
81 $ सुज (10 श्रमम्) - 51 [द्य 3 0 4
5 *) ८ चिन्गरष्पु एय + 5137 (दन्छ6 701 2 +)
@8 तमायात ~ >} ऽ + 8 7 (6८5४ 71-3) 65 न्व
यात्, 7 मच्वियान् (10 अम्य) -- <) ह+ ८ 71-4 ८
1 विनर्दनू 81-5 ए 7५ ० ° पार्य, 1 80 परि (णः
पथि) 81-3 79 74 € @ देवलो (८० इच्छतु) त्य
वियन्पयि दाश्स्तु, © 4 पियवपति" स द्क्रस्तु -- ०) 7
षतु, ए" 1 रौद्र , 7 श्न (07 दुव) © + जायान् (णः
याति) 7? > वट ({07 “व्रर") -- “) 51 7५ ऽस
पयन् 7 “गणान् ({07 "सेना )
6 <) ए 70703 5 नु! © सय, भ1 नि, द शपि
[ 769
8 216 6 ]
संपूज्यमानसिदरैस्तयैव परमर्पिभिः ।
समीप्युपसंप्ाप्चः कार्तिकेयस्य वासवः ॥ ६
सिंहनादं ततश देवेशः सहितः सुरैः ।
गुहोऽपि ाग्दं त॑ शरुखा व्यनदत्सागरो यथा ॥ ७
तख रृब्देन महता सबुदधूतोदधिप्रभम् ।
वभ्राम तत्र तत्रैव देवसेन्यमचेतनमू ॥ ८
जिघांघ्नुपरसंप्राप्ान्देवान्ट्षटरा स पावकिः ।
विससर्ज युवा्छद्ध प्रधा! पावकाचिपः ।
ता देवतैन्यान्यदहन्वेटमानानि भूतले ॥ ९
ते प्रदी्क्षिरोदेदयाः प्रदीप्रायुधवाहनाः ।
प्रच्युताः सहसा भान्ति चित्रास्तारागणा इव् ॥ १०
दह्यमानाः प्रपन्नास्ते शरणं पावकात्मजम् ।
महाभारते
[ माकण्डेयसमास्यापवैणि
देवा वजध्रं त्यक्तवा ततः शान्विद्ुपागताः । ११
त्यक्तो देवैस्ततः खन्द वरजं शक्रोऽम्यवातुजद् ।
तद्विषं जघानाञ्चु पाश्वं स्कन्दख दक्षिणम् ।
विभेद च महाराज पाश्वं तस्य महात्मनः ॥ १२
वज्प्रहारात्स्कन्दस्य संजातः पुरुषोऽपरः 1
युवा काश्वनर्सनाहः रक्तिधृग्दिव्पकुण्डलः ।
यदजव्रिशनाजातो विश्चाखस्तेन सोऽभवत् । १३
तं जातमपरं दृष्ट्रा काठानलसमदयुतिम्
भयादिन्द्रस्ततः स्कन्दं प्राञ्चः श्षरणं गतः ॥ १४
तस्याभयं ददौ स्कन्दः ससैन्यस्य सचम ।
ततः प्रहृास्निदश्चा वादित्राण्यस्यवादयन् ॥ १५
८
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपैणि पोडल्लाचिकदिख्ततमो ऽध्यायः ॥ २१६ ॥
(0 उप ) 23५ सप्राप्य -- °) 701 8 4 प वद्धि(षृष
61 ‡ 4 "हु )पुत्रस्य घा ~ 4167 6, 726 1०8
1066 जय दृष्टा स्थित स्कन्द् श्वेतस्थाग्रे महागिरे ।
7 ४) 81 470५४61 8 + सितै"; 71 च्िदश्च (ग
सष्टित.), -- ^) ¶1 61 तव् (ग त) -- °) 7 ज्यानदव्,
41 स नदत्.
8 °) 7५ तेन; 8 (6ग्न्नु) 68 241) अस्य (0 वस्य)
-- ४) 73 8 238 4 7071 3 4 ० "दूतो (10 "दूतो )
-- ^) " प्रभूत (7 वभ्राम) -- 4) 8 (6ग्ल्शणं ७8)
सर्मतत {10 अचेतनम् )
9 °) + ८+ अथ, 09 खनु ) ध दह (1ण्डप ) -- ४)
73 दष्टा देवान् (एए प्प्ण्ड् }) -- ०} 51 [+ 3 स्मा (नः
श्रघ्ृद्धाः) -- <) 70 7४ « तदैव प्र" तदव ({भ्तादेव)
24 71 61 [ज]दहद् + ¶५ [अपवन् (10 [अदहन् ), ऽष्ट
70 01, 5 5 अउदषृदेवतैन्यानि ५५ सा देवसेना न्यपतव्
-- ) 50 3 47 71 9 वेप ; 77५ ठ 7०79-0 89 च्चे
{01 वेष्ट) © वेष्टमाना मरीत्ते
10 61० 10°> -- °) 1; प्रदीप्तश्चिरसो देहा" -- ९)
ए यातिः 7० श्रता, (प मान्ति) -- °) ए+ 75 5 दिव",
5 ५ 70 7) 4 ०७5 व्यस्ता (० चित्रा)
11 °) ए+ ययुस, 7, प्रदीपा (1० परपननास्) -- ९)
1 देव (० देवा)
12 °) 0: 8तदा (1० तत) 8 (९रण्थु 89) श्चक्नो
(07 सन्दे) -- ४) + «प स्क्दे; 1 तरस (णः
द्राक्तो ) 81-3 70 7‹ € ७8 न्यपातयत्; 1८ [७]म्यपातयत्,
पर 81 3 + {1 त्ववास्", 7 श्वास", }1{\ व्यवास" (07
[ज)म्धवाद ) ~ 71 00 12151, ग् 00 19
13 व्र 0 139 (५ ए 1४) -- °) 21 जन्ते, 04 6
स जात" (10 स) 7ए+ प्रर (10 [मपर') -- °) 51
3 8५ "खद्, ए1124 64 "द् (0 "ग्) ४ वन्न
(प दिष्य ) -- ८) 21 "ज्यक्ना' , 12 3( 517 11 5८८ # }
७8 ` विशिश्वा" (0 " विश्ना) 61 य स्वयघु{ © सचन्न )
विनाशनात्
14 7) 74 570 701 4961 5 स- ([ण्प्त) पष
परम, © पुरुप (4० अपरं) -- ") 0 © विज्ञा च (10
काखानख-) 2 मषाप्रम , ७ सादयति (1० -समद्युतिम्)
-- ९) णुत (9 तत")1
15 ०) 7 + 70० 71 6 ० ©9 सत्तम 1 सैन्यस्य
समततः -- °) 51 7ए1 $ [ज]भिवादयच्
(नगण्य छ्य च पू क्ा 3 4 -- गः कष्यण्मः §1
1 3 703 आरण्य -- 518-701प्व 8 + 231-3 00 701
71 3 4-6 63 पवि (भा 00 इण [वप्द फ्6) फलान
० जागिरस -- 4] 1011८ 239 सकदोरपत्ति, 5५ 70
कुमारोत्पत्ति, 2 चिदाखोष्पत्ति -- 441 9० (88७,
प०प्तऽ 0 {06} ४1 ०३ 226 , 22 2१5, 71 299,
फ (22 ९ }) 219 (षः गणद 221) -- €101८ 10
71 ०४ 01 18, 29४ 19
[ 770 1
आगद्विरनम् |
आरण्यक्रपवं
[8 217 8
२१७
मार्कण्डेय उवाच ।
स्कन्टस्य पार्यदान्योगजञ्गृणुष्वाद्धुतददीनान् ।
वजग्रदारात्छन्दस्य जतत कुमारकाः ।
ये द्रन्ति गिगञ्ञानान्गर्जखात्रवर दारूणाः ॥ १
वजग्रदरारात्कन्या थ जनिरेऽम्य मदावलाः |
कृमाराच्र विगाखं तं पित्व ममक्रल्पयन् ॥ २
म भरूत्रा मगवान्म॑ख्ये रच्छागमुखस्वदा 1
वृतः ऋन्यागः सतेगत्मनीच् पुत्रकैः ।॥ ३
मावरृणां त्रक्नतीनां च मद्राश्च कौललः।
ततः कुमारपितरं स्कन्माटूर्जना थुति ॥ ४
217
व् @ 3 4०० 0८ ~ °) ६487 ©3 0
म्कदपाग्यिदान ({0 भ्य पापात्) 51 1 9 दवाय (0
बोरान्) -- °) 1962 $द्छ्राच (प दणुष्व) प विक्र
मान (10 श्रद्रानानर) - ९} § (९८0४ @3) द्रेवम्य (10
म्रः) -- 4) 3 जध्ुन्म्य, 71 6 नानार, 3 जननि
गेन्य (0 जलुखव) -- ^) 5 शस्त, हते छः चिच्
च्चातान्ये हग्ति -- 1) 725 जपि (प चव) ह+ 70८79 3
दार्च
2 ० वृ @ प सन्या शः “न्या)शच (0 कन्याश्च)
~ °) जलु" कन्या (0 जक्रिऽम्य) -- ^) ए\ 7
104. ८ © कुमारा. व @ श् "गम्य, @ ५्रस 51 एए
1: विप्राश्च (श्रत) एते, 720८ 17277, ८६ च,
7613 4 तु (न्न) -- <) 8 (€ 3) पुत्रे
(6 पिन) 8 7८ ५ पय", & + समङ्ल्ययव 51 ए
न पिनृवेम्य््च्य', ह 21-3 $ पितृ 8 [20८९ व्य ]
चत्र }श्वनाग्यद्ययन (ए 7: 2 यन)
3 ^)§ऽ1 ष्ट 0:-3 मतं (03 इतन॒) म्वा (णस भत्वा)
ए सास्त्य, 72८ श्रामो, 71 @ + प सचे (त्सस्य) -- ४)
1 “मुना, 0४ ८ 63 “सुन, 7 “मुग्याच (0 शुन") 73
{7 &५ 1० {€} 4 @ 4 चथा (६०्वद्रा) - <) ६3 मजान्म
वीरश्च, ह+ 52 4 7८ 72 72, ०५ 63 धि जन्मी सृ
(वृ यव, 3 चम), ए 3 आन्मक्छीय स, 7४ तृ @ 4
न्नान्मनीयरद्, @1 "कीप्रश्च
4 °) 0001-3 घवरन्नमागाना, क © 3 + त्रेपिनार्ना च,
[
|
|
|
|
|;
1
।
|
|
|
॥
|
|
|
|
|
{
771
सद्रमग्निम॒मां खां परदतनेषु महाबलाम् ।
यजन्ति पुत्रकामाश्च परिणश्च सदा जनाः ॥ ५
यास्तास्त्लजनयत्कन्यास्तपो नाम हूतायानः ।
कि कगमीति ताः स्कन्दं संप्राप्ताः समभाषत ॥ ६
मातर ञ्चुः ।
भवेम सर्वलोफस्य वयं मार उत्तमाः ।
प्रमादात्तव पृल्याथ प्रियमेतक्छुरष्व नः ॥ ७
मार्कण्डेय उवाच ।
सोऽत्रवीद्राटमिच्येवं भविष्यध्वं पयग्विधाः ।
अचिवाथ भिवाध्चव पुनः पुनरुदारघीः । ८
11355
225 9
228 57
#२..1९)।
८७८७ ८
त त्रेन्नना चव ( जए शमीनाच) -- °} 7213 शुद्र ({0
मद्र) 811 3 4 शतु, ण्म (णच) 8ण्व्कौ
(7८ दोतल, ¶१1&1 2 ५ प क्तोमर , 75 6५ कोम" (0
कीरः) -- °) 51 ह 701 72 ग् 61 3 + कुमार, ए1
कुमारी (0 कुमार ) 7 @1 2 + सजान ({07 पितरे)
5 °) §1 ए अग्निञयुवा; 8 + 701 + “सुम्वा (10
अग्निर्मा) १५ स्कद (1०7 स्वाहां) -- °) 51 एए "वलात,
ए 2 7८ 72 71 ५ ०63 "वर, 3 73 8 "चरान्, ॥६९।
“रट, 7 @ चटा, 81 "यरः ०) 2 5 यजते (०
यजन्ति) -- °) §1 ह+ महावा , ए" महाजना › 7 तद्रा
जना , 71 सभाजना (० मदा जनाः)
6 °^) ए8 1 2८ परम &1 एतास् , 7 यस्ाय् , धः यास्वा
(०८ यासास्) - ४) 0 3 तमो (ष्तपो) -- ८) प्रण
द्मति च (0प्करोमीति) ए 2८ 03 5 सकद (0
स्कन्द) © ¢ ऊर्मति द्विजा" च्कद, © ज्किरा' सति ता
म्क्द --°) एभ्ता (त्म) &1 रा 2 सवमापिरे, 7५
[अ]थममाप्रन (0८ समभापत ) 70£ 1687108 सममापयन
ध 86 गव एप्णध्छ्व €त = 88 ०0६ {एत् 17 ४7 ०;
{06 38 (गात |
7 2 (च्पध्थ६ 71-3 2) 63 कुमार्य" (त मानर ) -- °)
2 7+ ८ ©3 मातगे वयसुत्तमाः
8 71 88 ० माक्रण्डेय उ" 1 -- ८) 5 ए38
(ध्पव्छा६ 85) [पव (1० [णर ) -- १) एः 3 मविप्यय (णः
ध्व) -- 12 (फलः 0 8००) 7६28 5 2.15 16-23
( पति (नणय ) हटा 8० -- ८) 9 चेनि (चव)
ए, 774 ८७9 च्िवाश्चिवादिवान्चव -- ५८68, 7181 2 4
1
03
83
# 3
14395
225 9
2 1
8 217 9]
ततः संकरप्य पुत्रत्वे स्कन्दं माठृगणोऽगमव् ।
काकी च द्मा चैव रुद्राय बृहली तथा ।
आर्या पलाला वै मित्रा सपेताः शिद्युमातरः ॥ ९
एतासां वीय॑संपन्नः रिद्यर्नामाततिदारुणः ।
स्वन्दप्रस्ादजः पूत्रो लोहिताक्षो मर्यकरः ॥ १०
एप वीराएकः प्रोक्तः स्कन्दमातगणोद्धवः ।
छागवक्त्रेण सहितो नवकः परिकीर्त्यते ॥ ११
महामारते
[ मारकण्डेयसमास्यापर्वैणि
पष्ठ छागमयं वक्त्रं स्वन्दस्येवेति विद्धि तच् ।
पट् शिरोस्यन्तरं राजन्नित्यं माठृगणाचितम्र् ॥ १२
पण्णां तु प्रवरं तस्य सीर्पाणामिह श्यते ।
शक्ति येनाद्ूजदिव्यां मद्रश्ाख इति सह ।॥ १३
इत्येतद्धिविधाकारं वर्तं शङ्खस्य पश्चमीम् ।
तत्र युद्धं महाघोरं इतं षष्ठयां जनाधिप ॥ १४
नि श्रीमद्दाभार्ते आरण्यक्रपर्वणि सप्तददायिकटिशततमो.ऽध्याय ॥ २९७ ॥
२१८
उवाच ।
उपविष्टं ततः स्कन्दं दिरण्यकवचसजम् ।
7604 $ 216 99, गा० छत ए ४ धग (ददा 110
पृ 61 218, & «+ 220) ४० ४४ ०7 माकडेय
9 °) ©1 मात (107 तत.) 3 3 सकट्प-; 8 (०८०९
७9) प्रकरप्य (0 स" ) -- °) ग "गणागमन्ू (0 "गणो
गमत्) 51 77 3 5 त्तदा (० [अगमत्) -- °)
1 काची ({०काकी) $ हिमिखा; ह मिदिङा, 79
मिष्टा, ए१ 71-8 5 हिलिमा) 21 हिना -- ५) हा +
118 6 भद्रा (ए 2 [सथ), ए रुद्राच, ठ 72५ 70
17 ०65 मालिनी; 1 सुचाथ (० रुद्राथ) 51 पथा,
[ए ५ 71-8 6 वपषा, 73 प्रखला, 7 एपता, 83 1५
+ ० © च्रहिना (1५1 27 125 "ता, 72५४ "मा, 72, 68 "खा)
(10 बृहली) ¶ ©1 9 ५ माता चैव (7५ © + षाथ) हरी
तथां -- °) §1 ए + आर्या परोखा ए आर्याबखा वा (¶्४
या) वै धात्री (7 घ्या) } 61 जायाया तथा धारी, © ५
भायौ बारा च धात्री च -- !) 1 शिव" (1०1 दिद्यु")
10 517४ ० 10 - ९) 1९8 12० 61 4 सकद" परता
दज -- °) 1 महाप्रम (1० भय")
11 °) 72, एकवीर" (० एप वीरा) ए" ©" वीर्यो
(61 "रो )टम., 7 वीरा्टफे -- ») ७: सको ({0" स्कन्द }
5 ए 718 ¢ "यणोद्धुत , "गणोद्ह (०८ "गणोद्धव )
-- °) ¶9 णक ({0 छाग) -- 4) ¶ ©1 14 नवस (०८
क) वा 37 61 कीर्वित" (£ "कीते) ५6) 4
मष्ासेन' प्रकीर्यते
12 °) ऽ दष्ट, ए" पयां (ग पष्ठ) ग च गमयद्;
+ जयाम य (णः छागमय ) -- °) §1 7०1 @1 [इद्] ({०
हिरण्यचूडयुकटं हिरण्या्षं महाप्रभम् ॥ १
लोदित्ताम्बरर्सवीतं तीक्ष्णदष्रं मनोरमम् ।
[ए)व) ए प 61 3 + चिद्धि त; 7 @1 वर्धित ~ <)
51 ए» “लिरोभ्यतरा, 7५ *दिराम्यत्तर, 7 &1 9 + पण्णाम-
भ्यतर (7५ *रा), 14 पड्निराम्यतर -- °) 1 3 «प
यत्तन् (7 61 " त्त); ए यत्तु + 281 न्वित? 8 (6००
&8) "धित (10 “चित्तम् )
13 >) एं शिरसाम् (10 शीषौणाम्)
1-8 6 टर्यते , १४ ७४ 4 द्रस्य" (107 काज्यः}
“दीष , 8 (०2०९४ 83) "शाखाम् ({0" "दाख )
14 °) 1 ५ 205 71 स्येते, 281 इलयेव, 72० ददेत
४) [५ 7 728 + पचमी (० "मीम्) -- <) 51 7 8
72 तत्त (107 तत्र) 7 © 3 ५ ए घोर सहद्यु(ष महायु )द
०) ©1 तत , [४ चच (107 वत्त) 51 7.13 1० 71-3
नरा" (107 जनाः)
51 ए1-3 70
१ | ५} 16
तणग़ौगा छाय पा पृधन्घा 3 + -- 71पन 20 ष्णा
91 7 103 पञ जारण्य -- 51८2 1 $ ५ ए 10
771 ०8 701-5 688 (पा तण इषो ष्य प्क) एकवनिण
0०15 जँगिरस - 42 5028 12 74 ° ©3 ५3 कुमा
रोत्पत्तिः -- 441: 70 ( 0हुपाः०§, प्०ात३, 07 000 } 7211
{ष्णा ) पष 9, 00४ 226, 72 230, त 218, प
(3 ण 11 ) १0 (ग गह 229) -- 57014 10
{01 ० 14, 17 11 18
218
1 °) ए 372 14 6 8 तुत (0 तत) - 2) 28
[ 772 ]
॥
अदद्विग्मम् |
सवैटक्षणर्म॑पर त्रलोक्यस्यापि सुप्रियम् ॥ २
ततस्तं वरदं शुरं युवानं मृष्रङृण्डलम् ।
अभजत्पद्मरूपा श्रीः खयमेव शरीरिणी ॥ ३
धिया जुष्टः प्रुयत्ाः स कुमारवरस्तदा 1
निपण्णो च्यते भूतैः पौर्णमास्यां यथा शी ॥ %
अपूजयन्महात्मानो बाद्मणास्तं महावरम् ।
हदमाहुस्तदा चैव स्कन्दं तत्र महर्षयः ॥ ५
दिरण्यवर्णं भद्र ते लोकानां करो भव ।
त्वया पद़ात्रजातेन सर्वे रोका वशीकृताः ॥ ६
अभयं च पुनत त्वयेवैपां सुरोत्तम ।
तस्मादिन्द्रो भवानस्तु त्रैलोक्यस्याभर्यकरः ॥ ७
आरण्यकपव
[२ 218 18
। कथं देवगणांेव पाति निलयं सुरेश्वरः ॥ ८
| ऋपय उचुः |
। इन्द्रो दिति भूनाना बलं तेजः प्रजाः सुखम् ।
| तुः प्रयच्छति तथा यर्वान्दायान्सुरेधरः ॥ ९
। दु्त्तानां संहरति वृत्तसाना प्रयच्छति ।
| अबुशास्ति च भूतानि कार्येषु ब्रलघ्रूदनः ॥ १०
अघर्ये च भवेत््रयम्तथाचन्दरे च चन्द्रमाः ।
भवत्यप्निथ वायुथ प्रयिव्याप्च कारणैः ॥ ११
। एतदिन्दरेण कर्तव्यमिन््र हि विपु ब्रलमू ।
| त्वं च वीर वलग्रषठस्तसादिनदरो भवख नः ॥ १२
। राक्र उवाच)
स्कन्द ता | तत । भवसवेन्द्रो महावादो सर्येपा नः सुखावहः ।
किमिन्द्रः सर्वलोकानां करोतीह तपोधनाः । | अभिपिच्यख चैवाच प्राप्तरूपोऽसि सत्तम ॥ १३
सुवर्णं , 8 (92००४ ७४) मासुक्त (107 हिरण्य }) 89 "कव
च्वाकरृत (10 कवचस्रजम् ) -- 7ए४ छण 1 -- ९) 729 1
“चृढा (० "चृटढ-) 51 ए (ह ०० } 713 6 -वटय, 8
(०९० 68) मकुट (1०८ सुङ्कट ) -- °) 7५ हिरण्याग्य ,
76 लोष्िताक्ष 51 ए (ह 0० ) 70 101-3 ५ महातल,
81 "चुर्ति
% 2) + 721 063 + "र (0 "रमम्) -- ८) 5 3
"सपूण -- °) 73 सुप्रभ (107 "ग्रियम्)
% ९) 61 ह्1-+ ए10 ८ 701-3 6 1 पद्महस्ताश्री ,
7४ "निख्या
4 °) 51 पृथुवक्षा, ए! » प्रच्वाजुष्ट , ५ धरिया स्प्रष्टः
(0 धिया जुष्ट ) -- °) 611 2251 5 76 2» + 681
प्सु (गम) 51 1ए3 "तरस्, ग" ©1 71 "वपुस् ({0
"वरस्) 51 71 3 8 ग) तथा ({गःतदा) 85५ © +
कुमारो वरदस्तदा -- °) प्र © ५ पि दद्यो (10 द्यते)
-- ०) 74 703 १ पूर्ण (०प्पौर्णः) 3 58 47588
61 9 4 711 द्ाद्ी यथा (४४ 12087 ), ४3 हवोटुराट
5 ०) 3 @ + स्मान (07 "व्मानो) - ५)» 723
चैव (101 तग्र)
6 8075 6, 7 (मव्गृह 51 1, 81 3 फण) &9
108 प्रपय उरु" (7057 क्य ) -- °) 1५4 81-3 7 (९२८०४
1721-9 6) ©3 गरम, ¶५ 61 "स्प (० "वणं ) -- ९) §1 ४
यत्तात (० पदात ) - °) ह 4 81 8 4 00 003 य
76 ८ गरष सर्य ([0तसर्वे) 73 © + सर्वलोको "छत , 7
सलोक स्त |
7 °) छाव, पातु (गख) 2 पुरा (107 पुनर्)
गण 61 दन्वा (1० दत्त) -- ०) 03 स्या यपा; वृष पतररेपा,
81 न्वमेपा (10 त्वंय" ) 51 7एञ सुरेश्वर (1० सुरो”) -- ^)
51 ए»-+ 7० 71 -3 ४ तत (10 तस्मादु) -- ५) 5! 1५
71-3 ५ हिताय य ({0 [अ]भयकर.)
8 °) © "भूताना (0 “न्येकान।) -- °) 8 (०२८९४
68) सर्वानू ({ निलय)
9 °) 21-3 7 (6००४ 7201-3 8) © दधाति (10?
दविश्') - ४) 1 3 4213 4 76 77 70+-0 © प्रजा,
71 प्रजा, ए प्रिय (1० प्रजा ) -- °) 51 [13 713
प्रत्ता, १161 3 दृष्ट ((गतुष्ट) ठउग्यथा, 01 663 + नरा,
ग ©1 सद्वा (1० तथा) 2 तुष्ट प्रजा एतिश्चैव -- ^) §1
1 3 सर्वा माया , 8 7५ 7४ 72+-6 65 भ सर्वान्कामान्, 0
सर््रदा च, 03 स्वधाय , 7" सवदायानू प स्यन्दिवान , 9
स्वीन्देयानू् 51 71 सुरेश्वर; 8५ सुरोत्तम
10 °) 8 08 घ्न, 34 त्ति (प वृत्त) - <) क
©1 4 हि (भच) 2 मूतामा (1०८ *नि) -- °) 51
ए 3 कटेषु
11 °) 61 ह 7५ 003 79 + ०683 [नमवत्् (0
भवेत्) 2» सूर्ये च स भवसु्यः -- °) 7० 'चद्रेण, ४
चद्वेपु (0 "दरे च) -- ९) + कारणे, 71613 प्
चश्च तथा, पज चरार वै
12 °) ५ दद्धो दि (1० इन्द्रेण) 5 व्र्नय्य ([0कफ् )
-- ४) © प्र द्रो (षने) ष्च (नः दि) 27८
परम (1० विपु ) -- °) 73 62 #" यीयं (10 पीर)
778 |
8 218 14 |
स्कन्द उवाच।
शाधि स्वमेव त्रैरोक्यमव्यग्रो विजये रतः ।
अहं ते विकरः सक्र न ममेन्द्रत्वमीप्सितम् ॥ १४
राक्र उवाच ।
घरं तवाद्भुतं वीर त्वं देवानामरीञ्ञद्ि ।
अवज्ञायन्ति मां लोका वीर्येण त विखिताः ॥ १५
इन्द्रत्वेऽपि सितं वीर बलहीनं पराजितम् ।
आवयोश्च मिथो भेदे प्रयतिष्यन्तयतन्द्रिताः ॥ १६
भेदिते च त्वयि विभो लोक दधघुपष्यति ।
द्विधाभूतेषु लोकेषु निधितेष्वावयोस्तथा ।
विग्रहः संप्रवर्तेत भूतभेदान्मदहाब्र ॥ १७
तत्र त्वं मां रणे तात यथाश्रद्धं विजेष्यसि ।
1 (७००) 73-+ 6) ©» यली (0 वर )
13 511 3 5 768 (6स्छनह 63) इदु" (9 दराक्रः )
-- °) 83 भव हृद्रो -- °) 51 ए1-3 पृष 1 3 जभिर्विचसख,
68५ अभ्यपिच्यस्वम् §' चै चाद्य, 71 वे राज्ये, 7७13 ५५
चा(6५ अ) चव -- °) 51 प्रा्ठसूपेपि 8006 1488 सत्तम
14 °) + &१ नसे द्राक्रस्वमू्, 6५ नमे इद्रस्वम्, 113 न
मर्मदत्वम् 71 दक्षितं (१० ईप्सितम्)
15 51 721-3 57613 + दद्र" (नङ्क ) -- °)
प @1 9 4 [सतु (10 [जद्धुत) -- °) 7५ देवतानाम्,
5 तदेवानाम् (107 त देवानाम्) १५61 3 + जरि -- ९)
2० अवन्नास्ति 70 6 मा (शपःमा) -- °) 21 तव
वीर्यण (४ रध }) 51 सृता
16 °) + 51 3 4 2070, ०6७3 तु; 231 61 [डोव ,
फा हि (ग ञ्पि) १) वण्याण -- (श्निः 16०० 8
{058087४ 8) 108
1069* स्वत्तेजक्षावमस्यन्ति लोका मां सुरसत्तम ।
-- ९) ५ मेद् (0 भेदे)
17 °) पज तथा (तः चिभो) - ४) 61 13 258
“सुपिप्यति, ए? 129 ^त्वमेप्यति, 7 @1 9 + 1 को द्वेध(¶ &1
चे स)मपनेप्यति -- ८) 517 28५ 70८73 88 देधी (०
द्विधा ) 5 दषे ({0" लोके ) - °) 58 2135
प तदा, 74 यथा (० तथा) -- “) §1 ए» सप्रपद्येत
(0 "वर्तत) ७1 3 ५ विग्रहा "वर्मते -- /) ए 8
9५ 71 8 "यर, 388 © चसा
18 °) 2 अव्र §\ 3 305 म्त्वमा, ए, मास्व
(४ प्िद्ण्ड) ) 9 त्त्र (101 तात) -- 2) 18 120४ चिज
महाभासे
[ माकैण्डेयसमास्यापर्वैणि
तसादिन्द्रो भवान्य भविता मा विचारय ॥ १८
स्कन्द उवाच ।
त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममेव च ।
करोमि वि चते शक्र शासन तद्रवीहि मे ॥ १९
दाकर उवाच ।
यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्वयाद्धापितं त्वया ।
यदि वा शासन स्कन्द कैमिच्छसि मे श्रृणु 1 २०
अभिपिच्यख देवानां सेनापत्ये महाबल ।
अहमिन्द्रो भविष्यामि तव वाक्यान्महावर् ॥ २१
स्कन्द उवाच ।
दानवानां विनाञ्ञाय देवानामर्थसिद्धये ।
गोत्राह्मणख त्राणाय सेनापत्येऽमिपिश्च माम् ॥। २२
प्यति, 75 "ते -- ^) 8 (6८6) 68) स्वमेव (10 भवाय)
1 4 8 7 + ५ 88 एच (0 अद्य) -- °) ए» भवता,
21 विधाता (गः भविता) 8 (०२४८०१४ ©) मव माच वि"
19 >) &1 75 [जोपि, 2 [द्]ति (0 [एत्र) -- °) 51
किं कसेमि (४४८०8) 5 किंत, एए किचमे, गुप
कंकर", १५ तदह, 1 3 ५ किमह ए1 तात (६५ श्राफ)
-- ५) © ५ शासनात् ८ च (गः तद्) ण मा
(णमे) ए+ 0० 9-3 8 दासन बरूहि तन्मम
20 1 251 8 ५ 7 (कण्ड् 70 8 6) 8 इद" (0
दा) - ^ {6 ४१6 161, 3 120 71 4-6 &8 161 ‰15
-- °) 73 73 शक्यम् ({0" सत्यम्) -- 2) 18 ©, निश्चित,
108 निश्चय (107 निश्चयाद्) "५ काक्षित (0 भाषित)
-- 4) + ए1 ५ 71 अर्हसि (०? इच्छसि) 128 ग्रिय ( फट
5८ # कुर् ) (० श्णु)
21 °) 61 1 3 06 ¶५ 81 3 अभिषिचस्व --2 ) रा 3
5४-+ 791 701 71 +-6 ए" 6४ सेना 7) 8 8 76 एणा
10-५ 6 ¶५ ७8 4 "वल -- 5 70 71 ५-5 63 २62 2104
01667 ४06 76 7४ %0 -- ५) &1 ए 13५ 11 सहायका", 73
“प्रभो $ 79 ©4 71 "प्रम (0 "चल }) -- (४७८21, §1 105
0 ४१} व्ग०0०य
22 °) 19 $पु' &1 3 कव गोव्राद्यणानां 1६8 7; त्राणा ,
+ 72 3 चार्थाय , 7: रक्षार्थ ठ1-+ 7070 7), ०७ गमो
चाष्यणितार्थाय -- °) एए ए 7८ 71 ०3 7, 6 सैना
283 [5 ]भिपिच्यर्तां
23 ए3 7 50 प्राण् -- 4 लि 06, 61108
1070* त्स्य तद्व चन श्युत्वा स्कन्दसख वलबरृत्रहा 1
| 774 |
आद्विग्सम |
माककण्टेय उवाच ।
सोऽभिषिक्तो मयवता रदिवगरौः मह ।
अतीव ययम तत्र पृज्यमानो महर्गिभिः॥ २३
तस्य तत्काञ्चनं छत्रं धियमाणं उयगोचन ।
यथव सुममिद्रख पाव्रकखान्ममण्डलम् ।। २४
विश्वफरमकरना चास्य दिव्या माका रिरण्मयीं ।
अबद्धा व्रिभुरघ्रन खयमेव यय॒म्विना ॥ २५
आगम्य मनुजव्याघ्र मह् देव्या परतप |
अर्चयामास युग्रीतो नगवान्मोद्रपध्वजः ॥ २१
म्नि द्रिजाः प्राह श्टरघ्रयुस्ततस्तु सः ।
सटेण शुक्त्यु तच्छतः पर्वतोऽभवत् ।
पावरस्येच्धियं चते अत्तिफाभिः इतं नगे ॥ २७
क्रमिभिम्तर महामन द्यौ देवग सह ।
ग्ौवर्ण रत्रग्वचित्रे चर्णास्यमाम्वेर ।
दिव्यापने समास्याप्य पिमः घुण्ययारिमि ।
मद्रान चदा दाः मेनाप्येऽमिपिक्तवान 1
४) द @1 रि स्वै {प सर्वर) -- ^) 8) 4 नेन,
म्कऋ" (107 ठय)
24 ^) + 3307074 ८ ४ नय (नम्य) -
र @1 ‰ स्यराजन, ४ + त्रिराजते (0 व्यरौ )
25 «) 7 रम्था, व चव, 81 दिव्या (नय चान्य) - 2)
© 4 दिव्य , &@1 रम्या (2 दिम्या) -- ४) फर्द्रेणष
(10 स्वयमत्र)
26 ^) 7 “त्रष्ट (प “व्या्र) - ४) 51 ह 7; ४
माता {1 50 [07 पटठ्या) (10 देव्या) -- ८) 9 तनय
लाटयामास -- ५) ह: पम (17 सोटप' )
27 °) 51 “सुव्रन्तनुस (५ "मूनुख्नस्् )
तु) -- 41&? 27, 8 (€०" ४) 1४5
1071* कीयते सुमदाठेना कुमागेऽद्भुतद्नः 1
~ 721 ० 27:-25* ~ ^) 8 ((ग्व्लुः; 63) शरम् (0
ष्म) - <) 5५ 5 (€ग८्ा" 3} तेन (ध५येन) शनो
सवटिरि ~ ५1६22 27९८, (1 ©1 11 175
1072* चन्द नश्नयामात वद्िन्तम्नाद्रनेऽमवयच ।
-- 61०2 2724“ -- ८} 51 ह: 7‹ व्रि (ग [डन्दिय
-- 1) 81 70 क्न, ण रध (ट्व) एने ({०प्नगे)
28 7: @1 ०४ 23 (धरा 7) ~ <) 7 युर ({न
मन } 2०3 म स्द्रसूनुनश्राह - ^) 7 तत्तो (07 गुट)
29 1० 29 (4 51 27) ~ °) 721 3 ६4५
7८ च (गः
आशएण्यकपवं
॥1
|
|
|
|
|
।
77
(3 218 3
पूज्यमानं तु स्दरेण चष सर्वे दिवौकरमः।
रम तनः प्राहू गुणवना वरम् ॥ २८
अचुप्रत्रिच्य ष्टरेण वद्वि जानो ययं चिघ्युः।
तत्र जातस्ततः स्कन्दो र्ट नुम्ततोऽमवत् ॥ २९
स्द्रसख वरह; खाहायाः पण्णा व्रीणां च तेजमा |
जातः स्कन्दः सुरश्रेष्ट रघ तुम्ननोऽमवन् । ३०
अरने वाससी रक्त वमानः पावकालमनः।
माति दीप्तवपुः शरीमाव्रक्ताभ्रास्यामिवांय्ुमान् ॥ ३१
कुकट.्ायिना दत्तमतख केतुरटकरनः
रथे ममृच्छ्रितो भाति क्राटाघ्रिरिप छोदितः॥ ३२
विवेश कवचं चास्य प्नरीरं मदजं ततः ।
युध्यमानख देव प्रादुभवति ततमदा ॥ ३२
वद्धि, ण सदर, प वद्धिर् (0 वद्धि) 2: यन , 1 [अप्यय
(ण्यय) 5, 82 युचि" ([०रच्रिघ्यु ) -- ९) 5113 ननो
(0 वचत्र) 2 यत (नन }) -- 294= 20
30 51 ड ० (13) ) 30, 7 ०7९04 पप पत
-- <} 7 @ + स्वाहाया --२) 1\1 उतु (च) 7
213 70 72 + 6 83 मारन (0 दैतरना} - ९) ए नन
(0? जात )
31 *) 706 7५ जयरे, व) &1 3 +} विरजे (0 नग्न)
८) प्र 726 अति + मष्ट, 162 ५ पचमी (107 मानि)
13 8४ 720 70 8 506५ 21; धीमान् (10 श्रीमान्) 81
श्ननीव दुद्युमे श्रीमान् -- ०) 91 मध्याह् हय भाग्क्र ; ४
स्रातमान इवा्चुमान्, 71 &1 अनुक्ते यथाश्रु", 7 सुनोश्रेषु
यथ्ाययु", ४1 रक्तङरग्वि चाद्य"
22 ०) 72; 3 {72087 दत्तः ००८१ तम्प ~ {८7 22
म ©3 195
1079“ या चेष्टा सवयूनाना प्रमा श्ान्तितरल तथा ।
ग्रतनम्य सा क्ति्दवाना जयव्िनी।
{(7, 1} ह्य 7 शनेकानां (10 मूनार्ना) 511 375
शक्र (0 शान्ति) ~ (7 2)5111 3 ५72 २ मय
नायिन्यं {ह५ 7 ०५ 1 ८२६) 2; प्रौतित्रिधिनी (197 ज) ]
33 2) 51 ह्?-+ 70 0; 4 € वृ) 1 नरी (0 र)
५ 720 724 ९3 नया, 8 ५: सदा (पनन } ~ ९ 51
13 7८ 7 ४ त्यय ({०न देवस्य) -- ८ 771 पू स्दा,
73 नान्या {07 समदा)
34 °) ५ 513 700 7 $~ धर्मो, 2८ नधः) प्र 61
वर्म, तज © + नीयं (0प्वर्म) - +) ०८7 प
]
ट
८७८१
[११ तन
> 9 ॐ
3 218 84 ]
3. वरं तेजः कान्तत्वं सत्यमक्षतिः ।
बरह्मण्यत्रससमोदो भक्तानां परिरक्षणम् ॥ ३५
निकन्तनं च शवूणां लोकानां चाभिरक्षणम् ।
खन्देन सह जातानि सर्वाण्येव जनाधिप ॥ ३५
एवं देवगणैः सरवै सोऽभिषिक्तः ख्लंकृतः ।
वभौ प्रतीतः सुमनाः परिप्णनदुद्न्! ॥ ३६
ङ्टैः खाध्यायधोपैश देवत्यसेरपि ।
देवयन्धर्वगीतैय सवैरप्सरसां गणे; ॥ ३७ ,
एतेश्वान्येथ विविधेैतुदैरलंकृतेः ।
क्रीडन्निव तदा देवैरभिपिक्तः स पावकिः ॥ ३८
अभिषिक्त महासेनमपर्यन्त दिवौकसः ।
महाभाते
[ मारकण्डेयसमास्यापर्णि
विनिहत्य तमः खयं यथेदाम्युदितं तथा ॥ ३९
अथैनमम्ययु; सर्वा देवसेनाः सहस्रशः ।
अस्माकं तं पतिरिति बुबाणाः स्वेतोदिशम् ॥ ४०
ताः समासा मगवान्सर्वभुतगणेडैतः ।
अयितश स्तुतश्ैव सान्त्वयामास ता अपि ॥ ४१
रतक्रतुश्ाभिपिच्य स्कन्दं सेनापतिं तदा ।
सस्मार तां देवसेनां या सा तेन विमोक्षिता ॥ ४२
अयं तखाः पतिनैलं विदितो ब्रह्मणा खयम् ।
इति चिन्त्यानयामास देवसेनां खलंकृताम् ॥ ४३
स्कन्दं चोवाच वरुमिदियं कन्या सुरोचम ।
अजाते खयि निर्दि तव पत्ती खयंयुबा । ४४
कातित्व + 1 &1 क्षाति(6५ "त )स्व॒ 21 जाङ्ति", 82 8
70 7५ ° © जच्युति", 72 उक्नति" ({0? सक्षतिः)
%5 &+ ०० (7४71 ) 38०» -- °) 51 विकर्तन , 1 3
निकर्तन 1४ तु (णः) 21 शाक्तानां, 83 द्ाक्राणां (ण
दात") -- ४) §1 1 9 अपि, 7879 6 ष्वापि ({0 चासि )
-- ` &1 0 (? पभ] } 09 85० ए ६० सै" (19 8४)
-- 4) 5 नराधिपः; ए 5 जनाधिप"; 7» जनार्दन (07
"पिप) ग" स्ौण्येतानि पार्थिव
36 &1 ० 86 (५ ₹?1 85) ~ °} ए महावङ
(10 स्वरू" ) -- ८) एण अतीव , 84 चातीव, © प्रदीप्त
(0? प्रतीत ) 19 सुमान -- °) 7 3 ५ 1 प्रति (0
परि) 5: ह 8 7271-5 6 "सनिमः (ॐ 'टक्षण ), 7
2५ 6 68 "मडल (101 "दर्न )
37 @&0 प्रव (1 81४) - °) 517५-+
7५ 71 नुमे" (19 षट) -- ४) 51 ह 7०71-8 % चेणु
(10 देव ) 8 7208 7, "वर् (1० "रैर्) 51 ह
215 5 तथा (पसप) - ५) 21 चत्त (10 सवै)
51 ए1-8 54 70 71-3 6 1 चाप्सरसा (10 अप्सरसां )
38 °) 513 7 71 + 5 85 वहुभिर् (1० विविधैर्)
~ ०) 4510० 703 हृषु , 259 5 72 7) + ०७५7४
तुर्ट , 54 7 &1 तुरि ; ©> 4 मस्ते (10 हतु )
18751 8 4 2 (अलम 08 3) 83 ष स्वरक्ते , + 63 4
अरकृत (० ल्क") -- {€ 38०, 8 7 ( ९060
101-3 6) 5 7715
1074+ सुस्त पिन्लाचाना गैर्दवगणस्तवा 1
-- °) 21-3 70 7, 5 © भाति (ग इव ) -- °} 5 5
०74 ०03 च, 51 उतु (ग्म)
[ 776
39 °) §! "देवम् (ण तेन्) -- °) 73 बिनिहन्य, `
701 203 ह्लं -- °) 473 3 8 (०८ ©) यथैव
(0 यथेह ) 51 1 3 [सम्युदये (10 "दित ) 1 तदा,
8 यथा (0 तथा)
40 °) §1 ए 4 71-9 ५ ¶ ७, 1 तथैनम्, &" तदैनम्
(0 अथेनम्) १ सेना (10 सवौ) -- °) ¶५ 6४ 4
शवल (० ब्ुवाणा-) 8 ५ 7 ५ ० 6? सर्दतो दिक,
गभर & सवैदेवता
41 ०) + 38) 0 » स्वेबू ({०्सर्व) 8163 ५
-देव' (01 -भूत') 51 {1-3 71 5 विद्यु" (चृत ) -- ९)
ए+ 007 4 ०63 तु (भच) 2५03 तत" (0 स्तुत )}
१५ ७! चापि ({०प चैव } -- ०} ए» तास्स्वधि , 7० सानपि,
१५ 69 ५ तासरदा (10 ता अपि)
42 २) २37: तथा (10 तदा) - <) 7५५ देवसेना ता
(ण प5 ) -- °) ए ©) पूर्वं; ©, [सनेन (4० चेन)
ए + विमोचिता (0 क्षिता)
43 °) + जस्या" (10 तस्याः) १५ दन्तो (र नून}
-- °) 1९१ पुरा (1० खयम्) -- 7५ 0० ५8०-44० -- ९)
हय + 71-8 5 वि्चिदेदया(71 "लवा )नयामास (75 "ह्या
मासुर्), 7ए3 इति त्तामानयामासुर्, ए © 2 + 27 सधि
चा(& + "यला, ध "चेदया)नयामास -- °) हा 4 ए
० 705 &8 द्य , 21 71 अल" (०८ स्वल )
44 900 44 (५ रा 48) -- ०) 1 + 21 70
7५ ० प्रोवाच ({0ः चो) ८, नृपते, ५ वर (0 बर)
७ + स्कदायोवाच वरुभिद् -- °) 51 मार्या (1० प्ली )
45 °) 71 61 तस्यास् (10 तस्मात्) 1 स्वमस्या विधि
चरपा्णि -- °) ग४षहोम (गःपार्णि) -- °) 217006४
|
आद्निरसम् |
तसाच्वमस्या विधिवत्पाणिं मन्तरपुरस्छृतम् ।
गरृह्यण दक्षिणं देव्याः पाणिना पद्मवर्चसम् ।॥ ४५
एवयुक्त! स जग्राह तस्याः पार्णिं यथाविधि ।
वृहस्पतिर्मन्रविर्धिं जजाप च जुदाव च ॥ ४६
एवं स्कन्दस्य महियीं देवसेनां विदुधाः ।
पष्ठी या बराह्मणाः प्राहुरक्ष्मीमाशां सुखप्रदाम् ।
आरण्यकप्वे
[8 219 8
सिनीवालीं कुं चैव सदुत्तिमपराजिताम् ॥ ४७
यदा स्कन्दः पतिर्टब्धः शाश्वतो देवसेनया ।
तदा तमाश्रयद्छक्ष्मीः स्वयं देवी शरीरिणी ॥ ४८
भरीजु्टः पश्चमी स्कन्दस्तसमाच्छरीपश्चमी स्मृता ।
पष्ठया कृतार्थोऽभूदसराच्तस्मात्यष्ठी महातिथिः ॥ ४९
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि अ्टादश्ाधिकदटिद्ततमोऽध्याय ॥ २१८ ॥
२१९
ऊ उवाच ।
भिया जुष्टं महासेनं देवसेनापतिं कृतम् ।
सप्र्षिपल्यः षड् देव्यस्तत्सकाशमथागमच् ॥ १
-----______-__________~_~_~_~-__~_~_~__--~___~_
पद्मवर्च॑मा ५ पाणिना वचसा धरिया -- 40९7 4६, 61
185
1075* पएवमुष्छो भगवता मष्ठायेनो महावर 1
षट कमलपत्राक्षीं तजुमध्या यश्रस्विनीम् ।
अतीव रूपमपन्ना सर्वाभरणमूपिताम् 1
मर्वरक्षणसपश्ना देवसेनां छचिसिताम्।
46 °) 31 श्रील्या परमया युक्तस -- °) 78 पारणि तस्या
(ए धधाण8 ) -- 4067 46००, 1 78
1076* जग्राह भरतश्रेष्ठ दैवसेनापतिस्तत 1
-- ९) एए 23 मन्रविद्धि (7०7 मन्त्रविधि)
47 2) 81 870 04 6 7 & जना (10 बुधाः)
-- ९) 51 ए्पष्ठी - ०) 51 ए 3 8 72 5-+ जसा
(० माद्र) ज 5 8४ "प्रभा (0 'ब्रदाम्) -- ^) पृथ
&1 ५ पव सुृत्तिम् (0८ सदृ्तिम्) -- £{£6" 47, 8 (6206)
8) 18
10177* इटयवमादिसिर्देवी नाममि पर्कीयैते ।
48 °) &५ यथा (1० यदा) 3 प्रतिघः › पर प्रीति
रन्ध -- °} 51 15 721-8 समाश्रयद् (य 3 'श्रया);
0५ [प्पुनसाश्रयट+ ४1 समाश्रया -- 72५ 16808 48०-49°
2४167 06 पथ 10 8 219 7 - 4) ४3 एव (0 देवी)
49 एण 7५4 ५ ए1 48 -- °) ए "तुष्ट (1० “जुष्ट )
ण ©1 $ धरिया जुष्ट स पचम्यां -- °) ए तदा (0 तस्मात्)
51 ए५ 8 (छदनम © +) श्रीः पचमी -- ०) 51 701-3 8
यष्च , एर © + 173 यश्च (0 यस्माच् )
क्रपिभिः संपरित्यक्ता धर्मयुक्ता मदात्रताः ।
दुतमागम्य चोचुस्ता देवसेनापतिं प्रथम् ॥ २
वयं पुत्र परित्यक्ता भवभिर्दवसंमित । : १ 4
001006४ ~ 1700" 22211 51 3 073 ¶,3 63 4
आरण्य -- 57 707 047; ©1 मार्कंडेयममस्या = ए५ 21-8
29 1 78 71 3 4-5 68 [ध (भा ० इ एषण
१806 ) 06000 एणा आगिरस -- 4दा॥/ 11८777८ 53
सकदाभिपेक' ; 5५ कुमारोत्पत्ति" , 61 सकद चरित्रे स्कदपद्टाभिपेक
मदहोस्सवदेवसेनाविवाह , 11, सुह्ण्यविवाह* -- 447 10
{ह्ुपाः68, 0पह 0 0) 701 08 298 , 704 92
71 281, ¶ 61 219, ध 4 (पः र्ण 1) ) 221,
13 (गाह) 928 -- अण्दरढ +० ण 61, 71 49,
2० 59
219
1 2) © + "पती (0 पर्ति) 2: प्रस्ु (10 कृतम्)
-- °) 8४ तत्पमीपम् (० तस्सकाशछम्) 281 उपा ({0
अथा)
2 °) 79 8 “ता परित्यक्ता; 7५ परिसदयक्ता -- °) 7
पति (1० मष्टा) - 62 ० 2९-8० -- ९) &1 ए) 3
0५ आ्रागल (†0प आगम्य) 71 ते, 61 त (०प्वा)
900) 8 (51 9) - हाः 3०, 1 3 108
1078 धर्मयुता मदहात्ता ।
८१
भवदीयेकलारणा
[118 1 = ‰ |]
-- ४) §1 7४ 3 समते, 71 सनिभै (० समिति)
98 ॥
466
3
8
8 219. 8 ]
ह तात पुण्यखानात्परिच्युताः ॥ २
असखराभिः फिर जातस्त्वमिति केनाप्युदादृतम् ।
असल्यमेतत्सथुल्य तसाज्र्रात्मदैषि ॥ ४
क्षयथ भवेत्खर्मस्त्वल्रसादाद्धि न! प्रभो ।
त्वं पत्रं चाप्यमीप्सामः छृखैतदनरृणो भव ॥ ५
1. र्रन्द उवाच ।
मातरो हि भवत्यो मे सुतो बीऽमनिन्दिताः ।
यच्चामीप्सथ तत्सवं संमविष्यति वस्तथा ॥ ६
माकैण्डेय उवाच ।
एवक्ते ततः शक्र फ कार्यमिति सोऽतरवी् ।
उक्तः स्कन्देन ब्रूहीति सोऽ्रवीद्वासवस्ततः ।॥ ७
^ ~^ + (~~~ ५. ~~ ४ ~~~ ~
अभिजित्सपधेमाना तु रोहिण्या कन्यसी खसा ।
-- <) प" 61 अक्रारणरूपा, थ "रण स्पा ७4 दूष्य (णः
रुपा) 21 सैश्च; 7 (०९०७४ 7४ 8 6) 6 तेस्तु (10 तात }
-- 9) [1 9 4 76 ण & [४ पुण्यात् (10 पुण्य- )
4 ०) 75 जथ (0 हृति) 71 [उपा (10 [डोदा')
-- °) + 3 7 (७०९ 73 8 5) 63 तश्सत्यम् , 7४ 1 3 ५
अप्यम् (107 भसम) 8 (०८८९४ 69) सर्ष्रूय (10
सश्चुल्)
5 ५) +तु (णच) - °) 8 (७५५०) ७३) पुप्न
च स्वामभीप्साम (५ "मवाप्त्याम )
6 दा 0 6 (फा) (०० प ) -- °) §1 [ऽ + 7४
71 8 £ ७५ मबलयो (० "त्यो ) - <) 231४ 70 (एणा
४8 10 $6# ) 7५ 6 68 1४ यद्वा( ४५ "चा )पीच्छत (1 "थ);
१9 यदवाप्छथ (0 यथ्चाभीष्छथ ) -- ८) §1 7 (1 ०)
75५ 5 8 6 सदा, 7 ¶५ तदा ({०प्तथा) 2, भविष्यति
वरस्तथा, © ५ मविप्यति च सर्वदा
7 ध गण 6 1 ~~ 46 6 2, 0५ ०6६8 3
218 48०-49° -- °) 78 71 5 एवसुक््वा; 2 7० 7
4 0 7४ ©) 9 चिवक्ष( १५ "क्षि )त, 1 ५ एवसुक्तस् 51
1५ 6५ ४ इक्र" (101 दक्र) 1 विवक्षित ते दाश्च -- 2)
511 3 ५72० ए्चा' (सो) -- ° ) 1५ उक्त, 7५
चत ; 7 उक्ते (0 उक्त) 1र8 देष्ीति (0 मरू) 8
(७५००५ 63) स्कन्देनोक्त प्रचवीदहि - 4} 71 9 ©; तदा
(0 तत्त
8 °) 7 सवनामा; 0" स्पधैमान 79 च ({० तु)
-- °) §\ ए! 3 अनुना, 7५ चानुजा; 7५ 9 द्यनुजा (०
कन्यसी ) ५ 61 रोहिण्या कनकाद्वया , 7 ७०-+ रोद्िण्यास्तु
महाभारते
[ मारकैण्डेयसमास्यापर्वेणि
इच्छन्ती व्येषठतां देवी तपस्त बनं मता 1 ८
तत्र मूढोऽसि भद्रं ते नक्षत्रं गगनाच्च्युतम् ।
कारं त्विमं परं स्कन्द वक्षणा सह चिन्तय ॥ ९
धनिष्ठादिस्तदा कारो ब्रह्मणा परिनिर्मितः ।
रोदिण्या्ोऽभवत्पूवमेवं संख्या समासवत् । १०
एवयुक्ते तु शक्रेण त्रिदिवं कृत्तिका गताः ।
नक्षत्रं श्रकटाकारं भाति तदवह्िदैवतम् ॥ ११
विनता चाव्रवीत्स्कन्द्ं मम तवं पिण्डदः सुतः ।
हच्छामि नित्यमेवाहं सया पुत्र सदासितुम् ॥ १२
स्कन्द उवाच ।
एवमस्तु नमस्तेऽस्तु पूत्रसदारशाधि माम् ।
सुपया पूज्यमाना पै देत वत्छसि नित्यदा ॥ १३
^
(¶ 83 "ण्या तु) कनीयसी -- °) &1 71९1-3 25 8 6 6१्\
वा दच्टती ए श्रेएठतां -- °) 7एऽ 76 चने (0 यन )
9 ०) 7५ 2५ 71 अत्र (07 सप्र) -- °) ©3 ^ स्वमपर
(0 स्विम पर) 51 प्रति ([०्परं) 13 १ स्कद् (10
स्कन्द) -- ०) 51 स हि चतय, 79 7: पर्य्बितयव् (71
"य), 9 6५ 7 सह चितया, 79 ग &1 स चिततयन्ू
(७ "त्)
10 9० 102 -- ०) §1 दा 3 ५42५408 (ऽष
1 5९ 7 08 17 (6४) &1 3 + फ तथा (० तदा)
-- ०) 611 28५ 7० 71-3 6 परिकीर्वित., 21-3 7 14 6
७४ कल्पितः -- °) एऽ रोष्िण्या यो मचवत्, {3 7० ए 7५ ®
© रोष्टिणी यमवत्, 71 5 रोहिष्याद्यभवत्, 7५ ७1 रोष्टिण्या
खाभवत् , प धाता प्रजपिति -- °) 51 ए 8703 5 एषा,
५ 05 एषा (० एव) 51 71 3 सदा; ¶ © + समो
(10 समा") 21 2० 7 भवेत्
11 ^) 70० उक्ते च, 0४ उक्तेन (० उक्तेतु) -- >)
1 4 231 8 120 703 ¶3 ५1 गता (प गता ) -- °) 74
708 सर्परीर्पभ, 3 72८ 00 701 3 4 6 8 सप्तशीपाम ५८
शकटा) -- °) 71 &1 नित्यानि", ¶५ तथ्यन्नि (0
तद्धि )
12 2) §1 ए 7? 5 दयित (णः पिण्डद ) ५
सदा (७ सुत ) -- 75 ० (ष ) 19°-16 -- <) ष¶
84 ए निलय सहिता; ७५ निल मवता (10 निद्यमेवाह)
13 73० 18 (० ९1 12) -- 2) [+ पुत्र (णः
पुघ्र ) -- ०) {8 47601 3 5 दिवि, 2०4 6१्@ 3
देवी (10 देवि) 23 ध्रै सदा (10 निदा)
{ 778 |
आग्चिरसम् ]
मार्कण्डेय उवाच ।
अथ मातृगणः सवैः स्कन्दं वचनमव्रवीत् ।
वयं सर्मस् लोकस मातरः कविभिः स्तुताः ।
दच्छामो माकस्तुभ्यं भवितुं पूजयख नः । १४
स्कन्द उवाच ।
मातरस्तु भवत्यो मे भवतीनामरं सुतः ।
उच्यतां यन्मया कायं मवतीनामयेष्ितम् ॥ १५
मातर उचुः ।
यास्तु ता मातरः पूवं लोकखाख प्रकल्पिताः ।
अस््रारकः तद्धवेत्यानं तासां चैव न तद्भवेत् ।॥ १६
भवेम पूज्या लोकस न ताः पृल्याः सुर्भ् ।
प्रजासराकं हुवास्ताभिस्त्वच्छते ताः प्रयच्छ नः ॥ १७
आरण्यकपव
[8 219 %1
स्कन्द उवाच ।
दत्ताः प्रजा न ताः शक्या भवतीभिनिपेवितुम् ।
अन्या घः कां प्रयच्छामि प्रजां यां मनसेच्छथ । १८
मातर ऊचुः ।
दृच्छाम तासां मादृणां प्रजा मोक्तं प्रयच्छ नः।
त्वया सह परथगभूता ये च तासामथेश्वराः ॥ १९
स्कन्द उवाच ।
प्रजा वो दि कष्टं तु भवतीभिरुदाहृतम् ।
परिरक्षत भद्रं वः प्रजाः साघु नमस्कृता; ॥ २०
मातर उचुः ।
परिरक्षाम भद्रं ते प्रजाः न्द् यथेच्छसि ।
स्वया नो रोचते स्कन्द सदवासधिरं प्रमो ॥ २१
© 3 14475
8 3 230 21
# 3 230 21
०) 61 1 "गण
र्व, 701 &1 "गणा सर्वे, ए "गणाः सकी -- ४) 51 वा 3
म्कदो ({0 स्कन्द ) 21 71 ब्रुवन् ( [07 भचवीत्) -- एग
14 73 0 14 (न ए 12)
० 14८-14/ -- °) 2५ एव (०प्वय) -- 4) 78
61 ॐ 4 स्द्रुता" (10 स्तुता ) -- 51 ए» ० 14%/ -- °)
3 74 ए1©1 ५ धि इच्छाम (णः "मो) - 46 14
18 47671 8 £ 8 (6८ 68) 18
10179* म तासां चचन शुस्वा स्कन्दो वचनमव्रवीत् ।
[8 (०८6]४ 8) तामा तु (ग्मतामां) 7 &
भापिन ({0८ ४6 756 वचन ) ]
15 9 ण. 15०० (५ ए] 19) -- §1 1 875 6
8 (चन) 88} 0 #06 प -- °) 83 00701 + ८63
हि (0 सु) -- °) ए 7८ तनू ({0" यनू) -- °) 61 ए
यथे", ए + 10 0 8 58 (०० ७3) दृह } 5+ जभी'
(107 अये)
16 ^) 23 यवासुः (० यस्तुता) -°) ए; ४
प्रवर्पिताः , 4 73 8 (००७४ ©9) प्ररीर्विता » 83 प्रकारिता ,
70 प्रवर्तकाः -- °) ह 3 71-8 6 भासासु (0 "क)
+ 81 8 एण एतु, ठ 001 70+ 6१908 च (10 तदू)
६५ म्थानाव् (07 स्थान)
17 °) 61 ए 706 713 $ सर्वं ( {प पूज्या) -- °) 51
हए ५ 718 6 निलय (511 ऽन्य) (ण्नता) द
619 + पिमि (गःपभ) - °) §1 1 » हिता; एड
78 ¶ ७13 4 हता (णग हता) 7» 62 + [ज)साभिस्
(ण वाभि) - °) 3 4 2 ४ ग; 65 +ता>फ्वा तत्
(०प्ता)
18 51 1 3 73 नण (प्रणा }) 16"-19०, 09100
18-21 - ^) 21 7” चत्ता (701 हता ), एन ता (10
दत्ता) +" 8 6 दत्ताप्रजान सा शक्या, © + दत्तान
ता प्रजा" दाक्या -- °) ह+ निपेधितु, 7 निपीदितु -- ^)
55 + भन्याव का › प्रप अन्याकाव , © कन्याकाम, © 4
अन्य काम (0 अन्याव का) - °) ५288 +प्रजाया,
0० 28 01 6 प्रजायां, 7 पूजायां ए" मम मातर (णः
मनसेच्छथ)
19 51 हा 3010 19००, @ 0 19 (५ *1 18),
ह+ ० (षा ) 19-20 -- °) 51 इच्प्रासि, ¶9 प्रह्मात्त
(१० इच्छाम) 09 मोक (10 वासा) 0५ परिरक्षाम भोक्तु
स्व॒ -2) ए 73 5 गृ" प्रजां (1० प्रजा) 034 स्कद
(प भोक्तु) ७५ ह (0 न) - °) 95 महि (णप
अथे")
20 ६५ &1 ० 20 (न ₹1 19, 18) - °) 7
पूजां (107 परजा) १५ च (० तु) -- ^) 714५ परिरक्षत,
12५ (रक्षतु; 71 'रक्षथ
21 &1 ० 91 {५ १1 18) -- ४) §ऽ1 ह 70
19 8 ८ साघु, 79 देषि (10 स्कन्द) 6, प्रयच्छष्ट (107
यथे") -- ०) © +न (ण्न) - 4) 7 3 हषण
विभो ({० प्रभो)
22 ›) 81 5 मवेद्धि, 7/ भविग्री (10 भवन्ति) 51
1९1 3.4 21 31 3 तरणी ( 5173 णी) 21 8 प्रजा
-- <) §1 ए प्रघाचत, 2४ “धावति, ह+ 71 3 "वाधनः; धष
©1 धः "याधध्व; 13 'व्राध ख -- °) {+ तावद्तै , 8161
तादमपै , 7५ 69 तत्त
[ 779 |]
8 219, 22 ]
= उवाच ।
थावत्पोडद्य वर्पाणि भवन्ति तरुणाः प्रजाः ।
्रचाधत मयुष्याणां तावदे! पृथग्विधैः ॥ २२
अहं च वः प्रदाखामि रौद्रमात्मानमन्ययम् ।
परमं तेन सहिता सुखं वत्स्यथ पूमिताः ॥ २३
माकैण्डेय उवाच ।
ततः ्रारीरात्छन्दस्य परुषः काञ्चनप्रभः ।
भोक्त प्रजाः स मर्त्यानां निष्पपात महावलः ॥ २४
अपतत्स तदा भूमौ विसंज्ञोऽथ क्षुधान्वितः ।
सखन्देन सोऽभ्यनुज्ञातो सैद्ररूपोऽभवद्रहः ।
स्कन्दापस्ारमित्याहरदं तं दिजसत्तमाः ॥ २५
बिनता त॒ महारौद्रा कथ्यते शङुनिग्रहः ।
पूतनां राक्षसीं प्राहुस्तं वि्ात्पूतनाग्रहम् ॥ २६
कष्टा दारुणस्ूपेण घोररूपा निशाचरी ।
29 °) 6५ चेम (णप्चवः) - ४) 61 चरम् (0
रौदढम्) -- °) 51 परमतेन (10 परम तेन) -- ५) ©» +
निष्यदा (10 पूजिताः)
24 517 81 8 4 7071-5 88 (करण्गु &3) ०
४५२०१ -- ^) 84 तत स्कदस्य पुरुष" -- °) ८4 श्रारीरात् (0
पुरुपः) 51 एय 3 व्राश्वत प्रञयुः (ए "म), ए 7
(करणु 701-9 5) 68 पाचकप्रभ' (107 कान्चन ) -- ^) 7४
स्प तु (स) - ०) 7५ 725 निपपात 51 ह ८47
72 3 ५ महाप्रह) 722 721 प्रम
5 ०) 27 (6४०४ 74 8 8) 05 सहसा; प५ सततो
(10 त तदा) - ") 7४ ° © सतरिप्नो (07 चिसत्चो")
182 8 7 (6४८6 7201-8 €) ©8 रदित (0 “न्वित ) -- ^}
79 + 0८ 79 ५ णा 03 + पव "पसार (1 "पस्यारम्)
~ () 54 तु, 761 9 + 71 तद् (10प्त)
26 ०) 51 + 1 3 70० 72/-5 &» 1 (रीत (1०
रौद्रा) --°*) §\ ए 3 पू 61 शाञुनिग्रह , ८५ ७: शाकु
निर्ह -- °) 762 3 ५ मादृगा, 7 पिचृणा (1० पूतनां }
कष रक्षसां (10 राक्षसी) 238 11 आख; 7० स्वाहुस् (107
प्राहुस्) 2079 1 3 ५ तां ({० त)
27 °) 51 नष्टा (क्णःकष्टा) 51 चनक', 7 7५ 6
ष्व दारक (9 दारणं ) -- ९) # दास्णाचारा -- °) 73
सातु पूनना; 69 + दीघ्रसूदना (0 दीः)
28 °) 23 70 7, ४3 आहव (0 प्राहुर्) -- °) &1
[
महाभारते
[ मार्कण्ठेयसमास्यापर्वणि
पिशाची दारुणाकारा कथ्यते शीतपूतना ।
गमन्ता माचुपीणां तु हरते घोरदग्ैना ॥ २७
अदिति रेवतीं प्रा््महस्तस्यास्तु रतः ।
सोऽपि बालाच्च्रिरल्थोरो बाधते वे महाग्रहः ॥ २८
दैत्यानां या दिततिमौता तामाहुद्ैवमण्डिकाम् 1
अत्यथं चिद्धमांसेन संग्रहृ दुरासदा ॥ २९
माराच इमार्यश्च ये प्रोक्ताः स्कन्दसंमवाः ।
तेऽपि गर्भयुजः स्वे कौरव्य सुमहाग्रहाः ॥ ३०
तासामेव कमारीणां पतयस्ते प्रकीतिंताः ।
अन्नायमाना गृहन्ति बारकात्रौद्रकर्मिणः ॥ ३१
गवां माता तु या प्रतिः कथ्यते सुरभिरमृप ।
शकुनिस्तामथारुद्य सह भद्ध रिशयुल्थुवि ॥ ३२
सरमा नाम या माता द्युनां देवी जनाधिप ।
सापि गभौन्समादत्ते मालुपीणां सदेव दि ॥ ३३
वाल" (1० याटान्) 5 ए1-3 72 75 शि्ु्ूत्वा; 513
00 ५ ० महाघोरो (10 शिच्रून्वोरो) ए, 7४ † घोरान्
(गः घते) - °) 1 हि, 76 म (प्च)
29 °) 7161 3 « 1 सुखमदित। -- ५) ए» मप्रतुष्टा,
ए माग्रहृ्टा, 7; ए 6: मत्रदु्टार 03 3 "पुटा, १४ "दा (ण
"ृ्टा) © + 7 सम्रह्टा "सदां
30 °) ह 81 576 718 5१, © 7 कमार्यश्च कुमा
राश्च - °) ऽ (र्या' (ण्ये)
31 °) 5171-3 ए+ 7० 71-8 5च (ए 8 7 तु)
नारीणा, 81-310 74 ०७१ तु पत्रीना (0 कुमा) + तानेव
चैव नारीणा -- ^) ए 5 701 ०9 गृ भाजायमानान् (ग्
माना), 88 4 1 ऽ आज्ञायमाना, 705 मन्ञायमानानू ७4
ग्रहति (107 गृह्णन्ति) -- ५) 51 ह 7० 7 8 ५ दारका
(ण वाका) 2 8, © 3 + "क्रमण (0 "क्भमिणः)
52 °) एच (णतु) - ४) ए नव (0 नृप)
-- °) 141 काकि तु समार्छ -- °) 51 71 3 05 श्चि
7५ प्रति (0 स्वि)
33 ०) 51 ह्र 20८7 86 ४8057 मत्ता 2 देवी
एः या देवी , 5+ माता या (४ धध्ण्ड }, त) © या तात
51 गुणान्, 8> शुनो (ण श्चुना) 7 1 3 + तेषां ({०
देवी) - ^) ¶४त्तु, © + हि (10 [जपि) 7 8 $गर्म
(0 गर्भान्) ए+ माधत्ते -- °) 1र\ 70५ मालुषाणा, 08
मयुप्याणां + हिताय (0 सदव) 51 ८1 ह, ह+ चे;
780 |
आद्विरसम् |
पादपानां च या माता कग्ड्ननिलया हि सा।
करञ्चे तां नमस्यन्ति तसमात्पत्रार्थिनो नराः ॥ ३४
हमे त्र्टादशान्ये वे ग्रहा मांसमधुप्रियाः
दविपश्वरात्रं तिष्ठन्ति सततं छतिकागरहे ।॥ ३५
कूः सहष्मवपुभूत्या गर्भिणी प्रविशेयदा ।
शुद्धे सातत्रतं गभसातु नागं प्रषयते ।॥ ३६
गन्धवीणा तु या माता सा गर्भं मृ गच्छति ।
ततो विहीनगमभौ सा मादुपी थुवि द्यते ।॥ ३७
या जनित्री चप्यरसा गर्ममास्ते प्रगृह्य सा ।
उपविष्टं तती गभ कथयन्ति मनीपिणः ॥ ३८
आरण्यकेपव
[ 9 219 48
लोहितस्योदधेः कन्या धात्री स्कन्दस्य सा स्मृता |
ोदहितायनिरित्येवं कदम्बे सा हि पूज्यते ॥ ३९
पुस्पेषु यथा रुद्रस्तथाया प्रमदाखपि ।
आयौ माता कुमारस्य परथक्ामार्थमिज्यते | ४०
एवमेते कुमाराणा मया प्रोक्ता महाग्रहाः ।
यावत्पोडक्च वपीणि अशिवास्ते शिवास्ततः । ४१
ये च मावृगणाः प्रोक्ताः पुरुपात्ैव ये ग्रहा! ।
सर्वे स्कन्दग्रहा नाम ज्ञेया नित्यं शरीरिभिः । ४२
तेषां प्रगमनं कायं सानं धूपमथाज्ञनम् ।
वकिकिमो पदारथ स्कन्दस्येज्या विशेषतः ॥ ४३
8 ९ तु ((0प् हि)
4 51 वा 3 तणा ३4० -- °) + 203 3 षि, 8
(९य्८८]६ ७3) तु ({०प्च) -*) 7161 श्या शुमा, ©
"यामिघा (०प्"्यादहिमा) - 4८67 34५१, 8 1) (6८९7४
11-8 ४} ©) 198
1080* वरदा सा हि सौम्या च निलय भूतानुकम्पिनी ।
{281 दतु (० वरदा) ]
-- ९) ए1 3 करै ह 3 2८ 7, ¶" तानू ({० वा)
5) कराद्मनान्य्रयच्छति -- «) 61 ह! 9 ५ जना"; 7५ परा
(10 नरा.)
55 °) 7 "ददा द्वेव, ५61 3 ५ "ददा दधेते (10? "ददा
न्यत्र) §1 12 +च (गवै) - <) 71682 दिवव
रावि, 7४ © + 21 दिव्राराग्र च (यर तु) (10 द्विपद्चरात्र)
-- ¢) 51 सचता
36 “) 1503 खद {107 कवर) ए8 7९ 71 6 सुक्ष्म
(© 71 “क्म ) वपु" फ़म्वा -- °) 71 &1 गमीन्स (५
गर्भिर्णीं) 2 470 72 ° 03 प्रविश्चति ({0 ददु) 219
मुदा, 8 [ड], 54 [स]पि, 70 [साय, 721 यदि, 14 5 ©8
[आय (० यदा) -- ९) 71 सा भुक्ते ( ४४ (8050 ) 14 6
6४ म (ण्या) 21 तद्धुन, 2 तत्र तदू (0 त्रत)
-- 4) 51 1 3 + 703 3 कथयति मनीपिण (= 38")
37 ५० 3 -- °) §1 1 -369ख ({णतु) पृष
&1 + ध सुनाताहरिणी यात्तु - ०) ह+ 721-3 5 गद्य तिष्ठति,
गृ 61 + पियति प्रमो ({०प गृद्ध गन्यवि) -- °) 51 र
70५ 01-+ 6तु (म्मा)
38 ^) 705 जनयिद्री ({०प्याजनिग्री) - ")&1 प्रसद्य
(प्रग ) न्च (णसा) -) 51 71 30771 6
"नष (0८ विष्ट) - 4) 51 13 मा (हास, 79
या) सु नाग प्रसूयत्च ( = 36)
59 2) या, 79स, णच (शगःसा) - ^) 7५
लोषहितायिति, 75 "यति, 9 ता धात्रि, 68 “येति (10९
"यनिर्) 9 (७८०४ 88) [णिव (0 [ए]व) - °) 51 [प्र
कदभे 2,7061 धतु, 05 [नुमि,©2 भम्र (0 दहि)
21 गृद्ध" (107 पूज्यः )
40 °) 596 यदा (¢्प्यथा) ए 3 रुद्रास् , 6४
रौद्रस् (1० रुद्रस्) - ?) 79 प्रमदा अपि (0\ "स्वपि)
-- 4) 51 कायाम्; 23 माक्ता्म् (1०7 कामाथ॑म्) ए 71
इष्यते, 81 श्यते (07 एज्यते)
41 °) 2 कुमारीणा --2) 51 या तुवै, 75 परि
(9 मषा ) -- °) {० ५९०1 पप, 51 र 81 3 + 70
704-5 त, प यदिवा (70 सद्धिवा") 51 शिवास्तथा, 81
श्विवास्तुत , 71 तथा शिवाः, ¶्" 61 दिवा ग्रहा , 73 63 +
ह षिवा स्ताः 2: 2० 689 दि्ूना द्य क्िवास्तत
42 °) 8 (6809 68) एव (पये च) © "गणः
म्ोक्तः -- ४) ए३ वे ग्रहा"; 33 विग्रहा (प्ये ग्रहा) - °)
51 1 3 राजन् ({0प नाम) -- °) एज मनीपिभि (ग
शारी")
43 °) 8 (०५००्४ 68 1) कुर्यत् (07 कार्य) -- °)
7५ 0४ स्थान (10? स्नान) 2: धृपस (0 धूप) ए 2५120
11-2 6¶् 81 3 ५ तथा (० नयथ) + 81 013 [आ्चन ,
ण्) 01 जप (10 [ज] ञ्जनम्) व जानधूपाज (1४) "पास)ेना
दिभि - ^) 51 ए॥ (0 98 17 1626) 3 यद्युद्धतैनमभ्यग 1
ए3 84 1० 71 ¢ वरिकर्मोपदाराश्च , 21 7 ७1 } "हरिश्च
५ & ५ "हार च -- °) 71 3 [ह]ष्टा, 72 © 4 ध [दिुनज्यां
(प दन्या)
44 72 00 44 -- °) 283 4 7 72५ 6 &3 मभ्यचिता ,
ग् 81 एवा" (0 एते") 7" सम्यक् (1०? सर्द) -- °)
3 ०५ 08 शुभां , 7, "मान् (० ज) - 2) 76134
[ 781 |
© 3 1
832
†# 32
4
3
3
499
0 46
0 46
8. 219 44 ||
एवमेतेऽर्चिताः सर्वे प्रयच्छन्ति शुभं नृणाम् ।
आयुर्वीयै च राजेन्द्र सम्यक्पूजानमस्द्ताः ॥ ४४
ऊर्व तु पोडशाह्ययि भवन्ति ग्रहा सृणामू ।
तानह संप्रवक्ष्यामि नमस्कृत्य महेश्वरम् ॥ ४५
यः परयति नसे देवाज्ञाग्रहा शयितोऽपि वा ।
उन्माद्यति स त॒शिम्रतं त देषग्रहं विदुः ॥ ४६
आसीनश्च शयानश्च य¦ परयति नरः पिदन् ।
उन्माद्यति स तु शिग्र स तैयस्तु पिवरग्रहः ॥ ४७
अवमन्यति यः सिद्धन्करद्धाश्चापि श्षपन्ति यमू ।
उन्माद्यति स त क्षिप्रं ज्ञेयः सिद्धग्रहस्त॒ सः ॥ ४८
उपाघ्राति च यो गन्धात्रस्रंधापि परथग्विधाच् ।
क दीर्ध, 79 दिच्य (य दीर्य) य 0७ राञ्य च (101 राजेन्द्र)
-- ८) 2, कूर्यात्. (10 सम्यक् ) 51 11 » 4 79 5 पूज्य
(1० पूना ) प्रज ©1 9 4 -नमस्कृतै" ( {0 -नमस्छृता")
45 °) प, 61 पोढदयकाद् (१० तु पोढवाद् ) -- ४) ए
न (णये) प ग्रहति (10 भवन्ति) ~ ९) 23 भन
(10प सान) -- ५) ए1 महेश्वरी, 1९2 "री (0 "रम् )
46 °) + ५ देव (10 देवान्) -- °)7 694 जा
मत्वा - ए3 00 464 -- ८) = 47५, 48°, 60 , 0९
© 4 उन्मा तु (10 उन्माधति) ग" उन्मादि तु क्षिप्रमेव
-- %) 72 दव" ({0" देष")
47 3 00 44०० (५ ९ 46) 76 861०6०९5 0
ए) 18 616009४ 0001086 , 10 18 17018 ९6 -- ४) 8
{6१००६ 68) धप्ण्ड य" एण्त नर - °) 70 8 चव (गः
सु) -- °). पप्प्ण्ड् 4 पपत 464 §) [3 8 713
वित्तिय (०८ सन्ञेय') ष्ट ञ च, पू हि (गतु)
48 © 4 07 46, 8 0 48० -- °} &1 [ट (+
ण ) 71 3 जवमन्यति, "1 © "मन्येत, 79 ध्वेक्ष्यते हि
61 (एऽ०णः ) 0-ष्य, एव (यः) §1 शरु ,
ए (एए ० ) 7 -9 ५ सिद्धा; 75 कुद्यान्» 7 सिद्ध (0
सिद्धान्) -- °") 7, करूरा ५ करद् (9; कृन्राशच) 1
चाभि- (1० चापि) 2 विद्ठाति य, ग 6: }1 व्रापल्पि
(10 श्षपन्ति यम्) 7५ 71-3 च (० यस्) 5! सिद्धाश्च
शमयति य , 7४ सिद्धान्पश्यस्युपेल्य च॒ -- 1 (एणा ) ०
48०-49° -- ०) 2 0087) 4ग ४०त् 484 + 6 "राण
(10 "अह ) ~ 406 48, ©> + २७ 69
49 दा 0 46०४० (५ ४1 48), 61 तण 49-50
-- °) 7४ 7) 5 उपघ्रातितु (7 च); 817 ©, धपा
(6५ "प घ्रायति; 54 उपनिघ्रति ए 73 ॐ तु ({० च)
महाभारते
[ मारकैण्डेयसमास्परापर्वणि
उन्माद्यति स तु शिर स तरेयो राक्षमो ग्रहः ॥ ४९
गन्धर्वाश्चापि य दिव्याः संस्पृजन्ति नरं शुषि ।
उन्मायति स तु धिष ग्रहो गान्धर्वं एव सः ॥ ५०
आविशन्ति च यं यक्षाः पुरूपं कारपर्यये ।
उन्माद्यति स तु श्षिप्र तेयो यक्षग्रदस्तु मः ॥ ५१
अधिरोहन्ति यं निलयं पिद्ाचाः पुरुषं छचिव् ।
उन्मायति स तु धिप्रं पेशा्च त॑ ग्रहं विदुः ॥ ५२
यख दोपैः प्रकुपितं चित्त धृद्यति देहिनः ।
उन्माद्यति स तु ग्रं साधन तस्य शाघ्तः । ५३
वेङ्न्या् भयाच्चैव घोराणां चापि द्दौनात् ।
उन्माद्यति स तु शिग्र सच तस्य तु साधनम् 1 ५४
7४ य गत्वा (1० यो गन्धानू) -- °) 7 तापा, भ चणा
(0 रमान्) १76५ चापि (10 चव) 13 तिदोपत ,
0५ पृथग्विधं -- 1 ० (18 ) 49०-50< -- °} &§1
४0 भ्चि ((०्स) 28 472८ तृष पविः राक्षमग्रह
50 (1 0 60 , एए» ० 60०८ (© ९ 1 49) -- °)
ए५या, एय, त्ष यद् (प्य) -- 2) 81-3 ए (लन्नुष
03 9) 63 सविशत्ि ({0प स्पृशन्ति) 1 वन, 7 {नग
(0 नर) -- ५) 51 81 79 गधर्व 8 (०्८्छा४ 63, 81
0 ) उच्यते ({०ः एव म")
51 81 37 (6न्णु४ 0 -3 6) षण) 51 9पणत 52
~ °) 5111-8 2 प्रण 00 तु, ५७, [मपि ({०पच)
51 त, [रया उक (गय) ए यक्षः, नृप पृषत , पु
कामा", © + कामात् (° यक्षाः) -- ०) 1 ©, पुरूप-, ह+
पौरप › 7४ © पुर्पान् -- ए 100प४8 {0 1९ -- ८) 72४
ग्रहो गधवै एव स" {५ 50") , 2५ साधन तत्र स्नुत", € ५
पद्याच त अह चिदु" ( = 52५)
5 64 + 16४0 652 {67 48
71-3 ४) धणणड) 61 वणत 59 = ¶9 ० 52 -- °) ए,
अभि" (णजधि') 1 3 भ्ये (प्य) 05 क्षिप्र (ण
नित्य) -- °) 81-3 0 71 4 ० 69 प्रति ({0" एवित् )
-- ५) 8 7 7५ ० 69 मरह पृदाच एव स , © + जेय बिदध-
अहस्तु स. ( = 484}
53 °) पर, ए 3 सवै, 72, 65 तस्य ({0 यस्व )
गृ 1 प्रकपितिश - °) 513 7 4 मुद्यति, 7
माद्यति (10 सुद्यति) -- ^) © तत (सतु) --*)
1 विधान (1० साघन)
54 °) 51 13 70073 8 चापि (70 चेव) -- °) गप
6 7" चैव ({०प चापि) -- °) 51 ८ 00709 & सस्व (1
31 8 1 (०6०९८०४
[ 782 |
आद्विरसम् |
कवित्ीटितुकामो च भोक्छकामम्तथापरः |
अभिफामण्यैतान्य उत्येप विविधो ग्रहः ॥ ५५
यावत्यप्तकिवर्षाणि भवन्त्येते रदा भृणाम् ।
अत्रः पर देदिना तु ग्रहतुल्यो मेज्ज्वरः । ५६
सआरण्यकरपवै
1
+
[४ 220 6
अग्रकीर्णन्ियं ठान्त श्युचि निल्यमतन्द्रितम् ।
आल्िकरं ध्रदधानं च वजयन्ति सदा ग्रहा; ॥ ५७
इत्येष ते ग्रहोदेमो मालुपाणां प्रकीर्वितः।
न स्छमन्ति ग्रहा भक्ता्रान्दवं महेश्वरम् ॥ ५८
हनि श्रीमद्ामास्न आरण्यकप्वणि फकोनव्रिद्रालययधिकऊद्धिद्वननमोऽ्याय ॥ २६१९ ॥
५
माक्रण्डेय उवाच ।
यदा स्कन्देन मादृणामेवमेव्ियं कृतम् ।
यथनमव्रवीत्वादा मम पूत्रस्यमौरमः ॥ १
दृच्टाम्यदं त्रया दत्ता प्रीतिं परमदुर्लभाम् ।
तामव्रव्रीचवः स्कन्दः प्रीतिमिच्छमि कटम् ॥ २
स्ाद्रीवाच
दक्षम्यादं प्रिया कृन्या खरादा नाम महाथुज ।
१
॥
॥
1
(
॥
|
1
|
दाख) {({0 यस्य) दा ञप्र, 09 रि (गप्तु) 8
मायन् (10? साघनम्) 0८ सन्व साधनश्ास्रनः
55 °) ]\9 एयिन्, धष दरिचिव, 63 सुशितं (101 फश्िन्)
ह्1 ^ 06 प्ीटनि कामो; एः श्यीदनुक्ामो; 7 प्तैदन्पक्रामो,
दू @ कीटन्मोे ४ 470८7013 ष्वा; ए 43613
नि (वै) --*) प ष्रातु" (र मोक") 24 [अकफ,
2 [जपि वा, प्रण © ॥ ग्रः, 4 [जरत (10 [श्नुपर)
~~ प 00 १८ -- ८) 7 दि उ 01 भतिष्ामम्, 0४रति
कामम् (1० अभिकाम) -- °) 8:¶161 3 + 22 [ष
(त्प) शः त्रिविधा श्रह्
56 *) 5 7 30 + यायन् पतवर्याति -- *) 81
यावय (07 भवन्ते) 71 खग (101 बरूणाम्) - <) 5
(ध्वा 63) नु मन्याना ([गदरेष्धिना तु) -- ५) 8 (०५०;
1 63) "तुल्या {1०7 "नुच्यो ) 0८ जवेगे मतम् (15 05} )
६५ नर , 8 (८न्ः" ©3) जरा {107 ज्वर् )
57 °) 5) 2 यम्माम (10 "य दान्त) - °) ८
© गुद्टाचार धर, श दुवनप्रग (107 शर्धान ष्ठ)
58 +) § (प्न © 3) मनुयागा -- ९) 5 4
713 ८ वर) ©) नगन, @ सदा [नत प्रद्म) -- °) 13 ©
प्रते, ६4 53 » ८ वर ग्रह, 0) देव (10 नगनू) एट्द्रेतो
मदेश्रग , 8 (€८८गा£ © 711} देते मरश्र
(नन०० ~ णानाः ताप् &1 हा 3 वभ ©) +
{
|
1
॥
॥
|
|
।
वाल्याल्पयति नित्यं च जातकामा हुताशने ॥ ३
नच मा क्रामिनीं पुत्र मम्यग्जानाति पाव्रकः।
इच्छामि याशं वार्यं वस्तु पत्रे सहाभिना ॥ ४
स्कन्ड उवाच ।
हव्यं करव्यं च यक्किविद्धिजा मन्व्पुरस्छृतम् ।
दोप्यन्त्यग्नौ सदा देवि खाहेल्युक्त्रा मयतम ।॥ ५
अद्य प्रभृति दास्यन्ति सुद्त्ताः मत्पये सिताः ।
सारण्य - 514 707 © माढेयसमम्या = 81-3
&१ (४1] ० कपो कत्रधप ०2706) ८०0० छप) जनिरस
(72८ ^रमोपास्यान) - <वा 20774 253 + 71 23
7५ 5 7 ©3 कुमारोग्त्ति-, &1 मारचरित्र अरहानुकयन , ©
ग्रहाद्रैदा - 420 70 (पञ, फएनठ5 07 ४०४०) 001
3 220, 7004 225, 70 2१२. ॥्र। 221, १५61 3 4 प
(13 7/ 77 ) 220 (ग गणड 24) -- 51012 70
7071 68 7 ०३ 59, 7) 9 60
220
{1 >} 81 तत्तत्त् (0८ ण्नव)
धत्थण5 } , 8 (७४८९१४ @8) प्रकीर्विि
2 ^) 61 1 3 तदा ({०प्त्रतः)
3 ८) 70४ नतानान् ({07 बाल्यात्)
व ^} 1 8 20 + ०03 स (लप्च) -- °) 7
पुत्रक (07 पाय) -- ^) 71 @1 श्व चस्तु (0 चास)
-- <} व (धा घाद, ध वाप (10 वस्तु)
5 °} + पवित्र दि (णच यक्िचिदु) --*) 5) 461
दविज (0 द्विजा) ५ 53 70 7+ ८ @ऽ द्विजानां मच्रनस्तु
(7, ८९१ “स्)त -- <) । लेमस््वभ्नौ ( ०" होष्यन्यम्नौ )
70५ नदरा (० मद्रा) 7 सर्व (0 देवि) -- °) य सम
द्युति, 2५ (ए ६5 1० धट) सदा हुत, 34 एप ज 6 61
5+ दत त्रिय (४
[ 788 |
8 220 6 |
एवममिस्त्वया साधं सदा वत्स्यति शोभने ॥ ६
मार्कण्डेय उवाच
एवघ्ुक्ता ततः खादय तटा स्कन्देन पूजिता ।
पावकेन समायुक्ता भ्रौ स्कन्दमपूजयत् ॥ ७
ततो ब्रह्मा महासेनं प्रनापतिरथाव्रवीत् ।
अभिगच्छ महादेवं पितर चिपुरा्दनम् ॥ ८
र्रेणामिं समाविश्य खाहामाविर्य चोमया ।
हितार्थं सर्वलोकानां जातस्त्वमपराजितः ॥ ९
उमायोन्यां च रुद्रेण शयु सिक्तं मदात्मना ।
आस्ते गिरौ निपतित मिञ्जिकामिञ्जिकं यतः ॥ १०
संभूतं लोदितोदे तु शक्रशेपमवापतत् ।
~
6 °) 33 होप्यत्ति (0 दास्यन्ति) -- ०) 2 सघृता ;
ए सुनता 8 23५ 06 स्पधि; 69 + "थ (जः ये)
7 °) 1 8 0५708 5 ज एयस्युक्सवा 11 ४ तदा (णः
तत) -- °) 71 @1 स्कदेन तु सुपूजिता -- ०) &1 [र। 3
भक्ता; 3५ तत्र} 1 61 तत (10 भ्रौ )
8 °“) ७५ अतो (10 ततो) -- ४) 8 (००७४ ७8)
अभाषत (१० अथाच्वीत्) -- ८) §1 71 3 1 ्रिपुरातक,
141 ते महेश्वर
9 °) 2, पुत्रेण (ग स्देण) -- ०) 7 &1 अपराजित
10 ०) 51 ३ तु (०ःच) -- 2900 (्रष] ) नण
सिक्त (17 10१) पा ४ हयुक्र (1 11) -- ०) 8 (०००
9) श्छ (101 शुक) -- °) 51 141-3 728 (16{00 ०ण्यः ) 5
अस्ते; ए4 उ9-+ 100 70 75 (ए ण्णः ) + ० 68 अस्मिन्
(१० आसते) -- °) 1 16° §1 1 3 भिजिका(1र+ "कां )
भिजिको (6 के) \ 7९५ मन्िकामनिक; 24 भिजिकार्मिजित , 78
भिजिकामिजिक, 7५ 91 धा सुजनको सुज( 11 "जि)का, ¶४
भिजिरो भिजिका; 09 ५ सुजि(6७५ सुि)को सुका; ए,
सुजिको सुजिका 7ए+ 21 8¶ 61 9 ५ 11 तत , 79 च यत्
४9 तथा (0 यत ) -- 4{४0 10, 8 (6६९०६ 88) 10
1081 मिथुन षै महाभाग तच्र सद्रुद्रस्भवम् ।
11 7 ० 11० (न ए] 10) -- °) ण" 81 समत
1 1 छोषितोदेति; ५ "ताहि तु, 7५ "त हेत; {61 "ते
देशे 69 + "तोहे (ण "तोदेतु) प दुत लोकतो
देश्चे - २) 51 ए1-8 71 8 & दुरः प्1 द्यु) 79 1 षयुद्छ ;
61 » + 73 जु (107 शुक्र ) ए" इवापतत्, 7५ अवाप्त
बान; 23, समापतत् › 7 61 + 1५ अपास्यत् ({0" अवापतत्)
महामारते
[ माकेण्टेयसमास्यापर्वेणि
सर्यरदिमपु चाप्यन्यदन्यचैवापतदधुतर ।
आसक्तमन्यदश्षेषु तदेवं पश्चधापतत् ॥ ११
त एते विविधाकारा गणा वेया सनीपिभिः।
तव पारिषदा घोरा य एते पिशिताशनाः ॥ १२
एवमस्तिति चाप्युक्त्वा महासेनो महेरम् ।
अपूजयदमेयात्मा पितरं पिद््रत्सलः ॥ १३
अर्कपुपयस्तु ते पश्च गणाः पूज्या धनार्थिभिः ।
व्याधिप्रशमन।थं च तेयां पूजां समाचरेत् ॥ १४
मिञ्जिकामिञ्जिकं चैव मिथुनं रुदरसंमवम् ।
नमस्कारं सदैवेह वालाना हितमिच्छता ॥ १५
सियो माङुपमासादा वृद्धिका नाम नामतः।
29 शुक्राशयमचाप्य तत् -- °) ७५ [भप्ाच् (10 [जनयद् )
-- ०) 5171 2 चापि (ग चव) -- /) §1 [र 733 » 70
7201-3 ५ एतत् (101 एव ) ¶ 91 14: [ज]भवत् (० [भ]
पतत्)
12 °) 5171 ज , तदेते, 8 7 ( 6८९]0६ 73 8} तन्न
ते (5 एते हि) , 7 एतेषु, © + एते तु ({0प्त पते) -- ४)
७५ गुष्ठ (0 गणा) 51 मनीविणा, 8 महर्षिभिः -- ¶"
©1 ०ण (1४])] ) 1214 -- ०) 1 पव (प तव) 51
1 -8 70 71 5 ¶५ 64 }1 त एव (51 भवति ; 11 भवति,
एए» ततस्ते; [६४ तये, 72० तत्रैव; 71 न चते, 78 तयते)
पा्ैदा घोरा -- °) 51 7 एतेपि (ण्य एते) 51 ए1-8
7001 73 71 + 6 विक्षितारिन
14 23605 14, 73 3 7 (००९6 71 3 6, 75 फणा
8 ? ) 8 (71 610 ) 195 मार्कंडेय उ* (1687 मार्केय-)
-- 71 ©1 ० 1447 (©{ $ 1 12) -- °} (^ भर्षः (0
अकं) 81 0च (प्तु) वमे (ण्प्ते) - ° )8
(6०676 &8) व्याधे (ष्वष्यायि) 3 "यय ({०9ः र्थ
च) एषतु ({णःच) -- ०) 51 ह् 7०01-8 6 १ पूजा
61 ए 713 ५ समदत } 7१ 6) + + ४ जधारमेत्; 7, यया
थत (10 समा)
15 °) 4 10 §1 टा मिजिकार्मिनिङश्च् (11 "का),
ए? '्मिजित, ५ 79 मनिकामनिक, 72 मजिकामजिक, ¶५
68" सुजको सुजका, 7» मजको मजका, ७१ + ४ सुनि(6५सुषि ,
143 सुज )को सुटि खनि)का -- °) {73 7५ 71 + लोकानां
(†०प वाखा ) 25 मम् (101 हितम्)
16 °) 7 23 विद्धिका, 7 61 3 ५ दृक्ष) ७५ "क्षिका
(१ ब्ृद्धिका) -- ८) §1 [5 726 09 5 5 नार्यो {0
[ 784 ]
भद्विगसम |
वृक्षेषु जातास्ता देव्यो नमण्कार्याः प्रजार्थिभिः। १६
एव्रमेते पि्नाचानामसंख्येया गणाः स्पृताः ।
घण्टाया; सपताकरायाः श्रृणु मे संभवं नृप 1 १७
देगावतस्य ण्ट द वैजयन्त्याविति श्रुते ।
गुहस्य ते खयं दत्ते शकरेणानाय्य धीमता 1 १८
एका तत्र व्रि्ाखस्य घण्टा कन्दस्य चापरा ।
पताका कार्तिकेयस्य विन्नाखस्य च रोहिता ॥ १९
यानि क्रीडनकान्यस्य दैद्तानि तरै तदा ।
तेव रमते देवो महासेनो महावलः ॥ २०
स॒ संवृतः पिञाचाना गरणर्दवगणेम्तथा ।
यदम काञ्चने गे दीप्यमानः त्रिया ¶ृतः ॥ २१
तेन दरेण युश्मे स नेः युभकराननः ।
आरण्यक
|
[5 220 97
आदित्येनेवां्चमता मन्द्रथारुफन्दरः ॥ २२
संतानकयनैः फुः उरवीरवतरपि ।
पारिजातवनेगैव जपाशोकवैस्तथा ॥ २३
कदम्बतसपण्डेश दिव्यैमगमणरपि ।
दिव्यैः पक्षिगणैव शुशुभे शेतपर्वतः ॥ २४
तत्र ठेवगणाः सर्वे सँ चैव महर्ययः
मेघतूरयरवापैव श्वुव्धोदधिसतमखनाः ॥ २५
तत्र दिव्याश्च गन्धर्वा चृत्यन्त्यप्मरसस्तथा ।
दृष्टानां तत्र भूतानां शरूयते निनदो महान् ॥ २६
एवं सेन्द्र॑ जगत्सर्वं शेतपर्वतंस्थितम् ।
पह प्रेषते स्कन्दं न च ग्लायति दु्ैनात् ॥ २७
इति धीमदामारत आरण्यक्रपर्वणि विद्याद्ययिकदिश्चतनमोऽध्याय ॥ २२० ॥
दरेष्यो)
{7 °) 81 3 76 ५ ° 683 प एतमेव, ध © 34
ण{7४ ते)पामेव (0 ण्वमेने) -- ४) णा 08701 4 ८ @
सम्प्रया ¶\ @ 2 + गुणाः (० गणा ) -- &3 ण
(208 ) 17८-184
18 ह ०४ 18 (८ ए] 17) --*)5) ए (ह+ ०2 }
7; ‡ ४ ठेरावणस्य, 83 एतावतम्य -- ०) 11 © स्म्तते (0
छते) + ए व्रज्तयस्या विनिःखते, 7५ > 4 व्रजयलया विभू
पिते - °) § (दलकः 89) गुहाय (1० रुष्ट ) 51 1 +
द्य ({0 स्ब्रय ) - °} 225 71 ५ कमणा (ण क्रक्रया)
2" [भीप्यपि , 2, [णयत्राल्, 7: [लोप्यय, 2४ [आनम्य
(0? [नानाय्य )
19 ^) 174 गृण € तम्य (0 तच) -?) §1 यकर (10
म्कन्द') -- <) 7; श्चेवा तु (0 पताका) - °) 370
7 3 ध्तु (शःत)
20 °) त्रे मदा, 7 त्र पुरा, 0 + तानिसै (व्र
तद्रा) -- <) § 72 ज 5 मार्धं ({गद्रैवो)
21 ^) $; ४ 7४ 5 सुद्रूव", य म सदत , ए 2»
सुमद , 89 स सश्ठव -- °") 5४ शलयः (षदेव) ए,
मह, 1 खदा (तथा) -- °) 79 @1 3 “मानध्रि(61
न्वि)यात्रुच
22 >) ह‹ कालः, 13 गिरिं ({० शट) -- °)
जाद्रिदम् (१० "येन }) ० 64 ध [पुव (07 [र )
1 23 §1 0० {ध ) 24242 ~ <) धः चापि (0
चेव) ~ 7 छण (एश } 2३०-24° -- °) 25 ५ जवा
४9
(1० जपा) 79 जरारोकवरस्तथा
4 51 छण १4०, 71 जण, 24००८ (र ए] 28)
~ °) ए 4 7 कणा ० 7056 "खद" ({0 "पण्ड ) -- °)
९ व्या (0 सपि) ~ 7५०० ०4०८-2६० ~ °) ए+
पितू" (0 पक्षि") पृ 6171 चापि (1० चैव) 2, दिग्य
पुष्पफङंग्रैव
25 79 00 25 {५ ९1 24) ~ °) 3 चापि (0
सर्वे) -- 2) 513 7० 7४ ® 65 स्र देवर्थयस्तया -- ८)
511 73 5 7181 "सैः, 73 "निमै" (07 "रवा" ) © +
चापि (1०८ चैव) -- ५) 51 ह > 3 ५ "निभसनै", 71
"समस्वन
26 ^) 5: ह) 3 7-3 ©: + पः देचा (0 दिव्या)
51 1 + 7० ए01-3 5 स-, ए स (नष) -- ४) 87४
7, ९ 98 नृते, 7५ चूत (0 नृ्यन्ति) 1 01 [जुप्प
रसा गणा"; ०५ [नाप्वरमम्तदरा ~ °) 23 सर्व॑ (0? तन्न)
-- °) 8 (शष्व्थुह ©) शुवे (० शरूयते)
7 8} 703 "सध्रित, 8 (6श्ल्४ ©) "मास्त -- ^)
61 1 3 रक्षय च, ए+ 72 8 हम्रेक््यत, 59 3 8 (०५९४
69) चीक्षते (0 परे") - ८) वृण 3 नच (पा चा-)
ग्टायत दष्रीनात्
(गन्म 0 10 89 70 ज 5 63 -- 1120 वाकाः
1 ए १) 0: + आरण्य - 39-0वाध्यः 8 ५ 81 ३
1) 701-3 6 3 (शा ०० इप् एष ए्य6) पएपर्िणा
णार जंगिरस - 447४ 2471 "४ कमारोदपत्ति ; &1
| 785 ]
8 22। 1 ]
महाभासे
[ मारकेण्डेयसमास््ापवैणि
२२९१
माकण्डेय उवाच ।
यदाभिषिक्तो भगवान्सेनापत्येन पावकिः ।
तदा संप्रस्थितः श्रीमन्टुष्टो भद्रवरं दरः ।
रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रथः ॥ १
सहस्रं तख सिंहानां तसिन्युक्तं रथोत्तमे ।
उत्पपात दिवं शुभ्रं कालेनाभिप्रचोदितः ॥ २
ते पिचन्त इवाकाशं ्रासयन्तश्वराचरान् ।
सिंहा नभखगच्छन्त नदन्तथास्केसराः ॥ ३
तसिन्रथे पद्युपतिः यतो भात्युमया सह ।
विद्युता सहितः र्यः सेन्द्रचापे घने यथा ॥ ४
कुमारष्वरिग्र ~ 447४/ 720 (हपा68, फ0ात8 0 0061 )
7५ 289, 7 61 221, 6: + फ (70 ‡/ 77) 228
(एः ०६ 225) -- ०४7० 71 27
221
1 °) 84 यथा (0 यदा) 3 वर" (0 भग)
-- ०) 28 12 7५ ° ४" सैनापत्येन , 49 , सेनापये तु -- °)
5 7 स (प्म) -- 4) 8 ( 62060 &8) ततो (1०
हृटो) ए+ 713 सद्र ; 21 तग्र (10 भद्रु") + नर्" (ण
४8 पा {6}, 28 तव (10 हर") - 7) 7५ पार््रतवी-
-- 49 1, 8 (6४९6 ७8) 198
1089 अनुयातः सुर" सवै" सहच्नाक्षपुरोगमै ।
2 ^) 88 7० 9 तन्न ({०प तस्य) -- ४) 81 युक्ते (107
युक्त) -- ८) ¶1 61 ततो दिष्य 79 रथो दिव्य, ७9 रथो
दिव्यः, &* रथ शुभ्र (णः दिव छ्युभ्न) -- ८) §1 ह 718
सूतेन, 54 जवेन $ 711 कशया (0 कटेन) 7५ 2, [जाति
(०८ [ससि) 511 3 81 00 7; 6 1 प्रचोदितः;
71 8 प्रणोदित
3 ०) 51 { ठ 2० 0" ५ “श्वराचर् -- °) 16)
सि्ठा रथ वहतश्च -- ८) 14 75 नर्द" ({0 नदन्त" )
श्वसु (10 चाह) 9 3 254-+ 7० 78 -केदारा'
4 ^) 76गण (णः पष्य") -- °)51 1 3 यात्य" (10
भाष्यु") -- ५ ण्ण (ष्का ) 4०5 -- ९) §1 13
29 9 + मदत, 71 महितः (10 सहित) &1 7ए1-+ सूर्य
[
अग्रतस्तसखय भगवान्धनेखो गुद्यकैः सह ।
आखाय रुचिरं याति पूष्पर्कं नरवाहनः ॥ ५
देरावतं समासाय शक्रथापि सुरैः सद ।
ृषठतोऽ्चुययौ यान्तं वरदं धरूपभध्वजम् ॥ ६
जम्मकरैर्यधरकोभिः सग्विभिः समलंङृतः ।
याल्यमोधो महायक्षो दक्षिणं पक्षमास्थितः ॥ ७
तख दक्षिणतो देवा मरुतथित्रयोधिनः |
गच्छन्ति वसुभिः माध रथ सद संगताः ॥ ८
यमश मृत्युना साध सवतः परिवारितः ।
धोरेव्याधिदातैर्याति ोररूपवपुस्तथा ॥ ९
-- 4) 71 '्वापघने; 61 9 ‹ "चापो घनो (1० "चापे घने )
55 तथा (यथा) १» सद्रचापदुतो यथा
5 ५ ० 5० (भ 51 4) -- ४) § विमान, 81
वनेसौ (0 धनेदो ) -- @& ०८ ( 187] ) 6^-5° -- <)
ए५ 24 प 0५ तु चिर (स्) ज ०७3 यान, &1 3
143 भाति (10 याति) -- °) 113 नाम ({०ः नर )
6 ७५० 6०० (र ९15) -- °) §) द्वा 8 + 3८
109 £ पराण 8 "सदय (107 "स्थाय ) -- °) ए, स्वामिसुर,
1५ देवगण" (£? चापि सुरै) 7 सुरेश्वरः (10 सुरै
सह)
7 “) 51 जबुक्रः, + 89 + 7 जमकर", 7७1 9 4
भास्कर (0? जम्भक") -- °) €! ए, $ "छते", ए 8 104
71 5 कृत (107 कृतः) -- °) 81 [भ्नेयो (1० [भमोघो }
-- 4) 51 ए 70 11-8 6 पाशवम् (107 पक्षम्) 81 74 6
3 जआध्रितः
8 °) 28197 (७०न्४71-5 8) & बहव" (10? मरत* )
-- ^) 25 70०74 6 यहु` (0 वघ ) -- °) § ए? -+ 70
75 सिद्धैः (ऽ 7५ 15 सरै) साध्यैश्च (10 रुद्रश्च सह)
© + सच्रृता' (0 गता )}
9 °) 5111-9 01 68 (चवम् वू 65 ) तत (णच)
-- ०) 83 यहुभिः (0 सर्वत ) -- °} &1 प 3 चापि,
युक्तो (1० याति) -- °) ए» ५ 21-3 त © 7 तदा
(गप तथा)
10 °) §1 ++ 73 8 6 चापि, 5 याति (7० चैव)
-- “) 7 शिरस (0 'हिखर ) ऽ ५ सिव. » 7) नू तत
५
आग्गिग्सम् |
यमख पृषतय धोरस्िभिखरः शितः ।
व्रिजयो नाम रद्रख याति शूलः खरंरतः ॥ १०
तद््रपादो वरुणो भगवान्सरिरेश्वरः ।
परिवार्यं उनिर्याति यादोमिर्विविचैदैतः ११
पृषतो विजयसापि याति सद्रस्य पड्िशः ।
गदाभुमरक्तपायैर्तः प्रहरणोत्तमैः ॥ १२
पष्ट चन्वगाद्राजंशछरं सैद्रं मराम्रभम् ।
कमण्डटुधाप्यनु त महपिंगणमदृतः ॥ १३
तख दधिणतो भाति दण्डो गच्छञ्श्रिया धृतः ।
भृग्वह्धिरोभिः सहितो ऽ ॥ १४
एपा तु प्रष्टतो रुद्रो परिमले खन्दने स्थितः ।
याति सदर्पयन्सर्वससतिजिमा भिदिवौकमः ।॥ १५
(णः दितः) 8, घोरखिश्िरमन्थित्र , ए५ > + सुपोरस्धि
पिग स्वि(99 + धरि), ©" सुग्योमिन्रयिरानतत (51५) -- 4)
5) 8 3 7» शरो याति, ¶1 ©) यच्छिदयूल (णः याति शूरः)
11 °) 6५ +उन्रपानोश ({9ःतसुग्रपादते) एऽ + ८
713 5 (एष्ल्माह ९3) पा] वर्ण प्त भगयान् -- ९)
71 ©" शति" ({07 द्रन" } -- ५} ए* 6 यहुभि' (०
विविध)
12 °) 5111-3 2८ 713 ५ [जच (० [भपि) --*)
8 (श्ण्ध्ला! 83) प्टटत' ([०पट्ि्च ) -- <) 2185 "सुसर,
'मुशषर" ४150 -- ८) 51 1 3 णरपि, ए 72८01 6 "गोरर ›
६५ 9: रवर (10) "णोत्तपन-) 81 बूत" मद रगोत्तमे
13 °) ऽ (८१८५४ 63) पम (0 पष्धिदा) 31 ष
6१.१ च (णतु) 8 {नुगमद् (० [सिन्वरगाद् ) - ४) £3
00 पूपा 2 + प्र, पष्चन्च (नद) 23 सेक्म,ण
8१ घोर (५ रौद ) -- <} {+ श्वाप्यनुमनो, 13 08} 3 4
खामुयथीौ (णि चाप्यनु त) 1 $ण0903 4 ०68 सेवितः,
8" मव्रित (0 "वृत }
14 51 ० (ग् ) 14 -- °) 8 (९२८०६1७1)
यातरि (णः नानि) -- 2) प [ड्य (1० गच्स्य्) - 21
णण (2 कषा } 1417 -- ५) 8 ०ण च गू @&ा
"मड (० पूचित्त ) 89 3 77 7, ०९१ द्रवर्श्वाचु( 5४ 3
भि) पूतिन
1 15 10० 15 {ल र] 14) -- °) ऽ {2८71-3 ४
८ (ण ण्णा) &1 3 + मध्यः (प पृष्ट) -- ९) क
र्वान्, 61 देव (ण सर्वान्) § ह; 3 स्र महरप॑यो याति
- °) 1 षा उच, 24 हि ({५प्लचि)
आरण्यकपवं
{8 221. 20
त्रपयश्चैव देवाश्च गन्धर्वा भजगास्तथा ।
नचो नदा दुमाथैव तपरैवाप्सरसां गणाः 1} १६
नक्षत्राणि ग्रहाध्ैव देवानां रि्वश े ।
सियश्च विविधाकारा यान्ति सद्रख पृष्तः ।
सृजन्त्य; पुष्पवर्षाणि चारुस्प वराङ्गनाः ॥ १७
पञन्यश्वाप्यजुययौ नमस्कृत्य पिनाकिनम् ।
खरं तु पाण्डरं सोमत्तस्य मूध॑न्यधारयत् ।
चामरे चापि वायु यृहीत्वाम्निष विष्ठितौ ॥ १८
शक्रश पृष्ठतस्तस्य याति राजञ्श्रिया वृतः |
सह राजपिंभिः सवैः स्तुवानो दृपकेतनम् 1 १९
गौरी विदाथ गान्धारी केशिनी मित्रसाहया ।
मावित्या सह् सवास्ताः पार्वत्या यानित पृष्ठतः ॥ २०
16 8100 18 (ल ९} 14) ~ °) 51 -3खदहिः
1+ 28 {81 त }) 0001-5 88 चापि (1० चव) - °)
॥४। सधर्वानुगनास्तदा -- ८) 51 {६ ८५ 70388) दरुमा ›
53 0८ 09 0; + 6 &3 हदा (गनदा) 5111 4षख
नागाश्च, 1५5 ए 125 नू» नगाद्मव, + 131-5 70५ 0001-4 8
63 समुद्राश्च (० दुमाश्चव }
17 21 छप 12०० (८ ९] 14} 2 एष्प्ण् 1
79 18 -- ०) 23 8 (८२०९)¢ &3} नक्षत्राणः गणाश्चव
-- ४) + तथा ([गचये) -- °) § (०२००४ ©) श्च
स्य()1 "वा )दरेवाना -- °) 7, ग सृजतः, © + खजति
-- 1) 1\1 दिभ्य [भचार ) ‰1 @1 वेगा (1० रूपा)
{18 ८ प्रण) 1प् पणत् 18 -- 2) + 72393 ण
©1 » ५ पिनामह, # महेश्वर (7० पिना) -- ८) 5) ए1-3
ए (०न्मप 0 8 ४) 681 उच ((०प्तु) 6१ 3 +पादर
-- °) ५; [लपतत (० [जघार }) -- †) 3 समवैत
(० [नोनि विष्िनी) वा 4 54 4 70 701-3 6
विषदी, ए» विष्टे (£ विष्ठितौ )
19 8 0० 19० -- ५४} ए 2५ 19 शक्य, 54
© + दाक्रस्तु, 21 द्युकश्च (107 शक्रश्च) 81 चैव; 83 चास
({० तस्य) ४ ण्ण तस्य ४० याति -- ५) &1 द
1-3 सस्तुयन्, ० ५ ७५ स्तुन्वानो , 5 सस्तुवन् (07
सुयानो) &1 ह 7० 71-> ४ "वाष्टन ({ः केतनम्)
20 °) [1 > चिद्राखा, 2९ 723 7५ विया च (०८ 'ध)
-- ४) {२५ चित्रना" , 05 तिवसा' , 11 सिश्रसा (0 मिन्रमा }
-- <) ए प्व सातिव्या (षा त्री ) सष्िता" सर्वा
21 >) प" ए वृता, ०७५ भस, धस्तु (गङ्)
[ 787 |
0 3 14562
९8 3 231 49
1 3 232 22
231
092
}1\ 32
4663
41 4
92
9
22
५ ‰2।. 91 | महाभारत [ मार्गण्टयसनास्याप्रणि
त्र वियागणाः सँ ये फेचित्पिभिः ताः । ! सप्तमं मास्तम्वनन्धं रश्च निल्यमरन्छरिनः ॥ २६
यस्य कर्वन्ति वचन सेन्द्रा द्वाशवमगरखे ॥ २१ स्कन्द उवाच ।
स गृहीत्वा पताका त याल्यग्रे राक्षसो ग्रः । सप्तमं मरुतम्बन्धं पाल प्रम |
व्यापतस्तु इमान यो नित्यं सद्रस्य वै मखा । यदन्यदपि मे फाय देव तद् माचिरम् ॥ २७
पिद्धलो नाम यक्ेनद्रो लो फस्यानन्द्दायकः ॥ २२ स्द्रे उवाच)
एभिः स सहितस्तत्र ययौ देवो यथासुखम् । कायप्वहं न्यया पूत म॑दरव्यः मदैव दि।
अग्रतः पृष्ठतप्रैव न हि तस्य गतिया ॥ २३ दर्यनान्मम भक्तया च प्रेयः परमगाप्स्यमि ॥ २८
रुद्रं सत्वर्ममिर्म्या; पूजयन्तीह दैवतम् । माफ़ण्डेय उवाच ।
िपरमित्येव यं प्राहुरीक्ं रुदर पिनाकिनम् । युक्तया ग्रिममर्जन परिष्यज्य महेश्वरः ।
भवस्तु पिविधाकांरः पूलयम्ति महेश्वम् ॥ २४ । विमार्जिते तनः म्वन्दे वभूपौत्पाचिफं मदत् ।
देवसेनापतिर्त्वेषं देवरोनाभिगवृतः । सहव महाराज दुयान्पर्वानममोदयत् ॥ २९
असुगच्छति देवें ब्रह्मण्यः इृत्तिफायुनः ॥ २५ जज्वाट खं मनुवरं प्रमूट धुपन भ्रम् 1
अधाव्रवीन्महासेनं मदादेयो वृहदचः। | चचा व्यनद्ोर्वी तमोभूतं जगन्प्रमो ॥ 3°
|
~~~ ` ~-----~~ ~~ -----~ = ---~ ~ ~~~ -~ ~~ ~~~ ~~~ ----~ ~~~
!
-- 41९7 21°>, प 1६ । फएत्तिङासुन
1089* स्वेन स्वेनानुयोगेन सर्ये तेऽनुययुष्रम्। | 26 “*) 51 11 उवद 3 १ {त्ण्न) "सन प्ण "देयौ
-- &॥ ग 21.-221 -- °) {1 7 01 04 53 तम्य (0 एः [जोत्रवीदवः; 11 गहरु" 09 शृता गद , व ©) अ +
यम्य) -- 9) [दस्य ({णद्या') ५ च रमुच (गयम्) म्य" (0 गृत्दयय) प्रण साना गृप्यपः {0 >)
22 @1 ० 22 {८{ ?1 21) -°) 21-3 7) 7५ 6 ~ <) = 27* {\1 मगण, ९3 125 माणक, 1५५ मर, &।
83 गृह्ठीष्वा तु (ए) च) (1० स गृष्रस्वा) 51 1\3 पगकायां सर्ग (10 मारन) -- ता (11] 1 2६.27“ - *)
(ण कतु) 2700704 ०05 (णतु) - ४) 5) 71 €+ रक्षप्नित्यम् 51 वद्िम, ५३ अगद्रिन
ए» याल्यभो (10 यादे) ¶५ © ५ }{ यादय राक्षमोग्रन 27 {2८० 21 1} 111९ 7 (ल ९} 26) --)
-- 1९8 ० ११०८० -- <) 7: ग्प्रा्नद्य, 0 भामश्च, = 20८ [1 मरत, 1\+ मारत, 6/ मरन (0 मारम् )
03 आदरत्तश्च्, 0 ग्यावरृतस्; 7 © + त्ीदितस् (०च्यां
षएतस्) 1-3 च (० तु) -- ८) 7५ 211 र्षु ({ग य)
22५ ०) 01 मपए्मिः (0 (प्प) ) 81 3 10704 ¢
छ८४, 84 एन्तु (गम) ए 700 724 6 83 दव, (10
19 78४ » स्क्द् -- १) 2, 70; पिमो (०. प्रभो)
28 51) 3 +73 ४ सरन्परः 1+3 70: 37 {मदा
देय धरा 6) देव ([०ण्द्रः) ~ *) 3, सेच - »)
51 1\ 7» 3 पज सप्र्टस्य-, 7 सम्राट, 6 सद्वि्टम्य, -- ^)
------~-----~----------- ~~~ --~- ~
नघ्र) - °) 5; 11 3 73 याति देवो; 7207, ८83 गप्र ७1 + मद्धक्त्या ({०् सक्या च) ~ ५८६ 25 1८105 त
यानि (1० ययौ देयो) त} (्गेगुणोणा
24 °) 0 + नित्य (नरद) 51 1; 72८ 70)-3 रुद्र 29 ^€ 2५५, इ (८१८त]९ &3} 17८
म्च( 21 सत )कमभिर्विमा -- ८) 71 सनातन (10 [दह 1035 स्फन्द यष्टोमया प्रीतो उयरन्कमिर मेतमा ।
दंचतम्) - ^) ए\ 23 3च्रिय (गः श्विवम्) 71 भस््विति ~ <) }\1 सद्वा {107 रतं } --*) }\3 1; $¢ यभूयोन्पा" ,
(0 दल्यव ) -- ५) ए1 81 सप्र रुद्र, ५63 +स्द यव; पप ¶9 यहु खोग्पा' ({० चभूदीप्ा ) -- ^) 5\ ऽ + €
अध्धिरूप (0 ईदास्वर) 72 एणा 73 + ८63 पितामह 721 › 5 देवान्तदरान्+ 1 3 देवा मद्रा, 7, स्यन्दिन् 6}
(0 पिना) -- {६6 24०५, 8 ({ ०४८७६ &3) 98 प्ण ), 0» सद्रान्दे यान् 511 ऽ समोष् , ए, विमोहः
1084५ एत्र सदे सुरगणास्तदा चै प्रीतमानसाः । 703 प्यमोह" (10 प्रमोहः) ।
25 °) 5 यैव, 7» 6, स्वेव (ग स्वैव) -- ४) 2, 50 °) 9 ५ ४ समूद ({०प्र) ~ °) 7, षान;
रक्षित (1० आदृत } -- ¢) 09 धृ प्राद्णा" (१५ चद्यण्य } 69 चिन" (1 म्यन') - <) 87०20, ९63 जवम
{ 788 |
अआब्भिग्मम् |
ततस्तदारणं दृष ध्रुमितः शंकरस्तदा ।
त चैव महाभागा देवाश्च ममहरषयः ॥ ३१
ततस्तेषु प्रमूढेषु पवैताम्बुदम॑निभम् ।
नानाप्रहरणं घोरमदश्यत महदद्वरम् ॥ ३२
तदि पोरमरषस्येयं गर्जच विव्रिधा गिरः ।
अभ्यद्रवद्रणे देवान्भगवन्तं च करम् । ३३
तर्विच्टन्यनीकेषु पाणजाटान्यनेकरः ।
पता ततघ्न्यशच प्रासाश्च परिषा गदाः ॥ ३४
निपतद्धिय तर्घोर देवानीक महायुधः ।
क्षणेन व्यदरवत्मवं विश्रु चाप्यदृश्यत ॥ ३५
निकृत्तयोधनागाश्ं कृत्तायुधमहारथम् ।
दानवरर्दितं सैन्यं देवाना विघुखं बभौ ॥ ३६
(107 प्रभो)
31 °) 7८ न, 0 च ([0नद्) 79 स्कद्रानन (10
नद्धाय) -- <) © + ४ चापि, & चाथ (10 यत्र)
0 69 "माग ({० "मागा ) - 4) 51) चैव ({०प्चम)
8 (८८०६ 63) देवाश्चपिगग सह
52 <) तण © 3 + रीद्रम् (1० घोरम्) -- °) 7
ग्र" (10 म")
33 °) 18/00 0, ०८व्र (गदि) 51 घोरवर
मग्र ( {० "ममय्येय }) -- °} 81 जगर्ज, 4 ©! + + गज
(10 ग्य) - ०) 0 पर (ग्रे) - “) 03 महेश्वर
{({नचश्न")
34 °) =44* एवते, 9४ नद् ( {07 त्र्) 79 [भनि
फाति -- °) 61 + दनघ्धीश्च -- ५) 283 2४ पारा" (ण
प्रासा) + ए+ 70670; 3 ध्य, 7072 + ०63 [जानि
({० च) 51 ५4 तथा (1० गदरा)
55 ८) §1 ह 7013 $ चिनदद्धि-, 21 निपतति (0
निपनद्धि-) &1 महा, हज 2 सदा, 3 7८ 71 3 + तया,
ह+ तद्रा, 81 म्मरनगू, 5५ तनो; 8 (०४८०६ &3) तुर्
(10 च तर्) -- ४) 51 महा", ए देव्या", ए> मष्टा" (1०
देवा) 3 नथा, 81 महाग्रघे, 2४ तयादयुधे" -- °) ए
भीन &' एज नदर, ५ ¶ [ज)म्यद्वद्, 73 य्यरघमन् (10
प्यद्रयतं) ~ £) 83 गृण @ 3 + प्तरि ({गः[मरि)
गूथ चैव द्टयने
36 5 ०७ 36-38 -- °) वरम ©) निर्ययौ, ध
निग्रत्त, ©4 विक्त (10 निङृत्त ) 7० ग “नागाश्च; & +
नाग च (0 नागाश्च) -- +) ¶1 6) छतवर्मायुध महत्
[ 789
आरण्यकपवं
[9 221 49
असुरर्वध्यमानं तत्यावकैखि काननम् ।
अपतद्ग्धभूयिषटं महाटुमवनं यथा ॥ ३७
ते परिभिन्नरिरोदेदाः प्रच्यवन्ते दिवौकमः }
न नाथमध्यगच्छन्त वध्यमाना महारणे ॥ ३८
अथ तदविट्धुतं मेन्यं दष्टा देवः पुरदरः ।
आश्वासयञरुवाचेदं बलवदानवार्दितम् ।॥ ३९
भयं त्यजत भद्रं वः राः शस्नाणि मृह्तत ।
कुरुष्व परिक्रमे बुद्धि मा वः काचिव्यथा भवेत् ॥ ४०
जयततनान्मुदु्तान्दानवान्धोरदर्मनान् ।
अभिद्रवत भद्रं बो मया सह महासुरान् ।॥ ४१
गरक्रेस्य वचनं श्रुता समाश्वस्ता दिवौकसः ।
टानवान््रत्ययुध्यन्त श्र कृत्वा व्यपाश्रयम् । ४२
-- ^) ए। अर्वित्त (1०८ अर्दित)
वभौ) 2, देवाना च चभौ रणे
37 7607 5¶ (८ १1 86} - °) टा 3 ब्राध्य",
2५ भक्ष्यमाण , 73 विष्य", 3 (९०९४ ए: ७5) धक्ष्यमाण (०२
चध्य) 7; 8 8 (0०८ 63) तु (णःतत्) -- °) ण्
©) 2 + जभ" (107 भप्त")
38 ४ ० 88 (५ ४} 36) - °) ए तेन भिन्न,
1२3 तेस्िभिध्र' $ ए, 7201-5 ते भिस्नास्धि, ८ ते चिन्नान्थि"
(१०८ ते विधिद्) -- ४) 5; [3 प्रच्यवति; ए 3 +
7013 पृ प्राद्रवत, ८13 70 प्रद्रवतो, ८4 7४ ०68
ग्रय्ययतो - °) ए ए 70 208 + ५ © अपिगच्छति, ¶"
61 3 + 2; घभ्यगच्छत -- ५) 1४9 "वटः (1० "रणे)
39 2) 73 जनयद्, 728 अमङ्कदू , 71 681 जयत ((ण
नथनदु) 8 (कमश 83) पण सैन्य ५४0 च्छ्रा 2
{ष्णु च (पदेव ) ~ ०) 513 70५ 70 714 663 वकल
भिद, 8+ 7४ 3272 © वर तदू (10 बरवरदू )
40 ४) 51 ह 71 दारान्, 9५ सुरा „71 61 न्धिरा' (0
श्रूरा) 1 विश्चत ({0 गुन) -- °) 126 0 40"
517 माच, एत्नत्र (न्प्माव) 51 ए५-+ 79
73 ( #<{० च्ण्यः ) व्यास्तु व , 23 ञ्य कुर ({0र भ्य्रथा
भवेत्)
41 °) 2५71-3 5 [एतान् ({० [एनान्) 16 ०
{7०० सुदुरत्तान् प? ४० मया सह॒ 8 (००० 68) दुराधपोनरू
(10 सुटईत्तान्)
42 256{०€ 42, ए 61 3 ५ 108 माकडेय -- °) 72८
“विध्यत (0 "युध्यन्त ) + प्रलयुभ्यत देवा वै
-- °) ¶ &1 ययौ (०
3 221 48]
ततस्ते त्रिदणाः सर्वे मरुतश्च महावा
प्रतयु्युर्मदावेगाः साध्या वसुभिः सह ॥ ४३
तैर्विचुष्टान्यनीकेषु करदः शाण संयुगे ।
जग दैत्यरायेषु पिबन्ति सासृगुखणम् ॥ ४४
तेपां देहाचिमिभिद्य जरास्ते निचरिनास्तदा ।
निष्पतन्तो “अच्यन्त नगेस्प इय पन्नगाः ।। ४५
तानि द््रीराणि निर्भिचानि स मायके; ।
अपतन्भूतसे ग्ज॑श्छिनाभ्राणीव सरवैणः ॥ ४६
ततस्तदान मत्यं स्वद्वगणेयुधि ।
त्रासितं विविधर्वाणिः कृतं चैव पराञ्ुखम् ॥ ४७
अथोत्ुष्टं तदा हैः सव वरेरुदायुधेः ।
43 25 ० 48 -- °) 71 61 ने ततस् ( ४, ६५०08 )
प @ 4 तु, पा तान, ४१ तव् ([णप्ते) -- ४) 02 रथाः
(०८ "वला }) - ^) 23.720 7, ०63 "भागा , 7५ येना
(01 वेगा }
44 °) == 24 §1 [जोनिकानि (ग [जनीकेषु) -- ४)
कुद्धा द्राच्रेग स" - ८) ए\-3 74 € &उ गजा" (0?
शारा") §1 7 ए1 7५01-9 ८ "कायेभ्य" (० कयेपु) ८
ददयाश्च नागक्रायेभ्यः, ए; @ > 4 ‰{ तदा ठतेयकायेषु, ग
दतेयगजकायेपु -- ५) 51 ए1 (इध एणा २519 वस) 3
सरवति (707 पियन्ति) 2 70 2४ ० 83 स्थिर वहु (0
स्मासगुल्वणम्) ५ पिवतम्ग्द्गु
45 ०) 73 देादु, 5-+ 202 7४ 6 © देष्ट (407
देष्टाचू) © तु (वि) -- ४) 2५ चिव्रियु (०
निकिता) -- ^) 81 3 70 6 १५ @ तिप ({01
निष्प) ¶्0 वष्णात् एाधन्यञ) 5 एण 2 ए 3 4 द्र", 22
70 7५६ 7 @ का [उभ्यः , 725 62 + ज्वर", @1 तथः
[अप्य (0 अट ) ए8 + 7८ 73 निष्य{ एड निप )तत
प्रद -- ८) 51 नागेम्य, 72 न्गेद् (० नमेस्य }
46 °) 83 विभिन्नानि (1० निभि) 5 एः विनिभि
चनानि सायक्रैः -- °) 9 21 + 7०५71 ८8 ( ९८९0६ ©3)
न्यप" (10? जप") -- ८) 1 भिना" (0 चछा) 51 1
10 सर्वत" (0 शश)
47 °) तु (10मनद्) -- ४) 76 सुति (दः युधि)
48 °) 75 83 वथा, &४ तच (गः जथ) छा [आष्ट ,
69 ५ धः [उटर्ट (1० [उ)च्छरष्ट) 81 तथा (गः तदा)
58 क्रुष्ट › 7० 3 कष्टः, ए 61 2 «देय (न दृष्ट) ऽ!
जथो्कुटनमा दष्टा -- ०) गण @ ५ + ष सवर् (सत्र
महामारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि
| संहताति च तृयाणि तदा सवाण्यनेकद्यः ॥ ४८
एवमन्योन्य्युक्तं युदधमासीत्सुदरारुणम् ।
ठेवानां दानवानां च मांसशोणितकरदेमम् ॥ ४९
अनयो देवरोकरसख यहसेव व्यदश्यत ।
तथा हि दानवा घोरा विनिघ्नन्ति दिषारमः । ५०
ततस्तूर्यप्रणादाख मेरीणा च पदाखनाः ।
वभूवुदानवेनद्राणा मिहनादाय दारुणाः 1 ५१
अध् दैत्यव्रलाद्धोरान्निष्पपात महाव्ररः ।
दानवो महिषो नाम प्रगृह्य विपुर गिरिम् ।॥ ५२
ते तं घनैखिदित्यं चष्ट संपरिवारितम् ।
ससुद्यतगिरिं राजन्व्यद्रवन्त दिवौकयः ॥ ५३
देव्) ह 7/3 ५ सुदा युतै (० उदायुधैः) 5" सवै
ठेवा सुदा युताः, 8४ सर्वदेवगर्ध्युधि -- ^) 51 ए 2 °
सद्धितानि, 81 मग्ध" , 704 सहस्राणि (10 हतानि) $) ह.
८ 7 २ ० मवा" (10 वर्या) -- “) 2५ 6५ [जशेपत
(ण [अपनेच्दा ) 517 0८71-3 $ तदा (51 ए 3 चसस्)
तूर्या(75 मर्व }ण्यवादयवन › 81-8 1) 7५ € @&‡ प्रावाद्यत
यनेका
49 ^) §1 ह+ ८४ ५ एए1 ०3 79 ५ 5 ©3 "ससक्त;
8५ 3 "सक्त तद् (10 `मयु्त) -- °} ह) "कर्दमी (ऽष
17 ९5 2० १९), 01 कर्दमैः, ५ "दूपरित
50 ०) §1 सर्यद्य, 3 8 7614 अनयोर्, ह+
अजयो, 71 ज्ञेयो , © जन्मयो (707 जनयो) - °} 8 7
7५ ® &3 [गम्य (1० ष्यट* ) -- 71 00 50 -- <}
ह+ 72 3 तयैव, ४ तदापि, &1 तदा हि; र तोय ({07
नथा हि) 5 दानवान्वोरान् -- ०) 701 23 ¶५1 3 4
1 वि(69. + 21 व्य )निश्चखिदिचीकरुमः
51 2 ० (षा ) 51-58 -- °) 72८ तत्र, 7
तया (० ततस्) -- ०) ए कीरामा (०८ भेरीणां) ए
"म्बन (07 (स्वनाः) -- °) 63 4 "नादश्च दार्ग
52 7» ०० 52 (न +. 51) -- >) ए 4 निपपात
53 पृ० 58 (न >}. 51) -- ९) 2, खत, छ०्त
ते (४९ छण5 ), 7४ तसो 51 गै" (० घनैः) -- 2 )}
11 + "चकित (णः 'वारितम्) -- °) 5 सुद्ध", ए५समु-
द्यम्य गिरीन्» 7" 7 तसुद्यतनिररिं -- ५) ए" 7८ प्राद्रवत
7162 3 4 विद्धवति 8: ५» दिषो दण (1५ दिचौ")
54 °) ४ वदाः (० जधा) -- प्ल ६4०४, §
(€४८९६ @इ } 18
{ 790 ]
। ` कुया शिरिीम् ।
3 14609
9 231 9९
^ 0 ह (०८ ऽपि)
क इ. प 7, ९
प्
8 ‰21 65 |
मोच शक्ति राजेन्द्र महासेनो महावर; ॥ ६५
सा पक्तास्यहनच्छक्तिमहिपस्य रिरो महत् ।
पपात भिन्ने शिरसि महिपस्त्यक्तजीवितः ॥ ६8
शि्कषिप्ता त॒ सा सक्तिरदतया शत्रून्सहस्रशः ।
स्फन्दहस्तमनुप्रप्ता ददयते देवदानवैः । ६७
प्रायः शररैविनिहता महासेनेन धीमता ।
ओषा दैत्यगणा घोरा भीतास्ता दुरासदैः ।
स्यन्दख पार्पदेईत्वा भक्षिताः शतसंघशः ॥ ६८
दानवान्भक्षयन्तस्ते प्रपिवन्त शोणितम् ।
क्षणानिर्दान्वं सर्वमकापुरभृशदपिताः ।॥ ६९
तमांसीव यथ। श्यो दृक्षानमिषेनान्डम ।
65 °) {+ चाभिरता; ¶1 चान्वित्तं (0 चापि तां)
-- ४) {881 3 4 70707, 603 चिदारर्णी) 1५ 73 8
71 61 चिदारण
66 °) 7३ [भ]मिहनत्, ए 01 5 व्यहरत्, ए [नाम्य
प्रवत् 84 चाभिष्ठनत्; ० 1४-4 ० ७ [अ]म्यहरवत्, ¶५
द्यष्टनत्, © छ्यटिनत् } 8, दछ्यभिनत्) \» लदरत् (1०१ {म्य
हनत्) 8) + 70 7४ 4 6 6 तस्य (101 शक्तिर्) -- ४)
2० [अ]हरत् (10 मत्) - °} 04 6 & भिन्न (1{ण भिन्ने)
-- {461 66, 7९ ए 7 (€४<न]४ 701-8) ७8 15
1088 पतता शिरसा तेन द्वार पोददयोजनम् ।
पर्वतासेन पिष्टित तदगम्य ततोऽमवत् ।
उत्तरा ऊुरवस्तेन गष्टन्यद्य यथासुखम् ।
{ (1८ 1) 5५ पपात ((० प्रतता) 28 तदश" ({०६ षोडश }
~ (7, 9) 39 पतता तेन ({0" पव॑ताभेन ) 0 महत् ({0ः
ऽमवत् ) -- (1, 8) 75 [दति (0 [आ]च) ]
67 °) 61 क्षिप्ता तेन ( {णय क्षिघ्राक्षिघ्ठा) 7८ च ((णप्तु)
68 °) 5173 58 2817079 8 ५ शयरर् (10 क्षरेर्) 51
{९ 81 9५ 78 "हतर (0 हता) & ( 6९५७४ &8) प्रायो
तेपु सरेषु -- ५८८५८ 66०, 8 (७३०७])६ &8) 198
1089* दानवेषु महाराज तस्िन्येवासुरे युधि ।
~ ^) 51 1 3१1 2 + पपं तेपा (घः येन्ये)((० श्रोपा)
~ ^) 71 ©1 जितास् (10 भतार) € ८ सत्र (०
भ्रस्ता) 51 (13 71-3 6 "सदा" (०7 "सदै ) - °),
137 (0र्ण्6 703 8) एष 85 स्कदपारिपदैर् 8 (6६००७
७3} घोरैर् (0१ हत्वा) -- ।) 21-8 71 74 6 (8 चख स्ट सदा"
{107 शनत)
69 (ध छण 69°-प1° -- ४) 21 गृ पियतश्चैव; 1
महाभारते
[ मार्कण्डेयसमास्यापर्व
तथा स्यन्दौऽजयन्छन्रन्स्वेन वीर्येण कीर्विमान् || ७०
तंपूल्यमानस्िदञैरभिवा् महेश्वरम् ।
यमे कृत्तिकाधूत्रः प्रकीर्णादुखिवां मान् ॥ ७१
नएटशवु्॑दा स्कन्दः प्रयातथ मटेश्वर् ।
अथाव्रवीन्महासेनं परिष्यज्य पुरद्रः ॥ ७२
ब्रह्मदत्तवरः स्कन्द त्वयायं मदिपो दतः ।
देवास्तरृणमया यस्य वभूवुजेयता वर ।
सोऽयं त्रया महाबाहो शभिते देवकण्टकः । ७३
श्रते महिपत्ुस्यानां दानानां तया रणे ।
निहतं देवशत्रूणां वर्यं पूर्वतापिताः ॥ ७४
तावकैर्मधिताश्वान्ये दानवाः जतर्सघश्ष; ।
पिदतश्चापि, 03 ४ प्रपिवति स्म {ण प्रपियन्तश्च) -- <) ?+
09 3 सैन्यम् (107 सवम्) ४2 रदानिवान्सर्वान् -- ५) ए
8 7० "दु खिता (107 "हर्षिता )
70 ७1० 70 (ग »1 69} -- ४) एः गणान्; 7
घन ( {9 घनान्) &' क्षसघन्द्ुतादानः -- °) 7 मन्य
(0 शागरनू) -- ५) 81 तेन (†णप्म्बेन) © सैन्भेन (1०
वीर्येण) ० वीर्यवान, 7 ©‡ 4 शक्तिमान् (1० कीर्तिः)
24 स्वेनानीकेन वीयेवान्
71 100 ¶1° (५ ९1 689) - °) 8 (णष्व्लः+ 63)
अभिपूज्य (०५८ "वाद्य ) पप &\ च एकर (1०८ महे") -- §1
1 00 (एप्प ) 71०72"
72 &1 1 3० 72०० (ल ६1 71) -- ४ ) 33 722
71 4 6८ञ्तु (ध्न्च) 8134 $ ¶1 80 “र (1०
"शवरम्) -- ८) ए1 2)-3 ० + ९ 83 तदा (01 जथा)
-- 4) 2५ "पूज्य {{07 "व्वज्य)
73 ०} 3 + 88717961 3 + "वर (101 "वर')
~-- ^© 78००, 8 ( 66076 &8) 185
1090* भजच्यो युधि देवानां दानव सुमक्टावल- 1
-- °) 59-+ 7८ 7« 583 "समा (10 "मया ) ~ °) ५
चिभीयुर् (० चभू चुर्) 3 ४ 23 + 1० 03 नू चर" {107
चर) -- /) 51 + समिदौ (1० कामिततो )
74 ०) ५ ए ह महा (गः स्वया) -- 4) पुम ©1
"कपिता ({0" "तापिता )
75 °) 7० चान्यैर (1०८ वान्ये) -- 4. 76०9, 8
(७०९ 8) 108
1091* भवतोऽलुचैर्वीर गणे" परमभीपमे 1
-- °) ?1 ज ¶' 61 3 1 जजस्य" (0 धेयः}
[ 792
्रौपटीनत्वभामासवादप्व |
अत्यस्त रणेऽरीणाघ्रुमापतिरि प्रथः ॥ ७५ |
एवते प्रथमं देव ख्यातं कमं भविप्यति ।
तरिषु टेोकरेषु कीरति तवा्चव्या भविप्यति ।
ब्रग्गाथ भविष्यन्ति सुरास्तव सुरात्मन ॥ ७१
महातेनेत्ये्रधर्वा निषचः मह देवते |
असुचातो भगवता त्रयम्वकेन चचीयतिः ॥ ७७ ।
आरण्यक्रपवं
{3 222 1
गतो भद्रवटं छो निदृत्ताथ दिवौक्रमः ।
उक्ताथ देवा देण स्कन्दं पश्यत मामिव ॥ ७८
म हत्वा दानवगणान्पूल्यमानो महपिभिः ।
एकाह्ववाजयन्सरव त्रलोक्यं वद्िनन्दनः ॥ ७९
स्कन्दस्य य इटं जन्म परते सुसमाहितः ।
स पृष्टमिह संप्राप्य छन्दसराटोक्यताभरियाद् ॥ ८०
इति श्रीमदाभारते आरण्यक्पर्वणि पएकर्चिदादययिक्रदिश्ततमो ऽध्याय ॥ २२१ ॥ समास मकण्डेयसमासयापर्व ॥
९५९
वैरांपायन उवाच । |
उपासीनेषु विप्रषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
76 ९) § 1 3 ए' प्रम ({० त्रयम) 795 (€रन्क६ ,
69) च्म (गदेव) -- ४) ¶५ भ टेव गान (107 ग्ब्यात्त |
क्म) 7 @ 9 4 देव ख्यां गमिष्यति -- 72० |
(षृ. ) 76८, 8, ०० 76 -- ^) 8; 3 10 7, ८७ |
मभु (1० सुगर) ^ सुराश्च नय सत्तम
77 +} 162 तेन ग्वेवम्, 8: 4 7 (€रव्थृ६ 71 -3 ४)
सनमवम् (10 "यनेनयेवम्) © एवमुक्ता मद्रायेन, ७५ |
मुगःमज स्वेवसुक्वा -- ४} 2‹ सदव (
28 ^} 5 छ्य {६ ८ © 4 रते, 4 तनो (10
गना) 2४ 71 द्वट, वष्र भद्रवटदु 7० +रे (णः
म्दो) -- २) हः विनिदरचचा (1० नितरृत्ताश्च) -- <) ©
च्छ्व
79 ४) ० मदाच (10 मह्प्रिनि") - <) 7८ 7,
व णकृष्टेन (0 एद्ाद्वव ) © [समयच् (10 [न] तयत् )
80 ^) एड यदम, यो जनो (न्य इद)
६815489 ©: विप्रः (1० जन्म) - °) 51 ह+ पटर
पने) षा ज 48763 पटेयन्म समाहिन -- ५
20", ©» + 105 11९5 61-82 0 ०१ 2 {25526 प्प
7४.४7 1 [20 22) -- ५) 5 ह 7003701 3 ४ वृष @ा 8
आ "मामुयाव (1०7 "वामियान)
एगकणय छप 1 ए -- 12077707 51 7 & +
मारण्य -- 8५77107 © ४2 मादेयमम({ + "मा)
श्या (नातस्त फ जामिर 19 ९12, पालाः 25 ममाद्ठ ४०
0०९8), 64 "समाय्या ( {गाज ४5 समाप्त) 51 द
{८० } 8 ८ 71-3 ५ (भा ० कप एताः पणर)
100
द्रौपदी मत्यभामा च विवरि्ाते वदा सममू ।
जाहस्यमाने सुप्रीते सुखं तत्र निपीदतुः ॥ १
प्प००7 तण आगिरम (71 आगिरमोपा-यान), {० 1६ &1
ह {हग ) 81 701 3 ४0 ममाप् - 4का४ 7072
8५ ८ 77 24 ८ 85 स्कटो पत्ति , 84 ४" कुमागोःपत्ति , 61
स्कद चरितममाप्षि' , ४ देवासुग्बुद्ध -- 44॥/ 7० (प,
05 07 000} 77 (700 फषाह् }) 290 (70 229)
7 224, व 1 129, 64 ५ ४ (3 णय 77) 224
(21 जण 226) - &1774 79 70 113, 71 8
2 4८67 ६१४१९ 221, एः 8 75 10 708-5 105 &
7255486 द्ष्टछ आप 4 7 {नि 22), ० काला 1०९
61-62 श्ट 105 10 @& 4 ९८6८ 1105 802 07 पह श्त
222
1 <} 5) ह 1 -3 नान्विघ्रान, 7५ 61 सर्वेषु (णः चित्रेषु)
-- ४) 7१९ + धिच मारत (0 सहा) ~ ९) 1 2
चिवैनाते 5 82-+ 01 122 ++ § (९५५६ &3) तद्रा{ 82
ग्मा)श्रम (० नद्या समम्) -- 4 1, 8 (कण्टा
33) 175
10925 धरवरिश्य चाश्रम पुण्यसुभे ते परमच्िगरौ 1
-- “) §1 1 2 51 0८ श्हस्यमाने , ए सष्टपयुकते, 77 61
९1 हसमानेथ , व © ते भासमाने , © + भासमाने तु -- ^)
5 2 481 8 2८ 01 ८ (रध०९ व्ण ) निपेदतु", 8
(च्यव) वृषं ©) न्यपीदता
‰ ०) 1 @ तेन्योन्य त्र, ९५ ्षन्योन्यस्य (० ते),
तेन्योन्य च, 712 त सन्मोन्य -- ^) 8 3 2८7४ (वण
798 |
€. 3 14640
8 3 233 2
¢ 3 234 2
8 29 9] माभाति [ ्रौपरीमत्यभामासंयादरपरय
चिरस्य दृटा राजेन्दर तेऽन्योन्यस्य प्निर्यवदे ।
0४1 येन कृष्णे भवेन्नित्यं मम दरप्णो वश्रानुगः ॥ ७
॥{ 9 234 3 ~+
फथयामासततुधित्राः कथाः ुरुयदुक्िताम् ॥ २
अथावरवीत्सत्यभामा कृष्णस्य महिषी प्रिया
सा्राजिती याक्तसेनीं रहसीदं सुमध्यमा ॥ ३
केन द्रौपदि वृत्तेन पाण्डवानुपति्ठसि ।
लोकपालोपमान्वीरान्युनः परमममतान् ।
कथं च वरशगस्तुम्यं न इष्यन्ति च ते शुम ॥ ४
तव वश्या हि सततं पाण्डवाः प्रियद्ग ।
शुखपरे्ाध ते सवे तवमेतद्रवीरि मे ॥ ५
व्रतचर्या तपो वापि स्रानमन्त्रौपधानि वा ।
विद्यावीयं मूलवीयं जपदोमस्तथागदाः ॥ 8
मम "आचक्ष्व पाश्चालि यदस्य भगवेदनम् ।
©8 चित्रा कथा; 0; कथाश्चिना 03 प्ण) ) 149 1 कुरय
दुरिता (1 "ता), 7५ `कुरोदह, ए५ यदुधिता ; ॐ 70
709 2५ 6 पञ "यदृत्थिता (ए १707, ० ता); 73
"यदृ 7» "यदु ) क्षिता", 75 "यदुत्िति, ¶। "धृचित्ता ; ¶
© 4 "यदृ चिताः, 61 क्ुर्यद् विनाः » 88 कुरयमारिता (61९) ,
{नह 18 17 51 दव फा कणु
५ ९) 51 सा श्राजवी, 7५ > 3 प्रीयमाणा {10 साग्र
जिती) 51 यक्ततेनीं -- ५) 01 सुमध्यमे, © सुमध्यमा
4 2501070 4, 71 105 सत्यभामा उ' -- °} 51 1 3
7५ उपतिषएे; 7 1 7+ ° ©3 अधितिषटनि - ५) 51 1
यूनान्› 8 700 10 पुनः; 1 धरान् ¶1 81 उर्म्या, १५७ +
नून (19 यून ) 11 "समितान्+ ए1 "सहितान्, 7४ 37
(०५6०४ 71-3 6) ७5 "सवान् -- °) १" खव गता" (107
च वदागा) -- ^) 8 (णम्व्कः 89) च कुप्यन्ति ()
पप्पु) ) §1 ट 9 शुचिस्मिते (10 चते श्रुभे)
5 ०) 8 (०१८०४ 68) सुखश्च (1०८ सतत) -- 4६07
6०2, #116 870 }{88 108
1098 न चान्योन्यमसूयन्ते फथ चा ते सुमध्यमे ।
-- °) 73 81 हि (0 च) 2: सतत (0 ते सर्वे) --4)
10 701 6 तस्वमे भूष तत्वस' (7५ सद्रच )
6 ४) §51 71 -+ 706 00871 8 ९ @1 ५13 सन 4
८५ 71-8 5 6५ सन्चीपधानि च, 7४ 61 $ "धानिच -- ^)
511 9 रूप (णः मूध") -- °) 6) 714 73 जपे
होमस्, 18 7 9 ४ 7 जपहोमास् 51 तदागद } एए 9
23 5 तथागद ; 18 तथागद } 1१ 61 तथागत, ¶५ 88 + तथा
गमा 2581-5 29 7४ 6 जपहोमागदा( 12 "मा)स्तथा
~ ._----~--~---~--~--~~-~~-----~-----------~--------~-- -----------~----- -~- ---- ~
एवमुक्ता सत्यभामा पराम यथ्म्थिनी ।
पतिव्रता महाभागा द्रौपदी प्रदयुपाच नाम् ॥ ८
अमत्घ्ीणा समाचार सत्ये मामयुप्रच्छसि ।
असदाचरिते मागं कथं स्यादनुकीर्तनम् ॥ ९
अनुप्रश्चः स॑स॒यो या मैतम्युपपद्यते ।
तथा ुपेता बुदा नवं एप्णम्य महिषी प्रिया ॥ १०
यदव भर्ता जानीयान्मन््रमृलपगं स्यम् ।
उषित तंदयाम्याः सपष्टिदमगतादिपे ॥ ११
उद्विप्रस्य एतः श्राननिग्दान्तस्य छतः युपर |
न जाहु यदयागो मन सिया: सान्मन््रकारणात् ।। १२
यमितरप्रहितांधापि गदान्परमदारुणान् ।
7 ०) §11\13 ममायष््ययः {9 4 {1-3 41¶८11 ५ ममो
प्थायचक्षष, 7 77 74.* 683 ममाच्छ ¦ 6 गन्मगा'; © 4
मम चा (गमम +नाघष्व) - *) 9 (८५८) ८3)
रदस्य (०५ यदस्य} 1\* 7 1) (८८ 11) ६} ८3 भग
देयता 461 3 + भ "येसन, दष १6171 16 -- न) 1५3 ।
7० 7013 + 8 (९५८५),६ 69) (तपण एष कप कृल्नो
8 °) 13 चिर्रान मनभ्विनी
9 8०070 9, 7 79 धच द्रौपदी उ" (7/न दरौपदी)
-- 52) ग्र शसि ((७ जमा }) ~ ^) 70८ "वमन; 6) "मीः
तितत (णः कीर्तनम्)
10 °) > अनुप्रश्नः 5 सशसिना, ५॥ "मिन , 1५3 "चित
(णप्न्योया) -- ग) 7५62 ' पा परैप ({ग्नितत्) ऽ
1 2 मदे यन्मानुष्च्छरमि ~ ^) 3 16 यथा, 83 4
फथ (णः तथा) 19 [स)म्युपेता; 2" [सोप्युपेता, 70
प्युपेता 11 © 2 समुपेतानि (त "ना दि) णुद्धगघ्य
11 ०) 511५1 969 १यदा जनां पिमा तीयान् -- ^)
51 1 (र्वणि९ व्व ) 3 उटेजिना) [+ (णद "८८ #
४९ 77 {0२१} १9 उदेतत
12 °} एग नियः; 3 + "या (० "या-)
707 सत्कमैणा+ 1५ 5 69 "कर्मणि
13 51 नण (? एष ) 18० - =) 03 843} 8
4 जमिच्रमरहिता- (7; "ताव् ), 6" क मच्रप्रहितान् -- »)
2» गदा्परमदारणाव्। 7 61 9 + 4 गदासन्र (१ ९1 गदा
श्वापि; 7५ वाधास्तत्र; 2, गदा स्युश्च) सुदारुणाः -- <) +
23 2० 7५-° मूलम्रचरिषठि ए, "वादेन हि; ¶र। ७१ "प्रपातेन
१०९७) ५५ "प्रचादेन, 89 "भवार --«) ए) 6: प्रापयति
7 ९
[ 794 1
्रौपरीनत्यमामासंवादपर्व |
मूलपवादििं विषं प्रयच्छन्ति चिघासवः ॥ १२३
भिहयया यानि परूपस्चा वाप्युपसेवने
ततर चुर्णानि दत्तानि इन्युः धिप्रमर्य्यम् ॥ १४
ललोदरममागुक्ताः धित्रिणः परिताम्तथा ।
अपुमांसः कृताः स्रीमिजेडान्धवरधिगस्तथा ।॥ १५
पापानुगाम्तु पपाम्ताः पतीयुपदयजन्त्युत ।
न जातु विप्रियं भतैः च्रिया जायं फथंचन ॥ १६
परताम्यदं तु यां वृत्ति पाण्डवेषु मदात्मतु ।
तां मर्व शृणु मे मत्यां मत्यभामे यत्नभ्विनि ॥ १७
अकारं विहायाहं कामक्रोधौ च सर्वदा ।
({0ः प्रय}
14 ^} 71 61 [आनानि (प्यानि) -- 2) 2,
(नपि च (ण [नघ्युप ) - ८) 51 यय, 70 ७५ भ नानि
4४ तवद्य, 6\ न्यु (र तत्रो 5! मलानि (० चूर्णानि)
6" चाहन्यु (0 दनान) - ५) 71 61 सित्र हन्युर् (#\
{227} 06 जनन्य © + सिप्रसमयन सष्राय
15 ^) 51 ह फो", 73 3 एव (7 ९5 1 {0२६} (णो
ब्रधो , + मदो (ण जन्य") ह युन (0 यन्त)
- °) ६1 3 ८202618 + चितरिग (श्चि)
15 °) 51 ह) 3 'नुयारा + ए+ 22 ४ (12ष्ट व्ण )
नुघ्रानाः, 2५ “तुदा , 23 (1 ८07८ 6८ 7 ) "नुराया ,
प्रज 69 "तुप्या , भः "नुत्ता, भ "नुयस्ता (10र "नुगाम्तु)
51 ६1 > पापिष्ठा, 7८ पापन्या- ह याधामुधान्नाः पाला
(5८) 716 / प्रापरानु्रामिन {¶" "सिना, 6५ "सना )
पायाः -- °) 7 पर्यू (197 परनीनुपर*) ८ "चरति {0
वरनि) 7161 +ना, छव (जः [डोन) -- ४) &1
72०0-3 ८ यणु) भनु 20 त्तर्य एकत ((0न्मतु)
{५ 4 013 ६ (पत्रय )
17 &1 ००0 17-18 - °) 1 चर्नम्म्यष्ट, 2:
कर्नाम्म्यद ६0; वन, छ प्रीति (त वृत्ति) षतु
वव याव्रूचचि -- ^) 51 1 9 7८ ना मद्या, 03 सर्वा न।
(ए पव }) 511 2 सय, 74 सन्य, शा वृति (1
मन्या) फर्स श्णुद्िमे मन्या
18 © ० 18(ल र प्र) -- °) ५ [जघ (०
(बटर) -- 9) 6 + च्म पने (० समश्नोधी) § षह
2071-3 6 सव्रन (1०८८) ~ <} 2४ + 6 सादरा (0
सराग) पारपिवराने (णः पाण्डयाच ) -- °) 0४ प्रयद्यो"
(07 प्रयतो}
19 °) 161 जर्मार् (त धणय) 9 8 70 0» ५2
आरण्यकरप्व
{ २, #22 28
सदागन्पाण्डवाच्नित्यं प्रयतोपचराम्यहम् ॥ १८
प्रणयं प्रतिगृह्य निधायात्मानमात्मनि )
शुशरुपनिरमी माना पतीनां चित्तरिणी 1 १९
दु्व्याहताच्छ्ुमाना दुःस्थिनाहरवेधितात् 1
दृगिनाटर्मजिनािद्गिताध्यासिनादपि ॥ २०
घर्य््ानगनिभान्सोमफल्पान्महाग्धान् ।
रेवे च्रुदेणः पार्थाचुगरतेजःग्रतापिनः ॥ २१
देवो मसुप्यो गन्धर्मो युव्रा चापि खलंृतः ।
द्रव्यवानभिद्पो वा न मेऽन्यः पुर्पो मतः ॥ २२
नाथुक्तवति नास्नाते नावि च भर्तरि ।
03 प्रनिसिल्ल, 9५८ मच्छल, ©: “सग्रादया -- °) ए जामना
(० जन्मनि) - <) © निग्हमाना, 50006 [68 निर
मिमाना -- ४) 205 यनती (10 पनीना) ६१ चानि (0
चित्त) ए 0 03 ¶1&+ रक्षणी, 001 चारिणी, 0४
“रक्षण
20 °) 1 "हृदया (107 "तान ) 7 © शक्रमानात् ,
व चक्रमाचच (0 श्रद्माना) -- ”) ए उना (छ
ह न्थिनाद्) एः 3 दुगवरेक्षय तान, 5 -वनवश्चिनान् , 12८ द्रवे
कलिना , 71 तद्रनुष्टिनान , 23 (0९07 ०४7 ) दुरवस्थिनावे
-- ^) एः ट्रापक्रदु, एः “चिक्र, 21-3 0८ 4५ 81 2 +
भ्यीनाद्, प्रभ "मदाद् (0 "निताद) 51 "दुम्यिताद्,¶
ट्रिनीनाद्, © दुविदग्धाट, 02 + दु्नननिनाद् -- ^) 8
(८्न्छू४ ©3) “प्यायिनाटदपि
21 °) ए 0 + ८ © "समान् (णः "निमान्)
-- <) §1 म्व, 22 लेख, 7: 3 मार्रं (०््मेवे) 81
दरयद्रणान्, गर 61 ४ + दाघ्ुरणावर, ए: सित्रगुणाच, ४ चश्च
हणान 51 एः पाटन, 7५ © नाथान [1०८ पायान्) ~ ४
13 9 7५ ९3 “वीय (0 "नैज “}
22 <)? न यक्नो {1०४ मयुप्यो) -- 2} € 1 31
चायु (†०प्युवरा ) ए1-3 1 2०५ 7 3 € वर वापि (०
चापि) -- <) ए तध जनि, 8" अपि (ग अभि) 61
द्व्यवान्या सूपवान्वा -- 2) 2५४ 7 पर "पोत्तम {०
"पोमन)
25 ०) + ५ न (वरना) सुक्तवतिन (म)
सनाते -- °) ऽ (ष्पम् 8311) न सविषे + ८
({० च) -- ४ ० 2924“ -- ९) 5; ए (3 ० )
7५7 9 5 सचियानि न चाश्रमि -- °) 51 ह (3० )
71-3 ८ दाव (#णप्सद्रा) ऽ (शप्व्मु 25) न साये क्म
कुर्वती
[ 795 |
०९
14672
233 24
23‡ 2२५
6 3 14622
8 3 235 24
¢ 3 234 25
8 222 ‰8 |
५ ~~~ ~~~
्षत्रादनाद्वा ग्रामाह्मा भतौर गृहमागतम् ।
्रतयुत्थायाभिनन्दामि आसनेनोदकेन च ॥ २४
्रमृ्टभाण्डा म्ना काडे भोजनदायिनी ।
संयता गुक्थान्या च सुसंमृष्टनिवेशना ॥ २५
अतिरस्छृतसंभाषा दुःस्ियो नादुसेवती ।
अनुकूलवती नित्यं भवाम्यनरसा सदा ॥ २६
अने चापि हसनं द्वारि खानसभीक्ष्णश्चः ।
यवस्करे चिरस्था्ं निष्डटेषु च वजये ॥ २७
अतिदासातिरोपौ च क्रोधखानं च वर्जये ।
निरताई सदा सत्ये भदंणाुपसेवने ।
4 8 ०ण 4 (५ रा 28) -- *) 761 3 +गृह
भर्तीरम् (४४ ष्ण ) - ८) 8+ 0४ 04 5 68 म्भ्य
(प्रत्यु) 7 "वदामि (10 नन्दामि)
2 °) (8 71 समृष्टमाहा, 7५ आष्ट, ज 6 &४
प्रश्रज्य', 7 © 2 + प्रसन्न 1 4 25 एणा 0318 4 6
निष्टान्ना; ए१ सुशक्ञा -- ८) 01 आमनेनोदकेन च (= 244)
26 ०) 79 सारा ({०ः "सभापा) -- २) व्र 61 पा
टुसी्णां र" 61 9 ५ ध" नानुमेविनी 79 दुखीसेवन
चिता -- °) पि तदा (10 सडा)
27 ५“) ए४ 4 71-8 6 जस्थाने , 8 अधर्म, 53 7५
74 ° ७ अनर्म, 55 अनम , 1०४ अनच्न } ©$ + जनं 21
¶५ 1 3 + वापि, 1४जना' (पचा) 253 सष्ठित, 83 77
74 पर © हसित, 3 हसती -- ४) 1९8 6 द्वार (०
द्वारि) - ९) ए 3 433 3 70५ ए0ण 705 4 ६68 ध चिर,
प्र © 3 ५ [पिष (० चिर) -- ५) 51 ए 233 7० 73
प ष्व व्येत् 71 &५ निप्कुटे च वि(©4 चापि )वर्यये , 7५
निष्कुटे च विसये -- 4.6८ 9¶, &1 { ए16)) छप 8०४८)
7८7८2८5 17-18, 010 फ6त एर
1094 निर ताह सदा सये पापामा च विमसैने ।
[710 11816 = %8 ]
ध्र 63 + व 108 पलः णय
1095* अस्याखापमसतोप परव्यापारसकथा 1
8 @&1 ०7 28००८ ~ ०) 71 3 "रोषा, 71 “रात्रो,
व "रेप -- 2) 51 7ए। 3 "मानौ , &५ "स्थानौ ({० स्यान)
51 1-3 09 पु्च (72, वि) चजेयेत्; 71 विव्ये ©
प्रोधनस्यानवर्जये -- 40 28०2, 1 76475 1(-18
~ °) ध प्रणय निरताहसा - °) ठ ध & ज पापानां
©1 ५०४४
[ 796
महाभारत
[ द्रौपदीसत्यमामासवादपयै
स्वेथा भर्दैरहितं न समष्टं कथंचन ॥ २८
य॒दा प्रवसते भर्ता उटुम्बार्थेन केनचित् ।
सुमनीवर्णकापेता भवामि व्रतचारिणी ॥ २९
यच भर्ता न पिवति यच भर्ता न खादति ।
यच्च नाश्नाति मे मरता म्व तद्वनयाम्यहम् ॥ ३०
यथोषपदेगयं नियता वर्तमाना चराङ्गने ।
खरंकृता सुप्रयता भर्तुः प्रियहिते रता ॥ ३१
ये च धमी; इटुम्त्रेषु श्वश्वा मे कथिताः पुरा ।
भिघ्लावङ्िशराद्धमिति यारीपाकाशच पर्वसु ।
मान्यानां मानसत्कारा ये चान्ये विदिता मया ॥ ३२
तान्सवानदुवतीमि दिवारात्रमतन्द्रिता ।
च विव(2+ "स)जैने - °) 731 सर्वदा 517 75
71-3 ५01 पि मर्तुरहित - 7) 1५ मामि्टन (ण्न
ममेष्ट) 5171 3 कदा" ({0" कथः)
29 °) 51 1 3 यथा ({० यदा) ¶ येनाप्रयतते
मर्ता -- ^) 51 1 3 2५ 71 3 6 "वर्णैकोपेता - °} 71
©" तदा च; (> वसामि (ग भामि) 199 ५ श् यत्त
धारिणी
30 २) ऽ [र-3 3124 7 (6न्ला 7:-+ 6)
सेवते (10 खादति) -- °) 51 भतौमे (एर एष्यण्य)) कू
&1 यच्च भतौ न वाश्नाति - ०) §17र1 3 + 83 123 3 इ
तत्सर्व (४ 405] )
31 °) 73 यथोपजोप, 79 &1 3 ५ "पदेश , #7 यथा
प्रदश्च- 64 निरवा - ४) © चरानने - °) 0८१् &©1
अटकरता 7? सववहिता
32 °) 712 + यच्च (प्रयया) घर्मः + युर
विते (प्ण 5८ ४ ०8 वप ६०२६), वृष © कटुव -- °)
ग् ©1 + ए कथित (प्र "त) पुरा -- 1/6; 32००, 8
(68९७) &$ } 106
1026* जनुतिष्टामि त सय निलकारूमतन्दरिता ।
-- °) 18 ५ 0८ 013 भिक्षा वकि, 23 भिक्षा वि, 13।
िक्षावली ७ + श्रद्धविधि - °) 13 ज 7281 71-ञय्
61 # स्थारीपाक्श्च , ८ "पाक च 8 (दण्णु+ &3) सर्य
820; पवस ) - ^) ~ 7 (०३९) 71-8 6) ॐ मम
(10 मया)
33 °) 7» सकौस्तरान् (9; प्ण ) 51 1 713
उपवतमैमि , 8 (०५०९४ ७5) जनुचर्तह् -- °) ७५ अर्भिदिते
(07 अतन्द्रिता) -- °) 8:-५ 7 (6००6 71-3 ४) 68
]
्रौपदीमत्वमामासंबादपवे |
विनयानियमांथापि मदा सर्वात्मना भरिता ॥ ३३ ।
ृदुन्सतः सत्यश्ीखान्सत्यधमावुपाछिनः ।
आस्नीविपानिव करदधान्पतीन्परिचराम्यदम् । ३४
पत्याश्रयो हि मे घर्मो मतः स्रीणां सनातनः ।
मदेः सा गतिर्नान्या तख ऋ विप्रियं चरेत् ।। ३५ |
अह पतीन्नाति्यये नास्यञ्चे नातिभूपये |
नापि पखिदे श्व स्ेदा परियन्विता ॥ ३६
अवधानेन सुभगे नित्योत्थानतयैव च ।
प. | वगा मद्यं गुरुशरुपणेन च ॥ ३७
निल्मा्यौमईं कुन्तीं वीर सत्यवादिनीम् ।
खयं परिचराम्येका सानाच्छादनमोजनैः ॥ ३८
वर (19 चापि} 7५ विनयाचारनयुन्न॒ -- ५) 8 सवां
नुपा (9 सवीग्मना) 8+ 24 6 83 सवरौम्मना सद्रा धिता
34 ४) गू" @1 7; सर्व" (1० स्य ) 51 ए -पात्तिन ,
7८7५ यायिन , पृ" 61 21 -वरतिन (0 -पालिन ) -- *)
51 एय 3 भर्दून्, प" © भीता (1०7 पतीन् )
35 °) 2० धर्मो म (४ प्ध्णञ्) ), 790 यो घर्मो -- <)
ए ४ मेव (ठ्मदेव") एज 3 8 (€०९]६ ©) म (णः
मा} 1 3 नान्थम्, 9 7४ 6; + नार्यास् (0 नान्या)
-- “) ऽ तखाः 2 द्यपरिय, ए न प्रिय (£ विप्रिय)
36 8 ० 86० -- ४) > "भूषणे, ^ दुषये , 64
"मधये (० "मूषे ) 71 नादन्नीया न भूपये, 7 नायश्चामि
नमू --^) 51 1 3 च, ए ज 81 4 005 03 ५व
भ (नानि, एवा (1०्[निापि) 51 ह 21 701-3 ९ पर्यवदे
(ए ५ "वर, 03 "वदेत्) 2+ 8 (टन्ल्नु ©) श्रू परिवदे
{४ {४7७} } -- ८) 24 तया, 1 ©1 3 + सद्राह, ¶:
भ ताल्द (197 स्वर॑दा) 8 (९५८९६ © 1) पति (0
परि")
37 ५) 1 सवदानिन , ४3 अवमा" , 7५ 61 जभ्युन्या (0
जवघा') -- °) ह४-+ “न्वानतर्यव, 8 70 7५ ० © "म्थित
सयत्र, १ ©" “स्यानातगामि; प ©» "स्थाना मामि , &५
स्यानानिवामि (घ), 1 "ल्यानेन चैव॒ धिह (ष्च)
~ ^) 6५ अरग वदामागम्प ~ ¢) [र (०८०१४ 51} ©
"शुश्रव च
38 ^) एः-3 7 (ज्म @1-3 5) 68 [एना (०
पन्न) - +) = (गः) 45 239+ एन एप 7, 9
© 3 पाना (10 खाना)
१9 510 {एदा } 89-48, ह1 2 एप कण (षष )
89 -- ०) ४ ५8५ 7० 71-3 + मैनाम्, 8 (6घ्थ्"४
आरण्यकपवै
{3 222 44
नैतामतिरये जातु वच्रभूषणभोजनैः ।
नापि पिद चाह तां पथां पृथिवीसमाम् ॥ ३९
अष्टव्र व्राक्षणानां सहस्राणि स नित्यदा ।
भुञ्जते सक्मपात्रीपु युधिष्टिरनिवेणने ॥ ४०
अष्टा्ञीतिसदस्राणि सखातका गृहमेधिनः ।
व्रिशदासीर एकैको यान्िभतिं युधिष्ठिरः ॥ ४१
दशान्यानि सहस्राणि येषाम सुसंस्कृतम् ।
दियते स्क्मपात्रीभियतीनामू्वरेतसाम् ॥ ४२
तान्सर्वानग्रहमारेण बराह्मणान्त्रक्मवादिनः ।
यथाहं पूजयामि ख पानाच्छादनभोजनः ॥ ४३
शतं दासीसहस्राणि कौन्तेयस महात्मनः ।
88) न चापि (10 नताम्) -- °) + वखभूपणसेवने , ८
& ४ "भोजनभूषय › 1 वखाभरणभोजनैः -- ए8 0
(४8 ) 39<-4154, 75 ०० (2? एषा ) 39-40° -- ९)
५ नाति , 51-3 7५ 705 7 © नाह (०0 नापि)
13481 4701 3 5ऽपर्यवदे 2) 70 6 &8 वाद, 8 8
९ चाच, 71 5 वाह ({०्चाह) १634 ध४न चाप्य
तिचे वाचा --°) ए, प्रथा ता (एए ४८०8 ), 53 प्रथा च,
15 ता पर्थ्वी
40 51 ए) + 73 ० 40 (51 8 05 २1 59)
-- °>) 21 14 1 अष्टार्रीति , &1 3 + अष्टादश- (० अष्टा
चरे) रः सहस्नाणि (० बाह्य) -- 1 0 (श्छ)
40-11> ५ ए1 476 71 3 68 (७गन्क् 83) ६षणश)
घ्रा" ६०८ सष" एषतु, 6) उच (णस) - 2) 81
क) @ + “पात्रेषु, 2५ पान्नीभिर् -- 446 40", 61 ७९8
31४८८, {१०२८ 404, 41०, 42“ -- ०} {1 यान्निका गृहमेधिन
(५ 41")
41 §1 १० 41 (न 1 89), हा न्णा 41" (५
1 40), पू 0णा 412 -- ए०८61 ५ ए 40 -- °)
ह+ 73 5 7 बह्यगा, 61 याच्चिका (0 खातका) -- ^) ए
7० 05 "हासीकमेक्षक , ए५ "दापीक एकक
42 €1 ए ० 42 (५ ९1 39) -- ए०्प्ार्ण
¡40 - °) 7५ एषाः, 7? 61 ५ ४ तेपा (10 येया)
मू सुस्त -- ° ) 0० + ° ७३ क्रियते, 7 61 3 ५3
भुजते, 211 दीयते 54 सकमपाव्रीपु, 71 061 ५ "पात्रेषु
45 €! ए ० 48 (५ ९1 39) -- *) 2० 70+ ८
©3 चेद" (० बह्म ) -- ^) 7 63 पूजयाम स (© तानू)
98४ पूजयामास -- ५} = (शदः ) 58 6 एष © +द्ा
साना, 7४ 73 याना", © धना
[ 797
[१
6०4
(|
3
46
4 45
8 222 44 ]
कम्बुकेयुरथारिण्यो निष्फकण््यः खलंकृताः ॥ ४४
महार्दमास्याभरणाः सुबणोश्न्दनोकषिताः ।
मणीन्हेम च विभ्रत्यो चरत्यगीतविशारदाः ॥ ४५
तासा नास च शूषं च भोजनाच्छादनानि च ।
सवासामेव वेदाहं कर्म चैव कृताकृतम् । ४६
शतं दासीसदस्ाणि इन्तीपुत्रय धीमतः ।
पात्रीहस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत ॥ ४७
्तमश्वसदस्राणि दश्च नागायुतानि च ।
युधिष्टिरखासुयात्रमिन्दरम्रयनिवासिनः ॥ ४८
एतदासीत्तदा ग्नो यन्मही पय॑पालयत् ।
येषां संख्याविधिं चैव प्रदिशामि श्रृणोमि च ॥ ४९
अन्तःपुराणा सर्वेषा भूत्याना चैव सर्वशः
44 & गप 44" -- °) पूष © + 13 दासय , 7५४
दश (0 दासी ) 1 6५ ॥+ सहस्राणां 25 ज्टाक्षीति
सषस्राणि
45 ९) 18 21 8 0० 21 5 8 (७८७]४ १५ ७)
सुषदा" ; ए« 2 5 सुवक्त्रा* ({०" सुवण") -- °) 75
मणिर्हेम, 11 मणिम 23 चिश्राता, 121 71 8 8 (©>्८०्¢
प 68) विभ्यो -- ५) 7८ गीननरल' (९ प्रश्ण? ), 8
लृत्त(93 नित्य ) गीत"
46 ०) ¶1 623 4 73 नामानि (नामव) 2,
रूपाणि (1० रूप) -- ४) 51 ह ० 713 6 भोजना
च्छादन तथा - <) ए+ सर्वमेव च, १५ तासामेव च (07
सवौ ) -- °) 5" चापि ({० चैव)
47 + ० वृ -- °) 09 5 श्त (07 हत) &1
15 दाससहस्राणा; 11 2 दासीसहस्नाणां, 71 5 दाससहस्राणि
-- °) १69 ५ कौतेयस्य महात्मन (= 44४) -- ०) नू
61 ४1, पात्र} पवः पत्रः 68. दिवारान्निम् -- ०) 51 पूज"
(0 भोजः)
48 2) 71 61 + दा नागदातानि -- °) © "ययुर्
(10 "यात्रम् )
49 ४) 7 ७" *यदो्वीं (1० यन्मही ) &1 परिपाख्यत्
-- °) 1 3701 5 8 (छन्न ऽ) तेषां, 733 8 एषा ए
8 771 3 7" सख्या (0. सख्या ) 7 61 8 4113 विधां,
व शति (0 विधि) 23 विधायैव (ण विधि चैव)
-- ५) ग @1 प, वि(61 च)जानती (० शणोमि ष)
50 ०४) 1, भ्रुलयानां सवैपां ( एर पणर) }) -- °) 51
ए 7071-3 5 जाने (० वेद)
महाभारते
१9६
[ द्रौपटीसत्यभामासंवादपवे
आ मोपालाविपालेस्यः सवं वेद कृताकृतम् ॥ ५०
स्वं राज्ञः सम्ुदयमायं च व्ययमेव च ।
एकाहं बेगि कदयाणि पाण्डवानां यज्चस्विनाम् ॥ ५१
मयि सव समासज्य कुटुम्बं भरतरप॑भाः ।
उपासनरताः स्वँ घटन्ते ख श्चुभानने ॥ ५२
तमहं भारमासक्तमनाधृष्यं दुरात्मभिः ।
सुखं सवै परित्यज्य राज्यहामि षटामि वे ॥ ५३
अधृष्यं वरुणस्येव निधिपू्णमिवोदधिम् ।
एकां वेचि कों वै पतीनां धर्मचारिणाम् ॥ ५४
अनिञ्चायां निशायां च सहायाः श्ुिपासयोः ।
आराधयन्त्याः कौरव्यांस्तुस्या रा्निरहश मे ॥ ५५
प्रथमं प्रतिबुध्यामि चरमं संविश्चामि च।
51 ५“) {+ ससुष्थायम्, 12५ समुदये (168०६ 11४68 |)
-- 61100४४ {02 51°-58° -- ८) 75 एकाहे 1८3 कल्याण
-- 9) 81 3 71 0५ 6 ए 63 यद्वस्िनि, 29 नीं,
709 28 "नी
52 &1 0 69 (५ ₹1 51) -- °) [3 + 81716
"साध (0 "सज्य) 7४ कफ स्व॑ स भमासाद्य -- °) 71
परमपैभा-, 125 हृष्णवछ्छमे (0 भरत") -- °) &1 71 3
उपासने, ए सना ("सन ) 284 7 6४५7 प्रा (गः
रता ) ~ ५) 18 21 8 72-4 6 ७5 घटति स्म, 83 12 17४
घटयति, प" र घरतेथाच् पञ ©+ दय। यांति, &* यदा
यांति 2231-8 7 72५ ० 83 वरानने, 21 यथार्थता
53 &1 0० 68० (०। ए1 61) -- °) ए 3 भरम्
(10 भारम्) 81 निशम् (0 आसक्तम्) -- २) (५
कृष्य 7४ "दृष्ट (0 "प्य ) ५ महा" (० दुरा") -- °)
09 सव सुख (ए धथण् ) -- °) ५ ७1 वदामि, प
वष्टामि ए 370 च ({0 दै)
54 °) 73 जदर्य (0? स्ष्य) 51 धनदसेव , 71 9
निधन" -- ०) 794 03 व 61 9५ पा निधि (0
निधि) 517 3 05 पूर्व (गः पूणम्) 51 81 7!-8 $
महो (07 इवो") -- °) 71 वेद (वेद्ध) 219 7
7५ ° कोष (0 कोद) -- °) 53 धर्मचारिणी
55 ^) 7१ अनिद्रया, 61 दाया (० दायां) -- १)
51 1 8 एणा ० 73 ७४ सहाया, 7ए3 सायात्, 7एऽ
सह्या, 79 सहाया, 61 $ + विषाय 83 श्ुप्पिपासया
-- 4 07 685०-56° -- °) ए! 3 ५ 2० ाराधयस्या
5 कल्याण्या } ए कल्याण्या, 7» कल्याणा, ७ कौतेयान्
]
्रौपठीमल्यभामासवादपव |
नित्यकरालमर्ह सत्यै एतत्संवनर्नं मम ॥ ५६
एवजानाम्यदं कठ भवसेवननं महत् ।
अमत्स्ीणां समाचारं नाहं दुर्या न कामये ॥ ५७
चरता धर्मसहितं व्याहृतं कृष्णया तदा ।
आरण्यकपवं
[8 228 9
उवाच सत्या मच्छृत्य पाश्वारीं धर्मचारिणीम् ५८
अभिपना्ि पाश्चाछि याज्ञसेनि श्वमख मे ।
कामकारः सखीनां दि सोपहासं प्रभापितुप् ॥ ५९
इति श्रीमहाभारते आरण्यकरपर्चणि ढाविलययिकरदितनमो ऽव्याय. ॥ २२२ ॥
२२९२
ॐ. ।
मं तु ते मार्ममपेतदोषं
वक्ष्यामि चिन्तग्रहणाय भर्वुः ।
यस्मिन्य्रावत्ससि वर्तमाना
भर्वाग्माच्छेत्छसि कामिनीञ्यः ॥ १
नैतां दैवतमस्ति मलये
(10 करौरन्याच ) -- °) 7 तुल्य (1०? तुल्या)
56 19 09 56०० (८ 5.1 55) -- °) ©+ परि' (ण
ग्रति) ¶। पत्तिघर्मं प्रतुघ्यामि -- <) 7 "कर्वम् (०
*छारम्) एषण गृ; © मन्ये (०८ सये) 1 @1 ४ निद
(ष् "ट ) कान परिचर -- “) १५ &1 चेवत्, ©५ एत, ४
घ्यतन् 8 7० 7५ सवदन, 7: सर्य मत; 7४ संव्रख्न, ¶५
सवेवन गृ @ + महत् (प मम)
57 >) 83 + 8 (शव्ला६ ६७) मर्तु (0 भर्वृ-) ८7८
7५ सवदन, ग! 61 पिग्रहित + ¶५ सवषटन -- 4) 0८ 71
कारये, & (९८९४ ©) रोच" (10 कामः)
58 एर्धण० 56, + 7 (क्नु 79) 63 105 वेश्च"
ड ~ °) ह धर्मघरित, ए "वचनं -- ४) 51 ए 7
101-3 ॥ 2057 स्ाष्टत ६० कृष्णया
59 8€{07€ 59, § { श्रटलु+# &ऽ ‰#) 705 सत्या -- ०२)
7 © [जिप्ति (1० [ु्ि) - ९) एऽ कामारार , 7:
कामकार @ भवर (ण्ह) &@ नमा कुर सचिवा
-- ^) ध स्वापष्टाम हए प्रद्रासितु, 81 प्रकीर्सित; ० 78
(ए व्ण }) ५-८ ¶1 @1-2 प्रभापिन
(गनगृण् -- 11101 707 पा 2361 2 + जारण्य
(61 ए्९०९त्व ४7 श्रीमदू) -- 8८ए-ए0का-प्ा ऽ ए ए 4
2०0 71 -3 ©" 28 द्रौपदीसलयभामासवाद, 8 मदमा
मास , 5» 0५ ५ ©" सलभामाद्रौपदीस' ; 7, द्रौपदीसलयास'
सर्वेष करेषु सदैवतेषु ।
यथा पतिस्तख हि सर्वकामा
लभ्याः प्रसादे इुंपितथ इन्याद् ॥ २
तस्मादपल्यं विविधाश्च भोगाः
दय्यासनान्य द्रुतदर्भनानि ।
यच्वाणि माटयानि तथैव मन्धाः
-- 447 10 (हुपाः€ऽ, फएणठऽ 07 00) 70 232
(7023 281) ,71 १35, ¶ & 228 , © ++ (र 1")
225 (3 ० 227}, शा = (लत्द०्य७]5 }) 125
-- 51010 70 प ०5 60, 7 ८ 61
223
1 °) ५81 8 @ इदु (07 हम) £+ उपेय (०
अपेत } 283 + 7 (०१८९६ 71-3 6) ७5 -मोह (० दोप)
-- <} 21-3 79 2, ८681 3 अस्मिन्; 2५ 1: ८ तस्मिन्
(० यस्मिन्) 25 पथि, 7५ 61 सह (0 समि) ~~ °)
51 टद्ेन्खनि, 1 3 इच्टेन्छ › 81 आ्धिप्य , 71 गान्बेन्सय',
गु भासैष्य' ; &1 3 + साक्ष" (0 साच्छेन््यः )
% ^) 8) मन्ये, 5 (शष्ट्न् 63) क्रिचिव् (10 मय)
-- ४) 81 च देवकेपु, 82 3 7 ५ ® ©» सदेवकेषु - ^)
1 द्ववत, 89 04 $ 72५-6 ७3 तुष्यति, 8* 1 तस
ठु (० दि) ए, तसय कामा, ए" सर्वकामो , ह+ सव-
ललेका, 51 05 सवक्रामाच् -- 4) 81 7 दद्यात् (07 रम्या)
ए 7 (चसन्४ 71-3 5) 63 प्रवदात् 51 1 3 61 कुपिते
च्च (णः "तश्च)
५ २) 8 7८ 2५ ० 61 3 [टात्तमः (णः [आदधत )
-- <) 5 सुख तथैच, 52 तयैव गध' -- ५) 83 ५ स्वरस्य,
पुष स्वर्ग च हा 21-5 70 वण © 4 लोके हः (४
[{ 799 |
४ १५ 3 ]
खर्म रोको विषमा च कीति; । ३
छसं सुखेनेह न जात कभ्य
दुःखेन साध्वी कमते सुखानि 1
सा कृष्णमाराधय सौहदेन
्रेम्णा च नित्यं प्रतिकर्मणा च ॥ ४
तथारानैश्वारमिर्यमाव्ये-
द्िण्ययोनेर्विचिपेश्च गन्धैः |
अस्याः प्रियोऽस्मीति यथा विदित्वा
त्वामेव संश्िष्यति स्वभावैः ॥ ५
श्रुत्या खरं द्ारगतस्य भर्तः
प्रत्युत्थिता तिष्ठ गृह मध्ये ।
दृष प्रविष्टं त्ररितासनेन
पाचेन चैव प्रतिपूजय चम् ॥ ६
संप्ेपितायामथ चैव दाया-
ध्यः ) 2 + 609 3 6 प्रिमखा, 87 72 + ०63 चरिपुटा,
¶, 01 3 4 ?1 पिविधा (० विषमा) "४ © हि (च)
4 ५) 4 दण श्वम् (1० सा कष्णम्) -- °) ए, परि
कमरणा, ८4 गृण पतिः (0 प्रति")
5 ०) 18) 3 © + तथामनैश्च्, ए स्नानाननद्रा (10
लभा) 1 ए 76 7008 71 ¶ &1 5 चारभिर , ए ५
79 5 चारष्धिरण्यः -- ४) एऽ्मन्र , ध) हामि , ध, मै,
© ग्ध (प गन्ध ) - ८) 51 ए यस्या ({0 अस्या)
§1 {1 2 4 सदा, + 7० 8 (०१८० 3) तथा (० यथा)
-- °) 11 701 तामेव 23 720 + 6 6 नद्विधत्म्व (10
स्मात्र )
6 <) ए स्वय, 706 71 £ 1 @ 71 “न {{०८२)
-- °) 04 &1 सम्य, ©, [टा]्तिष्ट (० तिष्ट) -- °) ©}
नरसासनेन -- °) 3 7 [च्न्दा४ 71 8 6) 6७2-+ चैन (10
चव) §113 प्रतिपूजये, ए: वेश्च; 13 + 71-+ 6 "वेस्व,
8 72 04 684 "यस्व; ©1 चित्वा, ४ प्रतिपादरयेस्व
7 ०) £+ ए1-3म्व (गम्) ३ (छप्टन 83) भपि
({०प्अय) -- ४) ए क्रम्य, 8 (क्थ उ9) यव ({०
मर्व) 8 (९०८९ा४ 83} अ्रतिकम (1० स्वयमेव) 2 77
7, ०८० कावर (8, स्य), 2० कुर्यात् (० कुर्या ) - ^)
51 8 (८म्द्०्१ 69 $) जानाति, ए! न जातु (1० जानातु)
गृ सय भि (0 भावमेन) इ" 7; एव, 2 एन, गृध
ण्नघ्, 68 ५ ण्य (त्ण्न) -- °) §1 3 मा
महामासे
[ द्रौपदीसत्यभामासंवादपर्व
युत्थाय सवर खयमेव इर्याः ।
जानातु कृष्णस्तव भावम
सर्वाच्मिना मां भजतीति सत्ये ॥ ७
त्वत्संनिधौ यत्कथयेत्पतिस्ते
यद्यप्ययुद्यं परिरकितव्यम् 1
काचित्सपत्ी तव वासुदेव
प्रत्यादिनत्तेन भवेदिरागः ॥ <
प्रियाश्च रक्ताश्च हिताश्च सतै-
स्तान्भोजयेथा विविचेरूपायैः ।
द्ेष्यैरपकषेरहिरैश तख
भिद्यख निलयं कुकोटते ॥ ९
मदं प्रमादं पुरुपेषु हित्वा
संयच्छ भावं प्रतियृह्य मौनम् ।
र्युसरसास्बायपि ते कुमारौ
(गमा)
8 °) 7 चचन (107 कथयेच्) -- °) 2 7 परिरक्षणीय
-- ^) 82 74 6 ७8 कचित् (107 काचित्) -- ०) एः 78
"विदत् (10 'दिद्रोत्) 9 हि राग, + चिरागा, 7४
विरक्तः, 7५ © विकार" (10? विराग )
9 ०) 5) 3 मान्याश्च, ए [जमाद्ा' , 73 ५ 700 11-3 5
पथ्या, 8 {कन्थ 88) रम्यां" (1० रक्ता) --2) 51 ए 3
स्र ({० ताचू) ५ & मोजयेस्व › &1 मावयर्व $ 141 पूल
येया ("ग मोजˆ) -- °) 1 ह + © \-8 ८ सपय्यर्,
1५ च प्यर्, 77५ सपेष्यैर्+, 81 4 2८1 १५४ ©3 ५ रपेक्षयैर् ,
8 3 705 अपेक्ष्यर्, 1 सवेक्षयैर् , 1 जमष्यर् (10 परैर्)
ह" 709 विव्रिध' (1०7 जितै ) 5 ह च भर्तुर्, ए1
उपायर्, 7५ ख सये (1० च तख) -- °) 5 एः पिमेष्व ,
ए विभेषि, &8 75 विभीप्, + 1८ 73 चिभ्यस्व , 79
िभान्व, 7" निस्य, 7५ भिदस्व (0? भिद्यम्ब) ४ "दुर ,
8 10 002 ०3 75 ५ ० 092 "यते", पण &1 `स्थिते" (10
"द्रत" )
10 ^) {+ 703 ए मद, 03 मद (ण०प्मद) ¶ ©!
श्च तदम्रमाद् (णः 61 इद प्रमाण ) पुरुषेषु कृत्वा, 89 ५ चैव
श्रमाण कढकेु क्या -- °) ह+ 09 3 मान, 7०८ माग;
© -साना, © + माना (माव) 1 38 73 ऽपरि
(प्रति) ऽ धः मान, ¶् माण, &1 + -माणा, ©
वाच (० मौनम्) -- <) ए» 58 71 795 श्राया (+
{ 800 |
्रौपटीसत्यमामासंबादपव |
नोपासितव्यौ रहिते कदाचित् ।। १०
मदाडटीनामिरपापिफाभिः
सीभिः सतीभिस्तवर सख्यमस्तु ।
चण्डाथ दण्डाय महाघना
चौरश्च दुटा्चपलाशच वर्ज्याः ॥ ११
आरण्यकपर्वं
[ 8. 224 5
एतद्यश्चस्यं भगवेदनं च
ख्यं तथा ज्ुनिवर्हणं च ।
महा्माल्या भरणाद्वरामा
मतौरमाराधय पुण्यगन्धा ॥ १२
दनि श्रीमहाभारते आरण्यकरपर्यणि घगमोविदात्यधिकदधिश्वाततमो ऽध्यायः ॥ २२२ ॥
२९४
व्ैगंपायन उत्राच।
मरण्डेयादिमिर्वििः पाण्डवेय महात्मभिः ।
सथामिगलुधलामिः सदासित्रा सनार्दनः ॥ १
दवस्तः मंवि डता यथावन्मघुश्दनः
धारृदधरु. रथं सत्यामाहयामास केलवं
1२
"मान्दा) -~ ^) 5 1 (णा 19 17 (८८१) उन दहित
{0 गदित)
11 ^) 7 मदागम्यरीलासिर्. (10 "कुरीनाभिद्)
पापानि", 2 जपारिकामिः -- ४) 51 1 4 + 71
(शरणध्च्छयय ) 2981 © + ससीभि (ग मनीमि)
51 ४ 701-3 सह (० तय) - ८) + वटश्च शँदियश्च;
7 चदप्रषदाश्च ©\ र कट्ि" (0 फएौण्डा') -- ५) ५
पौरयश्च, 21 1-3 21 चौर्य › 7 6» + चोराः, 79 61 पोरा
{10 चौरा")
12 *) वण &3 + रहस्य ({०प्यलम्य) 7 72 (6प्व्णा
09) 63 मगदरैवनः ए ©1 $ 4 3 शेन -- ४) ए0ण१तद्रा,
03 वरया ([णनथा) -- <) 1 8) (मारामरणाग (10
माग्यामरणद्र) 7, मादा, १५681 3 ५ -रा्यर् (० रामा)
-- °) 51 हवा » 2८ पुण्यगये, 75 गधयुण्ये, 2: पुण्यमपि)
१५ 8 (चम्वः ©) "गै
(णोग0ण ~ कएा0ा कमा पि 303 + पाज जारण्य
~ 5 णप्णाः {ए 8.06 00 73 701-5 &1 8 द्री
पदी(5। कृष्णा )सन्यमामाययाद (५ सत्यभागाद्रौपदीम')
~ वव 10 (प्रा, पनवह ५८ 0111} 72 ( 0
पथ ) 293 (0 230), 2 296, 7 61 22५4, 63 +
(धा पण ए }) 226 (27 ० 228) ~~ <101 78
001 19 (क ए ता दुरा 15 [गाणकव्व् #$ 16)
101 [ 801
सत्यभामा तत्तत्र खनिता द्रुपदात्मजाम् ।
उवाच वचनं हुयं यथराभावसमाहितमर् ॥\ ३
कृष्णे मा भूत्तयो्कण्टा मा व्यथा मा प्रजागरः ।
मदमिर्दवसंका्र्थितां प्राप्यसि मेदिनीम् ॥ ४
न धवं सीलर्मपन्ना नेवं पूजितरधणाः ।
224
1 ४) 1 3 8 (17 15 17 {66} माद्य" (10 पाण्डर")
~ °) 61 "रूपामि , पा "पृल्याभि (णः "दछाभिः) -- ५)
7 77) 72५ 5 63 मष स्थिरया (10 सष्टास्िल्ा)
2 [८४ गण (1 ) 2५ -- °) €! पतां, ए+स
(णप ) ~?) © पवर् (0 यथाचन्) -- ५) 3
(९१८० 83) भारत (10 कैश्च )}
3 °) एतां (०ःतन्र) ~ 2) {3 जित्वा, 701
पूञनिल्वा, + अविन्वा प्र" रजिस्वा) 91 सम्बजे (10? स्वजिन्वा)
-- ^} 13; मलय (1०7 हय) -- £) &1 3 2+ 0200134
211 "माव (0 "भाव ) $ ह 71 -+ ५ समाहिता, व"
&1 ४ + समन्वित
4 ०) 73 ततोकच्कटा ~ 1० 12+, (16 ण्ठ णा ४
{९2६ 0 "गर (10 °) घ {0 $ 225 11 18 1098४ छप
घ 7015517 {ग (3५8) -- ^) 7 (2 &०88) "सद्यैद्
(10८ "सकारर् )
5 7, णर्ाण्डु (भ ४1 4) -- °) 75 नैवे; 64 एव
ता खिय (गत्य) हज ५ 7० 71 ५ 6, "सक्षणा -- *)
21 अग्र (िव्रमु) ए 2८ 7; छदान्, 7 कार
(ण छक) -- ४) 0 तया (ण यथा) §1 1 7
समितेक्षणा
6 + ऋाष्छाण्टु (नल ए] 4) -- °) एन्तु, 08
]
8 ‰24 6 ]
£ १ 4 प्राञ्चवन्ति चिरं छेषं यथा समसितेश्षणे ॥ ५
अचर्य च स्वया भूमिरियं निहतकण्टका ।
भर्ृभिः सह भोक्तव्या निदढेति श्रुतं मया ॥ ६
धार्ुरारवधं कृत्वा वैराणि प्रतियालय च ।
युधिष्ठिरखां एथिषीं द्रष्टासि दपदात्मजे ॥ ७
यास्ताः प्र्ाजमानां तां प्राहसन्दरषमोदिताः ।
ता! शिग्र हतसंकरस्पा द्रक्ष्यसि त्वं कुरुसियः ॥ ८
तव दुःखोपपन्नाया यैराचरितमप्रियम् ।
विद्धि संग्रथितान्सर्वासतान्डृष्णे यमसादनम् । ९
पतरस्ते प्रतिविन्ध्यश्च सुतसोमस्तथा विशः ।
श्ुतकमौडैनिश्चैव शतानीकश्व नाईरिः ।
सदेवा यो जातः श्ुतसेनस्तवार्मजः ॥ १०
(च) 8 एषण (1 भूमिर्) -- ४) 2, भूमिर् (0
हय) 1 नि"सृत' (0 निहत")
7 + प्णहशण्ु (ल \1 4) -- °) 1 श्चु्वा (ग
कृवा) -- °) 3 प्रतिषलय ¦ ७ "पादय (०८ "याल) -- °) ए 4
7013 द्रक्ष्यसि, 81 वीक्ष्यसे , 234 3 706 7५ 6 683 द्रक्ष्यसे
8 ५ 88४६ (५ 1 4) 0300 (ष) ) ण ४०
ब्रक्ष्यसि -- °) ¶ष्वा (ता) ए+ 81 + 70903
१५ ७8 प्रत्रज' ; ए ७१ प्रत्रज्य' (01 म्रघाज') 5! तां (०
स्वा) - °) 51 ए 21 8 6 गत (10 हत) -- ) 21
द्रक्ष्यसे 283 कुरखिय ; 7 ऊुरुखियः
9 74 प्णडहाष्टु (० रा 4) -- <) (9 613 तानू
(पस ) -- °) प स्वस्ते, 81 छृष्णे ख (10 तान्कृष्णे)
-- 41661" 9, 51 {1 9 + 71-8 108
1097* ये च तश्र स्थिता राज्ञि तस्पक्षीया क्षितीश्वरा.।
तेषां कारु क्षितीश्चानां प्राप्त कृष्णे दुरासद" 1
10 7५ फान्डाण्ह (जन रा] 4) -- °) € (13 76
ध्णणडण ते धपत्-च््, ~ एतु ({जत्ते) + 81708 इसु; 21
ते (0 च) -- °) ९8 70 3 गर श्युत' (10" सुत) 51
ए 71 3 तथा शिञ्युः, 8100 03 ० 68 तथाविध ; 71 तथा
भिमूः, 71 61 च वधन" ({० तथा विसु") -- ५) 71 6683
त (ण्व) - 1) §1 एय 9 श्रु सु)तसोमः (10
श्रुतसेन" )
11 7\ प्पहडपहु (भ ९1 4) -- 2) (+ कृतार्थौ" (०
छृताखा' ) -- ‰) राय @ प्रीत्या (9 प्रीता) -- °)
एग सुभद्रायां (07 द्वारवलया) ण" सुता (07 रता)
12 2 पण्ड (५ 1 4) -- °) ©) [जपि (णः
महाभासते
1 ष
~ `
[ द्रौपदीसत्यभामासवादपरव
सवे कुशकिनो वीराः कृताच्ाथ युताल्तप ।
अमिमन्युखि ग्रीता द्वारवत्यां रता भृशम् ॥ ११
चम्पां सुभद्रा च प्रीत्या सर्वात्मना स्थिता ।
परीयते भावनिहढा तेभ्य विगतज्वरा ॥ १२
भेजे सर्वात्मना चय प्रद्युञ्नजननी तथा ।
भानुप्रभृतिभिप्रिनानिदिनष्टि च केणवः ॥ १३
भोजनाच्छादने चेषां निय मे श्वद्युरः स्थितः।
रामप्रभृतयः सर्य भजन्त्यन्धफग्रष्णयः |
तस्यो हि प्रणयस्तेषां ्रयुञ्नस्य च भामिनि ॥ १४
एवमादि प्रियं प्रीत्या हृयघुक्ला मनोलुगम् ।
गमनाय मनश्वकरे बासुदेयरथं प्रति ।॥ १५
तां कृष्णां कृष्णमदिपी चङ़ागनिप्रदध्षिणम् ।
ष्व) -- ४) 7४ र प्रीता (10 ग्रीत्या) -- °) 51 1६1 प्रीतये
(णः प्रीयते) 51! 8 0 1० 7४ 4 6 63 तव, 71 दय
(1० भाव-) ४ निर्यद्धा (1० 'निद्रदा) - ‰{+6 12,
2 (8517001 ) 76 701 03 (ददु ५८८ 1 } 8 6033178
1098* दुःखिता सेन शरुगेन सुगयेन सुत्िता तथा 1
15 1५ 77115510 ( 31 १) ~ °) 7 भोजा; +
भजे, 23 70 7 71 5 83 भक्ञेत् (0? भेजे) {+ 7: ¶
9 ५ चेतान्; 79 82 41 खनान् ({0ः चैव) 73 भजेत भोज
सर्दाष्मान (8५) -- ८) 1 + 8 7८13 8 चैतान् { {07
चैनान्) -- ०) 51 3 7) न (गष)
14 + फाष्डाण्ु (जण १1 4) -- °) 5" सैनान्, १५
01 तेषां (1० चपा) ~ 19 000 (एषा ) 149८८ ~~ >)
& 6 2088 स्वसुर' (10 श्वरः) -- ^) 1! प्रलयय* (1०
प्रणय") ~ () 8 9 (0व्ण)६ 0-3, 7; ऽणु) मा
चिनि, 79 ७५ भामिनी
15 23०0० 15, 238 ५ (एनत, पष } 01 प१ल८ान्
05 वेश्रा' उ (ष्ट) चश्च") 74 7185108 (न 1 4)
-- ^) 511 3 423, 7201-3 + स्वि; {+ 70 7, ° सत्य;
11-3 7५ 88 सर्व, पञ प्रीता (० प्रीया) -- ४) 5) 1 3
21 "रम; 2० 7५ &1 गत {107 "लुगम्) -- ^) 51 ए3-+
5170 701 8 5613 + मति (10 मनच्च)
16 72५ "णऽ (थ मा 4) - °) &1 धा 3॥
7 5१361 + तांङ्ष्णा "महिषीं - ४) + (४; वमः)
2५ “प्रदक्षिणा -- °) ठ" 7० क्षौरिः (० क्षौरे ) - *}
हा 3 ५ 53-+ ] (७न्०४ 708, 704 पाडडाणटु) [सोथ (गः
ष्व) 33-+ 7 75 6 भाविनी (1० भामिनी) 81 सल
[ 808 |]
4.
८
पोषयाव्रापवै ] आरण्यकपुव [8 ‰5, 5
आचये रथं शौरेः सत्यभामा च भामिनी ॥ १६ । उप्यस्यं ततः शंयः प्रायात्परंतपः ॥ १७
सगित्वा तु यदुश्रेष्ठो द्रौपदीं परिसान्त्व्य च । |
इनि श्रीमहाभारते शरण्यकपयणि चतुविदसययिकदटि शततमोऽध्याय. ॥ २२४ ॥ समाप्तं द्नौपदीसयभामासंवादपर्व ॥
४.
जनमेजय उवाच । न्खाध्यायवन्तश्च तपोधना ।
एवं चरने वर्तमाना नर्यः | अम्याययुर्वदविद्ः पुराणा-
रीतोप्णवातातपकर्धिताद्बाः । | स्तान्पूजयामासुरथो नराग्याः ॥ २
मरस्तदानाद्य वनं च पूर्य | ततः कदाचिक्छशलः कथासु
ततः परं किमकुर्वन्त पाथाः ॥ १ ्रिप्रोऽभ्यगच्छद्ुवि कौरवेयान् ।
वैांपायन उवाच] म ते; समेत्याथ यद्च्छयव
यग्त्तदाताद्य तु पाण्डपत्रा वेचित्रवीयं नृपमभ्यगच्छत् ॥ ४
जनं मम्रत्सूव्य विधाय चपाम् 1 अथोपविष्टः प्रतिसत्कृतश्च
वनानि रम्याण्यथ पर्वतां बद्धेन राज्ञा रुयत्तमेन ।
नदीश्ेगराश्च तदा विचेरः ॥ २ प्रचोदितः मन्कथयांबभूव
[न् 14
तथा यने तान्वमतः प्रवीरा- धमीनिलेन्द्रपरभवान्यमौ च ॥ ५ £ { 4
मामामताययान्, परय भु एष्णयानुगता शुमा 2325
17 74 डाच (न ६1 4), 7 ठ 17 ~~ °)
7८ 0५ न्यिद्रषट्म्वा, 71 © सस्पचिनता, © + सग्र्विा { 1 ५, 1-11° 15 [०5४ @ & 7015851 {० (० ए1
{07 स्रविन्यातु) 0४ च, ज म (णमु) -- °) 83 9 2 ५} -- ४) 51 2 8 8 701 ०37 5 "कपिं
दानि च, 7) "मन्वियने {107 "मान्स्यष्च) -- <) 7 8, नागा , 01 "कर्विताश्च -- °) &1 समा" (1० सदा") -- 4)
0४ २161 9 4 द्य ([०ः व) + 424 रध (० | एष 421 किमुन (10 'कुवन्त)
सतर} &1 # {9 3 ऽ द्रीद्, 2। पीती ~~ <) ६3 00१1 2 + णाऽ (ल 51 1} - °) §४ 1 3 ए०ब्द
6५ भ पग्नप, ए पुद्नदा, 7 7० 6४ पुर स्वकर, 7 61 (गतु) ~ >) ए राः सत(च, 7४61 3 ५ भ विहाय
मराचिप (1० त्रिधाय) 51 ए चव, ए" 05 रक्षां, 001 3 + वेक
| (7, +"प), वा पः तेवा, श 61 3 + चेष्ट ({ण चेयामू)
(नगा छपा 1० §। 71 3 24 9153९17६ ~ 24709) | -- ^) ©) च (न [नध ) -- °) ए 71 8 (०ग्न्य) 83
एठरप्याः ©: 4 लारण्य ~ 512 वात ए+ 8 2८ प 11) सथा ([०पतदा)
7४ 3 ० @3 द्वौपदीमलयभामामवाद, {0 1४ + 7८ एणा ० 3 7 फरण (०ा ४] 1) -- ^) उ ा > 429
2५ ४ ४7 यमा - 421 वा + 15 वासुददेगा | तस्मिन् 7 8124 युटा ((0त्त्था) 7 ©+ च
निगमन, 7) वादुदेवाभिगमनोपाख्यानसमाि , © कष्य (10 श्र-)
दारकाप्रवद्रः ~ 4! 70 (0हणत९०, पणात् ० [0६१ } | 4 4 68४६ (ण ९1 1) -- ^) 1
8+ 306, 9 234 (073 238} 71 पञ (ष्य 17} कथातरिद् -- &1 ०८ 4-6° -- ° ) 83 सर्वं , 163 4
27 (ओ) ०्ठ्ह 229), 7 @ ‰, @ ५ प्र 287 = | स्रि ((गसन्न ) -- °) 70 7" जन्व" (0 जभ्य)
~ 01470 7 7! 18 5 2, पऽण (ल रा 1) तण 5 (न र 4 )
[ 808 ]
0
पणो
७
22६. 6 ]
( वातातपकर्चिताद्ञा-
न्ुःखख चीग्रख शख प्रपाम् ।
तां चाप्यनाथामिव वीरना्ां
कृष्णां परिद्िशगुणेन युक्ताम् ॥ £
ततः कथां तख निज्ञम्य राजा
परैचित्रवीर्यः ृपयाभितप्नः ।
घने खतान्पाथिवपुत्रपौत्रा-
ञश्ुत्वा तदा दुःखनर्दीं प्रपन्नान् ॥ ७
म्रोवाच दैन्यामिहतान्तरात्मा
निः्धासचाण्पोपहरः स पाथन् ।
वाचं करथंचित्थिरता्चपेल्य
तत्स्वेमात्मप्रभवं विचिन्त्य । ८
कर्थं नु सत्यः श्ुचिरार्यघृत्तो
व्येषु; सुतानां मम धर्मराजः ।
._----~~~~-----~---~~-~~---~--~-~-~--~-~------~--~------~-
-- ०) 7 "पुगेन (0 "सत्तमेन) -- ^) 71 प्रणोदितः
(10 प्रचो") 7५8 70 1 8 6 © }{ सकथ' , {५ 16
सत्कथं", 7४ [अय कथ ({0" सन्छथ' )
6 74 1158108 (५ 1 1) 61600 6° (९ $] 4)
-- ०) 51 59 9 2 "कर्ितागान्, प "क्चिताश्च ४४त
"करिरतांगान् ४180 -- °) ए» वु-खम्रहोग्रस्य {107 दु"खस्य
चोपभ्रस्य) ह सुख , 2 सुखे, #1 सुख (70 सुग) -- °)
गू "लयाग (70 "छ्दा-) 28 गणान, 8 71 1 गणेन
(0 गुणेन )}
7 7/4 पण्डु (५ ९11) 21 ० 7 @& 4
प्िपणश्) 7०४ वत् 7९ -- ^} 5 0 76 पृ & कथास् (107
कधा) -- ८} 51 ए1-3 2 7८ 7» 8 तदा, ए८ 5) 8 4
102 78 ०08 तथा (10 स्थितान्) गर पाडव' (10 पाथिव )
-- ५) ए कृष्णा (1०7 श्ुस्वा) + 2: 3 [जोय {9 तु)
तान्, 8 7 05 678 4 शवा तथा (मतद) ए 8
“नदी (0 न्दी)
8 4 णाऽऽ0 (५ ए] 1} 73 ०४0) 8०
84 देष्याभिष्ठ- , 6 दन्याभिद्ि ; 7 ©1 चनान्विष्ि" (1णः
दन्याभिह") -- ४) 8 2 7० 7७ © "वातप + 7:-3
"कटोप , 7» `गर्मोपि" (गः "वाप्पोप") 28 76 70 29 &3
पि तदानीं 21-3 च राजा, 7; च्ुमार्थी , 7५ 64 ख पार्थान्,
© च पार्थान् (फः म पार्थान्) §1 ए५ कटोपहतस्वरातत
( प्^ "थँ }, हा 3 "कटापष्टवम्बरा्तं (3 "स्वरांत्ता) -- °) 85
~ 0 }
साभार
[ घोपयात्रापर्व
अजातराचुः परथिवीतरखः
हेते पररा रा्रुवन्रटश्षायी ॥ ९
प्रवध्यते मागधप्रतपुे-
नित्यं स्तुवद्धि! सखयमिन्द्रकट्पः ।
पतत्रिसंयैः स जघन्यरात्रे
प्रचोभ्यते नूनमिडातलखः ॥ १०
कथं तु वातातपकर्थिताद्चो
वृकोदरः कोपपरिपुताङ्गः ।
देते एथिव्यामतथोचितवा्जः
कृष्णासमक्षं वसुधातलखः ॥ ११
तथार्नः सुकुमारो मनखी
वदो सितो धरसुतस्य राज्ञः
विदूयमानैस्ि सरवमा्रै-
धवं न हेते वसतीरमपौत् ॥ १२
प्र्चिद्य (०? विचिन्य)
9 + पण्ड (र्न 51 1) ~ °) 76 ऽत (ण
नु) 51 1 5 जात्मवान्तरै ({० र्यवृत्तो) -- °) ए
५५ श्रेष्ट (97 ज्ये्ट') -- °) 2४ 70 76 © परथिवीतटे स,
१५ 69 ५ श्र(6« न्य ) यित स शेते, 7५ 9: षसुधातचेषु -- °)
प ©$ ५ भूमी (101 देत्ति) 7, 713 श्लो भनतस्पशायी , 8,
वाधघकूटन्नायी
10 0५ फाच्डयणहु (ल् १1 1) - °) 51 3 "सचैर् ,
54 “वुदर्, ८5 १ &४ + पपुर् (ग "पूौर्) -- ५) पृष
यच्च › {1 यस (107 नित्य) -- ^) 1 अपत्रि" (0 पत्नि" }
¶ 61 3 “ चृपोद्य (प जघन्य) 23ज 01: ज रत्री;
7० -कारे (0 रात्रे) -- ५) 7० श्रचुष्यते हज + 8 8
द्न्( © हा )तलस्थ-, ए 70 7 इद्ा(8* 71 "वा ) चरस्य
{५ इडा )
11 + 015506६ एए ४० 11" (रघ र] 1) 69 न्फ
(एष्छ्ा ) 11 --°) 618 7४7 6 ©8 "कर्पितामी - 5!
ण्य (कषा ) 112 -- ०) वृ 1 4 एः "परिषिताक्ष
-- 85 04087 11 8४ 11० -- <) ¶ @ ५ 27 गचित, स
(धा सच्) ({07 "चिताङ्ग )
12 °) 8५ "राजस्य (0 "सुतस्य ) -- °) 51 71 अगा
&५ 4 विधूयमानि -- 12° = 18
13 4705० (प्रष्फा) 18 ~ °) इदा 3 ष्ट
च मीम" (प्मीम च दष्टा) एड ५23 20 2, 3 "विप्र
[ 804 |
भोपवात्रापर्वं ] आरण्य॒कपत [ 8 225. 20
यमौ च कृष्णां च युधिष्ठिरं च कां प्रतीक्षत्यधिको रणेऽ्न्यैः ।॥ १६
भीमं च दृष्ट सुखधिप्रयुक्तान् | अजातशत्रौ तु जितते निकृत्या
विनिःधसन्सषं दवेोग्रतेजा
ध्व न जेते बमतीरमर्णीद् ॥ १३
तया यमौ चाप्यसुपौ सुखार्हा
समद रूपावमर दिवीव ।
प्रनागगम्थौ भुवमप्रतान्तौ
धर्मेण सेन च वायैमाणौ ॥ १४
समीरणेनापि ममो ध्ररेन
ममीरणस्यव्र सुतो बीयान् ।
म॒ धर्मपादोन सितोग्रतेना
रुतं विनिःशख सदत्यमर्पम् ॥ १५
स चापि भूमौ परव्तमानो
वं सुतानां मम कर्माणः ।
मन्येन धर्मेण च वायमाणः
युक्छ, 71 2 विप्रमुन्ट, प्५ &1 "मवरिययुन -- 194 = 12“
14 ^) ६3 वापि समुर, 1२ चाप्रयसुन्दौ (10 चाप्य)
83 सुप्य (0 द) - °) 5 समिद्ध, ६५ मदद,
४2 ममू (10 ममर) ४0८ यमव, ए जनीय (णय
दविर) - ^) = (र) 16 + 0; 3 (एरान
ध्छय } 5 (धत्य, ©3) चन् येन } 701 मन्यन धर्मेण (75
धण्ण्यो) शरनु (नच) §1 [ए 8\ फेल 9 धाय,
2४ वध (10; वार्य")
15 °} ए समीरमन्य (1० तन) (3 06 7५-4 83
[-गे्, ए एल 00 701 [नोध, 7613 + दह, प [पुग
(भवि) - ४) 2, [लुव, ए, 61 + [इर , प, [गोपि
(ध [णवर) 083 ममो (1० सुनो) -- <) ए) यनो", ग्र
61 ब्रूनो",@ + ननो (० निनो") 1६3 ए1-3 7 (€्न्ल्णुष
03 3) 63 प्रजन ([01 प्रत्ना) - ५) द्रा 3 4
दिनिश्चिय, 21९८5 85 व्रिनिशरम्व 8, 01 [नोमर्ान, 03
प्नमफीः ए, [नौमय (ग [न्] मष्)
16 “) 0८ परिधार्यमाप्रो -- ९) = (ष्णः } 1४ 1
र्म मयेन (3 धर) दृढानि (जगच) - ४)
४ञकम (मकार) ८ [नथ दीदरः, 0, 6 [लचिको
ग्योन्प्र
1 7 न) चनु (वगश्द्रौ) पएएभनि (गतु) प्र
षडह (णि पिति) 7) निना; 61 3 निहृन्य -- ^) &
|
|
|
|
|
दुःशासनो यत्पर्पाण्यवोचद् ।
तानि प्रविष्टानि बकोदरं
दहन्ति म॒मभिरिन्धनानि | १७
न पापकं ध्यास्यति धर्मपुत्रो
धर्नजयशचाप्यसुवर्तते तम् ।
अरण्यवासेन वरिवधते तु
भीमस कोपोऽग्रििानिलेन । १८
मतेन कोपेन षिदीयेमाणः
करं करेणाभिनिपीद्य वीरः ।
वरिनिःशसृत्युप्णमतीव थोरं
ददन्निेमान्मम पुत्रपौत्रान् ॥ १९
गाण्डीवधन्वा च वृफोदरथ
सेरम्भिणवन्तकफाटफरपौ ।
द्रमोदरागे - ५) 3 ए0दषटति 51 ह 03 मह २
[निप )दाभ्निर्, 8 00 7000 ९ 83 कक्षास्निर्, 81 मर्मधिर्,
©: + धर्मापनिर् (10 मर्मौध्निर्) एज (घनेन (0
िन्यनानि)
18 3 ० (0 ) {7० 18° फ ४० कोपोऽभ्निर् (1४
184) -- °) 51 1 3 पातक्र, 7४ 1 > पापे, ५५ पाचके,
हा पायफे 81 पद्वयत्ति, १५ © 2 + स्थस्य; ४ घास्य,
+» चाक" (107 ध्यास्य' ) 51 धर्मराजो; ए व्रह्पुत्रो -- °)
701 वा (मच) ए 2८ ५५ ©9 " वरस्ते , 71 वरस्यते
(णः चवन) ~ 2) 511 ञ्य, ए" ए» [अख (तु)
-- ०) (9 व्ण ) + 01 3 61 कोपाभिर् 5
111 9 + 01-3 [दचनेन (६५० [द}धनानि) , 143 ४3 [लनरेन
(1० [सानिरन)
19 “) {3 ५8 7 63 विदद्यमन (73 7० 701 "दार्यं
माग), 215 निदा्यमाण -- ४) ¶५ ९1 [नपि (णः [ननि )
६9 7० मानी (० व्रीर') -- °) 1५ 5" % "निश्रसन्
51 1 2 81 [ड्रम् (1० {डोष्णम्) = &3 7०71 6 पीस
({० रोर) -- °) ¶५ 61 2 + पञ हिमां, 7५ [पन (णः
[मान्) 51 ^ चरान्, 71 > "आ्लान्» 721-8 ¢ 1 61 94
21 "सेना, ¶५ "मासते (० "पीत्रान्)
20 °} 73 साजोचधन्वा ऽ 1 ठस (णच) --?)
1८3 सरभणाव्. 79 ©1 प्रग {{07 [ल्ुन्तक ) 1८ कारतुल्यौ
[ &05 |
225 20 ]
न शेपयेतां युधि श्॒ुसेनां
शरान्किरन्तावशनिप्रकायान् ॥ २०
दुर्योधनः शनिः घ्तपू्रो
दुःशासनथापि सुमन्दचेताः )
मधु प्रपद्यन्ति न तु प्रपातं
वरकोद्रं चैव धर्मजयं च ॥ २१
यभाय पुरपः कम छता
प्रतीक्षते तख फलं स् कती ।
स॒ तेन युज्यत्यवशः एठेन
मोक्षः कथं खातपुरपस्य तत् ॥ २२
षे सुषटे दुपिते च वीजे
दषे च वर्पत्युतुकारथुक्तमर् ।
न खात्फरं तस्य तः प्रसिद्धि-
| 1
(ण काटकटपौ ) -- ९) 7 8 © 4 निशेपयेतां ; 12५ सुयो-
धमता & 1 3 + 74 श्रोप (0 "सेना ) -- °) 79 79
1 6 सूजता", एए 79 $ क्षिपता (0 किरन्ता' )
21 ^) 71 सूर्यः (10 सूतः) -- ४) 8, घनजथ' (107
टु“शामन") 51 एय (ज ए ) सम्प, द (गु) 9
स्मर", 7 ©: 9 ‹ सुमदतेजा -- ^) §1 ए! साघु (ण
मधु) 51 1 उच (0 सु) - °) 87 (०९न्४ 01-3)
©8 यद् चूतमार्व्य (५ “रक्षय ) हरन्ति राज्य
22 °) 5 0 0५ ०85 कम नरो हिं (० पुरुपः कमै)
~ °) 7 तत्स्व , 8 (००6 &8) चेन्स (1० तस} &€1
वा 3 0 0४ घु, 339 दहि (न्स) 7५284 7038 (०९८०)
68) चिपकि (०८ स्म कर्ता) -- °) 2 स्येन, ¶५ एतेन
{णस तेन) 8 70 7, सुद्ध (10 युज्य) -- “) 78
8४ 7० सस्य (1०? तस्मात्)
23 °) 03 धुरे ({ग्षेन्नि) 51 ए सुपिष्ट; 2० प्रे
(प खु) 6! ए\ $ [अघ्युषितते, 0 3 [ऽम्युदिं , ए पा
रसि", प्र विष्टि, ©; रष्टिः, ७५ « वपि; 21, रसिके (०7
ष्युपिते) 2 7 [अपि (ग्व) ऽ [84738
(भप 711 १8 १०६७४६४) काटे, 2४ प ए सम्यय्; (देवे
{0८ वीजे) -- ४) प, वीजे, 6 देवे (ग देवे)
पतु (प्च) 4 8 ८ 7201-4 6 गु ©) {मानु} ए
[जय, 64 + [उत ({० [क्च ) -- °) € चस्तु", 11 3
चुः (0८ न स्यात्) ५ 61 9 703 तु साप्य, र)
सिद्धिर्, 4५ त॒ साघु साध्वी, 1 तु सप्रसिद्धिर् (१०८ ऊुत
भ्रसिद्धिर्) -- °) 71 तितनीय; 8 (०९०९६ ७४} नादि देसु
महाभारते
[ घोपयात्रापर्व
रन्यत्र दैवादिति चिन्तयामि ॥ २३
कृतं मताक्षेण यथान साधु
साधु्रवृत्तेन च पाण्डवेन ।
मया च दुष्पुत्रवश्ाचुगेन
यथा ुरुणामयमन्तक्रालः ॥ २४
धुरं प्रवास्यत्यसमीरितोऽपि
धरुवं प्रजास्यत्युत गर्भिणी या ।
धु दिनादौ रजनीप्रणाश-
सथा क्षपादौ च दिनप्रणाश्ः ॥ २५
करियेत कस्मान परे च ङु
वित्तं न दद्युः पुर्याः कर्थचित् ।
्रप्यार्थकारं च भवेद्न्थैः
कर्थ नु तत्स्यादिति तच्छतः स्यात् ॥ २६ -
(1० चिन्तयामि)
24 °) 7५ 73 जनार््रण, 71 छवाक्षेण (५ मचाक्षेण)
7» कृत ममयिक्षणया न साघु --०) 51 ए 2‹ 019 5
'प्रवृत्तेु च पादचेपु - °) एन, ण्ढ सु (णिच) 3
68" दुष्पुतरश्ताकुलेन -- ०) + 79 5 + तथा, 8 (९ण्न्थुण
68) कृत (० यभा)
25 ^) 7901» + प प्रह्माम्यति (01 प्रवास्यनि), प्त
(ञ्निर् (0 ऽपि) 7 श्रु पिवद्यस्य समीरणोभ्निर् -- »)
51 7! > भरवाखति; 71 प्रसू" , @! प्रया (1० पजा) &€1
1 3 [जपि (० [उत) -- ९) ऽ1 दिवादौ, 1 अणा
(1० दिना") -- °) ए४ छट्ण" ({07 दिन“)
26 °) 517 71-3 68 करिया च, ५ क्पियेत , 5 छ्ियाच्›
पु1 9 कृते च (0 क्रियेत) 81त् तस्मात्, ^ दर्पात्, ८
कर्मात् ({0" कस्मात्) ऽ 4 71-8 न नरा , 2313 ५ 77
परे, 7» खपेरे (नपरे) 51 1 72\-8 685ि- (ए8
जपि), ८५ [अप , एतु (न्च) गू कर्याद् (0" कुर्युर्)
-- °) 5 चित्त न‡ 8४ + 1{ (7 वित्तेन, 2८ वृत्त च, ग
वित्तानि, ७1 + दत्त च, & दत्ते च (1० वित्तन)} @ ८
चित्तेनेति गौडपाे तु चित्तिन हेतुना । # 51 7ए1-3 7 5 ४,
दयात्, 7५ जद्यवि (ग दद्यु ) 51 ए पुरुष , ए 8 83 7९
7 ठ ‰{3 पुरपः 8 (6२८९६ ¶५ ३) केथस्वित् -- °)
5४ 3 [लव (णप (लुभ) 72० -काम (गः काट }) -- °)
51 [1 3 7५ 71 63 ° पज्च, 05 वृधतु, 9 न (णिः
चु) © ५ धन (णित्) ॐ" 7८ वेष कन, 8५ गात
(० कुत } ४ छृतताभ } ¶३ कथ नु ({० कुत. स्याद्)
[ 506 |
7
धोपयात्रापव ] आरण्यक [8 6 9
कथं न भिचेत न च क्षपेत अन्यत्र कारोपहताननेका-
न च प्रमिच्येदिति रक्षितव्यम् । न्समीक्षमाणस्तु इर्न्युमूधत् ॥ २९
अरक्ष्यमाणः गतधा विशीर्येद् धनुर््ार्वाजैनः सच्यस्राची
धुवं न नानोऽस्ति कृतस्य रोके ।। २७ धयुश्च तद्राण्डिवं लोकसारम् ।
गतो ह्यरण्यादपि जक्ररोकं अस्राणि दिव्यानि च तानि तख
धर्मजयः पद्यत वीर्यमस्य । त्रयस तेजः प्रमरैत को सु ॥\ ३०
अद्धाणि दिव्यानि चतुर्विधानि निरम्य तदच पाथिवख
नाला पुनर्लोकमिमं प्रप्नः ॥ २८ दुयोधनो रदिते सौवरुध ।
खगे दि गला सरीर अयोधयत्करणुपेत्य स
को मानुषः पुनरागन्तुमिच्छेद् ! स चाप्यदृष्टोऽभवदर्पचेताः ॥ २१
इति श्रीमदामाग्ने शारण्यकप्रयणि पश्चिश्चययिकद्धि शततमो ऽध्याय, ॥ २२५ ॥
२२९६.
यङापायन उवाच ।
पृतराष्रय तद्वाक्यं निरम्य सदसौवरः ।
~
27 °) §\ + च, :-+ 90 7214 व 69 नु (गन)
2, सिये 13। [मा] , 7» धयेन , 71 {भा]श्रुेत } ¶४
मूयेत, 9" स्तुवत , भ< [भासनवेन ({० श्वेत), ~- °) 51
1 381 37८ 96 पथ प्रमिध्य, ४५ 8, प्रच, पज 61
[ल]वमीदे" , 63 (आरमन्य' , 6५ [न्रमिच्ये' {1० प्रविच्य )
-- ९) ६4 24 79 71 6 ¶1 83 सरृक्षपमाण, १9) 3 ५
शवेक्षमाग- (© "ण ) (10 अरक्ष्यमाण ) 5; 7) 3 चतथा
(ण छना) 813 40प 0५ ५618 प्र[(& वि)कीर्यदू,
१1 परुर्, 94 प्रवीर्यदू (1०7 विरीर्चद्)
29 ` =) 617४ च (गदि) 51 एचदिखाः ए, 6५या
(धग) 9 409 प्व, पु 6५ क (ण्व) -- ^,
91 प्रचिगतुम् (ण पुनरागन्तुम्) 2 क्षिव् (ण हच्टेत्)
= ) 7, अतर, ¶५ अनेन, ©) अनुक्तः (10? अन्यत)
पदिनान् (19 "पदनान्) 8५ अल्नेकान् ( {० भनेकानू)
-- °} ए! 7४ "माणश्च, ¶@1 + “मागः य; © "मागादि;
ष "मागा (1० "मागस्तु) ज ° पज मुमुष्लुन्, 61 युवं
(07 मुमूधून्)
30 ^) ह+ 0० प © ५ ॐ धलुत्रहटः -- °) ६४ 83
द (तद्) 21-87009 + 609 भओमवेग (० कोक }
~ ९) €! {! 3 तानि तानि, 74 1 तानि यस्य {19 तानि
{
दुर्योधनमिदं काले करणो वचनमव्रवीत् ॥। ९
्वराल्य पाण्डवान्वीरान्सरेन वीर्येण भारत ।
=-=
|
तस्य) -- *)} &\ तस्यास , ए1 3 तस्याव्र, ए3 एतस्य , 71 6,
१1 तत्त, 09 जयः , पारस य (र श्रय ) एः प्रसदैक्न, 71
©; च्रिपरेत 28४ $ 7" 25 ० 6५ [अत्र, 84 [अंख, ४
[अपि (भ्रु) 61 तेजो नसे ततोञुकोयु
31 ४) 3 + ए ठ (कन्म 2५) 65 प दर्याधन
ठ) ¶५ 8 रहित , 78 6 महित 51 {+ 3 सौवरस्य; ए
> 7 69 "छोच (03 3 रेन)» 84 ग्टेय* -- °) 81 उवा
यत्» 08 भ्रारोधयत्, 3 (०६०6१४ &$) अवोचता (र योध
यत्.) -- °) 1 033४ चाप्र , ए 7०५ 8 (०००४ 71
©+) चापि दो, 01 ण) चाय हो (1) १७५ ५'पेजाः
{पु "चेता ४150 06 77 {686}
@०गा0० ~ 1704101" 21४7 &1 1 3 70 063 4
ारण्य -- 818 70 व४ ४ + 8 20 7201 03 13-+ 6
©3 + घोपयाच्रा । 7208 पा्धि्चघो)पयान्ना -- 440 १५८
ह) 3 एतरा्रवास्य, ¬ तराष्रनिवेदित › 61 तराषट्प्ररपि
~~ 4० ‰० (प्प, 028 0 000) 5+ 80 ,
9 235 (0० 23४ }, 7 258, &1 2286, & «+ पवा
298 , 23 (जह ) 280 (रर प 208} ~ 51०10 7०
{00 3, 1 %9
807 }
8 226 2]
युद्श््यैमां पृथिवीमेको दिवं शम्बरहा यथा ॥ २
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश प्रतीच्योदीच्यवासिनः ।
कृताः करप्रदाः सर्वे राजानस्ते नराधिप ॥ ३
या हि सरा दीप्यमानेव पाण्डवारभजते परा ।
साद्य रक्ष्मीस््या राजनवाप्ना प्राठभिः सहे ॥ ४
हन्दरप्रधगते थां तां दीप्यमानां शुपिष्टिरे ।
अप्याम धियं राजन्नचिरं शोफरफ्विताः ॥ ५
सा तु बुद्धिवठेनेयं रात्र्तसद्युधिष्टिरा् ।
त्वया्िप्ना महावाहनो दीप्यमानेव दश्यते 1 ६
तयैव तत्र राजेन्द्र राजानः प्रयीरदस् ।
226
1 ४) ७ द्कुनिस्वदा (0 स्मौवल') -- <) 7५
51 79 » © 4 वाक्य , 71 राजनू (10 काटे ) -- ५) 13 &४
कर्णेन यषितोवीत्
% 2801078 2, 01 105 कर्ण -- ५) ¶ सर्वान् {107
वीरान्) -- °) 7" [एता (1० [षमौ) 2४ सवौ (07 एको)
-- 4) 481 4 कोणा ० > दिवि (० द्विव) 2 सुर
पनिरू (10 धाम्परहा ) -- 41९ 9, ध 81 3 4 178
1099 तचाद्य प्रथित्री राजस्निखिदा सागराम्प्ररा 1
सपर्च॑तव्नाकरारा मषटस्यावरजङ्धमा ।
[ (7, 1) = 8" ~ (7, 2} एण 0४ = (र ) 8° ]
ॐ ५) §1 दक्षिणादयाश्च -- ४) 24 दिव्यमानचा (10
{र ्रीच्यवासिन ) -- ५) {1 भार्मन (101 राजान} 18 +
ए1-8 जना {{०्प्निरा)
4 ^) फएम्यापुरा,साद्धिसा(शग्यादहिमा) ४,
४ ध्र (णिःमा) -- 1) ८4 1)८ ए अभजत (10 जज)
-- ^) ए\ खा दहि, &1 सम्यम् ({०्माद्) स्वय (ग
स्या) ८ प्राप्ता (र राजन्) -- ८) 72 ुराप्चा (ण
अयाप्ता)
5 ०) §! प्रस्य, {1 3 रस्ये (० शम्य ) 87) ५
"र्त (० गते) 8! ए्यार्वरा) 5 रारन, एयाय; 7,
यातत, 1 याचा; 7 यात {गया त{) ~ °) 28! दीप्यमाने,
24 "साना -- <} ह» 4 उपदयान्नि ए ततो राजन्, ९ 3
19० 7 ८ 09 महाराज, 8४ महीपाटः (0? श्रिय राजन् )
~ 41/67 5९, 34 7 {लठ 718 $} ©1 178
1100* ङ्यते सा तचाथ श्र ।
त्रचस्तव राजैन्द्
-- £) 7५ © अचिरात्, © 4 सुचिर 51 द्धा 701 ४४
मदाभासत
[ घोपयावरापर्व
लासनेऽधिष्ठिताः सर्व किं ङ्म इति वादिनः ॥ ७
तवाद्य प्रथिवी राजन्निखिला सागराम्बरा ।
सपर्वतवना देवी सग्रामनगराकरा ।
नानावनोदेभवती पत्तनैरुपन्नोभिता ॥ <
वन्यमानो विज राजन्पूज्यमानश् राजमिः।
पौरुपादिवि देवेषु श्राजसे रदिमवानिव ॥ ९
| सरसि यमो राजा मरुद्धिरिव वासवः ।
कुरुमिस्यं उतो राजन्भासि नक्षत्ररादिव ॥ १०
ये सते नाद्रियन्तेऽऽङ्ञा मो्ठिजन्ते कृढा च न ।
परयामस्ताञ्थिया हीनान्पाण्डवान्यनवासिनः॥ ११
0) + ५ प्ोककर्पिता-; ए५स्वा समागता
6 °) 51 दरा 3 तृप साघु-, ए 7) 8 ग् © साच, +
माश्रीर् (मातु) 11 [एुव, 8, [दुम् (9 दुय)
-- ०) राजन्, © राजान् (10 राज्ञ ) ५ तस (10
तस्माद्) 8 (९व्शा४ 63) त्यात्रिधाच् (19 युधिष्ठिरात्)
2५ अपहाय युधिष्ठिर -- <) ३, सवयि न्रिता (†गस्वयाक्षिप्ता)
7 <) 51 1 3 कदुव (1० तथव) -- ९) एज नयु
स्थिता , 8५ “ने विष्टिना , 8 “नवरस्थिता (७3 “ने युधिता )
8 ०) 24 04 046 ते वय, 701 23 तवेग्र (10
तवाद्य) -- 610 (पणा ) §-9° -- *) 5) 1 7
723 व 8 जखिला, 7" सकटा {107 निबिटा ) -- <) १५
“वना चेय, 7 “चना देव, &५ "वनाकारा (107 "दना दैवी)
-- ८) 79 नगराकरपूरिता, 8५ मष्म्थावरजगमा -- ®) 7
विघो" {107 "वनो }) -- “) 8२ 0० 2५ € © पृ्त" ({०
पत्तने") -- ^. 8, १" © 4 2 175
1101 नानाजनपदाकीर्ण स्फीतराष्रा मष्टावटा ।
9 @109 9° (1 8) -- °) 0 स्तूय, एष
&3 + ४1 नद्य (० वन्धः) ४ चप (ण द्विज्ल) -- १)
05 तथा द्विज (णच रयजमि) 6; 4 2 मासि नक्षत्र
रादिव (= 104) -- °) ८: मववानिव, 1 61 4 1
रदिममा'
10 °) & राजन (1० राजा) -- <) 51 ए। ए © +
सप्रणतु(णन्व)
11 ^) उ+ ००0०0 ०१७७ (गयि) &।
ए; 3 न व्रियन्ते, 5४ -+ 7० 72 125 8 नाद्रियेत (07 श्यन्ते)
51 ए) ज़्स्वा,गुधष्ष [ऽ}सार्, 6५ [ऽ}स्िन { 107 ऽभन्ता)
ए? ये पुरा दीच्यमानाश्च, ए५ चेस्मान्पुरा नाद्रिये, 2५ » ये
समास्तु नाद्धियतते जु, ¶४ @ > ये नाद्ियतेक्तानाच्वां (© "ट्रा)
-- 2) ऽ) 1312 8 उद्धिजच , 71 नौद्धिजेत, 7 © 3
{ 808 1
ह क्.
घोपयात्रापव |
श्रुयन्ते हि महाराज सरो टैतवनं प्रति ।
वसनः पाण्डवाः सार्थं व्राहणै्वनवासिभिः ॥ १२
स॒ प्रयाहि महाराज धिया परमया युतः।
प्रतपन्पाण्डपुत्रस्तवं रदिमवानिव तेजसा ॥ १३
स्थितो राज्ये च्युतात्राञ्याच्छरिया दीनारिशरया बतः।
असमृद्रान्ममृद्रर्थः पद्य पाण्डुसुतानुप ॥ १४
महाभिजनसंपन्नं भद्रे मदति सरितम् ।
पाण्डवास्त्वामिवीक्षन्तां ययातिमिव नाहुषम् ।। १५
पां परियं सुद्र दुद विनां पते ।
पश्यन्ति पुरे दीक्षा सा ममा भवत्युत ॥ १६
समस्थो व्रिपमसान्दि दुद योऽभिकीकषते ।
जगतीखानिवाप्रिखः कि ततः परमं सुखम् ॥ १७
आरण्यकं
॥
॥
1
॥
1
[ 8 296 29
न पूत्रथनलमेन न राज्येनापि विन्दति ।
प्रीति नृपतिशार्दूल याममित्राघद्जनाद् ॥ १८
करिञु तख सुखं न सखादाश्रमे यो धर्नजयम् |
अभिवीक्षेत सिद्धां वल्कसाजिनवाससम् ॥ १९
सवासो हि ते भाया वल्कराजिनवासयमू ।
परयन्त्वसुखितां ष्णां सा च निर्विद्यतां पुनः ।
विनिन्दतां तथात्मानं जीवितं च धनच्युता ॥ २०
न तथा हि सभामध्ये तखा भवितुमरति ।
, वमनं यथा दृष्ट तव भार्या; खरंङरृताः ॥ २१
1
।
।
|
एवघरुक्ा तु राजानं कर्णः चुङ्धनिना सह् !
तूष्णीं वभूवतुरुमौ वाक्यान्ते जनमेजय ॥ २२
बनि श्रीमहाभारते आरण्यङपर्चणि प्ुदाल्धिकद्दिलतनमोऽध्याय ॥ २८६ ॥
न प्रीयते (10 नोद्विजन्ते) ऽ श्रिया परमया युता", ए 72८
70 ¬+ ८७५ नच (तु) ते (+ 0 ८ 69 ये)
शामन स्थिता
12 ^) 881 2 4009 ४ 6 श्रूयते (164
ष (दहि) - °) 0५ मर्य ({०प सार्थ)
13 ०) 81 3 4723 कृषक्स, फास (गस) 1४
प्रियानिर् (० प्रयाहि ) ए "वाहो , ४५ "राजन् (0 "राज )
~ ९) 8 7 2५-5 ©5 तापयन् (प प्रतपन्) 7, च, 2४
ठान (व्व) -- °) 82 8 7 13 ५ \ रसमिमान्
(0 "वरान्)
14 °) 7 & + त न्थानाव् (० राज्यव्) -- °) 81
हिते भार्या (प्रिया द्वीनास््) 5 एटा + ७1 युत (०
श्व) -- <) 71 समृद्ध यनू (0 सग्द्धायै ) -- °) 51
६ 1 ने (णः नृप)
15 °) 7५ सनेकव्रलमपन्न -- °} ४ पदे ({०1 मद्रे)
24 5 (दयण्ल्४ 68} च सिन ({० म्} -- ^) 81 ए 08
7४ 6 स्वभि (०प्खाभि ) 51 ष 10० 75 पश्यतु, 83 7०
0- -वी्नु (0 ब्रीनन्ता) -- °} ह+ "तिमि (०
तरिमित)
16 °) § 1 3 प्ण्ञ् सुष्टदशच. 20 ददद. -- %
© + पौर (णः पुख्ये } -- 2) 7८ 7 स समर्थो, ध"
सामर्ाश्च, ©! मा समग्रा (मा समर्था) ५ सामस्या च
त्रि्ापन
17 °) ८1 7० समर्यो (णः चयौ) -- 3) 8०० प
9188 "वीक्षत -- <) @ + ‰ जगविस्यान॒ 1 विषम
102
----------------~------~-~ -~~-~~--~-~-~--~-~~~~~ ~~~
स्याश्च यानन्थ , 7५ 61 भूमिस्याश्चैव यानस्थ' -- °) 8 70
01 ५ 6 वृ + नतत (त्त) ५ श्चुभ (0 सुखम्)
18 ^) 75 यत्न, वज & पुनर् (0८ पुत्र ) + "लेपेन,
125 "लोभन (19 "लाभेन ) - ०) ह+ 818 16 1" [नभि
(0 [भपि) ५ 75 नदति (0 विन्दति) ¶ राज्य
खामेन दति, & + राज्येनापि च चि -- <) @ प्रिय (म
श्रीर्ति) - °) ए वृ @ 3 ध भमित्राय; 1; "प्राच, 1५
&५ “त्रस्य, & शश्राधि (0 'च्राघ )
19 °) =20* 2४ "सद्रूत (० 1 20)
20 ४ @ 4 ०८ (पषा ) 20 -- °) 51 दहि
तद्धा्या, 81 भीमनिभा (0 हिते भार्या) -- 2) = 194
ह्व + 813 7 @ “सद्रृत{ -- °) 54 1213 [ज] घुखिर्नी,
7० 70० 7५ 6 69 दुःखिता (ण [नदुखिता) ~ ५)
तु (णः च) 81 निर्विण्णतां; 8 (७५८९६ 7 &3) निर्वचतां
-- °) 81 विरि च, 123 *निदती , 7 'जिदती (० "निन्दरत।)
51 {६} 3 विर्चिद( ए "य )माना चान्मान} 13 + 701 3 65624
त वििदती (ए ज 0) 3 "दुत(, 06 "्त।() चाप्मत्मान, 7४
दीनता च स्वभर्दूणा, © जितानां च स्वमद्णां -- ) ४3
जीवतत, ५ ©1 जी रतां (० जीविन) 1 53 ५ 70८ 6४ +
घनच्युत, 5४ 7 ध ध्यु, 73 © “च्यु, & “च्युता
-- ^€ 30, 8 (6४८९४ ४ ) 105
1109* दाराणा ते श्चिय ष्टरा दीष्ठामद्य जनाधिप ।
21 ४) $ 5 75 चस्ाभूदु-खमुत्तम -- ^) ¢
तव नार्या स्वलछुता
2 ए 9, 8 7 (चप्व्लू फा 3 5) 63 108 चेद्वा
[ 809 |
8 227 1 ]
महाभारते
[ चोपयात्राप्वै
५४.
चैरांपायन उचाच ।
कर्णस वचनं श्ुला राजा दुर्योधनस्तदा ।
हृ भत्वा पुनर्दीनि इदं वचनमव्रवीत् ॥ १
व्रवीपि यदिदं कर्णं मवरं मे मनसि स्थितम् ।
न त्वम्यसु्ा छष्यामि गमने यत्र पाण्डवाः ॥ २
परिदेवति तान्वीरान्ध्रतरा्रौ महीपतिः ।
मन्यतेऽभ्यधिफ़ंश्वापि तपोयोगेन पाण्डवान् ॥ ३
अथ वाप्युुष्येत नरपोऽसाकं चिकीरपितम् ।
एवमप्यायति रधन्नाभ्यनुज्ातुमर्हति ॥ ४
न हि ठैतवने किंचिष्ठियतेऽन्यतप्रयोजनम् ।
उ" (गछ) वेग्रा") -- °) 1871 3 ६ [आुध, [५4 च (0
तु) -- °) 511 9 + 7: 8 ५शङुनिरेव च (10 "नामष)
(गणा) - 24107 वा 51 141 3 {703 83 4
आरण्य -- 591? 71८07 {3 «+ 2 7 ©3 ॐ 373 घोषयात्रा
-- 447 711८ 113 कर्णवाक्य -- 44111 110 (्ुपा९,
प07त8 ०7 0४01} 5५ 308, 70 (1201 काह } 236
(704 295}, 71 299, ¶ &1 प & + 1 229
-- 51०८ 7० 001 7 71 ‰8, 7०४ 24
227
1 ^) एएप्षित्तु चच (1० चन) -- ४) 7१ तृप तथा,
8 7 (शन्छा 21) 88 तत ([०तदा) -- <) ए त्प्णीं
(ग हृष्टो) (ष सुनरथो (0 पुनर्दीन) -- *) 8 ( ९८७४
03) राधेयमिदमववीत्
2 °) 81 ष्व मनमि, 8-+ 70 ज ८ © मनसिमे (18
धिण्णडाः ), 99 4 1 तद्धृदये त" तस्मर्दं हृदि सस्थित - )
रि (0प्तु) व्रधद्वि (ण [जिमि ) +, 71 लिप्यामि;
¢ © 4 21 रुम्सयह (0 रुष्सयामि ) 6 तम्य स्वुच्ता लष्यह
3 °)5171 2471 3 “देवते हि तानू (४ पफशणश्ना९) ,
54 5 देवयने (०? "देवति त्यन् ) -- ”} ए४ षो हि पाड
वान्» ¶४ 61 "ट्राविकासुत -- ८) (ण हि ({गः [अमि )
4 °) त्तु (णः [बपि) ~ ४) 7० चिकीर्पितु -- °)
8 (०२०७४ 08) एताम् ({0 ण्वम्) &€1 अप्यायनीनू, ७1
21 जव्यायतीं 51 रक्षेन् (०7 रक्षन् } -- 4} 8 7) , (ष
[ 810
।
उत्मादनमरते तेषां वनम्ानां मम द्विषाम् ॥ ५
जानासि हि यथा धत्ता धुतफार उपस्थिते ।
अब्रवीच्च मां त्वां च सौवलं च वचस्तदा ॥ ६
तानि पूर्वाणि वाक्यानि यचान्यत्पर्दिषितम् ।
विचिन्त्य नाधिगच्छामि गमनायेतराय वा ॥ ७
ममापि दि मदान्दर्पो यदह मीमफन्युनौ ।
द्िष्टावरण्ये प्ययं कृष्णया सहिताविति ।। ८
न तथा प्रा्युयां प्रीतिमवाप्य वसुधामपि ।
दृष्ट यथा पाण्डुमुनान्वल्फलाजिनवायमः ॥ ९
रि जु खादधिफं तस्माद्यददं द्रुपदात्मजाम् ।
१8 17) {छ} + वृ जटति (0 जहति)
5 °) {3 3 उन्मादनद्ने) 70८ टन्पारनन्धने, 1 6 +
21 उन्मादनाद्ते , 7 061 ठन्मादनमि (19 "मृद - ^)
+ ०8१ “स्थाने ((प्नम्थाना) §3 हा 9 8 0 ५४
मष्टाययुने, 7 मद् द्विपा, © + जपि द्विषां
6 ^) 83 ५70; ५ जानामि, 6५ "नि ([०ः^मि) 3
[एत्र (णद) ए+ जानालयेय सथा क्षत्ता (ण 45 1) १९०६}
-- ^) ए+ 1५ 3 यत्त॒ (० यच्च) 8 (क्ल 84) भग्र
वी्वांचमां चत्र - °) 07 वचन (गच्च चचयस्)! 7
सथा (70 नदा)
7 °) 7८ यानि, (५ © तम ({0८् तानि) 8 4
7: ५ ०१, 9 सर्यागि (णप्) -- °) व" [जन्य (५८
[जन्यव) लपि (० परि} - ९) 721 मा्धित्य (0
वि), ४०५ मा (न) ) निश्चिन गच्छेद्, 75 निश्चयो
राज्ञो, 61 3 4 > निश्चय गच्छ् (61 राजा, 6५ गच्छेद ) (1०
नाधिगच्प्रामि) -- °) = 14 23५ पिजयाय ({0 गमनाय)
721 (णवा)
8 °) 1 9च, घ् ©1 3 सुः (गहि) ए.7;
महाहर्षो -- >) पि (छन्ा+ §1 एग) 69 "काल्युनौ -- ^)
एक्ट (जः ष्टां) -- °) 7 [जपि (० ति)
9 116 86वप€०९९ 17 13 + 1० 71-315 8 11, 10,
9, 19 -- °) ए 3 4 [कृप्या + 88 0 7, 5४ ञम्
घ्या" (1०9 प्रा ) --°) 81-3 70 24-5 ©3 इमा (1० सपि)
-- *) 71 3 "वासिन 3 र "वासान्
10 एणः शष्वृप्ा८छ आ 5 4 7८ [01-9 2 $%1 9
-- °} [५ 701 78 तु, 73 नत्. (णः जु) गु चाभ्यधिक
]
---4
५
[अ £.
घोपयात्रापर्वं |
त्रपदीं कर्ण पय्येयं कापायवसनां वने ॥ १०
य॒दि र परमगल मीमसेनथ पाण्डवः ।
यक्तं परमया रक्ष्या पतयेतां जीवितं भवेद् ॥ ११
उपायं नं तु प्यामि येन गच्छेम वदनम् ।
यथा चाभ्ययुजानीयाद्भच्छन्तं मां महीपतिः ॥ १२
मृ सौबटेन सहितस्तथा दुःशासनेन च }
उपायं पष्य निपुणं येन गच्छेम तनम् । १३
अदेमप्यद्य निित्य गमनायेतराय वा |
काट्यमेव गमिष्यामि ममीषं पार्थिवस्य ह ॥ १४
मयि त्त्रोपवरिष्टे तु मीप्मे च कृर्पत्तमे ]
उपायो यो बरवदृषस्तं ब्रूयाः सदमौवलः ॥ १५
त्तो भीष्मस्य रात्र नित्नम्य गमनं प्रति।
(ण भ्यादर) -- °) 7४ यषटने (प्यदरष्) - ^) गृण
पथ्यानि {10 पर्यय) -- ८) ६4 95 3 ८ पाय, 5४ +
काणाय ह3 नावग, 79 © “नामपि (० "ना वने)
11 0 560प6प€ 70 ष 4 2 213 ल 1 9
-- ^) एश्यद्विमा, ध्रः गदि - ५) 5; नीममेनेन +
पात्राः -- ^} 0 उक्त परमया भक्त्या
12 ^)§1 हा १४८। 0८ नुन (एप धपु } , § (८८९६
16) नानु ज पश्पामो, ¶1 गरद्रामि (0 पद्यामि)
~~ ४} =1‰ 71 ४ गच्छामि (0 गच्छ्म) ~ ५
12१, १३ 3 7686 14, 7द९्व 77८ 1६ 17 165 एणः 120९
-- &§1 ह1 3 46 {29} } 12०18" -- <) ©) श
यात्रा, @ +मयथा (ययाच) 2; [भप्यनु", 7
0 ५ दनु , 01 नाम्यनु' (०? [जम्यनु') -- र) एमा
वन्नन, 84 8 (€7०९]0* © } चजर्त मा, 72 इच्छनोस्ाच (1०
गच्दरन्तमा)
13 51 हा ३ 4०० 18 (ल १ 12) - °) 81
मुीदरेयेन(म मौव्ररन) ५ ©1 य्श्च (0 सहितम्}
-- ९) = 12» 2 गच्टाम, 126 गच्छामि (० गच्छम)
14 5०7 १63 र 12 ~~ 208 14, 12; 15
च्णेटः --°) 51 7८ 713 अद्मद्य व्रिनिश्िल, 6४4
बद पाप्य 6+ अटुमप्य )जुगच्ाति -- ४) = 7: 79 2,
© > (ऽ्छ्छ्यत् ८1०६} च (0 वा} -- ^} 3573
(धट ध) कन्य ( 0 काल्यम्) -- ५) क (5
८८८} 00 14 3 0४ पृष इ (0 दि)
15 ^} §1 हा > ५0८79; 3 तपरा 3४ {य
३) --:} 7 तु (प्च) 7; ५\ “चत्तम - <) 8:
आरण्यकपवं
|
|
|
|
।
।
|
|
|
।
|
|
|
|
|
[8 227, 22
व्यवसायं फरिप्येऽदमदुनीय पितामहम् ।। १६
तयेत्यु्वा ठु ते मेँ जगथुरावसथान्परति ।
वयुपितायां रजन्यां तु कर्णो राजानमस्ययात् ।। १७
ततो दुर्योधनं कर्णः प्रदसनिदमत्रवीद् ।
उपायः परिद््टोऽयं तं निरोध जनेश्वर ॥ १८
थोपा दरतने सर्वे तवस्तीक्षा नराधिप ।
योपयात्रापदशेन गमिष्यामो न संसयः ॥ १९
उचितं हि सदा गन्तु धोपयात्रां विं पते ।
एवं च त्वां पिता राजन्ममयु्ातुमरदति ॥ २०
तथा कथयमानौ तौ योषयात्राविनिशयम् ।
गान्धारराजः जङ्कनिः श्रसयुव्राच दस्त ॥ २१
उपायोऽयं मया टृ ममनाय निरामयः ।
म (ण्मयो) - °) 5 एश्चदु (णत) 51 इ 00
109 चू्ाव (10 बूया ) 51 ए > तत्र ({०ः सह-)
16 ०) 1 8 20 (6्व्कल 03 3) 3 ४; चरो {07
तनो) -- 9) एः » निद्वास्य ग" वचन यत्ति -- °) §२
“ग्राय्य (0 "नीय)
{7 24 ० {प्श ) 172-19° -- 4) 51 + + 6
725 ५ अभ्यगात्, ए! 2 7, अरीन् (©? अभ्ययात)
18 2५ छण 18 (८ ९ 17). द + 70210 (ष)
18 -- ४) {3 + 72५7 3 वाक्यम् (10 हदम्) -- ^)
7८ धः यस्, प्रप नच (छप ज्य) -- °) + ८ प्रपा 3
2 जनाधिप, 5: नरेश्वर , 7 नराधिप
19 =25 2; ०० 197 (भ ४] 1¶) --?) 7229;
© + स्वद्दीक््या (1 3 ज र महा "ही)सुज (1०
नरा) ~-- 4) 5४ तन धति (0८ न सदाय }
20 ५ ० 20०2 -- °) © उचिता जतु; ते
(पहि) - ?)& ५४ घोपयात्रा 61४ 4न सतयः
(0 विलय पते) -- °) एत्वा (ए पषण }, 0
1; त च स्वा, ग्५ चोक्त, 02 चेरा ए त्वम्िता, 8
स्वपिता (० टव! पिता) -- °} 7» © स्वाम" (1० समनु )
% ०) हः + ए ए (श्न्व्लु६ 0 8 5) 63 ठ ततु
(वदी) --१) ए, "धिदौ, 5: "शने -- ^) ह 7: गधार्-
राजः 81 सुट ({० व्ह्धनि ) -- ^) 8 (९९ 0)
हन्यु (ण भरन्यु") 51 शङुनि व्रह्युवाचह
22 °) € [अव (तऽ) हज 2 ८ महान (य
ममा) -- व+ छ (१ एव } 22-28 -- ^) 5 3
एचो, ५ @ाप्रे ((णनो) -- ^) 84 0 03 वोच, 0
{ 811 )
8 227 22 |
अलुन्ञाखति नो राजा चोदयिप्यति चाप्युत ॥ २१
पोप दैतवने सर्वे सतीक्षा नराधिप ।
~~~ ~
महामास्
[ घोपयात्रापव
' तनः प्रहसिताः सर्वे तेऽन्योन्यस्य तलान्ददुः ।
| तदेव च विमिधित्य दद्द्युः ऊुरुमत्तमम्र् ॥ २४
दति श्रीमहाभारते आरण्य कपर्येणि सकर्विात्ययिकदधिशननमो ऽध्यायं ॥ २२७ ॥
२९९८
वेञपायन उचाच ।
धतरा ततः स्वे द्दशर्जनमेजय ।
पृष्टा युखमथो राज्ञः एठा राज्ञा च भारत ॥ १
ततसविंहितः पू समद्धो नाम बयः ।
सभीपखास्तदा गावो धृतरा न्यवेदयत् ॥ २
मोदे”; 73 मोद (10 चोदः) ए) 30) वा (न्च) 7;
पुन , © [शर]च्युत (1०८ [भ)प्युन)
23 = 19 {8 + {10 28 (णि ४ $] 29),
7५ ठय 29 -- २) 2176 ५ स्वद्मनीक्षया = ©3 4
फ जनाधिप, 8 महीभुज -- °) ©1 + गमिष्याम, © "मि
& (०२०७६ 68} सर प्रति (1० न सवाय" )
24 2) 7, "1 ह्यन्यो, 23 अन्यो (10 तेऽन्य)
एव~ व1 चराचू§ ए पू 69 + तल (1० पलानू) -- ^)
8 7; 3 तद्वव, 26 तदेव 149 4121-5 ८ तु (णच) गृण
म्मे [णत्रि)
01770 53 1८8 16 ४ 087 -- 210007- 07८07
51 ह ४7८५ ©४ + श्नारण्य ~ 51 वाण्याः [एऽ 428
70 708 1721-8 ५ प, घोपयात्रा -- 4वा1॥ 7० (0765,
पप्तः 07 १०४६) ए+ 309, 09 (001 फहु ) 9
(0 236) , 71 240, 7 &1 298, ©) + 7 250 {13
289) -- 51०2. 7० 09 %4, 7 28
228
1 ०) र्चा ते (0 दृशद्) र एविवीपति (0
जनमे") -- °} 51 1 + ए ष्ण 4 {09 71 3 तुभ 63
ष्ठा, 4709 पष्ट, स्पृष्टा (ण षृषटा) 1161 राक्ता,
74 0 8 "जा (जः श") -- 4) 83 25 षष्टो} ए5 (८ 05
11 १९५) + 01 षष्ठ
2 °) 0४ सर्वर पूर्व (पूर्व) -- ४) 71 + सगमो,
} अनन्तरं च राधेयः छकृनिश्च विदां पते ।
आदतुः पार्थिवत्रषठं धृतराष्र जनाधिपम् ॥ ३
रमणीयेषु देरेएु घोषाः संप्रति करर ।
सारणासमयः प्राप्नो वत्मानामपि चाद्धनम् ॥ ४
मृगया चोचिता राजनस्मिन्काे सुतस्य ते |
&9 + सगवो ({० समदो) 1६1 वह्धम ; + पुव" (ण
यद्ध }) ~ ४०07 24 -- <) 1) 6 तथा (ण्पनदटा)
5 ४ ए५ गा व्र; त् गोप (ग गानो)
3 दरण 3(८( \12)} - °) ¶1 + 2 मद्वरय ;
©1 > मदावट' (1० विद्वां एते) ~ ९) ‰3 721 पटवः {1०7
पािव") -- ^) $) 1 > नराधिप, ८ तूण जनने
{0 जना)
द 7२0 4००६ $] 2) - °) 1 (पष्ट 5८ % }
धोषान्; 214 घोरा (10 घोषाः) >! पाधि (1० दौरव)
-- <} 51 113 ४ 7, 0 स्मारणे, ए1 एण @ 3 त)
स्मरणा-, 0: न्मरणो (07 म्मारणा ) 51 सदयाय ({०१ "समय }
% © स्मारणे स्परणहेतौ कर्मणि । गवा सख्यापूश्क उयोवर्ण
उातिनाप्ना रेखन । म्मारणारमय दनि गौहा परन्ति 1% -- °)
1 ५ (7 18 10 {९४} 721 काचन, 23॥ चाने, १५0७ 4
चक्रतु, 81 चाङ्गिन {107 चट्ुनेम्)
5 ०} 51 ए ५ (णाऽ 10 {९६ ) 0} 7४ 6 वृष प
व्योदिता (०८ चोचिता) -- °) 71 + 612 तस्मिन् (10
अस्मिन्) © रोके (प्के) + तु त्तस्य (ण खु)
51 ह (प्ते) -- <) & एय > गमने -- °) 1-3 7
+ ? ७8 समनु", ¶५ तदनु {19 स्वमनु )
6 °) ६1 द्रोभन (ग्न) ~ °) 23 7० 246
6१ 8 हि (णिच) पछ ग परिरक्षण (0८ ममयः) 7
गवां चैवमवेक्षण; 61 गयाना च समीक्षण -- ९} ५ ए» 7,
ध विल्लमस्तु 7५ 61 सविश्रमे (61 "भो), © + सु(&५ स)
चिल्लम्य §1 1४५79 ऽष्ठ ({जः चु) 1 6013
करतष्यो , 64 कतेग्य ({०५ गन्तभ्यो ) -- °) ऽ 1\1 वह्लभाना,
| 89 |
योपवात्राप्वं |
र्योथनस्य गमनं तमचुननातुमदेमि ॥ ५
धृतराष्र उवाच ।
मृगया योमना तात रतां च समवेक्षणम् ।
िभ्रम्भस्तु न गन्तन्यो बहत्रानामिति सरे ॥ &
तेतु तत्र नरव्याघ्राः ममीष इति नः श्रुतम् }
अतो नाम्यसुजानामि मनं तत्र घः खयम् ॥ ७
छद्मना निर्जित्रास्ते हि कृताश्च महावने ।
तपोनित्या राघेय समर्थाश्च महारथाः ॥ ८
धर्मराजो न संङुध्ये्धीमसेनस्त्वमर्षणः ।
यत्तसेनख दुहिता तेज एव तु केवलम् ॥ ९
ययं चाप्यपराष्येयुदरमोदसमनिताः ।
ततो वरिमिर्हेयुस्ते तपसा हि समन्ताः ॥ १०
7 © 2 4 क्षि पाडवानाम् (0 चद्धवानाम्) 51 ह! 2
स्मरन 84 शुत, 8 (६०७४ ८७) स ष्ट (10 म्मरे)
7 %) $ पा {वप हि, © ज + ४ [जपि (णः
तु) -- ८} 8 4 ¶9 1 3 नती (†०प्यअनो) 1५ हि (ण
[नि ) -- 4) ¶५ ©) यत् ({07 व)
8 ग् जन्मना, ©+ जिद्धिवा (1०7 उद्मना) 8) 97
2५0 ठतितु, एः तन्न, 8+ सर्व, पा तेपि ([गतेद्ि)
-- *)51 81 3 करषितश्चि, 721 गवाद्धव व्णतु (८०८्च)
84 तथा वन -- ८) ¶ नी तिन्ताश्चैव राचयर सम्य्चिव भारत
9 3०9 ~ °} प [आपि, ४61 पातु (णन)
3 40 3 + सह्ष्येद् (1० सणष्येद् ) - ") ५८ [आम
पित (ण [जोनर्घण ) प्ण मीमो नित्यममर्पण -- ^) ण्
चेमा मा {{07 वेन एत्र }
10 ह रवण 10० पणत् 10 -- ०) 1 3 पूव
{1० यूय) 51 रा 2 4 7, ° [नोपराधेवरुर्, ए9 हि राप्य,
8, [नपगवेषुर् (1० [म)पराष्येदुर्) ५ यूय च पुनराधेय
) 71 ज्यु" (६० र्व} ~~ व्रज {व } 10०, ए
१६5 7 1 एद -- £) 24 21 [म)]मि-, ©1 च ({०गः हि)
11 *})§ ह्वा २40: 5 "समीरिताः (०८ "परिदुवा )}
- ^) 21 चर्िणो (0 सद्धिना) -- °) 3 नच्र (० द्राख्र )
{2 ^) § द्वा 3 नानाल्भेदयु (एरय), ए४ तान्नार
मध्व, ६4 च नाक्षिपभ्व, 81 तानाङनधष्व, 83 त्तु तार्दट मध्व;
84067, 5 ताश्रा(८ 7५"ना}रभेरन् , 7० नाना( 7०५ "स्ना )
दिप्त (1), 0 ताद्राभनिपभ्व; 2४ ताननाक्षपेयु , 7 ताच्ना-
पराच्यन् {9 तान्नार्रघ्व, © न नापरा, ©+ वाश्नारभ
{6५ ब)च्व, 1 नानपराध्यानू, 80४८ 7०1 लत € तानभि
[ 818
आरण्युक्रपर्व
|
|
|
|
|
|
|
|
।
। अथवा मद्र
[ 8 228 16
अथ वा सायुधा वीरा मन्युनाभिपस्छिताः।
दिता बद्धनिचिशा दहेयुः शखतेजसा ॥ ११
अथ परय बहुत्वात्तानारभे््वं कर्थचन ।
अनाय प्रमं तच्खाद्शनक्यं तच मे मतम् ॥ १२
उपरतो हि महाबाहुरनद्रोके धर्मजयः
दिव्यान्यस्ाण्यवाप्याथ ततः प्रत्यागतो बनम् ।। १२३
अकृतास्ेण पथित्री जिता व्रीभत्सुना परा ।
फि पुनः म कृतास्चोऽ् न हन्याद महारथः ॥ १४
; श्रुत्वा तत्र यत्ता भविष्यथ ¦
उद्विसवासो व्रिशरम्भादुःसं तत्र भविष्यति ॥ १५
अथ वा सैनिकाः केचिदयङकुंयुधिष्ठिरे ।
तदबुद्धिषृतं कम दोपययुत्पादयेच घः ॥ १६
यात, छण र तानारमष्वर (४5 1 एस)! 34 मथ युय
वहुन्वाहूनारभेरन्कथचन -- °) गृ 61 3 4 जन्याय, ४
जनाप्यं (० अनार्य) 1४ ©) प चपर, 64 वन (०
परम) ५7८ 78 ¶५ © ५ तस्मात् (70 तस्म्यात्) -- °)
4 तच्रश्राक्य, 15 &1 क्षम श्रक्य, © ५ ४ तदशक्य {07
अशक्य तब) 70 7, ०0 त्रै ({कमे)
13 °) 5 खपिस्वरा -- ४) एज 8: इद्रलोक, १५ स्वर्म-
लोक (० हन्द्रखोके) -- ९) & एवा 3 + 73 सर्वाणि (07
दिव्यानि) 3 7, चावान्य, ¶" [नयावाप्य, 7४ 81 सप्राप्य
(07 [ज्राप्याध)
14 °) 7 ©1 भीताः स्म (10 षुथिव्री) - °) १५61
वद्र (0८ जित्ता) 51 ए -3 तदा (7० पुरा) -- <) ए)
सुकृतोखरो (10८ स कृनाच्लो) © दि (1० ऽध) -- °) ए
1 3 ५नि (गन) वै (णवो) 2ग्नतुष्टन्यो
महार
{15 °) 70; ©3 + यद्रूच (ग्ष्मि) § दा 3 नध
मद्वचन श्चुम्वा -- °) 7" य्न, ७3 यत्ता, ९, यास्वा (0
यत्ता) -- प्र @1 ० {2 पषा }) 15 -- ९) 29 ए
+ 5 ९9 "त्रासे, 7५ "वातो, ¶/ "वासा (¢ "वासो) 5
ष > ¶" 2 + चिख(&\ शधर}च्ाद्, 81-+ 70 + ० 6४
विधा, ९ "स)सो, ४) विभाद् © + उद्विञ्ना वासविः
खन्धाद् -- ^) 51 हःखाव्, प्व चास, थः चासास् (ण
दुख) श्र 69 + गमिष्यथ (किः भवि")
16 °) टप", 2० अपाः (अपः) + 57
{ कण्छण 713 6) 83 युधिष्ठिर > पृ महान्मसु -- ° ) कप
61 + चदा (० तद्र!) -- ०) §1 ए1 ५ "येदि, 82 6
3 14
3 23
3 24
€
6
महामसि [ घोपयात्रपर्व
3 228. 17 1
ॐ +
६ १ 4, तसराद्रच्छन्तु पुरुषाः खारणायप्तफारिणः वेखापायन उवाच
# 3 24 7
न ख्यं तन्न गमनं रोचये तव भारत ॥ १७
राङ्कुनिरुवाच ।
धरमन; पाण्डवो व्यषठः प्रतिना च संसदि ।
तेन दादश्च वर्पाणि वस्तव्यानीति भारत ।॥ १८
अचुदृत्ताथ ते सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः
युधिष्ठिर कौन्तेयो न नः कोपं करिष्यति ॥ १९
गरगयां चैव नो मन्तुमिच्छा संबधते भृशम् ।
सारणं च चिकीर्यामो न तु पाण्डवदशेनम् ।॥ २०
त चानार्यसमाचारः कथित्तत्र भविष्यति ।
न च तत्र गमिष्यामो यत्र तेषां प्रतिश्रयः ॥ २१
8 "येत , 28५ "येतत + @1 3 + घि येत् (0 येष्च)
&1 3 4 एत्व, तदा {गःच)
17 °) ¶1&) 3 ५ तस्मादन्ये (© “न्य ) नरा यातु,
गू» तस्मादन्यो नरो यातु -- ४) 51 7४ 872४ ९1७५ स्मर
णाय ४ सकारणा"› ¶ [आ]त्तकारणात्, 81 [अधिकारिण ,
&५ [आा]त्तकारिण -- °) & + स्वय न (४ प्षपण्ड् }
-- ०) 61 ए५ 7० ए रोचते 1 71 तत्र ({०> तव )
18 © ण 18 (सा) #९ १८ ) -- ^) 8 (क्न्य
७१) पाडवध्रेष्ट -- 2) ए प्रतित्ताते , 7 ७3 ५ "पात्रा; 1५
61 परिक्तातद्र. -- <) ("1 ततो (10? तेन )
19 °) §1 ए ग 69 "ज्वा" (1० “वृत्तां ) ए+ 73 पभ
&‡ + कवत ({0्ते) - ४) 51 ए-४ 7 7 3 पाडव
"चारिण -- ८) ए) ए1-+ 9 2 ५68 तु (ध्णप्च)
~ 0) 51 नर} ¶प१नव' ({0्ननः)
20 78 ०० (81. ) 20°-212 -- °) §1 ए 3 एव,
7५ जपि, 8+ 218 5 8 (6८९४ 683) चापि (01 यव)
-- °) 281 8 7 21 4 ठ 08 सवते 89 दृष्टा सप्रति
वतेते -- °) 8५ 8 ए, सारणा, 71 7 ©+ स्मरण 81 8 +
0 (कष्ण्मा४ 7 8 5) उष्तु (भच) ठ 7: करिष्यामो
(0 चिकीर्पामो) ©1 स्रणाच दिरू्पामो -- °) णन
म" (ण्न तु) 6" चवय पाडवनदन
21 एण 21०2 (५ 51 20), 7010 21० - ४)
70 छित् (107 कथित्) "1 अन्न 6५ गमि (० भविः)
-- ^) 74 6न चत्र (& शत्रा) समाचारो - °) 7;
तत्र (0 यत्र) 1 समा" ; 78 परिं (० प्रति")
2 ०८) 7 &1 + जनाधिप (7 "प) (1० जनेश्वर )
-- ९) %\ दुर्योधन" सामा (8८) अयुज्ञयोध कामत
एवयुक्तः शङनिना तरार जनेश्वरः ।
दरयोधनं सदामाल्यमयुजन्े न कामतः ॥ २२
अचुज्ातस्तु गान्धारिः कर्णेन सहितस्तदा ।
निर्ययौ भरतम्रष्ठो बकेन सहता वृतः ॥ २३
त्रासनेन चं तथा सौचछेन च देविना
संघ्रतो भ्रादमिधान्येः स्ीभिधापि सहस्रशः ॥ २४
ते नियान्तं मदायाह द्रषर द्वेतव्नं सरः ।
पाराश्वाचुययुः सर्वे सहदारा वनं च तेत् ॥ २५
अष्टौ रथसहस्राणि त्रीणि नागायुतानि च ।
पत्तयो बहुसाहस्रा याथ नवतिः शताः ॥ २६
23 °) ए + (तु) "+ 33 गाधारे - °) 51
ए 2 तत्त" (१० तद्रा ) -- <) §1 > 7५4 “श्रेष्ठ {० "परेष्ठो )
-- ५) 7 स्मीवलेन समावृत
24 °) 1 2287०761 तदा (नथा) --?) 5)
सौषल्येन (107 "खेन च } 1-3 79 7, € & धीमता (गः
देविना) - ^) 7८ जादरूनो, प, & 3 ५ 73 सर्वैश्च, ४1
स्ैद्ो (0 सृतो) ऽ (क्ट 3 धज) सार्धं (ग
प्वान्य ) -- °) 7 € 3 ५ खच (ग चापि)
25 73 ० 2६०४ -- °} 51 [५ 78 व निर्यात, 1
निर्यात -- °) 7 0रच्ष्रा(णद्रष्टु) एः छर, 2
मरति (40 मर ) -- °) 7५ 32 निर्ययुः (0 [)नुययु*)
-- ८) © दार (दारा) ऽ (6न्न्छ्ः 8 1) वर
(1० वन) §1 1 > गता, + 78 गत , 70 हि तव्, 7;
यत. (07 च तत्)
26 °) 89 प नागदयतानि (0 नागादयु) -- ^) 8,
पत्तिनो , 7\ पस्यश्च, &1 3 + 3 पत्तिश्च, 11 पत्चीन( (0
पत्तयो) 51 ए 7५ © + शतः (० वहु ) गऽ पत्ति" द्रात
सहस्राणि -- ५) 5) हयाश्वा, पप यान च, 7 ©1 हयाना
ह+ 71 2 71 ©+ नवर्हि; 7४ तावति", 1 तावती (६५
नवति) 8 (€५८९्४ &3} ब्रात
27 °) = 3 281 10° &§1 "वदरा", 1 98 7५ ण
14 ० प 61 -8 3 वेदा (ए [5 77 5९ 7] 1८
"चेषा )› ए+ 03 "वेद्या" {1०7 "वेक्या ) -- °) &! वाणिजो
28 °) 8४ 10 8 (९न्त्४ &3 211) प्रयाते (० गे)
8 (छवण्णणं © 1) नृपती (गन्ते) - 2) §1 टा 3
धधएशु सुमहाच ००१ अभवत् -- ८} पू बाहर् (7
वायोर्) -- °) 51 7 73 ऽ उद्धूतस्य, ग ©1 + 241 उत्थि
[ 814
५
परोपयात्रापवं |
ग्रकटापणवेयाश्च वणि बन्दिनिस्तथा ।
तराथ मृगयागीराः शतशोऽथ महश्च! ॥ २७
ततः प्रयाणे सपतेः स॒मदहानभवत्छनः ।
आरण्यकपवं
[8 29 6
ग्राबपीच महावायोरुढतय पिशं पतं ॥ २८
गव्यूतिमात्रे न्यवसद्राजा दुर्योधनस्तदा ।
प्रयातो वाहनैः स्वतो दैतयनें सरः ) २९
हनि श्रीमद्ाभारने ारण्यकप्व्णि अष्टाविदालययिकटिश्ततमो ऽध्याय ॥ २०८ ॥
२९९
व्ैगंपायन उवाच ।
अथ दुयोधनो राजा तव तत्र घने वयन् ।
जगाम घोपानभितस्तत्र चेक्रे निवेशनम् |) १
ए्मणीये ममाजञाते सोदक समदीरुदे ।
मरे प्रयुणोपेते चक्करावसथं नराः । २
तथेव तत्समीपखान्परथमावसथान्वहून् ।
69 ४2 रूपि" (0 उद्र )
29 ^) ह, [ऽ)}म्यवमद् › 76 7" निवसन् ( {01 न्यवसद् )
--*) ह 0४ तथा {1० नदरा) -- <) 5 सार्धं ({9
प्रम्) -- °) 26 यतो, ध» तद्रा ( {० तनो )
द्णुगाण्ण ~ ऋदन कवाप्दाः 1 1 3 964 4
नारण्य -- 51770 ए 8 7 65 73 घोपयाग्रा
~ 409 ववा 8 घोपयात्राय्रयाण; 23 दुर्यो धननिर्याग
~ 4व/ 110 (द्पा.९७, फणप्ऽ 07 १०४} 24 810 , 129
(एप पव ) 298 (704 287), 71 241, क &1 229,
8 + 251 -- §1०८ ० 9 29, 11 28
229
1 °) 51 जवान ({०प जगाम) -- °) 73 प्रतिश्रय (0
निवेशनम्)
2 °) ५ एर्ममेन्चाते 7८) 9 + देनेभि(पष हि,
61 > ५घ)}रमणीये ष्च -- ४) 7:61 3 मोदके ममभूतरे
^) 71 64 प नस्य, 7५ तथा, © ध्र, &» तत्र (1०
नेश) कृ 9 तेन (० येने) -- «) ए भाव
मथाद् (1)
3 7४ 0 8०४ -- °) §1 1 तप्र चत् , 51 तत्र तत्र,
भग चप्रापि तत्- ({ण नदवतत्-) 8 7, ८8 (गृ ० )
ेनयान (1० "प्ान्) -- ४} © प्रधाना (८0 प्रयया }
कर्णस्य शकुनेेव भ्रादृणां चैव सर्यणः ॥ ३
। ददं म तदा गावः शतसोऽथ सदस्ररः ।
अङ्करं ताः सवौ लक्षयामास पाथिवः ॥ ४
अदूयामास वत्सां ज्ने चोपचुतास्त्रपि ।
वाल्वत्साश्च या गावः कारयामास ता अपि॥ ५
अथं स सारणं कत्रा रक्षयित्वा त्रिहायनान् ।
-- ^) ऽ 71 > करणश्च शकुनिश्चैव , ¶५ वदहस्तथैव कणैस्य
-- ०) 51 ए 7५ 1-3 5 भपि, © + प चास्य (10? सैव )
5 सघा ; गृ» सर्वथा (0 सर्वशः)
4 °) ६3 71 दद्य स, 54 सदद्च (7 धणडा ), 8
(९९९१४ ©$} पश्यतस्ते 51 वा + 54 79 ५ ततो (०
तदा) §1 हा (ए व्छयः ) 3 8 706 728 यावै, 7163
गाश्च (७ गाव") -- ध ० (४६ } 4०? -- °) 13
5 खक्षयेश्च , ग 0५ अक्षश्च, & वक्षसि (णः सकष) 11
सान्मर्वाम् (० सा सर्वा) -- °) ग द्वात्तशोथ सहस्रश (\्= 4०)
5 118 ० 5 (ध ९1 4) - ^) & + अकयाता
सवस्माश्च -- °) ४ + यज्ञे, © राक्ता , ©+ राश्चे ( {ण सज्ञे )
€! ष) 3019 8 (5 777) + 93 चोपषतानपि (ट) $
"तास्वपि), 2 ज -गू( ६, "छ )तास्वपि, ए1 8 00 04 ८
"खनास्स्वपि, 8 ५ सतास्वमि (8\ "चि ), 08 (णण ) हृता
मपि, ¶ © $ + चोषा( चैवा , 6 + षा) स्यतास्रपि?
४{\ चोपखता अपि, छण 7० ०6 7 9} ~ 71 ०
(क्र ) 6० -- र) 1 2 गक्श्च, 7४4 ५ ध्या गश्च (1
या गाव) -- 4) 51 (14 ५ 08 + ° कख्यामास, 4
दीया", 61 दमया , ७ ५ 1 गणया
© 136 6 (जरा 4) ~ °) € हा 3 28;
61 2 +म- (गम) 1 + 06५63 + सरणः 537
21, स्मारणा -- °) @ सवैस्यापि (07 रक्षयिष्वा)
त्रिह्ायन गा» (०0८ प) तपाम्यायाति भानवान् -- } 51
तते (01 घृतो ) - “) 8 ०8 6५ ५1 स्याह (8; "चरत्
{ 815 |
31
3 2
32
4554
40 €
4}
०» 229 6 ]
वरतो मोपाठकैः प्रीतो व्यहरत्कुरुनन्दनः ॥ 8
स च पौरजनः सवः सैनिकाश्च सहस्रकः।
यथोपजोपं चिक्रीडयेने तस्मिन्यथामरा; ॥ ७
ततो गोपाः प्रगातारः ङशरा सृत्तवादिते ।
धार्तरा्रयुपातिष्ठन्कन्याधैव खलंकृताः ॥ ८
स स्रीगणवृतो राजा प्रहृटः प्रददौ चसु |
तस्यो यथारमनानि पानानि विविधानि च ॥ ९
ततस्ते सहिताः सर्वे तरघन्मदिान््रगान् ।
गवय्वरादांश्च समन्तात्पयैकरारुयन् ॥ १०
स ताज्छैविनिभिन्दन्गजान्वधन्महावने |
रमणीयेषु देगेषु ग्राहयामास वै गान् । ११
गोरसायुषयुञ्ञान उपभोगांश भारत ।
7 3 ०0 7०" (० \1 4) -- °) 6५ "जना सर्वे
४) &+ चेव सर्वैश्च (ण च सह) -- °) 7४ 478 योग
{107 "जोष) -- °) 7५1 13 नरा (10 [म]मरा')
8 °) 81 प्रणेतार , 74 प्रशास्तारं ({०प्प्रगा ) प
&1 9 ५ ततोष्तर( 7५ “घ्व ) गमनात् (७1 “न ) घ्राति -- *)
1 0 701 5 ० नृयवादने, ए न्ुत्तव्रादनि , ६4 2 70 13५
नृलवादिते, 7 नृष्यत्रादिन", © ५ नृलय(&५ त्त)वादितैः
८) ८५ सहस्नश्ञ (10 स्वल }
9 °) 51 ह 721-5 ५ सखीपर्चतनि, 81 2 4 7५ 7४ @
खीगणाः -- °) ¶9 चसुधायां तदा ददौ -- °) 1 यथार्थम्
(1० "हंम्) ७" दृष्टानि (० अन्नानि) -- °) ८1 पेयानि
26 दानानि (णपा) 4 70, ? विविधानि यहूनि च
10 °) 8५ वने (० गान्) -- °) ए; गवयाश्व
~ 4) 1 4 8५ ४ & + "वारयन् (1 "काख्यम् )
11 °) 3 ° हतान्, ए" श्त; © ग्रस्वा्, ७4 ससरान्
(णिमतान्) ए" 3 चिभिन्नागान्, 8 2 7० 7, ० ©
विनिसिद्य (० "भिन्दन्) -- ४) ए3 निदचन्, 79 तत्र, 125
वद्धानू, १ 61 व्रा (90 चत्चनू) 28 7० 7० 7५ ० &8
गजाश्च सुप्हून्वने -- ५) 761 3 ५ 7 अ्रहयन्श(7" &1
च्छ )तवो खगान्
12 ^) ऽ 3 8, ° 61 उपभुनान, ए* अपि युनान
-- ^) 7128 7074 6स, पच (ण सु) 613 +अप
श्यद्रमणीः -- ५) ए 07५ 5 ७8 चनान्युप (8, तानि
तानि). ए" सरामि च (10 पुष्पितानि)
13 7० तूप पि3 ठ (एषा ) 13०2
|
|
|
।
|
|
|
(19 च्यहरत )
- °) 1९1 3 71
[ 816
महाभारते
र
[| घोपयात्राप्व
पदयन्सुरमणीयानि पुष्पितानि वनानि च 1 १२
मत्तञ्मरजुानि वर्हिणाभिरुतानि च ।
अगच्छदावुपूर्व्येण पुण्यं दरैतवनं सरः ।
क्र्या परमया युक्तो महेन्द्र इव वजभरत् ॥ १३
यच्च्छया च तदहो धमंपुत्रो युधिष्ठिरः
ईने राजर्षियक्ञेन मचस्केन विशां पते ।
दिव्येन विधिना राजा वन्येन कुरुसत्तमः ॥ १४
कृत्वा निवेमभितः सरसस्तख कौरवः ।
द्रौपद्या सहितो धीमान्धरमेपल्या नराधिपः ॥ १५
ततो दुर्योधनः प्रेष्यानादिदेश सहाचुजः ।
आक्रीडावसथाः शिब्रं क्रियन्तामिति .भारत 1 १६
ते तथेत्येव कौरव्ययुक्त्वा वचनकारिणः ।
घुष्टानि -- ४) + 71 व्ंणाभिर' , 8» चनान्युपवनानि व
(५ ?.1 19) -- <) > 3 जागच्छद् 9 4 29 ~
©3 जा(7ऽ 3 ज)नुपूर्वण - ५) §1 रम्य (10 पुण्य)
-- 16 13९, 289 3 (0 1106 2) च 7५ 6 ©अ 195
1103* मत्तश्रमरसनु्ट नीर रुण्डरवाकुरम्।
सक्तच्दसमारीर्णं पुनागवङुकयुतम् ।
-- <) 5५ सर्ग्या (० ऋद्धा) -- 1) 51 ए (षणा 5९८
1 ६5 10 ६७२६) चाप्ृत् , ©> + वद्भष्टक् (10८ वञ्जग्त्)
14 ^) ए 2 (6४८८५ 7213 6) © तत्रस्थो (०
तदहो ) -- °) § (०६०९४ ©) "राजो (प पुत्रो) -- °)
61 दष्टा (णः ईजे) §1 7 9८71-3 ५ "सत्रेण {1० यनेन)
५) 81-3 7 (®गन्छ४ 71-8 8) ©3 5 साधस्ॐेन , 9 61
स्वकाम्येन › 8‹ 2 सद्यस्ेन -- ८) 74 7: 3 211 राजन्,
7० ४ 5 68 चेव {1० राजा) ~ +) 8 451 847
(श्ष्<ग्४ 125) 69 312 कुर्सत्तम -- 41६9 14, 8 (6८९
७8) 15
1104* विद्वद्भि" सितो धीमान्माह्यनैर्वनवासिभि. 1
15 2) 73 सरमस्तत्र, 71 तस्सरस्तत्र॒ 5: भारत , ८४
केदाव, 7० 25 © कौरव -- °) © श्रीमान् (०? धीमान् )
-- “) 70.70» नराधिप, 8 (ल्म 83) महामना. (पम
"तपा ) -- 4 नः 15, &1 195
11054 मीमाञचैनयमे" सारं सराभ्यासे तदावसव् ।
16 °) एज 0, गरक्चा(7., क्ष्या )च्» 8 प्रेष्यान् -- °)
39 सष्ानुग › ० महस्त" (1) , प" ©, सानु, 6 विदां
पते ° प सानुगः -- °) एः शीघ्र (णक्षिप्र) पष 634 ५
४ आाक्रीडावसधान्दीघ्र -- ५) ४ + 713 क्रियताम् गण
]
योषया्राप्वं |
वचिकीर्षनतम्तदाक्रीटाग्दैनवनं मरः ॥ १७
सेनाग्रं घार्वगषरय प्राप्त ठेतवनं मरः ।
प्रमिघन्तं वनद्वारि गन्धर्वाः समव्रारयन् ॥ १८
तत्र गन्यर्मगजो तै पूर्वमेव व्रिणां पते ।
ूमरेरभवनाद्राजन्नाजमाम गणाव्रतः ।। १९
गरप्यग्या चव व्रिद्ानां तथात्मनः ।
रिदाग्नीलः क्री डाथं तेन नन्संबृतं सरः ॥ २०
तेन तत्वत द्ष्र ते गजपरस्विागकाः ।
प्रतिजग्ुम्ततो राजन्यत्र दुर्योधनो सूपः ॥ २१
मतु तेषां वचः श्रुचा मनिरान्युद्दर्मदार् ।
प्रेपयामास करौर्य उत्पारयत तानिति ॥ २२
613 4४ कृर्स्व मरमोभित्त
17 “)प्रऽनन्, वान (न्ल्ते) 7 तथोवाच (10
वरधनेव }) 5\ 1) 3 नमन्युन्धनि (1 "पते तु) वचन -- ^)
8 @1 मथा (निः सना) ‰४-+ 8) + 29८ 01८61 क्रीडा
(10 [7] फीटाम्)
18 511 30 16" ए 07 0५-6 {1795 185०2
20 15" -- °} {> सोपद्थटर, 7» सनाग ({0" मेनाघ्र)
~ ४) पुर, 0५ ए ५नदया ({0सर् }) ~ ९) 51
४¡ 3 प्रमितो, ६3 7; "दात्तद् , ४4 "ल्यु 51 नवदारि,
461 उतर दारि, 81-3 0८ वनट्ार्, ए वन राजन् -- °)
६५ 82 पमवाङ्किएनर , 0९ प्रन्यतरारयन्
19 “*) 7 ञेत्र, 074 "राता (1०८ नत्र, ९८१ राजो)
~ °) 4 ए “भुवना (0? 'मवना) -- °) 7: [जुग
ना्रूत » {401 3 + जनाः, अ गगान्विन (107 गणानरून )
20 “) 51 मदा्मतत , (र सधय च, ए मथानुत् (1०
नामत ) -- °) §' त्रिदा, 8, धिष्टायनीना, ¶
व्ि्टारणीर ,64 "दार ,©4 "तीर" 8 (८१८०४ ©3) प्रीटार्थ
21 “) 51 -3 तनम, गु, असश्च (गनेन)
एत यत्र (ण नम्पदरूत) -- <) §1 ए 21-9 ॥ द्रनिपिद्धा
यता राजन -- °) ¶1 $ यनो ({0 यत्र) वण [नवत्
(ण नृप ) -- 4० 1, 144 {01-3 125
1106“ ने समेन्य दा प्रोचुर्गन्तु तवोपरस्यने ।
रक्षिन यूम शूर गजन्दूनयन सर 1,
6 हा 3 10
1107“ न्यत्रेद्म्ठनो रात्ने गन्धर्याम्यित्र भाग्त।
22 *)5ने (गम) ~ 51० (4 ) 22०29"
~ °) 7५ 81 सामर्पो चारिनीं नदरा
{02
आरण्यकृपवं
[ 8 299 %8
तस्य तद्चनं श्रुचा रात्तः सेनाग्रयायिनः ।
सरो दैतवने गन्वा गन्धर्वानिदम्ुवर् ।॥ २३
राजा दुयोधनो नाम धृतर्ूसुतो वी ।
, वरिजिरीरिदायाति तदर्थमपमर्षत । २४
।
\
1
[ 817
एवघुक्तास्तु मन्धर्वीः प्रहयन्तो वरत्रां पते |
परत्यदुवस्तान्पुरुपानिदं सुपर्पं वचः 1 २५
न चेतयति वो राजा मन्दबुद्धिः सुयोधनः |
योऽमानान्नापयत्येवं बदयानिव दिवौफुमः ॥ २६
यूयं मुमूर्वथापि मन्दप्रज्ञा न संजयः ।
ये तख वचनादेवमखरन्ब्रूत त्रिचेतमः ॥ २७
गच्छत त्वरिताः स्वे यत्र राजा स कौगवः।
© 3 14
8 3 240 30
3 241 30
223 61 ८ 2३० (८८ १1 22) ~ <} 706 0५ तत्तस्
(0८ नस्य) 1 जते त्तु तस्य वच श्रुस्वा -- ४) =99
5) मेनानुयापिन , 5५ “यगामिन , {1 प्रसोधिन -- °}
रामच ({गःमगै) -- ९) 3 726 0५ अप्र्रीत् (ण
लघुपरनर)
24 °) 5; ह 3 धार्तराष्टो महावर -- ८) हय 75 व्ण
४ विनिनीपुर्, 3 613 + चिफरीष्ठिपुर् (0 विजिदीर्षुर्)
5 तिहीुरीनयामाम -- ०) 81 3 70 7,-5 8 (०८९४
21 } दप्र्पन (8: "थ }, 8, हृद म ({0र अपसः)
25 ५) 1 5 0० उक््वा (10 उक्तस्) च (ण
न) -- ४) 24 प्रहसति "५ पुन" पुन (० विषा पते)
= 4} 81 3 472 72 ८७3 दहि, 2५ 04 1 स, 7
&ा ने (प्सु)
26 नृ ०८ 26* = र्ण ० 26, 8४-+ 5 ४5 गर्वा
ञ्चु --*)014716न वेदयति, 75 न विनयति, एवन
च जानानि (न्नव) एने, वि (वो) -- °)
09 मदबुद्धे ए! मव्रार्श्ि (ण सुरो) -- ^) ६५ 7
सो, एभ्य (गयो) + विज्ञापयति, 2८ जान्नापयनि
द्र तृ ©, 313 [पत्र, 9 7 &1 [एप (न [एषि) - ५)
+ चन्यानिव, ८8 701 ०8 @3 श्षद्या
27 >) 7613 यव ({०? चापि) -- ४) 51 त्रिचनस
(० न सथ्य ) -- ९) एज 73 ने त्य, ८ यत्तस्य , 69 +
जनस 5! 1 2 मृदा (वम्) -- 4) 51 हग 2 सयम्मानू
(1० अस्मान) १76 936४ + नूच, 58 {प ६5 1४ {६९६}
स्मास्य, 7 च (० बृत्) 233 विद्रोपन (८ विचचस्" 88
1 ६९६६)
28 °) ४ 8 प 2, 5 @8 गच्छध्वं - 2)5; 1 3
}
#ॐ †3 ~~
9 ४० %8 ] महाभासते { गोपयागाप
‡2, द्प्यं माधव गच्छध्वं धर्मरजनितैधनम् ।॥ २८ ! मेपरारयन्यतो गजा नृतगषटरतुनोऽमयत् ॥ २५
2
4
५1 [क
एव्क्तास्तु गर्व रज्ञः सेनाग्रयायिनः ।
दनि धीमहाभारने नारप्यकपर्वणि णकोनय्रिलदपिकरद्धिद्ाननमोतस्यायः ॥ २२५ ॥
९९०
वैरछापायन उवच र्योधनपचः शुन्या भार्तगषटा महाचन्यः ।
ततस्ते सिताः सर्वे दुयोधनषुपागमन् । सय एयामिर्ननद्रा सोघाधरापि मदम्र्ः॥ ४
दुव॑ सदाराज यदूचुः कौरवं प्रति ॥ १ ततः प्रमथ्य गन्धर्वासतद्रनं विगिद्युनाद् ।
गन्धरैवसिते भन्ये धातैराघ्रः प्रतापवान् । निहनादेन महता पर्यन्तो दियो दन्न ॥ ५
अमर्पूर्णः सस्यानि प्रत्यभापत भारत ॥ २ ' ततोऽफरयायन्त मर्यः दरनि्ः ।
शासतेनानधमेजञान्मम गिप्रियकारिणः। ते वार्यमाणा गन्थः माङ्नव चमुप्रापिष।
यदि प्रक्रीडितो देवैः सर्वे; सह शतक्रतुः ।॥ ३ ताननाद्त्य गन्धर्याल्रनं रिषिुर्मदत् ॥ £
~~~ ~ ~~ ~~~ ~~
~ --~~ = ~~
सुयोधन (1० सौ") -- ^) 5 दीप्रमतय, 100 देषयय; 3 “) 1४४ 4 2) [व्टोनान (र [रनान्) -- ९, 5
४ + ध देष्यम(¶्। *मा)येव, }3 7० 70४ 724 ०6५ न (7, यद्चपिद्रीदटके, ए) उप्र) ज ५ यि विदद { वनो;
स) चेद } 9 द्रपाया" , 7» देषान्मां 1961 3 +यथात ! ©) 3 १"प्ति), 70८7091 9८ द्व् 0४ पदि प्रीटन
गच्छतायैय (७9 ५ "स द्वन ) -- ५) 73 'निकेनन (ए 970९1 तर "नर 0 दि), 0 यद्य प्रीदट्ितिन =
29 ०) (४९1 ते मर्य (10 गन्ध) -- ०) = ?१४ यदिप्र्रीएने ~} 1 (श्ल ' 013 ^} 09 (तनो श्प
723 » राज (1० रान्तः) 3 मेनानुयायिन } ४1 सेनाप्रो त मय ५ (मत्न 09) न्पीपनि (1० ससक्मु )
पिन - <) {+ तनो (57 7; यतो ०१४० {0ब्४}) ~ 4) -- ‰{{८८ 3, © ^ {४ 9
70 धातराष्सतोभवत् 1105* अमध्र यथा्ीषणः वीह्यामो निरन्णरम् ।
4 ^} (3 + ण्वानि व्रज नतन) 61 पयाति) 6४4
0णगा#0ण 071 ५९8 ६1१ पणप्दु -- 21610170} एद णव (गण्यानि) 6 ए (गान) प्ट व् एद पोप) 9
51 ए! 3 003 ©» 4 शारण्य , 71 वन (1!) - 910 1.115.1| "पप्रा (10 सन्धा) - 4) ४) सौधा' {1गत्पोधा')
ए ५872 01 3 ए घोपयाता ~ अता तत कृ । 5 ५) 5111 3 तय (तत्सत) 13 77 7" ९6)
द्ेतवनयाग्रा ~ 441} 20 (एपा७७, पसणतैऽ 07 0011} मरीमान् {107 गन्धर्यीन) - *) 61 यछ प्रधिः (0 गद्रन
+ 3811, 20 229 (00) ‰१8), 71 242, 1 &1 पि) 5 मह ({0 श्राम्) -- *} [23 पूरपमि
281, १५ © ‰० , 6५ 7 29४ ~ 57072 २० प्र 6 °) ऽ\ (\ (कलमट च्छाय ) 3 परम्, 7 पर् (0
71 5 31 [भोपरर्) - ») 5\ "नदना, 1 “नगफा-, 1, "सत्तमा
((० 'सनिका) - (८ 6१९, 5 ( (अ(सु* 63} धम
न 3 0 1109* साद्य सम्र पिप्ान्मा मा साहसमिति प्रभो)
-~ 51 1 तण 6-7१, 133 च्छा 6९79 ताते 72145 107० स्पे
9५-10* ( {07 {110 ६ (17९ }, अलृ८१। २ १८ [प्ट प्छ
टाप फ्रणर [८ -- 1} 3 019 पान् (१०८ महस्)
7 51 [प्र ए तण १०४ (ल +} 6} -- °) ५३,
01 3 ५न उचा (एई (ण), 103 न च्वार - *) 8
(९्व्९ा+ 7५ 63) पार्यमाणां (10 चार्व) -- ८) 1५3 वृष
[ 818 |
1 °) ष्च, उवते (प्ते) -- ) 0५ 723 अद्वश्च
51 महाराज -- ५) {५ 2, कौरवान्प्रति
2 “) 7 [मलमप (० प्रतापवान्) -- °) 71 पवू
(ए पूरणी 28 1० {छय६}) 51 रा 3 सन्याना (०८ नि) 1
समपैयद्रामापन्न
घोपयात्रापचं |
यदा वाचा न तिष्ठन्ति धार्तराष्ट्राः सराजकाः ।
ततस्ते देचराः सरवे चित्रसेने न्यवेदयन् ॥ ७
गल्धतराजसान्सर्वान्रवीत्कौरतान्प्रति ।
अनायाज्छासतेत्येवं चित्रसेनोऽत्यमर्पणः । ८
असुहातास्तु गन्धवौधित्रसेनेन आरत ।
्रगदीताघुथाः सर्वे धार्तरा्रानमिद्रयन् ॥ ९
तान्षटरा पततः सीपरानान्धवौनुद्यतायुधान् ।
ते प्ादरवन्॑ख्ये धार्तराष्रख पर्यतः ॥ १०
तान्दष्र दरवतः सर्वान्धारतराप्रान्पराञ्चुखाम् ।
वैकर्तनस्तदा वीरो नासीत्तत्र पराञ्चः ॥ ११
आपतन्तीं तु स्रश्य गन्धर्वाणां महाचमूम् ।
महता कवर्पेण राधेयः प्रत्यवारयत् ॥ १२
खचरा (से) -- «) ५; "सेन (५८ "येने )
8 ४) & कौरत्र (0 “वान्) -- 61 ० 8-10
~ ^) (४ एप 71-+ 5 ७ [एनान् 8 + [नान् 89
[एति (णः [एब) - °) {1 [अ)न्यम', 001 हयम" (ण
[म )
9 610 9 (५ 5 8) -- °) उ+ चिच्रमेन" (0
ननुक्ताता ) , ६०० फलण्फ = + + ए 77 721 9-9 ©3 च (०
ठु) © गध -- ए1 ४ ०० 9१८ -- 2) ©+ भयुन्नानेन
(० चित्रे") -- °) 51 + 7०0४ 3 ४उपा, 7७ ५
भ समाः (0 भिः)
10 61० 10° (भ प] 8) एणः 59८ ९16
-- °) 51 ए 7८ 713 6 द्रवत ({० पतव ), ५६ ४1 11
§1 1 सर्वानू, ए » 7८ 71-3 $ श्रुरान्; + सख्ये, ए 1
द्र (णः कीच) -- 79 नण 10°-11° -- °) प् © 4
सवे ({० म्पे) 51 हा-8 54 7५701 5 6 सप्रदवव
(8, प्राद्रवच) चमू सर्वा, + 5 3 (एग धप) 3 0
४ ° 6 प्राद्रवन्त (ह+ 75 ते प्राद्रवन्) दिल सदै -- ५)
= $ 281 1: 7८ प्रीमत, (1० पश्यत )
11 0 [1 {५ ९1 10) - 11 = 9 281 २
-- °) 0४ दृष्टा नान् (४ ध }) 031 43 पततत (णः
करवत ), ५ ५1 10 7८0 3 श्युरान्, © शीघ्र (णः
मवान्) -- @1 ० ( षु }) {1 -- ८) 24 8 29 16
69 राधेयस्तु (1०7 व्रकर्वनस् ) -- {1०8 281 2
12 °) षा ऽन्व {ण्प्तु) हा 3 तद्रैव , 0८ मवेक्ष्य;
$ (शर्य 89) ता मेक्ष्य -- ०) 51 ६9 समवाक्िग्च्
६1 9 4 0८71-3 ५ समवारयप
[
आरण्यकपू्व
[ ४ 280 185
। छसेविरिवैभैषत्दन्तैसतथायरैः ।
| गन्धवाञ्यातदोऽभ्यर्लघुतातछूतनन्दनः ॥ १३
| पातय्ु्माङ्गानि गन्धवोणां महारथः ।
| क्षणेन ल्यधमत्सर्वा चित्रसेनख वाहिनीम् ॥ १४
। ते वध्यमाना गन्धर्वीः छत पत्रेण धीमता ।
भूय एवाभ्यवर्तन्त श़तलोऽथ सहस्रशः ॥ १५
गन्धरवभूता पृथि क्षणेन समपयत ।
आपतद्धिमेदावेगैधिघ्रसेनस्य सैनिकैः ॥ १६
अथ दुर्योधनो राजा श्ङ्निश्ापि सौवरः ।
दुःशासनो विरर्णथ ये चान्ये धृतराष्रजाः ।
न्यहनसत्तदा सैन्यं ररमरुडमिखनेः ॥ १७
पयव. योधवामाषु छत्व करणमधाप्रतः ।
।
र
13 76० 1१*- {4 -- °) 5113 ए) 3 निश्षितैर्,
14 7० 09 6 8 (सम्म 69) विविधैर् (10 विश्तिवर्)
51 वद्धर्, 1६3 दर, 61 ४» फलठेर् (0 महर्) 83 धुर
छुसैर्विरि्र् -- ४) 51 ए 0८71-3 ५ षदायुध (7० 71
| चै), पः तथायुधे (ण तथायं ) -- <) § + + ए1
[स्यान् › ए, [अम्यहनत्, ६४ ८५ 01 ५ निश्वनू, 0० चाघ्चन्,
201 [अुमिघन्, 0» [ऽ]भ्यसयन्, 7" द्यघ्ठन् + ७५ न्यघ्नन् (707
[अम्यघन्)
14 7250 14० (र ए] 13) -- ९) हः विधिमत्,
9 [ज)]म्यथयत् (10 व्यधमत्) © + सेना (10 सर्वा)
-- ०) 73 11 3 मनिकान्, & + सयुगे (प वाहिनीम्)
15 वव पाह 15९2 कात 16 -- ००) 7 युध्य
(1० वध्य }) 8५ समरे (1० गन्धर््रा ) 29 ते वध्यमाना
कर्णन गधर्व युद्धकोव्रिदा , 61 गधर्व सुतपुत्रेण धीमता भूय
एव तु -- °) ६३ [स]मि' , ए [भ]न्व' (० [साम्य') 61
वध्यमाना न्यवर्वत
16 °) 8, प्रयदङ्यत (10८ समप )
17 °) गृण 711 ततो (जथ) -- °) 8 (6८९ 63)
शकुनिश्च महारव -- °) ए3 29 + 03 ८ 79 62 न्यहनत्त
(0८ "नस्तत्) 51 ए 3 21 9 ते (तत्) + तया,
© महा (ग तदा) -- ^) 388 0५ 5 © ररि (०्रथे )
18 ०) 8 (6१००6 &> 11 ) सैन्यमायो(© (न्य तया)
धित द्ष्रा कर्णो राजक्षमर्मिवः -- °) 81-9 0 (6
1\-9 6) ©8 रथमचेन , 8\ श्रारवपेण ((0ः रथघोपेण ) -- ^)
€\ 7; 9 हय(51 च्या )रावेण, 2 7५ ० रथचारेण, ऽ
{ ९०९१४ ©) योधयामास (ग हयचरिण) 8+ वाप्यथ, 71
819 |
2 3 14६98
8 3 241 19
#“ 3 242 19
त पोययात्रापर्य
8 280. 18 ] 1. |
83 4९९, महता रथधोपेण हयचारेण चाप्युत ।
" " " “ सवर्त परीप्न्तो गन्धरवान्सम्मारयन् ।॥ १८
ततः संन्यपतन्पे गन्धर्वीः कौरैः सह ।
तदा सुतरं युदमभवषछछोमदरपणम् ॥ १९
ततस्ते मृदयोऽभूवन्गन्धवौः श्ररपीडिताः
उचक्क्युध कौरव्या गन्धवान्य्रे्य पीडितान् ।॥ २०
गन्धर्वाच्चाितान्षटर चित्रसेनोऽत्यमर्षणः
उत्पपातासनाक्छरट्रो वधे तेपा समाहितः ॥ २१
ततो मायाख्रमास्याय युयुधे चित्रमार्मवित् ।
तयापुदयन्त फौरव्याथित्रसेनस्य मायया ॥ २२
; पर्यवर्तत गन्प्द॑लमिर्द्मिः सद् ॥ २३
ततः संपीटयमानाम्ते वन महता तदा ।
म्राद्रवन्त रणे मीता यत्र गजा पृधिष्ठिः | २४
सज्यमानेप्यनीकेषु धानराषरपु मध्रः ।
कर्णा त्रकर्तनो गर्ज॑स्तम्धौ गिरिरिवाचलः
दुर्योधनश्च कर्णश्च वह्कनिश्वापि सौबलः ।
गन्ध्वान्योधयाचक्कः समरे भृशरिक्षताः ॥ २६
सर्य ए तु गन्धाः छतमोऽय महम्रः |
निघाममानाः महिताः कर्णमस्यद्रवत्रणे ॥ २७
असिषिः पद्ध; व्रमिमदामिथध मदावनाः
1 २५
एकैको हि तदा योधो धातैराष्रख मारत ।
&1 3 + 2 चाच्युत (10 चाप्युत) ~ 1) {1 3 81 77
729 + 0७३ समयाक्रिरन् (191 समवारयन्) 8 (०५८८४०७)
गधं प्र्य(७1 पय ) उारयन्
19 °) 7५ 9 1 9 4 ने ल्यप} 11 सन्यप ({न
सन्यप") -- ") १५ 61 3 4 दौरव प्रति (1० ^ मष्ट)
-- °) १ 0० 08 ४तत सु, ¶\ 6» ५ ए भधायी,
१४6 तटाम्म ({०तदासु) ८» तुमल ५)
७५ उभयो" (1० मभवत्) ?&1 5 + रोम ([ग्लेमः)
20 °) §1 1 ततु (पते) 1171 भूर्या 09 भूता
(10 ऽभूवन्) -- °) 21 राजगु्ता (10 उद्यक्रष्यु") 1
(षध 5०८ 7 ) वा सर्वे (10 फौरम्या) -- ०) 89 वीक्ष्य
({0॥ प्रेक्ष्य}
21 °) 6+ ताहिता' (1० व्रातिताः ) -- ४) 71 [डुम्प',
3 79 द्य; ६ [अुप्य' (1० स्त्य') ~ ८) 51 माक्रटो
1 + तदा करुद्रो (10 [आ]मनाच्कद्धो) -- °) 71 समुद्यत
(10 समा" )
22 °) 511६1 3 नामाद्य, (+ 28 ¶1 89 ५ ध नादाय,
2४ च्छाद्य, ©) आच्रिद्य (10 अन्धाय) ¶9 ततो माया
ममाद्य - 41767 22०, ¶५ & ३ 4 178
1110# तेन सक्ता" धारा घोरा सृ्थरदिमममप्रभा 1
पियत्मदछादयामासु्ने वधौ तच्र माख्त" 1
हस्त्यारोष्टा हता पेतुर्हस्तिभि मष्ट भारत 1
हयागोहाश्च सष्टय रश्च रथिनस्तथा ।
पत्तयश्च यथा पेतुर्धिश्रम्ता वारर्टिमि ।
-- ८) 75 71 # ततो } 7० तथा, 11 पद्रा (0 तया.)
19 7; 61 सुद्यति (1० [न] मुष्चन्त ) ए दौरम्य , 3॥ ने सर्य
25 °) 70 णफकश्च (|), 04 ९ "कस्य, प, 6) "कृष्टि
| 820
सूतपुत्र जिषासन्तः ममन्तान्प्ैनागयन् ।। २८
(गोर) ४9८1 + तथा, 08 मष, 03 पदा, त्ष
समर (गमदा) एग 70८ युद, 7 वीमे, 7; > ५01 3 4
योया ४ 3 यौधा (योधो) -- १) वथ 30 मेत (ण
भर) -- <) ४70) ०65 वर्गत; वृद २ ५ "पाय
(१ "यायत ({०त ववत) 2९ मघम ~ ८} 8 (तपण
&४) युपि (10 म)
24 <) 51 11 असग्र (न्नम् ) [शिन (णम)
-- ४) 5111 > 7» युद्धे तम्निन्माप्ठै -- गऽ ० १६८५
-- ^) © प्राद्दश्व, तवर प्यद्वया 51 ए 3 रत्र धीरा, 51
चनेवरीग; 70ग्गेनीता -- °) 511\} 3 7 2८ मेन
(ष्यप्र) 70170, १0्येन (एण च) राजस्िमीपयः
(79 "जीवय 1)
25 °) 63 + धष्त्यमाय' {07 भज्य") 51 ६13
सेन्येषु, 7» सर्वषु; 61 [आ)निक्पु (0 [भोनीकेषु) -- >) ए,
घतरट्स्य ६4 सप्त , ए भरन ~ <} वण + यीर- (19
राजन्) © + सकर्वनो मषटाराज
26 “) 7" [पि (० 06 पष्य} वृष ज कीरस्य,
7४61 3 + नेनम्वी (0 फपीश्च) -- <) 9 20 04 ० वृष
613 -न्योधयामासु -- ^) पू" सर्द च ([ग समर) 23
8) ुदविक्षिता , 7० "विद्ता , 9; "मीक्षिता , 1); उग्यी
क्षिता, 8 { ९८४९९] &3 } द्वार् विक्षमाः
27 ^) फ्च (गन्तु) -- <) 5 (९५८९४ 89} म
रग्धा (10 दिता }) -- °) 8०९ 1158 अभ्यद्रवदु {+
कणमेवाभिटृद्ुचु
28 ०} 7) ५1 पद्म ©) ग्यद्यर् (107 दुर)
-- ४) 3 दावल; 816 वरल , ए नू» *रथा ([० ना.)
34 गद्रासुषरकपन , 73 गदामि परिवमनधा -- °) ५ 75
]
घोपयात्रापे ]
अन्येऽख युगमच्छिन्दन्ध्वजमन्ये न्यपातयन् ।
ईपामन्ये हयानन्ये घतमन्ये न्यपातयन् । २९
अन्ये छत्रं बसूथं च बन्धुर च तथापरे ।
आरण्यकपवै
{8 281 5
गन्धया बहुसाहस्राः सुण्डञ्लोऽभ्यहनत्रथम् । ३०
ततो रथादवष्टुत्य परतपुत्रोऽसिचमभत् ।
विकर्णरथमाखाय मोक्षायाश्वानचोदयत् ॥ ३१
इति श्रीमहाभारते आरण्यक्पर्वणि प्िशदधिकद्िश्ततमो ऽध्याय ॥ २३० ॥
२२१
चेरांपायन उवाच ।
गरन्ध्स्त॒ महाराज भग्र कर्णे महारथे ।
्रद्रवचमूः सवा धारैरष्रस्य पर्यतः ॥ १
तान्दट द्रवतः सवान्धारतरा्रन्पराश्चुखान् ।
दुयोधनो महाराज नासीत्तत्र पराञ्जुखः । २
सूर्व' (10 सूत") -- ५) 81-8 ४ ५ 6 68 वाकरिरन्
{107 "वारमन्)
9 एऽ ०० (एष्] ) 9 -- °} ऽ) 1 3 2४ [ना]
युघम्, ४ पवनम् (07 युगम्) 51 जाट्य, (६5०)
2, जाद्धिदन्. ४ भन्ये युग समाद्िदन्* 69 + अन्ये सदन
मादिन् -- °) +त" (न्यः) 5 ध्वजमन्येन
परात्मन्, ए प्वजमागदलय पात" -- ए: &1 ०० 29० -- 51
1 2 1९2 १9०० पलः 0 -- <} 51 येषाम्, 8; ए" ©
111 पान्, 8: + हैदान् (०१ हंषाम्) -- °) 7: न्यवारयन्»
© न्यपाट' (0? न्यपात" )
30 °) 7४ चन्ये यन्न, 71 ४) छत्रमन्ये (फक ध्०७] )
~ °) 51 0८71-3 ५ कवच च्व, 7५ ©1 यभयुश्च (0
यन्धुर् घ) -- 8 126 705 {अ 302 8 ( ०८० 8),
धधि 0
1111* प्रगृहीतायुधा ्रीगध्चित्रसेनपुरोगमा'1
61 3 + 108 {लः 30"?
1112 अन्य मपूर्गेयामासुशवफरे चाक्षौ तथाप ।
- °) = (5 }) 9 231 5“ प ©» तिलश्तो ({०प खण्डन्नो)
51 ६1 3 ग्या(§; च्य )हनच्, {5 {ऽ)भ्ष्टरन्; 14 73 3
1 न्य्रहनन्, 8 79 0५ ०65 ग्यधमनू (70? ऽभ्यहनन् ) 19
धतुः, € + पारणे (धिः रथम्) 4 30 §1 हया 3
प्त 29०४, पकणा९ 8 (6र्ट्छु६ 6४} 1०98 11114
। 31 °} 1 जवस्क्य ({० "्ुय) -- °) 51 [य 2
ध्न 2, "क (० त्) "961 + + [ऽ]पि मारत (०
ऽमिचर्ममत् ) -- {७ 814४, @&1 3 4 108
1113 मावरम्धिनधनुधाविमानो महाय्रर ।
तामापतन्तीं संरक्ष्य गन्धवौणां महाचमूम् ।
महता शयवर्पेण सोऽभ्यवर्षदररदमः ॥ ३
अचिन्त्य शरप॑ं तु गन्धवौस्तस्य तं रथम् ।
दुर्योधनं जिधांसन्तः समन्तात्पयैवारयन् ॥ ४
युगमीषां वरूथं च तथेव ध्वजसारथी ।
1 अपो (10८ अप्ताव" ) १9 रथ {णः "वल ) 1]
-- °) §1 ए 7५71-3 ५ जार्द्य ({० आस्थाय) -- «)
0 स रवाच्वान्, 05 दिव्यानश्वाच् (१० मोश्चायाश्वान्) ए
79 8 अनोदयत् (10 अचोदयत्) ए भाम्ममोक्षाय
नोवयत्
(गन -- 7{7100" 2४४ 51 ए» 0०3 {6 & +
आरण्य - 518 72121; 3 + 5 7 61 ? ४ घोपयात्रा
-- <4द# 4 & कर्णपटायन, 14 क्णैपराजय
-- 4९ 20 (हप68, फ०पऽ ०07 0090) 25, 312,
एणा (ष्म ) ०3 240, 203 239, 21 %49 , 41 28४
१9 ©1 281, © 9280 (४5 10 (९४) , 64 फा 533, प
185 (61) -- णव 7० = 701 75 31, 203 82
231
1 °) 7» प्दुतेश्च (9 गन्धस्तु) -- ०) 7५ ©
ष्यञ् भन्ने पणत् कर्णे -- ९) 71 3 सप्राद्रवनू, ए+ 03 5
प्राद्रवष्च (0 स्पा) (1०7 सप्राद्रवष्) - 19== $ 930 10"
2 १०४=8 280 11* -- °) ५ चिद्भुत (1०" दवत}
73 शूरान्. (० सर्वान) -- °) ए ५ यो घञुख्यान्पराजिः
तानू -- ^) 81 42+ 5 64 महाराजो -- ५) = 8 230
11 81 तव (1० तन्न) 0५ पराद्खी
ॐ 4) ०1013 + सररिदम, 79 अमर्प॑णः (0 भररिदम )
4 ०) ते, ट ज + 79 हत, 75 7; 2 प् 63 +तदू
({णतु) -- °) 75 जिघ(सत
[| 81 |
8 281 5 |
६ ३ ट अश्वक्धिवेणं तल्पं च तिलगोऽस्यहनन्रथम् ॥ ५
दुर्योधनं चित्रसेनो विरथं पतितं थुवि ।
अमिदुतल्य महावाहूरजीवि्राहमथाग्रदीत् ।॥ £
तस्मिन्गृहे राजेन्द्र सितं दुःषासनं रथे ।
पर्यगृह्णन्त गन्धर्वा; परिवार्यं समन्ततः ॥ ७
विर्विरति चित्रसेनमादायान्ये प्रदुटुबुः ।
विन्दायुविन्दावपरे राजदारा स्वैः ॥ ८
सैन्यस्तु धार्तराष्रख गन्धर्वैः सममिद्धताः ।
पूं प्रभैः सहिताः पाण्डवानम्ययुस्तदा ॥ ९
5 °) 7ऽच वाह ({(0॥ वसथ) - °) 471 80134
"सारथिम्; 16 "सार ¶#ीन॒ -- °) 75 अश्च, &1 नल्व (०
अश्वान्) ए» 71 "वेणु (1० "वेणु) 8 (०८९४ 63) अक्ष
({० तस्प ) -- °) = (४ } 8 280 30 ८५ 8 (6८९४
©) श्ा्तश्लौ (0 तिलके) 5 स्यष्ठनदू , 11 व्यहरन्, ए
विहनन् , 15 [ऽ]म्यहरच , ए ५ ए 72 7 व्यधमद्; 71 3 7
61 9 7, [जुम्यहनद् , ए" व्यादनन् (०५ ऽभ्यहननू) €!
र 71 रथात्, 8 1० 70 74 ” दंग (0? रथम् )
6 ^) ©+ नारोप्य म मष्ावाहुर् (५ 11144) -- °) 71
पातित -- ^) ए1 7० महावा ४: "वाहु (07 "वार् )
~ °) 7 61 3 केदापक्षे तथा (0 जीवग्राहमथ) ७५४
भगृद्धव (107 जधाम्रहीत्) - 4.५" 6, 8 (6८०४४ &3)
108
1114 तस्य वाहू महाराज वद्वा रञ्ञ्वा महारथम् ।
आरोप्य सख मष्टाराज चित्रसेनो ननाद ट ।
{(1ज 1) प्रभ पयण वाषट् ४०८ वद्ध्वा, &@1 धश
बद्ध्वा, ४ रज्ज्वा -- (, %) 19 ©> जआसेप्य त मद्टावाहुश्च }
7 ०) 3 481 370५ 008 23 + ¶५ 68 रजे,
1 कीरण्ये (10 राजेन्द्र ) -- ४) 89 दुर्योधन (णप टुता )
ए रथ, 8 रण; 5871 3 पिरय (रथे) -- °) 2,
पयगृद्यत , 71 प्रलयगु्धन -- °) 7" सहस्रश (107 समन्तत )
8 °) 7५7; ©+ विर्चिद्यतिश्च, 281-3 2४ 72५ &3 143
दानि 1 चित्रमेन; 81 370 7+ ०९8 सेनान् = 2)
51 चाचायाग्रे (81०), 2८ चादायान्ये (० णादायान्ये) ए
5818 7 {कन्न 70४ 5) ७४पि ([०प्प्रः) -- °) 81
[परौ (10 [म]परे)
9 °) 87० 71 ऽयोधा , 2 70 2, ©5 सैन्य; ¶1
69 ५ ध मेना ({०7 सन्या") 8 ० 2, 63 तदू, 2५ च
(तु) --°) 89० 2५ ०6 "दुत्त (1० दुता) -- ९)
१-8 00 0प पा01 + ४8) पूर (मपू) 81709
[ 829
महामार
[| घोपयात्रापर्व
द्रकटापणवेरयाश्च यानयुग्यं च सर्वेशः ।
दारणं पाण्डवाञ्ञगर्हियमाणे महीपतौ ॥ १०
प्रियदर्चनो मदाबाहर्घातरा्रो महावलः
गन्धर्वेदियते राजा पाथास्तमनुधावत ।॥ ११
दुःशासनो दुर्विपहो दुर्य॑सो दुजयस्तथा ।
वद्धा दियन्ते गन्धव राजदारा मवेश्नः ॥ १२
इति दु्योधनामात्याः कोशचन्तो राजगृद्धिनः
आता दीनखराः सर्वे युधिष्ठिरयुपागमन् ।॥ १३
तांस्तथा व्यथितान्दीनान्मिक्षमाणान्युधिष्ठिरम् ।
75 प्रभन्ना 11 2० 7५ महिता = 1९4 पू्वेभर्न" परसषठिताः»
7 पू्भन्ेस्तु महिता -- ५) ¶५ भ पाडवरान्छरण ययुः
10 ^) = 3 228 27 5} 1 (फश्नह 5९८ 7 ) 3
2894 761 0 7५ 6 7४ ©1-3 दाकटा( 88 "टा }पणव्रेशाश्च ,
78 शकरीपण्त्रैश्या च -- ४) 73 “युग्यानू (10 “युग्य )
-- 2) 11 दारण्य (ग द्रारण) ¶1 689 वं दारण, 79 पाठव
(0 पाण्डवान्) -- °) © परतपे (107 महीपतौ) गभ
14 धर्मराज युधिष्ठिर
11 ०७ 11, पि &3 75 सैनिका ऊचु ह
छरएापठा० | 81 + ण" उ9 + ध त्रियदर्यो , 00 09 ५-6
© "दर्ी, 71 3 ददन् (510 ), 73 दुर्योघनो, ७1 सुयोधनो ,
ददति यो 2० महाय्राे (1), 23 "राज - °)
गरधर्ररनो जित वरु - °) 7; बद्धश्च (1० गन्धर्वेर्) "५
राजन् -- °) 24 73 तद् (10 तम्) ए8 21 जनि, 8:
अन्व" (07 भनु") ग" 11 त मोक्षयत पराठा, 61 पार्था
स्तानुपधावत
12 °) (1 भ्ण दुम्ब" 20 दुजय ४3 दु"मह"
(ण दुजैय } -- ०) गष "पल्य (० दारा) 51 ठा 3
सहस्रश ({0 च सर्वदा"
13 °) 2५ परः क्रोश्तते + जयगृद्धिन , ०2 “गृद्धिनः,
703 71 राजगद्धिन », 5 "गुधिण-, 84 "गिन -- °) ए
दानसुता » 88 ए-+ 20 7५ 5 दीनाख्त्त (0 दीनम्बरा')
-- °) 7० मथागमन् ({० उपा") 1 1 धर्मराजमभि-
दवन
14 °) ७ तथाप्यवस्थितान्दीनान् -- °) 8 (चल्
©) वीक्ष" (० भिक्ष ) -- ४) (+ दष्टा, ° गुधाच्, 7
भीतान्, ©५ इत्तान् (07 बद्धान ) ए › सुयो (०" दर्यो)
13 मीममेनो मषावाडुरासफव्य समभापत -- 4८ 14, 7४
175
1115* प्रगहीतायुघान्वीराश्चित्रसेनपुसेगमान् 1
|
५५
परोपयात्रापवै ]
ृद्रान्दुवोधनामात्यान्मीमसेनोऽम्यमापत ।। १४
अन्यथा व्रतैमानानामर्थो जातोऽयमन्यरा ।
अम्ाभिर्यदयुषठयं गन्धम्तदयु्टितम् ॥ १५
र्मन्नितमिं तात रा दुयूतदेयिनः !
देष्टागमन्ये ्वीवस्य पातयन्तीति नः श्रुतम् ॥ १६
तदिदं कृतं नः प्रद गन्ध्ैरतिमातुषम् ।
दिष्टया लोके प्रमान कचिदम्मस्िये स्थितः ।
यनामाकं हृतो भार आसीनानां सुखावहः ॥ १७
आरण्यक्रप्व
[8 251 1
सीतवातातपसदांस्तपस्रा चैव करतरितान् ।
समस्थो विपमखान्दि दरषटुमिच्छति दुर्मतिः ॥ १८
अध्मैचारिणसतख कौरभ्यख दुरात्मनः ।
ये चीरमलुवरन्ते ते पश्यन्ति पराभवम् ॥ १९
अधर्मा हि कृतस्तेन येनैतदुपरिितम् ।
अनूर्णयास्तु कौन्तेयास्तसाध्यक्षान््रवीमि वः ॥ २०
एं बरुवाणं कौन्तेयं भीमसेनममर्षणम् ।
न कालः पर्पस्ायमिति राजाम्यभापत ॥ २१
हनि श्रीमदाभार्त आरण्यकपर्यणि पन्छाचिश्वदधिकदिद्ाततमोऽध्याय ॥ २३६ ॥
-- 0; 60* ए 10८ 00 ज ८195 प्ल 14 ६840135,
< 16 103, दलः [दर
1116 मष्टना टि प्रयत्न "अनद्य गतवा्चिमि ।
[५ फन, एत [गपि (णिदि) ४ 701 ननद(701
नन्षट्र)न्यव्रारिने 1
15 2 2५४0 ऽ 1८957 15०० ४०१ 15 -- ए)
8 (ष्ण्छ* ७3) मूत्रो (10 चातो) - (टाः 15९४, 7:
र 1116, 01८ + [01372 16° 15 ण 16४
-- ^) ६। 71 ८ धऽ) अम्तामिर् 2४ यदू ~~ {६6
12, 4 014 1८२त् {6९
16 84 213 ६38 162 ६1167 15० -- <} ए9-+ एए
7, ९ चावरद् (0 नात) ग दुर्मत्रितातु गाननश्रेदु , प वु्मत्रिन
पश्यताच -- *} @1 रान्न वरै चूतयोदिन -- ‰{1९10°५,
६4 701. 3 05 1116# , ए01© § {८१८९४ ©3} 105
1117 दीनान्दु्योधनन्याम्मान्धष्रुकामम्य दमने 1
{61 4 9 द्ुयोरनन्व 64 ४ [वमन् (107 [ गृननान्) ]
~ 84 013 763 16०८ ‰{€7 15 -- ९) 81 प 3 + 701
61 यान" (ए+ पाह ८ 7 गोज"), ६8 3 8 व" 64
वातः, ८५ नाप , ५ © धरार (शिः पानः )
17 °) प्रशाप्पश्त) ह+ ५ [ पदाह 8९८ # ) 8 77
01५ 03 ददर (ण्नद्ि) ८ नद्विद कर्म प्रयच्, पृ
© 4 4 कत्र नदरेव प्रत्यक -- °) ५९५ "मानु --५)
५ क्रचिदु (णः कश्चिद) य तूण 01 अन्मिनर (10 भम्मत् )
षण्ड (० प्रिये) 51 ग्न , ज 1 न्थिन ({9 च्चः)
~ ^) 51 तनाः (® अना) ~ ^) वृण जामीनाना
पथामुच
18 ^) द्र "तपमष्राच् - *} 51 ्ु। 3 258 8
कपिना, 34 केविनान् -- <) 51 ष्वा 2 4793 उस,
215 (दष्टाः उ3} च, ४ म्न [1० हि)
[ 828
19 ^) ए+ अधर्माः - ४) ह 4 7013 &1 >
दौरदस्य - ^} 3 ते (प्ये) 213 70; ०570, 5
अनुवर्दति -- ५) 73 7 31 पदयतु
20 °) ©1 [हदम् (० [एानद्) ह) उपशिक्षिता,
13 उपतिष्टिनि, 21 उपमच्रिन, ©1 3 + उपरक्षित -- ^) 51
ह) 3 0५ वू" जनृद्सस 5 25 कौतेयस् 7» अनूदरासे तु
दौतेये - ५) 3 तम्याविक्ष्यान्, 8 1५ 7० 7५ 5 ग» ७
तय््न्यश्च, 0 8 ४ ¶1 1 मेनाध्यक्नान्, ४3 तस्मागययक्त
21 °) 708 कियो, व प नरज्य (प कौन्तेय ) -- °)
ए {0 7+ 6 ¶9 65 जपम्द(5 "ज्व)र, 99 ज अपस्वन
(1०८ अमरधरणम्) -- “) £ राजाभिभापित › 11 राजा न्यवा
रपत्
ग1ए०४५० ~ 26 04वाा 51 ह) 3 004 © +
आरण्य - 57072 ह 8 7 61 8 त्व घोपयाप्ना
-- <वा शका 70) दुर्योधनादीना गधर्बय्महण , 21 दुर्यो
धनादिजीवग्रहण , र दुर्योघनग्रषठण -- 4410 1० ( 0प68,
९0०५ ० 01) ८4 318, 0; ( फषरह }) ०8 241,
1223 १40, 71 244, 7 238, 79 61 282, 63 + ४
2११ -- &1०74 7० ४ 71 ‰2
232
1 °) + अधि ({०प्अमि }) -- ^) (1 पाठवान् (07
करीरतान्) 12५ § विषम {ग घरण ) (9 विपम ) ~ ^
1, 7; 108
1118« रक्षणीया महावाहो मैव चद महामते
2 9 ० ‰-3 -- °) 61 लोके (० मेदा) -- °)
प सहमति (1०9 शको") -- <} 2\ धर्माणि (0 वैराणि)
1
¢ 3 14324
+ मि स
2
"प्ण्ठ १
५ 289 1 |
महाभारते
[ घोपयात्रापयै
१२५
युधिष्ठिर उवाच ।
असानमिगतास्तात भयार्ताञ्शरणेपिणः ।
कौरवान्विपमग्राप्तान्कथं बरूयास्त्वमीदशम् ॥ १
भयन्ति मेदा ज्ञातीनां कलदाश वृकोदर ।
प्रसक्तानि च वैराणि ज्ातिधर्मो न नश्यति ॥ २
यदा तु कश्चिज््ातीनां बाह्यः प्रार्थयते कुम् ।
न मर्षयन्ति तत्सन्तो वादयेनाभिप्रमपैणम् ॥ ३
जानाति येष दुबुद्धिरस्ानिह चिरोपितान् ।
स एप परिभूयास्ानकार्पीदिदमश्रियम् ॥ ४
दुर्योधनख ग्रहणादवन्धरवेण बरुद्रणे ।
स्रीणां वाह्यामिमरच हतं भवति नः करम् ॥ ५
-- °) ८88 7९८ 0८71 + 6 कुरुधर्मा ए05चि (प्न)
3 13 ०0 8 (५ 19) - ०) © हि (गणपत)
1) फस (10 कश्चिज्) -- ४) 1 » वाद्य ह+ पोथ' (07
भ्रायै ) ~ <) &1 मधैयेरन् (0 "यन्ति) 8 (6०66 पू
©) ते (० तत्) -- ०) 8 7६ [सुपि प्रमरद्रन, ए+ 6५
[ाभ्िप्िदर्यन, 8: [ज]सिप्रधर्षण , ए५[भ]पि समर्धण, 25 [भ]पि
प्रदर्पण -- 709 708 01067 3 वृण, ६161; 9०2 ©, 2679
1119" परै परिभवे प्राति वय पञ्चोत्तर इतम् ।
परस्परविरोधे तु वय पञ्च शततुते)।
[८ 1121", 1122#^ (1, 1) 703 अन्यै स्ट विरोधे तु
( {0८ 16 एप०ः 071) ]
4 °) ए ऊुदातिर्, ७1 जन्मतो (0? जानाति) 23 8
70 + 6 © प्ष्णाशू हि ००८ एप त दुर्मेधा (10
टुर्युद्धिर) 7४ जन्मप्र्ति दु्ुद्धिर् -- °) 51-3 70 + 6
ण्व (० एप)
5 °) (+ प] सुयोधनस्य 71 + अहण - ४) 51 70
0 01-+ ० 88 प्रभो (एः कि ) (†०रणे) -- <) 5173 ४
28; 9 “मर्पात्च
6 °) 71 दारण्य 4 च (0 च) -- ४) 7
त्राणार्थे 81 87004 6च (न) -- ^) 87०70 3
© + उत्तिष्ठन, १४ "एतु, © "ल्व & नरव्याघ्र -- 4)
©1 भच ष्व ({0 "भवत)
7 °) §1 ए 21 2८71-3 + चापि (†० श्चैव) -- °?)
ए+ भीमोपराजित , 81-3 72 7५ ० © घीरापराजित $ 71
शरणं च प्रपन्नानां त्राणां च कुलख नः ।
उत्तिष्ठध्वं नरव्याघ्राः सज्ञीभवत माचिरम् ॥ £
अञयैनश्च यमौ चैव त्वं च मीमापराजितः।
मोक्षयध्वं धार्वरा्र हियमा्णं सुयोधनम् ॥ ७
एते रथा नरव्याघ्राः मर्थशखसमन्िताः ।
इन्द्रसेनादिभिः पतेः संयताः कनरफष्वजाः ॥ ८
एतानाखाय वै तात गन्धने द्ुमादवे ।
सुयोधनसख मोक्षाय प्रयतध्वमतन्दरिताः ॥ ९
य एव कथिद्राजन्यः शरणार्थमिहागतम् ।
परं शक्त्याभिरक्षेत किं पुनस्त्वं वृकोदर ॥ १०
क इहान्यो भवेतत्राणमभिधावेति चोदितः ।
व
61 + भीमापराजित -- °) 8 10 + 6 63 नरग्याघ्रा
(1० धावै") -- °) 3 महावर ({० सुयो )
8 ^) 51 3 ८ रथान् -- ४) 5" चिदांवरा, 1 3
"विद्रारदाः - 46: 8०४, 8 120 79 24 6 ©8 175
1120* तराष्रस्य पुग्राणा चिमखा' काञ्चनध्वजाः 1
सस्वनानधिरोहध्व नित्यसनानिमाघ्रधान् ।
{(, 1) 2 पुत्रस्य 26 प्रमा (107 "घ्वजा )
मलान्काँचनष्वजान् ]
-- “) 73 साचा ; 71 सयाताः, ए" सहता , ण» सायुधा ,
© सद्धता , ४ सयप्ता- 091 ५ कनकध्वजः 51 ए! 3
सयवान्कनकध्वजान्
9 ०) 51 1 3 7० 2 3 © चै यत्ता (ए न्तान्),
8४-+ वै ततो, 75 वै यननाद्, ४7 एचुघ्ा -- ०) ए सहेय,
४ खहछ्ु चै (10 बाहवे) -- ५ 198 1119* {६० ५०४,
© 26. 9 -- ^ 78550६8 हए5 10 47 1 (2० 93)
18 178 10 1 21६67. 9, 10 79 @३-+ }ध 2६67 10
10 °) 6 पध एव 8्णत् किद् 3 एव, 71
एको, &3 एष (1० कश्चिद्) ए 3 061 राजन्य -- ?) 81 119
हष्टागत » 8 उपागत (07 इष्ागतस्) ह+ 8 721 3 दारणा
भिनमागत -- ५^{लः 10, १) 6५-५ र 105 8 70055846
हएऽप 1० 477 1 (० 98). 51 9
11 °) + दार्थ, 8 7 79-५ दहार्यो , ७ इवान्यो ,
७५ इवार्यो (१० इहान्यो) ए+ ० 71 9 चेद्, 7» धरेत्,
© + नयेत्, प दयेत् (9 भवेद्) 2५ 701 3 56 ऽय
33 वि
[ 824 |]
^>
घोपयात्रापव |
प्राद्रिं सरणापन्नं दृष जघ्रुमपि धुवम् ॥ ११
वरप्रदानं राज्यं च पुत्रजन्म च पाण्डव |
रत्नो मोक्षणं दे्ात्ीणि चकं च तत्समम् १२
फ हयभ्यधिफमेतसायदापन्नः सुयोधनः ।
लद्राहूवरमापिलय जीवितं परिमागति ॥ १३
खयमेव प्रधव्रेयं यदि न खाद्ुकोदर ।
परिततोऽयं क्रतुर्वार न हि मेऽत्र विचारणा ॥ १४
त्म्य तु यथा भीम मोक्षयेथाः सुयोधनम् ।
तथा मवंह्पायेस््वं यतेथाः इरुनन्दन ॥ १५
न साघ्ना प्रतिपद्येत यदि गन्यर्वराडपौ ।
पराक्रमेण मृदुना मोक्षयेथाः सुयोधनम ॥ १६
अथान मृदूयुटरेन न प्र्ेद्धीम कौखान् |
परायात, 0 दृह को यो धरेश्राणानू, 7 कदर्योपि (१५ “नु )
नयश्ाणान् -- ४) ©+ ननुधाव्रेनि 2८ 71 > नोदित
~ %) ४ 0 ५ नभिद्ुन (19 जवि शुचम्)
12 °) 8 3 2 + 6 &3 पादवा - <) 51
श्रीदं (म श्नत्रो") 81 रक्षण (1० मो') - ९) §1 13
तीतर चेदय ({गत्रीणि यक ष) - 412, 71 (00 )
10:
1121 एन द्रत चय परत्व यव्य परस्परम्
परम्नु परिभूतानां चय पच्च शानोत्तरम् ।
{ 1119+, 1192+ ]
13 °) हः ङि घ्यन्माधिक्रम्, 8 7 करि चाप्यधिक्रम्,
7० 0५ कि चाम्ययिक्रम्, 761 ४ ५ न द्यभ्य(4४ +य)
धिकम् 7; ्विचिद्रन्ययिक चव -- 4) 818 407 9446
761 + परिमागन, 0४ परमा ग्निं
14 ५ 14०४, 1 ८०5 18-10* -- ९) 8 7४
०५- 68 मे ({ण ऽय) -- [2 गण 14न-15> -- ८) 51
11 2नद्मित्र(5) 'सुच्र)परिचारणा ~ ५{€' 14, 311 105
(४१४. 01 1119+}
1122 पुर परिमर प्राप्ते वय पग्चोत्तर प्रानम् ।
परम्पग्त्रिरोधे लु त्रय पचवते तम् 1
{ 1121 ]
15 79० 1; (ल ९] 14) -- ^) हा + मार्ष,
7८ सान्धच (० माद्यत ) ५ च ([णप्तु) ए 79 67
ग्रीर; धं यदानेन (1० यथा नीम) ~ 410 15०४,
‡ 30
104 |
आरण्यक्रपवं
।
|
।
।
1
॥
।
॥
|
॥
॥
॥
[४ 252 91
सर्वोपायेविंमोच्यास्ते निगृह्य परिपम्थिनः ।॥। १७
एतावद्धि मया शक्यं सृदेषटु चै घरकोदर ।
वैताने कर्मणि तते वतमाने च भारत ॥ १८
वैरांपायन उवाच ।
अजातशत्रोवैचनं तच्छरुला तु धर्नजयः ।
परतिजत्रे गुरोवाग्यं कौरवाणां व्रिमोश्षणम् ॥ १९
अदन उवाच ।
यदि साचा न मोऽयन्ति गन्धर्वा धृतराषटनान् ।
भ गन्धरवैराजसख भूमिः पाति ोणिनम् ।। २०
चरांपायन उवाच ।
अ्ुनख तु ता शुचा प्रतिनरं सत्यवादिनः ।
, फौखाणां तदा राजन्पुनः प्रत्यागतं मनः ॥ २१
दनि श्रीमहाभारन आरण्यकरपर्यणि दाविद्यादयिकद्िदाचनमोऽ व्याय ॥ २३२ ॥
1123+ यथामौ शदुयुक्तेन सुने भीम मकौरवान ।
-- & ० 18 -- ९} भ¶ तद्रा (० तथा)
16 ^) 2८ (9 (8057 } साञ्चान, प्प सान्नातु,
नमाम -- 2) 8) तदा, ५ इह ({0 जमी)
17 °) प्रतामौ, 9 यदामौ 511 3०७० मृदु
यदेन, 7 "युक्तेन 01 पराक्रमेण श्टुना -- ४) 5 कौरव
-- ९) 5121 81 + त्रिुच्या" ; 7८ विमोक्षा" (1० ्रिमोच्या )
18 °) 5181 + सदेश (0) ४ पुच्पर्पन (ण
चरच्र्ोदरर) 9 कौरवाणा विमोक्षणे -- 1 "९205 18०-19*
11६७ {4०५ -- 16८= 1 57 91° -- 4{्' 18, © 4108
1124* वरप्रद्रान सुमहधाचस्स्य पऱीतिनम् ।
19 6101-3 वृध ©+ 21० हका एण हा
८ \ 1 18 - ") ४1 वचनान् -- २) 82 4 च, 7 ©
तः [अ]व (गतु) 7 च्या पाजो धनजय -- °) 3
8५ 7८ 7। ¶ & 3 धि वाक्यात (1० वाक्य) -- 4) ए
70: 5 विमोक्षण
20 ¶ @ ए ०० 196 16 ©+ धनजय (1० अन
ड) -- °) ^ {6 188 मोक्षति -- ०) ए! 3 84 ¢
701 8 $© ४; इएतराष्न
21 °) तदा, 725 ({णपतुता) 61 सत्या (10
शुल्व) -- ९) 81 721 नथा राजन्, ५ महाराज (0 तदा
राजन्) -- ५) 79 प्र्यागमन्
(८नक्प्व्य -- 29 एदा 51 ह1 3 69 + नारण्यं
-- 52 कवण्याया ए 28 2 © 5 ४? घोययात्रा -- 44
825 |
¢ 3
8 8
†" 2
2
(५;
14956
43 22
44 38
`
४ 288 1 |
मदाभातते
[ घोषयात्रा
२२६
यरांपायन उवाच ।
युधिष्ठिरवचः श्रुखा भीमसेनपुरोगमाः ।
्रहृवदनाः स्वे यषत्तस्युनेर भाः ॥ १
अभेद्यानि ततः स्वे समनह्यन्त भारत ।
जाम्बूनदविचित्राणि कवचानि महारथाः ॥\ २
ते द॑चिता ग्धः मर्वे ध्वजिनः सन्नरामनाः ।
पाण्डवाः प्रत्यद्यन्त् ज्वलिता इव पावकाः ॥ ३
तात्रथान्माघु स॑पचान्संयुक्ताज्ञवनैैयैः ।
आखाय रथ्ादूखाः चीघ्रमेव ययुस्ततः ॥ ४
ततः करौरवसैन्यानां प्रादुरासीन्महाखनः ।
1 पाण्डपुत्रान्मदारथाच् ।। ५
व
7071८ पः सञ्ुनप्रतिक्षा -- 44111 70 (8६९७, 008
०४ 700} ८4 314 , 791 (ल०४८०प७ङ ) 149, 773
241, 708 242, 721 245; व्रा & + प्रा 255, वऽ उव
238 , 1 स्त( शर {7 पच )द्िद्वातनमो (७८) -- &€1०7८
70 2 ‰22., 7: 21
233
1 ^) 63 सर्जुनम्य चत्र ध्रुवा, 7 रान्नसद्रचन श्रु --°)
52 नराधिपाः, ए महारथा (107 नरपभा )
2 4) ४ "यत्या (० रथा) - लिः 2, 87
(€»८९]४ [8 } 105
1125 सायुधानि च द्विन्यानि चरिविानि समाद्रघु" 1
[7 + 0० टाप्तानि (णः दिव्यानि) © समाददु ]
3 °) 1 > दविता 01 7 र् -- <) 51 एः
प्रतिद्यत -- ५) {1 482 ए वुः ज्खनत (० उचिता)
4 °) ठाने ग्थान, ५ तत्रस्यान, 7४ (अ [77 85 |
पप (९९६) नास्रथा = 3 तान्मर्वान्महसपन्नान -- ४) 1 2
01-3 6 धरा & अआ सुयुक्ताव्, ५ प्रस 168 यु)
ए1-3 28 यवर्सैर् (1०८ जयर्यर्) -- <) 8 73 प्) ©) ४
1 नर ([णग्थ) -- 4) ए 61 3 नदरा (पतन)
5 ४) वृ" जआचिरा (० ग्रादुरा') -- ©> 0 5०-7?
~ ^) 64 प? प्रयताय -- ८) 711 पांडवाश्रडविक्रमान्
6 ७२ ण्ण 6 (ज ६15) -- °) प्रएलाफथ््र)०।
वर जिवारयश्च, उ4 "कािन {नण चर) 7 + ©1 4
[ 826
| जितकाशिनश्च खचरास्वसिाथ महारथाः |
क्षणेनैव चने तस्मिन्समालग्धुरमीतवत् ॥ ६
ल्यवरवन्त ततः सर्वे गन्धव जितकागरिनः ।
दृटा रथगतान्वीगन्पांडवां तुरो रणे ॥ ७
तांम्तु विभ्राजतो द्र लोफपाठानिवोयतान् ।
व्यूटानीक्रा व्यतिष्ठन्त गन्धमादनवासिनः ॥ ८
रा्नस्तु वचन श्रुता धर्मराजस्य धीमतः ।
क्रमेण मृदुना युद्धयुपक्रामन्त मारत ॥ ९
न तु गन्धर्वराजस्य सैनिका मन्दचेतयः ।
छक्यन्ते मृदुना भेयः प्रतिपादयितुं तदा ॥ १०
ततस्तान्युधि दुर्धर्षः सव्यसाची परतपः
ग्यचराच (1० खचरा) ~ ४) 7 न्वरित्राश्चा, 6५ "ताश्च
-- °) एज [प] (0 [षव ) ©+ चास्मिन (10? तसि)
-- °) ¶1 अभि" (० समा) 7 गधर्यान्प्रतिपेदिरे
7 &3 0 1०० (८ 51 5}, 3 छ 7°-8 -- °)
13 निवर्त, ८ व्यव" , 12 प्रतिजगमुस्, ए न्यवर्तन -- °
7 > रयागनानू -- ८) {५61 च नतो (0? चतुरो )
8 {8 छण 8०" (८ १.7) - °} 7५ ततो (0
तान्तु) §1 1 ठ1-3 70 2५ ८ 63 विस्नानितान्, 013
©> #» "जितो - °) 3 2 द्यति ({गःव्यनिः) वष
“नीक्ाननिष्टन - °} 71 श गर्वा वनचारिण (ण
“वामिन )
9 ^) 2 च (णप्तु) @ चचनाद् 51 71 3 ४
म्दम्वा, ©1 एत (0 युस्वा) -- १) एः ५25 7 (6्व्ल
77 ४) ए 03 आः घर्म॑पुत्रम्य धी", 1 धर्मसूनोमैदान्मनः
-- ^) © 3 युक्त (10 युद्धम्) -- °) 1 84 ४खउपा
श्वमत; 7» उपाक्रामतु, 8 7० 7, ८ 63 उपश्ात च, 7८
अपा्ासन> 3 ©1 ससुपाछ 41 तव मारताः
10 °) 8५ 69 + मदतेजस-, ¶3 मूट॒चेनम पृ" युकः
र्म छगुप्मिन {= 1%}) -- <) ए प्रेष्ट., श्र [ग
प्रेयः) 51 क्ये खदुयक्तेन -- °) ४5 यथा, ५ 8, ८
01 03 05 $ ८्यदा (प्ता)
{1 °) ह+ ठा फ्त्म युददुरधर्पान + 52-+ 12 ५ 6 पुण
© उ युधि दुधर्पाच -- ४) पण धनजयः (10 पर)
-- <) 01 गदु (107 मानव) -- °) 7 © वन (०प्रणे)
]
9
योपयात्रायवै |
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच खचराच्रणे ॥ ११
सनटन्य्वरजस्य यृक्तं कर्मं जुगुप्िनम् ।
एढरागभिमर्वत् मानु समागमः ॥ १२
उन्युज्वं मदावीर्यान्धरतराष्रमुनानिमान् ।
दार॑त्रपा विमूश्वष्वं धर्मगजम्य यामनान् ।॥ १३
7्रगर्तान्तु न्वी; पाण्डवेन यगस्िना ।
उन्पयन्तम्तदा पार्थमिदरं वचनमघरु्न् ॥ १४
एकन्यव धरय तान कुर्याम वचनं शुषि ।
यस्य श्राननमात्राय चरम वरिगनच्वगः | १५
तैनकेन यथाच तथा वराम भागन।
म जान्वा वरिदतेञ्प्माकमन्यम्तममान्सुरेगत् ॥ १६
आरण्यक्रयवे
[3 238 1
एवग्रक्तम्तु गर्न कृन्तीपुत्रो धर्मजयः ।
गनयरबानपुनरेेदं वचर प्रत्यभाषत ॥ १७
यदि मान्ना न मोक्षध्वं गन्धर्वा रृतराष्रजम् ।
मोक्षविप्यामि विक्रम्य श्वयमेवर सुयोधनम् ॥ १८
एवभ्रक्त्वा ततः पार्थः मव्यसायी धर्नयः |
समरज निितान्ाणान्प्रचगन्चरान्य्रति ॥ १९
तथव सरवरपेण गन्पर्वास्ते बलोत्कटाः ।
पाण्डवानम्यवरतन्त पण्डवाव दिवौकयः | २०
ततः सुतुगरटं युद्धं गन्यर्वाणां त्रसिनाम् ।
वभूव मीमतरेगानां पाण्डवाना च भारत ॥ २१ £
4972
4-{ 22
+5 21
८७१५०१०
2 # ~+
डति श्रीमहाभारन आरण्यक्पर्यणि चयस्िध्दविफद्धि्ननमऽघ्याय ॥ २८२ ॥
~ ~ {7 11, 2 ८ 72 + ८ 63 195
1125 वियज्तव गतान चातर म नुमोघनम् 1
12 8 7८ ० 04 ५ 63 ६६ 12-13 ९६ 15 -- ९}
फ्रप्न (धः [ण्ड) -- ८} 51 दा 2 24 1272 78 73 €
(लयश्च -- ८) 01 मनुश्च & सनारातः
13 08 70८02 10, ८6२ ४1. 12 - °) 2
22 3 02 9 टरमस्यघ्व ह+ ८ 00 0४ 63 भा
नद्रा्री्ा -- ^) © दामान (प दारान) ©" [पवा
(5०) (५ [एद्रा)
मुमरान्य
14 ^) एा-3 7 ज ८ त एवसक (10 णवसुच्न्तु )
15 ^) 81 ण्च्म्य --2) 21 0८ त्रिमो; भ सदा (छ
युवि) -- <) 81 जन्याय {7 आक्राग्र) -- 4) 8.70
81 2 + ८६ चगमो ~~ 31" 15, 8 7८ 72 24 ८ ©3 162
12-1
16 ° ऽ) ह 21 7201-3 यथोदिष्ट, 83 (य ६5 1प ६८६)
यवान्प्राय, © समादिष्ट. - 2) फा (नवा) व
5 2 4 तास्व [व "म्ि), कुर्म न्म (तत वनम)
17 °} 8) 3 70 0५ ८3 4 तु {य} ~ °) 3
युचरष्टि {चन ) -- 2 ० (छा ) 17-19
~~ 1 6 ५ [णु्राच ((० [इट )
18 ५० 18 (य ~] 17) - °) छ 00 7, ¢
71 0ष्यद्रा 8 न मानना (# धवथ }) 4 ए2-4
0, ८6 मुच" (० मोल) -- ४) ४8८2-५ 2८ 79 7४ ८
उवरषटतचर 8 वरमगरन्य श्ायनान
+ त्रिमुचनु -- <) ¬ त्रिध
[ 8
19 भगण 19 (०६ ९] 17) -- °) 2 नु गघर्वानि
(प्व पार्य) -- °) 5 कुनीपुत्रो (मय) ह+
> &1 परनप (०८ धन } -- <} ध घ्ोगन् (0 वागान)}
-- ९) 51 ह्1-3 71 © > + सरचरान्वचरान््रति
20 ^) 517 70 > 3 ५ वू दाखर्पाति -- ०) 7
च (प्ते) 5 (€स्न्ठ, © 2) मदोक्छा -) 51 ह
1८71-2 & भ्य( 3 “सि वर्त, क जनिवर्नन
21 °) 702 सतुमट, 9 तु तमल, 8 (७४८९४ 83)
समभवद -- ९) 8 (९८८९६ @3) तत्र तद्रू (0 वग्रत)
-- ८} ह+ नरम्विन , @ महय्मना (0८ च बार्न)
८01०0 0 1 7 -- 077 @वप्वा < हा 3
093 @ + लारण्य -- 32%-2047 ह 2 0 (7 ० }
©; 3 धोययाव्रा -- 44 70 (ए्प६३, फणयपऽ छा एण )
५ 515, 700 (शाह) 73 2135, 202 242 7 246
ग @2 + भ 256, 79 @1 294 -- 7८ 70 7
2; 21
234
1 वृ 00 [ वृ ० € नटा -- <) ¢ विसूजना ›
73 व्यमतवा (10 "जन्त ) 15 नीक्त, 8* दिव्यान् (ग
दीपान्) -- °) = (८५८ } 11 °गध्रवा (0तसमन्तात)
1 + 05 व्) @ + श जस्या, समि", 9 2४ वरि
({०प्च )
]
००४०
#9 †3 =>
8 284 1 ]
महाभारते
[ घोपयात्रापपै
२३४
वैरांपायन उवाच।
ततो दिव्याच्चसंपन्ा मन्धर्वा हेममाङिनः ।
विचृजन्तः शरान्दीप्तान्समन्तात्प्वारयन् ॥ १
चत्वारः पाण्डवा वीरा मन्धरवांश्च सहस्रशः ।
रणे संन्यपतव्राजंस्तदद्धुतमिवाभवत् ॥ २
यथा कर्णख च रथो धार्तराष्रख चोभयोः ।
गन्धर्वैः शतशर्छिन्नौ तथा तेपां प्रचक्रिरे ॥ ३
तान्समापततो राजन्गन्धर्वाज्शरतशो रणे ।
प्रत्यगृह्णनरव्याघाः श्रवैरनेकलः ॥ ४
अवकीर्यमाणाः खगमाः रारवरपैः समन्ततः ।
न रे! पाण्डुपुत्राणां समीपे परिवतितुम् ॥ ५
अभिक्द्धानमितर्ष्य गन्धर्वानयनस्तदा ।
2 °) 51 चापि (‡०प्वीरा) ए पादवाश्च मष्ाप्मानो);
पज ©1 3 + ष्वतुर पाडवान्वीरान् -- ४) = 1 1 ¶१५,
201 9०, ०1० , ०६० 12० द्ारवरपैरनेकदा"
3 °) 7५ शतधा छिक्नस् , 7 शरसछक्नस्, 79 &1 8 ५
शतदारिरन्नस् -- °) 01 चेषां (9 तेषां)
4 °) ४! समाधावतो ८४ दृष्टा (0 राजन्) -- °)
13 प्रतिगृह्य , 11 जभ्यगृह्ध ~
5 ०) पङफनण6न्ा०| + 70137 1 9 4} माकीर्य' ,
81-8 1 7५ 6 8 ते कीयै" (10 अवकीर्य") 3 ज्युगमा ,
४ श्वगमा, ८५ सुखगा, 8 (००७४ ७४) खचरा ({0
खगमाः) - °) 7» पडपत्राः (10 एर") 23 + 64
अनेकश , 9 महौजसम (1० सम") -- 7: ० 6० -- °}
ए समीप
6 °) 3 4 2 « 7: सत्िक्द्धाच् 283 अतिकद्धो
88 3 + ० 69 सभिको ; 3 + प जभिप्रायाद् (10 सभि
प्रक्षय) -- °) © + तथा (० तदा) - <) 511 ३ च;
233 सु ({0? [ज]य) -- ५) 24 [उ]पचण्ठिरे , 729 प्रचक्रे (ग
[उपचक्रमे ) -- 41४6 6, 1 3 108
1197" तान्समापततो राजन्दिव्यासैरभिवपैयन् ।
[ एपठाः षा = 4° ]
7 ^) + सष्टस्रन्च , 8 "ल तु, 282-+ 79 7 74 € गू
69 ऽ सराणि; 75 "सच,७.ध सहि (गजम) -- °)
19 भश्नेयो नान, ¶५ अनजिताना्ुन" (816), &1 3 ५ सजे
[ 8%8
लक्षयित्वाथ दिव्यानि महास्राण्युपचक्रमे ॥ &
सदस्राणां सदस्तं स प्रारिणोचमसादनम् ।
आगरेयेनाजैनः संख्ये गन्धवीणां चलोत्कटः ॥ ७
तथा भीमो महेष्वासः संयुगे बकिनां वरः
गन्ध्ज्शतद्ो राजञ्जधान निशितः ररः ॥ ८
माद्रीपुत्रावपि तथा युध्यमानं बलोत्कटौ ।
परिग्र्याग्रतो राजज्ञघरतुः शतशः परास् ॥ ९
-ते वभ्यमाना गन्धा दिव्यैर्ैमदात्मभिः ।
उत्पेतुः ख्रुपादाय धृतरा्रसुतां स्ततः ॥ १०
तायुत्पतिष्णृन्बुद्धा त इन्तीपुत्रो धर्नजयः ।
महता शरजाछेन समन्तात्पर्यवारयत् ॥ ११
ते बद्धाः शरजालेन शकुन्ता इव पञ्जरे ।
यानर्जन" 7४ 7४५ सखे, ©1 सधे (0 सख्ये) - °) 8
(००ग् &$) गधर्वान्सूयैवध्वस
8 °) 8 (9८० 79 88) महायाह (01 महे") -- ४)
51 71 + सम्रामे, 111 "र्यो (गः युगे) -- <) 8 (@नशू¢
89) तत्र (07 राजन्) 1 गधर्वान्शत्साहस्राम्
9 °) ग माद्रीपुत्रानपि 8, 8 (®ण्शु ७9 3) ततो
({०ग्तथा) -- °) 8 (छव 68) दव( 6 अम )माणा
न्पराद्यखान् -- °) ५ परिष्टच्छय (0? "गृद्य) (7 युर्चि
(10 [अपरतो ) -- °) 51 ए 7५ 7५ &1 श्रातज्लोपरान्, (९।
द्रतद्मोपमान् ; 213 ते महारथान्
10 ०) 5) 71 महावखा", 113 7067 8 ५ "वरै", 51 8
77 2, ०७8 स्ये , 84 "रथा (प "व्मभि ) -- °)
उपाधाय, 84 समादाय -- ^) 1 धार्वराष्टसुतान् 28 78
तदा (० तत्त )
11 ^) 1६+ उस्पतिप्यनू् ॐ 7 7५ ० 88 स तानुरपति-
तान्द्छ्रा -- ° ) 1 3 81 ५ 71 प वर्पण ({0 "जाडेन }
-- 114 = (षषः ) 14 -- 4 ग (षका ) 11412
12 + ० 12 (५ र] 11) -- °) ४ 125 नद्धा ,
14 सुदाः (0 वद्धा ) -- ०) एए! शकुन हव पञिरि (81०)
-- °) 51 7) 9 $ फल्गुन , 11 9 4 23 फल्गुने , ए फाल्गुनः;
6५ व जैने (0 जुन) १ कृद्धा -- °} ए1 3 शाक्त्य
सिचृष्टय , ए3 शकृसिरृष्िमि , ए+ 7 5 5 11 धि शक्य
चिवरृष्टिभि
]
पोपयात्रपव |
ववरगबुनं करोधाद्गालक्ृष्िद्टिभिः । १२
गदरा्मक्न्यसित्रष्टीस्ता निहत्य य महास्रवित् ।
मात्राणि चादनद्धद्टगेन्धवाणा धनंजयः ॥ १२
यिगेभिः प्रपतदधिष चरणवाहुभिस्तथा ।
अदमब्ृष्टिरिवामाति परेपामभवदधयम् ॥ १४
ते त्रष्यमाना गन्धवीः पाण्डवेन महात्मना ।
भृमिष्टमन्तरिधसखाः यखपैरवाकिगन् ॥ १५
तेषा त॒ ग्ररर्पणि सन्यसाची परतपः ।
अः मंत्राय नेजस्वी गन्धवान्य्रल्यविध्यत ॥ १६
म्यणाकर्गे्रजारं च सौर चापि नथाञ्चनः
अग्रे चापि मौम्यं च मम कुरुनन्दनः ॥ १७
ते टद्यमाना गन्यर्चाः छन्तीधुत्रय मायप्रैः ।
दैतेया छ दुक्रेण वियादमगमन्परम् । १८
13 *) ४3 दृष्टस, ए 0८ 0० 0134 5 एग ©‡
"दक्वा, प @ए "शर्नयनिद्रष्टिना -- *) 51 {६
0-9 8 वृ निपान, भ वाय (0 न्य) ए ० एप
आरण्यकपवै
1
॥
2४ 9 © > परनाद्धत्रित्, ४ सुमहा -- <) 2८ शखख्रागि ,,
84 0४ उपरनवं, 8: 013 व्यटरन,
21 3 पञ क््टर्
{नि माव्रात्रि) 5
8 (€ ७3) प्राद्ररन् (10 चादनन)
(1० नद्)
14 *} 8 ण्057 चरा" ०० बाहुभि -- °) 51
हा उ + चाद्ध{ षह “दद्, 1\3 मदद, 14 बाद्रधद (107
मवद)
13 >) 51६ 83 7५ 1201-3 ^ य्द्राम्विना (107 मदा")
-- <) 51 1 › 2 मूगिष्टम्, ६3 + 01-5 71 61 र ममि
न्य् 04 06" भूमिष्टन
16 ^) 7 नन्टखनार भिद्य ~ ४) 7: पद्ुपुत्र (प |
मन्य) -- ^) ह सनाग्र, 9 7 70 सार्य -- °) 23
प्रन्यवरुष्यन
17 °) 51 षा 38121 3 च्छच जान च, 7८ "कर
{फ०्य्ण) च वाम्य, (५06) "कर्याश्रजान च, @ ज
कद्रवारेश् -- ४) 82 + छीर, 0; श्रोत, 7 धौण, ध
© 2 ४ भध्स्रोतश्र् (1० यर्) गार वायव्य च (1० सैर
चापि) 51 1) 2 धनजय , &+ चनजय (0 नधान )
~ ^} 81 सौयुन््य (छत मौम्य च)
18 ^) 51 61 वध्य, एड नाद्ध' (ण दद्य") -- °)
1 3 चक््ण ({जः ग्र्ग)
19 ^) 8; 015 च उर््यसुलकम', ठ ऊ्वसुन्कम्य"
1
}
।
।
|
|
{
॥
{9 254 24
उर्ध्वमाक्रममाणाश्च शरजालेन वारिताः ।
वरिय्माणा भदेश वार्यन्ते सव्यसाचिना ॥ १९
गन्धर्बान्चासितान्दपर इन्तीपुत्रेण धीमता ।
चित्रसेनो गदा गृह्य सव्यसाचिनमाद्रयत् ॥ २०
तस्याभिपततस्तरूण गदादम्तस्य संयुगे ।
गदां सोयी पार्थः दरथि्टेद सप्रथा ।॥ २१
सगदा ब्रहुधा ट्ष कृत्तां बार्णस्तरम्विना।
संवृत्य विद्यामान योधयामास पाण्डवम् ।
अस्राणि तस्य दिव्यानि योधयामाम खे स्थितः ॥ २२
गन्धर्मराचो वलवान्माययान्तर्हितसतदा ।
अन्तदितं समारक्षय प्रहरन्तमथाञैनः !
सीरदिव्याद्प्रतिमय्िते [७५७
ताडयामास व्याञ्प्रतिमन्तितेः ।॥। २३
अन्तर्धानवधं चास्य चरे करद्रोऽदनसदा ।
-- ४) 5 (०२८८])६ © 4} दारवर्पण 1 पातिता -- ^}
© ष्टा (णः नद्ध) -- °) 5) ह3 05 धायते, ह 3
द्रा्यते (1० चायन्ने)
20 °) ¶1 नादि (0? घ्रानि") - ४) ४ पाहुपुचरेण
9 0५ 00071 ५ वृ) 3 भारत, 7" ताडित (प धीमता)
21 °) €" नम्यान, 1 तस्यान्या', ध तम्यामिद्रवनः
-- 4) 7 तथा चिच्टेद साः
22 «)ऽ1 एर 3 + 1 उता (प) धः फत्ता (प
षा) © गदा उहुत्रिधा छरा -- ०) 212 दृष्टा (ग कृत्ता)
-- ८) ©1 3 + मह्य (० “बृदय) 22" सल्नूल्य माययारमार्नं
-- ९) 7 प्नोधयामास 7: ततश्वतर्दपे सधे -- 73 ०
१९४ -- «) 11 मर्य- (1० तम्य) 8५ सप्रयुत्तानि (0
तम्ब दिद्रयानि) ~ /) 1५3 सेध , © पो ; भ चोद्" (0
योव") 3 मम्थिन , &1 व भ्थित, ©+ खे न्धित 8 1
00 72, 69 सग्रयुक्तानि (+ मधर्देण च) सवे -- 4८6
2, 8 0८ 77 24 £ 63 1८३
1125+ दिसयरद्चण्ठद्रा वीर पय्ेवारपदञ्जुन 1
म वार्यमाणमैरश्रैरजनेन महान्मना ।
2 °)! > स्थित ({०तदा) - ९) 51 3 7
+ ० ©3 तमा(8ः "दा}टक्ष्य, 71 समासाद्य, 71 समानाय
-- ५) 511 एल एा-3 ६ दष तथा" (८ अथा) ~ 1}
गृण दि्यासै
4 °<) 8४ &1 तदय, वृष चके (० चाम्य) -- °) 71
नधा (10 चक्रे) 51 तत , 3 &उ तथा (णः चदा) ~ ^)
€1 श्व्दत्रेय + ६13 ० 7201-5 ¢ © "वेध › 51 सक्तचित्र; 2४
{ 829 |
२ 284 24 |]
जच्दवेष्यम्ुपाभरित्य बहुरूपो धनंजयः ॥ २४
स वध्यमानस्तरतैर्नेन महात्मना ।
अथास्य द्दयामापर तदात्मानं प्रियः सखा ॥ २५
चि्रसेनमथालक्ष्य सखायं युचि दुषैलम् ।
संनहाराख्रमथ तत्प्रचु्टं पाण्डवर्षभः ॥ २६
महामासते
[| घोपयात्रापव
दृष्ट्रा तु पाण्डवाः सर्वे संहृता धनजयम् ।
संजः प्रहुतानश्वाञ्छसवेगान्धनपि च ॥ २७
चित्रसेनश्च भीमथ सव्यसाची यमावपि ।
प्रष्टर कौच्मन्योन्यं रथेष्वेवावतस्थिरे 1 २८
इनि श्रीसदाभारते आरण्यकपर्वणि चतुचिङदयधिकदिश्नतमोऽध्याय ॥ २२३४ ॥
२९५
चैरांपायन उवाच ।
ततोऽ्यैनधित्रसेनं प्रहसनिदमन्रवीत् ।
मध्ये गन्धैसैन्यानां महेष्वासो महाद्युतिः ॥ १
कि ते व्यवसितं वीर कौरवाणां विनिग्रहे ।
किमथे च सदारोऽयं निगृहीतः सुयोधनः) २
चिच्रसेन उवाच ।
विदितोऽयमभिग्रायस्तत्रस्थेन महात्मना ।
दुर्योधनस्य पापस्य कर्णस्य च धर्नजय ॥ ३
वनखान्भवतो ज्ञात्रा छिऽ्यमानाननरदवत् ।
दमेऽवहसित प्राप्ता द्रौपदीं च यन्नसिनीम् ॥ ४
भिन्न, 25 + 70 74 ५ © "चिद्धं (णप चवेध्य) ए 8 4
५ 728 6 अपाच्रिद्य, 8 720 2 ° &3 समाध्रिह्य; 73 उपा-
श्य , 19 ©1 भथालक्षय -- ५) 9 “रूप , 7201-3 6 "रूपं
25 ^} हा 3 ते वध्यमाना - °) 7» चिच्रसेनो (10
सु) 2 महावरल-, 1 [नभित्तीजक्षा (० महा)
-- °) 31-3 4 5 अन्यथा; 8५ 7» 71 सतोस्य (०7 जधास्य)
-- 466 %5; 8 [6 {7 {4 6 105
1129* चिन्रमेनसखथोवाच मस्वाय युधि विद्धि माम्
6 °) 81 + समारक्ष्य, 71 तधाछक्ष्य , "५ ©‡ + जथा
सखाय -- °) 75 &1 ४3 महाय {० मखाय) 8५ ध्कणञ
युधि ध्ण्ठ दु्वैटम् ५619 4 द्रति (युधि) हा 3
पिद्धर , ४ + 6701-5 $ गृण प्र विद्ध, 1: 81 विस्मित,
© + विस्मित (० दुरवैलम्) -- ८) 3 प्रसष्टः, ८8 728 5
8 (6००06 79) प्रहृष्ट (णः प्रसृष्ट)
भरतम् , 11 पादवस्तदा
27 °) 71 पादव -- °) ए सक्ष , 8 (@व्नु४
63) जगृह (णः मजहु ) © तत्र तानू (0 प्रदरुतान् )
7० पार्थान्, 7" सखान् ((0" अश्वान्) -- °) © शरवे ,
तष द्ारचप , 7 © श्रव , 62 + प्रारेवेग
28 °) 713 सप्रेक्ष्यं (0 नीमश्च) -- °) &4 [मौ (०
[जपि) -- °) 5111 २ ५7५ 71 3 छृन्वा , 7०४ ग् ©+ श्रा
(न्ष) 1 3 48 3 70८ 07 + कौल्यम् ४६४
तत्र म्बम्, 613 + पः कुन्नरम् (10 कौशलम्) -- <}?
1 3 + 1721-8 €
[ 820 |]
रथेप्वेवोप", & ५ रथे चैवाव'
(नन्ाण् ० 10 §) 13 01 3 5
22072471
-- 21/40
703 79 68 + जारण्य, © अरण्य -- 51/9-
ए0ा7व 4 2 1५ 07 75 4 6 ¶1 61 3 #73 घोपयात्रा
-- 447} 207९ पाठडवगध्च॑युद्ध -- 4{व7‡ 28
{0 हपा€8, ,50168 छ 070} 2५ 816 , 77 (1203 1
0६प€5 ) 244 (003 17 रणते 240}, 71 634 + 7 (४
र्य 77 ) ‰8¶ ( 9 गण 239) , पृ & 235 -- 57०4
70 71 73 30; 7203 31
2395
1 एण) छटर्प्ध - °) § ह 2671-3 5 लयाः
(० वतो) -- ४) 78 वास्यम् (० इदम्) -- <} ¶\
प गधर्वमेनानां -- ५) ए1-3 7 ° महाद्युतिं
2 8०७ ‰, 7 3 105 अजुन ड -- °) च
(पवि)
3 ०) $ 3 महामन", 2४ दुरान्मन (1) -- ^) 8
(6म्न्डा४ ©8 ४) इद्रेण धार्दराषटस्य -- °) © स कर्णस्य
(प कर्णस च) 51 ए1 2 ससौवर {107 धन" )
4 °) 5 7९ 074 6 भनाधवव,+ 11 1० ध अन्त,
©1 जहर्नि्ा (10 अनरहैवच्) -- 41६ 4, 89 77 14 नण
1180 समस्थो विपमस्य(्वान्द्रक्षयामील्यनवम्थितान !
-- ^) ६4 [पहामिन, 0 2 उ ठसितु, [)बर्ितितु,
धोपयात्रापवं ]
नात्रा चिकीपितं चेषां माषुवाच सुरेधरः }
गच्छ दूर्योधनं वदा मामालं चमिहानय ॥ ५ |
धतेजयश ते रक्ष्यः सह भ्राचभिराहवे ।
महि प्रियः मखा तुस्यं चिप्यश्च तव पाण्डवः ॥ ६
वचनादपराजख तनोऽस्मीहायतो द्रुतम् 1
अयं दुरात्मा ब्रद्धथ गमिष्यामि सुरालयम् ॥ ७
अदन उवाच ।
उत्सृज्यतां चित्रसेन भ्राताम्मात्रः सुयोधनः ।
धर्मगजख संदेयान्मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ८ ,
चित्रसेन उवाच ।
पायोऽयं निव्यसदृष्टो न पिमोश्रणमरति ।
प्रलया धूमगजस् कृष्णायाश्च धर्नैजय ॥ ९
नेदं चिकीर्पितं तख कुन्तीपुत्रो महाव्रनः ।
71 6। शः [भुपटतिनु, वज 0; 3 वच्रितु (1० ऽयदमिनु)
५ °) इ सपा, 1, 8) 3 4 ८ 7213 ४9) + तेपा,
पर रपव (० यपा) ~ ४) {3 + 70) ४ परद्र ,
8 (शतग" 64 91) सुगधिप (गमु) -- ८ 5\ ४
गत्र (1५ द्दूष्य) -- 4) 1\3 6, सामान्य नम् , 81-3 77
०4 £ 63 सदामान्यम् (19? यामान्य चम) ।
6 *) 1! जघ्न , $> जच्युत (0 नरष) -- ^) 8
0004 च0एष्यव,& नद ({प्यदि) [ध उ प्रियसग्या, '
05 + भ पियप्म् ({पप्प्रि सा) गण मद्य (ग तुम्य) )
-- ^) 2 + {7 04 ८6» पादय {1}
7 °} 1 उदेवन्यम्य ~ ?} 1५61 धुं (णः
द्रुतम्) ४३ ननो मदी गनो द्ुनी (६०), 0५ ननो म्म दि गनो
दुव, 71 © तनोन्नि दागनो द्रुत, 79 नो दयम्यागनो दुन, 6)
चने छागो श्व दुन (८) ~ 1१५८7, 8 0० 10 7, ८
03 105
1131" नेध्याम्येन टुरस्मान वाद्मासनश्ावनात 1
[81 2८ [शद (० (णन) 1
8 5, धरनमय {{५८ भवन }) ~ *) ©+ धातर (0 '
श्राया } ५ + मुयोधन |
9 ञ्ल" (गचिन) -- ^} 81 9 ८ 70 7 |
निमतुष्ा, > सद्रष्ठो, ५ पापमेप्रीच ५613 + पाप
यानिग्यर दुष्टो -- °) 7) 3 पग्वप (107 धन)
10 एर्व०ः 10, ५ (रण्ट]+ तू 3) 106 जुन -- ^)
9 1\ 76719 $ द्यस्य, 61 चः स्यन्य [1८ नन्य) -- ५)
ए: ४ घनचय » 92 37 ॥ 1८ {27 1 € ¶५& 3 युधिष्टि
|
881
आरण्य॒कृप
' (० मघा ) - <) 9 [अपि (1० हि)
[8 9६ 16
जानाति धर्मराजो हि श्रुता करु यथेच्छसि ॥ १०
व्रेगंपायन उवाच ।
ते मर्व एव राजानमभिजग्ु्ुधिषिम् ।
अभिगम्य च तत्यवै शग॑सुस्तख दुष्कृतम् ॥ ११
अजातग्रवुलच्ट्त्या गन्धपैख वचत्तदा ।
मोक्चयामास तान्मर्वान्गन्धवीन्प्रलरंम च ॥ १२
दिष्टथा भवद्धिर्वलिमिः शक्तैः मेव दिसितः।
र्बततो धार््रा्रोऽयं मामायज्नातिवान्धवः 1 १३
उपकरागे महास्तान कृतोऽयं मम खेचरः }
कृठ न परितं मे मो्रेणाख दुगत्मनः ॥ १४
आत्तापयध्वमिष्टानि प्रीयामो द्नेन वः ।
प्राप्य सर््रानभिप्रायांस्ततो चर्त माचिगम् ॥ १५
अनु्नातास्तु गन्धर्वाः पाण्डुपुत्रेण धीमता ।
८ 3 15026
8 3 246
# अ 247? 21
-- ५) 13 ५
> 3 £ कुर्याद् (णप्कुर) ९03 ५ [दच्छरति छञश्रुवा
क्य यप्पिते
11 9 क 5 व ~ °) ए +सव 9
ण्य राजान , © + धर्मराजानम् (1० एव राजानम्) -- °)
©} तन (†०प्चनत) - *) ए 77 2४ 6 चिति, 93
दक् (णः दुष्ठरनम्)
12 >) वृण च तदच (0 वचस्तदा) - {3 णण
12 -- °) 1६, मोच ({ग मोक्ष") --") 24 26 दह
{{न. च)
12 2609 18 283 + 105 युचिष्ठिरिड' -- °) ए3
ष्ट्रा (0 दिष्टया) -- °) ष ध्व शार. ८० सै 51
{रि 3 मद्धिर् (9 म््रर्) ए + वष नि (षन) - *)
1५ 124 £ [74057 चारा ०0 ऽय
14 °) [1 3 नाउ (10 वात) --*) गु घर्म च (णः
ग्रमय) 8 0 0, 563 खर्र, 715 ¶ @1 3 + 7
र -- <} {9 यनन, ऽ (सन्म 88) न इट (#
णन ) एच परिभूतो, 23 दयपरिभूल (न परि)
1 च, 92 नो (म) -- ०) 2ः-+ 70 034 ० ©
मोक्षण (1० मोक्षेण)
15 ^) {+ दृष्टाना, 12५ इच्यामि (107 हृष्टानि) -- २)
{3 ५9 3 प परियासो, ए त्रिय मे, ¶३ प्रीतिर्मदु , ©
प्ीनिमान्, 6भप्रीतमा ६13 4+च (ष्व }) -°) ष्टा 3
राच्च णयोपक्रारेय , छश्ण अक्षता सन्निरामर्पास् -- ^) ५ 62
गद" (0८ घत )
1
(3.13,
3 ^ ~~
= >
~१०
2
#3 ~~ 0
= भ
8 285 16 |
सहाप्सरोभिः संदृ्टाधित्रसेनयुखा ययुः ॥ १६
देवराडपि गन्धर्वान्पृतांसतान्समजीवयव् ।
दिव्येनातवर्पेण ये हताः कौसैयधि ॥ १७
ज्ञाती्ानवुच्याथ राजदारांथ सवैशः ।
करता च दुष्कर कम॑ प्रीतियुक्ता पाण्डवाः ॥ १८
सखीङुमारेः रभिः पूज्यमाना महार्थाः ।
वभ्राजिरे महात्मानः कुरुमध्ये यथाग्रयः ॥ १९
ततो दुर्योधन मुच्य भ्राठभिः सहितं तदा ।
युधिष्ठिरः सप्रणयमिदं वचनमव्रवीत् ।॥ २०
मा स्म तात पुनः कार्पीरीद्शं साहसं कचित् ।
महाभासते
[ घोपयान्रापवं
न हि साहसकर्तारः सुखमेधन्ति भारत ॥ २१
खस्तिमान्सषटितः स्वर्भावमिः इरुनन्दन ।
गृदान््रज यथारामं वैमनस्यं च मा कृथाः ॥ २२
पाण्डवेनाभ्यनुन्नातो राजा दुर्योधनस्तदा ।
विदीर्यमाणो व्रीडेन जगाम नगर प्रति ।॥ २३
तस्मिन्गते कौरवेये इन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भ्रावरमिः सहितो वीरः पूज्यमानो हिजातिभिः॥ २४
तपोधनेश तैः समैडैतः शक्र इवामरैः ।
वने दैतवने तस्मिन्िजहार शरदा युतः ॥ २५
दति श्रीमहाभारते आरण्यकप्वणि पञ्चिद्ादधिकद्धिशततमो ऽध्यपय. ॥ २३५ ॥
16 76० 16 -- °) 88 ष (गतु)
16, 8 (6७८९) &3 23 ) 178
1182“ देवखोक नतो गस्वा गन्धव सहितस्तदा ।
न्यवेदयष्च तस्मर्व॑चिग्रसेन शतक्रतो 1
17 °) 81 देवराजश्च, 78 6 @1 » "राजोपि -- ४) ४
ग्» 91 3 हतस्तान् ए? जपि जीवयनू -- ५) 13 कौरवा;
ए 72८ 7: पाड्तर्; 71 पाडवा (10 कौरर्) -- ‰०7ः
17, 73 105
1138* चिव्रतेनम्तदा वाक्यसुवाच प्रीढया गिरा ।
स्॒प्व सायुजामादय सदार च सुयोधनम् 1
गन्धर्वास्तु वच श्ुस्वा चित्रसेनस्य व्र द्रुतम् ।
राजान मोक्षयामासुरवदध निगडवन्धन ।
सदार माद्नुगामादयय याणजारमये वने
लटन्तश्चापि ते सर्वे युधिष्ठिरममीपत ।
पतिता र लिताश्चव तस्थुश्वाधोसुरास्तदा ।
युधिष्ठिरोऽपि दयया नान्ममीक्ष्य तधागतान् ।
18 °) 73 25 प्तामीस् ए 2५7) 5 61 "मोच्या,
1५ 02 3 "मोक्ष्या, ठ जिन्वा, (८ & जिया (गः
सन्या ) -- ^) 1 2 दृष्टा (णपः छृन्बा) ई 7५71-3 6
8 (6०९) 69) तद् (प्च) -- ०) §1 [४ 3 767, 8
22 स, 24 125 तु (0 च)
19 °) ग जाखी » एज साद्चै (0 सखी ) -- ९) 78
वि्रानिरे -- ५) ठ 3 2० 00 28 4 ८ ५ ° कतु"
(10 कुर }
20 “) 78 4237 ©3 सुक्त, 71 ©1 3 ५ मोच्य, ग
मध्ये (9 सुच्य) 73 ततो युधिष्ठिरे राजा --?) 21 5 +
0 04 ०7403 प्न हिति दषः प्रमु" (ज तदा) -- ४)
-- {6
{5}
[ 882
81-8 120 7+ ८ 63 तु प्रणयाद् (10? सप्रणयम्)
स्वमद्यदीच्छीमानवसुच्य सुयोधन
21 2) 23 सहस्रा (1० साहस) -- <) ५ साहसाना
(0 हि साहस ) -- °) 73 सुखमेध न ({0" *मेधन्ति )
एय 3 किचित् ({0" भारत)
22 °) 79 6" स्वसील्युक्वाध (ग् तु) तान्मर्वानू -- ९)
© यज (0 चज)
23 ए०0€ 28, 8 [0० 70 74 6 125 चेदा" ड --” )
ए1 3 [जुनिचुत्तातो -- ए) 51 तत ({0र तदा) -- {७
2१०९, 8-+ 0५ 19 7५ -8 &$ 105
1184+ अभिवाद्य धर्मपुत्र गतेन्द्रिय इवातुर ।
[ © प्रणन्य धर्मपुत्र तु (०८४४९ एप 291) ]
-- ०) 9 ¶ व्रिदाये" 19 8 7 65 बीढावान् (० नीडेन )
-- ०) 03 ५ तदा (1० म्रति)
24 °) 23 घार्वराष्रे (० कौर") -- ९ ) [+ 79 ©
चीरं -- °) 71 महात्म , 81 महर्षिः (601 द्विजातिः)
25 3 ०० %5० -- °) 113 महर्षिभिः ({०प्तपो
धनै ) -- °) 87०7, ० तथा (प चने) -- °) §1 7
2४ 7 ७3 सुदान्वित
2 समा
(गणय -- 27007 20707 51 दरा 4 1273 1"
©2 + जारण्य -- 5 फकाष्वाः (ए 3 ५87 03 घोष
यात्रा, ६0 1 १०९56 7585 (6८७४ [रा 8 ए) ४) तत्
समाप्त -- वाप 7० (हप, पणत् जः एन ) 24
317, पा (5 77 ) ०23 245, [04 24, 7 १47,
7162 ५ (कर्ण 7) 285 (+ गव 240), पए
©1 236 -- 57० 7, श 71 ह
]
धोपयात्ापव |
आरण्यक
[ 8. 286. 11
९२.६.
जनमेजय उचाच |
शवुभिर्जितबद्रख पाण्डतरैव महात्मभिः ।
मोक्षितख युपा पशान्मानखसय दुरात्मनः ॥ १
कत्थनखावरिप्नख गर्वरितख च नित्यशः ।
मदा च पौरुपौदरवैः पाण्डवानवमन्यतः ॥ २
दु्योधनख पापस्य नित्याहंकारवादिनः |
पेशो हास्िनपुरे दुष्करः प्रतिभाति मे ॥ ३
तस्य सज्ञाचितस्येव शोकव्याङटचेतमः ।
प्रें विस्तरेण त परर्णंपायन कीर्वय ॥ ४
वैरोपायन उवाच ।
धरमराजनिवष्स्त धारैरा्रः सुयोधनः ।
लजयाधोएखः सीदलुपासष॑तसुदुःखितः ॥ ५
खपुर प्रययौ राजा चतुरद्गवरालुगः ।
236
1 ^) 7४6 9 +श्न्रुभिवैघ्यमानस्य -- ४) 7० महर्पि
भि (णिः महाममि ) -- <) + 721 » मोक्षितश्च, 720
मोष्ठिवन्य, 0 क्षोभि' 7 © कथ, 0५ ५ भयात् (ग युधा)
ठा निखा, 7 61 स्वा(५ चा)यीनू्, © + ध तस्मान् (०
पश्चान) -- ०) 2-+ 7: 3 सानितन्य, 81247015
मानिनश्र, 83 70 70 72५ ° 69 मानिन सु- (0 मानस्थम्य }
11 हुम्मि › 7, मष्टा्मन
2 ^) 84 81 0५ 3 8 (कर्नल @8) कथय तस्य (ग
कम्धनख ) -- ४) 5 ए + गर्ह्ितन्य, ©1 गर्जितस्य 84
दुराम्मन (गः च निद्या ) -- ५) 1५४ 4 76 पृण "मन्यत,
21 2 "जानत , 73 "मन्यते ({५ "मन्यत )
3 *)51 ए 5, 71-9 निादरमानिन", 7० मादकारस्य
मानिन -- 1 ० ३०-4९ -- ५) ¶५ 81 दुष्कर
4 षा णप 4०४ (ल 1 9) -- °} ह2-4 703 5 गृ
प [एवः 2 [दद (प [यव) -- °) 0 श्नोकेनाङ्ट
-- ^) 51 ह+ टस्तिनपुरे ({0प चिस्वरेण श्व)
5 ० ह -- °) 5: ह 9 धर्मराज्धा वि(5 नि)
चष्ट, 83 81 ०८ 0" 5 "राजविखषन्तु (7! “न्य) - ^)
5! ४1 + [अमि 21 चामीदू, 2० श्रीमान् ({०र सीदन् }
105
|
।
|
}
।
॥
|
।
#
(
।
1
सोकोपहतया बुदा चिन्तयानः पराभवम् ॥ ६
| व्ियुच्य पथि यानानि देदो सुयवमोदके ।
संनिविष्टः श्युमे रम्ये भूमिभागे यथेप्सितम् ।
हस्त्यश्वरथपादातं यथास्थानं न्यवै्यत् ॥ ७
अथोपविष्टं राजानं पर्दे जलनप्रमे ।
उपषटुतं यथा सोमं राहुणा रात्रिक्षये ।
। उपगम्यात्रवीककर्णो दुर्योधनमिदं तदा ॥ ८
दिष्टया जीवसि गान्धारे दिष्टया नः संगमः पनः ।
दिष्टया लया जिताधरैव मन्धर्वाः कामरूपिणः ॥। ९
दिष्टया समग्रान्पर्यामि रास्ते करनन्दन ।
विजिगीपूत्रणान्दुक्ताचिजितारीन्महारथाच् ॥ १०
अ त्वमिदुतः सवैगन्धतैः पर्यतस्तव ।
नागबं खापयिहं दीर्यमाणां खवाहिनीम् ॥ ११ $
046
71
15
247 12
४48 41
-- °) + 7 3 नवामर्न् (10? उपासप॑त्) 21 8 (०४०९४
68) सपामर्पततुःस्वित
6 ०८ 6०2 -- °) व्, पसपुर् -- °) 51 द्र
{ एऽ ०० } 23 7; > &©1 चखारिवत
7 ५} 28 4 पार्थं (० पथि) --*) 8 (क्ष्थण कष
©) स (ग चु") -- ^) 7५ सुनिविष्टे, ©" सनिविषटे
-- 4) 51 ए ॐ यथोचित्ते, ऽ 4 7 71-3 ययेष्मिते -- †}
3 निवेशयत्
8 ८) 8 “छव, प "न्धित, 3 "क्लृप्त (0 छन) 7
काम ({० सोम) -- °) 51.६3 58 70 75 5 उपागम्याः
-- 1) 9 प्म 2 70; चख , © तथा (गः तग्रा)
9 53९1078 9, &1195 कण -- °) 3 सयस्य , ए जयति
(णप जीवि) -- °) 7४ सगत, 61 "त (10 मः) -- ^)
21 ४४ {1805 स्वया ४८त् जिता ४ सख्ये, 61 सवे (णः
द्व) -- ९) 51 ह 2८ 71-3 5 कामचारिण
10 °) छ जनमजय (न कुर") -- ^) 51 ए ४ ५8
71 68 रणे ({०प रणानरू) + 8 © युक्तान् (" सुतान् )
-- ०) 8: मद्ावराचरू (1० "रथान )
11 °) 3 स्वत्ति", 64 चाति" (ण स्वभि') - °)
+ नख पद्यत , 1६५० 721 तव परयत (ग़ पथ्ण्डु ) 7
पद्यस्व चाग्रत -- °) 5 (०८०६ @ 3) धारमितु (0
8४8 |]
049
7 13
8 11
8 %86 12 ]
रधताङ्गश भद व्यपयातोऽमिपीडितः ।
हदं तरल्यद्ुतं मन्ये यद्युष्मानिह भारत ॥ १२
अरि्टान्षतांधापि सदारधनवाहनान् ।
विगुक्तान्ंप्रप्यामि तस्माचयुद्धादमानुपात् ॥ १३
महाभारते
[ घरोपयात्राप्
सतस्य कर्ता छोकेऽस्मिन्पुमान्विद्येत भारत ।
यच्छर्व ते महाराज सद भ्रावमिरादवे । १४
एवयक्तस्तु कर्णेन राजा दुर्योधनस्तदा ।
उवाचावाक्िरा राजन्वाप्पगद्दया गिरा ॥ १५
हति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि पटू्िदतदयिकढिदाननमोऽव्याय. ॥ २३६ ॥
२२
उवाच।
अजानतस्ते राधेय नाभ्यघ्चयाम्यह वचः ।
जानासि त्यं जिताञ्शबरुनन्धर्वास्तेजसा मया ॥ १
आयोधितास्तु गन्धवौः सुचिरं सोदीर्मम ।
मया सद महावादो कृतश्चोभयतः क्षयः ॥ २
स्थाप") -- ५) 79 61 पीट्यसान। (णय दीर्य") ६५28 70
74 ०; +तु (सख)
12 °) 7,» सविक्षिताग्र, 7 &1 3 प्रारक्षतोह (10
"क्षताद्वद्) - °) 63 ५ अपयातो (10 ष्यप") ए1-3
1 3 म (उति, 4 0 69 ^ [अुस्ि; 1161५ 4नि
(प ऽभि) -- °) + 0 (1 अन्यद्धुत (१ स्वरल्य' }
-- ०) 3 स्मान् (07 युष्मान्) © इति (10 ह)
13 °) 6 शष्ि्टान् (0 जरिष्टाच्) ४1 अक्षयान् (10
सक्षतानू) 5) 22 2 चैव (० चापि) -- 2) ए 3 "वाहनः;
2 7 ५ ° सदारयल वाहनाच; 1 ©1 3 सदाररथ' -- °)
121 मश्रपश्यानि युष्मास्तु -- ५) 21-5 प 24 6 पषफणशु)
तम्मरात् ५०4 युद्धात 0; युष्मान › ७1 सर्वान (० तम्माद् )
14 °) 703 प्ढाश्) कर्तं पणव लोके 7: नैत्तस्य लोके
कस्तस्मिनू ~-- ४) ए+ 76 71-8 ५ मारत वियते; 81 8 77
24 6 विद्यत्ति भारत ~ °). 78 द्वि ({गते)
15 2906 15, 5 2५ 70 7+ 6 68 18 या" उ
(169) रयाः) - °) 72) [भधोञुखो , 7 [भवाद्य {न
[भ(यारिशिरा) 1८2 4 7० 71-8 वाक्य (0"राजन्) 98
7" 14-0 © उचाच वाँ( ए वा , 05 च )गराजान
एगका्णा तप 0611 2 71 2 ~ 1{410770वाणवी
73 © + लारण्य ~ 30 व्वा 3 ज 23 7८ एत
29 ५ ८ 6१ 2 दुर्योघनम्रायोपवन (109 "नप्रचेदा ) } 105
प्रायोपवेद्न - 441. 7० ( 0दुप्राश्र, 01त्5 07 1081}
[ 884
मायाधिकास्त्वयुष्यन्त यदा शूरा वियद्भताः |
तदा नो नममं युद्धमभवत्सद् खेचरैः ॥ ३
पराजयं च प्राप्ता! सर रणे बन्धनमेव च |
समभूत्यामाव्यपुत्राध सदारधनवाहनाः ।
उचचैराकारामार्गेण दियामस्तैः सुदुःखिताः ॥ ४
-------
८५ 318 , 701 (पाद्म ) ०8 246 , 2003 246 , 1 89 4
ष ( 43 ध 717) 289 (3 0 241), 4५४ 61 9
-- 57०1. 70 1 16
237
लच्छि {7016 ६0 15 गण 19 21, ४06 {8 15 008
17076 1676
1 51 ए 3० ४961७ -- °) 8 ( 606]; ©} त्तु
(प्ते) -- ०) 72० 8 (शशु &8) ते (णः [जह)
510 यव्पोचो स्वया वच
2 °) 3 8 21 4 6 @ अ] सु)योधिता ए3 ५
2५ 05 च (णतु) - 2) 2०८ ते चिर; 76 सुदी्व { {0
सुचिर) 5 ए! 2 मह (0 मम) -- °) 25 पै मधत
(0५ चोभयत )
ॐ °) 1 3 73 7; सया( एए» 'मा)पिकास् 11 3 पु
युध्यत; 61 त्वबुध्यत -- °) ऽ यथा (1० यदा) + 3 8
द्वि गता (वियः) -- ५) ए 700५ ५63 न्श्णञ्
मद ४० खेचर -- 41@: 8, ‰1 178
1136* सअममर्थाम्ततम्तरास्तु भरवियोचरु वियद्रतान ।
4 “) 283 8 72८ 17 729 © प्राप्ता" सो; 8५ ©) मप्राप्ता
(0 प्राप्ता" सस) -- ^) ८५ "मादयसुताश्च ; 71 सश्रातृमानृ
पुत्राश्च, 89 + सहस्यामादयय' -- ०) 82 3 70 172, ० ©3 "वद्ध
चाटना , 7 61) ५ "घन(&© ‹ “सुस )याघवा --1) 5)
]
धोपयात्नापचं ]
अथ मः सैनिकाः केचिदमात्याथ महारथान् ।
उपगम्याययुवन्दीनाः पाण्डवाञ्जरणप्रदाच् ॥ ५
एष दुर्योधनो राजा धातरा सहाचुजः ।
सामालदारो हियते गन्धदिबमास्थितेः ॥ &
तं मोक्षयत भद्र बः सहदारं नराधिपम् ।
पराम्नो मा भव्रिप्यल्ुरुदारेषु सर्वेशः ।। ७
एवयक्ते तु धर्मात्मा ज्येष्टः पाण्डुसुतस्तदा ।
प्रमाद्य मोदरान्सर्वानाज्ञापयत मोक्षणे ॥ ८ |
अथागम्य तख पाण्डवा; पुरुपर्षभाः । ।
सान्लपूर्वमयाचन्त शक्ताः सन्तो महारथाः ॥ ९ `
यदा चास्मान्न युपरुर्मन्धवौः सान्तिता अपि ।
ततोऽ्चनश भीमश्च यमजौ च वरोक्तटौ ।
आरण्यकपर्व
. अपूजयेतामन्योन्यं चित्रसेनधर्नजयौ ॥ १५
[ 8 287. 15
युः जरबपीणि गन्धवीन्परतयनेकशः ।। १०
अथ सरवे रणं सुक्ला प्रयाताः खचरा दिवम् ।
अस्मानेवाभिकर्षन्तो दीनान्धुदितमानसाः ॥ ११
ततः समन्तात्पद्यामि शरजालेन वेष्टितम् ।
अमायुपाणि चास्राणि प्रमुञ्धानं धनंजयम् ॥ १२
समाघरता दितो दृष पाण्डवेन रितिः शरैः ।
धर्ननयप्रखात्मानं दशयामास त्रै तदा ॥ १३
चित्रसेनः पाण्डवेन समाश्िष्य प्र॑तपः |
कुररं परिपप्रच्छ तेः पृष्टथाप्यनामयम् \ १४
ते समेत्य तथान्योन्यं म॑नादान्विग्रभुच्य च ।
एकी भूतास्ततो वीरा गन्धवाः सह पाण्डवैः ।
इनि श्रीमहाभारते आरण्यकपर्यणि सक्तनिदशाटधिकटिश्चततमो ऽध्याय, ॥ २३७ ॥
ह्व 3 । 7; हतासः स्म, 8 दत्वान्तस्मान् (8८), 7 ।
हता स्ममः, ¶ &1 प्रगिनाद्व", © + हियमाणा (10 दहिया
मच ) 2 सुदं षिनान् 7\ हनाचखर्वहटुःखिता |
5 ०) 2 61 [अन (प्न) -- ४) 64 अमादयाश्च |
(1० समाद्य ) 2 तानू ({ण्च) 48 {5109 ) 7 |
(श€षण्यु६ 70 +) &1 3 महारथा -- ९) 51 &; ४3 उपागम्य !
ए* 61 + [मत्रव्रीद् , ह+ [नवन् (1० [आचुवन्) -- °) `
एव 09 7५ ८ च रणप्रदानू, 61 शर्रपिण (०7 शरणः ) |
6 *) 2 सुयोधन (ण सहा) -- ४) 3 (81० ) |
7 (छ्त्? 213 8) ©+ आाधिते (1० आस्थितैः)
7 °) 7 विमोक्षय (0 मो्यत) 03 ते (प्व)
~ °) 51 जनाधिप, 2 महारथ, 62 ५ ध सुयोधन (0
नराधिपम्) -- °) 5; 8 © पराभवो, ए 83 + 7८
70 7० परामर्पो 8 7 6: 1 नाभविष्यत् (0 मा भ")
-- °) 5: ए 7८71-3 पडता , 7: &1 सर्वथा (1० सव॑दा)
~ 4 (छाः, (१ @3 4 178
1136» इलचुत्त्रणान्मु्च धमराजमुपागता 1
8 ^) एण & 2 उक्त म, 73 उक्तेषु (101 उक्तेततु)
-- °) 8 (81 ०८ } 71 7५ «° उ प्टवान ((० सोदरान्)
~ °} ए3 मोक्षण, १ रश्चमे (०, मोक्षण)
9 ०)ऽ यदा ({०पअथा) €+ [आ]गरल्य ({० [जा]गम्य)
61 चद् (0 तमू) -- 2) {8 + सरतर्पभाः -- °) 7 ©
माप्रा (10 मान्य ) 25 अवोचत (10 जयाचन्त ) -- ५)
¶2 मुक्ति (0 शक्ता )
10 °) ह सान्वतापि त , 71 सांन्वितास्तुति , 76) »५ ।
[ 858
1 साल्वितापि († "ताश्च, ९५ "तास) ने ~ ^ 10०2,
8 (6२८९४ &) 195
1187* आाकाशचारिणो वीरा नदन्तो जलदा इव ।
-- °) 8 तदा (० ततो ) -- °) 7 यमौ चैव मदोतकरौ ,
पृ यमैौद्रौ च वलो", 6५ + यसौ च प्रयत्ने
11 °) §1 हा 3 2५ 7; लयक्तवा (० मुक्त्वा) -- °)
83 ५ 70: 70 71 3 4 ५03 3 खेचरा 8 (०न्ला! &ॐ)
द्विदा (1० दिवम्) - °) 5 "मर्धो, >+ "वर्पतो, ए
"काक्षतो, १५ 61 "वीक्षतो (१० "करषैन्तो) -- ^) 761
दीना (० दीनान्)
12 °) 87; 3 ह समस्त (0 समन्तात्) 8 3 1८
70 74 6 ह पडयाम (णः मि) -- ०) ध श्नरजालविवे
षिव -- °) 511 3 ^ 28 ५ प्रदित्रात, 88 70 14 ८63
सुचत , 84 *सुचान (1० "युञ्जान )
13 °) 7५ धनजय स चास्मान
14 °) 0 , पांडव" (0 न) -- °) 72 61५
सर्मा , © समाविष्ट 28 {810 }) 16 02५6
परस्पर (1० परतप ) -- °) 51 कुदार" ¢ परिष््टस्त (0
पप्रच्छ) -- ^) 61 स (्णःतै)
15 °): 2८03-3 5 तदा, १४५७) 3 + ध्यया
(ततथा) 7361 3 + न्यायं (म [जान्यीन्य) पृथ्व
चै मसे चान्योन्य -- °) 64 सनाह (० "हान्) 51 ए 3
8 प्रविसुच्य च, ° वे प्रसुच्य च, ०५ 71 विप्रसुच्यत , 1
तिपरमुच्य श्रै" सनाहानि विसुच्य च -- °) 51 £ » 71
तद्रा (०्तनो) गभत 3 4 सर्वँ (गः वीर) -- ०) 72८
1
8. 288 { ]
महाभारते
[ प्रोपयात्रापरम
२३२८
टुयोधन उवाच ।
चित्रसेनं समागम्य प्रहसननैनस्तदा ।
इदं यचनमङ्कीवमनवीत्परवीरहा ॥ १
भ्रदृनर्हसि नो वीर मोक्तं गन्धथेसत्तम ।
अनह धर्षणं हीमे जीवमानेषु पाण्डुषु ॥ २
एवमुक्तस्तु गन्धर्वः पाण्डवेन महात्मना 1
उवाच यत्कर्णं वयं मन्त्रयन्तो विनिर्गताः ।
द्र्ारः स सुखाद्धीनान्सदारान्पाण्डवानिति ॥ ३
तसख्िलुचायैमाणे तु गन्धर्वेण वचस्यथ ।
ण" 8) 7 "08 सह 20 पादैः © + गधर्व पांडवा
सष ~ ‰{४6४ 16०4, § ( 6:60] 63) 1118
1198* परस्पर समागम्य प्रीत्या परमया युताः 1
[ © 7 युतौ (01 युता ) 6* प्रहसनञजुनस्तदा (10 (10
10087607. 1191), ९ 3 288 1० ]
(00100 0) 17 5151 - 107 27040 दा 3
10703 63 + लारण्य ~ 5107 2471 ए» 703 11 प्रायो
पचेद्र , 1+ 8 (21 0701 ) 16 70 71 3 ५+-5 ७8 दुर्योधन
प्रायोपवेश (701 2" वेशन); 1 दुर्योधनघोपयाप्रा
-- 4९" 01 ४1 दुर्योधनपराजय' ; [२ ००पा४
-- 44111/ 70 (0ह्प्र९8, ए गत 07 00011 } 71 ( फ }
23 24¶, 003 246, 71 248, ¶1 © + पं (3
1# ) 240 (143 ०2६ 949) , ¶्» 6; 288 -- 510) & 7
001 03 16, 7008 [पर
238
1 0 8 चेहा (10 दर्यो ) -- ०) ५ प्रहर्षं (गिः
प्रहस" ) -- °) 3» पांडवस्तदा (10 परवीरहा)
°) 1५ ससि हि (0 मति) 89-+ 00 01 +-9
1 मे (णनो) -- °) 51 गू भन {¶" "हं ) धर्षण,
1 अनार्हघर्पम , 19 जनर्हा च क्षण, ५8 71 5 अनर (71
हा) धर्षणां, 8 779 118 12. 0 79 उ9-५+ 111 सन 7004
"हा, 641५ "ह )चर्षणा, 109 (च्म प्प४) भवदधिषणां = 701
अप्यन् धर्षणामे
3 °) 8५ ठक्तास् ८५ ({णत्ु) 7 3 8, गधर्व
-- ०) ¶) मत्रयित्वा -- 41८७" 9, 8 ( 6९९})४ 8) 15
| 8४6
भूमेर्विवरमन्यच्छं प्रवेष्टं व्रीडयानिितः ॥ ४
युधिष्ठिरमथागम्य गन्धर्वाः सद पाण्डवैः ।
असमदमेन्तितं तस्मै बद्वांधासाद्यवेदयन ॥ ५
सीसमक्षमर्द दीनो बद्धः त्यत्र गतः]
युधिष्ठिस्योपहूतः फ चु दुःखमतः परम् ॥ ६
ये मे निराह्रता नित्यं यिपर्येपामहं सदा ।
तेमोधितोऽदं दुष्टिईततं तैर्जीवितं च मे ॥ ७
प्राप्न स्यां यद्यहं वीर वर्धं तस्मिन्महारणे ।
भ्रयसतद्धपिता मद्यमेवभूतं न जीवितम् ॥ ८
1139" स्थितो राज्ये द्युतान्म्धानाचट्या ष्ीनान्ध्रियारता ।
[4 1 सितता ({0ः स्थितो) ]
-- ^) 1५ एतु (म्म) 3 3 सुम्बरासीनान् (10 द्धी
नान्) 51 1 3 71 द्रष्टार म्माघु( +» 71 ^नसु)ग्वान्दरीनान्,
१ द्वष्टारम्नान्सुग्वाद्वीमान; 7५ 061 2 + द््टास्मि (७ सम)
नि सुग्बान्वीरान् -- ^) ¶५ ततम्नान (1० सदारान्)
4 ०) 7931 १9701 98 सम्मिनू (10 तस्मिन्) -*)
ए3 वचस्य तु, ६५ 20 25 स्तथा, 7 'स्यध , 1: 'स्तदा ((ग
"स्यथ) -- ९) 4 79 213 मन्विच्छ, 33 अन्येह, 00 वण
61 भन्विष्टन्, © ५ सन्विच्टे (10 भन्यैर्)
5 ०) 511 981 5 9 &1 उपागम्य ({०" जधा)
13 गधर्व"; 74 70० 013 व 6७५ ्द् (त्वा) य तञ
1०87) सष्ट धत पांडवे -- ^) 7» अस्मिन् (1० भग्मद्- )
51 7 + चार (107 तसे) - °) 1\+ 73 @1 यद्धाः,
प 6५ पध्वा (01 बद्धान्) 08 (5 07} स्वा ({0
पा ) 2; समस्त प्रल्यवेदयत्
6 ^) 1 3 72, [उपकृत } 11 "दित } 7८ “कृत, &५
"खत (10 हत ) - °) =1 9 8 4 18 36*
मे (0 नु) &1 हत ({0" अतत )
7 ०) (तेम) 2123 पूत ‡ ¶" तेपा (0 निलय )
-- °) §1 [1 3 ये(13 एषा रिपुर् (7, ध्रु }) 70
तदा; ¶५ गत {170 सदा) - «)511\ ८471-3 6 प्ण्णड्
दत्त ००१ तर् 1, 7" जीधित दहि (71 तु) मे, 3 3 7
74 565 ण्व जीवित
8 °) ग प्राष्ठन्य, ण" प्राप्तोस्मि 11 3 यदू (प यदि)
-- ०) 21 तस्मान् (07 तस्मिन्) 51 1\3 "सूघ, 71 "वने,
5 "हये (णर) -- ^) उतु ({० तद् ) -- ५) 701
]
पोषयाव्रापवै ]
भवेः पृथिव्यां मे ख्यार्तं गन्धर्वतो व्रधात् !
्रा्ठश्च लोकाः पुण्याः स्युमेहेन्द्रसदनेऽघयाः ॥ ९
यचद्य मे व्यवरितं तच्छुणुध्वं नरपंमाः ।
दृ प्रायुपापिये युयं व्रजत वै यृह्याय् ।
भ्रतस्थैव मे म्र प्रयान्तद्य पुरं प्रति ॥ १०
कर्ण्रमृतयतरैव सुहृदो बान्धवाश्च ये ।
दुः्ास॒नं पुरस्छरत्य प्रयान्त्वद्य परं प्रत्त ॥ ११
न हयं प्रतियास्यामि पुरं जघ्ुनिराकृतः । |
गरुमानापहो भूता बुदा मानहृत्तथा ॥ १२ '
म सुष््टोकदो भूता भरणा हर्यवधनः ।
वारणाह्यमासाद्य करं वक्ष्यामि जनाधिपम् ।। १३
आरण्यकपूवं
{ 3 258 19
भीष्मो द्रोणः कृयो द्रौणिविदुरः संजयत्तथा |
बाह्मीकः सोमदत्तव ये चान्ये ब्रद्संमताः | १४
बराह्मणाः भ्रेणियुख्या तथोदासीनवृत्तयः
किंसमां वक्ष्यन्ति कि चापि प्र्िवक्षयामि तानहम् | १५
रिपूणां जिरसि धित्वा तथा धिक्रम्य चोरसि |
आत्मदोवात्परिभ्रष्टः कथं वक्ष्यामि तानहम् ॥ १६
दुर्विनीताः धियं प्राप्य विदयमशवरयमेव च
तिष्टनि न चिरं भद्रे यथाहं मदगर्वितः ॥ १७
अहो घत यथेदं मे कष्टं दुरितं कृतम् ।
खयं दुबुद्धिना मोदाचेन प्राप्नोऽसि संगयम् । १८
तसात्पराययुपासिष्ये न हि श्यामि जीवितुम् ।
0*9
9 20
3 15
3 24
3 250 29
नद्य, 0रनरव ({ग्एव) ऽ 0 हि (ग्न) 73 जीवन
(0 जीदिचम्) 8 7० 7 ५ ५ नैवभूतस्य जीवित
9 ^) 8 70 7, ८ कृ अभूदु, ४५" भूयादु (1०८ भवेद् )
52 यथा (० यद्य) -- °) छः ख्याविर्, 71 ख्याते 71 3
7 वद, पप वघ" (0 वधात्) -- ८) 51 हा 2 7 प्राप्षन्य ।
(0: प्राघ्नाश्न) 51 ए > 5 सोकान्पुण्यान् , 513 001 7
५ ८ गुप पुण््ररोका- (० छोका पुण्याः) 51 &1-3 76 च,
१५७ ने (णरस्युर्) प्राप्ता स्युधैवमे रोका -- ^)
प महेद्रमवने 51 1 2 "य , 75 “क्षयान्
10 ^) ए यचिद, 0) चदद्य, 23 यश्चाद्य (0? यत्त्वद्य )
६५ © 4 [जनच्यवसिख (0? प्यव") 01 यन्मे स्यवमित
द्िचिवि -- >) ग, 694 51 नराधिपा", ¶५ 61 नराधिप (०
नर) -- ^) ए५-+ 7 (€म्टल्( 095 7+) म 83 उपाशिप्ये,
7 समािष्ये (णः टपाचिष्ये) -- °) 3 गृहं -- ^) ऽ
६1 > [सक (ग [फवि) -- ^) =11 पुरी, दग
(ण पुर) 5111 > प्रयातु नगर प्रमि, 89-+ 070, ०
© यद्य न्वपुर् परनि
11 °) (र्व ({गचव) -- °) 61 द्रा 3 ए पूमल&ा
चमे,प०९ + प नया ({ग्चये) -- °) =10 ए
7974 &1 अयातु नयर प्रमि ~~ शः 11, 1 76345 19०
12 ^) एःस्वह ({गद्यष्) 511 5स{ए माप्त
श्यामि, ए 70 71-+ € सध्रयाम्यासि, 06 सप्रपदयाभि, 7
स्यम्रच्छामि (ण प्रनिया ) ©3 न श्प्यह प्रयास्यामि -- °)
+ (च [ण } + 78 5 यघ्रुविमानित्त , ऽ "निरम्क्रनः
%) 1 2 मानापटौ, © मानामषहो -- ८) 511 >
बनहततदा (ष्टः "्ा) , पर श्नोक्टत्तथा, ८ 61 3 मानवर्धन ›
6५ मानह्घततदा -- दलः 12, व ©2 + पा 1
11405 काम रणधिरन्यद्च ाचयुभिचै विमानित ।
[ग५ कारणै सन्यगभिन (10 (6 एतनः ४81) ]
011 {1€ 0४06€' 09, &1 105 21{€ 19
1141* कारणेरस्स्यमिष्ित श्रन्ुसिरवै विमानिव 1
अक्रारणेऽस्म्यभिनितः दाश्ुभिवै विमानित- 1
135 °) 8 70 7५ 6 © जातत, 0८ सुव (४९) (णः
भूत्वा) 1६8 + "~उ सुष्च्छोकमरद्रो भृत्वा (?' "दोद्याह, 7४
"दो निलय), © स सुृष्टोकमतक्त -- 1 1९205 13
धटाः 11 -- ८} 51 एए > नराधिप (ष्य "प), 8: त्रिपिष्टप
({०८जनाः)
14 °) 81-3 72० 723- 03 मीष्मद्रोणौ, 81 मीष्मौ
द्रौणि 8 5 19 19 + ८685 कृपद्रौणी (75 "णिर् ) -- ४)
द्रा वरप 8 तद्रा (त्था) -- °) पि (क्हव्छ 51 3 4,
51 त८०९६९१ ) 03 वाष्टिक = 21 5 + ० 7, ८५ 03 सौम
दत्तिः -- ८) ऽ वृत्तसमत", 23 दठसमता , 6५ ४ चष
16 €1 {1 37, 00 16 धि प्ण 16 त् 17
-- *} + चारिमि , 85 7८ 65 चोपरि ({० चोरसि) -- 4)
701 3 8 कृ @1 > + दरक्ष्यामि (०पच')
17 दा पिण्ड) 16 ण्त् 17 -- ०) ९ प्रिय, स्वय
({० श्रिय) -- 2) 144 53 ५ ©+ भवा (ण च)
-- ८} ह) > + 09 6 पञ तिष्टन्ति ४० न -- ^) 7
मदगर्धित, ८ मतिसर्बिततः, @ अति
18 °) 7५७५ यदेनन् , ©1 यंधततन् (प यथेढ }) 8 प
7, ० 83 घषोनरहै( 81 "नय-, 8:-+ नाहं )मिद कम॑ -- °)
7५ चट (कष्ट)
19 °) ह 4 एणा ०8 (१९०९ तण } 71 7:68 पा
दिप्ये 0६ 10° -- +) 1 5 एण ०७ 0,-963 नदि
]
8 288 19 1]
चेतयानो हि फो जीवेत्ृच्छरन्छघ्चुभिरदरतः ॥ १९
तुभिश्वावदसितो मानी पौरुपपरजितः ।
पाण्ड्र्धिकरमाद्यैशच माव्रमानमवेक्षितः ॥ २०
सतंपायम उवाच ।
एवं चिन्तापरिगतो दुःश्ासनमथान्रवीत् ।
दुःजासन निबोधेदं वचनं मम भरत ॥ २१
प्रतीच्छ त्यं मया दत्तमभिपेर नृपो भय ।
राधि एथिवीं स्फीता क्णसौवलपाहिताम् ॥ २२
भ्राद्न्पारय विव्यं मरतो दृहा सथा |
वान्धघास्त्ोपजीयन्त् देवा इव अतक्रतुम् ॥ २३
ब्राह्मणेषु सदा इत्ति कृर्यीथाघाप्रमादतः ।
बन्धून युदृदां चै भवेथास्तये गतिः सदा ॥ २४
जञातींशराप्युपदयेथा विष्णु्देवगणानिप ।
दाक्यामि; 2: (7, पम] ) द्क्ष्यात्नि क न,09 47
दाक्तोमि 21 मद्यम नेष्टं जीयित्त -- ^) + 01 4५ 61
विनयानो ; 131 चेतनावान्, 71 वेदयानो
20 ०) 8 (०९८०)) © ) [न] (1० [भ] ग) -- +)
2५ पौरपगर्धित ~ ^) [र 0८ 7009 7901-4 ९68) विक्र
माचैश्च (ऽ विपमम्यश्च), ए: चित्रमास्दः - ८) ५3 साक
सानम्; 71 स सावश्चम् ({07 मावमानम्)
21 °) 71 3 ण्व चितागतो गता
22 °) 71 प्रनीहास (ष प्रनीच्द्र श्व) -- ८) १ मृषो
त्तम (० नृपो भय) - ^) 51 [५ 703 61 एनम, ६1 २
7० 79 ऽस्या (ग स्सीता) - °) 13 कर्ममसौवल्य } 7,
"पायितः, 7: ‰ "पारित
23 °) 51 दज ए3 + 713 विश्नच्ध; 19 76 7); गृण
त्रिक्व्य -?) {3 मरना, गृध प्रभूतो (1 मर्नो) -- 13
0 2०-2६ -- ९} + 70 1५ ° चोप" (10 ध्योप' )
-- ०) 8 (6८्नु) 88) साघ्राल्तमिवामरा
24 1\8 ०9 24 (० ९1 28) - ) गृण ©1 ॐग्यथा
(01 सदा) 3 61 वृत्त, 131 वुद्धि, 2० 1213 वृत्ति ; ए
दनि ({०पषृत्ति) - ४) एभ्तु (ग्व) प्रसादयन्
(णिः [नप्रमादत ) 23, कुर्वीवा रोषसुप्ज, 1" कुर चीरा
प्रमाद
25 88 00) 25 (८ \1 23) - °) 371 3
स्तातीश्च (0 जातींश्च) 142 ५ 70५ 71-3 5 मन्यथा (1०
"पक्येथा) -- ०) 89 » 77 + 56 यथा {1० एव)
-- ^) 2: करय (० गुरय }) 737; मान (ग. पाल )
महाभारते
५ ४५4
[ ोपयाव्रप
गुरवः पाननीयाम्ने गन्छ पाटय गदिनी ॥ २५
नन्दयन्युहदः सर्यान्ात्रपाथापमत्मयन्
कष्टे यनं परिपज्य गम्थतामिन्युप्राच द्र} २६
नम्य तदच शुन्या दीनौ दुःामनीऽ््रपीत् ।
अशरुकण्टः सुदुःमार्नः प्रादिः प्रणिपत्य च ।
गगहदमिदं वाक्यं श्रातं ज्वषटमान्मनः | २४
परसीदेव्यपनन्दूमी दूयमानेन चेतमा ।
दुःखितः पाठरयोन्तद्य नत्रज जन्परन्सूजन् ॥ २८
उक्तयायि नग्च्याघ्रो सैतदेवं भविष्यति ।
वि्ीरवेत्सनमा भृमिवाधापि यङ्नीमचेत् ।
रिगत्मप्रभा जघान्योमः सीनाद्युतां त्यनेन ॥ २९
यायुः यरघ्यमया जद्राद्विमगंभ परिव्तेव् ।
युप्यत्तोयं समुद्रपु ब्रद्धिरप्युप्णना व्यजनत्र ॥ ३०
{1 वायं (सिः)
26 10) 29 ~~ *} ठ; [3 रच [५ सर्पाप)
-- *) 12 याभय (1 प्राद्र) §1 11 + 1): 1012 ॥
, [भुवसादयन, [> ॥ [भवतान्य, व [जवनद्रदन, द
[गृह्य स्वय - *} वज (रा 3 . म (1 क्ट) - म)
[त (7)
27 ^) 514! > याप्यण्टः (कष्टा), 03 अभुषमः,
पटस्य (एम वुक्ण्टः) ~ ५) 23 ८ प [८ च)
~ 23 00 27 -- 1) 19 धय च {~ यन }
28 ^) {>} -म्यपशद् 23 गिव शद (1.7 "त्वरा )
-- ४) 24 ८ द्रीयमागेन ({> दूय) 0८ तेजपा (७
चनमा) -- ^} 7, 69 सनद् (दुनि) ~ *) ©
नेप्रारिय्रा ( [0 नग्रत)
29 ^) फऽप्ु (साव) 14 70 उद, ©) 4 नर
म्वाव्र -- र) उ दील (तत रितीति) एग्सा नगादूम ठ
1001 3 + 6 नङ्सा {7 सनगा) - «} 79 मम्र ( {9
परीघापि) -- <) ©3 भातपतां {{ण सागमद्रम्ा) - 61 जय
(कपा ) ९9-30* -- ^) 1\1 ्रीक्ुनम्, ए मीक
81 यनम् ({० म्पनत् )
30 @10 30२ (५ ५ 1 ९१), 1५५1; च्छो 9 -- *)
5 ४1 : दरम्, 0, दीघ्म् (1०7 ग्मम्) श, पामा जनयो
जष्टाच्यट् -- °) 1\3 ८ परित्यनन , 7; [शरोपि स्रम्, पष
0 दिमिप्न रवृ लना , 0 + परिद्वत् -- <) (प
© मखुद्रस्य, 2 दोपि -- ^) 25 -न्निर् ({० चद्धिर्)
11.70 भति (नः जदि) 8 (रल्ला( 64) भपिष्यति श्रत
{ 5०8 ।}
भि
घोपयात्रापवं ]
न चाहं चद्ते रांजन्प्रतसियं वसुंधराम् ।
पुनः पुनः प्रसीदेति वाक्यं चेदय्रुवाच द ।
त्वमेव नः कुडे राजा भविष्यसि शतं समाः) ३१
एवदुक्ा स राजेन्द्र सखनं प्रस्रोद ह )
पादौ संगृह्य मानार्हौ तुजये भारत ॥ ३२
तथा तौ दुःखितौ दृष्ट दुःजाघ्नसुयोधनं ।
यमिगम्य व्यथायिष्टः कर्णस्तौ प्रत्यभापत ।। ३३
विषीदथः # कौरव्यौ बाङिदरियास्राकृतापिव ।
न शोकः दोचमानख विनिवर्तेत कस्यचित् ।। ३४
यदा च मोचततः योक व्यसनं नापकर्षति ।
ममा' (५ 310}
31 ^) 8५ तु ((भ्च) 51 न्वल्कृते, 7" त्वागते (1०?
लछ्नै) -- °) ऽ, ऽ 2, 3 प्रशासिष्ये, एः + द्रास्येय (णप
प्रागे) -- ५) 7) [एनद् (9 [द्}दम्) -- ^1४67 31९५,
8 (०००४ 68) 106
1148" शरात्रूणा शरोककृद्राजन्सुददा शोकनाशन 1
{61 मानवर्भन , £ हपतर्धन (01 श्नोक' ) 1
-- ५) 21 69 ५ सातो, 7 राजन् (० राजा) -- 1) ६4
06 0 ५ ८68: पः भविप्यति © न सद्रायः (107 शत
ममा)
32 861०९ 92, 01 195 श्चैव ड* -- ^} ५ 8! 4
797 8५ गद्, 83 3 709 72, ९ राजान --*) 8 812 4
20 7; ९ सुम्बर , 89 70 + सम्बर् (107 ससन) 13 च
(णह) ~ ९) 3 4 0५ म गद्य, 8 सस्पर्श-, 55 + 7"
04 ९1५ 63 'स्सृदय , 8५ "द्य (ण गद्य) ए+ 23 हिरमा, ,
81 9 + 9: मानार्हो -- °) $" मानद (10 मारन )
33 °) 0 तणनदा, ए, 09 अथ (गतया) ए द्धौ,
णसु, तु (गदी) 71 भूवा (1० ष्ट }) - °)
79 सधिगम्य 51 महात्राहु, 11 ग महाराज , 74 सुदु'"ार्ता
{0 भ्यथाः)
4 ^) 70 प्रण) विपरीदथ 9० कि 51 8५ 1४ &+
विपीतरत 7 कौरवी (० कि कौरव्यौ) -- ४) ६५ 701 9
यारि; र, युवा (० वालिङ्यात्) 3 प्राकृतानि च,
64 प्रता हुव -- <) © ५ न्नोकः (£ देच" ) -- °} एड
'वर्तवि, 8५ "वर्त्त (10 वर्तेत) 2 9 1 4 ८७3 करिः
(9 क्स्य) ४
35 °) §; (५) यथा (७ यदा) 1 उन, फः पप
तु (णच) ©; श्रोचयत (10 च शोचत ) -- >) 7 ४
प्यमनान (1० व्यसन) 7 "मर्षैति (1० "कर्पति) -- ^)
आरण्यकृपवै
889
[8 998 88
साम्यं कि त्तः शोके जोचमानौ प्रपर्यथः |
धिं गृहीत मा रत्रज्डोचन्तौ नन्दयिप्यथः | ३५
कत्य हि कृतं राजन्पाण्डवैस्तव मोक्षणम् ।
नित्यमेव प्रियं कायं रान्नो विषयवासिभिः ।
पास्यमानास्त्या ते हि निवसन्ति गतज्वराः ॥ ३६
नाहैस्येवगते मन्युं कतु प्राकृतवद्यथा
वरिपष्णाक्तव सोदयौस्तयि प्रायं समास्थिते ।
उत्तिष्ठ व्रज भद्र ते समाश्वासय सोदरान् ॥ ३७
राजन््यावमच्छामि तवेह रघुससत्ताम् ।
किमत्र चित्रं यद्र मोधितः पण्डवैरसि ।
1 258 + 7८ 08 6 613 4 तत्त (9) च्वत्त) &1 १४
शोक, 1८3 शोको -- ०) 51 ह ८ 7901-3 + » शोचमान
51 { 7८ 01--3 5 प्रपड्यति, 24 "त, 116५" -- °)
ए 7० 76 गृह्धीत ; 88 + ए" 1/2 गृहीत ५ ७1 तिमतौ
श्रिय चेमां -- “) 85 © ‰ शोचतो (ण न्तौ) 51 76
प प्मत, 14 05 "प्यव (0 "प्यथ ) 7» शसृन्दयोकमिम
जहि , © शोचत्तौ मा जदासथः -- 44167: 85, 61 108
1149 एतिमन्तो जय दात्रम्यो चन्तौ नाभविप्यथ ।
96 ८) 089 एव (८०८ एव } ४ &1 हित (भ परिय)
-- ५) =462 + राछ्ठा -- °) एः [अपि (पहि)
27 ^) व" नार्हति (० नाहि) 81 [पयव ङत) 7
(पुत्र कते (0 [ए]वगते) 81 मन्ये; 75 दोक, 7 ध 3
ख्ष्यु (० मन्यु) -- ४) 7० सर्वं (० करु) ह+ 79
अभो, 1 भवान्, 62 > + स्वय, ४1 चिभो (त यथा)
-- ९) + सवयि (1० तव) ८ 7 ? सौदर्यात् -- ०)
83 ¶५ समाश्रिते, 26 उपामिते -- 419 87९५, 3 (०२०९४
ग 8) 1०8
1144* सदर दु-खितानेचान्कर्त सर्वान्नराधिप ।
-- °) ¶1 तदखू दुःखितान्पर्वन् (० 1144*) -- 4८९! 97,
छ 7 {6००४ 01-8 ४} 8 (6060 ¶४ 9} 105 ० 20ता
सज ०१, गज्कन्त् 1४ ८००8६ 1188 एए कणं उ (गश
करणै ) (वदा च णा 79 2465 704 247)
8 ^) 13 7८ 79 7, 8५ पः नाघयाव; 2५ न षाव
(म अथाव) -- १) ए 7) 97 61 (दमा, 1 6४ +
[पव (गमद) -- न ३8०२, 8 {9>०† 8) 1४8
1145* अल्पस्व च तथा खुद कार्याणामविवेकिताम् !
{ 6\ भाटम्य ({0८ अल्यत्व) ‰ अविवेका 1
-- ९) 7० तद्धीर्, © + धर्मज्ञ (10 यद्वीर) -- ^) 61
स्स्व वश्षमापस्च" -- ^) 5! ह 9 8 2४ (कर्ण, 83
]
8 %88 88 ]
तद्यो वद्यं समापनः स्रूणां शजुक्न ॥ ३८
सेनाजीवैश्च कौरव्य तथा भिपयचासिभिः ।
अ्ञातीर्यदि वा ज्ञातैः कर्तव्यं नृपतेः प्रियम् ॥ ३९
प्रायः प्रधानाः पूरुषाः क्षोभयन्त्यरिवाहिनीम् ।
निग्ढन्ते च युद्धेषु मोक्ष्यन्ते च खसेनिके! ॥ ४०
सेनाजीवाश्च ये राज्ञां थिपये सन्ति मानवा! ।
तेः संगम्य तृपार्थाय यतितव्यं यथातथम् ॥ ४१
येच पाण्डवै राजन्भवदिपयवासिभिः ।
यरच्छया मोष्षितोऽय त्त्र का परिदेवना ॥ ४२
न चैतत्साधु यद्राजन्पाण्डवास्त्वां नृपोत्तम ।
खसेनया संप्रयान्तं नाञुयान्ति स प्रतः ॥ ४३
शूरा वरुषन्तश्च संयुगेष्वपलायिनः ।
मचतस्ते सभायां वै परष्यतां पूर्वमागताः ॥ ४४
महाभासे
, पाण्डवेयानि रलानि तरमयाप्युपशुञ्चसे ।
[ घोपयात्रापवै
सखयान्पाण्डवान्पश्य न ते प्रायरुपाविश्चन् ।
उत्तिष्ठ राजन्भद्रं ते न चिन्तां क्मर्हसि 1 ४५
अवर्यमेच नृपते राज्ञो विषयवासिभिः ।
प्रियाण्याचरितव्यानि तत्र फा परिदेवना ॥ ४६
मद्वाक्यमेतद्राजेन्द्र यदेवं न करिष्यसि ।
खाखामीह भवत्पादौ यश्रुपनरिम्द॑न ॥ ४७
नोत्सहे जीवितुमहं त्वदविदीनो नर्म ।
प्रायोपविष्टस्त॒ चप राकां हास्यो भविष्यनि 1 ४८
वैरांपायन उवाच!
एवगुक्तस्तु कर्णेन राजा दुर्योधनस्तदा ।
नैवोत्थातुं मनशक्रे खर्गाय कृतनिश्चयः ॥ ४९
दति श्रीमहाभारते आरण्यक्रपर्यणि अष्टा्चिश्शदयधिकद्धिशतत्तमोऽध्यायः ॥ २३८ ॥
179 5 ५ 68 'कषैेन } 7\ "कर्पैण
59 °) &1 281 "जीन्यश्च; ए» `जीवसखय -- 3 ०णा
(४६1 ) १9१०-4 -- ^) 81 8 7 88 यथ) 19 63 जथ
{10 यदि)
40 243 ० 40 (५ ₹1 99) - °) 13 4१ 1
प्रधान ; 2० प्रवीणा (0 प्रधानाः) -- °) 51 क्षोभयतु;
08 कारयति , 8 (9८०7४ 88) क्षोमयिखा - °) एय 3
सु, 7५ पु} 1; [त्र (णच) - ०) 51 स्वसेवक", एः
"सैन्यै , 53 70 7, ° ७ [एव सैनिङै"
41 धः ०्णा 41 (५ ₹1 89) © 39० -- °) 51
"जीष्या ; 1५५ "ग्या (० "जीवा) 79 61 राजतो; 7४
ग" राजन् (10 रद्वा) -- °} 61 विजये (10 विपये}
42 144 00 4००० (0८ ₹ 1 89) -- °) र यद्; 78
यदा; ए 03 इति (० यदि ) 51 7९1 9 राजा (10 राजन् )
-- ४) 51 15 71 3 6५ मवान् (10 भवद् ) -- °) 7५
3 7 (6८0 71 3 5) 6 -+ [असि (ञ्य) - °)
= 464, अध (एप ) 9 28 681 प्ष्णणड्) तत्र ण्त् क्ता
[५ 71 3 6: परिदना
45 °) ए1 तवै , नवे (नस) -- °)
पांढव्राना, 39 "वेया (10 "वास ) 28" 7 7, नृपोत्तम
-- °) 111 3 4 70099 ०8 719 © सप्रयात; 21 "यति,
12० प्रयात घ, 71 मम सर्वे 1 सेनया सप्रयात्ि घै
44 ०) 511 3701 सम्रामषु ({०" सयुगेपु) 51 [भप
लायन › प्रभ 91 [अपराजिताः -- ^) [4 (6०8 वणन )
8 7 (कन्न) 71-9 $) 19 63 सहाया (107 सभार्या)
45 <^) 1 पूर्वाणि (0 रत्नानि) -- >) + एतानि (अण
जधापि) 51 ८1 + [जा ुयुज्यते , 73 [उ)]पदुजते , 7 "युजते,
61 "ुक्षवसे -- °) 7५ 01 सस्यस्था' पाठवाश्वापि -- (९
460, 8 ( ०२९५९] 3} 105
1146* तदल ते महाबाहो बुद्धि प्रायोपवेद्राने 1
(1 61 2 विपाद (ए “मधै) व्ंमीदश, ‰ निददिन महा
चल (0 116 086०; ॥०्{) 1
-- 1) 81 3 8 7074 6 69 चिर ({? चिन्ता)
46 0५ ०० 46 -- °) 519 अपदयम् (1०? अवश्यम्)
-- 2) -=9864 ग) ©+ 213 रास्ता ~ ०) =42, (ध्र
(एपाह ) 2 28 01 षद तत्र धत का ९४ परदिविना,
1९५ 71 8681 "चेदना
47 *) 61 जघ (†णपयदि) (५ ७० स्व , ७7 [एृतन् (णः
(पिद) -- °) ह+ 817 3163 4 चुधूएुर्, 61 छयुश्रूषाम्
(10 शुश्रूवन्) ए" भरतर्पभ ({०८ भरि )
48 °) 7० जीधितम् (1० तुम्) ५ 61 स्य, ©
क्य (0 अष) -- ४) 51 यदू-, 78 स्वा (णः ष्वद्-)
-- ^{46" ५8००, पर» 81 एष्व 45५0 -- पर 00 ५6०
-- °) 14 3 च ({गातु) 1, 756&1 34 प तथा {{01
चप) 1 प्रायोपचिष्ट राजान -- ५) {ए 7० 713 हासो
13 7» मविप्यति गष दुर्योधनममर्पण (= 8 289 1*)
49 71 07 49५, 18 18 000 प प्ल - ४) 03;
तथा (र तदा) "9 यद्रुत (50) कौरव त्वया ~ पर
[ 840 |
£
भोपया वाप |
आरण्यकपवं
[+ 2११ ऽ
२२९
चरपायन उवाच |
प्रायोपविष्टं राजानं दुर्योधनममर्षणम् ।
उवाच सान्तयत्राजन्चकुनिः सौवरस्तदा ॥ १
सम्बगुक्तं दि कर्णेन तच्छतं कौरव त्वया ।
मयाहूतां भिय स्फीतां मोहात्समपहाय किम् ।
त्वमवृद्या चृपवर प्राणादुत्सष्टुमिच्छसि ॥ २
अद्य चाप्यवगच्छामि न बद्धाः सेवितास्त्वया ।
यः सद्ुसपत्तितं हषं दैन्यं वा न नियच्छति ।
स नश्यति प्रियं प्राप्य पात्रमाममिवाम्भसि ॥ ३
० 9 -- ८) ©+ मनो (9 त्रैवोः) - ५) 28
"मानम (1० 'निश्वय )
@01०] ४०१ 0 10 73 ¶ ~~ 2० 0वा-काः 51 1 3
09 ©? + जारण्य -- 5 का ९3 + 81-8 10
701 ०५-6 6" दुर्यो यनप्रायोपवेदा , ८५ 0: प्रायोपवरेदा, 12०3
दर्यो वनवा, 11 दुर्योधिनप्रायोपवरेान -- 4वाः॥ 4८
४ कणद्विनोपदेककथन -- 4वा्/ 10 ( 8हण७5, एू०त§ 0
100) 2, 320, 001 (फद्ह् ) 23 १49, 7004 248,
0 250 , 63 241, &4 ४ (णः र्भ 77) 242 (ओः
०1६ 211) -- 510107० 70 13, 71 38
239
1 ऋ छण 1०-2४, 3 गृ तप (€ पथं -- <) 51
1\1 964 राजा (० रानन्) -- °) ए मौवलिस् 1 ४3
था (1० तनय)
2 7५०0) 2०४८ >] 1) - ए<0८ 2, ८७87
(ध्व 19 6} अ 105 श्रकुनिरुयाच ("५8४ श्चक्नि )}
~ ^) ५ ४ततु ([ग हि) -- ४) ६1 न, ¶्1 यत् ( {० तत्त)
~ {83 ० (एश ) 2८-३० -- <) 8 {९८९४ &3 } दीप्ता
(० स्सीना) -- °) ४+ नेहान् (1० मोदात्) ए (143
ण । 71 > ८ सनवहाय, 8५ -वमपष्टाय , 7: सर्वा विष्टाय
भना (0) 5, 5५76 10701 3५ ८ तां मोहादप
{5\ ग्नम, 72) 5 दुप)ोहाय (०८) -- ५) 21 0
0५ ८ [ना नृपे, 2४ 2 च नृपते, 0» भूय एय (ण
(नपर) 3 7 (€ष्ण्ट६ 01 ५} सर्ति (0प्इट्करमि)
100 ॥
|
841
अतिमीरुमति्धीवं दीर्घष््र प्रमादिनम् ।
व्यमना्िपयाक्रान्तं न भजन्ति सृषं प्रियः ॥ ४
सत्कृतस्य दि ते चोरो विपरीते कथं भवेत् ।
मा कृतं चोभरन पाः ोफमाटम्ब्य नाय ॥ ५
यत्र दर्षस्त्लया कार्यः सन्करतन्याश्च पाण्डवाः ।
तत्र ोचसि रजेन्द्र विपरीतमिदं तव ॥ ६
प्रसीद मा त्यजात्मानं तुव सुकृतं खर ।
प्रयच्छ राज्यं पार्थाना यदो धर्ममवायुदि ॥ ७
क्रियामेता समान्नाय कृतघो न भपिपष्यमि ।
पञ स्व बुध्वा चवर प्राणानुनक्लषटुमिदु च्टपि
3 ए न 8०० (ल \] 2) - °) 2+ 128 7८ भय
(०प्ञद्य) 0०703 ५61वा (ग्व) 61 तु ({गत[श्नुषि)
-- ^) { 74 2०, 5०, 4० & 3 न्यच (प्य)
प्प घोर, ©1 कोप, © + मि क्रोच (10 हर्ष) -- 4) ८
0४8 (ए (न्प ) 70 ©+ नियच्छति -- ९) 7261 च नद्यन
हि (गःसनङ्यनि) - ^) 2» जामकरुम, 71 प्राप्तनाय ,7
७५ चिद्रा नाव (० पात्रमाम) -- ५1673, 1\4 7013 175
1147 य शोक समनुप्रास्त न नियच्ट्रति भारन।
तमीद्दा नर नश्री क्द्राचिदपि मयत।
4 °) {1 "मीम", ऽ 25 "मीत (1० नीद) 2५8
(०६८०)१४ 688) खदु (10 अति) - <) 73 विपयफछनि, 13
©: 4 पिपम तात - °) 51 11 3 नृप, 7५ नर, ©1 पर
([मष्नरप) 3 ठा 7 प्रजाः, 8; उुघा (10 धिय)
5 °) गृत्र" (गप्नै) ए च्नेक, 6, रोके (10१ त्रोको)
-- ४) 4 3 ५ विपरीन - ८) उयन्, 91 न
(न्प्मा) 5\ 11 2 पूतन, 13 द्रोभन ({ण योनन)
-- °) 1 3 (पार 5९८ 7 ) द्तोक्रमेन (71 'व्तर ) विनाश्य
6 °) 7 © अव (पतत्र)
7 ०) 124 नं (शग्मा) 23 प्रसीद चागम
नास्मान, 23 प्रसीद सन्यमान्मान, 7 प्रनाट न स्यज्ाम्ाफ, 49
श्रपीदं फूनमन्मान -- °) पस्तुष्टस्व 3 भुषुख्य, 01 सनुष्
(जप तुषश्च) 22 03म्ब (प्सु) -- 47161 3 पट्ना
({०प्पार्थाना) 3 93 नेषा प्रतिलून दगया (7 काग)
-- *) 51 गज्य ({नप धर्म )
8 5611416 {ष्ण })8 -- °) 3 8 न्यायर्प्रा-
स्नाप्य (1०) "न्नाय) - १) 138 एण 0५ ८७3 एतमव
1
श्ोपयात्रापवै
$ 0981 महामासे [ ा
3
£ १ 2 सौभरं पाण्डरैः कतया समवाप्य चैव तान् । | गन्छध्यं नगरं स्व पूज्या गुरवो मम ॥ १३
पित्र्यं राज्यं प्रयच्छैपां ततः सुखमवायुहि ॥ ८
गरुनेस्त॒ वचः श्रुत्वा दुःशासनमवेक्ष्य च ।
पादयोः पतितं वीरं विद्धं प्रावसौदृदात् ॥ ९
बाहुभ्यां साधुजाताम्यां दुःशासनमरिदमम् ।
उत्थाप्य संपरिष्वज्य ्रीतयाजिघ्रत मूर्धनि ॥ १०
कर्णमौवलयोश्वापि संस्प्रत्य वचनान्यसौ ।
निवेदं परमं गत्वा राजा दुर्योधनस्तदा ।
व्रीडयाभिपरीतात्मा नैरार्यमगमत्परम् ।॥। ११
सुहृदां चैव तच्छ्रत्वा समन्युरिदमत्रवीव् ।
न धर्म॑धनस्रैख्येन् नेशर्येण न चाज्ञया ।
नैव भोगश्च मे कायं मा विहन्यत गच्छत । १२
निशितेयं मम मतिः स्थिता प्रायोपवेशने ।
(0 श्रो न) -- ५) 18 हि (0 तान्) - ८) {ऽ 76
71 3 ^ प्रदाय्पां (10 प्रयच्छ
© अवाप्ति (01 "महि )
9 2079 9, ५1] 1185 10४8 सदाः ड" (109) यदा)
-- °) 81 7 च वच. › ¶५ वचन, 11 तदच (10 तु वच)
~ °) 21. अवेक्ष्य ह › {4 अक्षत (07 अधेक्ष्य च) -- ९)
51.73 79 © 2 दीन (10 वीर) - °) 8 70 74 ०63
) -- 1) ए 8 770५6
“^ विक्त; 7613411 शय (0 "पुव )
10 °) 5५ माधुद्रत्ताभ्या ०) 3 7८ 701 8 पण प
भर्म › © ज अररिदम - °) } प्रति (‡गःप्रीया) ८५
जिघ्रति, ए1 ४ जिघ्राय; 73 © » ^ षवाघ्राय (1०८ [भ]जिघ्रत)
11 °) 7 © (प्टुब (ग [ज]पि) - ४) 8 2५70
7 ° 6 सश्चुल्य (10 सस्द्रय ) 25: [जाथ (10 [नसौ )
-- ^) ध छृस्वा (10 ग्वा ) -- ८) 7 ब्रीडेन (10 यीडया)
5 ए' 61 [सापि परीताक्मा, 0४ च परीताग , 7» [अ]भि
परीत सनू
12 °) 28 8777, ज ©8 तच्छरभ्वा सुद्धदश्चव -- ^)
&1 ध्मर् (10 धर्म ) ~ °) 8 चा" (0 चाः) -- °) +
च (0 [एव) 1 कामै (1० मोग) 2) णाश मे
४०त कायं -- !) 1९1 मा वरिगच्छत कश्चन , 1९४५-५ मा विहाय
च गष्टत + जा मान विद्त्त गच्छत,¶५मान विचचिन गच्छत
13 °) 7५ मति सिद्धा (गः मम मति) - °) 7
म्धित , 7; मम, ©1 ग्थित्वा (1० स्थिता) -- °) ¶५ 1
सहिता (0 नगर )
14 ^) एय तम्} 8 (कनव्ण् 63) दूति (1० त) ©,
[ 842
त एवमुक्ताः प्रत्यूचू. राजानमरिमर्दनमू ।
या गतिस्तव राजेन्द्र मासमाकमपि भारत ।
कथं वा संप्रवे्ष्यामस्तद्विदीनाः पर वयम् ॥ १४
स सुहृद्धिरमादैशथ आद्भिः खजनेन च ।
बहुप्रकारमप्युक्तो निश्वयानन व्यचार्यत ॥ १५
दर्भप्रस्तरमास्तींयं निधयाद्धृतराप्रूनः
संस्पृरयापः ुचिभूत्वा भूतलं समुपाधरितः ॥ १६
ुणचीराम्बरधरः परं नियममास्थितः ।
वाग्यतो राजशार्दूलः स ख्मगतिफराह्व या ।
मनसोपचिति कृत्वा निरसख च वरिष्कियाः ॥ १७
अथ तं निधर्यं तस्य बुद्धा दैतेयदानवाः ।
पातारवासिनो सैद्राः पूर्व देवेर्धिनिर्जिताः ॥ १८
उक्ते (० उक्ता ) - °) 78सा गतिर्न च भारत - <) 71
च, ४ हि, नु (गवा) -- 1) 5 स्वचिदहीना (०
व्वद्धिष्टीना ) पा प्ण) पुर ४०१ वय
15 7: ० 15 - 2€06 185, {1 3 + 8 72५ 7
7५-8 6४-+ 108 वदा" उ* (105) प्रदा") -- °) ८५ सह
पुश्रर् (0 म सुहृद्धिर्) -- °) 7५.71 + हनि (10 अपि)
-- ०) {$ च चाल्यते, 3 ४ 71 4 5 प विचाल्यते, &1
[अ]प्यचात्यत
16 51 18 7० 71 ए९यत् 16० शल्लिः 17८ -- °)
1५ ८५ 09 5013 4 0 दर्ममस्तर', 2831-3 {9 14 6
71683 दर्भास्तरण -- ४) 7" निश्चय (1० निश्चयाद्) -- °)
113 + 8 720 7,-5 68} भूते ठ: निपसाद हट, 83 7"
«5 © ससुपस्थित ; 75 ससुपाहित
17 ०) + निश्चय (10 नियम }) 284 पर निलयमभी
ण्पिति -- °) {+ 5 वाग्जितो , 2, वाक्य ते {07 वाग्यतो )
2५ 73 राजज्ादल -- ०) 51 सुदुर्मति + 25 3 7
+ 6 काम्यया -- ^¢ 17५, §1 [(1-3 106 1) गछत
16 -- *) 7 मनप्ोपतित; © '"रमोमचिस, 711 सोप
हित, ५ “स्सोविजित 1५ स्तात्वा -- /) ए» वहिकृता",
3 2५613 4 वदहिष्किया -- 4८6; 1१, 8 (€न्थु
७3) 108
1148" तस्थौ प्रायोप्वेदोऽय मति कृष्वा सुनिश्चयाम् ।
[7५ © “निश्चला ]
18 °) ए निश्चित (० निश्चय) -- ४) 1 3 नात्वा,
¶1 स्वा (0 बुदूध्वा) 75 7: दैलेय'
]
पोपयात्रापवं |
ते खयधघ्षयं त तु ्ात्वा दुर्योधनस्य पै ।
आहानाय तदा चकुः कर्म वेतानसं भवम् ॥ १९
ृहस्पतयुखनोक्तेथ मन्त्ररमन््रवि्ारदाः ।
अयकवेदप्रोक्तैश्च याथरोपनिषदि क्रियाः ।
मन््रजप्यममाययुक्तास्तास्तदा समवर्तयस् 11 २०
उहतयग्रौ विः क्षीरं मन्त्रवत्सुसमादिताः ।
्ाहमणा वेदवेदाद्गपारगाः सुदृदव्रताः ॥ २१
कमसिद्रौ तदा तत्र चृम्भमाणा महाद्भुता ।
कृत्या सघ्ुत्थिता राजच्कि करोमीति चाव्रवीत् ॥ २२
आरण्यकयवै
1
|
।
|
|
|
।
{ 8 299 26
आहुदत्याश्च तां तत्र पुप्रीतेनान्तरात्मना ।
प्रायोपविष्टं राजानं धार्तराष्रमिहानय ॥। २३
तथेति च प्रतिश्रुत्य सा कृत्या प्रययौ तदा ।
निमेपादगमचापि यत्र राजा सुयोधनः ।॥ २४
समादाय च राजानं प्रविवेश रमातलम् ।
टानवानां हुता तमानीतं न्यवेदयत् ॥ २५
तमानीतं सरपं दृष्ट राघ्रौ संहत्य दानवाः ।
्रहुटमनमः सर्वे किचिदुत्फुष्टरोचनाः ।
सामिमानमिदं वाक्यं दुर्योधनमथाघ्ुवन् ॥ २६
54
1 30
2 31
3 3 ~
"8
०४0
८०८५
060
~
इति श्रीमदाभारते आरण्यकपर्यणि पक्तोनचत्वारिदिदधिकद्िद्ततमो ऽध्याय ॥ २३९ ॥
19 ^) 51 श्तु, + षु (गख) 51 एज तवै,
& + ज्ञात्वा ({णप्ततु) -- *) ऽ श्चुम्वा, वृष रान्नो,
© 4 र मत (० क्ञाप्वा) &1 1 3 दह, णच (०)
-- <) 79 ©1 नयाय (10 आह्वानाय) 8 (6००४ &3)
वत (णः तदा) एप जाश्वलायनतश्चकर
20 °} §¦ ए1 3 + 8 013 » वरहस्पन्युशन प्रोक्ैर्
-- °} ए "वेद्रप्रोक्ताश्च, ध" "वेदमत्नेषु -- ८) 51 1 9 +
21 09 » याच्चैवोपनिषन्किया , ६3 88 4 1५ 701 णु" 1 3 +
एः याश्रोपनियद(८4 71 ©1 8 4 71; श्रा , 26 द्द, 7५
दा ]शयिाः, ४ पारगाः सुदता -- °) 1 8 ५+ मच्र
लापय -- 1} 51 1 3 2: 7003 03 74 6 &3 सप्रव्रयन ,
+ 4 ममवत्यत् १ तदा सम्यगवर्दयनू
21 ^) 73 ज़ुहटञ्नौ , 8 (०्न्छा६ ७3) जतो 1-3
77 3 {तत (०प्हवि") -- °) 78 6 हित (10 "हिता)
~ ^) 83 71 “वेदागा , 81 “वेदाग (10 "वेदाङ्ग ) -- °)
8 (श्ट; 68) सु्तव्रताः -- 1८6 ‰1, 8 (०दनल
83) 175
1149* जघ्वर्थवो दानवाना करम प्रावर्तयम्तत ।
{५ "यत तत् (0 "यस्त } 9 आसन्कर्मप्रवर्नका (10
{06 705ध्ध्त०त एष्} ]
22 ^) 1 ततस् (प चदा) -- 2) 51 हा 3 4713
© मद्राद्धुता , 13 मष्द्ुन , 72० ए" महाुजा › © तदद्धुत
~ 4४67 22००, &1 708
1150" तम्मिन्यक्ते दानवाना वसमान नराधिप ।
~ ^) ६४ चोरा (1० राजन्) -- °} 79 ना" (1० चा")
23 ^) ए? 79 श्च (प्णप्द्रत्याः) 3 तानू (प्ता)
71 राजन (णिः त्र) 51 दा 2 जाहु त्तातवा वत्र -- °)
61 घोररूपा मयावष्ठा -- -&{£67 १३०४, (१ 15
1151* कृत्या सुतीक्ष्णदन्ताम्रा दीघा + * [दि)]रोरुहाम् 1
[
|
-- 8 ०7 (छवा ) १9०-25° -- °} 5 दुर्योधनमिहा"
24 8 ०0 %4 (५ १ 28) -- °) 0० [भथ (म
ग्र) ठः चप (0 तदा) -- ^) 5\ ए (णपा ) ५
701 3 5 [पब (० [न)पि)
25 8 00 25 (८ १1 28) - “) 8141 4
ध मा तछा स)मादाय (ग समादायच) - ^) 7५
सुद्र्वं (0 सुदूर्ताच) -- 4) 7" अप्यानीत , १ पुरस्तात्त (101
त्तमानीत ) & पुरतस् निवे” ¦ ७५ आनीत तस्र वेद"
26 °) (9 ©1 ततो (0 चप) -- ०) 7 सर्वं (0
रात्री) 81 8 7 (®्०क 11-3 ४) &3 सगत्य, 89 "गम्य
(0 "हदय ) -- &13 ० १6०८ -- <} 51 [1 "मानसाः, ८9
"मानवा - °) ६! "लोचन , &५ "चेतना -- 4. 26५,
8 (७८९६ @ } 18
1152* दढमेन परिष्वज्य प्रष्टा च कुशल तदा ।
-- 1) {६8 [ज]त्रवीच् (1०८ [भघ्रुवन्)
(०107000 0ण्ण 7 8 081 एष्प्णङ़ णमया ~ किरणः
20ा-एवा+ 51 ह) 3 773 प 83 + नारण्य -- 8108 7कण्व
71 घोषयात्रा; $ 8281-5 16 70 25 1? +-8 3 दुर्योधन
प्राय्रोपवेदा (71 "वे्न), ए 5, 7» 7: प्रायोपवेशन
-- 4570 70 (8हणः७७, सभातऽ 01 ४०६४) 3+ 391,
7० 250 (7 949} 7 251 वृष 64 र (र्ण
17 ) ०48 (४0 षह 245), 79 240, 69 249
-- 201 70 ८ 29
240
1 ०) ए8 002 01-+ भो ८, दुर्योधन -- ४) 2५
€} ५ भारताना -- <) ८1 राजा (1५ निलय) -- ^) 08
848 |
8 240 1 ]
महाभारते
[| घोपयात्रापवं
९
दानवा ऊचुः ।
भोः सुयोधन राजेन्द्र भरतानां डरो ।
श्रः परितो नित्यं तथेव च महात्मभिः ॥ १
अकार्षीः साहसमिदं कस्मास्रायोपवेशनम् ।
आत्मल्यागी ह्वाग्याति वाच्यतां चायन्नस्करीम् २
न हि कार्विरुढषु बह्पायेषु कर्मसु ।
मूलघातिषु सलन्ते बुद्धिमन्तो भवहिधाः ॥ ३
नियच्छैतां मतिं राजन्धमार्थसुखनाशिनीम् ।
यज्प्रतापवैरव्ी शत्रणां ्वधैनीम् ॥ ४
श्रूयतां च प्रमो तच्छ दिव्यतां चात्मनो चप ।
निर्माणं च शरीरस्य ततो धैयैमवामुदहि ॥ ५
सु (णच)
2 °) ५61 मा कार्षी -- ४) ए कथ, 61 यस्मात्
(10? कसमात्) -- ^) ह+ 8 7 &ऽ + दधो याति, 7" द्याव
गति, 7५ 1 ममा(61 दवा )मोति (0' घयवाग्याति ) -- °)
79 बा (णः चा) ५ पापानां चाप्यथो गति, ©" पाप्मान
मयक्रास्कर
ॐ = (ण्धः) 39 16, = (र्धा ) एण (6 प्रि 8 7?)
5 61 18 -- °) ए का्यैविरोधेषु, 51 कार्यानिरुदेषु (810) ,
71 ज्ञानव्रि्दैपु -- °) 8 7070 ज ० 38 बहुपपिपु (८४
701 चहूपायेपु)
4 °) 3 8 (७ ६8 ए, ६७४६) 7093 [एना, 8 (6४९९४
©8 211} तां (ग [प्पुत्ता) 51 ए" >» महाराज (1० मति
राजनू) -- ०) + `सुयशस्विर्नी, 8 79 7१ " सुखनाशर्नी ,
ग्" "करनी - <) 813 + 7070, 5 © वचीर्यर्ी, 7५
"धर्मी -- ५) 51 83 706४ 7009 77 6 ¶9 &1 77 "वचिनीं
5 ०) 3 5४ + 700 72 6 ८्तु (णिच) प्रमो
वाक्य; 72; पर तस्व, 7 62 + प्रमूर्तिं ( ध" " त) च> 2 प्रमूतस्य
(1० श्रमो ताव) ©" श्रूयता भवभूति च -- °) ‰13 ००
च प्र [नव (०प्नृप) -- (1 7९्धत्ऽ 5० ल्िः
9० -- ८) ए धर्मम् (1० ध्यम्)
6 °) 2० स्व तपसो , 19 द्वैतवने" (107 स्र तपमा' )
-- ४) 78 ‰32-५ 7 (6८०76 73 8) ©ॐ राजन् (10" देवान् )
-- ^) 8 श्ण स्वव प्प्तने ८४4 20 7, पूव (०
सर्व")
पुरा त्वं तपसास्माभिरैन्धो देवान्मेशरात् ।
ूर्कायश्च स्ते निर्मितो वजसंचयेः ॥ ६
अकतैरमेयः यदधेशाप्यधःकायथ तेऽनव 1
कृतः पुष्पमयो देव्या रूपतः स्रीमनोहरः ॥ ७
एवमीश्वरसंयुक्तसतव् ददो नृपोत्तम ।
देव्या च राजशादू दिव्यस्त्वं हि न मानुषः ॥ ८
धत्रियाश्च महावीर्यां मगदत्तपुरोगमाः ।
दिव्याद्नविदुपः शुराः क्षपयिष्यन्ति ते रिपूस् ॥ ९
तदलं ते विषादेन भयं तव न व्रियते ।
सायर च हि ते वीराः संभूता शवरि दानवाः ॥ १०
मीप्मद्रौणकृपादींश् प्रवेक्ष्यन्त्यपरेऽसुराः ।
र ०) ¶,1 विमेधः 2818 (९र्व्शु 1 $) वा (णच)
-- 2) तन, & द्य (19 [न)प्यध.) 1 9: कार्म
(ण काय) ए त्व, ए ५ 20170 31064 + तुते
(०प्चते) 8 (९८४ 63) नृप (0) ऽनघ) - ^} 51
देव, ८+ इदन्या; 7४ &1 दिन्यो ([ण्देन्या) - ८) फते
(्प्खी)
8 °) 91 “सयुक््या -- °) 51 ए 3 नरेश्वर (1० नृपो )
-- °) 2५ देव (10 दिम्यः) 51 3470 ऽनहि (४
08] ), 125 सुचि 71 मानवः (0 मायुप ) नृण दिम्य
रूप दि मानुष
9 ^(४९८ ५०, &1 +6४त§ 5०४, रार पु9 105
1158* यै. सुरापि धृणा लक्स्वा योस््यन्ते मह वैरिभिः. ।
~ 79 07 911८ -- <) 51 {3 73 3 "वेदिनः (४
न), इ दिव्या विदितः, 8 2५ 1 “निपुणाः (ण
विदुष) -- °) 8 क्षययिप्यति
10 79०० 10 (ण १19) -°) 3 परितापेन ({०
ते विपदेन) -- °) 0 सन्न (†०पतव) + 1063 +
न भय तव विधते (7१ ४\ ८45} विद्यते तव) - <) ष
8 7? 09 सहायार्थं (7* व) चते वीरा (7, साद्यार्थं चेह ते
वीरा), 7५ सर्वमर्थं च वीरास्ते, © « 173 सादाय्या्थ॑ हिते
वीर, पः माद्यां चैव ते चीर -- °) ५ दिवि (9 मुवि)
2८५ सानत्रा" (0 दानवा )
11 7 ०0 11 (५ १19) -- °) हऽ [म)प्यवेक््यति
(10 प्रवेक्ष्यन्ति) "7181 पएरे (10 परे) - °) ¶थरचैरा
[ 8५4 |
नक
मोपयान्नापवै |
वराविष्ठ घृणां त्यक्त्वा योत्खन्ते तव परैरिमिः।। ११
नव पुत्रान्न च प्राठृन्न पदन्न च बान्धवान् ।
नैव शिष्यान्न च ज्ञाती बारान्यविरानन च || १२
युधि संप्रहरिप्यन्तो मोत््यन्ति ङरुमत्तम ।
निसा दानवाविष्टाः ममाक्रान्तेऽन्तगत्मनि | १३
प्ररिष्यन्ति बन्धुभ्यः स्नहमृत्॒ज्य दूरतः ।
टः पुस्प्रादूलाः कटुपीकृतमानमाः ।
अब्रितानविमृटा दैवाच विधिनिर्मितात् ॥ १४
व्याभापमाघाशान्योन्यं न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ।
सर्वल्लाच्मोपरेण पौरूपे ममवस्थिताः ।
शाषमानाः रभे करिष्यन्ति जनक्षयम् ॥ १५
(ण्या) 5111 3 कृप्। (ग धृणा) 7० यक्ता (1०
य्वा) -- 4) 5; ए; 3 नय शच्युनि , व्र य्ररिनि सद (07
तव ध्रगिमि }
12 ^) व, ए च, 71 [द्रन् (1० [ए])
नव ब्रादरष च सुनाने -- °) ६, पुरान ({०? पिषुन)
४५
175
पिदृदरवचव्राथयानू - <) 51 वनत्रै (नय) 8
(ट* 2) न श्विष्यासव च क्लानीन -- °) 7, बार
(0 चारान्)
13 “) 23178 युद्ध (10 युधि } -- °) 85 0४ मोक्ष्यते,
2, 0५ 1 मौन््यन (1० मोक्ष्यन्ति) 5 [2 ८ 23 ४ 7४
कुग्मत्तमाः, ६) म - °) ६? 2८ पराच्छन
14 ^) 72 ॥ 15४ 7, 6 63 चिप्र ({ण वन्युच्य }
~ १1 ६\ मारन ([०त्टूगन ) -- र) 708 दृष्टा (ग ट्टा)
~ ^+ 14०५, {1 ८८१5 16<-1 न 5 एजि
नान( ४1 "न)विमूदाश्च, ग ननमिघनाश्च मूद्ाश्च, ५७1 अन्नान
{6 ननू देवाश्च, 62 + मनभिल्नावमूलाश्च (© घ),
च् अननिन्ना त्रिमृद्धाश्च
15 ^) 51 हा 2 0८ नाभाप्र( 1५ "व्य )मागा , 1 7
9५ ९6 स्यानाप्य' ~ ४) ्ा-3 73 विमोक्ष्य(ष्ऽ 7:
-क्षोनि, 7८ विमोश्षये, 1 अरमोकष्यमे, छ५नसोः ¶५©
नमनीपितुमरय, 61 नमे नीपितुममि, 3 न जीवन्न च
सज्यम -- ^) 82 -८ 70० सर्व (मर्व) 5 सर्य शारा
श्रमा् च, 1-23 ८ सवद्याख्राख्रमोक्षेण (7) "क्षपु,
82 क्षे च), 03 सर्ययस्व्रमोसेण, ५ @ 3 सर्य द्ाखाखमो
पव, 72 सववाश्नाख्रमोक्ष च -- ५) + सुप", 21) पर्यय
{197 मस्व) -- °} 2४ , ऋाव्यमाना , छ धार्यमाणा
1 ह। 3 + कुर्न
आरण्यकेपर्व
` खम्मरच)
{ 8 240 20
तेऽपि श्त्या महात्मानः प्रतियोत्छन्ति पाण्डवाः ।
वधं चेषां करिष्यन्ति दैवयुक्ता महाबलाः ॥ १६
दैत्यरधोगणायापि संभूताः शत्रयोनिषु ।
योत्यन्ति युधि विक्रम्य शवरुभिस्तव पार्थिव ।
गदाभिधमरैः सद्वैः वासरुचावयैसतथा । १७
यच्च तेऽन्तगीतं बीर भयमञैनस भवम् ।
तत्रापि विहितोऽस्ाभिर्बधोपायोऽुनख मे ॥ १८
हतस नरकस्यात्मा कर्णमूर्विुपाथितः।
तर संसरन्वीर योन्खते केचवा्चनौ ॥ १९
सते फक्रमग्रौण्डीसे गणे पाथं विजेष्यति ।
कर्णः प्रहरत प्रष्ठः मर्वाधारीन्मदहारथः ॥ २०
16 °) १67 च (10 ऽपि) 3-3 7070, 6 6 प्रच
(07 ष्राक्त्या) °} ४ प्रयोन्स्यनीशर , © “योक्ष्यति (10
"योग्म्यन्नि) 7 @1 पाटयान् -- 71 16205 1617"
प्ल 14 -- ^) § 1 9 4 70 2013 क्षय (प कध)
51 1५1 3 नेषा (गः यपा) - “) + 03 79 6५ देव , घः
वरर ({०द्रव)
17 ०८7, ५ 1 14 - °) 2°दरैया ({ण्द्रय)
73 प ५5 प्ः @ » 2 [एव (0 [नोपि) -- °) 51
11 3 प्रविष्टा (सभूता) 28 सहत्ता ्यखयोधिपु -- ^)
© व्रज विपि, 7 तय (प्यधि) -- 4) तवष 61 सद
(०६ नव) -- ९) ए + 0० 7 -3 ° सशरः, 8 सुपर
52 4 770 2 6 3 (¬ 5॥ › 59 युर (7 खद्ै" ) - ^)
€ प &1 धस" (भः श्र) 71 तदा, 79 4 0 061
जपि (9 तथा} -- 4 1¶, § (०८०० © ) 108
1154* प्रहरिप्यन्ति ते वीरास्तवारिपु महावरा ।
18 °) © हृद्रत ( {0 ऽन्र्मन ) -- >) 7: फल्गुन" (107
अर्जुन") -- ^) 61 [नभि (०7 [आपि) -- ५) 7" विध्य
पायो (०प्वधो )
19 °?) 61 कर्णमूर्तिर् 13 73 ( 078 तण ) 746
अपाश्रित -- <) 28 चीर ({णप्चैर) द्र सस्त (णिः
ग् ©) 49 बी (1० वीर) 79 त्तदैर
स्मग्न्वीरं -- °) 71 [ऽ)यनकेशात्मै
‰0 °) ए 28; ज 700 कौदीये; 79 701 विक्रम्य
फते, 19 9 विक्ममौटीरो, 2० 2४ “शलौदीरो -- ०)
त @ 3 4 वितेव्यते -- ह ० (एणा ) 2041
-- °} ©4 सर्यधारीन् (1० सर्वाश्वागैन्) 28 यज्ञा ,
61 रथा , 25 "सत्ति , धर पा रथान् (0 रथ)
॥
~~
© 3 15176
8 3 252 22
# 3 263 22
8 240 ‰1 }
ज्ञा्ैतच्छद्यना वजी राथ सन्यसायिनः।
ण्डे कवचं चैव कर्णस्या पहरिप्यति ॥ २१
तस्मादसाभिरप्यत्र दैत्याः दतमदस्रशः ।
निदयुक्ता राघधसाधैव ये ते संग्रा इति ।
प्रख्यातास्तेऽनं बीरं निहनिष्यन्ति मा श्रुचः॥ २२
अमपत्ता त्यया हीयं भोक्तव्या वसुधा नृप ।
मा बिपादं नयखाखानेतम्युपपयते ।
विनरे त्यि चास्माकं पधो दीयेत कौरव ॥ २३
गच्छ चीर न ते बुद्धिरन्या कार्यां कथंचन ।
त्यमस्मार गतिर्मित्यं देवतानां च पाण्डवाः ।} २४
वैच्ांपायन उवाच ।
एवुकत्या परिष्यज्य दैत्यास्तं राजफुजरम् ।
%@1 8 ० ‰ (ज ९1 20) - °) 74 तच् (10
[पीतच्) -- ४) © रक्षार्थी ~ °) §1 11 ज [गपि (1०
[प्पुब) - °) 8\ 0 [सिपि (ग [श्रुप)
2 ०) १५९ चापि (ग दत) -- 4) तेच, 61
पते ({० येते) १-५ 232 4 7 (०५९०])६ 703) &3 समप्तका
¶1 सर्वातका 1 हेव ({0 हति) -- °) ६1 8 61 वीर
-- 1) 798 76 हनिष्यति च , 4161 ५ प्र युधि दिख( प)
"सति, 7४ © युधि योस्खति (107 निनि")
ˆ 29 °) 24 ्षमपत्री ५61 देषा, © । वीर (0). धीय)
-- ०) 703 70161 वसुधाधिप -- °) 8५ न ({०ष्मा)
1 १ विपदे , 99 + चिपादो 1 नयन्वास्य, {९8 729 १८
1 2 5नयास्मान , 700 74 ८ गमस्तसाच्; 0241 नयस्वारमा;
© + श्वया कार्मो, + नयस्यास्था (816) (10 नयस्वाम्यान् )
~ ५) 7५ सनस्वस्धो भवानघ -- ^) ए" मोक्षो (10 पक्षो)
पृ, स्चदा, ए» पाथिच (णः फीरय)
24 ८) ए" रतिर् (10८ गतिर्) -- ५“) 7४ द्वतानां
5111-3 09 3४ तु (0 च) -- {८७८ 2१, 71 105 ॥४
१०] €गृगठण ( वकम् १० 252)
25 °) 2; परिदयज्य - 2) 7१ ©) ते ({0 त्त) 51
1 * "पुगव (10 "कुञ्चरम्) -- ८) 51 1 2५791 3 +
दुर्धर्षा (ए प॑)
26 °) 5 स्थि ({ण स्थिरा) - 83०४ (षा)
26294 -- ^) ए [क)नु्ताप्य ({० "श्वाय ) -- °) ए;
दिवम् (0 जयम्) ऽ माहि , 01 प्राप्यति (01. जाम्नषहि)
71 मा व्यथ" (0 चेल्यथ)
27 ठ 27 (५ ९1 26) -
महाभा
॥
1
|
1
॥
|
[ ध्रोपयाग्रापरव
समाश्वासय च दुर्ध पृमवदानवर्थमाः ॥ २५
स्थिरां फला युद्िमस्य प्रियाण्पुफ्ला च भारत ।
गम्यतामिव्यनुन्नाय जयमामुदि वेत्यथ ॥ २६
तर्धिचुष्टं महावा रत्या मवानयस्पुनः ।
तमेव दें यत्रारमो तदा प्रायमरुपाप्रतरित्र् 1) २७
प्रतिनिक्षिप्य तं ब्रीर कूद्या समभिपूज्य च ।
थयुत्नाता च रात्ता मा तत्रैवान्तरधीयत | २८
गतायामथ तस्यां तु राजा दुर्योधनम्तदा ।
खमभूतमिदं स्वैमचिन्तयत भारत |
चिजेप्यामि गणे पाण्ट्रूनिति तखा मवन्पतिः 1 २९
कणं संनक्षकांवय पार्थसयामित्रधातिनः।
अमन्यत यथे युक्तान्ममर्थाश सुयोधनः ॥ २३०
---- ~ ~ ~~~ ~~~ ~ --न~ --- ~ ~~~ ~~~
मा) फ प्रञुः [ग पुन) -- ^) 03 यद्र, 64 गप्र (निः
दरश) (सगरा (ण यप्र)
28 1» ०८ 28 (८ \ 1 ?6} ~ “} ए 61 प्रतिवेदय
चच (10) "निक्षिप्य) -- <) 5 वः ग + [निघः एततदु (०
ष्य) 0० लाक्षा; 4) कृन्या ([म्रान्ना) 1,6) मारश्च
(\ तात] ), पृष [एर रान्ना 5113 मु, + 2८01
(शय, 1471 च (्प्मा) - ५) =] 93 1£* 58
११४, 94 27, ८१८, € 73 [त 7) 1 ° सद्र" {0
त्र")
29 233 0 १०४८८ (6{ \ 1 26} -- “ ) 7५ य (0
छ) -- ^) ८ भनुभूषम्; 61 यन भूतम्. {07 स्व")
131 हम, 0५ मेथा (० हृद्) - <) 6) सि्तयागाम (10
चिन्तय) -- ५५८ १५०५, § ( ०५८९]; 66 ) 178
1155+ सस्ष्टूत्य तानि गक्यानि द्वानयोक्तानि दुर्मति" 1
{५ सवाणि {10 वाक्यानि) धृ भ। चला च (पा
मस्मृ ) दानवोक्तानि ताति वाक्यानि दुर्मति ] #
-- °) 5111 3 4] 3 विमेष्वह, 3 ध्रिजेप्यमे -- +)
ए 7007, १563 3 वाम्य (णःलम्य) §1 {3 मन (ण
मनिः)
30 °) 7८ पूष ता कर्णं (गि क्ण) 9 8, 7
(6रन्ल ए 79) ससप्त' -- ४) ए; [जि प्रघानिन ; 4
[जिभित्रपातिनः -- <) 51 {५1 १ रणे (पये) -- «) 6;
पाथिवान् (1०८ समर्थान्)
31 °) 79यूथा,& उ वृधा ({गष्डा) 11 छेषा (1०
तस्य) ~ ^) 7५ विनिभ्भित्य -- 19०५ 31*-84 -- *}
४) गृध च (णिः | 51 ‰९ 3 पुरुप्पम (1० भरत )
[ 846
|
योपयात्रापवं |
एववमाया दृटा तस्य धार्तााष्रस्य दुर्मतेः ।
विनिर्जये पराण्डवानाममवद्धर्तर्षम 1 ३१
कर्णोऽप्याव्रिष्टचिचात्मा नरकस्यान्तगात्मना ।
अर्जुनस्य वधे क्ररामकरोत्म मरति तदा ॥ ३२
म॑व्ठकषथ ते बीरा राक्षमाव्रिष्टचेतमः
ग्वस्तमोम्यामक्रान्ताः फल्युनस्य वधैषिणः ॥ ३३
भीपद्रोणकृपादयाश्च दानवाक्रान्तचेतमः ।
न तथा पाण्डुपुत्राणां खेहवन्तो व्िगरां प्ते ।
न चाचचघरे कस्मचिदेतद्राजा सुयोधनः ॥ ३४
र्वाधनं निजान्ते च कर्णो वरकर्तनोऽत्रवीत् ।
मयनिवाञ्जलि कृता पार्थिवं हेतुमदढचः । ३५
न मूनो जयते ब्र्रूञ्जीवन्भद्राणि पयति ।
32 2 © 52 (५ १}. 31) - ^) 2५ 9
क्यो स्या{। ग्याोविष्ट, 83 7, कर्मोप्यावरिष्टदिनान्मा, एल
61 कर्पष्यव्रि( 61 "टोट, 0, क्गोष्यादिष्ट -- ^) एः वरध
स्तन् (107 वचर कराम्) -- ५} ए 1 षकः, ¶2 जन-
नोग्प (0 लद्सेन्प) व स्रत, ० समा, 61 सदा (ग
मरति) ५6 मवि (णसा) 8 707, ०८3 कमेनि
म्मवद्यामर्निं
35 80 28 (५ 5181) -- ^} §1 सद्नप्तरान,
8४ + 83 4 7८01-3 समप्ता ८ तदा, हऽचये (ग
चवर) ए चीर् (० वीरा) ऽ (९८४ ©) सटरप्तन्च
वनृशरश्च -- ^) 3 नाक्िष्टाः, 7, € ७3 चिक्रानाः (ण
जाश्चन्वा} -- ५) 2 (8 ० } © 3 21; फाल्युनस्य (5)
पन्या, 0, ५ फाल्युणः )
34 82 6 84०१८ ({ ९] 31) -- <} 76 "कृपाचार्य
~ °) 51 उानवाविष्टयेनय (५ 3४} -- ८} €! तने ( {ग
न) रः पत्र (ण पुत्राणा) ~°) 7 ते भव्रति (0४
खट © ५ > [ऽुमवखदा (19 विद्रा पने) -- °) ८
चाददीत, 705 खाचश्रेत्र, व वाचे च (0 चाच)
61 कम्निश्चिदु -- +} 3 70८ 171 ण्व (0 एनद) 34
प्ण ण्वनु 8० राजा -- 4१८ १4, ५ (६०८९६ @8)
70६
11586* कृन्ययानायकथिन् यदस्य निचि दानय 1
5 १) 8 (श्छ 83) कर्मो च्रघनमववीत -- °) ©
यः (0८ न्नय'} -- °) ए" मुमढद् ({०१ देतुमद्) 21
पाधिवेदतुमटरूच
36 8: ० 36१8० -- ४) 8, जीवर लग्नापि पश्यति
आरण्यकरपर्व
[१ 240 40
“ मृतस्य भद्राणि कृतः कौरवेय कुतो जयः ।
` न कालोऽ विषादस्य भयस्य मरणस्य वा ॥ ३६
परिष्वव्याव्रवीैनं जाभ्या स महाभुजः ।
। उच्चिष्ट राजच्कि देपे कखच्छोचपि भघ्रुहन् ।
यवरन्मताप्य वीर्येण स कर्थं मुमिच्छमि ॥ ३७
थथ वाते भयं जातं ृष्ाुनपराक्रममू ।
स्यं ते प्रतिजानामि वधिष्यामि रणेऽञनम् ॥ ३८
गते प्रयो वर्पे सत्येनाुधमारमे ।
` आनयिप्याम्यहं पार्थान्व्ं तव जनाधिप ॥ ३९
एवघुक्तस्तु कर्णेन दैत्यानां वचनात्तथा ।
` प्रणिपातेन चान्येषामरदतिषटतुयोधनः ।
। देत्यानां तद्चः श्रुता हृदि कृता स्थिरां मतिम् ॥ ४०
› -- ९) ¶ृ1 @‡ ५ 1 [जु (0 ञद्) -- 1) ए तत्राद्य (0
5 (ए 3 25 नयस्य 8 सरण्या ए 3
;) भयस्य)
त्र, 0४ ¶ृण्च (+०ःवा)
37 5307 3 (५ २1 86) ~ °) ५ ८ पूव,
वृष वाक्य, 161 2 ५ भणनं (लयन) --४) कृण "वर ,
, 7० श्रम , 64 “सुज (0१ "चुन ) -- ५) 2, कम्माच्योचितु
मर्हसि -- °) 51 प्रतप्य, 25 सनाप्य ({ण्र) ~ 1) 4४
5 1 ठा एन एषु
33 8
सकट, @1 कथन्व ({ग्सक्य)
` क्तुम्, #* 8 ० 2, न्म् (र मतुम्)
(€१्८व६ &1 3) अहमि (107 इच्यसि)
६8 82 ०70 28०४८ (५ $ 86) - °) 51 ट
॥
¦ #
। मये जाते (0 भय जान) -- °) © + ससुनस पराक्रम
| ~~ 4 {लाः 38०, {£ 1625 39१८
39 °) 8 (€८्ल६ 83) इतस् (10 गने) ¶ तृतीयके
({गत्रयोः) -- 2) तृ" शन्धेगा (0 नत्यना ) --
7६75 99 21६6 38० -- ०) 71 ¶9 ©1 पार्थ (लः
पार्यानि) 8! जानयिव्ये रणे पार्थान्, 25 मानचिप्यामि पाथं
वध रातन्पार्थ॑स्यामिनतेजम
40 °} 289 + 7© वखनात्तदा + 2: वचनेन चा , 8 (९
गु) ©) 3} वचा तदा -- <) 7 प्रणिधानेन 8 12 5, ¢
©3 चाप्ययाम् -- °} 51 1 2 + 7 3४ समुत्तस्थौ (०
स्थिरा ९०त् मरि
॥
॥
। उदतिष्त्) -“) ६३3 0 नु (णप्नदरू ) -- /) &+ चण्ड
1
॥
¡ 41 °) एः सजुलयार्टूट , 81 [अ]व नरशादृो› 7५ वैराज
[ 847 |
तु (०८०) 511 2 क्रो (0 क्च) 51 ह) + &1 नरा-
धिप, 3 2 71 जनेश्वर (८प्जना ) + 5 करिष्यामि
© 3 1
832
#‰{ 3 253
6
9
200
२ 45
485
8 240. 41 |
ततो मलुलशारदूरो योजयामास वाहिनीम् ।
रथनागाश्वकषिरां पदात्तिजनसंङराम् ॥ ४१
गद्गोयप्रतिमा राजन्प्रयाता सा महाचमूः ।
त्ेतच्छ्नैः पताराभिश्रामरेश सुपाण्डुरः ॥ ४२
रथेन गिः पदातैश्च शुभेऽतीव संकला ।
व्यपेताभ्रधने काठे च्यौरिवाव्यक्तशारदी ॥ ४३
जयाशीभिर्धिेन्दैस्त स्तूयमानोऽधिराजवत् ।
गृह्णनज्ञसिमालाश्च धाैरा्रौ जनाधिपः ॥ ४४
महाभासे
[ घोपयाच्रापवै
सुयोधनो ययावग्रे भिया परमया ज्वलन् ।
कर्णेन सार्धं राजेनद्र सौबलेन च देविना ॥ ४५
दुःशासनादयश्चाख भ्रातरः सर्वं एव ते |
भूरिश्रवाः सोमदत्तो महाराजश्च बाहिकः ॥ ४६
रथैरनानाविधाकारैयैगेजवरेस्तथा ।
प्रयान्तं नपसि तमञुजगघुः इरूदहाः ।
कालेनाल्पेन रास्ते विविश्युः खपुर तदा ॥ ४७
दति श्रीमदाभारते आरण्यकपयणि चत्वारिंशदधिकद्धिशततमो ऽध्याय ॥ २५० ॥
८ ०) 4 708 78 कर्षा -- 59 00 41०-49° -- ५)
§1 11 9 + 7 8 धवजसकुरां , 7५ पत्तिध्वजसमाकुरं
49 234 नण) 42" (म ए] 41), 06 ०9 42०-48४
-- °) [+ गगोघ 21 प &1 3 प्रतिमां 71७3 ५ चास्य,
१५ ©1 वीर; ‰1 सा तु , #{3 साद्य (10 राजन् ) -- ४) 2५
णड) प्रयाता ५० सा ण" शुभे स मष्टा , (४५ & 3
प्रयाणे (१४ प्रायेण ) स मष्टाचमू, ७५ प प्रयणे छुद्यमे चमू.
-- ९) 8 "पतर (1० "च्छत्र ) 1" पताक्रश्च (10 'काभिश्च)
-- 4) 71 71 सपाडु(पर "ड )रे, ए, ८५ 2५ 713 [नपि
पाह ; 7 61 ५ \। सुपाढर
43 106 ० 48० (० ९1 49) -- °) &1 द 3
चच पादि , ए पतताकैश्च ({०५ पदातिश्च) -- ४) 71 चीर
(0 ऽतीव) 1$ श्रोभना (70 सकुला) 7" प्रयाणे सा
चमू वमौ, 79९1 3 + फ प्रयागे सा बभौ (64 शुञ्चुभे) प्र
म्रयभौ ) चमू -- ^) 7" "वासक्तदयारदी , ¶५ वासीत्सु' , 61
"बान्यक्तरावेरी , &५ वासीत्तु शारदी -- 41" 48, 8
( 6५८७४ &8 }) 108
1167* हसपद्धिममाकीर्णा अमस्सारसश्नोभिता।
44 °) १५ 72; 5 द्विजाप्याणा, 71 द्विजेश्चेव , 7४ © ५
दजेद्राणां (10 द्विजेन्द्रेस्तु) 128 70 + ५ स, 78 7
9४ 71 61 च (णतु) - °) 31 व्यराजत, ८, 720 125
चिराजते (10 ऽधि") -- ८) 71 "लिमानश्च , 70 "टिमादाय,
ग खयश्चापि (0 "लिमााश्च) -- °) 51 &1 जनाधिपः
1९1 धनाधिपः
45 °) 76 दुर्योधनो 25 यथा चापरे, 25 यथा मर्गे
(प्यया ) -- ०) 23 7५ युत (70 उवखनू) -- ५)
03 +सु (10 च)
46 466 46०, कत 178
1168+ प्र्ुद्धताश्च कुरुमिरनीगरै्वाहरणेरपि ।
-- °) 11 3 भूरिश्रव - ५) {1 महाराजा च
[ 848
47 °) §1 7४ + 713 प्रयात 23 राज , 7४1 3 ५
नर ({गनृषः) एतु (गत) - ०) 71 क्षभिजगसुः
1 + 7 361 कुरुर (ए इ, 61 ह) - ^ध्लि
4¶९५, 8 (6२८९४ @©8) 108
1189* प्रहृ्टमनम" सरवे दुर्योधनपुरोगमा ।
-- °) 2५ [न]न्येन ({0 [भ)च्ेन) 2 170 7, ° 93
राजद; 7 ७1 9 4}1 ते राजन् (10 राजस्ते) -- 1) 87
72५ ० ७3 0067 चिवि" ४०१ स्वपुर
0010100 -- 11410 242 ८07 51 ए3 70703 83 +
आरण्य -- 81? 74141" 51 ए, 3 घोपयात्रा (1011०56
ए समाप्त), एऽ + 8 > © दुर्योधन (1५ 8‹ 1८ ०ण
दुर्योधन) प्रायोपवेश्च ({०0फ९्व ९ समाप्त ऽ ५ 2170
68) -- 4011 7147८ 112 प्रायोपवेग्राननिवर्वन -- 4217:
110 (हुप्ः७8, 0108 07 0060) 13४ 329, 17 951
(703 250), 71 258 , पर" 6५ }1 (213 पर्प 71 ) 244
(५ गणु 246) , + 1 241, 83 248 -- 510127०
10 52, 721 भप
241
1 °) 51 7०01-3 5 61 वर्तमानेषु, 6» ५ 21 एव
गतेषु -- °) 74 चने घ्रह्यनू› 7५ © 9 ५7 पाडवेपु (107
वने तसू) -- ०) ए 73 7 7५ ० (५ 69 + जकुर्व॑त
7 3 ५8 70 09 +° 6५ सत्तमा (ॐ चै द्विज)
2 °) 8 7 (@न्म६ 21-3 ५) &1-3 चैव (10 चापि)
-- ०) 59 8 (०८९ 83) दाकुनिश्वापि सौत्र -- *) 51
11 47 69 ५ प भीष्मो द्रोण (§ *मोद्गोण, 6५ प्म
ब्रौणि ) छृपश्चव
3 °) 83 गतेपुतेषु पार्येषु -- १) 51 3281 नि(21
|
ग्रोयपात्रापवे ]
आरण्यक
{8 241 12
२४१
जनमेजय उवाच ।
वमानेषु पार्घंपु वने नस्िन्मदात्मसु ।
पर्तगष् महेष्वासाः किंमकव॑न्त मत्तम ॥ १
्ीपपद्रोणक्रपश्ैव तन्मे नंमितुमदमि ॥ २
वरां पायन उचाच ।
एवं गतेषु पार्थेषु विटे च सुयोधने ।
आगते हासिनपुरं मोश्िने पाण्डुनन्दनः
मीप्मोऽत्रगीन्महागज ध्रावैगष्रमिदं वचः ।॥ ३
उक्तं तान मया पूव गच्छवस्ते तपोवनम् ।
गमनं मे न चितं तवर तन्न कृतं चते ॥ ४
तनः ग्रप् चया वीर ग्रहणं चतुमिरवैखात् ।
मरोधिवथासि धर्मतरः पाण्डवै च लते ॥ ५
प्रतय तव गान्धारे मन्यस्य विघ्रं पते ।
व्रि (0 व्रिखुष्र च) ह नरायिप (५? सुयो") -- र)
8 247,761 2 ‹ प्रसित" - 5 नदाराता (मष्टा)
4 <) 0४7, ८ तथा (०प्मया) - °) 518
0 ए-+ ५ 7४ 61 सुयोध्रन (0 नषो) -- <) © «+
वदन (70 गनन} ह+ ¶2 61 3 + भाने, वप नच (णः
म} -- ^) 62 + मम, &1 51 नथा (गधन) ४) 3
६70८700 74 3 नत्रनद्रम नच (णप्तन्न) एञचमे,
61 भव्या (णवत) ह+ 02 3 वृ सट्रचो (५ तत्तया)
नेष््नश्वया, 1 मटरचोनद््नचन
5 °} गनात् (ण्प्वीर) -- ४) गू प्ण ब्रहण
प्त त्रतुभिर् -- <} ए: 013 ‰ ५: चापि (0 चानि)
6 ^) ५2 राजद्रं (1० मान्यते) -- ४) 0: 3 मन्यस्य
श्र (0 सर्मन्यम्य) -- <) 5: नद्रापतो, हा ५ 47, ४
61 + नगरादरीनो (० ऽप्याद्धीनो) -- ५) $; नथा रणात,
82 +नदा भयान, ए वदा वरान , 7) गू सरन्विना -- धिः
8०५ द; @‡ + 175
1160“ ग््यपया पृष्टतनम्याय्क्षमाण पुन पुनः!
~ ^) ८५ 1 विदां पन, > यथागनम्र ({०प्नूपा )
2 +) 21 पाटना नुमदराः्मना -- 064 ० 7०-8
8 64० & (छ ङ्ा } - 2} 25 8 (€प्ट्छृ
107 |
| शतप्रोऽपयाद्धीतो गन्धर्वाणां तदा रणाद् ।
| करोतस्तव रजेन्द्र समैन्यस्य तरृपात्मज ॥ ६
। इष्टस्ते विक्रम्ैव पाण्डवानां महात्मनाम् ।
| करणस्य च महावराहो तपुत्रस्य दुर्मतेः ॥ ७
न चापि पादभाकर्णः पाण्डवानां चरपोत्तम ।
' धूनुर्ढे च चौर्ये च धर्म वा धर्मवत्सल ॥ ८
तस्य तेऽदं मं मन्ये पाण्डयैसर्मदात्मभिः ।
मधि संधिविदा भ्रष्ठ कुलस्यास्य विव्रृद्धये 1! ९
एुक्तस्तु मीप्मेण धातेराष्रो जनेश्वरः ।
प्रहस्य सहमा गजन्विप्रनस्ये ससौबलः ।॥ १०
तं त॒ प्रस्थितमान्नाय कणदुःजामनादयः।
अनुजग्धुमेप्वासा धातरा महाबलम् ॥ ११
तांस्तु संप्रस्थितान्टष्रा मीष्मः ुरपितामहः ।
लज्ञया व्रीडितो राजञ्जगाम सं निवे्ननम् ।॥ १२
€ 3 16220
8 3 293 13
¢ 3 24 13
@, ©+ ० } महात्मना (1० नृपो") 1 पाठवस्य नपा
मेज -- <) ६५ 7 उ धनुरविद्धिद्य् (० "चदे) ए ८3
ए0८्व्रप © + ४1 [लु (ग्व) ६47 3 यरम् (9
` प्र्ये) ४ तृप उ धवा (ण्व) --^) 71 ङ्दाखो
(प धमेवा) 81 धर्म॑त्रीर्ता, 7० 7; धर्मवत्सल ६4
| > » सर्वश्च वनवत
{ 9 °) 8 7० 7५ ०@३ तस्मादह (0 तस्यनेऽह) -- ^)
, वृध आ सधिमना -- 4) §1 ह्व1 3 ५ 2५ 013 स्वकुलस्य (10
¦ कुर्स्याम्य)
4 10 °) 81 3 4 णा 059 श्चज्च (णतु) -- °)
1 §1 1 3 जनाधिप , 7 महीपति (णः जने) -- ^) हा 3
1 ग्रम्य, 1 ग्रहसन् (10 प्रहस्य) + 81.02 8 स महाराज,
। &@ शा सहमा राका -- °) §‡ [६1 3 पृ" महायल" (0
| मणौ") ह+ 0४ 3 प्रतस्ये महमौवरः
1 11 ^}51 70५7013 हतम (प्ततु) 51 सास्थाय
1
।
॥
॥
॥
ट
1
।
-
1
।
-- ४) 84 प्रभ ©: "नात्रपि (० "नादय-) -- र) 73 मदेष्वा
माच, ५ महेष्वास -- °) 7 01 जनेश्वर (१० महा)
द्\ तृष चारगद्ा महावा , 9 नातैराषटान्महावदान्
12 ^) 71 श्रुस्वा (च्छा) एतम त प्रवस्थिवान्ष््रा
-- ४) 1 ५ मीष्म छुसकुखोदृह" -- °) ए, 7४ » (आबो
849 |]
४
8
#
2
2
3
1
2
25
9
ॐ
221
3 14
4 14
8 241 18 ]
गते मीप्मे महाराज धार्ैरषटर जनाधिपः ।
पुनरागम्य तं देश्ममन्त्रयत मन्त्रिभिः ॥ १२
किमस्माकं भवेन्टरेयः किः कार्यमवशिष्यते ।
कथं चु सुशृतं च स्यान्मन््रयामामस॒ भारत ॥ १४
कर्ण उदाच।
दुयोधन निबोधेदं यद्या वक्ष्यामि कौरव ।
श्रुता च तत्तथा मवै कतमर्हस्यरिदम ॥ १५
तवाद्य प्रथिवी वीर निःसपता सृपोत्तम ।
तां पारय यथा रक्रो हतयत्र्मदामनाः ॥ १६
चैदांपायन उवाच ।
एवमुक्तस्तु कर्णेन कणं राजात्रवीरपुनः ।
न िचिदरुभ तस्य यस्य त्वं पुरुप ॥ १७
सहायधादुरक्तथ मदर्थं च समर्तः ।
अभिप्रायस्तु मे कथितं वै शृणु यथातथम् ॥ १८
राजघ्ठयं पाण्डवस्य दृष्ट्रा क्रतुबरं तदा 1
सुम्बो , प्रज © + [नवनतो (णः घ्रीहितो) -- 4) 642
स्व (1० स्व)
13 2) ए 8 70 25-4 5 69 जनेश्वरः (8 सुयो
धन ), 7 मष्टा (10 जनाधिप }) - °) 1४ राजा (10
देद्वाम्) -- ¢) 1 आमतरयत, एर न्यमन्र'
14 °) 21 जम्माभिर् (19 अस्माक) -- °) 81061 मम
(लव) -- <) फ & च ({णप्नु) 51 एलु, ए+ 1
न, ६५ 126 न", 21-3 20 703-+ ०85 तत् 24 7५ 21 मे
(त्च) - °) 51 ह 7213 5 मच्रयामोत्र य(६+ 2 ५त)-
चित; 81 + ५ 2670 7५ ८ © मन्रयामोद्य य(7८ त) द्वित;
8: मंच्रयामो धियाङृत
15 °) 51 0८ नियोध स्व (10 *येद) -- ») ६
5 72 एण उ चचां; एञ्यथा 51 1 3 7 भारत (गः
फौरव) -- 4८2 18०४, 4 7 (6व्त]) 74) &3 175 ॥
7028808 दारा 17 47] 7 (25० 24) ~ 3 ५ 73 ठ
15 -- <) 8 7० 72, ® ७ वाचः; ४ तुतत्,तृपचत
-- °) 53 61 [ला]र्विदित (1० [न]रिदिम)
16 °) 51 73 7 राजन् (7० वीर) -- °) 71 सप्रपन्ना
(0 नि"न') -- ^) 21 महाराज, ¶५ महावाहनो (10 यथा
शक्रो) -- ५) ठ" यथा पाको, 81 3 ५ 3 गतदा्ुर् 8;
77 मष्टावटः
17 °) 8 (०९०४ 69) राजा कण्रमधाव्रदीत् -- “)
सहाभारत
~~------~-~- ~ ~~ -~--~-~---~--~--~---+
[ घोययात्रापर्व
मम स्पा समुत्पन्ना ता संपादय ध्रूतज ॥ १९
एवयुक्तस्ततः कर्णा राजानमिदमत्रवीच् ।
तवाद्य पृथिवीपाला वश्या सर्वे नृपोत्तम ।॥ २०
आहूयन्तां द्विजवराः संभाराध यथाविधि ।
संभियन्तां छुरत यन्नोपफरणानि च ॥ २१
क्रत्विजश्च ममाहूता यथोक्तं वेदपारगाः ।
क्रियां ङुबैन्त॒ ते राजन्यथाशान्नमर्दिम ॥ २२
यहुनपानमयुक्तः सुसमरद्रगुणान्वितः |
्रवरवतां महाय्स्तरापि भरतर्षभ ।॥ २३
एवययक्तम्त कर्णेन धार्वगष्रौ विशां पते ।
पुरोदितं समानाय्य इटं वचनमव्रवीत् ॥ २४
राजघ्यं क्रतुश्रेष्ठं ममाप्तवग्दधिणम् |
आदर त्वं मम कृते यथान्यायं यथाक्रमम् ॥ २५
स॒ एवद्यक्तो नृपतिरुवाच द्विजपुंगवः ।
न स्र दरक्यः क्रतुश्रेष्ठो जीवमाने युधिष्ठिरे ।
§1 1५13 4733४ पुरथोतम
18 °) 0४ सुवष्टायोयुरक्छछच -- °) 21 समर्थ, 8
(९८५६ ¶1 69) मदर्थं -- °) वप! ५ तन्मे (गतव)
19 ०) ८ 8 2 (९न्दा( ए ८) 83 महत् (10
तदा) -- ^) © सुच (1० सुज)
20 ०) 1 3 + 01-3 चदा ({0तन-) -- ५) 8{०व्छ
69) सर्वे वजया (४) धद्ण्ः ) 73 नृपान्मज
21 ^) 1 7» भाहूयता, ©1 लाहूयत 0) द्विजवरान्
22 °) + 7; समाय, गरष यथा मूला - >) ए
84-+ 77 71-+ + 63 34 ययोक्ता 13 81 20८ चद
पारग -- ^} 1 + 81 ए0-3 8 {रप्न्लाग वज 03) क्रिया
23 ०) 7 61 तवाद्य पुरपषभ
24 807० ११, ह! 231 70८ 71 -3 ५ 105 वद्य" उ
~ ^) ६५ 73 समाप्ता , 2५ © "नीय › ¶५ ©! इय)
0 धष्णते पपर, 1 च्विद (10 हृद)
7019 ८) 69 वचन चेदमधवीत्
25 ^) 33 ए 2९ (कल्ल ©3)} नुवर -- °^)
पर 83 4 आहरम्ब यथाशाख
26 ^) 71 णवसुक्तः स दूपतिम् -- ४) 818 1 7५ +
र 61 + रः द्विजघत्तमः -- 4116 26०, § {९म्न्ट
3) 185
1161* वाद्ये सहितो धीमान्ये सत्नासन्घमागदा- 1
51-3 1 (रत्न
[ 860 1
श्ोययात्रापवै ]
आहतं कौरवश्रेष्ठ टेः तव नृपोत्तम ॥ २६
दीर्घायुर्जीविति च त धृतराष्टः पिता तव
अत्थापि विरुद्रसत क्रतुरेष नृपोत्तम ॥ २७
असि तन्यन्महत्मत्रं राजस्ूयममं प्रभो ।
तेन तं यज रजेन्द्र श्रृणु चेदं वचो मम ॥ २८
य इमे पृथिवीपालाः करदास्तव पार्थिव ।
ते कगन्संग्रयच्छन्तु सुवणे च कृताकृतम् ॥ २९
तेन ते क्रियतामद्य साद्धकं नृपयत्तम ।
य्नवारस्य ते भूमिः कृप्यता तेन भारत ॥ ३०
तत्र यन्नो चृपशरषठ प्रभूतान्नः सुरमस्कृतः।
प्रवर्ततां यथान्यायं मर्वतो ह्यनिवारितः ॥ ३१
एष ते वरष्णव्रो नाम यज्ञ; सच्पुस्पोचितः।
आरण्य॒कपर्व
[
।
।
}
।
।
।
1
[8 241 87
एतेन नेष्टवान्कधिचते विष्णु पुरातनम् ॥ ३२
राजघ क्रतुं स्पधैत्येप महाक्रतुः !
अस्माकं रोचते चैव भरेयश्च तव भारत ।
अविच भवेदेष सफला खात्स्पृहा तव ॥ ३३
एवय॒क्तस्तु तैकितरेधतिराष्रो महीपतिः ।
कणं च मौव चैव भव्रैवेदमत्रवीत् ॥ ३४
रोचते मे वचः कृत्छं ब्राह्मणानां न संगयः ।
रोचते यदि भुप्माकं तन्मा प्रब्रूत माचिरम् ॥ ३५
एवमुक्तास्त ते सर्वे तथेत्यचर्मराधिषम् ।
मंदिि्न ततो राजा व्यापारख्यान्यथाक्रमम् ॥ ३६
हरस्य करणे चापि व्यादिष्टाः मर्वशिर्पिनः ।
यथोक्तं च नृपश्रेष्ठ छृतं सवे यथाक्रमम् ॥ २३७
इनि श्रीमदाम्राय्ने आरण्यकपर्वणि पएक्चत्वारिशदयिकदिद्लतनमोऽभ्याय ॥ २४१ ॥
-- <) ए दाक्यस्तु, ए2 म ब्रन" , 05 दाक्य स॒ (ए 6९०5 } 3
पृष च द्नक्य, गत्र यक्व $ 1 3 स्वया गजन्, ए 23
ग 1 ५ ५ ५ कुन्परे्टे (© ५", 1 छो), 54 कृतत्रषटो
-- £} ए» च" ({07 जीव} -- †) ८4 काट (0 कुने)
§ ए 2 नराधिप, 7४ ©" नरोत्तम
27 40 [शा } 27 -- °) 2८5 ण्ण च
१५ @1 स (ण्व) ठ 0 (च्न्व्छ६ 723 8४) ७8 ते
({गत्रै) -- ४) ए13 4 7 (७्द्नू६ 013 6) © चप
(पच) -- °) 0 [जवौ (गने)
28 ^} 1 अस्तु (10 अन्ति) &1 चान्यन् 8५ 5
मद्टामत्र॒ §1 1 2 शन्तिन्वन्यो मद्राराज् -- °) 5 ह 3
(समः १ त्रिदुः, 1 24 प त्रिमो (णः श्रमो) -- ५)
7८ ऋणुष्वेद , ए, श्णु चतर
29 °) गृ(ध्येचमे (गःय दमे) - 4) 6 (6म्व्९
९9) सुव्णमह्न छन (र “न शुभ , {> “ताकत )
30 °) एज 71-3 च (णते) -- °) एर ते नृपोत्तम,
52 तव मारन, @1 ने नरर्पभ
31 728० 81 -- °} एतेन, 8 सदर , 53 04्यत्र
(ण तत्र) प &1 नरत्रष्ट -- °) 81 प्रमूतार्थः -- ५)
ए 51 4 7८ 03 @1 सव्रदोप्यनि , 7: सर्वपापनिवारण , ¶1
2४ 4 भ सर्वत्रो दानि", 7४ म्स्प्रनोष्यनि"
32 °) ८ 8 (चग्व्टाः 3) त्रै (मत्ते) -- <) व्रण
पनेनैव तु यन्नन -- ५) दृषा (णके) @ +व्रिष्मो
23 7८ 7 @ प सनानन, © + सनातनात्
33 2) = 25 हा &1 फतुश्रष्ट, 0८ कतुर - 2)
॥
851
ग्र» ©1 स्पर्घतय -- °) ए-3 706 01 ४१ 64 चप ({०
चव) ६५ 7 8 पव तु रोचतेसाक -- 4) 1 81 श्रेष्ट,
2. 4 प श्रेयाश्च - ८) 72८ भवयेप 8 70 7, 6 4
निर्वि्वश्च भवदयेष - 1) 2170५ 701-3 5&134चख
ते ({०ः नव) - ^€ 9, 8 (@द्<])6 ¶ &3 ) 105
1169+ तस्सदरेप महावाहो तव यत्च प्रवर्तताम् 1
34 °) त © धर्मेण ((प्वैरवितरैर्) -- °) ए! 2 7
महयमति (मही)
55 ०) ए+ ते (मे) -- 2) 1५3 तथेव च (ध्न
मघाय ) - °) ए 22 8 57 तन्मा 23 72८10 701 46
©5 तम्मात् (70 तच्च ), © + एध तत" (7०7 सन्मा) 1
बरुवत (0 प्रवृत ) ©1 तन्मम ब्रूत माचिर
56 °) य स्वं ने (एर् प्ण ) -- ०) ©1 प्रसयूषुस
नरा -- 4 थः 36०2, 79 105 $ 242 1४ (२? धृतराष्ट्र
{07 धासराष्र), 7९९17 1६ 1प 108 एलः ए8०6 -- ९)
&५ द्वि ({० सदि") वण महाराज, पर तथा राजा - ५)
१ @1 पन इ्यापारान्स्वा( ४1 "रम्ता)न्यथा'
37 °) ए8 करण, 7२५ कारणाच, 058 कारणे 3 7५.71
चैव (0 चापि) -- °) 7: ्चिरपक्रारिणः ({०प सर्वं ) -- ^)
गते, &1 तच (धण्च) -- ०) ¶ण्तेत ({०पः कृत) ©
खय (छप सर्व)
(८ननगृप्रन @3 [०८० -- 111०" 70 पथ 51 हव 3
772 © + जारण्य -- 5८7-207247 3 ज 0:-5 5 (भा
छण उप एषणा त) फलट्णन्रता कणो धार्राष्रयत्त ,
॥
८3
8 3
¢ 3
2
2.
15297
55 25
56 26
२, 24४ 1 ]
महाभारते
[ घोपयाघ्रापरव
२४२
यैरांपायन उवाच ।
ततस्तु शिदिपनः सवं अमाल्यप्रवराश्च ह ।
विदुर सहाभाज्ञो धातरा न्यवेदयत् ॥ १
सर्ज क्रतुषरं राजन्कालग्राप्न च भारत ।
सौवर्णं च कृतं दिव्यं लाङ्गलं सुमहाधनम् ॥ २
एतच्छरत्वा सृपश्रेष्ठो धातरा विद्यां पते ।
आज्ञापयामास नृपः क्रतुराजग्रवतैनम् ॥ ३
ततः प्रववृते यज्ञः प्रभूताः सुसंस्कृतः ।
दीशितशापि गान्धारियैधाशासं यथाक्रमम् ॥ ४
प्रहृ ्तराषट्रोऽभृष्िदुर महायशाः ।
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो गान्धारी च यशस्विनी । ५
ध71त 5 19 70 72५ ©, 17४6156, ०णर दर्योधनयत्त
-- 477 7107 पज धातैराष्रयन्ननिर्णय" -- 441} 7
{9प्ः88, ज०त8 01 0000) 234 329, 727 264 (7009
268), 1 266, ¶1 © पि (73 + 17) 24५ (षषः
गर्ह 247) ५ 1 249, 69 १44 ~ अगे.द 7
17 1 26 (17४ 24)
242
1 °) ए०्ते, धच (णतु) १1 3 4 सर्वं - ?)
53-+ 79 7+ 6 69 ये (छह) १० पर्णते छापर, कृष
प तेम्यप्रवरा( ४1 "सुखा)श्च हट, 7४ 01 2 4 कृतमूयुनं
(6 "द न)राधिप - ८) ह 2; 9 महाप्रक्नो -- °) 7
ग 61 9 + छतराष्रे (7५ र) 51 न्यवेदयन्, 71 4
न्यवेदयच्
2 ^) 51 71 + सज तुवरो राजन्, 7 © ५} मज
छृत (ण "ज क्रतु; 9 "ज प्रतुर्; ७५ "ज तुर्, 111 "जी
कृत) महाराज; 61 सभारा सूश्डता राजनू -- ४) 1 1 9
° प्राप्काट, 18 ५ 01 > काल प्राप्त; 71 ©“ काट्प्राप्तश्च;
प्र ©1 कारः प्राप्तश्च; © काले प्राप्तच्च -- ९) 28 8 7
7५-० ©8 स ७५ दग्य (191 द्विष्य ) -- 4) 3 79 7+-8
6४ (प्सु)
ॐ °) 5 येव (107 श्रुल्वा)
6५ }¶{1 नरघ्रे्ठो
[घ्य नृपन्चेष्ठ ; 8 + 718 6
-- 2) १ 1 9 + तरार ५ नराधिपः,
निमन्त्रणार्थं दूतांध प्रेपयामास शीघ्रगान् ।
पार्थिवानां च राजेन्दर त्राद्मणानां तथव च।
ते प्रयाता यथोदि्ट दृतास्त्वरितवाहनाः ॥ ६
तत्र कंचिसयातं तु दूतं दुःशासनोऽवीत् ।
गच्छ तवन शीघं पाण्डवान्पापपूर्पान् ।
निमन्त्रय यथान्यायं विप्रांस्तस्मिन्मदावने ॥ ७
स गला पाण्डवावासषुवाचामिप्रणम्य तान् ।
दुर्योधनो महाराज यजते तरृपसत्तमः ॥ ८
ख्ीर्यार्जितम्थो मवाप्य कुरुनन्दनः ।
तत्र गच्छन्ति राजानो ब्राह्मणाश्च ततस्ततः ॥ ९
अहं तु प्रेपितो राजन्कौरवेण मदात्मना ।
प 81 महीपति (10 पिदा पने) ~ ए 0४ ३८ ~ <)
7५ ० प्रात्ता' (10 भाला) 11 नृपः 61 नृपान् -“)7
७1 ऋतू. राजन् (1५ राज्नो यश्च ; 81 यको राज्ञ) प्रयतां
4 23 00 4 - °) ६3 7५ प्रवसते - °) 81
प्रभूतार्थं, 7 "तार्थ" (1) 21 "सस्करृव , प्र» "सशछृत- -- <}
© + गाधा - 4८= 28४
5 °) 2) प्रविष्टो 792 घार्तराष् 23.70 74 ०6४
प्व (101 [अमृद् ) -- ४) 7 69 + ॐ महामना , 1 "चति"
61 "मति ~ ^) © 4 भीम्मद्रोगः
6 °) प्र निमन्नणाय; © ८ मघ्रणा्थ -- >) 7
प्रेरयामास ©" वीर्यवान् - <) 1 94 ८713४
राज्रो; ए* विप्रद्रो - °) 51 च भारत, 11 3 च पाधिव (107
तथैव च) -- %) §1 1 3 7 यथाप्तप्त, ए» 713 यथाप्रङ ;
4 यथायज; ए9-+ 7» 7, ८ 3 + + यथोद्दिष्टा
7 °) ततु, © तत (तग्र) -- °) [+ 88 4
71 पापदौरपान्, 7 © पुरूपर्षभान् -- 1) 713 4 72० 7, $
¶6 वनेतथा, 27०7, ० षनेत्दा (7; स्वितान्), 71
च यद्ने, 7 चने यथा (107 महावने)
8 °) 8:-+ 0" 7+-5 69 स गस्वा पादवान्मर्वान् -- »)
3 ५ 24 8 (@ण्न) 88) [नय (1० [साभि) 270
५-5 68 च (10 सान्) -- <) §1 एए» 3 8 7० 71 महर
राजो -- °) ए४ 4 28 1५ 7४ ¶ &1 + "सत्तम
9 “) ८ "तपर्थोयम्; 2, "तरन्नोघम् -- ४) ए1-3 7
01-5 6 061 273 कुरुनवन , 233 3 72 74 6 68 "सत्तमः
[ 882 |
५०५ च
वोययात्रापवे |
आमन्त्रयति वो गजा धार्तगष्रो जनेश्वरः ।
मनोमिलपितं रा्स्तं करतु दरषटम्दथ ॥ १०
ततो युधिष्ठिरो गजा तच्द्रतवा दृतमापितम् ।
अत्रवीननपजादृलो दिष्टया राजा सुयोधनः
यजते क्रतुमुख्येन पूर्वेषां कीर्तिवधनः ॥ ११
वयमप्युपयास्यामो न च्िदानीं कथचन ।
समयः परिपार्यो नो यावद च्रयोदघम् ॥ १२
्ुचैतदधमेगजख मीमो वचनमव्रवीत् ।
तदवा तु तृपतिन्ता धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १३
अच्र्मसप्रदीप्नेऽप्रौ यदा तं पातयिष्यति ।
व्यात् तरयोदयरदूष्वं र्णसत्रे नरधिषः ॥ १४
यदा क्रोधदविर्मोक्ता धातेरा्रपु पाण्डवः ।
आगन्तारस्तदा स्मेति वाच्यस्ते न सुयोधनः ।॥ १५
-- ५) ८५ 6५ दल (107 ननन.)
10 °^) ऽ1 7 3 4 8५ 0; ज 5 राता {07 राजन्)
-- ए! ०८ 10 -- ८) 7५ सामस्य यदि चो राजा -- “)
फन गृण ©1 परत ({0 धार्त ) ५ &1 मदीपनिः, © ५
नराधिप (२ जने") -- °} 7; गन् (०7 रन्त) - ^)
गृ। अहमि
11 *) फ धुत्वा दूतस्य मापिन -- ^) 51 1 भरातर,
©1 नर' (10 नृप" } -- «) ए यन्न॒ ({० राजा) - °)
01 क्रतुमुख्यानां - /) 71 ए 6 पा सरयोपा, ७५ गच्टेम
पू 81 कीर्तिवर्धन, © ५ ४ प्रीनिवधन
12 ४) ह+ 73 »चदानीं (1०)
13 ^) 51 हा 347: एदि, 61 पं [नप्र (गतु)
-- ५) 51 1 3 ऊुर्' (10 धर्म")
14 ^) ऽह 81 + 70 ज © "वदीप्ान्नौ -- ४) €+
पाच - ९) 817 @1 ४ नर ({0परण')
15 ४) 1 46) पाढवा 2० धाराष्टे युधिषिरः -९)
ह+ 3 2८ सागताह (ए "ता च}, 64 अन्यतरम् 51 सदा
(नवद) ("1 [आ]म्मि (गन्म) ए 7८707, ०७3
आगाह नटासीनि - °) 7 ©« एव, ©1 3 ध्व ण्व (19
तेस) $ हि ((०्स)
16 ५) $; 7 7८71-8 लिषटाम्तु -- *) 51 छ्1 3 70
५ च (10 [एब ) -- <) 51 य 5स च दूतस ; ऽ + 7८
714 & द्रश्च नद्; ५ 23 3 म दृतस््रदू (78 स्तु),
© ५ दृनम्खरेवद् (10 दृनश्वापि) § छः ५ तथाः; 7
आरण्यकपर्
1
[ 8 ‰ 22
मेपास्तु पाण्डवा राजन्नवोचुः रिचिद्प्रियम् ।
दूतापि यथाृत्तं धार्तरा्रे न्यवेदयत् ॥ १६
अथाजग्पुरभरष्ठा नानाजनपदेश्वराः ।
त्राह्मणाथ महाभागा धा्ेराष्रुरं प्रति ॥ १७
ते त्वर्चिता यथाच्ास्ं यथावण यथाक्रमम् ।
मुदा परमया युक्ताः प्रीत्या चापि नरेश्वर ॥ १८
धृतराष्रोऽपि रजेन्द्र संवृतः सर्वकरौरेः ।
हरपेण महता युक्तो विदुर प्र्यमापत ॥ १९
यथा सुखी जनः स्वः धत्तः यादन्रसंयुतः ।
तुष्येच यन्नसदने तथा क्िप्र विधीयताम् ॥ २०
विदुरस्त्वेवमलनप्त सर्ववर्णानिदम ।
यथाप्रमाणतो विदवान्पूजयामास धर्मवित् ॥ २१
भक््यभोज्यान्नपानेन माल्येश्वापि सुगन्धिभिः ।
यथा
17 °) 511 3 &@ पञ नृपः, ¶५ 61 द्विज (णः
नर ) -- &€1 ० (पषा ) 1718 -- °) 04 6
6५ महाभाग -- 4) 81 + 5 धूत" (0 धार्त“)
18 51 ०० 16 (५ ९1 17) -- °) 81 यथान्याय
-- ४) 81 यथानशाख; ८2-+ 70 7५ 6 ©8 यथाविधि ({०प
यथावर्ण) 8» यथातथ -- °} ह+ ८ 20 74-5 69 प्रीता
श्चापि + 2 7 (५८७४ 701-3) 08 नरेश्वरा , ¶ 41 3 4
षि जनेश्वर (7 रा)
19 °) 75 स; 6५ [इय (० ऽपि) ए + 281 7०
004 ०3701 5 © पा रार्जेद् §1 धातैराषटरषुरे जग्मुः - ४)
§\ सवृताः» ए॥ ४ मदृत्त ए 8 70 गृ 69 22 सदह (4०
स्व ) -- {६० 19००, 51 1४8
1168" प्राप्तान्मर्वीमपान्ष्रा धार्तराष्टो महामनाः ।
-- ८) ह" महताविष्टो
%0 °) ए! यया, 09 ©" सुसर (० सुखी) ४1 जन
सुग्यी (४ {78057 ) 1 सर्व; 1 सर्वे -- °) [4 8173
छन ; 24 क्रतु (107 कत्त ) ८ तव (प जकन ) -- ^) १4
स तुप्यद्, 2५५ तुष्येत , 2 9 तुष्टश्च, 74 61 ्ष्येष्व 284 77
एतु (प्च) 51 सदन -- °) 5 तदा ० यक्त,
£ 8 (6८०6 8 ) नीतिर् (० क्षिप्र)
21 °) 2818 2० 7५ ५ 05 विदुरस्तु तदाज्ञाय; 16
'ख्वेवमाल्ात -- °) ह+ 81 3 71 जर्दिदम - ^) 81
शरद्धान्, 23 विप्रान् (10 विद्धान् )
[ 868 |]
€ 5 1532
8 3 256 24
~ 3 257 23
9
8
१
3
3
9
1
2
.
6
6
&
321
6 24
¶ 28
8 249 2 ]
वासोभिर्विविपश्ैव योजयामास हृष्टवत् ॥ २२
छरला वृधं वीरो यथाशा यथाक्रमम् ।
सान्त्वयित्वा च राजेन्द्रो द्वा च विविधं वसु ।
महाभारते
[ चोपयान्रापयं
विसर्ययामाम चपान्नाह्मणांथ सदस्रशः ॥ २३
वरिस्जयित्या स नृषान्प्रादरमिः परिवारितः ।
विवेश हास्तिनपुर सदितः कर्णसौवदेः ॥ २४
दति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि हिचत्यारिचदधिकटिश्तनमोऽध्याय ॥ २२ ॥
२०३
यैरांपायन उवाच ।
प्रविशन्तं महाराज धतास्तुटुबुरच्युतय् ।
जनाध्वापि म्वा तुष्टु राजसत्तमम् ॥ १
लाजेधन्दनचुर्णिशवाप्यवकीये जनास्तदा ।
उचुर्दिवा सृपाविधात्समाक्षोऽयं क्रतुस्तव ।॥ २
ध ०) §1 1-8 3 76 70 21 4 ५ 63 भक्ष्यपेयाच्न
पानेन (एर + "पानानि; ए8 2\ "दानानि; 0० 774 "दानेन )}
प्,» © 27, *मोज्यान्नपानेश्च
29 °) फ © द्यावसथान्) 79 681 [भ]प्यवग्ड्थ; © 13
द्यवश्त -- °) =44
%४०४, ?41 108
1164* सरातश्चावश्थो राजा धातैराष्टरो महामना 1
-- °) 7 सास्वयामाम (० "यिस्वा च) 7, तु; 6५ [जथ
(णः च) 51 13 48105 3 पृण 81 राजद; 7५ रजदान्
-- °) गृण फ बहुविध (ण्वि) -- 51 पष 6४००
(10]] ) १8-24° -- 1) 1५ 79 8 6‹ च्रह्यणांश्चापि (५
नचैव) सवैश
24 0 710) 24०४, 51 तृ 69 छण 2१० (ज 1
28) -- °) 8 7 ५-905 विज्य च चपान्सर्वान् (5, विस
यामास वृषान्) -- °) 81 घाष्एणान् #****१+(०६ 281) -- °}
81 3 4 © +] हस्तिनि" -- 4) 51 कर्णरौरमै-
1" "विचि (० "क्रमम्) -- ^\{८07
01०70 020 17 ऽ1 {ए1-3 -- 11107" व ध 7073
7\ 63 + अरण्य - 5147 747४2) + 51 720 791-8 6
(धा छपा इपर कषद 06} फ०पध्र०या गाड धार्तराष्यल्न ,
29-+ प 14 6 ६8, 11९6136, गर दुर्योधन (10 070
दुर्योधन )यक्ल -- 4९71 710 (8६पा०३, ०06 0 00}
7 ‰685 (70 95४}, 01 पठत्, त्म् 64 प (73
7 }) 246 (धः ज्य 248} , 7४ 81 948 „ ७3 46
-- €1०1५ 0 71 73 28, 73 71 26
अपरे तघर्वस्त्र वातिफास्तं मदीपतिमू ।
युपिष्ठिरिख यत्रेन न समो छेष ते क्रतुः ।
नैव तस्य कतोरेप कलामर्दति पोडशीम् ॥ ३
एवं तव्राघरुमन्केचिद्ातिकास्तं नरेश्वरम् ।
सुदृदस्त्दयुयसतत्र अति यर्वानय॑ क्रतुः ॥ ४
243
1 °) 1५ 703 वा मद्राराज; 0 मद्या -- °) 7
61 अचित ({०" नच्युतम्) -- °<) ५ (०२८०१ 69) मागं
धाश्च (0 जना) 7" महाव्राहु; 7; महेष्वासा -- ^) 51
9० तुष्टुवु राजमत्तम; ¶ ©) 3 ए नागराश्च सष्ठस्रशे (1५ ४3
समतत.)
2 ^) 21 "गैश्च, 89 "पुर्णन , ¶४ 61 "पुष्पैश्च , © "पूति
(10 पवश्व ) -- °) 51 1 » [आप्यकीर्य॑त; 73 71 [जि]च्य
पकीये; 7 70 04 6 1 88 चिकीर्यं च (8) 7\ र्यत), ८
जवकीयं (स11 [दप ) , ग स्यदीर्यत ; &\ उ्यक्रिरत, ©3 4
म्यवकीर्य 5179 + 237८ ५९९०}४ 7४} ©$ तत , 41 तथा
-- ^) प (करव्म४ ए, ए +) ७9 तता नृपाविघ्न , 61 4
"विघ्नान् -- ^) 2) मषहाफतु (0? क्रनुस्व )
3 73 0 8०4०, [01 ण इ०्८् -- 5) [3 +, ए1
1०3 70 3 6 ७3 वासिका", 161 3 ५ ध्] वादिका", 20
वादिता 89 नराधिप ({० महीपतिम्) -- °) 1 3 ‹
10 यधि 8 (मन्म 88 प ० ) यक्घस्य -- ८) 83
नवे ({०ःन्ैव) ७1 द्धेप
4 30 4०० (५ ९1 3}, र पा 4०४ -- °) 81
तुते" (ग तत्रा) -- °) 79 4 7171-3 6 वार्तिका, 20४
वीतिका", ए1 ४ + [1 वादिका"; 61 वादिन 3 &1 11
मदहीपति } 21 8 761 7" 71 4-5 05 जनेश्वर, 2; नराधिप
-- °) 7५ अपरे (9 सुषदस्) + 28 च ({णःत्ु) गष
केचिद् (0 तत्र) -- ५) ४ द्यति (प नति) §' कत्
[ 884 |]
५ १,
योपय वाप |
ववाठिनदपश्वापि माघाता मर्नन्तथा ।
क्रतुमेनं ममाद्य पृताः सरे दिवं गनाः ॥
दूता वाचः जुमाः बृष्यन्सुददा भरतर्पभ ।
ग्रति पर दः खवेहम च नगपिषः ॥ £
अमिवाद्य ततः पादौ मानापिव्रोर्वि्ा पते ।
मीप्मद्रोणकूपाणा च विदुर्य च धीमतः ॥ ७
यसिवाटिनः फनीयोमिश्रद्निर््रादत्ससः।
निपयादामने मस्ये श्रावृभिः परिाग्तिः ॥ ८
तपृन्याय महागज ग्रनपुत्रोऽत्रवीढचः |
व्याने भरत्रषठ ममाप्रोऽयं महाक्रतुः ॥ ९
नपु युधि पाप रजय नथा न्यया)
जाहूनेऽ नरश्रेष्ठ चा मभाञविना पनः ॥ १०
न्तर्मनद र्यी, प उदू सवम्नपय एति, 1 4 1013 1
वू द्टनुन्परययनस द्रति 7 एकि पर्पननकान , 0 कच्ूट्सयान
वाम्या -~- ५1 -4 {161 3 + {1
11८. द्रयमिने द्वप ररा पाकरत भाममा।
दित्य शुशु उ त्रयंत्त गला ०८]
5 13050} धन्यकः एद [6 चाति)
-- *) 0४ माधाना भग्नपम; उ; निग्नन््या - ") €
11 3 एज फदर ष् त्न (ल च्न। -- 4) एज जूता कः
4 पूताग्नानो (त पूना सर्व
5 »}5) 13 4 छ वन - र) ४५ पिम च (1५.
द्रवि; ~ ^) 51 मुव्दम य. 90 स्वयमेव वत्ता 4
नगत, {4 परमद
7 ^} नृप {लसतः} © + ५ पदान ( (नपात)
~ + ८ (7 ध] } 7*-2* -- ^} ए 1 (च्प्ल्ल'
073 ८) ©> परदरादाना - 4 ५ 1नक्ल्ला न वा 6) नारन
(^ अमन)
8 1८: ५ {ल 17; ~ “) [एए ८"
51 ६1 ५ 2५ 0४ 3 सनिद््र, ध) कनीयो ति ~ ५) +,
7 0 ¶५ 063 (नदन ({८ वण्यर }
9 {1 ० ८ (८ 17) - *) 5) ‰3 नसुराय
{47 ज्य) [71 4 + 701 [04-+ ८ 43 ©+ मागत, [॥
नरा ग्न - +) 911 2 म्द ({लन्शव्यरवी;) ~ 3
८४ (1.1! } 5*-12* -- ^} 41४ 8; द्रनूनम ,6्समदछतु,
५) ग्ययाक्रनुः
10 {जण 16 (ल ~1 9) ~ <) 7. 2 प्र, 6,
[पवग 03 (गः ज) § ~ 0 3 व चप" (10 नर)
आरण्यक्रपवं
९57
{8 248 10
तमन्रवीन्महाराजो धार्तरा्रो मदाययाः ।
सत्यमेतत्वया वीर पाण्टवेपु दुगत्मसु ॥ ११
निहतेषु नरश्रेष्ट प्राप्ने चापि महाक्रतौ ।
राजसे पन्य न्वं मा मंवधयिप्यसि ॥ १२
एवमुक्त्वा महाप्राज्ञः कर्णमाश्छिप्य भारत ।
राञष्टयं क्रतुश्ेष्टं चिन्नयामाम रौरवः ॥ १३
सोऽतरवीन्सुह्दथापि पाशव्यानृपसत्तमः ।
कटा तुतं क्रतुवरं गजघ्रूयं महाधनम् ।
निहत्य पाण्टवान्मयनाहग्म्यामि रौराः ॥ १४
तमव्रवीत्तदा कणैः शृणु मे राजङ्ञ्नर ।
पादौ न धावये तावद्यावन्न निहतोऽ्युनः ॥ १५
श्र मानक [१ नै प्रतिगर्महारः ने. ६। ¢ 3 15342
प्रवन्छष्ट महेष्वायधोनगटर्मदारथः । 4
र) आहूनोय नदष, 61 माद भरा
11 व त्णः 11 {ल 1१) - *)} [\4 मद्रापराहुर्,
61 मागत -- ४५।०५ 11९ 79 @1 3 105 दुर्योधन
-- ^) 51 [1 3 + 0 प्रणय) 7५ णन (लः ण्तत्) 4
द्र्य रीर, 721 -1) (८८१)" 014 ४) 03 च्पयोक्तटि (०
ग्या यीर) -- ^) ८८74 धर 61 मद्रमसु (10 दुरा )
12 {3० 12. (च \19} - °) प चृपश्रषट, 15
यर , 1 दुर", 7 सायर; > 61 +र वीर्यान् -- ^)
41 ©+ मल्ययीर ({0न पुनर्य) - 4) {५3 1313 7 (०८
7101-9) द उ स्यमय वध , 72, पशयमावधाप प्णशरेमा
घ यध
13 *) 73 7 [८श्व्ल्" 201-3) 461 3 महारात, 63 ५
मद्रव्यात" (07 मलाप्राज्न ) ~ *) 51 1 3 भभाग्रिय (0
श्राय) - <) ६१प्मुरर, 71 फुस्ध्रष्ट -- 4) श) मारतः
(107 यौ )
14 75 03 0 {० मा) ) 14 - °) वा 61 ५
श्र ((त््मोग्य) 7 00 94 ८ 89 कौर्याश्चापि (०
मुद्ध ) -- *) 7017161 311 नृ९(¶1 नर) पततम -- ५1४८7
14५१, ५ (९९८.{* ©) 15
1166* राययनीय्रादीन्यै धा्वराषट्रो महीपति 1
{79 ©) `सौक्रावाध्य }
-- <} 1५1 374 -+ 61 भनु ((ग्तु) -- <) 512 जदा
मराद्रणु
15 ४) 51 {1 ञ राजपुगत्र; + राजमत्तम -- 4५
12, 13 13 70८ 107 709 3 (षह 5८ 7४ ) ५-5 65 1775
1167“ दीष्टारत न ग्यद्रेय करिष्ये चासुरयनम् 1
॥
9 248 16 |
्रतिननाते एल्गुनख वधे कर्णेन संयुगे ।
विजितांश्ाप्यमन्यन्त पाण्डवान्ध्रतरा्रजाः ॥ १६
दुर्योधनोऽपि राजेन्द्र विसृज्य नरपुंगवान् ।
प्रविवेश गृहं श्रीमान्यथा चैत्ररथं प्रथुः।
तेऽपि स्वे महेष्वासा जगधुर्वेदमानि भारत ॥ १७
पाण्डवाश्च महेष्वासा दूतवाक्यप्रचोदिताः ।
चिन्तयन्तस्तमेवाथं नालभन्त सुखं छचित् 1 १८
भूयश्च चरे रजेन प्रवृत्तिरुपपादिता ।
प्रतिज्ञा शतपुत्रसख विजयस्य वधं प्रति । १९
एतच्छ्रत्ा धर्मसुतः सथुदिग्रो नराधिप ।
अञेयकवच मला कर्णमदुतविक्रमम् ।
मदामासे
[ घोपयात्रापव
अनुसरथ संङ्केणान्न शान्तिमुपयाति सः ॥ २०
तख चिन्तापरीतख बुद्धिर्जे महात्मनः ।
बहुव्यालग्रगाकी्ण त्यक्त दै तवन वनम् ॥ २१
धार्दराषटरोऽपि सृपतिः प्रजखास वसुंधराम् 1
भ्राठुमिः सहितो वीरैभीष्मद्रोणकृपैस्तथा । २२
संगम्य स्रूतपुत्रेण कर्णेनाहवनोमिना ।
दुयोधनः प्रिये नित्यं वतैमानो महीपतिः ।
पूजयामास क्िन्रान्क्रतुभिर्भुरिदक्षिणेः 1 २३
भ्रादृणां च प्रियं राजन्स चकार परतः ।
निधित्य समनसा वीरो दत्तथुक्तफरं धनम् ॥ २४
दनि श्रीमदाभास्ते आरण्यकपर्यणि त्रिचत्वारि शदधिक्रहिद्ातनमो ऽ्याय ॥ २४३ ॥ समाप्तं घोपयावाप ॥
नासीति प्रैव वक्ष्यामि याचितो येन केनचित् ।
16 ५) ए५ ४; जयोकष्कृष्ट, ©1 + दुष्ट, © "दृष्ट 7४
81 म्ठाराज (0 महेष्वासैर) -- °) ए+ ५ 8 7 ७*फालु
नस्य, 7९४ अञ्जन -- 4८७ 16, 8 (७१९०४ 69) 185
1168* तदार प्रतिन्ञामारुद्य सूतपुत्रेण भापिते।
17 °) ¶ प [इय ([नगःञ्पि) ए 14 6 © ५ 7५
राजदो - ४) ¶५ चिजिलय) }¶ "दस्य (० "सज्य) 71
नरपुगव", ©1 च नराधिप -- °) + 21-9 धीमान्, ¶
राजन्, ©1 राजा (10 श्रीमान्) -- ५) 83 (70 291 ६४)
सुख , ८५ विथु"; 70 01 5हरि, 76 + पि तथा, &३ प्रति
(0 प्रञचुः) 1ए8 पूज्यमानश्च यद्विभि - 280 (ष्पा)
17/-16° -- ^ 1¶, ५ 71 2108
1169* कर्णोऽपि स्वृ गस्वा मुदितो यान्थवै सह !
प्रददौ चित्तम्थिम्यो धनाध्यक्ष हवापर 1;
1116 8 { ७८५९६ &8 ) 108
1170" स्वानि स्वानि मष्षाराज भीष्मद्रोणादयो सुपा ।
18 250 18° (५ »1 17) -- ^) ए+ पवा पाद-
वापि, 6५ “स्तु - ४) 721 “प्रणोदिता
19 °) 8 (कष्ल) ©) भूयश्वरिर्चपश्रष्ट -- ८) ए8
भ्ुनस्य, 8५ विजानतु (0 चिजयस्य )
20 °) §1 + 3 धर्मपुत्र , 7 62 राज - ४) + ५
81 3 0 013 ४ © प" नराधिप -- 41६७ 20०४, 8
{०१८० &8 ) 175
1171* जघोसुग्दश्चिर तस्थौ क कायैमिति चिन्तयन् ।
-- <) 58४ 72८ 71 3 ४ नेच कवच 1 स्ञास्वा -- %)
7:06) भसु (प्च) ए 79681 3 मह्ेदा -- ^) क्
61 + +उपजग्मि(1\ ` ज्ि)वान् › ४ उपयान्रुप (07 "यावि स)
21 ^) 51 ए" » महाव्यार््रगा' ; 8४ वहु्यार गाणा" ›
7: यहुष््राटसमा -- ५) 7871 57७13 ५ सर. (ण
वनम्)
22 °) 51 ए ज (अपि राज्यं , ¶४ 61 नरपति" (107
ऽपि पति") -- ^) 2० ४८५०5} आावृभि व सद्ितो
+ वीरो -- °) 2: भीप्मद्रोणकृपादिमि , 0० द्रोणभीप्म
कर्वैस्तथा
23 ^) 7 सगय -- 46 १४०४. 8 (९४८९४ &३)}
18
1172* सततं प्रीयमाणो त्रै देविना सौबलेन च ।
-- ८) 51 71 ; मष्टामति , एड 81 8 + ८ 79 71 + 968
महीखता, 8 79 > मद्ीक्षिता, पण ©1 धा महीपतेः
24 °) 5 कार्य (10 राजन ) -- ८) ए» वीर, ¶ 61
राजन -- °) =2 $ 101 5 39 51
०1००० ~ 2110007" 001 एठा = §1 हा 203 &॥ 4
जारण्य -- 618 एतषा = ए8 + ए1 0८ 701 -3 € 213 (णा
०० प्राः एष९प् एव०6 } पप्लछक्नठ० 0णाऽ घार्व( 09 5
त )रा्यत्त (1०110४6, 60607 10 42, \ समाप्त ) , 54-4
701 78 + 6 68, ४6158 गण दुर्योघनयक्त ( (011० फक्त,
6्धत6 1० 82, 05 समाप्त) -- वदाः श्वा 2 कर्ण
प्रतिज्ञान -- काः 10 (प, पणवऽ ०८ ए ॥
0 955 (005 956), 7 258, ग॒ © भ् (212 11}
77 ) 247 (3 गह 2419), व @ २११ „ © 246
-- 51०12 70 2 %8 + 71 9
[ 856 |]
मूगखप्रभवपर्यं ||
आरण्यक [
8 244 12
२४९
जनमेजय उवाच |
दुरयोघ्रनं मोचचित्वा पाण्ड्पुत्रा मदाव्रलाः |
किमक्रापुवने नस्मिन्तन्ममाख्यातुमरहेसि 1 १
वेरांपायन उवाच]
ततः यायान क्रौन्तेयं रात्रौ ठनवने समाः ।
खमरान्ते दृछयामासूर्वाप्यकण्छ युधिष्ठिम् ॥ २
तानत्रवीन्य रलेन्यो बेपमानान्कृताञ्चटीन् ।
त्रत यद्रक्तुकामाः ख के भवन्तः किमिष्यते ॥ ३
एवय॒क्ताः पाण्डवेन कौन्नेवेन यमम्विना |
प्रत्यघ्चुवन्स्रगा्तत्र इतटोषा युधिष्ठिरम् ॥ ४
वयं मृगा दतवने इतथिष्ठाः स भारत ।
सोत्छीदिम महागज क्रियतां बामपयेयः 1 ५
भवन्तो भ्रातरः शगः मर्व एवाच्कोविदाः
244
|
1 £) 51 ह 2८ 3 £ पादुपूत्रा, 8 (8५ प्ट) ¦
100 7५. ८ 83 सोश्चयिन्ा (£ मोः) -- 2) 51 ह 724 |
07-3 ऽ मोचयित्वा (1०? पाण्डु") 8 (शन्का ©) महा ।
न्या - ^) 84 क्रिमद्वन (1० "काघुर्) -- % 61 तच्वमा ¦
(10 चन्नमा }) ए+ समा (० नमा) 25 समाग्न्यातु
म््रमष्टमि$ ध" नन्ममाचक््व स्थुल ।
‰ ^) 8: नूप, 2५ गजान (10 कौन्तेय) |
ॐ 06 प 00 (फा ) 2-+ - ९) 5; 2८ चेपमान
० करताचटिः -- ^} छानु (म्न्य) - <) ए+ इच्छे, |
८५ हृच्छय ({० ष्यते} "४ 3 4 ४ वन्कगप्यिान्यशचेपन , ।
©3 छर्ष्यि ठटटोपस्रः |
4 70८ पप 0 4 (ल 51. 3) - ४) 6५ मनहान्मना |
(प यल) - <) @ः श्रना ({0प्तच्र) |
5 ४) 22 8 (६८५ ©3) इव्टेपाः = 81-3 27 +
प्र @म्तु नारत्र, 20 युविष्टि ({०्स्म मानव) -- ^) © |
नोन्पादन (10 नोर्पीदेम) -- ८) &1 "ता पाडवयम |
6 °) 1 0० 7 3 {व्ण ) © नवसो - ८) ।
7० य्रद्मखनाच्रं -- ८) 51 “लेषाणि
7 °} ए४चने (विचय) --*) 51 ह 7८ 7201-3 ४ ॥
ठ
108 [ &ह7
इखान्यरपवजिष्टानि कृतवन्तो वनौकसाम् ॥ ६
वरीजभृता वयं केचिटवशिष्टा महामते ।
विवर्धेमहि राजेन्दर प्रसादात्ते युधिष्टिर ॥ ७
तान्वेपमानाचिव्रस्तान्यीजमात्रावेपितान् ।
म्रगान्टष्रा सुदुःखार्तो घर्मगजो चुधिष्ठिरः ॥। ८
ता्तेतयत्रवीद्राजा सर्वभूतहिते रतः ।
त्यं भवन्तो बुवते करिप्यामि च तत्तथा ॥ ९
इत्येवं प्रतिबुद्धः म राव्रयन्ते राजमत्तमः ।
~ ~~~
अत्रवीत्सदितान्प्रादृन्दयापन्नो म्रगान्प्रति ॥ १०
उक्तो रात्रौ मृगेरसि खमन्ते हतेपिंतेः ।
तवुभूताः स मद्रं ते दया नः क्रियतामिति ।। ११
ते मत्यमाहुः क्ैन्या वयासाभिर्वनौकसाम् ।
साष्टमासं दि नो वं यदेनादुषयज्मदे ॥ १२
© 3 15364
2 3 258६ 12
1. 3 259 12
© महीपते, 71 चिघ्ा पतर (1० सहामत) -- <) 51 1 9
चरिवर्धम मद्टाराज , ४1 व्रिन्रृवमष्टि रा
8 511 ४ 4०0 (2 एषणा )8 - °) 7 सुदु
तान् -- ८) 1 धर्मपुत्रो
9 °^) 7: © [एत्र (प [हनि) - <} ?ए:-+ 72
70 ८ &3 यया (०7 व्य) -- “) ए वचस् (07 च तत्}
8 (€ ©) तन्करिप्यानि चो वच"
10 °) 6५ आ सच् (प्म) - 2) 7; ग्युष्टामा
(10 गच्यन्वे) 8 (€्०! 9} स्युष्टाया निति पाथिव (धा
जारन ) -- °) 24 दयावान, 1 दयावतो
11 °) 7८ गृण 8५ अस्मिन् --) 2८ सगोपिति , 1
हतदोपिभि" -- °) ए तेच्रभूताः , 51 71 & अनु » 5:-+ 7८
700 72 4-2 ©3 चतु", 71 सना तनू" 7" अनुमूतास्तु श्यते
12 °) 73 @1 कर्वम्य -- °) 72८ दयास्मा, 79 @1
यद्रम्याभिर् - ^) 7 दृष्टमास, © हृषटामांसं 7 ©1 चने
({गद्विने) - °) 7४ 81 यदेवद्, @ यदेतम्, €५
यदरेतानू 51 24 टपययुञमहे , 1 2 "सुज्मदे * ६8 "य सहे;
ह+ "सुष्वंह , 51" सुउमहे , ८:-+ ˆ सुचने › 84 8४ "सृक्ष्मषि ,
7९ युजे, 7४ (773 ए078 (छप ) 98 युङ्महे , 7४
"युञ्मदि, & युल्वहि © 4 11 “युज्महि ध `युग्मदहि
-- € 12, 8 (€न्ल६ ©) 103
1
8 %44 18 ]
ुनरबहुमगं रस्यं काम्यकं काननोत्तमम् ।
मरुभूमेः धिरः ख्यातं ठणविन्दुसरः प्रति ।
ततरेमा घसतीः रिष्टा विहरन्तो रमेमहि ॥ १३
ततस्ते पाण्डवा; शीघ्रं प्रययु्धर्मकोविदाः ।
बराह्मणैः सहिता राजन्ये च तत्र सहोपिताः ।
महाभारते
[ मूगखप्नभयपर्व
इन्द्रसेनादिभिशैव प्रप्यैरनुगतास्तदा ॥ १४
ते यालावुदतैमगिंः खनेः श॒विजलान्वितैः ।
ददुः काम्यकं पुण्यमाश्रमं तापस्नायुतम् ॥ १५
विविदयस्ते ख कौरव्या धृता विप्रषैभेस्तदा ।
तद्वनं भरतश्रेष्ठाः खगं सुकृतिनो यथा | १६
हूति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्वणि चलुश्त्वारिशदधिकट्िशनतमोऽध्याय ॥ २७० ॥ समातं खगखम्नभयपयवे ॥
२४५
चैखंपायन उवाच ।
वने निवसतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
् ¢
वर्पाण्ये सादशातीयुः कृच्रेण भरतपम ॥ १
फरमूला्नास्ते हि सुखादय दुःखषटत्तमम् ।
1173 अरयुन. 1
ष्वदधीना चय राजन्मा स्वमस्मान्विचारय ।
यत्रैव मन्यसे पा तत्र गच्टामहे वयम् 1
13 59०८९ 19, 8 (९२८७) &&) ६ युधिष्ठिरः -- ४)
गृ 61 7 श्रूयते काम्यक् वन॒ -- ^) 70 स्थानं (1), 13
ख्यत् © 3 « मरभू शिखर ख्यात -- ८) 3 7 1५ 6
68 0 तत्रेमा वसति शिष्टा, ¶५ 61 3 4 तत्र मासान्वने
दिश्टन् -- 1) 51 ह 7० 01-+ 5 वसेमहि, 81 3 रमामहे
-- 468 13, 49 ©1 3 4178
1114* चैदापायन 1
दव्युक्तासते मह्टास्मान पाण्डवेन मात्मना 1
14 79 & 9 ० 14० -- 2) 81 युद्ध" ({० धर्म" }
-- ५) 5 1 येचष्तत्र; ए 7०५ ये तैस्तत्र, ए+ 701 7४ 8
प 6५येते तत्र, 71 य पएतेत्र, प्ये तत्रासन् भ्ये तत्र
वनवातिन , 3 © > जग्मुस्तत्र सष्टोपितै -- 1} प ©18
श्लेर् (10 परेष्यैर्) 70 जनुगतिस् 1 2 ५ 8171-3 6
©भ्तथा+ १9 1 ्वते
15 ^) एभतेयाताः, ए्रपगावात्ते + 7» ¶1&3 +
४11 सुसुनैर्, 85 1४4 [जनुग्र्, पर तु रभेर्, ©" पु सुर्
-- °) 671 २५01 8 छे , 81 श्वभचै", 75 छुण्णः, पू
स्वच्छ", ४ @1 8 दानै" -- ° ) एष चिचिह्मु" (५६. 16०} &1
पुण्याम › ४2 रम्यम्, -- ^) 1 तापमाडत, ए ५ 8 720
100 721 + 5 7 ©4 73 तपसा चुत (59 ए! न्विति, 7०1 युता,
12०४ ` न्विता" )» ©1 3 तापसान्वित, 2 तापै्युत
16 ^) 71 एः इद्ञ्यु (णः पिविद्यु"), ५ 15
प्राप्रकारमचुध्यान्तः सेहुरुत्तमपूरूपाः ॥ २
युधिष्ठिरस्तु राजपिरात्मकमो पराधजम् ।
चिन्तयन्त महावाहुभरणां दुःखमुचमम् ॥ २
न सुष्वाप सुं राजा हृदि शस्यैरिवारपितिः ।
~ °) ५ 0५ 713 चिप्र्पिभिस् ५81 0४ 5 ४3 तथा
-- ८) ४ ग्रेट © तद्रन विचि" पार्थः
(गगन ~ कामः वावा) §ए 1 3 009 83 4
आरण्य - 51८2-0)! 8 ए 126 01-3 3 सृगस्वय-
ददौन, ह+ ८2 » 77 04 5 &४ सृगस्वप, 81 स्वमदर््न; 108
खगस्वमरोद्धवग्रदश्लेन ~ 4) 7० (8हपण85, 0705 ण
०) 0 256 (705 257), 21 2३9, 71 64 न
(23 प 7) 248 (पञ ग 250), ¶४ @ 245,
6५ 247 -- अभत 00701 गर
245
2 °) ए "शिनः (10 दानाः) 7037, 6 6 [जुषि
¶१ [लपि (ग दहि) - २) एज @&‹ सुखम् (07 दुःखम्)
-- 51 710 (भग ) 2-8* -- ९) व् प्राप्य- (0 प्राप्तः)
१, 1 > `प्राप्ठा (107 "प्यान्तः) 5 प्रा्तकाट मयुष्यस्वाव्
-- °) ए4 > 3 गष सेद्ुरत्तमपौरा", 82 8 4 (7 85 प
६6४) 0 79 ° 8? सेष्टिरे वरपूह्पा , १५ तेर पुरुषर्षभाः
ॐ §1 1 ० 8 (घ 519) - <) दा 3 ५ 2;
चिखयस्छन्, 8 (९०७६ 9) जचित्तयनू्
4 °) 7१ महाराज, 7५ चिर राजन्, ७५ ५ {५} तदा राना
(० सुखं राजा) -- °) 5" 71 3 हुवादित- , 21 पू" @1 71
इवापितः, 7५ इवामवत् -- ^) 51 1 2 + 72४ 3 अनु
पश्यन्स , ¬" जनुमंपदयन् 7 दौरानम्यमारमन- पश्यन् -- °)
[ 888 |
्रदिद्रौगिक्पवं |
दौरारम्यमयुपर्यम्तत्कारे य॒तोद्धवसख दि ॥ ४
संस्मरल्परूपा वाचः घतपूत्रख पाण्डवः |
निःशामप्रमो दीनो वि्रच्छोपविपं मदत् ॥ ५
धनो यमजौ चोभौ द्रौपदी च य्ञसिनी ।
स च भीमो महातेजाः सर्वेपायुत्तमो बली ।
युधिष्ठिषुदीशन्तः सेदुटुःखमसुत्तमम् । £
अवरिष्टमल्पकरारं मन्वानाः पुरुपर्षभाः ।
यपुरन्यदिवाका्ुरुत्साहाम्षैचेषितिः ॥ ७
फखचिचखथ कारुख व्यासः सत्यवतीसुतः ।
आजगाम महायोगी पाण्ड पानवलोफफ़ः ॥ ८
तमागतममिप्रक््य कृन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रत्युद्रम्य महात्मानं प्रत्यगह्वाद्यथाविधि ॥ ९
तमासीनघुपासीनः शश्रुपुर्नियतेन्द्रिय
51701 3 ८ क्रमेर्, 51 काल 518 471 3 5 गृण
ह, च (रद्ध) 1 9८ कारे (8) ट) धूनोद्धवम्न
ह, 23 © काले चृतोद्धव प्रति (छभ्मदहि)
5 °) ग्1 उवाच (10 सम्मरन्) -- ८) 8००० 158
निश्वाम' ~ “) § (९२८०) &3) दप्रे ((0ः विश्रत )
6 °) 6५ भीममेनो मष्टा - °) 8 (०ग्०ृ)६ 7५ 83)
ये ( {07 व्री ) -- 4५ {© 6०८, § ( ९८०६ &§ } 15
1175 चिरस्य जातधर्मल्न सामूयमिवते नदा।
-- <) ऽ) उपे* , 1 3 उवे" (० उदी") - 1) 5113
मेष्िरेदुःख्रमुत्तम
7 °^} 61 दद्पशार, ©1 च फार सु, 62 + न्वद्प", ४1
चातप + 7: 5 जपशिष्टासपकार च -- ?) 81 पु्यो
चमा ~ ९) ण अन्य, & जन्यम् (107 नन्यदु) -- ५)
©१ “चोद्धित
8 8°=1 123 85 -- 8 = 1 167 1“ 9 97
20° (९४४) 1. 100 16 -- °) =8 37 20 51 7ए1-3
2५ 71 ८ मष्टानजा (107 योगी) -- ८) =3 180 44“
9 ^) 71 तमापततसुदरीक्ष्य
10 °) §1 उषाः, © + समा (भप्तमा) 281 च
शयुधरपुद्, 0८ उपासीन , © उपायीना -- ४) 81 नियतो (107
शुध्रयुरू) ए५ विजितटदधिय ; 01 ©> निय्तद्धिया - °) 51
ष 7५ 01-8 प्रणिधानेन € + प तोपयामास श्लौचेन
-- ८) 1 $ ©1 पाडवनदन , 8५ मलवतीसुत
11 °) 511८ 3 + 0५ 713 समीक्ष्य, 7 8: प्रक्ष्य च
(णः अवर्ष्य) ५ समवेक्ष्य तु नान्पौत्रान् -- ४) 59 2०
आरण्यकृपवे
9 1 1
नासाध्यं तपसः किचिदिति बुष्यख भारत ॥ १६
[ 8 248 16
तोपयन्प्रणिपातेन व्यासं पाण्डवनन्दनः ॥ १०
तानवेक्ष्य कृशान्पौतरान्वने वन्येन जीवतः ।
महर्पिरसुकम्पार्थमत्रवीद्ाप्यगद्वदम् ॥ ११
युधिष्ठिर महावाहो शृणु धर्मभृतां वर ।
नातप्ततपसः पुत्र प्रा्ुवन्ति महत्सुखम् ॥ १२
सुखदुःखे दि पुरुपः पयौयेणोपसेवते
ना्यन्तमसुखं कथित्ासोति पुर्पर्षभ ॥ १३
परन्ावांस्त्वेव पुरुपः संयुक्तः परया धिया |
उदयास्तमयन्ञो हि न शोचति न हृष्यति ॥ १४
सुखमापतितं सेवेदःखमापतितं सहेत् ।
कार प्राप्रमुपासीत सस्यानामिव कषकः ॥ १५
तपसो हि प्र नास्ति तपमा षिन्दते महत् ।
01 01 3 "9 &+ जीवित (71 6५ "न ), 3 जीवन
-- <) ऽ ए 7० 01 3 ५ "रनुकपन्तान् -- °) 725 वाक्य
(1० वाष्प")
12 °) [२५ महाप्राज्ञ, 0 3 महाराज -- ८) 51 काम,
98: 3700701 4 5 पृ 6५ 3 रोके; 1 ५१" पुस ; 78
दीघर, 2 पास (1० पुत्र) - ८) 2317001 ४ महासुख
79 ©1 महत्फलं
13 °) 73 61 सुखटुख -- °) 21 [उ]पञ्चुजते › ५ 61
च सेवते -- ९) 51 7 21 3 $ नद्यस सुख, 3 7207४
70४ ५ 6 ©8 न द्यनत सुख; 7" ध्व नालययत हि (¶ च) सुख
-- 4) + 7८ 7 3 ४ भरतपंभ; 7 3 पुरपर्पम
14 °) 6५ भाग्य" (10 म्रघ्ठा) ए! एव, ह+ 24 8
पव, 21 स्वेप (० स्वेव) -- °) ह+ समक्त ; 13 म
युक्त. 7 युक्तः परमया धिया -- ^) ५87 (कग्न्य
71 5 6) 3 स्तमनन्नो -- °) 22 817 0५ 68 ्ष्ध्ण्श्)
द्लोचति ४०१ हप्यत्ति ° ऊुप्यति ({0" हृप्य")
15 °) 7) 61 3 वेेद्; 6 विद्वान् (० सेवेद्) 19८
दसय च पतित्तमे -- ०) 51 उतवा, 5 + 70 7,
वेत्, 75 महत्, 7 6५ सहन्» 61 सहे , ४» सह॒ -- 51
1 3 00 15-16° -- <) [४ 791 पर" प्राक्तरारु } 6४
कादयग्राछ्ति' ({० कालप्राप्तं ) -- °) ह+ 74 2 व कपुका
120 उपकर्प॑कः
16 511] 9 जणा 16०7 (५ ९] 15) - ^) 51
तपमा, 8 (०८०४ & 1) "सा
17 °) ए! विमाने दमश्च स - 511 4० 1¶९८
859 |]
४ 245 17 ]
सत्यमार्जवमक्रोधः संविभागो दमः शमः ।
अनघ्रूयावि्हिसा च शौचमिन्द्िय्मयमः ।
साधनानि महाराज नराणां परण्यकर्मणाम् ॥ १७
अधर्मरुचयो मूढास्ि्यम्गतिषरायणाः ।
= योनिमनुप्राप्य न सुखं विन्दते जनाः ॥ १८
हद यक्रियते कम तत्य पशन्यते ।
तसाच्छरीरं युञ्जीत तपत्रा नियमेन च ॥ १९
यथारक्ति प्रयच्छेच संपूल्याभिप्रणम्य च |
काले पात्रे च हृष्टात्मा राजन्विगतमत्परः ॥ २०
सत्यवादी रमेतायुरनायासमथार्जवी ।
क्रोधनोऽनघ्रयश् निदिं रभते पराम् ॥ २१
दान्तः शमपरः श॒श्रत्परङ्केशं न विन्दति ।
न च तप्यति दान्तात्मा दृष्टा परगता धियम् ॥ २२
(५ ₹1 15) -- ^) ह+ 7» 5 सर्हिसा चानसूया च, ए४
71 7 © 3 # अनसूय्राप्य( 3 “यापि, 71 "या स्वर्हिसा च
-- ८) 72५ 7 ©1 “निग्रह, 71 सगम , © "सयम - <)
४ 0४ £ साधकानि; 5४ 3 70 7: 4 ० © पावनानि
8 (०८८०४ 79 ©8) महागष्टो -- ^) ह+ नृणा वरै (णः
नराणा)
18 ४) 4 तिचग्योनि* -- <) 71 6) 4 राति (10
योनि") 2~3 70 7५ ८ 65 ननुप्राप्ठा ~ ५) 234 (८०९७
1 62४) महत् (0८ जना") 51 ए 3 81 729 न विद्ते
(78 प्ति) सुख जना ; 8 (क्श 69) सुख ध्रिद्नि नो जना
~ 41607 18, एए 123 ३ 108
1176+ कर्मभूमिस्ि तात फ भूमिरसौ परा ।
19 °) $; छुरत (ण क्रियते) - ४) 2 + 70
01 4 6 © “युज्यते {07 जुज्यते ) -- 41४97. 19०१, ए 7५
12८ 108
1177* मूले सिक्तस्य दक्षस्य फर शाग्यासु दश्यते ।
20 °) §1 5४ 4 70 79 + ०५ प्रयच्छेत (0 "च्छेषच }
-- ८) 511 98 70 11 ५-6 &8 प्रति (2 पत्रे)
21 *) 7 28 ४ टभन्यायुर्, 0५ ¶५ रमेदादुर् -- ५)
51 भयार्जक १ 1 3 3 707 7 +-5 79 @ अथार्जव,
15 9८ 01 3 चवाजवात्; {+ घनामय- -- °) &! 7८ +
© + 1 [अनसूयुश्च -- ८) 7+ 8121-3 निनचत्ति
22 °) ह+ 723 प्रय (10 ल्लश्वत्त) -- ४) द्रा 97071
&५ ॥ परिछदाच -- &1 ० (एणा } 22०-24> -- ° }
3 कुप्यति (त) 51 हा 3 7) श्नातात्मा, 2; दीनात्मा
मदहाभात्त
[ त्रीद््रीणिकप्वं
¡ संविभक्ता च दाता च मोगवान्सुखवान्नरः ।
भवत्यदिसरयैव परमारोग्यमश्चुते ॥ २३
मान्यान्मानयिता जन्म इठे मदति विन्दति ।
व्यसनेन तु संयोगं प्रामोति विजितेन्द्रियः ॥ २४
श्भावुश्यवुदिर्हि संयुक्तः कारुधर्मणा ।
्ादुमैवति त्ोगात्करयाणमतिरेव सः ॥ २५
युधिष्ठिर उवाच ।
भगवन्दानधर्माणां तपम वा मदा ।
किं सिद्वहुयुणं प्रेत्य किं वा दुप्करप्रुच्यते ॥ २६
यास उवाच ।
दानान्न दुष्करतरं प्रथिव्यामसिति फिंचन ।
अर्थं हि महतीं दष्णा म॒ च दुःखेन रम्यते ॥। २७
परित्यज्य प्रियान्प्राणान्धनार्थं दि महाहवम् ।
23 &1 ०0 %2 (ल 1 2) ~ °) 19 “सेग्य
सयुव
24 &1 07 2५०० (¢ ‰] 22) ~ °) ए» 4 2 72
09-5 © ५1 मान्य ; 12५ 7 ¶" मान्य, 173 मान्या (10
मान्यान्) -- 4110८ 24०४, § ( 6> ८७] & ) 105
1178* चिन्दते सुग्रमत्यन्तमिह छोके परत्र च।
-- ^) ह+ तव, 761 + धनच
25 °) © 4 शुभावुयध" -- ४) 88 ५75 काटकर्मणां
-- ८) 2० सयोगाव (० तद्योगात्) -- °) ¶) ©1 हः;
89 + हि) धिच ({0ःस)
26 ^) 9 4 728 विदु 7 प्राप्य (07 प्रेत्य)
-- ©1 0 26८०-2
27 &1 ०0 27 (५ र्म 26) ~ °) 8137
(००७४ 71-8 5) वृ © (610) दुष्कर सात (७ ५
पार्थ) (0 दुष्करतर ) -- ^) 21 मर्य तु, ठ र्थेषु, 5, 4
10० 72 76 ०7981 8 217 अर्थ च, 7५ 2, सर्यन, 2
सर्ति -- °) 71 कृच्रेण ({० दुःस्ेन) -- &्ठिः 9, 793
185
1179*+ राजन््रलकषमेवरैतदृद्यत लोकमासिकम् ।
28 2) € 3 धनर्थि, एः परार्थं 1818 7 (७८०
71-9 €) 65 "मत्त (०८ "हवम्) 2, वष @ + घ प्रचिद्राति
रणाजिर , 7५ 61 धनार्थं दुम स्थर -- ^) 5 धारिश्चपि
51 छ! 71 » नरा (+ महा ) धीरा , 7, ©1 मह्ावीरा-
5५ 7162 ५ 7 तथव प्रतिपद्यते, 7, प्रविद्यते म्टाधीरा
-- 4{687 28०, 79 &1 108
[ 860 1]
्ीदिद्रीणिक्पवं ]
प्रविद्न्ि नरा वीराः सयुद्रमरखवीं तथा 1 २८ ,
कृपिगोरक्ष्यमिदेके प्रतिप्यन्ति मानवाः । |
पुर्याः ्रष्यतामेके निर्गच्छन्ति धनाधिनः ॥ २९ ।
तख दुःखायितय्ेवं परित्यागः सुदुष्फरः । ।
न दुष्करतरं दानात्तसमादानं मतं मम ॥ ३० |
विद्रोपस्वत्र व्रिन्नेयो स्पायेनोपालितं धनम् । ।
पात्रे देह च काठ च साधुभ्यः प्रतिपादयेत् ॥ ३१ ।
आरण्यकृपवै
{9 246 2
अन्यायसमुपात्तेन दानधर्मो धनेन यः |
करियते न स कर्तारं त्रायते महतो भयात् ॥ ३२
पात्रे दानं खरपमपि काले दत्तं युधिष्टिर ।
मनसा सुवरिञ्चुद्धेन प्रत्यानन्तफलं स्मृतम् ।॥ ३३
अव्राप्युदाहरन्तीममितिदामं पुरातनम् ।
वरीहद्रोणपरित्यागा्यत्फलं प्राप मुदरः ॥ ३४
श्नि धीमहाभारने आरण्यक्रपर्यणि पञ्चचत्वाररिशदयिकदिश्नतमोऽष्याय ॥ २९५ ॥
२०७६
युधिष्ठिर उचाच । |
व्रीह्द्रिणः परि्यक्तः कथं तेन मदात्मना । |
11६0“
तद्वव प्रतिपद्यन्ने
-- °) 83 घनाय" (0 ससुद्र )
29 °) 51 7५ वृ 61 3 ध: कृपिगोरक्षम्, ए५ 53 छथि
गोर्नम् (एः "यम् ), 81 3 कृपि( 83 "पि )गौरल्यम् 81
61 3 दने , 22 जप्यन्ये ({0 व्येके) -- ४) 1 ८ प्रति
पश्यति -- <) 30 त्र्याम् -- ६ ००० %9८-31 -- ^}
51 1 गच्छनि ष्टि, © + नियच्छति
30 ए ०.90 (५ ‰% 1 29} -- °} ए1 3 79 ५-4
© तस्माद (0 तम्य) ठ 7० 2,-6 64 9 [एक (०
(एत्र) -*) 61 दि (णसु) -) 74063 सु (ण्न)
६४ 69 + दान, + तात (1० दानात्) ©» सुदुप्करकर दान
<) ६9 „+ दानान् (107 तम्मात्) 51 ए ५ 7\-3 राजन्,
प ॥
व्रा्चाधक्दारा अुपि।
1
॥
॥
।
८3 तस्मान् (ण दान) 8 + परं मत (प मत मम)
51 एरा-3 7५ अय्वीष्
-- {८57 30, @1 105
1181*+ नहुष्करनर दान नम्मादान वििप्यते ।
51 ह+० १।००८ (५ 1 १9) -- °) § र (षः
० } 8 ८ 70; 3196) तप्र, पुष + ४ तस्य ({०प्न्वत्र)
-- ४) ए &1 “यताः (10 'नोपा') -- <) 29 7 2५-3
08 धदणऽ]) देषो ४८४ काटे - °) 8 (6८९ 88) प्रयन
(1० साघुस्य } 21 प्रतिपादन -- {७८ 81, 123 108
1182* श्रद्धया विधिवत्पात्रे द्तम्पान्तो न विद्यने ।
32 *) 87 (€८९])४ 7 5) ५ ©+ मन्यायात् (107
अन्याय }) -- ?) 1 61 दातधर्मौ; ८3 दान सम्यग् 51
६1 भन खोदुय , ६४ विदा पते (1० धनेन य ) -- ^) 7५
कस्म दत्तश्च भगवन्विधिना केन चात्थ मे ॥ १
प्रत्यक्षधमी भगवान्यस्य तुष्टो हि कर्मभिः ।
© 3 15406
8 3 260 2
८ 3 261 2
63 कुर्न (10 क्रियते) - 3१०1५ ( एण ) 2 40
53 ५) 79 61 न्याया्मित (10 पत्रे दान) -- °) & 4
दान} 211 टम्वा (० दत्त) -- °) 8 7 (०८ग्४ 01-3)
©9-+ हि (एतु) (+ग्सु) 1 मनमातु विद्िष्टेन -- °)
29: प्रंयानत्फटम्रद -- {८67 83, &4 1४8
1183* ददो फे च पात्रे च सुटृर श्रद्धयान्वित. ।
घ्रीह्िद्रोण प्रदायाथ परम पदमाष्ठवान् 1
34 34*१ 6 36 5००, ९६८, € -- ०) ©+ ल
7057 यत् ०१ फट
(गग० ~ कष्नाः 70 51 1 3 70०9 @3 +
आरण्य - 512-204+ 8 + 233-+ 70 101 ०5 01-8
8 रीष्ि्रौ(5 + श्रो )णिक, ४ प्रीहिद्रोण -- काप
747८ शः व्यामवचन -- 47 79 (8९७, एणपेऽ
0 एत) ४ 957 (709 258) , 71 %60 , 71 6५
(13 प्रं 77) 249 (3 ग्ट 251), 7 61 246
©» 248 - 51०2 7० ए 385, 71 39
246
1 °) पृष दधा 3 ५ *व्रोण "यक्तं -°) ऽ! ए 7० 701-3 ४
महवपिणा (० महा") -- °) णः दत्त -- ५) ऽदः 3
तद्वद, ५ 715 ५ दास मे; 8 चा विभो; + 7, वास्यमे;
न् चाथिने
2 ०) इषा 3 48178 5 “घर्मो; ४ 7, 61 "घधमे-;
{ 861
त्ीदिद्रौणिक्त्पवै ]
खागनं तेऽस्त्विति युनि मटर; प्रत्यभाषन ।
पाद्यमाचमनीयं च प्रपिवेद्यान्नमत्तमम् । १४
प्रादात्स तपमोपात्त क्षुधिनायातिथिवती ।
उन्मत्ताय परा शरद्धामाखाय म घृतद्रतः | १५
ततन्तदर् र्वत्म एव क्षुधयान्वितः ।
बुधे कृत्छमन्मत्तः प्रादात्तस्मे च मुद्रः ॥ १६
भुक्वा चान्नं तनः सर्वमुच्छिेनान्मनम्तनः
अयानुटिलिपिऽ्द्वानि जगाम च यथागतम् ।॥ १७
एवं द्वितीये संप्राप पर्वकाठे मनीपिणः ।
आगम्य बुधे मर्वमन्नघृच्छोपजीविनः ।॥ १८
निगहारस्तु म यनिचन्छमार्जयते पनः ।
न चनं विक्रियां नेतुमघ्कन्पुदररं श्रुघा ॥ १९
न क्रोधो न च मात्सयं नावमानो न संभ्रमः।
-- ^) ए ५8706१7 (ए) चपः) (1० मुनिः)
14 °) 54) मुनिर्, 81 मुहुर, 0 मुन - ४) 2,
(7 510 ६८६} स्वकुर" ( {० मुद्र) -- 4) 8 7 (९८१४
2" ६} १6; "पाद्या (५ चचा")
15 “) 7 7 प्रद्राद्य(व "त}व, 7 प्रदाय, > प्रासा
दाने (रः प्रादरास्स} ऽ 1 3 तापरमोपातच्त, 22 ५ तपसो
पातु (5८). 7५ € ©$ नापमायाद्र } 2 मनम्तोपात्न -- *)
ध्र © 3 + “तिधिप्रियः - ८) 51 0८70 मदद, हा 361
सुच", 037 4 ४ मुखत
16 “) 2५ सूर (० चदवन्.) , 71 मर्द दि (प्रम
चन्) ~ ४) 51 ष 1701-3 6 9४1 3 दिन (0८ न्विति)
-- ‹)} 611 3्©ाम ({णत्ष)
17 °) 51 हा 3 यण) चान 8०त य्व -- °) 1 ननु
(07 तनः) + 0: उरिग्रटनानगःमना - +ल 172१,
६५ 195
11852“ देपि+*#*चिप्य हसन्यायन्प्रधातचति ।
नृन्यने धावने चव चुद्ध.था न्ध्योधन यथा ।
-- ^) ८1 3 + 0४ 03 अअरधाग शिचिविन्नानि {8 + ©
"पंगानि, 01 "वनेन ), 4 € शयागानि रिपेत्तानि ~ ५)
स्४्ययानतुत ८1 2 4 709, ठ 68 यथागतमगाच्चम
18 °) 64 (ननो (० एव) -- °) ह पूर्वै", 83681
मव , 8४ 4 70 704 ० 79 83 यथा (1० पव") -- <) ए,
तृण आगन्य -- ४) एव 2८ "जीन
19 “) 511 2 पण्डः तुश्ण्वम ए\ 01 च (जः
तु) -- °) § ए 7८ 719 "मजयनि ~ <) 86 7८ 71
आरण्यक्रपर्व
~~ ----~--~--~-- --- ------
{ 8 246 %6
सपुत्रदारञञ्न्तमाविवे द्विजोत्तमम् ॥ २०
तथा तसज्छधमौणं दुवामा युनिसचममू 1
उपतस्थे यथाकालं पट्कत्वः कृतनिश्चयः 11 २१
न चास मासम करिचिद्िकारं द्ये युनिः।
ख॒द्स्च्य यद्धं स॒ द्ये निर्म मनः ॥ २२
तय्ुव्राच ततः प्रीतः स निर्दर तदा ।
त्वत्पममो नासि लोक्रऽस्मिन्दाता मात्मरयवर्जितः ॥ २३
१
रुद्रमंम॑तनां प्रणुदत्यादत्ते परै्यमेव च ।
विपयाुमारिणी जिहा कर्॑त्येव रसान्प्रति ॥ २४
आदारप्रभवाः प्राणा मनो दुनिग्रहं चलम् ।
मनमयेन्छि याणां चाप्यैफाय्यं निधितं तपः ॥ २५
भ्रमेणोपार्चितं त्यक्तु दुःखं शचुद्धेन चेतसा ।
तत्मवं भवता साधो यथावदुषपादितम् ।॥ २६
चैव -- 4) ए उद्यन, गृ 29 सुद्र
21 ०) 3 + 23 70८ 01-3 + 7 69 4 "सत्तम - °)
51 1 यथाकान -- ८) 7 › ञयुनिपुगतव (10 कन" )
22 °} ए+ 0०5 मनम कचिद्, 82 61 मनम कश्चिद्,
283 02 3 णा > मनस क्रिचिदू; 84 71 03704 ५7383
मनसा कश्चिद , &४ मानम फ्रिचिद् -- °) 79 61 ५ धिकारो
दृदयने सुन" -- <) ए ५ ए 71 मत्वे म (दतु) ९
शुद्धम्य , ¶" सद्यो , 1 श्ुद्धात , 63 +} दरदो (०प्छुद्ध म)
४ ऽततु (न्प्स) § ह्य 3 मत्वघ्युद्धस्य श्युद्ध हि (६ तु)
- “) 70८ ददश्षं 1718: ५4 विद्युद्ध (० दद्द)
23 °) 61 सुनि" (पतन) -- °) हाता, ए +
ए 70 04 ० ©3 7 तत (० तद्रा)
24 °) + 7८ 7 व्रणुदन् (ग प्रणुदति) -- ४) 51
[जा)]धत्ते, 7 नादातु, 128 नादत्ते (१० [जा]दत्ते) 51 ह1-3
7८ वा (10 च) + यो दत्ते धममान्यितः -- °) एत
6९ ए81-3 7 (ल्क 7 3) ¶ 03 रमानुमारिणी ;
5५ विपयाम्बाद्िनी -- °) 51 कर्षक , हॐ कर्पते च; 70
कमयन (1० कयत) 61 रम ण कस्मास्वा न प्रसाधि,
गू क्षरय्येव गमस प्रति
25 ^) 1 आदार, 70 आषा (0 आष्टार ) ~ ^)
+ 81 3 7०५ 1०१ उचा (ण्व) -- 4) ऽ1 ए, + 0८
101--5 ५ ¶1 13 [आ]व्येकाम्र, 7४ @ निम्र, 61 एकाग्र (101
[निोकराम्य) एः" निष्ठित , ८4 “श्वल {10 *श्चित)
26 °) 2८ 1 &५ यक्त, & दत्त -- °) ५ दुख
289 नेजमा (० चेनमा) 0 © ५ न च दु-खन चेतसः
{ 568 |
८७ ८८
9 ^ ~+
[4
431
027
8 246 %7 ]
प्रीताः स्मोऽ्युगृदीताथ् ममेत्य भवता मह ।
हन्दियामिजयो चैयं संविभागो दमः तमः ॥ २७
दया सत्यं च धर्म सयि सवं प्रतिष्ठितम् ।
जितास्ते कर्ममिर्लोफाः प्रप्नोऽसि परमां गतिम् ॥ २८
अहो दानं विघुष्टं ते सुमदत्छ्पासिमिः।
सशरीरो भवान्गन्ता खं सुचितित्रत ॥ २९
इत्येवं वदतत तदा दु्वामसो एरनेः ।
देवदूतो विमानेन प्ररं प्रत्युपस्थितः ॥ ३०
ईससारसयुक्तेन किद्धिणीजारमाङिना ।
कामगेन विचित्रेण दिव्यगन्धवता तथा ॥ ३१
मदाभातते
|
|
|
{
|
।
[ प्रीच्दरीणिकपय
उवाच यैनं विप्रपिं पिमानं कर्ममिर्जितम् ।
मयुपागेद् म॑सिद्िं प्राप्तोऽति परमां मरन ॥ ३२
तमे ववादिनग्रपिर्देयदूनमूपाच ह ।
टच्छामि भवना प्रोक्तान्युणान्खगनिपासिनाम् ।। ३३
के गुणास्तत्र वमता रकिः तपः कथ निश्रयः
खगे खर्मसुपं फं च दोषो वा देवदूतकर ॥ 3४
सतां सप्तपदं मित्रमाटः मन्तः नोचिताः ।
मित्रता च पुरम्करतय पृच्छामि न्वामदं पिमो 1 ३५
यदत्र तथ्यं पथ्यं च नद्रवीद्रिचारयन् ।
श्रुचा तथा कर्प्यामि व्ययमायं गिरा तव}! ३६
एति श्रीमहाभारत आरण्य पर्वणि धटचत्वारिदादविकद्धि दातनमोऽध्यय ॥ २४८ ॥
---------~
दु"( ५1 “शर)युक्तन चे
27 ०} 517 47५ म्म (नच) 79702 3१68134
1 प्रीतोस्म्यनुगष्टीतश्च (7 "नोम्मि) -- °) 5 सलयन (10
ममेय) 28 समेत्य मरतधरभ - ^ 27०, + 012
108
1186* मद्धि" समागमो नित्य सप्रपापष्ठर म्न ।;
‰1116 8 (6१८०) 63) 198
1187 पायन परम मन्ये द्वन ते महासने ।
-- °) ४ दृद्वियाणा (0 "यानि ) © ४ दृद्धियाणि
मनोधर्य -- ०) ए+ 79 १ ८595] देम. ६० एम
28 “) प्र ©५ 1 द्यादुम्व , 91 तथा सदय , ग दयार्थनय
(0 दया मत्य) - ४) 7५ मद्य (1० स) ~ 4९ |
%९०१, 7५ 713 105
1188* लोका समग्रा धर्मेण धार्यन्ते मचराचरा ।
धर्मोऽपि धायते प्रष्ठन्धतियुक्ताःमना स्वया 1;
+ 11119 8 (0८९) 68) 108
1189" विद्युद्मच्वसपन्नो न व्यदन्योऽस्ति कश्चन ।
29 °) 71 पिपघुष्ट, 1 9 चिकिते - ४) 8५ (7
25 17 {6६} कामक स्वर्मवामिन - 4) 18 4 76 7019 ५
© "चत
30 4) 1» सममुपास्थित , ४ प्रल्यपघत , 81 प्रत्य मापत
31 २) =] 212 34, ८८ वृ “द्रोभिना, 8५ "नादिना
-- °) 51 7 713 £ विमानेन ({0 विचित्रेण) -- °}
51 7 गृण 1 चदा (9 तथा)
32 °) 5 वा १ ५28 0 विव्र्ष; 0० चिप्रधिर् -- *)
75 64 प कमेनिजि( व "मित -- °) 769 ५ च्म
(07 समु") -- ५) 7५83 गति ((0्सुने) © सप्राप्तोति
[ 864
।
|
]
|
|
|
|
|
स ~~~ - ~~ ~ ^~ ~~~ -~- ---- ~ ----~ ~~ ---
पगमुन
33 °) ६५ भगया (० मवत) ~ ज) }3 “ग्रामिन,
2 "वानिन
34 <) 9-4 7 1, ६ ©3 मग्र दुस्य, £ स्वपन
४ 4131 30) 31 + करिविर, 10४ हि म्विदि, 0४ ५६
नु, क्षा कितु ((गल्िच) - ५) हा ५470 दोषा
511 3, ॥.६। फे
35 ५) }\1 133 72 010५ 9 माप्तपद् + 0८ 73
(४९ (णयः }) 71 व © समग्रम् -- *) 7, प्राहुः ६। ४४
61 फुन्नेदिना , 71 पज "द्रा , 63 + 2 टरना - ^) 51
1 7८ 0 -3 धतु (णिच) -- «) विभो) 7" 013
ध्र जद प्रभो
36 °) {3-+ 1217८ 70) 6 पपरु तष्य वणय पथ्य
वरय तत्र (0 त्य), 7० यत् ({०न) -- *}51 ६13
म्य बरहि, 04 य+ तद्रुदिस्व, पृण प्र्पीदि (0 सद्रवीष्टि)
1४ महासने , 7४ ©1 विचारयने (10 [न] व्रिचारमन् ) - ९)
१61 तदा (जप्तया) - °) ४1 684 जिगा, पू 61
ष गिर
(गना०४ = -- तष्टा का 4 51 1 3 004 पृष
©> ५ नारण्यं - 5 वाः [८ 4 8 06 071 03
ए-6 ¶1 © नीष्त्रौगिक; पञ व्रीद्धदधोणोपार्यान 1
( 0 §प एकत्या प्प्प्९ ) 16४0005 छग सुरृखोपार्यान
~ 4} 20८ क) देवदूतागमन -- <$ 7०
(0६प८8, पगवड 07 00111} 9 255 (7073 ?59}, 71
261, व्रा 8 प 270 (प 252) ¶9 6) २44, ©
249 -- €1०76 70 127 36
1
्ीदिद्रीणिकपव ]
आरण्यकपव
[8 247 10
२९७
देवदूत उचाच ।
महयेऽकार्बुद्धस्त्ं यः खमैसुखयुत्तमम् ।
संप्रा बहु मन्तव्यं विमृशस्यबुधो यथा ॥ १
उपरिष्टादसौ रोको योऽयं खरिति संहितः
उष्वेगः सत्पथः शश्वदेवयानचरो युते ॥ २
नातप्नतपसः पुंसो नामहायज्ञयाजिनः ।
नानृता नास्तिकाथैव तत्र गच्छन्ति भुद्रल ॥ ३
धमौत्मानो जितात्मानः शान्ता दान्ता विमत्सराः ।
दानधर्मरताः पसः शूलथाहतरक्षणाः !॥ ४
तत्र गच्छन्ति क्माग्यं कृत्वा शमदमात्मकमू ।
247
1 °) 22 + 70 ५ ° ©8 जायघ्ुद्धि" ( छ 1118.४प8 1) ,
पण पाग्रमुख्य" › प [ऽ]कलस्ययुद्धि -- ४) ह+ 79 8 © यव्
(छ य") -- °) 8 (6८९0४ 3) ^ प्रतिपत्त( 7 "वक्त)न्य
-- °) 5185 7० चिन्रष , {1-8 81 7009 ४8 7५ 6 विद्प्य" ›
1 विष्धक्ष्य' , 7४ विग्धल्य -- {6 1, एए+ 701-8 108
1190* नन्दनादीनि रम्याणि तत्रोद्यानानि सुद्र ।
स््रकामफरैगक्षै' शोभितानि समन्तसः ।
[४ 91
°) 81 8706५00 04 ८७8 स्वर्-; 2123761 3 4
ण जय (1० मौ) -- ?) + 08 स्तक, ८, श्ाद्दित (10
मजित.) 7५ य म्बगै हति सक्तित
$ ०) ऽ) चैव, 1 ध्य, ६3 चर्य, 7० पुसा; 1-8 5
मरस्य (†०प् पुमो) -- ४) ए+ "याचका" ({0 “याजिन )
-- ९) ¶1 नादता 11 + स्तेना (07 चैव)
4 °) ठ: हि पुरूपा, ¶ 01 4 धः महात्मानः (07
जिता) - ४) 8४ ¶183 + ४ जिर्नद्धिया (0 विमन्सरा )
-- <} 8 725 गु1 © + "प्रा (० रना.) 6\ ए$ +
ग्रा, ए" यत्ना , 3 0४ 8 5 प्रा्ताः, 7८ 7" मर्या, ग
© 4 ४1 निलय (1० पुम ) -- °) 81 श्ररासेजोमया भा
0५ 7 (कल्ल 08 6) 08४ 13 श्रूराश्चाहवलक्षणाः; 7
५1 8 4 "श्चाहितर
5 ०) ए४्ते कर्म, 81-3 0८ 7५ ° गृण उ+ धर्ममय);
09 3 छत्वाम्र्य, षाः धामाग्र (1० कर्माम्रय) -- 2) 61 द्राम
109 ॥
ोकान्पुण्यकृतां व्रहन्सद्धिरासेविताममिः ॥ ५
देवाः साध्यास्तथा विश्वे मरुतथ मरपिमिः |
यामा धामाश्च मौद्स्य गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।॥ ६
एषां देवनिकायानां परथक्पथगनेकशः ।
भाखन्तः कामसंपन्ना रोकास्तेजोमयाः श्चुभाः ॥ ७
घरयस्िश्त्सहस्राणि योजनानां हिरण्मयः ।
मेरुः पयैतराव्चत्र देवोद्यानानि भद्रक ॥ ८
नन्दनादीनि पुण्यानि विहाराः पुण्यकर्मणाम् ।
न श्चुतियासे न ग्लानिनं रीतोष्णभयं तथा ॥ ९
पीभत्समद्यभे वापि रोगा वा तत्र केचन ।
देमादिक, 81 &1 + ए द्मद्ामास्मक -- ९) 4 26 71 6
पुण्यङतान्, 113 "तमानू -- ०) 29 “चरिताव्मभि", ८8 ५
५ 2५ 6 68 चरिताञ्नमि, सेविताव्मसि ,
"चरित नृप
6 ०) 72० महर्षयः, 71 ¶ ४ सहर्षिभिः 2 70 74 6
७३ तैव च महर्वय" -- ८) 71 ५ © -+ यामायामाश्च $ +
1५ ए" &1 यमो घाता च, 7 यामा वामाश्च 2, सौङ्ल्य
(97 मौटस्य) , ५ ४1 18९ -- 2 ०० (%] ) 6०-18°
~ 4/6; 6, 3 (1106 ‰ 7 पदु 5९८ 27४ ) 108
1191* देवानामपि मौद्गल्य काष्धिता सा परा गति ।
न घु-खमसुख पि रागद्वेषौ कुतो सुने ।
श्र 5900 प (थ र. 6), एड क्य 7० -- °) §1
1 9 726 एव , 3 एतद्, © येषा (7० एषा) प्र" एते देव-
निकायास्े - 7+ ० (? ष्फ] ) 0 ¶* प 80 योजना
मां 1०8४ -- °) एर ततो त्रै, ¶1 राजत (० भान्तः )
-- °) ५ सुदता" (0 छ्युभा )
8 5४ ग 8 (०६ ४1 6}, 7५ ० एफ ४० योजनाना
(ज श्ा ए) - 2) ८8 + 20 7 79 &» 5 योजनानि
-- ८} 78 ५63 ५ सन्न, 26 08 तन्न (यत्र) हः मेसः
पर्यतराजान , ग्५ मेरो पवैतराजस्य
9 59 ० 9 (० ₹1 6) -- °) 7 खलत्वारि (ण
पुण्यानि) - ४) 1 9 विहार ¶" "कर्मणः -- ९) 51
ष्1 3 नषुत्तष्णे न च ग्लानिर् -- ५) 8 7८ 0५ ० 68
प्रीतेष्णे; प्र५ &1 व्ण, पषा प्ण (० ष्ण)
10 252 © 10 (ज ₹1 6) - °) पप जथ्िगः 73
8665 ]
1
महा रत ्रधिदरीणिकपषै
४ %47 10 ] ९ ॥
मनोजः सर्वतो गन्धाः सुखस्पर्माश्च सर्वकः ॥ १०
© 3 16480
8 3 261 10
५ 3 262 11
हप्यस्षिरङ्धमापना मोहमात्ययैवरयिताः |
दादा श्ुतिमनो्रादयाः सर्वतसतत्र वै ने ।
न श्नोको न जरा तत्र नायास्परिदेवने ॥ ११
ईशः स एने लोफः खकम॑फलेतुरः ।
सुक्ृतैसततर पुरुषाः सं भवन्त्यात्मकममिः ॥ १९
तेजसानि शरीराणि भवन्त्यत्रोपपद्यताम् ।
कर्मनान्येव मौदरस्य न मादपिवजान्युत ॥ १२
नचस््ेदो न दौन्ध्यं पुरीपं मूत्रमेव च ।
तेषांम च रजो वद्धं बाधते तत्र च घुने ॥ १४
न म्लायन्ति घजस्तेपां दिव्यगन्ध। मनोरमाः ।
पन्ते विमानै चजेदपिधाश्च ते ॥ १५
©) वाचम (ग अन्यभ) 911ए97। अ चपि, 01 चय (णप
चापि) --*) 7 ऽनच (तत) 2 (73० ) 2८
1) 7५ ०1 ह 21 तत्र प्रिचिन्न (¶ "चन ) वियति; व
81 ४ +रोगोवातच्र कश्चन -- ९) 7५ ©) स्यश्तो -- ‰)
51 च मर्सत , 01 च मारून , 7! समतत , १४6) + + ४!
श्च चाय (10 च मर्युश्ाः )
11 230 11 (ल ९16} ~ °) ८ गघा (ग
ब्रा) 7५७५ 4 14 श्ाच्द } श्ुतिमनोग्राष्ठः -- ४) 51
श्रूयते (1० सर्यतस्) -- 1५ ०० (कषा ) 112-16* -- 4)
51 7५ 79 61 4 व नायात पददिवन (ए८"न, 07 "ना),
11 3 नायास्परििदन; ¶ ७9 "परिदिवना
12 {+ 23300 12 (५ %16,11) - °} ४
इप्याततु (नदय म) 1 08 स सुनेर्) १ सुमनी (ण
स सुने) -- ४) 5 13 सुकर्म"; 8+ ए 6) 3 + ‰> स्वयम
-- °) 71-8 7 पुरुपः ग सुकृतस्ततर पुर" -- ०) 1
0५ 2 8 प पा सभवति; 01 सचरति 0 "कर्मसु
13 + ० 19 (न र्ा 11), 133 0) 18५० (न
+ 1 6) -- °) 8 {५ तेजसानि - ?) 7८ “युज्यता (०
"पद्यताम्) -- °) ७4 धमे ([० कर्म ) 2, मीकुल्य (1०
मौद्र') -- ५) 35 [नुन ; तु, 18 च; 05 [भ]पि (५
[उ]त)
14 +© 14 (५ \1 11) - °) 73 61 वा {1०
च) §1 हु (५०) ० 21-36 न श्वदोनवचदौ";
८ 72, ०७५ न सखेदो नदौ -- °) 61112
पुरीपो ३ 1चा (प्च) - ८) 13 8 ण्या €11र
(7५ ०० ) 7० 7201-8 (४, ध्प्णड) } च न, ©1 तुन 1
जरा (0 रजो) -- %) ए न वाधा (+° वाधते) ©!
साधते नाधयो सुने, ७ + घाधते दि सपोधन
|
सम॑ खर्भजितस्त् वर्तयन्ति मदाघ्रने ॥ १६
तेपां तथाविधाना तु जफानां मृनिपुंगव ।
उपयूपरि क्रय लोका दिव्ययुणान्यिनाः ॥ १७
पुरसताद्रए्णम्तत्र लोकास्तैजोमयाः श्रमाः 1
यत्र यान्त्यृषयो व्रदन्पूताः स्यः कममिः युपर | १८
प्रभवो नाम तत्रान्ये दूयानामपि देवताः।
तेपा रोका; परतरे तान्यजन्तीह देवताः ॥ १९
खर्यप्रभास्ते भाखन्नो लोखाः ्मदुघाः परे ।
न तेषा द्रीकृतन्नापो न लोः्र्यमन्मरः ॥ २०
¦ न वसेयन््यादरुतिमिस्ते नाप्यण़भोचनाः ।
{
1
।
(
१
+
| 15 1\40) 15 {ल् 4५1 11) - “1 7 +न
ग्टायति; 1) (९ णमु) } स्यान ©) मर्या (०
तेपा) -- ९) 1५3 12 पर्युल्यते + 91 26 परयुन्यतरः 133.+ लि
00 0 5 6४ सयुज्य( 8: ४ “उ्योनि, 0; पदटनि, वष 61 4
पयुद्यत, 7४ ७9 समू.69 'सु)दान -- ^) {+ 8 09 0.3
33 पद्यत्नवपि्द्चः ० "प्परचिद्रश्च् 103 9169 ५ शष
(ण्य) एमा, ए 7 य {0 ने)
16 ५० 16 {ल +] {1; -- *) 5 ६1 9८
"छमोदेता , 7" "मोटछमा' , ७1 “नोकपमो' -- *} 7 मद्"
-- <) 23 7774 ५ ध्रा ©3 यनयते 3 मनोरमाः (19
महाः}
| 17 °) 7 सयांचथा विमानना ~ ^) {4 ४7 (€न्स
013) © प्ेक्स्य (ण दक्र) -- ५) 009 ० । ५6
लोका दिम्यागुणा, ¶ 63 ५५ सेफो न्वित ; 61 द्रिम्यो
| सोक्गुगान्विन
18 ^) 71 © प्ति; 7* 61 परनादू, & }† पलो
(0 पुरन्नाव्) 51 29 » 001 माग 5 (०), &)
| तस्य ({0र तग्र) -- *) 8 (९५८९ 63} लेक्चजोनयः श्रुम
| -- ५) ए०्सुत्र (एष्य) एष्पूला स ज्यस्तु कमभि
1
|
1
19 °} 88 8*7; प्न्पयो, ¶५ मानवा ({० भयो)
-- 71 0 1922०, ४५61 छा (षणो ) 19५ ~ <)
11 3 6: लेकः; ४ 120 [षा (७५ खोकात् 5" 1 3
परतरस् -- ^) 1\ क्षरतीषट; ©4 7 3 जयतीट
20 7100 20 (८{ \ } 19} - °) एव्चा (जप्त)
¦ ए) 92५69 भासतो --*) म कामद -- °) 511 $
। ए~3 भ्ध्री (ण्खी") -- +) 5 0० लोकर्यमन्तराः,
। 1 > ५71 आऽ(61 रोम )श्वर्यमः सरः
21
860 |
4
1 ०० 2 (८ + | 19; -°) 18 (ए\ च्छ्य) र
्ीदधौणिन्परव |
त्या दिव्यद्रीरास्ते न च विग्रहमूर्तयः 1 २१
न सुते सुखकामाव् देवदैवाः सनावनाः ।
न कल्यपिर्वेषु एििर्तन्ति तं त्था ॥ २२
जग मृ्युः छगनस्तेपा दषः प्रीतिः सुखं न च ।
न दुखं न सुखं चापि गगद्रेषौ कुतो मुने । २३
देवानामपि महस्य काद्विता सा गतिः परा ।
टम्रापा परमा सिद्धिग्गम्या कामगोचरैः ॥ २४
त्रयचचिगदरमे लोक्राः गेषा लोका सनीपिमिः।
गम्यन्ते नियमैः श्रटौनैवा विपिपूर्वकेः ॥ २५
स्यं ढानक्रना व्युष्टरत्र प्राप्ता सुखावदा ।
तां धद्व सुक्रतरछव्थां तपना वोतिनग्रभः ॥ २६
ते (0 न) © वर्वचल्याह्ुहिभिच्े, ५ न वर्मयद्याहुविनते
- 2) 7462 +तेनवा;&नवच्च, पनवचापि({गते
नापि) 3 52 72 3@1 3 मलिनः 0 ते नानाद्तभो
तिन -- ९) 51 "ख्यिग (० “मृत्य }
22 + ०. 22°-28> 1 ०० ‰2>४ {ध १.1 19)
^) ह+ निनेषा , ए &1 > नासुन्वा » &५ भ नासु (0
ननुच) 8 37" 0८28 ते (्प्च) छान च सुते
मुन्वक्रमा -- ^) + न कल्ये परिवर्तने, 7 न कस्पपरि्चेषु,
पन "वर्मे
25 74 ०2 25० (५ १1. १2) -- <) 1 00 ए
61 जनग्न्यु, ह+ 02 ८ © गण्य -- °) 51 1 2
तनव, पः सुखानि (िप्नुखन) ए 0९ एणा 0336८
7५ 63 दपः एष् , 03 ध) प्रीतितुख नच, 0 पे
भीति कयचन , ¶1 1 2 1 इष" (9 811 “प } प्रीतरिस्ुग्वानि
च ^) 0" चदु (णप्दुष्वन) ए3 725 धृ भा
अमुन्> © वादुन्र ({0्नसुख) 51 ह 2 चानि, 8
ए-8 एलत्ा ©1 2 4 ४0 चापि (गिचापि) पथु
वाप्यनुन् चापि
24 ४} ह (ण पुरा (परा) -- <) "9 पुष्पोपमा
परा सिद्धिर् - °) 51 ए1 7५१ अकास्याका
25 ") 51 ए! 3 अमी ({लमन्मे) 3 + छ ए गु
61 ठेवा (70 मत्रा) (भः लोका) - 2)
पः ©\ ध्ये (+ नेया) (मः क्रपा) -- ९) 4 नियतेर्
दर्; 61 शाद् (य शठस्) -- ५) ५ ©1 दरति" (०
दान") ग ब्रद्धि" (१० विवि)
26 °) वसेय द्रानवतावीर - >} ह ८171 3 ४
5 स्वयः प्राप्ता धनुत्तमा; 2
|
गवया, ‰ 61 अनु (0 अन्न)
आरण्यक्प्ं
--~ ~~-~--~-------~------~-----------~----~--------~-~-~~ --~---~-~---- --- ~~ न
[ 8 247 32
ॐ
पतत्छरगसुखं विप्र लोका नानाविधास्तथा ।
गुणाः स्वगख प्रोक्तास्ते ठोपानपि निबोध मे | २७
तस कर्मणस्तत्र शुज्यते यत्फरं दिवि ।
न चान्यन्करियते कम मूरच्छेदेन् युज्यते 11 २८
सोऽत्र ठोपो मम मतस्तखान्ते पतनं च वच् ।
सुखनव्याप्तमनस्कानां पतनं यच मुद्र । २९
असंतोष; परीतापो दृष्रा दीप्ततराः भियः।
यद्धवत्यवृरे खाने स्थिताना तच दुष्करम् ।। ३०
सं्ञामोहथ पतता रजमा च प्रधर्षणम् ।
्रम्छानेषु च माल्येषु ततः पिपतिपोर्मयम् ॥ ३१
आ ब्ह्मभवनादेते दोषा मौद्रस्य दारुणाः । : 4
7०८0 + ८ सुप्रापा सुख स्वया -- 51 ० 260
-- ^) 0० प्रह्नैर् ऽ तां मुद्ष्व सुल्ेनाच्च
27 510० ०” (८६ १] 26} -- °) © + एव (0
पतन्) ह, 723 81 स्वरम -- ९) 51 ए 3 ते प्रोक्ता (४
8०57 } , 3 70० 8 ( €न्ठः 68) चोक्तास्ते , 81 मोग्यात्ते
ह+ 13 उक्ता गुणाच म्बर्मद
28 °) 81 तात, ग @1 बस्य (ग तत्र) - 2) ए
खज्यते 51 1 3 7५ तत् (10 यव) + यस्कट भुज्यते
दिवि - ५) 81 मूटमेद्रैन, © सृत्रदेदेन
29 °) &1 तत्र (छप सोऽत्र) -- °) एण तस्याध~ ({07
तम्वान्ते) + 71 3 गमन (9 पठन) -- ८) ¶ © 4
1 सहमा (गः पतन) 8 1८ यत्र, 7: तष्व, {४यच
© सह श्वश्च सुटर
20 °} 51 ष 0 9 73 वृ &1 भमत्तोपपरीतापो
(1 3 7003 पौ, ना) -- 2) ६3 + 03 5 दीप्तचरा
धिय, 7: दीघा परश्चिय", 71 © + धि दीका परच्चिय, ए५ &1
परगना धिय -- ९) पृधर्तदू (यद्) 511 2
"स्यमरत्याने , ए त्परम , 73 + 6 "लघे स्याने, 23 त्यपरे
स्यनि, ¶1 "टातुरे जाने , 7५ © 2 ५ "लय (6 लया )तुटे स्थानि »
ष ल्यातुरे स्वने - °) 81 यच्च ^ 23 2 12०५-5 68 तस्सु-,
70८ चेन (0८ नथ) §1 ए -3 दु"खद्, 7613 + दुष्छन,
धि दुप्पद (0 दुष्करम्)
31 ^} 51 “योदाश्च --2) ६५ 7 + ख- (०)
-- °) एऽ 7० &1 जम्टा , ४ प्रमादेषु (प प्रम्डा" ) 21
तु, 7 हि (च) 2८ मनिषु, 7" पुण्ये" (० माल्ये")
-- 4) © 4 ए तस्माच् (० तत }) 5: 7! प्रपतिनोर्, 61
पियमिपोर् 1 खक, प्र ह्यय (10 मयम्) 71 तसाच
867 |
3 16
3 26
9 २6
॥ 2२
33
४) ४ % 4 र
नाक्ररोके सुकृतिनां गुणास्त्वयुतत्रो चृणाम् ॥ ३२
अथं सन्यो गुणः तेह्यूतानां स्वर्गतो मने ।
श्युभाञुशषययोगेन मयुपयेपृ पजायते ॥ ३३
तत्रापि सुमहाभागः सुखभागमिजायते ।
न वेत्संवुध्यते तत्र गच्छत्यधमता ततः ॥ २४
हृद यक्कियते कर्म तत्परत्रोपञचजयते ।
कमभूमिरियं व्ह्मन्फरभूमिरयौ मता ॥ ३५
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां प्रनत मुहर ।
तयायुफम्पया साधो साधु गन्छाम माचिग्म् | ३६
92 ]
पततो भय
2 °) §1 1६061181 "भुवना ~ +) 1, मौकुम्य
-- <) &1 11 3 19 ५ 11 त) ताक(6५1 ककोव्नतेषु र 1
प्र। ७५ + नाग(वष देवलेरेसु - °) 41 न) मिता,
© «+ }{3 मता ({0प नृणाम् )
35५ ०) 1\1 अन्पस्पय (10 भयरयन्यो) [3 पापो
गुण 11\4 79 ५ 79 7 ५ भ्यन्यो गुण 1 ए शुषे मुत्र (2
स्यन्यो गुण ) ~ *) 5111 371 उवूप म" [(०प्भ्वग')
§1 119 4121 गुणे (न सुने) ~ ^) 14701644 3 ।
1 सु( दुः )ष्वातु' -- °) 5) 7२) ०मानुपेतु §\ 15
{०८७} ७3) [एव (1० [उ]प }
4 १\ 0 १4५४ -- ^) \# 01 षज 61 भ मुम
भागः 2-+ 7० 7 71-4 ठ 063 म मह्ममाग {7+-463
नग) -- ४) §1 ए 323, 0८49 लपि (ठः धमि) 14
79 सुगभो(7, "भागी हि जायते, 03 + पुरैः मि जा
-- ^) 2०61 फास, सु (गम) ~ *) 51 प्रातो
धमत तत (810), {73 गच्छ्त्ययमतध्रिः -- ^€ ०१
एषा 108
1199* तघ्र गग्वा निवर्मन्ते न सुधा योगिनसभा ।
35 °) 7961 खोके (ण क््म) -- °) 7161 (न्थः
17 ९8 17 (५४) [उपयुज्यते -- ५) 51 1 + 7; भगौ
परा; ए५ 78 अतो परा, ण तुसस्छतः 7, भोगभूमिरमौ
स्मता - ^ 38, 74 15 1193५
56 ४) 51 रा ज 0० यमा परिष्स्टमि) ३ यन्मा
पृच्छति सुद्र -- °) 746; ञ्तग्र ({गप्रापु) 2839013
6७५ गच्टामि, 61 "ष
37 51 7 धीम्यास" (1णरभ्याद उ") -- °) ¶169 ५
11 पवसुक्तस् (107 णतष्टूव्वा) &11\1 9 च ((०प्गु) -- भ)
§1 ए + ए) 4 77 74 6 विम्य; 5; 3 70० पिमृधारे;
71 स विखशद्, 03 +सोवि(11 "प)मृदाद् ~ ^) 51 3
[ 865
मटामत
५
[ वाध्िणिफयय
स्याम उयाष।
एलन्द्रत्ा तु मौदस्यो वाक्यं परिममृद् परि |
परिमृश्य च प्रनिनष्टे द्वेवदृनुयाच ए ॥ ३७
नदे नमम्तेऽम्तु गन चात ययापुपरम् |
महादरौणेण मे ठयं न ग्पर्मेण युगेन वा ॥ ३८
पतन तन्मदषटःय परिनिपिः मुदरारुणः ।
स्यर्ममातधनयवन्तीट नात्स्यम न पामन ॥ ३९
यग्र गन्यान प्नौचनि ने व्ययनि चरनं पा।
तदं स्यानमन्यन्तं मामिप्यामि करेप्यप् ॥ ४०
7 - 1099 23 [र विग्य दः) पिद म ११३ व्रिपृत्यन
30 1१1, (~, श 1» मू ~~ "1 1.+ ‰ 1);
मादोषन ।४) भाक्व 11, र्णः -- +| भ्रमन्
13 3 1 ५४५८({ धा)
59 (८ {} भृष् } 4५१ -- °; §ा {६ 1 ।
129 दूज (द वनगांता + {1 1. 1 1)/ 1 ९-41१1 नता दिा
तोगन् १ नामु {क (ममयो क + 11 क । -5त
6, मादुः -- +) ठ 4 क; > पतिर ८) सकनेपि
51 1\ एर+ फति फा उ मृदा ~ "9, द ष
पनि) 13 एत फा ~+ ए) चरति) $~ भेन) {0 {\,
ल्कः} 04 परति सरि (1. - श्पद्ररि)
40 @) तषा) 40१ {८ | 9} -- +} {ज द ६,
भ ब्दधने 1) 121 604 ([--षा) वते स्प्यः
पवन (6 वयुन) - +} त) पतो प्र, भष्पद्न, 7
ध्न्पषनु (1०५7 भन) ~“) 5 नन । १ ५ 721 ।
नज" (+0मागे ) साचि ([2-रेव्न्म्) ~ 1-1)}
10५ 116 {0 7 ¬" ८८47
1193 भृद्रर उवाप)
मान्गस्वु भमी दोग्रम्ययां म्व्मैम्प हीप्रिना-।
विरद ण्य यसूरन्पो रोक ग प्रदृग्यदे।
स्णगून टगाभ।
हयः सद ततूर्यं तरिप्मो परम पशूम्।
शुर सनातन उपोति पः यद्येन पद्रितु-।
न गदघ्र पिपर गष्टठनिषि पुष्प्रा प्रदामत्नः 1) {5}
सुर्भन्नोभमात्तोधमोदहदो (रमिद् ग. 1
निममा निरदकारा निद्रदा सयनर््िपाः
\पलयोगपराद्नप सप्र रारन्त माचा ।
[श 7 &0०1४९ [तपषु प्ते क्लमात् प, ५ {८१्द् कहर
{९ 3; (५( 73 1०१९} ]
41 13००९41 ५1४ प्पस उ" -- °) ए" पवमुशूपा
]
्रौपदीहरण्पव ]
इत्युक्तवा स मुनिवाक्यं देवदूत विचुज्य तम् ।
यिरोञ्छड़तिथुत्सृल्य जममातिषठदु तमम् ॥ ४१
त॒र्यनिन्दाम्तुतिभूत्वा ममरो्टारमकाञ्चनः ।
लानयोगेन शुद्धेन ध्याननित्यो वभूव ह ॥ ४२
ध्यानयोगाद्ररं लब्ध्वा प्राप्य चर्टमदुत्तमाम् ।
जगाम शाश्वतीं मिद्धि परां निबीणरक्षणाम् ॥ ४३
त्माचमपि कौन्तेय न शोर कर्ुमर्हमि ।
राज्यात्त्फीतातपरिश्रटस्तपमा तदवाप्यसि ॥ ४४
आरण्यकपर्व
|
॥
।
[3 246
सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखखानन्तरं सुखम् ।
प्ययिणोपवर्तन्ते नरं नेमिमरा हव ॥ ४५
पिव्पैतामह राज्य प्राप्यस्यमितविक्रम ।
व्पत् तरयोद्गादुरव व्येतु ते मानसो ज्यरः ।। ४६
तरेर पायन उवाच ।
एवञुक्त्वा स भगवाल्न्यासः पाण्डवनन्दनमू ।
जगाम तपसे धीमान्पुनरेवाश्चमं प्रति ॥ ४७
ति श्रीमदाभागने अर्प्य रपर्यणि सप्तचत्वारस्द्चटयिकदटिशतनमो ऽध्याय ।॥ २५७ ॥ समाप्त चीहिद्ौणिकपरय ॥
२४८
वैरंपायन उवाच ।
तसिन्वहुमृगेऽए्मे रममाणा महारथाः ।
(107 दसयुक्वा स) -- ४) ६8 81 61 प्रिमज्य॒ ८, 61
चै (णतम्) -- <) 81-3 0 (घ्प्८न)६ 71 3 ४) 69 "दृत्ति
धर्मा्ा
42 42० = (४? ) उः (एण् ) 12 19 -- 49 = एव
6 8 -- ^) 51 ६1 3 प्नानद्रुद्धेन योगेन -- ५) ५ञ्जन
निलयो - 411८८ 12, ५ 71-3 15
1194* निगृहीनेन्द्ियग्राम समयोजयदग्मनि 1
युन्चित्त तथधाः्मान युयोज परमेश्वरे ।
43 °) 01 ध्यानयोगे 1 फर; ©+ तर् (10 यल)
7029 83 1 “योगवन रख्प्वा, ¶४ "योगे मनो वध्या; ४
श्नानयोगपटल रध्वा -- ४) + 723 वृद्धिम्, ८ 7070134
© बुद्धिम्; 7, ्रद्धिम् (1० वरदधिम्) 71 च उत्तमां (10
ननु) -- ^) 51 दद्धि, 321 कर्धि (10 तिद्ध) ~ +)
8५ निर्दट" (1० निर्वाग }
44 1 07 44० -- <} 73 गच्यन्यानात्, 03 राच्या
म्म्थिरात्
45 <) §1 1 3 गोपयर्वत (४ "ते), + 0 3
"छाय वभ्रन, 81-8 76 7 7५ 6 71 83 "णोपमर्वति (722 त
"ते ), (9 &1 "णोप्गच्द्रन (&1 * नि) , @‡ + "णाचुव्रर्तते -- ५)
§1 1 98५ नर नमिचरा, [५ (7 ०5 17 ध्छप) 3 (ऽ
ण 5८ 7 } नर नेतिपरा, 73 72० रथ नेमिनरा, 7५ ए 61
नग नेभिचरा (परण "गना, @ "मरा), 71 नरान्नेवसरा
46 ०) 81 टस्म्यते" , ¢ प्राप्छने'
|
त
काम्यके भरतश्रेष्ठा विजहुस्ते यथामराः ॥ १
्क्षमाणा बहुविधान्वनोदेशान्ममन्त॒त्ः ।
47 610 प्6 पर्न ~ °) 254-+ 201 03 स एवः
सुक्स्वा (प षण्ड) }) 0४१1 तु (म्स) - °) पा
भ्यास सत्यवनीसुत -- 47०८ =] 1 55 -- 4१८1
107 23३.
(गगण ~ 42/10) (प्व 61 7७ 723 ©» 4
भारण्य ~ 512 7070 2 ७8 प्रीहि(ए+ ० प्रीहि)-
दरौणिर, {नगाणग्क०त (6म्८्0॥ 1० 83 12) ४5 समाप्त 7 ©:
प्रीदिद्धो( 73 “दरौ }णोपारयान ७1 (०८ हप्र षाण पद0९)
10८०1०95 ०णर सुदररोपाख्यान -- 4 707 20
प्रीहिद्रोणमोक्षस्तुति - 4 10 (हपा€७) एवह णः
1000} 2" 259 (703 260), 71 262 , ध त, प
(12 21/ 7 }) 251 (3 ०८६ 254) , ¶५ 6७1 218,
© 250 -- € 1० ४ 61 (४ 50), 71 58
2 {डाः 100 ०4प्र, 061 700 701 3 6 68108 {९50
ध्तता एता ग्ला 10 & 1 (० 95), च्ण्णप8
10 ४116 [५०5 ए पा६8६§ 6018०06, साना, 88 एङ् 8
8८्ला, 15 0. 016४7 10{श0019४100
248
1 °) ऽ1्1 8 + रम्ये (0 ऽरण्ये) - °) ए५ 213
{ 869 1
1.11
231
8 3 264
^ 32
872
2
65 2
8 248 2]
यथर्तुकाररम्याश्च वनराजी सुपुष्पिताः ॥ २
पाण्डवा मृगयाशीराथरन्तस्तन्मदावनम् ।
विजहुरिन्द्रतिमाः केचित्कालमरिदमाः ॥ ३
ततस्ते यौगपद्येन ययुः सँ चतरदिंम् ।
सगयां पुरूपन्याघ्रा ब्राह्मणार्थे परतपाः ॥ ४
दरौपदीमाश्रमे न्यख वृणविन्दोरुज्ञया ।
महपदपनतपसो धौम्यख च पुरोधसः ॥ ५
ततस्तु राजा सिन्धूनां वा्कषत्िरमहायशाः ।
विवादकामः शाख्वेयान्प्रयातः सोऽभवत्तदा ॥ £
महता पखिव्देण राजयोग्येन संबृतः ।
राजभिरवहुभिः सार्भघुपायात्काम्यकं च सः ॥ ७
तत्रापर्यस्परियां भार्या पाण्डवानां यशस्विनीम् ।
70० 7० 72 + ° 3 जरमाना , 75 वसमाना (1० रममाणा)
8 (@८न]४ 68) मष्टापरखया -- 7० ० 1० -- ९) {रा 84
079 वृ &1 + ष भरतश्रेष्ठ -- °) 21 यवा सुरा (1०
मरा) 79 61 महात्मानो महाब्रखाः
2 ५) 1 8 + ठा $ {29 078 701 3 त्रेय", ॥ वीक्ष
(+ प्रश्च ) -- °) 7५ 6 ^ ४ सुदा युता" (10 समन्तत )
-- °) 51 जथ ; 6 सर्वसु (ग यथ )
ॐ 75 09 8-4 - °) 163, धिच (निः तन्)
7827 (कत्म 01 3, 708०0 ) 79 81 8 महद्रुन (281
वन महत्) › ए" ए" महावने -- ५) 1९५ 21 चित्, &1
कचित् 51 73 7० जर्दिदम ५ काल्दोपमररिंदमाः
4 760०0 4 (५१8) - °) प ययु प्रतिदिद्यो
नृप
5 ५) त 69 + 2 महर्षिं दीक्ततपम धौम्य चापि पुरोष्ित
(ण चप पुरोधम , ४1 चैव पुरोहित, #3 चापि पुरोधस)
6 ०) 8 च; 0619613 म (गतु) 7; हाना
(० सिन्धू) -- ४) ° वार्थक्षत्रो ; ण" वार्क्षेमिर्; 1
वर्धक्षन्निर् 1 महावर", ए3 + 71-3 जयद्रथ (५६ 118)
-- °) ए 61 कर्तुं विवाह (107 विवाह") 1 723 ¶ ©) +
४ सात्ते", 81 पार्थ" (10 शाल्व") -- ५) 59 47० स्म,
8 (6६००ृ४ ©) [जाथ (0८ म ) © ]4+ भवत्तदा
7 °) 7» पारिवहेण -- ?) 8, सगत , 1" सद्ुत
~ ५) 89 25 सर , गृधहिस ,61 $चन (धम्चमः )
8 °) 1 मनस्विनीं, धि" यदास्िना --°) 1 गभ द्वारे
9 9०1० 65 11०, (एष ) 57 92 -- ४) +
विभ्रती 81 कालम् (107 रूपम्) © (श (07 ६७
[ 870
महाभारते
---------------------_----- - ------ ----
[ ्रौपदीद्रणपर्
पष्ठन्तीमाश्मदवारि द्रौपदीं निर्जने ने ॥ ८
विभ्राजमानां वपुषा विभ्रतीं स्युतम् ।
भ्राजयन्तीं वनोदेशं नीलाभ्रमिव विद्युतम् ।॥ ९
अप्सरा देवकन्या वा माया घा देवनिर्मिता ।
इति कृत्वाञ्नरिं स्वे दद्युस्तामनिन्दिताम् ॥ १०
ततः स राजा सिन्धूनां वाधेक्तरर्जयद्रथः।
पिसितस्तामनिन्याड़ीं दष्रासीदुष्टमानसः ॥ ११
स कोटिकाश्यं राजानमन्रवीत्ताममोहितः ।
कस्य त्वेपानवद्याद्धी यदि वापि न मापी ॥ १२
िवाहार्थो न मे किदिमां दषटरतिसुन्दरीम् ।
एतामेवाहमादाय गमिष्यामि खमारयम् ॥ १३
गच्छ जानीहि सौम्येना कख का च कुतोऽपि ब्रा |
|
४०४) अदधत (10. उत्तमम्) -- ९) 1, आजयती ©&1
पिश्नाजतीं वनोहेे -- {ध 9, ४11 14705 9० (९],
राजय्तीं {० राज )
10 °) 51 देवकाया -- ४) 61 मायया (1० माया चा)
-- 2) 51 ए » 7\ 6, [ज)]नरीन्, ह+ [ज]जटी , 89 मरति;
70: [भुजसा
11 °) 716 + पतु (ग्म) -- 2) 51 वार्धक्षघ्रो,
¶1 चा्ध्तेमिर् -- ^) 1४ विस्सितस्वनर्मि्या्गीं, + विम्मितनो
द्यनवद्यार्गी, 3 (84 15 1प {९्४) 20 ४ ८ 63 विसित
स्मवनवद्यार्गी; 8» + विष्ठितामनवयागीं -- °) 2, 761 दष्ट
मानम , 42 +दप् दु्टचेतन (५ "म } &§1 ए 3281-3 7
14 ° ७3 दृष्टा ता टु(5" 71 सद )एमानस
12 7०० 12 -- °) 51 ह+ए1 4 00371 8 ण
कोटिकासख, 1 2 "श्व, 59 3 7० 7; 6 (ण् "स्य, (णो
2150 8 10 {£ -- °) 7 क्रेया (10 स्वेपा) © द्यनि
धागी ("0 [जनवदाङ्ी ) -- °) 51 यदि वा नाप्यमासुपी;
1६५ देवी चा मानुषी यदि
13 °) 7 6\ विवहिच्या (0 'हार्थो) ग 6" काचिद्
-- २) 284-५ 77 1५4 8 83 प्राप्य {(०- ष्य) 5 24
7४ तु सुदं, 81 ४» [आ]निमादुषीं -- °) 79 61 एनाम्
(० एताम्) -- °) 5 सुराटय
14 °) न सौम्यता, 73 7, ©5 सौम्येस, 7 सौरष्य ,
2 सौम्यैना - °) 511 चापि, 3 11 &1 चाच्चुगए4
वाथ, 8 203 ०3 0-+ 563 वप्र, 2०५चास्व; पृष कावा,
५कानु* कावि (+गकाच) -- °) (1 @1 चागता
(छः जागता)
1
५४.
्रौपदीद्रणपवे |
किमर्थमागता सुभ्रूरिदं कण्टकितं वनम् | १४
अपि नाम वरारोदा मामेषा रोकसुन्दरी ।
मजेदद्यायतापाद्धी सुदती तुमध्यमा ! १५
अप्यहं कृतक्रामः सखामिमा प्राप्य यरचियम् ।
आरण्यकपवै
“4
[5 249 4
गच्छ जानीहि को चखा नाथ इत्येव कोटिक । १६
स कोटिकाश्यस्य रथालस्फन्य कुण्डली ।
उपेत्य प्रच्छ तदा क्रोष्टा व्याघ्रवेधृमिव ॥ १७
इति श्रीमहाभारते आरण्यक्रपर्वेणि अणएचत्वाररिशदयिकद्धिशनतमोऽध्याय ॥ २४८ ॥
२४९
कोटिकाद्य उचाच ।
क्रा तं कदम्बस्य विनम्य शाखा-
मेकाशमे तिष्ठसि शोभमाना ।
देदीप्यमानाग्निभिखेव नक्तं
दोधूयमाना पवनेन सुरः ॥। १
अतीव स्पेण समन्विता त्वं
न चाप्यरण्येषु विभेपि वु ।
देवी जु यक्षी यदि दानवी वा
-- ~~ ~~~
॥१
)
वराप्सरा दैत्यवराद्गना वा ॥ २
वपुष्मती वोरगराजङन्या
वनेचरी वा क्षणदाचरस्री ।
यद्येव राज्ञो वरुणख प्रती
यमस्य सोमस्य धनेश्वरसख ॥ ३
धातुविधातुः सवितुरविभोर्वा
शक्र वा त्वं सदनासपन्ना |
न दयेव नः पृच्छसि ये वयं स्
15 <} 61 71 मजे ग्यायतापामी (ए) गा), 79 & ।' कोरिक उ", ए+ 713 कोटिक्तास्य (73 3 ख्य) उ* - °)
"द्रयासितवापागी -- ५) 8५ 74 6५ >: सुरी (19ः सुती )
16 51 0 16० -- °) 51 1 कोन्योस्या, 7४ को
चास्या -- °) 1 3 3 नाथः सस्यग्विचारय
17 एण 1, ४ 05 चैनल -- °) &1 ए 3 89
73 ३ च्ोटिक्राय्य', ऽ 481 § ५ 009 7३ 716 “कासय
-- °} =4 30 4०, 32 52 5 46 142 €६८, €
&1 मैभ्याख्र्छ्य तद्याच -- °) 1 3 &1 सिह (ण
ग्यात्रं )
(णणफा०प 0. 7 51 1 3 26 (< दगुण ०१
26115 249) -- 2114107 27147! 093 & + आरण्य
-- 5प्वाषछा द (§1 1 3 05 0प्य ) वृष 68 म
द्ौपदीप्रमाय -- द}! 7० (0९३, फ०तऽ ०८ 006 )
1) ?62 (7०5 १68) 71 265, व ©4 2 (भ्न
117 }) 252 { ५3 ० 254), 7४ &! ९49, ६69 २5३३
-- €70707:0 ० 01 17
249
1 51 ण्ण पड्ल 1 ए 3 ठ 7८ 00 24 6 @
[
3 + ठ 3 4 न 3 5 विनाम्य, भा नियम्य - °)
©3 + किमाध्नमे (0 पका") -- °) 2 3 प्रदीप्य" - ९)
1
1
871
52-+ ८ 0५ 6 09 स्याधू (ण दोषु ) ऽ1 ्वा-3 727
72 ५०0" &“ सुभ्रु; 2५ 7 सुभ्रू प माचक्ष्व शीतर (प
तत्व ) चभिनाद्मकेशि (५ "केशिनी )
2 ») गृधव्रिम्पिं 0 कितु; कानु, ,घ्
देषि - °) पञ्च, 0४ धतु, &1 +न (ण्न) 08
नच (ग यदि) 51 3 725 दानवी स्व, 2५ (7 ४517
प्ट) मानवी वा, 2८ 7 मालुषी चा, 1 वापि माुपी, ७1
वा मनुष्या
3 ०) 8 03 01361 +च (लगवा) एऽ "नाग
कस्या, 1 "राजकन्यका, [3 कस्यका वा (० "राजकन्या )
-- °) 8 (€*०९£ ¶1 ७9} चनेचरा एऽ घनेचरी वा कुसुमा
दुधी - ९} ^ 71-8 किदेव , 683 +स्व देव (त यच्चेव)
4 °) [४ पु 89 ५ प्राः मअरमोर्व, एज 721-3 ऽम्रभावा
(० विभोर्य) -- °) 7 चैव (० दयेव) 51 ह 71-3
सख (नः) 3 ऽके (गये) - ५) & वयन (ण
नचापि) एू\ > जाता कुरे कस्य हि चद्रवक्तै
5 ४) &1 भवन (णः प्रभव) 51 [1 + 75 पर्वि,
©1 3 ञव (गः परञ्च) -- 2) 21 ©+ ध धथ पर्ति धण्य
॥
=+ ~~
(,3..15।
9 >> ~~
8 249 4 |
न चापि जानीम तवेह नाथम् । ४
वर्यं हि मानं त वर्थयन्तः
पृच्छाम भद्रे प्रम्वं प्रु च ।
आचक्ष्व बन्धृश्व पत्ति इटं च
तत्त्वेन यचेह करोपि कार्यम् ॥। ५
अहं तु राज्ञ सुर्थख पूत्रो
य॑ कोटिकाश्येति विदुमयुप्याः
असौ तु यस्तिष्ठति काश्चनाद्ध
रथे हुतोऽभिश्वयने यथेव ।
त्रिगर्तराजः कमरायताक्षि
षेम॑करो नाम स एष वीरः ॥ ६
अस्मात्परस्त्वेष मदाधयुप्मा-
पुत्रः ृणिन्दाधिपतेर्वरिष्ठः ।
निरीक्षते स्वां विपुलायतांसः
सुविसितः पवैतवासमित्यः ॥ ७
क्ट -- ८) 5) 71 3 7४ 7५ 61 यथे} ए» + ५४ 71-3
© + जाति च, प्रः गर्चिं च) 211 प्ताति च, 2 स्ार्तीश्च (07
त्वेन) 51 1 9 1 भदे प्र, 73 कि वाय, 61 लेको ष्टि
(0 य्चेष् )
6 °) 51 1 9 7५ दहि, 7० छ23च (गु) -- °)
=8 250 4४ ० मा (च) 1 ष 51 0४ 755
कोरिकासे( 1 श्वेति, 289 9 26 71 3 6 "कार्येति, 34
शश्वानि ~ 406८ 6००, 8 (न्न्) &8 ) 105
1195 वद्येन्द्रिय सम्यरुचि्ैरोर
पृद्धोपसेची गुर्पूजकश्च 1
- °) ५ 81 जथोनु (न) (णजसौतु) 5 ए
काचनाके -- 4) 7) + 7 हताश्निद्च, 2५ नतोभ्भिश्च, ७
चितोभ्निश्च् 2०9 61 च वने, एण स वने - <) 8 70 77
95 + 6 63 "यतान्ष -- 7) 58 ममर, 81 736५ म
एव (10 म प्प)
7 °) 8४ तस्मात्, ८५ & अस्मत् 7 5 पुरस्म्वेप
-- ०) 87 (श्वम 01 ४) 9 8१ कुर्द -- =) §
पवस्वा (णल्वा) 21 8 4 000 4 ज्व 8 न्ता दि
पुटखायताक्ष ‡ 8 2५ कमखायरनाक्षि (53 क्ष) 21 3 अप
7५ 7० 1 सुपुष्पित , 88 + 23 लुधिस्ित-, 1 आविस्मित ,
7 6 भुवि स्थितः, © सुरम्मिते ({0" सुविस्मित ) $
वासमुख्यरः ~ एण १९५, 1 58
महाभारते
{
1
[ द्रौपदीदरणपयै
असौ तु यः पृष्करिणीसमीपे
श्यामो युवा तिष्ठति दनीयः
दश्वाङ्करा्नः सुरस्य पुत्रः
स एप दन्ता द्विपतां युगात ॥ ८
यस्यानुया््रं ध्वजिनः प्रयान्ति
सौवीरका दाद राजपुत्राः
द्रोणाश्वयुक्तेपु रथेषु स्वे
मखेषु दीपा हव दन्यवाहाः ॥ ९
अद्धारकः ुञ्जरगुप्रकथ
शघ्रुंजयः संजयसुप्रधृद्धौ ।
प्रभरफरोऽथ भ्रमरो रविश्च
शरः प्रतापः कुहरथ नाम ॥ १०
य॑ पटूसदस्ा रथिनोऽ्लुयान्ति
नागा हयाश्चैव पदातिनय 1
जयद्रथो नाम यदि श्रुतस्ते
1196* सुविस्मित" पर्दैतवामनिद्रो
न चापि जानीम तवेह नाथम्)
[ एता 191 = (९६ } ¶ एला ० ४११ = 4४ 1
8 ^) 51 ऽ 5 0४ ५@ 4 "राज. (1० 'गह्ः) 683
सुभवस्य (10? सुबलस्य ) , ६०१ {1115 15 6116 7९ात1एहु ० 5०6
० ० गतव ९6 । ~ °} 81 2८ 0० 21 ण्वं (0 णप)
9 °) 511 89 472८ 7001 ०४ 703 3 वृष यम्याुचश्छ,
51 8 7०3 75 "वुयात्रा, १1 & + “नुयात्र ©? अवुयार््रा-]
-- «) 7० मध्येषु, 2 कुदे" (1० ममे") 0५ वक्ता
(1ण दीप्ता)
10 °) 8 4 771 ४ 7, 65 कुजरो गुप्तकश्च , 83 कुचर
गुस्तकठः» 7 ©1 3 ५ }1{1 "गुप्तौ च -- °) 70४ दाश्रुतपः
ए "पुतरचद्धी , 81 7 © ५ 211 "सुप्रघुदौ , ८3 “सुप्रव्तौ, ८५
सम्रदृत्ती ; 71 'सप्रवुद्धी , ४» सुग्रनिद्धौ -- ^) ऽ 1 3
भूभगुरोथ, ए+ 70 25 ° ७3 भयकरो, 8५ 312 प्रमा, ण
©1 शुभः} ध मरम + 72 अमरो विश्वः -- ५) ए,
प्रतीपः, 7 पराग-, 83 + पतग {70 प्रताप) 7 कृररश्च,
3४ च सहश्च , 88 0५ 08 प © 3 ५ ५3 ककः, 2५ 10903
कुहन 28761 + नाम्ना, & नान्न
11 ०) वण 63 ५ पफ चापि (गिखैव) 51 ह ठ $
7 1-3 ५ "4 ©1 पदातयश्च -- <) 5! {3 यथा ({०
यदि) -- ०) 51 281 3 + सुभग 5 एगय ({ग्स)
[ 872
्रपदीटग्णपै | आरण्यकरपर्व [ 8 250 4
सौवीरराजः सुभगे म एयः ॥ ११ “ एतैः सदहायरूपयाति गजा
तस्यापरे आातरोऽ्यीनमचा मरुटणरिन् द्वाभियुप्नः ।
वटादकानीक्रविदागणाच्राः | अजानता ख्यापय नः सुकेनि
सौवीगवीगः प्रवरा युवानो | कस्यामि भार्या दृहिता च कस्य ॥ १३
गजानमेते बछिनोऽ्नुयान्ति ॥ १२ |
टरनि श्रीमद्ाभारने आरण्यक्प्वणि पकोनपञ्चारटविकद्विदानतमोऽध्याय ॥ २४९ ॥
२ ९ ©
चैठांपायन उवाच न त्वेह वक्तासि तवेह वाक्य-
अथात्रयीद् द्रौपदी गजतपुत्री मन्यो नरो वाप्यथ वापि नारी ॥ २
प्रष्ठा चिवीनां प्रवरेण नेन 1 एकरा ह्यद संप्रति तेन वाचं
अवेक्ष्य मन्दं प्रविमुच्य चापा । टदढानि वर भद्र निरोध चेदम् ।
म॑गरृहठती कौथिरपुत्तगीयम् ॥ १ ' अद रण्ये कथमेकमेका
बृद्यामिनानामि नरे प्त् व्वामार्पेयं निरता खधर्मे ॥ ३
न माद्री त्वाममिभाष्टुमदा । : जनामि चत्वा सुरथस्य पुत्रं का
12 ८) 51 + 7८ अन्यापेः - ५) 7 @ "दामि जपु्री तदार्नीं - °) 83 61 क्रपभेण (10 प्रवरेण) -- ^)
व्रिदरा(1 "चा)ग्याय्ाः, © + ग क्ायीरविकाग्णाया - <) 81 (ख 2510 ६ञ्छ) सर्च (107 मन्द) @ श्राला (0८
©: सुव्रीरः -- ^} 7: ४ याताः (07 यान्ति) शाम्बाः) -- ८) 7 सगृद्म सा; @ सगद्धमी
15 ४) 5; टवावप्त, 8: » वाति , ध हउानुयातः 2 °) §1 ष्ठ 3 बुद्धया विजानामि, ए3 द्ुद्धाभिजा ,
-- < ४82 ५4 ^ मा जाननी, 9८ न जानर्ना, 7013 03 > वुद्ध्ाभिजानासि, व्ण सन्यापि जानाभि, 1; ©13 4
माजानना ए, जाख्यादिने शीघ्र ५५५ +, 1 ((०पत्ण)+ ) + अद्याभितानीहि (भ "नामि) - २) 82 जभिमाघ्यमाना,
सतानमम्यापय न सुरेति ~ ^) ह+ 705 © + [मति, 70 लनिमष्टुमषटति (1) , 7; प्र आमिग्र्टमर्ध, ७४ ५ जभि
पूः [जु (तच) ' द्वषटुम् 7४ © न माद्दी त्वार्य (61 ववद ) मषटमर्टा
-- <) 1 1 3 81 2८ 029 1: € ७1-+ स्वव्र (0 म्बे}
(016० चा 70 51 दा उ 0 (५ व्नक्ाण्य ० 7361 नन्वेव व्तादहिन मद्य वाक्य
97, १4९} - {016 ८ प्व 003 64 जारण्य , 3 ॐ ऽय ० -- *}) 511 3 णाप्यद (1 नव
श्रीसद्रारण्यद्राद (1) - 5५1 7/7777 र ( 51 1 8 (० नेन} ८4 83 वाक्य , पृण वाचा - °) 4 73 71-3
त्प} 7 ©) ५ द्रीपद्रमावय -- ववया व्वा श । व दनसि ऽ ए (एष्य ) 03 व (वतेः; वरम क ५
च्नोदरि््ययचन -- 4401 70 (2६7९5, १0705 ०7 ध ) ग् तट (जत) -- ९) $ श्ररण्य (० ददि), 6५ च्वरण्ये
07 263 {772 264}, 41 ©+ + (+ 7/ 77 ) 258 -- <) 61 ह! समा, ८५ यस्वाता, धः यामा (1०
(3 तह 254) ¶ञ 61 250, 6: 252 -- 577" 79 -वामा*) 72 &1 नियता
0४ 19 (7009 14) 4 °} 51 ह, 361न्वा({गस्वा) - °) =9 249
6० &1 ४ 481 4 फणा 23 71 म "काम्ये, ६1 काश्च",
250 । एण 82 3 70९670४ 3 6 "काग (0 काद्य) -- ए 4
1 +) © + रातयृघ्र (छित प्पप्री) वज उव सयाद्रवीद्रा ०० (वा ) 48 -- <) 1 तुभ्य डि मर्यम् (0
110 [ 87; ]
83.11
८८०५
=> छा
250 4 |
य॑ कोरिफाद्येति विदुर्मचप्याः ।
तसाद रव्य तथैव तुभ्य-
माख्यामि बन्धृन्प्रति तन्नि्रोध ॥ ४
अपत्यमसि दरुपदस्य राज्ञः
कृप्योति मां शैव्य विदुर्मचुप्याः ।
साह वरणे पश्च जनान्पतित्वे
ये खाण्डवप्रयगताः श्रुतास्ते ॥ ५
युधिष्ठिरे भीमसेनारैनौ च
मान्याध पूत्रौ पुरुषप्रवीरौ ।
ते मां मिवेच्येह विशश्वतस्रो
विभज्य पार्था मृगयां प्रयाताः ॥ ६
प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो
&
मदह्।भास्ते
[ द्रौपरीदरणपर्
जयः प्रतीचीं यमजाबुदीचीम् ।
मन्ये तु तेपा ग्थमत्तमाना
कालोऽमितः प्राप्न शोपयातुम् ॥ ७
संमानिता यास्यथ तैय
विन्य चाहानवगादयध्वम् ।
प्रियातिथिर्धमसुती महात्मा
प्रीतो भविप्यत्यभिवीक्ष्य युष्मान् ॥ ८
एतावदुक्त्वा द्रुपदात्मजा सा
रीव्यात्मजं चन्द्रयुखी प्रतीता ।
चिचेन्न तां पर्णीं प्रशस्तां
संचिन्त्य तेपामतिथिखधर्मम् ॥ ९
दति श्रीमदामास्ते आरण्यफपर्वणि पञ्चद्रादयिकटदिश्नतमो ऽध्याय, ॥ २५० ॥
२५१
चैदं पायन उवाच ।
अथासीनेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ।
तमेव तुभ्यम्) -- ५) 51 {1 3 ते; (1 ©1 तानू ({०9 तनू)
28 7 (966 71-3) भाख्यामि वधृन्प्रथित कुर च, 7
आख्यामि चधुप्रतिम निवोध
5 ए ५ ० 5०० (५ \1 4) -- °)51 81 मा
(प्मा) -- <) & ज एव ठता ({०पव्रूनि) 20 28
पतीन (10 पतिखे )
6 °) भीमनेनोरयुनश्च
7 °) § रा नीमसनोप्यवा्चीं (0 दक्षिणा भी") --*)
©1 जिष्णु ({०ःजय) 7 61 च यमाः (णः यमनाः)
- ०) 81 कषटिचित , ण © काटोनीत , ७ + ॥ काले
यहु 2! कारो भीत प्रातरिदोपयातु
8 °) 5" समानिताश्वाप्यथ वा यये्ट -- ४) 23 7० 7४
17४ + ५6१ अपरोष्ट(7 "प )यध्व , }1 अवगादयत्तु -- °} 7१
6५ « ‰ सर्वानू (101 युष्मान्)
9 ४) 21 प्रवाम्वा (0 प्रतीता) -- °) ए9 3 0074 6
6१ पणेश्नाल, 09 3 पत्रङुटीं -- ०) 701 9४ 76 @ अति
धिस्वधर्म प्6 पण्वाण६ अतिमिष्वमर्थ (1० स्वधर्मम् )
| 874
कोिकाश्यवचः श्रुत्वा रव्यं सौवीरफोऽवीत् ॥ १
यदा वाचं व्याहरन्त्यामययां मे रमते मनः ।
0{ 50706 गत ए्ण{८व &व=फणऽ 10 0पात् 10 ६४ {9
©011९16 1
0101100 -- 11410 27 51 3 7073 & 4
अगण्य - 51८7 21 स्व 5 7 8 170 77 71 3 +-5
© 2: द्वौपदीप्रमाध -- वदा 7076 8, दरौपदीवाक्य
-- वा 110 { 2दिपः७5, फएनगतऽ ० 70011} 70 264
(108 265), 21 266 "6 त (219 1 [0 ) 254
(214 071 256) , 79 61 251, ७४ 253 -- &!० 70
70 9, 71 29
251
1 °) [8 ठा 8 + 2 (कव्नृ 013 ५) 5 (छ्०म
© 4) तथा" (0 अधा ) -- लः 1०2, 83-4 17 (6८९)
71 3) 178
1197 यदुक्त कृष्णया सार्थं न-मर्व॑ प्रत्यवेदयत् 1
1
्रौपदीदरणप्ै |
सीमन्तिनीनां युख्यायां विनिहतः कर्थं भवान् ॥ २
एतां षट खियो मेऽ्त्या यथा णाखामूृगचखियः ।
प्रतिभान्ति महावाहो सत्यमेतद्रवीमि ते ॥ ३
दर्ौनादेव हि मनस्तया मेऽपहृतं भून्नम् ।
तां समाचश्च कल्याणीं यदि खच्छैव्य मायुषी ॥ ४
कोरिकाच्य उवाच ।
एपा वर द्रौपदी ङृष्णा राजपुत्री यश्षस्विनी ।
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां महिपी संमता भृशम् ।॥ ५
सर्वेषा चैव पार्यानां प्रिया बहुमता मती |
तया समेत्य सौवीर सुवरीरन्सुसुखी वज ॥ ६
आरण्यकपव
[ 3 251 10
चैठां पायन उवाच ।
एवयुक्तः प्रत्युवाच पश्यामो द्रौपदीमिति ।
पतिः सौवीरसिन्धूनां दु्टमाबो जयद्रथः ॥ ७
स प्रविह्याश्रमं शल्यं सिंहगोष्ठं बको यथा ।
आत्मना सप्तमः कृष्णामिदं वचनमत्रवीत् ॥ ८
कुणरं ते वरारोहे भतारस्तेऽप्यनामयाः ।
येषा कुदारकामासि तेऽपि कचिदनामयाः । ९
त्रौ पद्युवाच।
कौरव्यः शली राजा इन्तीुत्रो युधिषिरः ।
अर्हं च भ्रात्तरथाखय याश्वान्यान्परिप्रच्छसि ॥ १०
[व्री (प माध) 82 नमवर्थयत, 8 क्तोरिकोनवीत्
( {07 प्रन ) ]
-- 126 60
1198 वाक्य यथार्थ तच्टुभ्वा कोटिकास्यञ्ुखोदर तम् 1
07 {11 0४0९ 0६7, धरः 1०2, @3 + 105
1199* कोरिकाडयो जगामाशु मिन्धुराजनिवेशानम् ।
-- °) {58 "कायः, "काख्य , "काश्च, ९६८८ 73 61 34
भरोत (10? श्रुत्वा) -- °) ‰ {छक 85 मेवच्य
% °) 1९8 + 7५ 7201-3 यदा वाचो, प्र पाचाङीति, प
यदुवाच -- °) ¶ निरत , &1 नियत (0 रमते) -- <)
3 2५५ ए सुख्याना › 2* सस्या सा , 71 सुस्येय -- °)
विनियुक्तः ए भवेव, 01 तद्रा, © पुमान् (0 भवान् )
2 °) ०८ च्िपा, 131 2 + चिय 51 ए [आुच्यन्या,
21 [अन्या मे , 7४ &1 मन्ये, © मेन्या
4 ^} ऽ ए मनो यया, 1 4701! 3 5 मनोनया (८०
मनया) 1 ए त्रम (10 इप्रह्त) 51 ६1 3 यदात्
(0 श्द्ाम्) -- <) + 67163 ५ धत ममाचक्ष्व; ©1
नाममाचक्षव ( व्ण्प) -- ५) प्र ७५ ४) मयुं
5 &§1 + 71 3 कोरिकाम्य र” (51070 ड), ए1 "काश्च",
५ 3 3 9८09 0, 6 © कोरिक्र ट» 7 "काख्य उ, ष
नादय -- ४) 79 राजपद्मी 1 तर (ण्या) -- 4)
2५ ५ @1 905 मह्िपी णते समना
6 ^) ८4182 +नान्ण च - 2) ॥५६ायाचे
प्रियतमा मसी -- °) 51 यथा, एः तथा (पतया) 61
मौवीराच्र -- ०) 51) 3 सुवीरा, छा 4 7० ¶ © +
मौवीगन्, @1 प्रयाहि ए! 3 सुमुग्यीं, ए५ 51 ५ 7८ 7 ¢
सुमुम्धी , © सुङ्कनी > » 7८ 2 ० 95 सौवीराभिसुखो
चत
7 610 6 - ०) ६8 पद्याम, 53 4 71
© 3 पर्यामि, एः नापद्य 11 ॐ ग्रति (0 इत्ति) -- °)
51 7 ८ 01-3 ५ प उः चप (० पतिः) 5 सौवीर
विदाना, 71 © सुवीर्सिधूना
8 °) ¶ृ१ तत्, पृष् (गिम) 21 8 400 046
85 भ पुण्य (द शून्य) © 4 म प्रविदयाध्रमपद -- २)
51 1 3 सिदहीगोष्ठ , 7 विहपद्नीं, © 1 स्िष्ठकोएठ, 8,
निहकोष्ट 84 (7 ९5 17 एन) शमो (णः वृको) -- ^)
51 71 2 आन्मन 1 सुदित ({0य सक्तम ) 284८ लान्म
नाभिसुख कृष्णाम्, १४ ©1 3 जात्मना सक्तदश्ाम -- °) ण
&1 ४ कृष्णा (० इद ) 8 इदमिलययवीदच › ए" © ध
मथोव्राच हसन्निव (68, महीपते)
9 7400 9 - ४) 281 8५ हि (ऽपि)
¶ येषा कुशट्कामासीष् -- 2) 7 ©+ तेपा (7०7 तेऽपि)
गू, उ + अनामय 61 तेपा सप्रल्यनामय
10 ए 81706 70 0 4-5105 &{66 06 7 25-+
105 ६16 109 ग, & 175 &{67 1201
1200* अपि ते कुशल राज्ये र्ट कोरे चङे तथा ।
कष्विदेकः शिवीनाच्यान्सौवीरान्सह मिन्धुभि'।
अचुतिष्टमि धर्मण ये चान्ये विदितास्वया ।
[ (7, 1) 70 राजन् (1), 7 @ र्ट (० र्ये) 7५
तथा कोद च रईषव -- (प, 2) 25, ¶ 613 6 सर्वान्
(0 जङ्घान्) 0०४ सह बधुभि , 7 @1 3 + चाप्यक्टकान्
-- (7, 8) 7 & विचिना ७1 स्द्रना (+०प्त्या) ]
-- 71 ० 10-11 -- °) ©4 राजन् (ग राजा) -- ४)
&1 7 7५ 7 8 5 घम (णः कुन्ती") -- °) §1 ह एन
73 3 8 अनु (०7 परि) -- 4९ 10, 52-4 105 1200»
सपो" 18 क © 195
1901* सपि स्र कुश्री राजन्खहामादलय' सद्ग्रज ॥
‡गा0फव्व ए 1900*
== ¢ )
[ 875
तप
1 (न
[-ि) सि
~~
11 ८
9 251 11]
पायं प्रतिगुहणेदमास्नं च नृपात्मज ।
सरगान्पश्वाकरतं चैव प्रातराशं ददानि ते ॥ ११
देेयान्प्रपतान्रयद्भुन्दरिणल्रमाञ्छमान् ।
कर्यान्रुरूञ्म्बराध गयां म्रगान्वहून् ॥ १२
व्राहान्महिपाशरेव याधान्या स्रगजातयः ।
प्रदास्यति खयं तुभ्यं इन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १३
जयद्रथ उवाच ।
कुलं प्रातराश सर्वा मेऽपचितिः कृता ।
एहि मे रथमारोह सुखमाघ्हि केवसम् ॥ १४
गतश्रीकांश्च्युतात्राज्याक्कृपणान्गतचेतसः ।
अरण्यवासिनः पार्थान्नाचुरोदं समसि ॥ १५
न तै प्राज्ञा गतश्रीकं भतौरमुपयुज्ञते ।
महाभा
[ द्रौपदीहरणपर्व
युञ्ञानमयुयुलीत न त्रियः संक्षये वसेद् ॥ १६
धिया विहीना राज्याच विनष्टाः शाश्वतीः समाः ।
अलं ते पाण्डुयुत्राणां भक्त्या छ्ेणगरुपामितुम् ॥ १७
भायी मे भव सुश्रोणि व्यनैनान्सुखमाश्रहि ।
अखिलान्सिन्धुसौवीरानवाभ्ुहि मया मह् ॥ १८
वैरं पायन उवाच ।
इत्युक्ता सिन्धुगजेन वाक्यं हृदयकम्पनम् ।
कृष्णा तस्मादपाक्रामदेशचात्य्रुकूटीपुखी \ १९
अवमलत्याख तद्वाक्यमाक्षिप्य च सुमध्यमा |
मैधमित्यत्रवीक्कृप्णा लज्ञस्वेति च सैन्धवम् ॥ २०
सा काष्वमाणा भवृणाग्ुपयानमनिन्िता ।
विलोभयामास पर बाक्यैवाक्यानि युती ॥ २१
इति धीमदहाभास्ते आरण्यकपर्यणि पकपश्चाश्दधिकदिश्चततमोऽध्याय ॥ २५६ ॥
11 72100 11 (५ १1 10} - °) 2441 3 4
त्वम् (0 [द्]दम्) -- °) ए" 5 पचशत 5" चापि,
11 3 चास (० चैव) 101 सृगान्ह्वा शमीं चैव, ५
श्गान्हतान्द्रवाश्चव, © + स्मान्विता समीश्चव -- 4} 8४
प्रातरद्गीन् 8 43 811 2 4 ददामि
12 °) §1ए1 3 7 75 एणेयान् प" न्यकुकाशचिव (1०
एपतास्यष्कन्) -- °) ध ्रखमान् ©" दकान्, 1 घटान्
(ण न्लन्नाच्) ~ ^) 51 1 3 89 8 709 09 ४ पएप्यान्»
3 21 £ 70044 7017012 4 ०7 85 कक्षान् 51 ए कुर्यू
(० सखम्)! 51 71 3 द्राभराश्च, 78 1 च खमराच्» प्रण
7 वराहांश्च , 7५ ७1 > ५ च चमरान्
14 °) § सर्चस; 1 3 स्वपि; 08 सदा मे, 5 सर्व
श्व (0 सर्वामे) 8 0 7" 2, 5 © सच मे दित्ित (81
कृपित) स्वया - °) ह+ आरुछ्य
15 ^) त्+ 03 4 हत (प्रत ) 80 + 6
ह्तराज्यान् -- 2) 05 नष्ट (0 गन) -- <) ए8 (४
आरण्य" -- 4) 0 इहा" (णर स्वम)
16 °) 1५81 हणा ०3 त् 69 नव, & 3 4न सु!
प्रनष्ट ({०प्नचै) §1 पूज्या, ए 64 प्रज्ञा 2१ गतश्रीकानू
श नतु प्राच्वान्गतश्रीकान् -- °) 51 ए! 2 81 ‡ + उपञुजते ,
£ 7० 'युजमे (एश “सुजक्ते), © "युज्यते " }({ भ
न्समुपदयु( 7; ` सु)जते -- °) 51 1 * जानम् ष! ४
7० 0-3 प् उपयु(ष, सुोजीत -- ५) 81 ध्ियानः;
5५ ध्ियश्च (ण्न धिय) 51 सक्षय, 84 7009 71 346
|
प्रक्षये, 7 सक्षयो {५ भवेत् (10 चमेन्)
17 °) 22 ५ विद्ीनान् 7 राघ्रच(") -*) 8
(००९४ ४) च्युताखरे (0 पिना) -- ८) 21 अने
([णललते)
18 18* = 1 6 1^ ९८ -- ४) {3 4 00 01-3गू॥
6५ ए1\ लवान् -- ५) 51 + तानाप्नुहि , ए" 5 7० 24 ८
7963 भमि स ^© २५ प्रमुहि स्व (न नवाम्हि )
19 + ० 19 -- 4) 81 क्रोघात् {0 देशात्)
53 ५ एभ्सा (गस)
20 °) ऽ! 7 75 713 ४ मनाच्लय तु (1५ 7५ च),
31 3 सवसमन्यास्य वष 63 4 धि 1प्ण्ण्ड सदु 8० वाक्य
-- ०) 8 (6>९९))४ ©3) तदाक्षिप्य (101 नाक्षिप्य च) - ^}
273 वाक्य (1०7 कृष्णा ) -- ०) 71 चधसेति, १५1 \ त्यज
({० चज ) 8 रुजघे नेति धद , 7० न लजस्येति द्घव
21 >) 231-3 7५ 70 73 उपयातम्, 75 उपस्थानम्
- <) © ‡ विर्व (1० विलेभ') ऽ ( 81 + 70
701-+ परैर् (0 पर) -- “) 7 [आयोजयत्, 3 योजयच्
(०" युक्ती) 61 > 4 वाक््यर्वक्यि न योजयव् (6 न्ययो
जयेत्) - ^€ 21, प, ©1 ३ 4105
120* द्रौपदी 1
सैव वदे महावाहो न्याय्य स्व न च मन्यसे)
पाण्डुना धारैराषट्माणा स्वमा चेव कनीयसी ।
दु'ला नाम सस्यारूव भर्ता राजकुलोद्धव' ।
मम राता च न्यास्येन द्वया रक्ष्या सहारथ 1
|
^
्रौपदीद्रणपर्वे |
आगण्यकपवं
[5 252 &
२५९
सैरापयन उवाच ।
सगेषरागोपदतेन बल्युना
सगगनेत्रेण नत्तोन्नतभ्रुवा ।
गसन विस्फूर्य सुवीरराष्रपं
ततोऽरवीत्तं दुपटान्मजा पुनः ॥ १
यद्रखिनम्तीक्ष्णविषान्महारथा-
नपिश्िपन्मूट न लजसे कथम् ।
महेन्द्ररदपान्निरतान्खर्मसु
र्थितान्समूहेष्वपि यश्षरध्माम् ॥ २
१
1
॥
\।
1
॥
[।
।
॥
१
॥
॥
यनेचरं वा गृहमेधिनं वा ।
तपस्विनं संपरिपूर्णविद्ं
भपन्ति ईैर्व श्रनरा सुवीर ॥ ३
अदं तु मन्ये तव नासि कथि-
ठेताच्ये धत्रियसंनिवेगे |
यस्त्वाद्य पातारखरखे पतन्तं
पाणौ गहीत्वा प्रतिसंहरेत ॥ ४
नागं प्रभिन्नं गिरिङकटकल्प-
प्यकं हैमवतीं चरन्तम् ।
ता िचिदीच्यं प्रवदन्ति पाप॑ | दण्डीव यूधादपसुधूसे त्व
धर्मिष्टाना कुले जातो न धर्म ्वमतरश्चमे । {51
चैदापायन ।
इ्यु छः सिन्धुराजोऽपि वाक्यञुत्तरमव्रवीत् 1
राना धर्म न जानी ख्ियो रद्रानि शव हि।
सापारणानि छोकेऽस्मिन्प्रवरदन्ति मनीषिण ॥
म्बमा च म्बल्िया चव आानृभार्यी तवर च
सगृद्धन्ति च राजानखाश्च नत्र नूपोद्धवा 1 [10]
{(7, 1) गृ श्चैव (०ःनैव) ग वुध्यमे (10 मन्यसे)
~-- {7 3) 7५ राजकुलेग्रह -- (7 5) ७१ ज्ये, ७५ उपे"
(० वै") - (7 10) 79 न मगृदनि गजान् 64
मृपोचमा 1
नगौ०४ ~ कवन" 70710 §1 ए) 3 00368: 4
घारण्य -- 51-2714 51 1 8 + ए 7 63 द्रौपदी
प्रमाथ -- 4 747८ ५४ तयद्रधय्राथन -- 4411 70
{8्प९३, १0105 0 ए0४् ) 5 १65 (703 266) , 71
१6, एण 4 ४ (ध 771) 255 {क्षः गह 257),
प्र 91 252, @ 2६4 -- 1०72 # 01 28, 7०४
22, 008 १५, 2।
252
1 ५० 0६ प्न -- °} 511५ सा रागसेपोपहतेन ,
ह! » सगगगेषोप , एज ए; सा रागदोपोप , 2:-+ 21 उसा
रोपरानोप", 7० 73 घ सा रागगेपाप , ¶' ©) 4 सरोपवाचो-
~ पदितेन, & ४ सा रोपवरायोपहतेन 1 + ©1 फल्गुना , 72
[
|
|
|
3
चश्चुग्रा (0 वल्गुना) -- °) §1 ऽ ए\ 78 + नतो( 78
तथो , {3 ततो } न्नतश्चृणा , 79 69 + चतो(7) "भो } त्रवध्रवा,
प्रपत्तनो ननश्र -- ८) 51 1 -+ 73 6 1 पषा विस्प््यं
281 &५ वरिस्फायै॑ 51 ए ए1 73 "रान, 7० 7 "राज, पृ
राक
2 °) 51 13 तीद्णसुखान 51 ए 21-3 ५ महोरगान्
(ण महारथान्) -- °) 513 701 ए 7५ ® 65 अभिन्ुवन्
(प अधिश्षिपन्) 83 वि (गन) ~ ९} ^ नरद्", ¶४
&1 3 यमेद्र' (० महेन्द्र) 5 8 (७८०६ ७3) स्वधर्म
(1० स्वकर्मसु) -- ८)" 71 79 स्थिरान् 2८ समद्धे
(07 समूहे)
3 ५) + 54 कचिद् ए अन्य, 2: दंडयाः ; 54४
इष्ट, ग् वर; ©1 प बायै, ५४ + नार्या" (1० ङ्य) 51
ए 1८709 8 {608 ०० ) ©3 पापा 03 (दः एप्त }) ४
पाथ, 7 &@1 वाचा (र पाप) -- >) § 71 "मेधिना
-- ८) ए$ ए1 01 नवति, € + भजति (0 भषन्ति) §1
ए! 2 शानाः, एश्नव, एः श्रव, पर @ + ५ चैव, भ चैव
(१० हैव) 28 पृ म्बनरा, 71 शुनका , © «च नरा, ©
सुनरा (07 श्रनरा )
< <) ८1 3 {29 72, &©3 यतस्वद्य, ¶ & 3 ५ म् यर्वा
हि -- °) 511 3 पार्थि @3 प्रनिमरभेवे
5 °} © 0) 3 ऽ मात्रम्, 8 (6ष्व्ट४ ७8) "कायम्
(८ "कल्पम् ) -- ०} 1 अपलकरा; ए+ उस्पत्तिका ; ८
उपेय तां, 8 (०५०६ ©ऽ) उपेय गं 7 61 3 + हैमवत
-- ९} 1 3 81 + 125 जपमेवसे > 1५ 71 अपक्र्वसे (7 नि),
59 7४1 72 4 8 © जपसेधति?, ४ अवघावये श ददेन
]
8 262 6 ] महामा [ द्रौपदीदरणपर्व
यो जेतुमादंससि धर्मराजम् ॥ ५ मादाखसे कर्कटकीव गभम् ॥ ९
वाल्यास्रसुप्रय महावलस्य जयद्रथ उवाच ।
सिह पक्ष्माणि युखाह्लनासि । जानामि दृष्णे विदितं ममेत-
पदा समाहत्य पलायमानः ` यथाविधास्ते नरदेवूतराः ।
क्रुद्धं यदा द्र्यसि भीमसेनम् ॥ ६ न त्वेवमेतेन विमीपणेन
महावटं घोरतरं प्रव्रद्र
जातं हरिं पवैतकन्दरेषु ।
प्रसुप्तं प्रपदेन दसि
यः क्ुद्धमासेव्छि जिष्णुयुग्रम् ॥ ७
कृप्णोरगौ तीकष्णविपौ द्िजिहौ
मत्तः पदाक्रामसि पुच्छदेशे ।
यः पाण्डवाभ्यां पुरुपोच्माभ्यां
जघन्यजाभ्यां प्रयुयुत्ससे तम् ॥ ८
यथा च वेणुः कदली नलो वा
फलन्त्यभावाय न भूतयेऽऽमन्, ।
तथेव मां तैः परिर्यमाणा-
लकया चयं त्रासयितुं याय ॥ १०
वयं पुनः सप्तव्दपु कृष्णे
कुकतेषु सर्वैऽनवमेषु जाताः ।
पटभ्यो गुणेभ्योऽभ्यधिफा विदहीना-
न्मन्यामे द्रौपदि पाण्डुपुतरान् ॥ ११
सा किप्रमातिष्ट गजं रथ॑वा
न वाक्यमात्रेण वर्यं हि शक्याः ।
आशंस वा त्वं कृपणं बटन्ती
सौवीरराजख पुनः प्रसादम् ॥ १२
द्रौपद्युवाच ।
महाबला किं सिह दुर्बरेव
युद्धादवसेधत्ति प्व , 7 &1 3 + दीव ददेन हि धावमि (7
© "से) ख - °) 1 धमेपुघ्र
6 ०) 71 ¶ &1 11 वद्ात् (10 वात्माव्)
महाधनस्य - °) 81 1 पलायमान $ 7" पलायसे स्व
7 °) 61 © 0871 ©) ^ घोरतमं 61 1 9) च
(म्र) -- °) व्र 61 « 7 "कदराञ्ु -- °) 51 ए1-8
आपत्समि; + 79 आपष्य" $ 2 72079 7 4-०89 भायोत्य'
71 1 आश्मन" (1० मासेत्स्य') 1 › मूढ जिष्णु (ण
निप्णुसुम्रम्)
8 °) 1901 ५ {3 वीक्ष्णो (101 फृणष्णो*) {+ दीप्त
विषौ, 70 9 7, सीक्ष्णसुखौ , 2 › दीषमुग्वौ , ७५ ती
सजौ; 6५ सीव्रविपौ 51 ए 3 सुजिहौ, 69 + सुजगमौ
-- ०) 7५ सुग्ध , 7४ &1 3 + व म्तौ © पुच्छमुरे
-- °) 7५ 71-+ यत् (०प्य)
9 °) 723 (४ ष्णः ) कदरीदखे च, 7५ ए कदरीदलखो
बा -- ४) 5171 3 + 7५ 709 7094 0 ©3 फरल €
1 ¬ 3५ 708 (1४ ८० ) पुन" (0? इऽन्मन् }) 1716134
97 पराभवायैव फर विमति -- °) 51 एए 3 ककत ({ज गम्}
10 ५) 8 (कण्ण 3) यवागत्ता (ग "विधा) द्रौपदि
पाड्ुपुश्राः - ˆ) 7" चिभर्षिंतेन (० विभीषणेन) -- °)
|
81 3
878
&1 भव्या (10. स्ययाच)
11 ४० 11 7 {प्प 11५० 12 -- ५) 51
त्विमे (1० पुन ) -- °) 1 [ऽप्यधिका , 2८७3 [<ुच्यपि
कान्, 7 7४ © पं [अभ्यधिक 71 61 + ्यधिक 1 +
न हीनान्; 1 [ज]्रहीनान्, 71 » निष्टीनान् (1० विदी }
-- 4) 81 सध्या" (19 मन्या")
12 23608 19, 91 71 3 73 6108 चिच्रमेन उ"; 73
कोरि -- 79 8081 11 0 19 -- °) 51 72० 71 $ ॥
एटि स्वमातिए र्थ गज वा - ४) 8 (®न्ट्म् प &5) स्म
(०८ हि) - <) 21 याद्वा वाक्य, नान्नपमे त, ४?
आश्नासमे स्वा (10 आङ्नस वासव) -- 51 ०0 (ष्फ)
19"-18° -- ८) 2-+ सौवीरराज्यस्य , ४» सुवीरराजस
ए पुर; 09 हिन , 0; कुर (1० पुन ) ७ म्रवादम्
15 ऽ ० 15० (न 51 1९), षज जण प्6 कर्णं
-- °) 79 0 महाचल धन्वि ¶6वा, ©1 +
र (191 {हि]ब) - °) 1८५ पचा" } 233 + ऽ ©3 73
सुशरीराः, 7 81 3 +रपाचारः ({०पसौवीर') 47161 34
सुताहम्, 7० नाहम्. (10 माहम्) §1 एए1 › भस्य; 5
अद्य (प जसि) - ^) ह ५8 7? 68 नाह, ¶1 कथ, ¶५
1 3 ५ माष (1० याह) 51 दा 9१61 3 + प्रमादादिह
]
~
्रौपदीद्र्णपव |
सौवीरगचस्य मताहमम्मि ।
याहं प्रमाधादिह् संप्रतीता
सौवीगराजं दछरपणं बदेयम् 1 १३
यसा हि कृष्णौ पदवीं चरेना
समाय्धिनावेकरथे महायो |
इन्द्रोऽपि ना नापहरे्कर्थचि-
न्मसुप्यमात्रः कृपणः कनोञ्न्यः
यद्रा किरीटी परवीगानी
निच्रत्रथम्थो द्विपतां मनासि ।
मदन्तरे न्वद्रूनिनीं प्रवेष्टा
क्च ददनभिरिवोपष्णगेपु | १५
=नाटनसयानुगा वृप्मिवीग
महप्वासाः केङ्याथापि स्र ।
एते टि सर्वे मम राजपुत्राः
प्रहरणाः प्रजी चरुः ॥ १६
मौर्वीविच्ष्राः ्तनवित्सुषोषा
॥ १४
आरण्यकप
[ॐ 22 20
गाण्डीवयुक्ताम्तयतिवेगवन्तः ।
दस्त समाहत्य घर्नजयसख
मीमाः चन्द घोरनर् नदन्ति 1 १७
गण्डावघुक्ताथ महाघयैधा-
न्पतगसंघानितर यीघरवेगान् ।
मग्रहुघोपः मनस्त्रथोपो
गाण्डीवधन्वा यदुरुढर्मथ 1
यदा जरानर्षयिना तोरि
तदा मनस्ते किमिवाभविप्यद् ॥ १८
गदाहस्ते मीमममिद्रचन्तं
माद्रीपुत्रौ संपतन्तौ दिग |
अमर्षं क्रोधविषं वमन्तौ
। द्रा चिरं ताप्ुपप्यसेऽधम । १९
यथा चाहं नातिचरे कर्थचि-
त्पतीन्महाहन्मनमापि जातु ।
तनाय मत्येन व्घीहर्तं वां
ह + 013 @4 सप्रनीता, 81 शदृत्ता, १6५ गा ~ ^)
1, सुवीर
14 ^) ५ © + यन्याश्च, ©प्यम्ाच -- 2) 844
ममाविनाम् 51 ह ० ण्करधी (६५) 3 4 2:
सत्रायौ; ए 00 724 ८ ७3 समेन (107 यष्टायौ) -- °)
3 + ८) ५ 73 नोत (६५ "प } सवेन , 74 नामिन
15 °) 812 + एष प 2५ ८ 83 1 चधा,
61 2 ५4मढा ({-प्यदा) - ८) §1 मानेदठेय्स्, 1 मासा
तरे, एः सामन , 419 नदते (0 मनर) एनद् +
नु+ ©3 ५ च ({0ःच्चदु) 5183 ध्विन 03 प्रविष्टः
1 द्रव - ८} 00५ दरहन्यत्चिर् ऽ1 ए 0८01-2 ४
दवोप्ा( ० “त्रनेता + 41 इयोः गद्रि, 61 इवोरगन्पु
16 °) + ए1 वर तनादनस्वाग्यनुगा बूहिगवीरा, 8 19
८ 0५ ८6: जनादन मा(75 ©3 सो }व्नरूनिरिरीरो, &7 ५
नन्यरह््ग्रितवीमे (७५-न) -- °) 84 02 ०४ 0301 ८
6१४ द्नत्याः 8 {८२८८* नू ७9) खय पच ([ग्चापि सव)
-- ^) 5 ष 7८ -उ ९ समेता (णद्धि सर्व)
17 <) 71 42 "श्रमाः, 613 + 'विसुक्ता , ४1 "निखा
४2 "यो (15; "त्रोषा) -- ४) 7 दानित्रेगवतत ,¶५९1 3 4
म द्यतिवन्सुय्रा -- 4) 2८¶61 2 + दाग (य ह्ाच्द)
।
ए3 घोपरतर, 81 घोररघ , ० वोरभय
मेदरन्नि)
18 ~ [प्ल 15०१, > वृण @§ 05
{1205 यदा द्रष्टान्यठुन वीयंलालिन
नद्धा न्वुद्धि प्रनिनिन्दिनासि)
{7 1) 51 हा 3 ५4 03 (छि प्050 } द्रष्य यया, 71
सला चष्यरप दृष्ट्वा द्रया ह) 34 दि (णर (आनि) ए ८4
' ८ 71-3 ° [जनुनेन प्रचु(४४ ४ > ८ यु)रान्, प [=] ुन-
दीय्यािन 61 त्र दतत, ष्वा 4 + वौ-( ह+ "य } शारि (1५
चीदघाटिन) ~ (1, 2) ¶१ दुद (प म्ववुद्धि) ह 701-3 5
गृपरप (प्रति) 1
-- °} 5\ 1 2 सतसुत्च -- °) 3 8 7 (९९००८ 01-3 ४)
' © सुदुरद्षश्च, 7 61 (रन्हश्च
19 ४) 51 1 3 2८ मच्नी 79612 + दहि हृष्रा,
श् च द्षटरा (निः दिद्रश्र) -- भ ण्ण 194 -- <) गभ
यदाजय्यौ (0 अम्ल) व ७५ वदतौ ({0 वमन्तौ )
-- ८) ४5 2 203 खदा, एज 01 ऽ पर्; ए चूक (०८ चिर)
0५ नारम् ({० नपम्) ह 70001 अखप(7 0४ "प)
ष्यति, ए+ अवश्य, 03 घृ" उवेष्यते ह ८4 21६
गुप स्वमन (० उधम) 5 एः दृषा दल तापयये चूपाघम,
79 ]
व्र पत्नि (०
५
१६४. 20 ]
द्रणसि पार्थः परिष्प्यमाणम् । २०
न मभनम गन्तुम दि शक्ष्ये
त्यया सृ्ंसेन षिष्यमाणा |
समागतां दि युर्ग्रपीरः
पुनर्यन फाम्यफमागता च ।} २१
यैशंपायन उवाच ।
सा तानसुप्र््य विग्राटनेव्रा
जिघृक्षमाणानभकर्तीयन्ती 1
प्रोवाच मा मा स्पृ्ातेति भीना
धौम्यं प्रदुक्रोध् पुषिन मा २२
जग्राह ताग्र्तरयखतरे
जयद्रथम्त ममवाक्षिपत्मा ।
तया ममातिष्नतसुः म पापः
गृदाभाग्त
[ द्रोपदग्णपये
पपा पापीय निग्नपृन्धः ॥। २३
प्रमृ्गाणा तु महाजन
पदयिनिःश्म्य च गरपूरी।
मा कत्यमाणा रथमान्मए
भौमस्य पादरापेनि्राच ङप्मा ॥ २५
भाय उनाच।
नेयं ध्या न्यया नेतुमाीतित्य महाग्भाने |
धम् पत्रय पौगप्रमयनम्य उयद्रध 1 २५
ट्रे ल्या फर पाथं प्राप्यमि सयम्नय ।
आमद पाण्ट यानरीनन्यमगनपृमीनमान ॥ २६
य्रहंपायन उयाच।
ह्युद्या तिपमाणा नां सतयं यलिपर्नीषू |
अन्यगनर्स््रनदा धौम्यः पटरानिगवपध्यगः 1 २५७
हति श्रीमद्ाभारने आरण्येन द्विपाद रिकदिदानतपमो "ध्य + म
-------- -~-- ~ -*= ~ ~ ~~ ~ ~ -~
74 61 2 ९ समादुपदेषय( 69 = मिवीक्प)ोतरध
प्रः 0" 20, 22५१, 22 पणत् 2४ € [107 * ५
{160 छया 114 [च+ भा (117९५ 1-7, १-12)
20 °) 13 1५ 4५61 3 4 यद्रा (नयथा)
वाट; 6५ चरन् (णत्षवाद) 1 2 ५ [1 3 अनामिचर्
0० नानिच्छ्वे ए + 73 कदाचित् - <) गु) मेनाम्य
-- °) 701 2 ऽ प्रहपामि; 9 पर्मानि 11 73 पीलिभ्प
माण, 213 शशुष्यमाग
21 °) 709 स्पुम् (० गन्पुम्) ए) प्रमदः ए" दि
दाप्य, ८ दि द्राक्या - *) ए 3 70 1+ 603 [ुन्नि
(० ष्ठ)
22 88 (रप्व्लु५ 69) 0 (प्न ~ +) &1 1\
73 3 (णा) ८ जभिप्र्य, 7061 भ् रपप्र) 140; +
समुर §1 1\+ छण प्रिश्ार , [1 निषपमागा भ+ पिद
लनां 3 (ए त्नः ) सतामपरिदय वियान्नेग्रा। - ४)
गर परि १69 अपि, 6५ भमि (गक्ष) प मौ तमान
न म्म"; [+ 700 जिपृक्षमाणा नच भर्व ; 0: (१3 ल्द)
"माणो न च भ्वयर्नी - <) 51 1\1 3 \70५ 10, + (उवाच
(गप्र) फ0मामा एग्खवाच मा नम्पृद्ानीति मगा;
7 613 + पुराद्यप मा (वः नराधमो मां, धः, पुत धम,
61 पुरा वर्मा) स््ततीनि मन्या -- ८) 73 च; ५ (कदल
63) वै (गया)
11 03४
॥
29 °} ७) उकण ({ दमक । ~ 3; ६, ५ (37) +
मानाः. वः) +मा † - स्मय । - +) णम
स्िपिलनु ५1 पि ({ - पातर)
24 °) °! गलानत -~ +) ० ~, द्िकिषार
तज तु [र्भ ~ ^) [ष [4 [तक दता ४
भ सागष्द -- ५) ग्ण पवयः (दग्न्त) <) 142
[शानिन्च्, 11 + 12) 3 [जिय
25 ^} धरान ([ चदा; (3 + (स्िहानम्ः १११
तुम् ।{ त्मम्) ~~ +। 1/9 भित्र 14 परभवति
५1 3 + भवनन -- र) 51 दरद्रवदन्दे, दर नव्रभत ल, ©+ ।
भग क्षयन्य 7 01 पगम
26 "19 [भद 1 पएष्यम्न [~~ ए) इर
8 (शप्ता (1 (1 दुद म्रदु न पवार ~~ १, ६ <
0 [१६ हत प्राष्स्यति- श्व {५ ५
9. 01) 6" न स्नाय ; 4 भमत्र
(गोण - ^ +, ण क ५ 3 [4८ +
क्रारण्य ~ «^ 110,~- 613 + {एत ~ =+
121-ट 71 03 पल दुपदीद्रनाभ ~ 1"
छा, ५0770} [मिः 241) + 17} {। ¬, प
७५ ४ (फ ~} 253 1४) तल 2५} उ ©}
294 © २२४५ ~ ऽ!**^ 1) 1) ¬=
4,
= न
१ ।
भ~
्रौपदीद्र्णपर्वं |
आरण्यक
[ 3 989. 8
२५३
चैलांपायन उवाच ।
ततो दिः संप्रविहूदय पार्था
मृगान्वगहान्महिपाश्च हत्वा । /
धरुर्धगः श्रेष्ठतमाः पृथिव्या
पथक्चरन्तः महिना वभूवरुः ॥ १
तनो मृगन्याक्गणानुकी्ण
महाप्नं तद्िहमोपुष्म् ।
भरादश्च तानस्यवदर्युधरिठिगः
शुन्या मिगे व्याहता मृगाणाम् ॥ २
आदित्यदीप्ता दि्रमभ्युपत्य
मृगद्विजाः द्गमिमे वदन्नि।
श्रायायपग्र प्रतिवेदयन्तो
महादव णघ्ुमिर्यापमानम् ॥ ३
धिप्र निवर्तध्यमनं मुगर्ना
मनोदहिमे दूयति दद्य च।
-----~~-
253
1 *}7ऽ ५7; 3 तपरिि( कन्य, 761 3 + पप
गव्य; ५ यवनिमून "1२ प्राया (1-- र्भा) -- <) 81
70) श्रुतम -- <) {370} साः स ({८- मिता)
2 ^) 7 3 ४ गता दर मृगा, © 3 ५ "नना
(गा) -- ५; 1, 73 वज 61 मादन 04416)
नुषः "पुष्टम्) -- <} 51 1 अ ग्वरनु, [५ ५ @1 ४
चव, 0) 3 दरयो त्न) 16८ 0> न्यरददु, 1 +
अन्यरदद्रन -- <) 3 चनो (1० तिमे)
3 [ञ्छ १ ~ °) 5) [1 3 भादीपतदरीत्ा, \4 12
मारिन्यतुष्टा व) अभ्युपेता, "1: अभ्युपेनुर् -- *) 7 7
+ ८कण्मृता (णन्मुग) - <) ४ यथा सम्न (ण
भायासमु्र) 5 उयो, |५1 9 ए वेदसि -- ^) 51
मालव, 2 0 1 तव्लन फि ५६} यन, नृ @ 3 4 नय,
९१60) "गन 51 1 2 ताध , {+ 1) चाद , ए 0९८74
03 (८ 3 याप्य", 0: ्राहुतानि, 1 व्य (1० तापर)
4 >) 5" परिरप्रगू, 1 मनोद्धि ([० सूरन) - °)
मूच (निःननोि ) §1 [५५ 03 न्यनि, 1; 3 1239-4
111 [ 881
द्धि ममान्छा्य च मे समन्यु-
रुद्यते प्राणपतिः छरीरे ॥ 9
सरः युपर्णेन हृतोगगं यथा
ग्र यथाराजफमात्तटक्षिमि !
एवपिघं मे प्रतिभाति काम्यं
गौण्डेर्यथा पीतरसश कुम्भः ॥ ५
ते मेन्परधरत्यनिलौ धवेश-
मदाजयर्वाजिमिरुदमानाः ।
युक्तिः सुगध्रवीरा-
म्तदाथमायाभिमुखा वभूयुः । 8
तेपा तु गोमायृरनस्पघोपो
नि्र्तना चामयपे्य पाम् ।
प्रत्यादरत्ं प्रिग्रश्य गजा
प्रोपाच मीमं च धर्नेजयं च ॥ ७
यथा ब्रदत्येष विहीनयोनिः
एत 1 2 ८पू७1 3 ‰ दूयन, ए वर द्यते, 62 ग्लायते,
©+ ग्गायति (0 दूयत्रि) 51 1\4 81 056 ५ दूयते +]
द्रो ([०प्दररने) -- ^) 5111 3 + 03 समासा, 3
स्प्राय ({० दद्राच) -- °) ¶ © उद्धयायने; & +भाधू-
गते ऽ प्राणि , 81 निम (० पति)
5 ०) ८9 + ह नोरगद्र (जः लनोरग यथा) - °) 4
राज्य यथा रातममाक्तरक्षष (१८) 74 @1 3 (प्व म(भद्य)
रातर राषट्मिवे शाव -- °) 70५ रमचकुढ) § (शश्व
गृ! &१} "सुर कुमः
6 °) 6) ५ वृ9न (णते) ~+ 007५ 6 &3 लद
नितलम्, ०८ ए: भव्यनिरीधपर्णर्, 796} 3 + अप््यनि
स्नेद्ध(©: "लाभ , 6५ ्नेन्ध)ोवेगीर् -- ४) ४ * 23 8
(०२८९४ 5) मद्रावररर् - <) {५ 81 + 705 महद्धि" (गः
नृहद्धि) ४1 पुरर » प ग्वरद्र, 81 3 4 सरथ"
7 °} [९५ कः च (ण्प्तु) 1\1 "तजा {० "घोपो)
-- 2} [3 + गु निपन्यना - ए छण (भम् ) १०-६०
-- ९} {\1 [1 वृ) ©+ प्रस्याहरन , 15 प्रत्यादरत्त 2-+ 10
17 7) 3 4-6 1५89 3 ४ च (शित) 4 18 88
(न
]
01)
8 2, ।
१9 9 ~+
५ च
ॐ 0 +
€
29 8 ]
~ वामदुपेलय पार्थम् ।
सुव्यक्तमस्मानवमन्य पापैः
कृतोऽभिमर्दः रभिः प्रसद्य ॥ ८
इत्येव ते तदनमाविशन्तो
महत्यरण्ये मृगयां चरित्वा ।
वालामपरयन्त तदा रुदन्तीं
धात्रेयिकां प्रेण्यवध्रं प्रियायाः 1 ९
तामिन्द्रसेनस्त्वरितोऽभिसल
रथादवषुलय ततोऽम्पधावद् ।
गरोाच चैनां वचनं नरेन्द्र
धत्रेयिकामार्ततरस्तदानीम् ॥ १०
रि रोदिपि त्वं पतिता धरण्यां
कि ते मखं शष्यहि दीनवर्णम् ।
कचित् पापैः सतर्सकृ्धिः
ममायिता द्रोपदी राजपुत्री ।
8 18० 8०१ (ल् ध) -- °) &1 ह) 3 विष्ठीन
द्रानि , 0४ ऽप &1 3 निदहीनयोनिः - ४) पर सृगा
रको 7४७1 ४ + ४ सारादृरो ए «पार्थं (० पार्वम्)
-- <) 7 1 3 477 परिभूय } "3 अभिभूय (10 मचमन्य)
-- ८) 511 3701 अकुतो विमर्द} ए४ ५ 0679 ४
01 ४ 42 छतोतमद , ण" फछतोवमान
9 °) 8 (०0०6 69) ण्ट्याय (1० दयेव) एऽ आवि
द्रस्य , ५ आचरतो ~ °) ७3 दहत्यरण्ये - 1४ छण
(1५1 ) 910 -- ५) {9 ५ 01 3 © रपव, ५
वीक्ष्य (प्रेष्य ) ¶ धार््री तदा प्राणममांप्रियाता
10 + ०८ 10०० (५{ \ 1 9) -- °) ए16\ "तो वरिसत्य,
03 + "तोपसन्य -- %) 7111 ०३ @० सति" , @ण)) 0517 ७४
11 °) §1 1 घश्ध्यिं, 1 5 + 701-3 ध्धरिण्या -- ४)
‰ 6139 + स्न् (ण्प्ति) 13 + 703 (0 88 0 प्न)
श्रीनकढ - ५1{९7 112, 8 178
1204 गनेप्तरण्य हि सुतेषु पाण्डो
चविन्प्रर्नमपटरन वनेऽस्मिन् ।
प्याङ्ामातु समीक्ष्य सूत
मभ्यापएतन्न व्ुनमिन्द सेनम् ॥
ठरो घ्वी फष्टतर तदानी
सुय" प्रयुगनोश हृतेनि देवी ।
{(7 4) करा क्षी समा" (10 जन्या) ~ (1, 5) षर
{8}
[ 882
महामाते
[ द्रौपदीदहरणपरव
अनिन्यरूपा सुविशाखनेत्रा
शरीरतुख्या कुरुपुगवानाम् ॥ ११
ययव देवी पृथिवीं परविष्टा
दिर्ब प्रपन्नाप्यथ वा सुद् ।
तस्या गमिष्यन्ति पदं हि पाथो-
स्तथा हि संतप्यति धर्मरानः ॥ १२
को दीदयानामरिमदैनानां
देशक्षमाणामपरानितानाम् ।
प्रणिः समामिष्टतमां जिह -
दयुत्तमं रतमिव प्रमूटः ।
न बुध्यते नाथवतीमिहाब
वहिश्वरं हृदयं पाण्डवानाम् ॥ १३
कस्याद्य कायं प्रतिमिच् घोरा
महीं प्रवेक्ष्यन्ति रिताः शराभ्याः ।
मा खं श्ुचस्तां प्रति भीर् बिद्धि
छि्टनर -- (1, 6) 71 241 ्रचक्रद (10५ प्रचुक्रोद्र ) 1
-- 8 (6269४ ©8)} 0 11° -- 3610176 119, 8 108
दुद्रमेन -- °) $ 8 7 (6००१ 0) 8 ६) अविद्य" ({0
अनिन्द्य") ~ ^© 11, 71 8 178
1205* पतिव्रता सलयसधा तथव
छ सानीताकेन वा द्वास तथ्यम् ।,
10116 8 (6५८७])6 ७8) 108
1206* केनाव्मनाद्राय वदापनीता
छिद्र समासाय नरेन्द्रपली ।
[(7, 1) ¶१ तो, ©५ विदो, 7५ पथा (01 वदा)
-- (7 2) परभ (णद) 1 ४) नेरद्रपप्री ]
12 °) 8 (@न्ल्)४ 63) यदीष् (0 यथेव) 76 70
7, ५? देवीं 2 यदाप्यमौ पृथिवीं मप्रविष्टा -- °) 1
प्रप्त 7 यदिवा, 746 +} द्यधवा -- °) 13 पथ,
52 79 पदे (1० पद) 8 (6ण्टा ७3) पदर गमिष्यति हि
सस्य (1 प तत्र) पार्थस् -- “} ८ 701 720 7, ०68
यथा (गिता) द (०४८्म)६ 51 121) & धर्मपुत्र
13 °) 5 माद (4० हीट) ए नरपुगरवाना ({ण7
लरिमरद") -- ४) ए 3 8 70 7५० 'क्षमानाम् -- <)
¶1 जिदीपुर् -- °) 71 द्व प्रमूढ , 7५ इव प्रमृष्मान् (510),
61 > + इव प्रमूपु , ४ दवासुमूषु
14 °) 78 4701 8 691 3 + प्रतिभिय, ग्" प्रविं
]
्रौपदीह्ग्णपवे |
यथाद्य कृष्णा पुनरेष्यतीति ।
निहत्य सर्वान्छिपतः समग्रा-
न्पार्थाः सेष्यन्त्यथ याज्ञसेन्या । १४
यथावरवीचारुघुखं प्रस्य
धत्रेयिफा सारथिमिन्द्रसेनम् ।
जयद्रयेनापहूता प्रमथ्य
पञ्ेन्द्रकट्पाल्परिभूय ष्णा ।॥ १५
तिष्टन्ति वत्मौनि नवान्यमूनि
काय न म्लान्ति तथेव भग्नाः ।
आवतेयष्वं सयात जीघं
नदूरयातेव हि राजपुत्री । १६
संनह्य सर्वं एवेन्द्रकरपा
महान्ति चारूणि च द्ननानि ।
१
श्राति, 817 प्रनिपद्, 33 प्रनिचिभ्य © घोर, ४ वाणा,
५ वान्य (णः घोरा) 51 ए ५ नाच्छा काम प्रविविश्य
दो -- 2) 61 नमि (जमीं) + प्द्रिप्यनि (5८)
५ सुपुन्वाः (0 दारभ्य") -- ५) 8; > ५ यथाच (0
यथाच) -- ^) ० 3 द्वियनानू 5 एग 2 समेता › {3 +
76 013 ५ ममेठान, 81 ¶५ समग्रा , धि समन्यान्
15 °) 2 चाघरुसुख्ी, ५ 61 ५ +मा सव्र, ©
माध्रुमुत ए? 7" विद्धप्य, 51 3 विख्ल्य, 24 4 0
एणा ८७ 9, विचय + 10८2 75 प» 03 विद्रूज्य, 11 प्रदधप्य
~ ए६{०€ 15००, ©1 2 105 धात्रेयिका , 84 धाव्री -- <)
ए+ 75 "नोपहतः, 71 "नापहना 1 प्रमाय्य › 88 123 प्रपङ्य
-- 4} ह+ 05 &1 कृष्णा, 71 पार्थान
16 °) $ ह) निष्टव्यवर्व्सानि ए 88 चनानि , ए५ 78
बहूनि, ©! पद्मानि, ७४ चर्माणि (0 नव्रानि) ~ ४) 8
(ध्यः 69) द्रुमा (1० चक्षाः) 81 नयति, ५ 7
खयति,¶्1 नच्राश्च, १5९1 + नग्लावि 71 म्खायति बक्षाश्च
तथानिमञ्ना -- ^) 51 ए 2०91-3 » लनुयात › 72 ©1 ‡ +
द्रलुयातु -- ५} ऽ, अदर , 7४ @ > +न दृर्यानैव 1
23 दह ({०्दटि)
17 ४) [८ 701 दघ्ितानि, 4४ 3 4 दुमितानि 1
मष्ठानि दराद्धगि वसमितानि (8०), 211 मष्टाहरूपाणि च दम
नानि -- °) ह 8 5 ८ 7: 8 यृष्टीत 61 1९1 3
समानानि; एष दाराश्च दीघर, ©\ महायुधानि (0२ "घनानि)
~ °} 5; व्रपष्व + {3 प्रवृत्त, ए पन्त, &8 ए4-+ 76
70५ ^-५&9 प्न चरथ्व, 71 प्रपद्य ({०ः व्रजप्वम्) 51 घ्नीत
(
आरण्यकपवे
[8 255 %0
गृह्णीत चापानि महाधनानि
शरां थ सीं पदवीं बजध्वम् । १७
पुरा हि निर्भ्नदण्डमोहिता
्रमूदचित्ता वदनेन शुष्यता ।
ददाति कसमैचिदनदते तलु
वराज्यपूर्णामिव भनि चम् ॥ १८
पुरा तुपाप्नाव्रिव हूयते हविः
पुरा श्मशाने समिवापगिष्यते ।
पुरा च सोमोऽध्वरगोऽवरि्ते
श्ना यथा ग्रिप्रजने प्रमोहिते ।
महत्यरण्ये मृगया चरिता
पुरा शरगालो नहिनीं विगाहते 1 १९
मा घः प्रियायाः सुरसं सुलोचन
| ~ -=-
तूणौ पदवीं च लठ्ध
[ह 19 6), ४९ ०00 0० भस्मनि (19 18} प ४०
16 ९11९ ० ४5 एष 15 105४ 07 70158176 {9 , "8
318 15 शा7708६ 66] 14००7६त 10 ४06 ५९0७]
18 °) + "दडताडिता -- १) 2० 7० 7+ ° 63
प्रमोचित्ता, 701 परमूढचेता "४ &1 2 ५ छप्यति -- ५)
ए 3 + श्रु, 2८161 ञसतुष ( (७ सुचम्)
19 °) 3 4703 5 स्मशाने ६8 सगिचाव विध्यते, 81
1; ्रोपददयने, 12८ 1) "चोपविध्यते, 61 ५ वावयभ्यते
-- <) ए ञयुरेचःप्रपपुराहि 5 (०२०९४ ©} ध्वरजो
21 8 6634 विदुप्य (एए “प्यते), ग्" विटिष्य, ७1
विव्य, 21 विरिति -- ५) 2०0 «8 (०५०९४ &)
विमो (ध्गग्रमोः) -- &न 19०८, यू 198
1904+ पुरा दि पार्थश्च हती च कापिलम्
प्रसिच्यते क्षीरधारा यतध्वम्।
०) 79 & गताना (० चरित्वा) -- 1) ए! 8 सेगालो
28 प्रगाहते -- ^.ध० 19, 101 101-8 105
1008 शरुर्सि च सम्यक्प्रृति महाध्वरे
ग्राम्यो जनो यद्वदक्षौ न नाश्रयेत् 1;
पपा16 8 (6८० 68 } 105
1209* पुरा हि मन्तराहुदिपूजिताया
इुतास्षिवेघां विद् निरीयते ।
20 °) ह 981 2८ 712 5 प्रभास ६8 त्रन तद्
1५ 73 "प्रभात 25347461 3५ ४ चद्रुप्रभ वदेन वश्पुरखात्
(84 "न सुप्रसन्न) -- ६1 ० 20 -- °) ४4 पश्चाच्छुम ›
888
~~~
, 268. 20 }
चन्द्रभाच्छं षदुन् अरसम् ।
सपृरयाच्छुभं कधिदकृत्यकारी
श्वा वरे पुरोडाशमिवोपयुद्भीत् ।
एतानि वत्मौन्यदुयात सीध
मा वः कालः धिप्रमिहालयगाहे | २०
युधिष्ठिर उवाच ।
भद्रे तृष्णीमास्ख नियच्छ वाचं
मासत्सकारो परूपाण्यवो चः ।
राजानो वा यदि वा राजपुत्रा
येन मत्ता वश्वनां प्राभरुवन्ति ॥ २१
बैरांपायन उवाच ।
एतावदुक्त्वा प्रययु शीघ्रं
तान्येव वर्मान्यसुवर्व॑मानाः ।
युहर्यालवदुच्छषन्ते
ञ्यां विक्िपन्तथ महाधलुस्यैः ॥ २२
ततीऽपदर्यस्तख सैन्यख रेणु-
€
महाभारते
[ द्रौपदीदरणपरव
यदं वै वाजिघवुरप्रणुनम् ।
पदातीना मध्यमत्तं च धौम्यं
विक्रोन्तं भीममभिद्रवेति ॥ २३
ते सान्त्य धौम्यं परिदीनसचाः
सुखं भवानेतिति राजपुत्राः ।
सयेना यदैवामिपपंशरयुक्ता
जवेन तत्सैन्यमथास्पधावन् ॥ २४
तेपां महेन्द्रोपमविक्रमाणां
संरन्धानां धर्पणादान्नसेन्याः ।
क्रोधः प्रजज्वाल जयद्रर्थ च
दृष भियां तख रथे सितां च ॥ २५
प्रचुक्ृशचश्चाप्यथ सिन्धुराजं
वुकोद्रथेव धनंजयश्च ।
यमौ च राजा च महाधुरा-
स्ततो दिशः संयुगः परेषाम् ॥ २६
दति श्रीमहाभारते आरण्यकपयैणि तिपश्चाश्चदधिकद्धिशात्ततमो.ऽध्याय, ॥ २५३ ॥
71 8 स्पृ्ेच्छुभ; 7४ ©1 3 + रागान्वित ; प रागान्नर
-- °) 73 इवो पयोक्ष्य; 79 75 7 "पयोक्षीच्, 7५ 7: "पयु
ज्यात्, 23 72० 72 79 « ८ ७5 ए्रवाध्वरस्य , 25 इवो पयुज्यते ,
85 "पभोक्षयेत् - °) 71 ©) वाक्यानि, 13 वर्णानि (०
वर्स्मानि) 7४ 1 9 + [जनयतु (10 "यात) प्५ 63 +
माष (0 शीघ्र) - 1) पज 03 ५ कारः प्रति (1ण्मा
घ कार) ध दीव (0 क्षिप्रम्) ए + इ्ातिगादै, 1४
द्टाल्यादे - 4 {66 20, ए५ 09 [21-3 118
1210* शीघ्र प्रधावध्वमितो नरेन्ो
यावन्न दूर चजतीति पाप 1
सृपा6 8 (6>6न &8 }) 108
1911“ प्रल्ाहरध्व द्विपतां सकाश्चा
छक्ष्मीमिव स्व दयितां दृर्घिषठा ।
21 7 6५ ० ५6 19 -- ^) [ए 3 तूणमाययु; ए +
7 ज 5 ७8 प्रतिक्राम (10 तुष्णीमास्स् ) १ भदे प्रतीप
विनयाच्च वाच -- ०) 71 + प वाच (10 [नबोच.)
-- 4) 6" चक्तेन युक्ता = 01 > + पचतामा्रु (10 चच्चना
प्रा)
22 ^) 51 सुहुसुंहु्याखवन विषतो -- ५} 79 ५ 7०
| 884
073 123 तर ७3 ज्या (1० ज्यः) ए) उशिक" (०८ विक्षि")
ग" महाधनुश्टेत
23 °) 23, ततोपर्य रेणुपसुदूत य॒ -- ४) 1\1 761 9 +
1 उच्युयत , 89 ससुद्त; ए3 उद्त्त ध, 2, निपीडित, 1
भाधूयन (10; उद्ूतवे) 3 "सुरप्पत्त -- <) ए) 9 दहि
(च) पृ90 3 4 पदुातिमध्पे पिघ्रत च धौम्य --*)
ए४751 71 3 5 49 9 जसभ्यातूवेति, एज अभिद्रवत, 61
अभ्यद्रवत 1 पिक्रोदात भीम मीमाद्रवेति;पर५ © ^ चिष्ो
शत भीम पार्थेलभीक्ष्ण
24 °) 1५1 2 ५ ए (पा 8५ (९९८) 7; 3 धौम्य परि
दीनसस्व} 74 61 2 42 त धौ(6 3 तद्धौ)म्पमदीनसत्वा-
-- °) 69 + सुखी भवानस्िविति राज -- °^) 117० 7४
8 (०००]४ ©> }13 ) "सप्रसक्ता
25 <) 7461 3 471 कोष (जःफ्रोध)
तु (ष) --°) प्रण स्थिता (9 प्रियां) पिः चास (1०
तस्य) + 61 3 ५ पिडरधस्थितां, ए रथे त्रिया
26 °) प [जनि (1० [ज]षि) -- °) 28 1५96134
21 धनुरधराक्तदा (> 'तो) -- °) 2 ददो (1० ततौ)
७५ सप्रसुहु" ५ परतर
|
73 ५ 73
द्रौपदीद्रणपवे |
आरण्यकंपरव
[8 254 7
२५९
चैरपायन उवाच ।
ततो घोरतरः; चन्दो चने समभवत्तदा ।
मीमसेनानौ दृषा त्रियाणाममपिणाम् ।॥ १
तेषां प्वजाप्ाण्यभिवीक्ष्य राजा
खयं दुरात्मा इुस्पुगवानाम् ।
जयद्रथो यान्नसेनी वाच
रथे स्थितां सानुमती हतौजाः ॥ २
आयान्तीमे पञ्च रथा महन्तो
मन्ये च दृष्णे पतयम्तयैते।
सा जानती ख्यापय नः सुकेयि
पर् पर पाण्डवानां रथस्यम् ॥ ३
द्रौपद्युवाच ।
किते नात्म महाधलुधैर-
रनायु्यं कर्मं छृत्वातियोरम् ।
(गन०प 0 108) 8 -- त्प एवोपा ह्वा 3
002 © + साग्ण्य; 84 श्रीमदारण्य - 570 एवाप [ए
232 4 0५ 023 01-6 ¶163 91 दरौपदीप्रमाध + 01 दरौपद्याः
प्रमाय -- 4! 7472 भ पाडतानुगमन ~ वाः! 10
{0्ुपा९३, श 0१5 0१ एध) } 7013 267 , 793 268, 71
269, 7 ©५ भु (५ र्भ 17} 257 (+ ० 259},
61 25५, 6४ 256 ~ अधा 70 = एणा 73 28 , ४3
29, 71 30
254
1 4) ए बमपण, 0) मनीपिर्णा, वण धमर्मिणौ, 8५
महर्धिर्णा
% 1९) ०0 2 ~ ^} 3 0: घ्वजान्याणि, © ध्वजा
अन रानन् ~ £) 294 23 स्मयन् (एष्म्बय) म
कुस्परंटवानां - °) © भ स्थितो (0 स्थि) 5,
कातिमर्मी, ७५ ननृमर्दी ए 8४ दा त)नीजा , 1,
महौजा , वृष व्रस्य
3 °) ए) ज्ायनिमे १6) 2 ५ ने (1० षति) -*)
हर सेन, + नत्रेति, 8 (०१८९४ 65) सवेन -- <) = ण्ण
8 249 15 षामा जानना, 73 मेमानिनि, ©५ सजानदी
॥
एते वीराः पतयो मे समेता
न व; दोपः कथिदिहास्ति युद्धे ।॥ ४
आख्यातव्यं त्वेव सवं युमूर्ो-
मया तुर्यं पृष्टया धर्मं एषः ।
नमे व्यथा विद्यते वद्ध्वा
संपद्यन्त्याः सा्ुजं धर्मराजम् ॥ ५
यख ध्वजाग्रे नदतो भृदङ्धौ
नन्दोपनन्दौ मधुरौ युक्तरूपौ ।
एतं खधरममार्थपिनिशधयज्ं
सदा जनाः कृत्यवस्तोऽुयास्ति ॥ ६
य एप जाम्बुनदछचद्धगौरः
प्रचण्डधोणस्तुगयताश्षः ।
एतं कुरश्रष्ठतमं चदन्ति
युपिष्टिर धर्मसुतं पति मे ॥ ७
~
9
-- <) 73 परस्परा, 1 परावर; 61 9 + परपरा (० पर पर)
79 7 © रथस्था, © रथस्था, ७५ रथासां
' 4 ^) & 5 ^ प्तू (गते) ~ ४) 1 अनायोध्य,
8 अमानुष ए! $ 4 7५ 7" क्वा सुघोरं (1 प)
| ०) ४ करुद्धा (णः एते) ० 7; प्रियाः (®प्वीरा)
¡1 ~“) वृधे (प्व ) 8 + {7८ 713 64 नोप 7871 8
| 1 किचिद्
5 °) © आदख्याताया ए+ सैव , 1५ 81 3 तव} ७५ नश्च
| (णपन्वेव) ए) 3 + 7 3 063 प सुमूर्पो ~ °)
| वषा ४ + स्व (गतुम्य) -- ९) 3 + 01461 + 4
| 099 विद्यते 400 स्वद्धय -- °) ५ नतरक्षत्या
| 6 *) एः प्वलाग्री एऽग्ः @* 4 नदती एः सदतैर्,
ह+ 7० 01 3 खदगो -- 2) 23 72० 2: 3 मधुर युक्रूपीः
| ६५ 8 र सुरूप, उ (०००१६ &४) ^र सुदयुष्तौ -- <) ह्व
{ ९ ‰५।
| ४१।
{
24 1003 01 3ण्य, 9 3 + पुन (०प्एत)
चु, भा म्म ({णपम्ब ) -- 4) 11 9०५ 0» कृत्तवतो
सदा जना सलयवनो वदनि
7 ०) 7011 3 ‹स (जप्य) -- ४} पए 3
1 "घोर", ए 1 25 "वोप" (०८ "वोण ) -- °) एज °
{९ 1-3 7 ©+ एन - °} युप त्रिख {{07 परि)
885 |
© 8 159
8 3 279
1“ 3 271
3 264 8 1
अप्येप शत्रोः दरणागतस्य
दद्याखाणान्धर्मचारी नृवीरः ।
पर्नं मूट जवेन भूतये
त्वमात्मनः प्राज्जलिन्यं शखः ॥ ८
अथाप्येनं प्श्यमि य॑ रथं
सहाथुजं शालमिव प्रबरद्धम्
संदष्टोष्ठं भरुकृटीसंहतभरुवं
वृकोदरो नाम पतिरममैपः ॥ ९
आजानेया वलिनः साधु दान्ता
महावलाः श्ररयदावहन्ति ।
एतस्य कर्माण्यतिमानुपाणि
भीमेति शब्दोऽस्य गतः प्रथिव्याम् ॥ १०
नास्यापराद्वाः रोपमिदामुवन्ति
नाप्यस्य चैर विरते कदाचिच् ।
वैरस्यान्तं संविधायोपयाति
8 °) © + द्रारण गनन्य - २) &। प्राण (01 प्राणान)
-- <) 81 न 701 03 7, © 27 परेद्धन , ८५ 111 पर्न,
©, पुषित ; ©५ परो देव॒ ए प्रेय छेन मूढ जम्ब तुरण
-- ५) एए 7) ्वमारमना, 8, दुरामन › 71 महात्मान , 64
तवात्मानं
9 °) {1 > अथाप्येत 13 परयमे 8 (6१५८९१४ ©)
रथे स्थित (10 रथस्थ ) -- °) 71 मदावरख 1 8 (नन्
968) साट (0 शाट) ए प्रविद्धं - ९) प (व्ल
721) 7 65 सदरष्रीष्ट ^ {० 88 कुटी 1९1 सनतश्नर्,
ए + 71 ¶४ "सहतस्न, ¶1 "सहतश्नर्, 21: "सहतश्रयो
10 773 ० (08 ) 10-12 - °) [1 नाजानीया,
ए जाजानया; 7४ जानेया 2० यचि्नां; ¶५ @ 3 4
वाजिन" -- °) 7 71 पधा महाचल, ७+ महाजवा ए
शरसुदाहरति) 71 "तम वष्टत्ति -- 4) 761 + 4} तत
( {01 गत )
11 3 ० 11 (५ ₹1 10) - °) 75 १५ ©3
खपराधात्त 1 5 दोपमिहानुर्याति , 81-3 7 (6६८०) ४ 71 5)
७४ मवामुचति -- °) 8 7" 7ज ५ नाय, 70०73 8 ०68
नाय च (णप नाप्यस्य) 7 ©1 3 + विस्मरत्ते - <) 1184
2170670: 8 27 © ५ मनिधा -°) 7 @1 34 पि)
तत्तप्यतीष्ट (0 गच्य्यव्रीवं)
[ 886
महाभास्त
[ द्रौपदीद्रणपरव
पश्चाच्छान्ति न च गच्छत्यतीव ॥ ११
मृदुर्वदान्यो धृतिमान्यश्स्ती
जितेन्द्रियो श्रदरसैवी चृवीरः।
भ्राता च शिष्यश्च युधिष्ठिरस्य
धर्नजयो नाम पतिर्ममेपः ॥ १२
यो वन कामान् भयान लोभा-
च्यजेदधर्म न नृम च कुर्यात् ।
स॒ एष वैश्वानरतुल्यतेजाः
कुन्तीसुतः श्रुसहः प्रमाथी ॥ १३
यः स्वधर्मार्थव्रिनिश्वयजनो
भयातीनां भयदती मनीपी ।
यस्योत्तमं रूपमाहुः पृथिव्यां
य॑ पाण्डवाः परिरध्चन्ति मर्व ॥ १४
प्राणैगरीयांसमयुत्रतं वर
स एष वीरो नुटः पतिर्मे ।
12 21307) 12 {ल ४) 10) - ") 23 720 1)^ €
69 धनुधराम्रयो (10 खदुवदान्यो) 7 613 * 21 मनि
(0 ति") ह 72071 3 5 मनस्वी (0 यदान्वी) - *)
7० 7» त्व (1० चरूवीर ) -- ९) एए श्चुता {197 प्राना)
13 °) ऽ 47061 3 ऽ तय (गवन) &134
कोपान्न (० कामाः) 7 8 7८ 7: पृष कोपात्, ©1 ‡ ५
कामाद्) 241 मोहाद् ({०प्लोमात) 73 कदापि कोपा भिया
न कामाव - °) 7) धर्म जेन (एप (प्प) }) ८01 3
6४ नानद्रास्य, 772 73 3 46 उन चृ्ठाम्प -- °) 8;
7 माद्रीसुन , 21 7" ऊुनीषुच्र 53 सहदेव , 7८ 73 ९
शा्चुमघ-> 11 दाग्रुगण
14 लिः 14० 8 (८६८०) &3)} 195
1212* वन्धुप्रिय श्श्रश्रता वरिष्ठो
महाहयेष्यप्रतिवार्यवीर्य 1
15 °) 71 प्रारर्गरीयान्पारयाना महात्मा, ¶ &1 3 +
प्ाणररीयान्पमनुघतश्च -- {८९ 15१, 1 105
1213 श्र कृन्त च्दमीषटदश्च ।
महाहटष यश्च रिपुप्रमाथी
-- ^) ए+ ग्बद्धवेधी , 11 पगयोधी ६38) 72० 7 य-खद्ग
स्वो रघुचित्रयोधी -- °) 71 3 31 0८ 701 पष 9
मतो, ए+ मानी, + 4४ © मतौ च (0 महश्च) 28
1
1
¢
द्रौपदीदरणपर्बं ] आरण्यकपर्व [ 8 284 21
यः खड़्योधी रुघुचिरदस्तो इन्त्याः प्राणैरिष्टतमो चवीरः ।॥ १८
महां धीमान्पददेवोऽदितीयः ॥ १५ विशीर्यन्तीं नावमिवार्णवान्ते
यस्याद्य कमै द्र्ष्से मूढमच रतामिपूर्णा मकरस्य पष्ठ ।
शरतक्रतोवौ दैत्यसेनासु संख्ये । सेनां तवेमां हतसर्वयोधां
शरः कृतास्रो मतिमान्सनीपी
परि्य॑फरो धर्मसुतस्य राज्ञः । १६
य एप चन्द्राेममानतेजा
जघन्यजः पाण्डवानां प्रिय |
बुदा समो यस्य नरो न पिद्यते
वक्ता तथा मत्सु विनि्रयन्नः ॥ १७
स एप शूरो नित्यममर्पणथ
घीमान्परान्नः सहदेवः पतिर्मे ।
त्यजेस्राणान्यरत्रदधव्यवाहं
न त्वेवेष व्यादरेदर्मबादयम् ।
सदा मनस्वी क्षत्रधर्मे निव््टः
दति श्रीमदाभास्ते आरण्यकपर्यणि चतु
7५ 71 9 ४ ८७ व्रर्दरेवो द्वि( 1 8५ "वाद् दि, ए+ 83 702
"वदि तीय
16 °) 72५ पः तम्याद्य, प © + यस्मात्, 61 तम्मात्
71 दवक््यमि ० 0» मृटढभाय , 64 "सव॒ -- °) ६५००
वा ए" 3 द्रलयतन्यस्य, ए मन्यमे साधु, ©1 जय्य सेनासु , ४1
द्र्न्यषु ह\ 2 मध्ये, 71 6५ ४ सने, & सवे -- ^)
ह 2 71 2 $ एतिमान 28 7 (6१९६701 3 8) ©8
मनम्बी (0? मनीपी ) -- °) 7४ घभगजस्य
17 ^) 1 9 4 0८ म एय, 8 (€य्न्९्४ ©8) हुता
18 °) 612 4य एप -- ८) ए५ नस्तव, 6२न तेप
र, आ न दयते एः धर्मवात्य; 53 + “राज्य -- ^)
& 2 + मनीषी (1० मनस्वी) ७४ मलयधर्म 8 3 7"
708 + 6 &3 रतश्च (0 निविष्ट)
19 °) ६3 @> पिद्रीर्य॑ती , 82 म्यरीर्यर्ती, 8, विद्रीर्यं
तीर्, ¶1 बप्रीयनिर् (5०), &५ 0 व्िव्री्यतीं एय 2 4
गू एवात्र {ग् र) - ९) 1-3 701प1&1 49 तथेमा
-- 4) 71 पट्यमि ({० दक्ष्य')
20 ^) 1 3 ५ 7८ 21 2 ५61 3 + इलेवेते, 71
इृन्येवमेते, ‰ दयेन ते ({० येने व) -- ४) 7५ 61 + प्न
वमत -- <) 8४-+ 70 708 ५ 6 & यद्चनेभ्पो (णः
"स्तर ) एज 58 €पुप सुच्यरते ह+ 7० [डानि -- °)
|
विक्षोभितां द्रष्यसि पाण्डुपुत्रैः ॥ १९
इत्येते वै कथिताः पाण्डुपुत्रा
यांस्त्वं मोहादवमन्य प्रवृत्तः ।
यदयतेस्तवं युच्यसेऽरिष्टदेदः
पुनजेन्म प्राप्स्यसे जीव एव ॥ २०
चैदं पायन उवाच ।
ततः पार्था; पश्च प्न्द्रकस्पा-
स्त्यक्त्वा त्रसतान्प्ाज्ञलींस्तान्पदातीन् ।
रथानीकं श॒रवर्पन्धकार
चतु! करदाः सर्मतः संनिगृह्य ॥ २१
:पञ्चाश्देयिकद्िश्ततमो ऽध्याय ॥ २५७ ॥
|
1९1-3 2) 3 01 5 03 प्राप्यति ए जीव एष ; 281 सलयमेव »
7 &! पञ जीवित च, 82 + जीवन च, \{, जीवमान
21 72४ &ा 2 ५ 213 ० ४06 गण -- °) ए द्विजा
तीनू (७ पद्व) -- ^) 7 (००७6 71 3) यथानीक
-- °) 71 निरूढा ,& ‡ +ते निगृष्य
५
(गग7० - 21210" 22707; [ए 3 003 3 4
आरण्य -- 327 7474 1 8 4257 082 द्रोपदी
प्रमाथ - 4द7!॥/ 70 (टपः९ऽ, ९०705 0 0०४) 12
१68 (19४3 269), 71 2470, ¶ृ' ©+ ध (3 रण 727 }
258 ( ‰{3 छण 260), © 255 , © 257 -- गुम
70 191 79 21, 793 0) 2४
255
{ °) त9 & 3५ प्न स(& ना) त्तिष्ठध्व (० "एत)
~ ०) 1 3 4 7071 3 द्रुत, 61 3 4 ४3 तूर्णी (णः
चूर्ण) ह द्ुवति परि , 7 तूणं न परि -- ^) ए" तस्िन्
(#णप्छति) हास, एवच (ण्स) -- ०) 1 0, सैनि-
कान् (1० चाचुपान्)
2 °“) 8 4 7 79-6 © घोरनम -- °) 8: सनैन्यान्
[ 887 |
$ 255 1 ]
महाभारते
[ द्रौपदीद्रणपयै
२५८५
= 3 उवाच ।
संतिष्ठत प्रहरत तृणं विपरिधावत ।
हति स सैन्धवो राजा चोदयामास ताचरृपान् ॥ १
ततो घोरतरः शब्दो रणे समभवत्तदा
मीमाञ्नयमान्दषटर सैन्याना सयुधिष्ठिरान् । २
शिविसिन्धुत्रिगतीनां विपादश्ाप्य॒जायत ।
तान्टषटरापुरुषव्याघान्ग्याघानिव बलोत्कटान् ॥ ३
हेमयित्रसद्ु्सेधां सरवैशेक्यायसीं गदाम् ।
परयृ्याभ्यद्रवद्धीमः सैन्धर्वं कालचोदितम् ॥। ४
तदन्तरमथाघ्रृत्य कोटिकारयोऽम्यदहारयत् ।
महता स्थर्वशेन परिवायं वरकोदरम् ॥ ५
शक्तितोमरनारावैर्थीराहुप्रचोदितेः ।
कीयैमाणोऽपि बहुभिन स भीमोऽम्यकम्पत ॥ ६
(10 सैन्यानां )
ॐ “) 2 79 08-6 68 क्षिविमौवीरसिधूनां - ४) ए
51 71 चोपजायते; 89 8 (6>९]४ 88) समजायत -- °)
ए, तान्दषटर पुरुपास्श्ुरान् -- °) 7४9 अतीव च ({० च्याघा
निच )} 8 (6ग्न्शु &3 }{3) मदो ({01 वरो )
4 °) 701 हेम्विदुससु', ए\ हेमवधससु" ; १५९३ 3
हेमर्िटु महोस्सेधा ४ हेमधिटुमयोस्तेधां -- °) 11 8 4
721 8 08 8 (€८न्) 68) *सैक्या - °) &1 प्राद्र (0
[ग)भ्यद््' ) - °) ह 7\ सैंधव काममोहित
5 ०) ध्र ७19 ५ तदतर समासाय (पु "विह्य); 7
तयोर (४ "तोन )तरमासादयय -- ४) 71 9 कोरिकाश्चो; 18 +
21 771 01 +-8 "कास्यो; 8 8 7० 79 8 "कार्यो ए
उ्यदाहरत्, ¶1 द्यधारयत्; १५ ७४ द्यवा } © + न्यवा', प
[ऽ]भ्यवा' -- <) ६4 महता शरवरपेण
6 °) 8 यष्टि - °) 101 स, ५61 च ({भ्स्म)
1 6 01 (५ 63 ^ ज्यकपत; 7५ 7» व्यकपयत्; ¶\ &) 711
[अीप्यकपत
7 ०) 3 70५ 0231164 च ({०ः तु) - 2) 71 8
21 पदाताश्च , 7० 0: पादाताश्च प" सहस्रदा" (10 चतुर्दशा)
-- ९) 13461 3 + चीर (प मीम) -- °) 78 मैघवस
मष्टारणे
[ 888
गजं तु सगजारोदं पदातींश चतुदश ।
जघान गद्या भीमः सैन्धवध्वजिनीगुखे ॥। ७
पार्थः पश्चकश्षताच्खुरान्पार्यतीयान्महारथान् ।
परीप्समानः सौवीरं जघान धवजिनीयुखे ॥ ८
राजा खयं सुवीराणां प्रवराणां प्रहारिणाम् ।
निमेषमात्रेण शतं जघान समरे तदा ॥ ९
द्द्दो नढुलसतत्र रथात्परस्कन्य सङ्गधक् ।
शिरांसि पादरक्षाणां बीजवलसरवपन्युहुः ॥ १०
सददेषस्तु संयाय रथेन गजयोधिनः ।
पातयामास नाराचैद्ुमेम्य इव वर्हिणः ॥ ११
ततचिगर्तः सधलुरवतीययं महारथात् ।
गदया चतुरो बादात्राज्गस्तस्य तदावधीत्र् ॥ १२
तमभ्याशगतं राजा पदातिं कुन्तिनन्दनः ।
8 1 3०0 (78्] ) 8 -- °) 7ए+ पचात, 131 पच
रथास्, ए प्वद्रात ८४ ¶, ©) > ५ वीरान् (19 खरान् )
-- °) 71 ७ परीप्समानान् 74 7० 0४ 61 + सौवीराल्
9 ") ए1 3 युधिष्ठिर, ए + 0५0) 3 स्वय राजा (णः
#षप8् ) ए अस (णसु) -- °) 7) प्रषीराणा 2:
मही सुजां ({० प्रहा) -- °) 0४ शात, "9 तथा (1० तदा)
&1 जघानाजौ युधिष्ठिर
10 °) 7 © $ 4 एवं नङलोपि (५0७) "य ) तदा
कृद्यो ~ 2) 3 ५ 72५01 3 णु" © व खङ्गश्डत्; ए
"वित्+ 7091 १9 "त् -- °) 89 (ण 88 10 {68१ } शत्तानि
(191 श्िराक्षि) -- °) 21 णुः 63 ४ प्रावपन्, ७1 प्रावपद्
61 सुवि (9 सुहु )
11 °) [+ ¶५ 61 3 + ‰ सवार्य; + "जघ्चे; 726 73
प्राप्य, 7093 ए) "धाय, 7: “म्रा (०) याय) -- 2) {1
दात" ({01 गज )
12 ^) {83311 8 ४््षसु (ण्स) -- 2) 11 34
7" रथोत्तमात् (० महारथात्) -- °) 73 वीरानू (०
वाहान्) -- ५) ए 7; $ सर्वानू (10 तस्य) तप राश्ठस्त
स्यावधीष्पुन
15 °) ह" 05 जभ्यारे गत; ९५ 25 अभ्यासे गत, 18 +
583 06 71 3 ५ अभ्यास, © + अवाभ्यां -- २) 61 +
]
द्रौपदीद्रणपर्वं |
अधैचन्रेण बाणेन विव्याधोरसि धर्मराट् ॥ १३
म भिन्नहृदयो यीरो चक्ताच्छोणिनयदरमन् ।
पपाताभिष्रवः पाध छिन्नमूल इव दरुमः ॥ १४
इन्द्रसेनदितीयस्तु रथास्प्कन्य धर्मराट् ।
इताः सहदेवस्य प्रतिपेदे महारथम् । १५
नङटं तभिमंघाय कषेम॑करमहागुखौ ।
उमा्ुमयतस्तीक्ौः सग्बर्परवर्पताम् ।॥ १६
तौ शरमभिवर्षन्तौ जीमूताविव वापिंकौ ।
एकैकेन चिपटेन जते माद्रवतीपुतः ।॥ १७
त्रिगर्तराजः सुग्थम्तम्याथ स्थपृ्तः 1
रथमाघ्रेपयामाम ग्नेन गजयानवित् ॥ १८
नकृलस््वयमीन्तम्माद्रथाचर्मासिपाणिमान् ।
0 पदाति ए! 2 + 01 पादु (10 कुन्ति")
14 ह+ ०४ (छा ) 14-15* -- ^) 81 धीते
-- ४) 72 प 01 963 उद्ररन - ^) 3 8, [शुनि
सुष् ४1 नम्व ([नप्पार्य) दप पपात समा भूमौ, 3
© « "निसुग्य प्रापतद् -- *) =‡ 15 9 जीर्ण
(० (त)
15 + तण {4० (८ ॐ 14) - ९) 71 अयास्य,
43 तात्
16 °} ६3 ठ 13 ८ ©उ3 स्वनिमयाय्र (&3 2५४०५
एष्ट ३८ 7 २5 19 (न्स) 06 09 स्वेजिमव्राप्य, व्र
&1 2 + चापि सगय, ऽ स्वमिमयार्यं -- °) 7: 64 “सु
माल्प्रौ, @1 3 "मद्रामन्नी -- °) 1 ‡ जवार (1०
द्वर्धनामे)
17 °) 8 9909 + ८63 नोमंरदू, 0८ 09 ५ नी द्ागन्
ह, 0, जनिना -- ४) ६.पापिवरौ (1०्वापिकी) - °)
202 वक्व गान
18 ~+ 0 (छा ) 16*-22 -- ४) 7 + 810:
तर, ©+ गचघूेन", 7५ गजयूथप 0" नन्पाश्चगतपूगंत
-- <) 0५ भाचेप' (0 आस्रपः) -- <) 73 न गययूथवत
19 भ् ०० 19 (न 51 18) °) 1 0 तम
मीम्, भ\ न्वपत्रत् {{0-वपमीय्) -- ४) प @ >+
"न्यद्धष्टक {0६ "पाणिमान्) -- <) ४ ठ: 7८ 7 38
{€व्ल्ला" 69} उद्धाम्य, 24 उद्भाव - <) 1 179 14८,
161 4 4 ५4 15 @ उन70105, ९ 2216,
ओ &, ०0 91 {9 414}
20 42 ० 20 (< »1 18) -- ^) ह 3 सुरथस्य
11४
आरण्यकरपवै
॥
|
४
॥
|
[ 8 %85. %
उड्ान्तं खानमाखाय तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥ १९
सुरथस्तं गजवरं वधाव नक्रस्य तु ।
प्रेपयामास सक्रोधममभ्युच्छ्ितकरं ततः) २०
न्ररुस्तस्य नागस्य समीपपरिवर्विनः ।
मविपार्णं शजं मूले सद्गैन निरन्त ॥ २१
स विनद्य महानादं गजः कद्ुणभूषणः ।
पतन्नवाक्िरा भूमौ हस्त्यारोदानपोथयत् ॥ २२
स तत्कर्म महत्छृचा श्रो माद्रवतीसुतः ।
भीमसेनरथं प्राप्य सर्म ठेमे महारथः ॥ २३
भीमस्त्वायततो रान्नः कोटिफार्यस्य संगरे ।
घ्नस्य नुदतो वादान्छरुरेणापादरच्छिरः ।॥ २४
न बुबोध हतं घ्रूतं म राजा बाहुशालिना ।
-- ५) 1 रथाय ([०प्वधाय) ह+ 21 ७1 च (णतु)
-- ९) 71 पषा सपम् -- ५) ए! 3 281 2972, 567
न्यु" ({0 भम्ब") 61 तद्रा, ध तथा
21 2 ०० 21 (५ १1 18) - °) 28 21 रात्तन्य
(4०८ नाग ) -- ^) 21 पर (०प्मुज) ध्रः मूल, १५
मूलात् -- “) 8 निकरन तततः, ¶५ विनिकृतन
22 2120 22 (५ १1 18} - १) हा 3 क्रिकिणिः,
¡} ऽ + 233 रट , 23 4 76 001 21 3 ४ रा ककर + 7
` ताय ({०५ पनस्नव्राक् }
1
कनक", 7५ @1 3 + धटात्रि ({०८कद्रत्ग ) -- ^) 7\ पषा
ए 71 राजन् (107 भूमौ) -- °)
ग» दनमोहादू, 69 हन्विगोपानू, 6 हस्तमोहादू, 11 हम्टा
गोधम्.
23 373 00 १६०० (८ 5 18} - °) ५-+ 7९
01 2 ४मतन्ट्त्वा महस्क्म -- °) 83 परतप ({०८मडा')
24 ०) 1 3 कोरिकाश्वस्य) ह+ 81 0०01 4 ४ "स्यस्य,
52-+ 0८ 73 3 "सख्यस्य, 76 €+ “स्येन 81 ५ 0४ 8
(€६८०५ @अ) सयुगे -- <) 1 ८3 704८४ तुदतो, 3 51
ष्1&1 34 तु तनो, ८५ नको (प जुद्रने) -- ५) [द
दरिण (प्रेण) एड 4 ठ 773 ०3 05 81 [सपहस्व्
2० 0: श्ुखेणाहरदिष्र
25 “}) ५ चुधोपषहन , 41 प्र्योघहत -- °) 1004 @ ५
४13 दट्ाटिना, 7 पः वा(च )हुदालिन-ः -- ९) ६1 8 4
सश्च" हः प्राद्रवत्, 13 4 ्यद्रवत्, 71 [ज]म्याद्रवन्, ए
हयद्रवय ; 79 © प्राद्रवन्, ©1 + 1 [ज]म्यटवन् › 2 ष्याद्रवय्
पृष 61 3 नष मन्त्रे -- °} 100 0 हततत ({0प ततस्त }
@1 3 + हत्तसृत्तरथास्रत {&1 "ये स्थित )
{ 889 |
# मिं
8 288 ‰ |
4 तस्याश्वा व्यद्रवन्संख्ये हतघतास्ततस्ततः ॥ २५
विगुखं हतखतं तं भीमः प्रहरता चरः ।
जघान तटयुक्तेन प्रासेनाम्येल्य पाण्डवः 1 २६
हादश्चानां त॒ स्वेषां सौवीराणां धर्नजयः |
चकर्त निरिति च रिरांसि च ॥ २७
रिवीनिश््ाकुुख्यांश् तरिगतान्तैन्धवानपि ।
जधानातिरथः संख्ये वाणगोचरमामतान् ॥ २८
सादिताः प्रत्यद्रयन्त बहवः सव्यसाचिना ।
सपताफाश्च मतद्धाः सध्वजा महारथाः ॥ २९
प्रच्छाद्य पृथिवीं तस्थुः सर्वमायोधन प्रति ।
त विदेहानि शिरांसि च ॥ ३०
शगूधऱट्काकोरमभास्गोमायुवायसाः ।
अवरर््यसत्र वीराणां हतानां मासयोणितैः ॥ ३१
26 “) 8 (७९७्)४ 65) विरथ (० “सुख ) -- ^)
1 3 4 71 "सुक्तने (10 "युकैन) ¶५ 0 4 निजघानाति
यत्तेन, ©1 निजघान रथस्थेन -- °) ¶" [भाल (० [ज]
भ्येत्य) -- 4 26, गुण 195
1214* तदा त्तु सम्रवृत्ते तु तुसुरे योधसक्षये ।
अङ्गारकः कुञ्जरश्च सजयो गुपकस्तधा 1
श्राञयुजय' घुप्रचुद्धो श्ुमरद््रभका अपि ।
शुर" पराकु' कुष्टको द्वाददरैते महारथा" ।
सुरा" सैन्धवाश्चव त्रिगर्तीश्च महावलः ।
दक्ष्वाकुयोधा प्रनखा रथिन सह यद् द्विपाः 1
कोटीकृ्य च पार्थ तु शारवर्पैरवाकिरन् ।
भयुनस्तु ततः करद शरवपं निहत्य च !
27 ०४) {+ वीराणां (10 स्वपा), 8० सर्वेपा वा (गः
सौवीराणा) -- <) 1 ? 4 01 वाणैर्, © 3 फर्
28 ^) 8 (6०४ 83) "वीरश्च (0 "सुख्याश्च ) -- <)
7+ रथिन (0 [अतिरथ ) 85 (४5 पण) सखे
29 ^) ए सरागता , 7५61 ऽसूदिता --*) ए 54
7० 0 8 (श्ण 83) वहुधा, 71 वलिना ( {07 बहव )
-- 7! ०0 29०-३0०
31 ००) 1 सयुध्रकक', 1४ शगृधरकककोरोकभातः , ए५
श्वगरधक्कफाकोरा भानागोमाययु' , 81 श्वक्कयुधा प्रथुला मास,
2८ 73 शगूध्रकक्काकोरङ्येनगोमायु" , 25 शगूध्रक्कगोमायु
काकतोद्ाः सयाया", 7 ए श्वर्कयुधशाकोख} 61 » 4
शकाकयुध्रकाकोर(6 गाकोटो ) भास -- ^ 31,
{8}
[ 890
महाभारते
[ द्रौपदीहटरणपरव
` हतेषु तेषु बीरेषु सिन्धुराजो जयद्रथः ।
विद्यच्य कृष्णा संत्रस्तः पलायनपरोऽभवत् ॥ ३२
स तस्मिन्संडुले सैन्ये द्रौ पदीमवताय तै ।
प्राणप्रेप्सुरुपाधावदढनं येन नराधमः ॥ २३
द्रौपदीं धर्मराजस्तु द्म धौम्य ुरसङृताम् ।
माद्रीपुत्रेण वीरेण रथमारोपयत्तदा ॥ ३४
ततस्तद्िदधुतं सैन्यमपयाते जयद्रथे ।
आदिश्यादिश्य नाराचैराजघान बरकोदरः ॥ ३५
सव्यसाची तु त दृष्ट पलायन्तं जयद्रथम् ।
वारयामास निन्त भीम सैन्धवसैनिकान् ॥ ३६
अञ्न उवाच ।
यस्यापचारासपराप्नोऽयमखान्ङ्ेशो दुरासदः ।
तमस्मिन्समरोदेगे न पश्यामि जयद्रथम् ।॥ ३७
105 9 0855888 &1¶छप 109 47} (० 96)
32 ०) 88 ५ 720 7५-5 ७४ } “मना (10 "परो )
-- ^+ 7 3१, (1 178
1215" विद्राघ्यमाने सैन्ये तु मकरैर्णवो यथा ।
33 ^) 7५ जाङ्करे (107 सङके) -- ०) 51 अपहाय धै,
59 3 720 © सवता तां, 75 ग४ 1 + ध्य॑च -- 4) एए
येष, $ (पषा 5८८ 9? ) वीरो, 63 ५ तन्न (0 येन)
एज 5 3 000 5 (षट 5९८ 7? ) 7 © नराधिपः; ७9
जनाधिपः 681 वनायैव नराधिप
34 °) 103 इन्वा (ण्डा) उ “पुरसरा 7 धौम्य
दृष्िपुरस्छृता -- °) 7" माद्रीसुतेन -- °) ¶५ 61 3
भारोक्यत् 81 + तत (णः तदा) -- 46 34, 721 108
६० ४तत्] व्म००प (वकण 7० 91)
35 °) ए 5८ त 2168134 सतु ((० तदू) ए५
तरित -- °) एए उपयाते -- ^) 7) ॐ नाराचान् -- °)
71 3 ©1 निचखान, 1९3 53 (3 निर्ज॑वान, 7+ 7८ 71 5 तृभ
©$ + {3 निजघान (० जाजघान)
37 °) + 200 पदा +य [ज]पराधाच् - °)
1 नस्मत् › 11-3 ० जस्या , © अस्मात् ({०7 अस्मान्) ५
छेशोस्पाकं (1०८ जम्मन्छेशो) -- °) 71 स सस्मिन्; 7५
79 61 + एतस्मिनू (८ तमस्मिनू) 2" णरणोदते -- ५)
७४ पद्याम
38 °) 1 3 अन्वेष, 8 (6गच्ना६ © 3} जन्विच्छ
-- 2) +नो, 79 तैर् (प्ते) --°) + अमानुषम्,
]
्रौपदीहृर्णपर्वं |
तमेवान्विप भद्रं ते फते योधेनिपातितेः ।
अनामिषमि्द कम कर्थं वा मन्यते मवान् ॥ ३८
चैरांपायन उवाच ।
इत्युक्तो भीमसेनस्तु गडकेरोन धीमता ।
युधिष्ठिरमभित्रे्य बारमी वचनमव्रवीत् ।। ३९
हतप्रवीरा रिपो भूयिष्टं विट्टुता दिनः ।
गृदीन्वा द्रौपदीं राजन्निवर्वतु भवानितः ।\ ४०
यमाभ्यां सह गजेन्द्र धौम्येन च महात्मना ।
प्राप्याश्रमपदं राजन्द्रौपदीं परिमान्तय ॥ ४१
न हि मे म्यते जीबन्मूढः सैन्धवको चपः ।
पातालतरसंस्थोऽपि यदि जक्रोऽस्य सारथिः ।॥ ४२
युधिषिर उवाच ।
न हन्तव्यो महावाहो दुरात्मापि स सैन्धवः ।
दुःशकामभिरस्त्य गान्धारीं च यशस्विनीम् ।। ४३
आरण्यकपव
(स ~ ---.------~~-------------~------~----- ------- ~
[ 8 955 50
वैदां पायन उवाच ।
तष्टा द्रौपदी भीमयुबाच व्याक्ुेन्धिया ।
कुपिता द्ीमती प्राना पती भीमार्जुनाबुभौ । ४४
कर्तव्यं चेलियं म्यं वध्यः स पुरुषाधमः
सैन्धवरापमदः पायो दुर्मतिः पामनः ॥ ४५
भार्याभिहती निर्वैते यश्च राज्यहरो रिपुः ।
याचमानोऽपि संग्रामे न स जीवितुमर्हति ॥ ४६
इत्युक्तौ तौ नरव्याघधौ ययतुर्यत्र सैन्धवः ।
राजा निववृते कृष्णामादाय सपुरोहितः ॥ ४७
म प्रवरिदयाश्रमपदं व्यपव्िद्धबसीषटम् ।
मार्ण्डेयादिमिरिपररचुकी्म ददश ह ॥ ४८
द्रौपदीमयुलोचद्धिरबह्मणैस्तैः समागतैः ।
समियाय महाप्राज्ञः सभार्यो भ्राठरमध्यगः ॥ ४९
तेस्मतं मुदिता दृटा पनरम्यागतं सृषम् ।
21 अनाग्धप्यम्, © 3 4 जनार्याणाम् (107 अनामिषम्) ४
सनामक् कर्म कथ -- ८} 7५ क्नु चे (10 कथ वा)
59 २) ४ भारत (0 धीमता) - ८ ऽ 6
99 -- <) 834 + सभित्रिय -- °} एऽ 793 चाद्री, 7
र
40 एर्णि< 40, {1195 भीम -- °) ए" ब्रहवो (1०
म्पि) -- 2) 19614५4 मूविष्ट वि(¶ ५ भ्र)द्रुव
ग्रर -- ^) 1 प्रगृह्य (0 गृहीत्वा) -- ^) + 70०7:
दनि (0 इन)
4 +) & 3 ५ तु (०गःच) -- °) 85 + परिमास्वयन्
492 ०) 3 मे मोक्नते, 0८ 7 समोक्ष्य( 0" क्षते, 5
मोक्ष्यनिमे 1 3 मूलने, एः व्रीर {0 जीवन्) -- °)
ष्वा 2 चीर (1० मृट्रः) -- 7५० 42 -- ८} © दाक्रस्य
{० चच्छेऽद्य )
43 ए ०2 48 -- 2) 2541 उ + चापि (गिः
[निपिम) -- <) ए अपि सम्द्रूय, 72 © ५ जभि
(© मीम )मप्रेक्ष्य
44 ^} & (६८९४ ©8} माघ्वी (प मीमम्) -- ९)
हा-8 2५८ 7 6 चाना ({०ः प्राप्ता) ह+ 01 कुपितागी गत
ग्रघ्ना (01 नर्या), ¶ कुपिता सखी मष्टप्राछ्ता
45 ए08 45, 11105 दौपदरी -- °) 8 (लनम्
भरा 68 पा) दि (0 चत्) -- ९) 5 (6>्५6 68} "पद्यदर-
- ८} 701 दुद {ग दुर्मति )
[ 891
46 °) ह 3 7001 0, मार्य विहर्ता) एश्न्य दि हर्त,
ए1 > "पहर्ता, व निमता, 1५ 4 ध “वमता, 61 र्या
हिमता 5 य. पापो, व भीमो, 83 + 7 (6२८०४
7; ५) उ वैरी यो, ©" निर्वीर्यो, 11, निर्वीरि -- °) ह+ 8
7 न मोक्तञ्य" कथचन (५ "च नः)
47 86015 44, धा 05 चैत्रा
मघव" -- °) ए निवरते
48 °) 722 73 विवेका" (गः प्रविदया ) - २) ए४ 4
20 913 6 "दृपी(ह+ श्ृद्ली)घटः 81 4 "बूपीमदट, 83 3
1003 8 ८ ©3 विप्रविद्धबुधी( 205 &38 सी )महठ, 201 23
५ लपविदन्रनी( 0५ "यी)मट) 7, @ + अपतिदश्रसीकट,
गृ अप्रमिद्धवृपीमट, 81 दपविद्धबृपीकर -- °) 72८7 भसु
फोर्ठीर्, 27 जदकी्ण + 71 समततः, 1४ मषहस्वदय (0
गदौ ह)
49 ०) 1 3 समतत , ठ 70 708 ५ 5 ¶ण 68 7
ममाहितं , 72८ 3 “दित -- ९) + 8 (6५6४ वरज अ)
समेयाय ए" महावराह", + श्राक्षः -- °) ह 3 सस्य
मध्यग , ह+ घर्मनदन , 1 च्रातृनदनः
50 ^) हञ 7० 0४ 71 84 त सुदि, ५ प्रमुदिता , 73
सासुदिनां एय अन्य" सपदित द्रा -- ४) ए 8 {9 03-6
©3 प्रया (प अन्याः) - °) 8 (व्ग्ल् ©) च
(१० तान्) -- ५) 8 (च्यन्श६ 7५) 00 च 5 [जागता
(0 [जाह्ता)
-- ०) 8 पर्यतप्यत
8 ०55 50 ]
महाभासे
[ द्रौपदीदह्रणपवै
जित्वा तान्िन्धुमौीरान्द्रौ पदीं चाहृतां पुनः ॥५० | सैन्धवस्तु हतान्दरा तथाश्वान्खान्सुदुःखितः ।
म तैः परिषृतो राजा तत्रैगोपविवेज द ।
प्रविवेशाश्रमं कृष्णा यमाभ्यां सह भामिनी । ५१
भीमाईनावपि श्रुता क्रोशषमात्रगतं रिपुम् ।
खयमश्वास्तुदन्तौ तौ उवेनेवाभ्यधावताम् ॥ ५२
इदमत्यद्भुतं चात्र च कार पूरुपोऽदनः ।
करोदामात्रगतानश्ान्तैन्धवस्य जधान यत् ।। ५३
स हि दिग्यास्र्सपनः छृच्छ्रफालेऽप्य्यभ्रमः ।
अकरोदष्फर कर्म दरैरस्राचुमन्तितैः ॥ ५४
ततोऽभ्यधावता वीराुधौ भीमधनजयौ ।
हताश्वं सैन्धव मीतमेरकं व्याङ्करचेतसम् ।॥ ५५
दृष्ट विक्रमक्माणि ङु च धनंजयम् ।
पलायनकृतोत्साहः प्राद्रव्येन वै बनम् ।॥ ५६
सैन्धर्वं त्वमिंसंपर््य पराक्रान्तं पलायने ।
अनुयाय महाबाहुः फएल्युनो वाक्यमनरवीत् 1 ५७
अनेन वीर्येण कथं सिय प्रार्थयसे वलात् ।
राजपुत्र निवर्तख न ते युक्तं पलायनम् ।
| कर्थं चानुचरान्डिता ग्रघुमध्ये पलायसे ॥ ५८
। इत्युच्यमानः पार्थेन सैन्धवो न न्यवर्तत ।
तिष्ठ तिष्टेति व॑ भीमः सहसाम्यद्रवद्मली ।
मा वधीरिति पार्थस्त दयाव्रानमभ्यभापत ।॥ ५९
इति श्रीमदाभारते आरण्यक्पर्यणि पञ्चपञ्चादाटधिकदटिदाततमो ऽध्याय ॥ २५५ ॥
51 ४) 81 + +709063 च (मस्ति) -५) 87
(6व्दु॥ 0 +) 08 माविनी
52 °) 7८ 1; नपि शु, 7" जभिक्रद्धौ , 7५ च सक्रदौ
५ 59 0908 + 5 &8 मीममेनारनौ चापि 2) ए 4
8४ 7 7-6 & श्चुस्वा फोद्यगत रिपु, ०४ 7: क्रोशमात्र
रिपु गन - ^) 7 चोदयतौ (1०1 तुदन्तौ ती) -- °) 11 8
[अथास्य , © छस्य (07 [एवास्य )
52 ४) 8५ 70713 5 613 + [लत्तिरथो, ¶" पुनर्
(10 पुरूपो } -- & {६८६ 58, ¶"\ 195 1216*
54 पृष 0 64०-56° -- ०) 1 3 ५ ©1 3 कृष्ट
(© कष्ट )काटेष्वसञ्चरम", &५ 11 "प्वसञ्नमन् -- ") 70
71 3 211 जचखाभिमत्रिते
55 १1 0 55 (५ १ 54} - °) 72५ 0 टरा
({० चीरी) ~ ०) ¶५ अवैक्ष्याकुरु
56 गृ ० 56० {ल »1. 54) -- ०) ए 7
1 3 5 नान्सदश्चान, 81 473७1 तत्राश्ान्स्वाच् © 4
तत्राश्चान्श्रशदुःमित -- 7५ 1 ४ ५ पि 108 {छः 562
¶१1 (पपयला 00 54० -56४ } 108 ९६७८ 53
1216* रधासस्कन्य पद्यां तरै परायनपरोऽभवत्।
-- ^) &1 ४ 4 दष्टा विक्रम्य कर्मणि, ए 8 7 (6५८०६ 71)
सतिचिक्रम(8+ ' मानुष )कर्माणि -- 7) 83 संव (णवे वन)
दर प्राद्रवनय वन तत्त, &1 प्रायादयेत (81८) चन प्रति
57 <) ए + जनुज्ञाय, 7८ 7» अन्वधावन्, 8 (छः णलु
प ©8) अयुचाप्ा 1८ 23 महाप्रान्ञ- -- °) प (७्व्य्४
1) पज 69 फाल्गुनो
58 °) 41 प्रवण ख्य ०० चत्यत् -- °) {५ वानु ,
8४ 8 70 05 4 593 द्यतु, 2११ सवानु (10 चानु ) -- 1)
&1 3 + प्रधावसि (07 पटा")
59 4 (४८ 59०, {५ 105
1917^ अनेन च धीमता।
सैन्धयोऽपि च पापात्मा
-- ४) + यातीति ({0" सैन्धवो) 81 ५ 00५70 नास्य , गर
ननि" ({0्नन्य") -- ५) ए1 83 प्राद्रवदु (0 [ज]भ्यद्')
-- ९) ८ मावधीदु् 81 8 (००८९५ &४} तु (ण तः)
-- 1) ए 281-3 76 9 84 6 & 3 प्रलयः (णः
सभ्यः)
(नणय - 2410 2काष्व7 रा 3 273 &3 +
भारण्य - 516 0ोप्वा पा $ : 1831-3 7 3 द्रौपदी-
ग्रमाध -- 47 7171 85 जयद्धथद्न, १1 जयद्र
पलायन -- 4 70 (हुप्७§ र0प्तेऽ 07 ४0) 72
269 (19०8 270}, 71 272, ¶ @ क (3 ए 77 )
289 (फा ० 261), 1 256 , © 255 ~ णग
70 001 ०3 61, 2003 60, 701 प्पे
256
1 &५ ० ९ = ए3 ० 1०-22 -- °) ठ) सप्राप्य ,
52 त प्रेक्ष्य -- 2) हय 3 85 3 7 (कत्म कन 701 3)
©3 बुदधतावुमौ -- <) ए+ ए81-3 7० 9-५ © प्राघाचव्
(णप प्रादा ) ¶) खाघूर्णो ({०ः अन्यो) -- मः 1,
ष 105
[ 892 1
द्रीपदीदग्णपत ]
वैखांपायन उवाच ।
जयद्रथम्तु स्रकषय भ्रातगब्रु्तायुघौ
्राद्रवचर्णमव्यग्रो जीवितेष्युः मुदूःखितः ॥ १
न॑ मीमनेनो घावन्तमत्रतीर्य रथाद्रटी ।
अभिद्रुत्य निजग्राह के्प्ेऽल्यमर्यणः ॥ २
ममृद्यम्य चर्त रषान्निणिपरयप महीतटे।
गदे गरृदीन्वा गजान ताडयरामाम चैव द ॥ ३
पुनः जीवमानस्य तस्योत्पनितुमिच्छतः ।
पदा मूं मदाबाहुः प्राहरद्रिपिप्यतः । ¢
तख जा ददौ भीमो जने चनमग्न्निना |
म मोहमगमद्राजा प्रदरारवग्पीडिनः ॥ ५
1१16“ सदनासि मतन किरीट रघ्षभास्वरम् ।
सपि विद्धस्य धावन्त निद्धीयन्त्र वनान्ग्ब्।
मनयेनम्नु व कक्ष दीयमानः नयाद््टम् 1
मागमायोञतवीर्याि ग्वाद्रबनविमूपिनान्।
2 ए 71 0 2 (0 ए र् 1) - °) 3
जयद्रय च जग्रा, 0५ श्ननिदट्रुला्िन" , &* 4 जमिटुनतनज
-- 4} एः-+ 72 72 ५ ८८9 "नन द्यममपग
3 ^) 8 7 (लव्व्व 70 ८) 63 भीमो (० योषान्)
-- <} 2 72 2 4 6 @ धिरो (र गले) -- 7५ ०
3५2० -- <) हः त्रासय्रामामः; ह+ 0८४ 71 2 वथ ज्रम;
ग ©> + पातः, उपो हा ज ५701 84 ४ चदि,
4 (ध ५ ) नतद
4 760 4 (५ १1 8) - ^) 79 63 पुन मजीव
ममाद्य -- 2) प्र, © 2 सथ्ोग्पतितु, © स्योन्पाद्रितु"
~ ^) 21 3प्रादनदू
5 ४ त ० (८ > 2} -- °) ह 2674 + €
©» 4 जनु, 2४ -+ 701 नान्. नदरा (1गन्द्रौ) -- ४)
४४ जवान ((०प्जततच) 5 &@ > +यवम ह ४जघ्
अवमग्त्रिया -- <) © + गजनच -- %) ५ “वल, 8
(श्ण्लाः" ॐ) "परि (0८ “वर )
5 ^} प्प व्रिचरछि, ए: व्रिष्टोद्र, 81 च्रिमोधो, 52-4 7८
0 4 @ 3 + ममेष -- 2) ६ 83 7; 6 मार् (0
त्रा) 2 (८६ 1) @ प्न्गुन -- ४) {3 421८8
(धर्व्छ५ 69) त्वाम् (० नदरा) एः [दुबाच (० [आद्िटि)
आरण्यक
५
[3 ‰56 10
९
विगेयं भीमसेनं तु वारयामास फल्युमः ।
दुःशलायाः चरते राजा यत्तदाहेति कौरव ॥ ६
नीमसेन उचाच।
नार्य पापसमाचारो मन्तो जीवितुमरईति ।
त्रौपयासतदनर््याः पष््िष्ठा नराधमः 1 ७
रिज णक्य॑ मया कतै यद्राजा सततं घृणी ।
न्यं च वारिफ्या बुदा सदैवासपान्धवाधसे ॥ ८
एवमुक्त्वा सटाख्ख प्व चकर व्रकोदरः ।
अर्थचन्दरेण बाणेन रिचिदञ्ुवतस्तदा ।। ९
विक्रल्पयित्ा राजानं ततः ग्राह व्रैकोदरः |
जीवितु वेच्छसे मू दैत मे गदतः श्रु ॥ १० १; 4
वृण ({ग [द्ति) पा 3 ए + € 3 4 म कौर , ए
वरमैराट
ल्प 01 {06 गान्खाणु 5६80288 ( ए) £ 24 )
प्छ 210005६ 2८801077 प दए 10670018 ६6 588६8 01
€ एधध ४० (० 477 7, ० 5१ ०८४४ एनारक्प)
7 ह8 4 8; 3 70 287; ८८ नीम १९ 34
प मीम -- ४) 7 मर्यो, &1 मुक्तो (1० मत्तो)
भवितु ({०प जीवितु) -- <) 8 7० 05 + 6 © कृष्णायामर्
(1० द्रीपयास्) ह+ ४ तव ( द "म ) नार्याः, 7८ 73
` यस््वनर्ध्या
~ --~~ ----------- ~ -------~----~--- -~--- ~ ~ = ~ ~~~
1
8 °) म (०्प्यद्) - ^) 812 तु (ग्व)
-- ८} ए 7८ 71 3 ५ मतव म्म्, 8 (९८०९४ 05) नते
नमान 71 6 वृण प्रमायमे
9 ए्धण्ट 9, 71 ४ 105 व्रघ् ड" (1९ प्रदा)
-- °) हः 3 76 सटा 7४ चक्रे (ण तद) -- °) 2४
तम्य पच श्रृको* -- 4) न ध्रुव", & उद्रवन" (0
भनु) 1 सुट्रयिन्वा चिरा
10 ^) ६; 3 व्रिकख्पत्रुदधःथा; 8 प 0४-5 65 विकन्यः ›
४ विपः -- ४) ६4 स्वाद (10 प्राह) ~ &{9ः 10४,
1105 £ छप शृश््०६ ० 18*2
1219+ त सथा न विचेष्टन्वमयरुभ्राप दृकोदर ।
-- <} ए तण & भा जीविव, ६3 जीविग्व -- ५) 3
दनय (षषतु) 06चद्रन
11 °) ठ५तथा (रन्वया) -- ४) ण्) सन्सु चैव (0
[ 898 ]
2 1
32
32
5767
73
72 11
12
8 956 11 |
दासोऽस्मीति खया वाच्यं संसत्सु च सभासु च।
एवं ते जीवितं दद्यामेष युद्धजितो विधिः ॥ ११
एवमस्त्विति त रजा इब्ट्रप्राणो जयद्रथः ।
प्रोवाच पुरुपव्याघ्रं भीममाहवोभिनम् ॥ १२
तत एन विचेष्टन्तं बद्धा पार्थो घरकोढरः ।
रथमारोपयामास विसन्नं पांसुगुण्ठितम् ॥ १२
ततस्तं रथमाखाय भीमः पार्थालुगस्तदा 1
अभ्येत्याश्रममध्यसखमम्यगच्छद्युधिषठिरम् ॥ १४
दर्ययामाम भीमस्तु तदयं जयद्रथम् ।
तं राजा प्राहसदृषटरा भ्रच्यतामिति चाव्रवीत् ॥ १५
राजानं चा्रवीद्धीमो द्रौपयै कथयेति वै ।
दासभावं गतो देप पाण्टूनां पापचेतनः ॥ १६
तथ्रुवाच ततो व्येष्टो राता सप्रणयं वचः ।
्खैनमधमाचार प्रमाणं यदि ते वयम् ॥ १७
मस्रम्सु च) -- ८) 09 + चेज्. (गने) -- ०) 1 उरते
युज्यते , 1५ 79 & }1 युद्ध जिते
12 ४) 1४ 81 8 ५ 70 08 ५ 6 685 छृष्यमाणो, 1५
फुन््रप्राप्तो {1 निर्तद्धिय (107 जय" ) - भ ) {3 1773
श्रोभन, 1४ 83 99 प्रोभित 61 दामो वो वृकोदर
13 1 ०0 18 -- °) 837८ 0 पार् (10 पार्थो)
~ ५) 7 (ए ० }) 2८ ए प्युगुषित; 8 (०८७0४ ७8 )
पासुरूदिन
14 °) 97५0 रत् तथा -- °) 63 + भम्र्यम्
(1०५ नम्ये)
15 °) 6४, 273 वीभन्सुस् -- ५) 2 (० ४8 17) ६62६}
युधिष्टिर (०८ जयः) -- °) 3 84 प्राहमद्टरा, 09063
राष्ट सचा, 0४ 7 ©" ग्रहमन्टष्टा त दष्ट प्राहमद्रजा
16 ०) ६81 8 (० ) 0८01 3 ऽगूध द्ौपदी (5 8
"दीं) कथयग्विति, 89 5 4 70 7, ० © द्वीपद्या कथ्यता
भित्ति -- ५) {4 57: 'चेतम
17 °) 8 युधा श्रो; 05 ततो हृष्टो -- °) 7५ राजा
(0 त्राता) 78 फा स, ए" [जोषी (19 स ) - °) 8
7 (णतम 1 ५) © सुवेमम् - ५) 8 7 (क्श
721 5) © प्रमाणा
18 °) 7८1 3 ¢ नभिगम्य; ८9 "वीक्ष -- °)
वचि (0पञ्य) 3 4 7204 ४3 राजन्, प्र पाप ({०ः
राच ) ~ ८) 03 पेचश्िरः; ©+ "दिग्ब 91 स्वया पच-
महाभासे
[ द्रौपदीहरणपरव
द्रौपदी चाव्रवीद्धीमममिग्रेक्ष्य युधिष्ठिरम् ।
दासोऽयं य॒च्यतां रा्नस्त्वया पञ्चसटः कृतः ॥ १८
स भुक्तोऽस्येल्य राजानमभिवाद्य युपिष्टिस् ।
ववन्दे विहर राजा ताथ स्वौन्मुनीस्तदा ॥ १९
तष्ुवाच घृणी राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
तथा जयद्रथं दृष्टा गृदीतं सव्यमाचिना ॥ २०
अदासो गच्छ युक्तोऽसि मेवं कार्पीः पूनः फचित् ।
खी काचक धिगस्तु चां ्षुदरः श्ुद्रसदायवान् ।
एर्वविर्धं हि कः कुर्याखटन्यः पुरुपाधमः ॥ २१
गतसत्यमिव ज्ञात्वा कतौरमश्चभख तम् ।
सपर्य भरतश्रेष्ठः कृपां चक्रे नराधिपः ॥ २९
धर्मे ते वेतां बुद्धिमा चाधर्मे मनः कृथाः ।
साश्वः सरथपादातः खस्ति गच्छ जयद्रथ ।॥ २३
एषधुक्तस्तु सव्रीडं तुष्णीं िचिदवाञ्युखः ।
सटा छती - 4161 18, १ 108
1220* प्चसुक्त' म भीमस्तु च्रात्रा घव च कृष्णया ।
खमोच त महापाप जयद्र धमचेनमम् 1,
}116 ©1 108
1221* स सुमिो]चेैवसक्तस्तु भीमस्त वन्धनात्तदा 1
19 °) 79 एवसुक्तो हि राजानम् -- °) 8 8 7४
199 ५ ५ 74 ७8 राजन् (0 राजा }) -- 4) ए 2०7, ९९8४
चटा, 7 61 ४ सिद्धाच, 69 + बद्धान् (1० मर्व) ८
2 6 तथा (गता)
21 °) 73४ + जभमीतो, 61 अभिनो {10 अद्रामो)
-- ”) 121 न्विति (णग कचित्) -- <) 8 0, खीक्राम च,
7 74 ०६१ "काम वा , ¶1 "काञुका , 41 "कामुक 11 > स्वा
(पत्वा) -- ^) ह 5889701 8 51 पय घयुद्रकर्म", 20
703 793 श्युव् क्षुद ; 004 7, ० क्षुद ्षुद् ; 7४७13 +
छठदक्षत्रः -- °) 231 एव विर्हिमक' कुर्यात् -- ८} 73 75
©2-+ पुस्पाधम ~ 4.७7 21, 7४ &! 3 + {11195
1222# कर्म धमैषिरुढ वै लोकदु्ट च दुर्मते ।
22 °) 81 इति, 7० 7 हद, ¶ अपि (गगः हव)
-- ८) र सप्रप्य 5 7: + ता भरतन्रे्ठ -- “) ह+ 7,
6५ नराधिप, ८4 युधिष्टिर
23 °) इ 2817०71 2 6 @ा दः चर्तना, 211 रमता
-- °) ए1 3 मरति (10 मन ) -- ८} 83 नेस्तु ({० गच्छ)
24 °) @ स (प्त) हय 8 4 81 ४ + 79
[ 894 |
्रौपदीहरणपव |
जगाम राजा दुःखार्ता गद्धद्वाराय भारत ॥ २४
स देवं शरणं गत्वा पिरूपाक्षदुमापतिम् ।
तपश्चचार प्रिपुरं तस्य प्रीतो वृषध्वजः ॥ २५
रिं खयं प्रतयगृह्वासीयमाणल्िरोचनः ।
वरं चास्मै द्दौ देवः स॒ च जग्राह तच्छुण ।। २६
समस्तान्सरथान्पश्च जयेयं युधि पाण्डवान् ।
इति राजात्रवीदेवं नेति देवस्तमत्रवीद् ॥ २७
सआरण्यकप्व
[ 8 286. 80
अजय्यांधाप्यवध्यां श्च वारयिष्यसि तान्युधि ।
प्रतेऽैनं महाबाहुं देवैरपि दुरासदम् ॥ २८
यमाहुरजितं देवं श्चक्रगदाधरम् ।
प्रधानः सोऽस्रविदुषां तेन कृष्णेन रक्ष्यते ॥ २९
एवमुक्तस्तु सृपतिः खमेव मवनं ययो ।
पाण्डवाय वने तस्मिन्यवसन्काम्यके तदा ।॥ ३०
षति श्रीमहाभारते आरण्यकपवैणि पट्पश्चाशदयिकदिश्चततमोऽध्याय, ॥ २५६ ॥
7 3१५९1 3 4 सग्रीडस्, {तु प्रीकात् ~ °) 88
© ४ अधोमुखः -- ^) + 8 70 3 3 + ०७3 राजन्
(1० राजा)
25 °) £+ कृम्वा (10 गत्वा) -- लिः 25००, वृण
195
1223 निराहारो जितक्रोध" पादराद्धु्टाप्रचिष्टित 1
~ 2) ५ (7 88 7 (९६) [ज] मव्द्धव , ¶४ 61 3 + [भ
यत्तद्रा (10 वृष" }
26 °) 21 पूलां (प वरि) -- ^) 7५7 > प्रीतः
(पदेव) + वर चास्याददयीत -- °) ह 87
(6१८९१ {५४ 1 3} नू 85 ष्टण) च धत जग्राह 01
8 (©८७ प & } त (70 सत् )
2 2०6 4, 28 + 1023 05 + 69108 जग्रद्रथद
~ 4) 79 9 4 तत्तो (1 तस् )
28 29106 %8, $ 1 3 ५ 75 देष ; 8 $ ५7४
महेश्वर र"; 22 रिव ड, 7» देवदेव ट' -- °) धार
(ग्वार) 2५ 79 श्णु (जिः षि) - > 8.
8 7 (७५८6६ 71) &४ 105
1924* नर नाम सुरेश्वरम् ।
। चर्या तप्तत्तपम नारायणमहायकम् 1
अजित स्चन्नेकाना
{ (1, 1) 08जतवैरपि युद मह् -- (7. 9) 1 "मद्ायवान् ]
-- °) ए 21 दुस्य ({०ः दुरावदम्) -- 41८७१ १8५ 8 7
(6९७१४ 71) 63 195 ४ 78852६8 हप 9 &.8 ए ( प्र
श) प प्ल जनः एक्ण्व्, पि 3 4 195 ईर्ण 28४
1295* मम पाद्युपताखेण रुप सवैन्र सर्वैदा 1
29 *) ए) 8 70 [- प © ४ पूष्ण {1० देष)
-- 4 लः 29०१, ८ 7 (©८९ 71} 88 195
1226> शधीवन्सधारण देव पीसक्गीश्चयवापसम् 1
-- <) + 8 ए 65 प प्रधान प(ह+ 2०3 फ नन्ना,
छा +न श्र, "न सो )खचिदुषा -- °) 8 तेन एष्णेति
कीर्यते, ¶५ तेन द्र्य रक्षित्त -- ^; %9, छ 1 ( छण्लू
11) 68 1०5
1227* सष्ठायः पुण्डरीका" श्री मानतुरूविक्रम ।
समानच्यन्दने पामास्थाय परवीरहा 1
न द्ाक्यते तेन जेतु ब्रिददौरपि दु"स्ट ।
क पुनर्मानुपो भावो रणे पार्थं विजेष्यति ।
तमेक वञयिरवा तु सर्य यौधिष्ठिर वलम्। {51
चतुर" पाण्डवाप्राजन्दिनैक जेष्यसे रिपून् ।
धैदापायन उब्राच।
इयेवसु्वा द्रप सवैपापहरे हरः ।
उमापति" पश्युपसिर्यक्लदा त्रिपुरार्दन ।
वामनैविकट" कुन्नैरम्रश्रवणददौने ।
षत परिपरैर्घोरिनरनाप्रष्टरणोद्ंतत"। { 10]
भ्यम्बक्रो राजश भगनेध्रनिपातन ।
उमासहायो भगवांसखत्रैवान्तरधीयत ।
{(7 8) छामचेतु त्रै (० तेन अहु) - (7 4) 81
क पुमान्, + किं पुनर्; 0 79 कं एप (†0ःकृ पुनर्)
-- (7, 5) 21 त्वया , 700 3 ते वै (फ सर्व) - (1 ¶)
८ 79 इत्युक्त्वौ यपि राजन्. (10 ४6 एठः ब्(}
-- (7, 8) 7०.123 त्रिपुरांतक (० "सर्द॑न ) ~ (7, 9)
1० 9 विकच , 04 वदटुकौ (० विकदै ) 0 7 उगश्चरणः
{{०पउग्रश्रवण' ) -- (7 10) 7८ 73 परिषदैर् (0 पारि") ]
-- 01 {6 06 ॥&०व, 71 108 ६6 29
1226* वस्मास्व पार्थरहिवान्पाण्डवान्वारयिप्यसि ।
एकदा पुरुपम्याघ्र मया दत्त घर तय ।
‰0 °) 8 9 (०८०६ 21) ७४ जयद्रथोपि मदाव्मा
-- ४) ग स्वयमेव वन ययौ -- °) 26 च वदा, 74 चते,
©# + विपिने (० च वने) -- °) 8 (6४५6४ &४ ) एषण
न्यवसन् 8०त काम्यके 58 2 08 + ५७5 तेथा
(गण््०ण ~ 2/0 0वाएदाः 3 00 03 + आरण्य
[ 895 1
967. 1 ]
महामारते
[ द्रौपदीदहरणपर्षेणि
२५.
जनमेजय उवाच ।
एवं हृतायां ङृष्णायां प्राप्य छ्े्मलुत्तमम् ।
अत ऊर्वं नरव्याघाः किमङर्बत पाण्डवाः ॥ १
यैरांपायन उवाच ।
एवं कृष्णां मो्रयित्वा विनिर्जित्य जयद्रथम् ।
आसांचक्रे ुनिगणैधर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २
तेषां मध्ये महर्पीणां शृप्पतामनुश्ो चताम् ।
मार्फण्डेयमिदं बाक्यमन्रवीत्पाण्डुनन्दनः । २
मन्ये फालश्च यलवान्दैरं च विधिनिर्मितम् ।
भवितव्यं च भूतानां यस्य नास्ति व्यतिक्रमः ॥ ४
~ 94? 0 क © प द्रौपदीग्रमाथ , ६010700 8०९
2158 (©) 53 70४ @8 ) &वव समाप्त -- 4४ 1142८
5५ जयद्रधवरलम्म } ("1 1४ जयद्रथसटा(¶1 "री )करण, &1
जयद्रथशिरोवपन - 421 70 (ुपः७७, फएणत8 ०
0001} 70 270 (7208 271) , 71 273 , ¶ ©५ 7 (1
7 11 }) 260 (73 ० 262), &1 257, ©‡ 259
-- 5772 70 7 81, 7 31
257
1 ५) 1 3 गनाया (० ह) - ४) 720; 7: प्राप्ता
(10 प्राप्य) -- 4) 9 1 3 7221-3 7; @ गध अकुर्वत
( {0" "वत)
2 ह+ ० 2० -- ^४) 7» ©1 मोच , 7०4 1 मोह"
{107 मोक्ष") 23 3 ¢.98} मोक्ष" ४०१ विनि
3 °)721 3 + महर्षिणां मध्ये (क़ णण) ) -- 4
3, ‰ » (५८९४ 71! 5) 68 198
1229 युधिष्ठिर वाच ।
भगवनपरचर्पीणा ध्व ख्यातो भूतमविप्यचित् ।
सशय परिष्च्छामि टिन्धिमे हृदि सस्थितम्।
[(1, 1) 70170९6 809 0679, 88 4 देवर्षीणां त्व प्रवर
{1० ८० एषठ 79) - (7, 2) 89 त ध्ि (1० छिन्धि
मे) छ1तमेदधिपिद्वदि स्थित, 70 3 धित चष्ट्दि स्थित
{107 ४116 0576० 1917) ]
~ 2 0 09 + 6 ४ 000६ 6 723 1708 ५6८5
1230* ्ुषदस्य सुना देषा वेदिमध्यान्मसुश्थिता 1
[ 896
कर्थं हि पतीमसमा्कं धरमन्नां धर्मचारिणीम् ।
संस्प्ररोदीदशषो भावः शुचि स्तैन्यमिवानृतम् ॥ ५
न हि पाप॑ कृतं िचित्कर्म वा निन्दितं फचित् ।
द्रौपद्या त्राह्मणेष्वेव धर्मः सुचरितो महान् ॥ ६
तां जहार बलाद्राजा मूटबुद्िजैयद्रथः ।
तस्याः संहरणास्म्राप्ः शिरसः केशवापनम् ।
पराजयं च संग्रामे ससहायः समाप्तवान् । ७
प्रतयाहूता तथासरामिर्हैतवा तत्सैन्धवं लप्र ।
तदारहरणं प्रप्नमसाभिरवितरकिंतम् ॥ ८
दुःखाय वने वासो मृगयायां च जीविक्रा ।
जयोनिजा महाभागा स्नुषा पाण्डो्मष्टात्मन ।
{(7 1) 51 ज्वे्ठा (0 ह्येषा) 7: ददित ट्रुपदस्यैषा (ण
16 [० 1916) ]
4 56016 4, 71 1 05 युधिष्ठिर -- °) ¶61 34
काट च 88 9 7, ८ &3 भगवान्) 7 &1 3 « मगवन्
(0 वलवान्र ) -- °) 7 त्रिधिनि्भित, 6 4 दुरतिक्रम
5 ५) 27िन 70 73 ५ ०63 इमा ({०त कथ) -- ४)
83 पांचा (1० धर्मता) छ; ध्ममाविनी, 2५ 7
"चारिणा -- 4) 7० 123 शुचीन्, 7» ©‡ + छुचि ठ 3
[म]खत (0 [जा]नूतम्) -- (€ 5, 7५ 79 105 1280*
5 °) 7८ कर्मणा (०प्कर्मयसा) ए 310 निर्मित (ग
निन्दित) -- °) © + [एव (1० [ष्]व)
7 °) + स यत् (0 वखादटु) ह 1० 7 ऽ पापो,
7: पुण्या (0 राज्ञा) -- ˆ) ए 24; तख (7०9 तस्या }
1 स, 73 7 613 स (ष्म) 8 नहरणोपाय";
सहरणार्थाय ए प्राप्त, ए४-ज 10 25 4 6 & पाप, 6:
पार्थ (जः प्राप्त) -- ०) 8 70 8 (ष 5 क
85 10 6) ५ 6 "पातन (0 "वापनम्) -- “}) © ५
समायै" 5 स जाक्तवानू, 89 स पवान् 21 सहाय
समवाप्तवान्
8 ^) 1 सहाः 79 तदा (0 तथा) -- °) 6) ५
जिन्वा (10 हन्वा) -- °) 7: तद्रीरग्रहण, 7५ ततोलुम्रहणं ,
© + तत्तदा हरण
9 ४) ए 3 जीवन (0 जीविका) -- ") 84 चनौषो
दि (1० "कोभिरू) -- /) ४ एए ० हय, 7० 7, जपि
( {५९ अयम् }
1
रामोपाख्यानम |
हिसा च स्रगजातीनां वनौकोमिर्वनौकसाम्। `
्नातिमिर्वि्रवास्रय मिथ्या उ्यवसितेरयम् ॥ ९ ,
आरण्यकपर्वं
[8 288 8
अस्ति नूर्जं मया कषथिदरपभाग्यत्तरो नगः
भवता दृट्वा वा शरुतपूर्वाऽपि वा भवेत् ॥ १०
इनि धीमद्ाभारने आरण्यक्रपर्यणि सप्तपञ्चाद्मदयिकद्धिश्ननमोऽध्याय, ॥ २५७ ॥
मार्कण्डेय उवाच । ।
प्ाप्तमग्रतिमं दुःखं रामेण भरतर्पभ | |
रसा जानकी तख हृता भार्या ब्रहीयसा ॥ १ |
आश्रमाद्रा्चसेन्द्रेण गवणेन विहायसा । |
मायामाखाय तरमा हसा ग्रं जटायुषम् ॥ २ ।
प्रत्याजहार तां रामः सुग्रीवचटमाध्रितः । |
बद्धा सेत मधद्रख दग्ध्वा रुड्भां शितेः शरैः ॥ ३ |
युधिषिर उवाच । ।
कसित्रामः ङे जातः वीर्यः रविपरक्रमः।
॥
10 = (४५८) 3 49 24०४० -- ^} 8 (6८९४ |
१1 6०) लेके (ण नून) -- ५) ए 71 भवेदिति (ण
क्पिवाभ्येत) 8 (€५९]६ &) फचित (0 भेत्)
001070० 07 10 ए५4 ~ -21द्0ी/ तवणा हा ३ +
003 &‡ + सारण्य ~ 578 {वाद 3 ५ 281-3 726
प 701-ह © (भा 6 ऽप ०0006) फह6प्णा
छण रामो(8: धीरामो )पार्यान , 13, 111,6ला56, रामायणो
पाख्यान ~ 4९ 210 (8हुपः९€३, एण्ड ० ४०६} एप
१71 (7093 272), ए1 274, ¶ ©+ ध (2 र 7)
261 (++ ०1६ 268}, 62 258, © 260 ~ ई€ग८
170 ४ 19, 0) 11
1 °} 62 + मिमत (0प्खग्रतिम) + सप (गः
गप्र) -- ४) ए+ दुःख रामेण साग्त, ग" रामेणाद्धिष्टकर्मणा
~ (६८८ 1०१, {3 726 15
1221# स्ययन पितृद्नोक्ादि भार्याया दरण महत् ।
पितुर्दिशशादरमवो वनेऽम्य स्वर्मतर पिता
2 °) ए) 3 र्नमातेन (० राक्षवन्द्रेण) -- ०) 8 84
०८ एप 0४-+ ० 63 दुरास्मना, 2 75 09 चल्यीयश्रा [ग ।
118
258
रावणः कख वा पुत्रः फिंचैरं तय तेन द् ॥ ४
एतन्मे भगवन्स्र॑ सम्पगाख्यातुमर्दसि ।
श्रोतुमिच्छामि चरितं गमद्या्धिष्टकर्मणः ॥ ५
मार्कण्डेय उवाच
अजो नामामवद्राजा महानिश्ाकृरवगजः
| तख पुत्रो दजरथः शश्वत्खाध्यायवाच्छुचिः ॥ ६
अभर्वस्तसख चच्वारः पुत्रा धर्मार्थकोविदाः ।
रामरक्ष्मणघ्नचुन्ना भरतश्च मदाः । ७
रामस मात्रा कौसल्या कैकेयी भरतख तु ।
€ 3 1589
232;
विहायसा)
3 ०} 1 › राजन (भराम) -- °) ह+ समुद्रे म
(10 (दस्य) -- ^{6 3, 3 + 76 ए 3 108
1239 ततस्त वष्टवात्रामो रषु मार्यापहारिणम्।
सह यानरमेन्येन जघान रणमूर्धनि ।
4 °) 87 (6८०६ 0४) © 43 पुत्रो वा (४ ४८८०5 )
-- ५) 81 3 + {7267 8 6 षव, वा 3 + भवे
({0८ ह)
% (6 5००, [4 105
1238+ त्यया प्रयश्चतो ष्ट यथा स््रमलेपत ।
-- <) &‡ भगवन ({० चरित)
6 ^€: 106 7€{ , 8+ 71 15
12845 श्णु राजन्पुरा पृत्तमि कदास पुरातनम् ।
सायण या प्राप्त दुःख रामेण भारत ।
-- ४) 71 3 + 21 "सभय (णः "वद्मज ) ~ °) 73 76
72 $ "तत्परः (०८ "वान्द्युचि )
7 ४) ग५61 3 + "चारिणः, धि वेद्विन , धः "वाद्विन
(० "कोविदा } -- ^) ए1681 3 ५9? हाचु्भरता(& 3
नश्च एः 684 ४ महापटा 5 रामरक्ष्मणमरतनमधुघ्ा
हृति पिध्रुता
8 °) ५४; 2 55 कौक्नत्या -- °) ह) 3.81 9 7८
013 ष्च (गतु) -- ५) £ 3 सुमित्रायां ह 1
[ 5897 |]
©
[|
॥}
3
{न
9
5
1
27
275
8
५4
प
9
8
8
४ 8 8 ।
सुतौ लक््मणशचुप्रौ पुमित्रायाः परंतपौ ॥ ८
विदेहराजो जनकः सीता त्यात्मजा विभो ।
यां चकार स्वयं त्रा रामस्य महिपीं प्रियाम् ॥ ९
एतद्रामस्य ते जन्म सीतायाश प्रकीतितम् ।
रावणसापि ते जन्म व्याख्यासयामि जनेश्वर ॥ १०
पितामहो रावणस्य साक्षादेवः प्रजापतिः ।
स्वयंभूः सर्वलोकानां प्रथुः सरष्टा महातपाः | ११
पुरस्त्यो नाम तस्यासीन्मानसो दयितः सुतः ।
तस्य वैश्रवणो नाम गवि पुत्रोऽमवरलथुः ॥ १२
महामासे
[ द्रौपदीदरणपर्वणि
पित्तं स समुत्य॒ज्य पितामदमुपस्थितः |
तस्य कोपात्िपना गजन्पमर्जात्मानमात्मना ॥ १३
स जते परिश््रा नाम तस्यात्मार्धेन वे द्विजः |
प्रतीफागय सक्रोधस्तनो वैश्रवणस्य ये ॥ १४
पितामहस्त प्रीतात्मा ददा श्रवणस्य द ।
अमरत्वं धनेधचं लेकण़लल्मेप च ॥ १५
ईशानेन तथा सख्यं पुत्रं च नलङ्वरम् ।
राजधानीनिवे्ं च रद्रा रधोगणान्विताम् ।। १६
इति श्रीमद्ाभारते आरण्यक्रपवैणि अषएपन्वाद्यदधिकटिदनतमोऽध्याय ॥ २५८
२५९
सव | उवाच।
परूलस्त्यस्य तु यः करोधाद््षदेरोऽभवन्मुनिः ।
बभूवत॒
9 ग् 00 9०2 -- °) ¶प१ 8५ राजा (0 *राजो)
-- °) 7 2" 0" [मुमवत् (० विभो) - °) 729 खिय
(10 स्य) 7५ 0 स्रष्टा, 761 7 पुटो, 069 + हृष्टो
(1० स्वा) - °) ४61 + यो राम (10 रामस्य) 19
मष्टिपी त्रिया
10 °) ए१जन्मासीतव (० ते जन्म ) ~-- °) 21 सप्रकी;
79 ©3 + चापि की (10 च प्रकी) - <) 288 2७ च (10
[जि]पि) - ५) 71-8 2) नरेश्वर , 720 72 चिक्ञेपत (10 जने" )
11 9 73 0 11०2 -- 2) [५ 0 पितामहः (19
प्रजा") -- °) 71 $ 4 71 “भूताना (191 "लोकानां ) - °)
06 स्वा; 9 (९षव्णण 68) प्रहा (गः स्रष्टा) ए 3 रजा
पति (10 महा )
{12 ) 7५ 72८ 73 ५ मनसो (10) माः) विदितः
(9 दयित ) -- °) एए» विश्रवसो, ७५ परैश्नरवसो - *)
१ &1 3 + क्ते } ए क्त्पि' (10 गवि) ऽ पौप्रो
13 °) एस (गस) - ण) 23 उपाश्रित; 6५ उपा
स्थितः -- °) 7 रोपाव् (० कोपाव्) -- °) ५ ४
तिखज्य) ७५ विर्निद्य (10: ससर्ज )
14 ^) 7 सजने - 2) 61 3 + तस्यार्धेन च (©* स);
४ तस्यैवारधेन (0 तखास्मार्धेन ) -- पर ७9 + ० 14च्य
विश्वा नाम सक्रोधः स परश्रवणमैक्षत ॥ १
सुबुघे तं त सक्रोधं पितरं राक्षसेश्वरः ।
-- ^) 1 71 ८ प्रतिकाराय [+ सफ़ोध, 61 म फरोधात्
-- “) 71 तदा, ©: ४ सम्मद् (0 ततो) एदि
(०)
15 300) (षा ) 15० -- °) 1) धर्मोश्ना (ण
प्रीताः) - *) ए» 47५ 70 ॐभधैश्रवणाय 0५7 च,
72) 1 कञ्चि [[ग ष)
16 °) + पुश्रस्तु (ग पुग्रच) ६ + नड" ([०ःनर')
-- <) 7०५ 7 61 3 ‰7» राजधानीं ~ .41८ 16, 8४ « 2८
1013 71-3 175
1235+ चिमान पुष्पक नाम कामग च ददौ प्रभुः ।
यक्षाणामाधिपत्य च राजराजग्यमेव च।
(गणाना ~ 2{710)" एवाव [प्र 3683 " सारण्य
-- 51९ वप [ए 8 76 001) 09 701-5 63 (ण्ण
ऽप कणप प्द्6) प्छ) ०0, रामोपख्यान, ¶,
1110०5०, ०]; श्रीरामायणो पार्थान, धत &1 21, उण
रामायणो" -- 4९11 7071८ 2, कुवेरवरपरदान -- 441४
१0 (ह्पा५६, ए0त5 07 10011) 771 (ऽ ९7 5८८ ऋ )}
08 272, 209 273, 71 276, ¶ 4 7 (ल कणा १)
262 (४1 ०1 264} , 6: 259 , © 261 - &०& ‰
0111 78 16, 7005 17, 2) 19
| 898 |
~
~^
समोपास्यानम् |
दबेरस्तस्मसादाथ यतते ख सदा नृप ॥ २
स राजराजो रद्कायां निवरसननरबाहनः ।
राधसीः प्रददौ तिल्वः पिव परिषारिकाः 1 ३
तास्तदा च महात्मानं संतोपयितुमरद्यताः ।
ऋपिं भरतशारदूर सृत्तगीतव्रिशारदाः ।। ४
अन्योन्यस्पधया राजजञ्श्रयस्कामाः सुमध्यमाः 1 ५
ताप्तां च भगवांस्तुष्टो मदात्मा प्रददौ वरान् ।
लोकयारोपमान्पुत्रानेकेकस्या यथेप्सितान् ।। ६
पष्पोत्कटायां जज्ञाते हौ पुत्रौ राक्षसेश्वरौ ।
कुम्भकर्णदरग्रीवौ अलेनाप्रतिमे भुवि ॥ ७
माङ्िनी जनयामास पुत्रमेकं विमीपणम् ।
259
1 ^) एच (गतु) + कोपाद्, 1 क्रोधो ({०
क्रोधाद्) -- °) 8) अधहेतो, 7५ 1 दर्धदेहो (0
कर्दे्ो )
2 ०} 3 एच (गतु) © सफोध ~ ?)6 +
नश्वर (10 "वर्, ) -- ह ०४ 2-4° (ण ६० त) -- “)}
8 (९०१६ 7५ &3 } यतति स्म॒ 1६+ 681 तदा (1 सदा)
&॥ सृप ({० चप)
3 ४ छण 3 (८ ९19) - २) ह+ तोययन्, 791
0 09 4 &1 न्यवमन् (0 निवसन्) -- ^) 9 क
राक्षम्य (प सी) 1 9 विप्र (10 तिल ) - °) 7
परिचारका › 91 “वारका
4 8० प्त (५ 12) -- °) 70 सदा(),
©) + घ त्तथा (गष्तष्) 7 & 3 त्रै (भ्त) -- °)
2 69 नृत्य
5 ५) 1 3 +ववच्रा(एवा)काचा 6) 3 + पषका
चति (गष धव) ({गःचराकाष) -- °) ©1 + [दति
(० च) -- <) 78 दृ पध सन्योन्प्र स्प -- ५) 1४ जय
क्रामा (णिः प्रेयः)
6 °) 8 7 (कष्न्कध ए ५) ¶५ 63 9 सं तानां (फ
५०७१ }) -- °) 3 चर (० वगनू) -- °) 51 पङ्क,
28 "फस्यां
7 ^) हा ञ + 0 ५ पुप्पोक्कटाया
8 300 8 --*) 721 8 + ० पक पप्र (४ ४६०5 }
-- ०) 1 + वाकाया; + 91 ६ ° राकाया; ए ४ &1 24
आरण्यकपुवै
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
{ 9 289 14
राकायां मिथुनं जनने खरः श्रप॑णखा तथा ॥ ८
विभीषणस्तु सूपेण सर्वभ्योऽभ्यधिकोऽमवत् ।
स वभूव महाभागो धर्मगोपरा क्रियारतिः ॥ ९
द््रीवस्तु सर्वेपां ज्येष्ठो राक्षसपुंगवः ।
महोत्सादो महावीर्यो महासच्यपराक्रमः ॥ १०
कुम्भकर्णो वरलेनासीत्सरेभ्योऽम्यधिकस्तदा ।
मायावी रणशषौण्डश् रौद्रश्च रजनीचरः ॥ ११
खरो धञुपि विक्रान्तो ब्रह्म् पिशिताशनः ।
| सिद्विघ्तकरी चापि रौद्र श्रुषैणखा तथा ॥ १२
सर्व वेदविद्; शूरा; स्वे सुचरितव्रताः ।
उपुः पित्रा सह रता गन्धमादनपैते | १३
ततो रश्रवणं तत्र ददयुरमरवाहनम् । र;
0 ^ ~
ध वाया, ¶\ चलाया -- 4} 1 3 700 76 ©, श्रूैनखा,
© ५ पं "णवी & उ तद्रा ((प्तथा) 7, खर श्यै
णीं तथा
9 °) ९1-9 01 ख (पितु) 9 घर्मप्मा (10 स्पेण)
-- 2) = (एव) 11४ 7 (अपि; 01 हि (६५८ ऽभमि)
©1 3 ५ तदा (० [जमघत्) -- ) ए 21 ५ वभूव
(एह ४०९ च, (रस) (म वभूत्र) 7" 8५ "वाहो (य
"आआगो) 2५ 7 8134 रतव {० "र्ति }) 0८ 9
महामागो धर्मगोप्ता स यभूव्र पियारत (23 "रति }
10 *) ह ए 003 ठ 73 + ठ 19 6४ घेष्ठो (ण
ग्ये्टो) -- °) 79 61 9 ५ "वाहुर् (1० वीर्यो)
11 °) 2५ वरे राजन्, 8 (8भ्ध्श६ 6 पा) ) महानासीष्
({०प्यरेना') -- &अ ० 11४-12° --- 2} = {एधः }) 92
+ 7; (अपि, 61 हि (धम्ञमि) हह + 70 नप्प तथा,
8 1० 70 705 5 उष्युधि , ए9{ज]मवत् (1० तदा) -- ९)
र 7 5 रण्यूरश्च, 2०४ 7» युद्शोरश्च , 71 रणचडश्च
12 & ०० 12 (५ १} 11) -- °) ए मयकरोपि
(9 स्वरे धनुषि) -- ४) 73 चद्यचिद्र् + 0» प्द्यपिं , ©
व्रह्मा (10 घ्रह्मद्धिर्) -- °) 1 371 ए" भिद्धिविन्च(7
ग\ "करी -- °) 58 4 00 08 क् क रीदी 13
7० 09 61 श्ुपैनखा) 21 6५ म 'णणवी 18 + 5 700) 71
मदा, 0५ 709 08-6 १५ 61 3 तदा ({0 तथा)
15 2) ह -3 706 कृष धच, एतु (ण्स) -- °)
© तदा ((०्रता) ध) ऊषु पित्ता च सहसे -- °) 7८
79 पवत
{4 <) 7 3 + जधा ({गसमा) -- ५) कृच
{ 899 |
8 ‰89 14 ]
पित्रा मार्थं समासीनग्रद्या परमया युतम् ॥ १४
जानस्पर्धाह्ततस्ते त तपसे एतनिश्वयाः ।
बरह्माणं तोषयामासुपोरेण तपसा तदा ॥ १५
अतिष्टदेकपादेन सहस्रं परित्सरान् ।
वायुभधी दशग्रीवः पञ्चाः सुसमादितः । १६
अघ्ःनायी इ्ुम्भकणों यताहारो यततः
विभीषणः जीर्णपर्णमेकमस्यवदारयत् ।॥ १७
उपवासरतिर्धीमान्सदा जप्यपरायणः ।
तमेव कारमातिष्ठचीत्र तप उदारधीः । १८
खरः सषैणखा चैव तें वै तप्यता तपः ।
परिचर्या च रक्षा च चक्रतुर्मानमौ ॥ १९
पूर्णे वर्षसहस्रे तु शिरर्छिच्वा दशाननः ।
महाभाते
[ द्रौपदीहरणपर्वणि
जुहोत्यग्नौ दुराधर्षस्तेनातुष्यज्जगत्प्ञुः ॥ २०
ततो ब्रह्मा खयं गत्वा तपसस्तान््यवारयत् ।
प्रलोभ्य च्रदानेन सर्वानेव पृथक्पृथक् ॥ २१
त्रह्मोवाच ।
्रीतोऽर्मि बो निवर्तघ्वं बरान्बरृणुत पुत्रकाः ।
यद्यदिष्टसरते त्वेकममरतं तथास्तु तत् ॥ २२
यद्यद्नौ हुतं सवं रिरस्ते महदीप्सया ।
तयैव तानि ते देहे भविष्यन्ति यथेप्सितम् ॥ २३
चैसूप्यं च न ते देहे कामरूपधरस्तथा ।
भषिष्यसि रणेऽरीणां विनेतासि न संशयः ॥ २४
रावण उवाच ।
गन्ैदेवासुरतो यक्षराक्षसतस्तथा ।
परया (107 परमया)
15 ©100 15-16 -- °) ए+ जातत्पश्षस्, 8 7५70
7४ 3 (ए्धना5 ल्म ) 4 6 ©ॐ जातामर्पास् 704 तत्र (7
ततस्) & ५ जातस्पर्धान्वितासत तु --°) 81 71 5 ग
4 ‡ ४ फ़त (गत) 1 3 4 1 साना (10
निश्चया)
16 610 16 (ल ९1 15) - °) सहनन - °)
9 ठ $ + पचाश्निसु , 2, पचमि सु, 1 पचान्षिषु
17 6५ ०० 17 - 2) 7, जिताहारो, 7५ यताहारी
ए 09 एवघ्रत, ॥:-+ 71 6 दद -- ८) 51 "पन्नम् (7
पणम्) -- ¢) 84 7५ 71 + 5 1५ 68 213 "हारयन्, ©
हारवान्
18 °) 7९ “चत्ती (० ^रत्तिर्) --?) 1 3 भूल.
(10 सद्धा) -- 4) [य > 7805} तीन्र ५०१ तप
19 °) 1 3 70८7५ 681 श्रुपनखा, 7 ©: + ४ "णखी
८1 3 +व्वापि (ग चव) - ४) 1 पुन (107 तप) -- ^)
81 रक्षसा (1० च रक्षय) -- °) 61 चक्राते ({० चक्रतुर्)
- {67 19, 128 15
236* व्रिभीपणदराग्री वौ तेपाते उत्तम तप
ददा वपसहस्नाणि वायुभदौ परतपौ 1
सरके दध चर्पाणि जट वर्पाणि मागर ।
उपुवैषैमष्टस्राणि मो कणऽस्िम्तपो वने 1
चरतुस्ठृणपर्णानि सी" सार्भरमरिदमौ ।
यादर्याम््वाश्रमे राजन्तेपावे परम तप ।
आराधयन्ती दौचेन बद्याण सुतपस्विनौ ।
20 °) 61 वर्प (वप ) ए महस्नेण, 8 सष्टलेपु
॥
[5]
।
।
|
|
।
900
(07 -सहच्रे तु) -- °) ए1 3 5४ जुहाव (1० जुद्ोति) ह
21 3 5 द्षम्रीवस् {107 दुराधर्ष) -- °) 1\3 7 तुप्यञ्
(0 [अ)तुष्यज्) इ 21 7 जगन्पति-, 73 जापतिः? प्र
ष जगद्रू» गण © 2 + पितामहः
22 ए-3 705 पू 0 € र्लं ~ °) इहा-8 5817015
वि (णचो) ह+ वरदोसि निव -- °) ©! बर - °)
ए 71 $ ४ व (पतत्)
23 “) 85 7 0» यद्चान्नौ 28 7०४ 7 3 ०७3 पूर,
ग ©1 $ + सम्यक् (1० सर्व) ए 7 ऽ शिराति चानिपू्य
वे --०) 7 5 हुतानि (10 किरसि) ह+ मदसीप्या,
ए1-8 726 12-+ 6 ¶" &ऽ {3 सहदीप्मिता {82 ¶ण "प्सित)
29 4 6 "स्छता) - 75 ०० 28०० -- <) एदे तु, 83
चैदेहे;ष५ते देहाद् 1431 2 भदे ते [5 ध्ष०5 }),
षा देहेसिम् -- ठ ० (78). ) 23०-24० -- °}
51 + 7 (सन्द 71 5) © यथेप्सया; ८3 यथेच्छया
24 3 ०० ११० (4 ?1 28) - °) कर हा « 7263
03 मनवते (४5 प्ण्ण्छ् }) - °) 9 ८ 7) 5 भवि-
प्यत्ति (7०५ "व्यति, 71 "प्यते) 2८ 73 चीरा {0८
उणा) -- °) 73 4 84 00170 5 विजेाचन, 8 $
7५ 004 ०5 0:-+ 663 तान च 83 "तानान्नि, भ ^्ता
हिन (० "तास्षिन)
25 2) प् &1 2 4 *राक्षमयोस्तथा, - ८) ए 7; ¢
नागेम्यो
26 °) 25 [पुत्रेभ्यो (० तेभ्यो") 283 पराभवः (1०
भय तव }) -- ५) 75 तत्तथा (ए, घ्व ) 71 ते (गः
तद्) 161 एत् विदित (० विहित)
}
~ ५\~
रामोपाख्यानम् |
सर्र्विनरभूतेम्यो न मे भूयात्पराभवः ॥ २५
ब्रह्मोवाच ।
य एते कीतित्ताः सर्वे न तेभ्योऽस्ति भर्यं तव ।
क्रते मनुष्याद्धद्रं ते तथा तिदित मया 1 २६
माकण्डेय उवाच ।
एवगरुक्तो दश्ीयस्तु्टः समअवत्तदा ।
अवमेने दि दुद्धिमेदुप्यान्पुरुपादकः 11 २७
ऊुम्भकर्णमथोवाच तथैव प्रपितामहः ।
मवे महतीं निद्रा तमसा ग्रस्तचेतनः ॥ २८
तथा भविष्यतीत्युक्ता बिमीपणघरुवाच ह ।
बर वृणीष्व पुत्र त प्रीतोऽस्मीति पुनः पुनः ॥ २९
रिमीपण उवाच)
प्रमापद्वतसखयापि नाधर्मे मे मतिवेत् ।
अरिश्चिते च भगवन्त्रह्मासं प्रतिभातु मे ॥ ३०
ब्रह्मोवाच ।
यसपरद्रा्षमयोनौ ते जतखामित्रक्यन ।
आरण्यकृपृवं
[ 8. 59 88
। नाधमं रमते बुद्धिरमरत्व ददामि ते ॥ ३१
27 ह 817८7 3 ५8 ({6व्ट्४ © ४1} ०0 ६४6
ल -- *) 84 उक्ते ({०प उक्तो) - °) &+ सचुष्ट- सोमव
त्तदा -- ९) ह1-9 01 च (०८ हि) ए नधर्मरीव दु्द्धिर्
28 इह ० [ध्रष्छा ) 28० - ए+ (फन ०
2५०४) 108 पछ 7 701, धल १8०४
1237# कुर कर्णी मह्टाय्ाष्न चर वरय सुव्रत 1
8 ( ०प्व्छाः ©8)} 1.७ ९८67 2५०२
1238^ चरं चरूणीष्व भरद ने प्रीनोऽम्मीतति पुन पुन" 1
-- ८) ©} च्चे न (४5 ध्ण्णड }) -- ८} ए सपमा
मष्टचेननः'
29 <) ६५ पुरो घ ({णप्पुत्रल) -- ५) 7५6,
पुनरयं च (ए वत्) (1० [दाति पुन पुन )
30 =({र८८ ) पदर ए 10 80०81 -- 2) ४3
7; माध्य मे, छ1 धर्म चव, 2 धर्म प्व (00 नाध्ममे)
गप्र 63 रतिर्, ५1 गतिर् (० मनिर्) -- ४) 84 प्ण
भगवन् ६०९ ्ह्यास्न = ए1 3 700 ए द 2 प्रतिभाति
%1 = (र्धः) एवा प 10 24०-95.४ -- °) ए
तु» ४२ हि (गने) - ४} 1281 34791 5 सिघ्नक्रपण
-- ८} छ 9 (०८६ 01) 63 का वीयते (10 रमते)
-- ८) 1 238) + 61 णा 709 ५ हव 3 घि ददानि
ए 0४
|
माकंण्डेय उवाच |
राक्षसस्तु वरं लग्ध्वा दशग्रीवो विशां पते ।
रङ्ायारच्यावयामाय युधि जित्वा धनेश्वरम् ॥ २२
हित्वा स भगवारलङ्भामाधिसद्वन्धमादनम् ।
गन्धर्वयक्ानुगतो रक्िषुरूपैः सद ॥ २२
विमानं पुष्पकं तख जहाराक्रम्य रावणः ।
शजाप ते वरश्रयणो न त्वामेतद्रहिष्यति । ३४
यस्तु तयां समरे हन्ता तमेवैतद्रहिष्यति ।
अवमन्य गुरं मां च धिष्र त्वं न भविष्यसि ॥ ३५
विमीपणस्तु धममत्मा सता धर्ममनुस्मरन् ।
अन्वगच्छन्महाराज धिया प्रमया युतः 1} ३६
तस्मै स भगवांस्तुष्टो भाता भत्रे धनेश्वरः ।
सेनापत्यं ददौ धीमान्यक्षराक्षससेनयोः ॥ ३७
राक्षसाः पुरुषादा पिक्ञाचा्च महाव्रराः ।
सर्वे समेत्य राजानमभ्यपिश्न्दशाननम् ॥ ३८ ¦ ‡‡
276 3६£
(०८ 'मि)
32 ०) ह+ 71 वरान् (० चर) 214 प्षणश चर
रञ्घ्वा ३०१ दलम्रीवो -- ^) 7५४ © + रकाय। वापयामास
-- °) 8 (6९० 88 +) युद्धे (0 युधि) + जने" (0
धने")
33 °) 72५४ 7 जिस्वा; 71 दयक्तवा (प हिवा) -- °)
5 5 मा( 0 प्र)विदाद् (10 भावि) ४४ (3 ए
5 1० ६82६ } गथधमादनमाविश्नत् -- °) 4 @ा 3 4
“रक्षो (तण 'रश्चा') (ण यक्षा) --4) 2९ 0 षा धा 3,
४11 यक्ष (9०9; यन्तः) (फ रक्षः ) ह+ चव (0 सह)
54 °) प तस्व स्सा (णः पुण्पक तस्य} 1 3 नामः
ह+ चाम्य (० तस्य) -- 2} 72० 73 राक्षस (प रावण }
-- °) 71 भवि" (10 वहि)
5 ह 3 01 तण (षदा ) 85०, ए+ ० ए
स्व न - °) 8 (6८७४ ©$) "मलय (६ "मन्य )
56 °) 87 (००९६ 01 5} 65 मार्म॑म्, 11» धर्मान्
(प धर्मम्) -- ^) 1 + + ©, ४ "राज (र "राज)
-- 4) + 8 7) 1 युन; 5 उवरनू (० युत }
57 °) ©, भ्रमरे जाता (9४ पष्०50 ) -- ०) 3 26
1025 7५ 6 &5 ४५ सैना" (ग सेना) ह+ 81 १८०
{ 901 |
9 259 89 ]
ददग्रीषस्त दैत्यानां देवानां च बरोत्कटः ।
आक्रम्य रतान्यहरत्कामरूपी विहंगमः ॥ ३९
महाभारते
[ द्रौपदीहरणपरवैणि
रावयामास रोकराच्यत्तसाद्रावण उच्यते |
दद्ग्रीवः कामवरो देवानां भयमादधत् ॥ ४०
दनि श्रीमदाभार्ते आरण्यकपर्चणि पकोनपणटश्धिकद्धिश्ततमोऽध्याय ॥ २५९ ॥
२६०
मार्कण्डेय उचाच ।
ततो ब्रहर्पयः सिद्धा देवराजर्ष॑यस्तथा |
हव्यवाहं पुरस्छृत्य ब्रह्माणं शरणं गताः ॥ १
अग्निरुवाच 1
यः स विश्रवसः पूत्रो दशग्रीवो महाबलः;
अवध्यो घरदनिन कृतो भगवता पुरा ॥ २
स वाधते प्रजा; सवा विप्रकरैर्महाबलः ।
ततो नस्रातु भगवन्नान्यस्राता हि विद्यते ॥
श्रीमान् (० धी")
58 ५) ५ 721 7 सभिर्षिचनू् 091 नराधिप (0
दश्रा')
39 ०४) 0 108 ५ ०69 च (पनु) ६715
४५०8 द्रत्याना ४० देवानां 69 + दानवानां (1० देवाना
च) -- °) ¶्। रूपो (09 रूपी)
40 °) 7४3 79 ¶" यस् (101 यत्) -- °) 71 "लोभाद्,
7१ “रूपो (0 "वलो ) ~ °) 71 7 मावहत्, 7 मादवव्
(101 भरादरधत्)
00107100 -- 21410) 2000077 [एय 3 6 « सारण्य
~~ 65117 70) ४१ ए 28 7061 1701 203 [01-6 8 (भ्) 07)
हप कवर ०९06) पणलणण्ना तण रामो( ५ श्रीरामो)
पाख्यान} 71 61 11, [].6186, ०01; रामायणोपास्यान
-- 47] 7वा7 ८५ रावणादिवरखमभ , 711 रक्रापषहरण
-- 447:# 70 (प्रा०७, १०५8 0८ 00४11 ) 70071 (पथ }
13 ‰79, 005 ‰74, 7 976, ¶ 6५ कम् (13 1 एः)
269 (५१ ००६ 266) , 61 ‰60 , © 269 ~ 51०1411
071 41, 700 0 40
260
1 ‰) 8 ८ 0 7:-+ 6 © ततो ब्रह्य" सर्वे सिद्धा
[ 909
ब्रह्मोवाच ।
न स देवासुरैः शक्यो युद्धे जेतु विभावसो ।
विहितं तत्र यत्कायमभितस्तख निग्रहे ॥ ४
तदर्थमवतीर्णोऽसौ मनियोगाचतुशजः ।
विष्णु प्रहरतां श्रेष्ठः स कर्मेतत्करिष्यति ॥ ५
मार्कण्डेय उवाच ।
पितामहस्ततस्तेपां संनिधौ वाक्यमत्रवीत् ।
सैदवगणैः सार्धं संभवध्वं महीव ॥ ६
देव( 81 घ्द्य)पैयस्तथा ५ 69 + देवाश्च सुनय(¶५ ऋपय)-
स्तथा ({0 ४) ~ 0४ 1, 725 8०8
1939^ ततो देवा समागम्य सर्च द्राफपुरोगमा 1
अप्नौ वाक्य समाधाय चक्षे तेऽम्यवादुयन् ।
तत छृदानुभगचान्मगवन्त पितामहम् ।
प्रणम्योवाच लोकद छृताञ्चकिरिद वच 1
2 ^) ४8 70 7009-4 6 68 ध योद्धौ, 26सत
(प्य स) -- 721 ग (91. ) 9०-8
3 720 ४०४ (५ र 2) ~ ५) 7०70 तु (1०
हि) ध" 61 ए अन्यखाता न विधते
4 “) 5५ तस} 61 5 ध सवत्र (० तत्र) 7" तच्का्य॑म्
-- ५) 85 जचिरात्; © + भद्ितस् (०८ अभितस्) 2?
7 (6८९ 701 6) 05 70 निग्रह (101 हे)
5 ५) 287 (०८०) 701) 68 त्तम (0 कर्मतत्)
0 ४) {५ 89 + 7 728 ५ ८43 शक्रम् (£? वाक्यम्)
-- ^) ए सर्वै (० सर्वैर्) 12० 29 यात देवा सुरै" स
~ ५) एए+ 75 (0 ००८ ) सभवत्तु, 1 मवध्व च; 7 78
(1108 व्ण ) ^ ० 0७8 सभव त्व (07 पभवभ्व)
7 °) {1 3 71 सहायाद् (1० "यान्) ए 3 कऋरक्षेषु
~ ४) {1 + वानरेषु च सर्वत -- 446८ ¶, 89 ५ (०
1196 % ) 7269 71 178
1940" ते तथोक्ता मगवता सस्प्तिश्ुत्य शासनम् ।
सखद वगन्धर्वा पुच्रान्वानररूपिण ।
]
रामोपाख्यानम् ]
विष्णोः सदायासूश्वीषु वानगषु च सर्वशः
जनयध्व सुतान्वीरान्कामरूपवलानितान् ।॥ ७
ततो भागालुभागेन देवगन्धर्वदानवाः ।
व्रततं महीं सर्वे गञ्यामामुरञ्नमा ॥ ८
तेषां समक्षं गन्यर्वी दुन्दुभीं नाम नामतः ।
दाम वरो देवो देवकायौर्थसिद्धये ॥ ९
पितामहवचः श्रुता गन्धर्वा दुन्दुभी ततः ।
मन्थरा मायुये रोके ञ्जा समभवत्तदा ॥ १०
शक्रप्रमृतय्रव मर्वे ते सुरसत्तमाः ।
वानरर्धवर्खीपु जनयामासुरात्मजान् ।
आरण्यकपूवं
|
|
।
|
॥
}
|
[ 8 260 18
तेऽन्ववर्तन्यिदृन्सर्े यशसा च वलेन च ॥ ११
भेत्तारो गिरिभृङ्घाणां शारताटरिलायुधाः
वच्रर्हननाः सरवे सर्वे चौषवलास्तथा ॥ १२
कामवीर्यधराप्ैव सर्ेयुद्धविजारदाः ।
नागायुतसमप्राणा वायुवेगसमा जवे ।
यत्रेच्छकनिवासा थ केचिदत्र वनौकमः ॥ १२
एवं विधाय तत्म्वै भगवारेलोकभावनः ।
मन्थरां योधयामास यद्त्कायं यथा यथा ॥ १४
। सा तदढचनमाज्ञाय तथा चक्रे मनोजवा ।
उत्त गच्छन्ती वैरसंधुक्षणे रता ॥ १५
हति श्रीमहाभारते आरण्यकपणि प्रएश्यधिक्रदिश्ततमोऽध्याय ॥ २६० ॥
10169, प 763 1१ गानरते ४4 [1065 3-5 ० 1241
8 ८ ०0 8 --°) ¶1 ततो अगेन भागेन, ¶५ & 4
वानरान्मागमागेन -*) 1 71 "पग्रगाः -- <) ए1-3 81 701
४9 सवनेरर्, ¶५ अवातरम् (10 यतर) + 3 सर्वम्,
3 71 स्वर्गाद् (10 सर्वर) -- 4) 1 3 प्राः सर्वतः सुराः,
एग 1 अराश्च (1 दशम ) सद्िना सुरः - 83 (प्ण ) 4
एला 3 1०3 ए{६लः8 064 (० 11785 1१), पटिः
1240
1241 क्रधयश्च महाः्मान सिद्धाश्च सह नरः ।
चारणाश्रासतन्योगन्वानगान्वनचारिणः ।
ने सृष्टा ग्रहमाला ददाप्रीवयघे गनाः।
अप्रसयवटा शूरा वानरा फामरूपिण 1
यन्य दव्म्य यद्रुप बरेषन्तेतश्च यद्विघम्।
अजायन्न समासनं चम्य तम्य सुनास्नदरा ।
[ (1, %} 71 वानरान" (10 चार्पाश्चा" ), ६०0 वहिनो (1०
[४]
वानगन) 79 वद ({0८ वन) -- (1, 3} 703 रद्रा" (ण
बहु) एन 09 वृता, एवय पूना (भरना) - (7 4)
ए0्वे (गद्या) - (7 5) 28 +वेध" ({०वेष)
-- {7 8) 72 7: सुताम् (10 ममाम्) 08 नैन त्स्य
(0 नम्व नम्य) |
9 °) ह! 3 गाघर्क, 5 0) 9 गधर्वा, © 311 गधर्वी
-- ४) 6" टृटुभिर् ~ ९) 7! वरदा» 71 परो (107 वरो )
-- 0} 1८3 ए 70 03 ५ ८3 63 गच्दर ((मष्देव) 7,
देवाना कोग्रसिद्धये
10 >} 83 7४४ 7५ 79 61 3 + दुदुभिच् प्रः
) ५नद्रा (गचत ) - 4) 1 7; ५ नामा (10 सम)
11 ^) © करक्षवानरनागषु - *) पएयतेतुव; 7)
|
|
|
|
|
|
908
21 3 तत्य , ऽ + 75 तेञ्यव' (07 तेऽन्वव' } 8 ( 6८०]
&9) ओजमा वेजमा युक्ताय
12 ^) 71 भक्तारो, 71 ©+ भोक्ता"; © भर्ता (गः
भेत्ता) -- °) {1-+ ए2-+ 709 71 3 5 6 © शाखतार
(5 0 ल), ए © + तापा", ४16 65४ साकताल
-- ९) 1 श्रूराः (० सर्वे) -- 9) षा 4700970 66
[इमोव , १५ 91 3 पोर, ©+ सार" (० चौव
13 °) + 2 7 (ह्न 71) 08 + "यला" (10
धरा) ©: + मर्वे ({0 चेव) ~ °) ह 209 वप् ८५
युद्धि (ण युद्ध") -- °) 71 "चर" ({0 "सम ) -- ५)
05 "मनोजवा (० "समा जते) -- “) ह 17० 73 $ ग्"
ययेच्छर (10८ यथरैच्छक् ) ठ 7० 70 ८(8पृष प निपा
ताश्च (0 निवामाश्च) ५ कैचिष्यकुनिपाताश्च, 613 4
यथेच्छत्रिनि( € क्रम )पानाश्च -- 1) 02 ५ पतत्र (10
अन्र) 2 द्विशौ" (वनौ )
14 °) ©, चोद" ({० वोध") -- “) &1 तया, © ५
स्वया (10 (6 09६ यथा) सए + 0 03 व् त्था, 0
3 तथ, &+ वदा (10 ४16 86८०० चथा}
15 °} 28; 771 0 4 6 १6४ तद्ुच समाद्वाय, 7
तदैव समाक्ताय, 7५९1 3 + तद्रचनमाम्थाय -- ४) 15
यथा (धप्तथा) -- ८) 7, हनस्ततश्च 7" धावती ({०
गच्छन्ती)
(भजन - 21410 247४द7 1 3 724 63 + कारणव
-- 58 ष्यः ति ७8 {41} ० पष एषा, 0806 )
छथण्०प जपा रमो( ह श्रीरामो ) पाख्यान ; 61 711, 16
15९, छण, रामायमोपास्यान -- 447 1147८ 2५ खशा
]
8 261 1 ]
महाभा
[ द्रौपदीदरणपवैणि
२६१
युिष्टिर उचाच ।
उक्तं भगवता जन्म रामादीना पएथक्प्थङ् ।
प्रयानकरारणं व्रह्शरोतुमिच्छामि कथ्यताम् ॥ १
कर्थं दा्रथी बीर आ्रातमै रामलक्ष्मणौ |
प्रापितौ चनं ब्रह्न्मेथिली च यशस्विनी ॥ २
मार्कण्डेय उवाच ।
जातपुत्रो दरथः प्रीतिमानभवचुषः ।
क्रियारतिधर्मपरः सततं श्द्रसेषिता ॥ ३
करमेण चाख ते पुत्रा व्यवर्धन्त महौजसः ।
वेदेषु सरहस्येषु धयुरदे च पारगाः ॥ ४
वचरितव्रह्मचर्यास्ते कृतदाराथ पार्थिव ।
<~ ^~ ~~
व्रतार › 11) देवावतार् - 4९2} 21० (हपा७३, ए07त5
0 1011} 7001 (5 117 5९ 7 }) 7) 274, 78
27६, 721 %277, ग् 6४ 7 (> 2/ 77 ) 2694 (प)
०८६ 266), &1 261, @ 268 ~ ऽग् ० ए
16, 01 16
261
1 °) 01 व्रह्मन् (10८ जन्म) -- 41#6& 1°°, &1 108
1242+ जन्मादि चर्ति सतर विव्राष्टादि मया श्रुतम् 1
-- <) 1 &1 2 ५ 213 "गमने, वभ “यमन (0 कारण)
-- ^) £» त्यत } ए५ कारण ({0" कथ्यनाम् )
2 °) 7५ 0 दादारभौ (०८ रथी) - °) 8 एप
79 + ० 08 3 सप्रस्थिती (० प्रस्थाः) 281 8५ 7४
1 8 4 ० 68 73 वने, क1 61 कव (गवन) 1 3
वीरौ (य व्रह्मन्) -- “) ह» ५ 2५ नप" (10 यदा}
3 4116 (16 वल, 0 105 (५ एप्प 1 प्र 3)
1248+ -ष्टिर्जयन्तो विजय निदार्थो रा्रवर्धन"1
अक्को धर्मपालश्च सुमन्वश्वा्टमोऽमवत् ।
ण्तेष्टी ददारधामात्या ।
~ °) ५ ए जात पुरो, 71 जति पुत्रे (10 जातयुव्रो)
~ ?) {13 ए 701 03-606) 813 युप, पर पुनः { {0 चुप)
~ <) 11 3 © “रति, ए9 23 700 03 ज 56: 713 "रन
{0८ पर) - ५) 28 7 ° 65 धर्मनरिता, ५६) 3 +
~-~-------------------
904
ज्येष्ठो रामोऽभवरत्तेषां रमयामास्त हि प्रजाः ।
मनोहरतया धीमान्पितुहैद यतोपणः 1 ६
ततः स राजा मतिमान्मलात्मानं वयोधिक ।
मन्त्रयामास सयिधंमजैथ पुरोदितैः ॥ ७
अभिषेकाय रामख यौवराज्येन भारत ।
प्राप्तां च ते सर्वे मेनिरे मन्त्रिसत्तमाः ॥ ८
लोहिताक्षं महाबाहुं मचमातद्ग गामिनम् ।
दीरषबाहुं महोरस्कं नीरक्ुितमू्जम् ॥ ९
दीप्यमानं भिया वीरं शक्रादनवमं ले ।
पारं सर्वधर्माणां ठृहस्पतिसमं मतौ ॥ १०
सवौसुरक्तप्रकृतिं सवैविद्याविशारदम् ।
जितेन्दरियममित्राणामपि दृष्टिमनोहरम् ॥ ११
बरह्मसेचक
4 ^) 3 ते चास्य (1 #"५057 ), 81 राजन्ते, 62 +
[पास्यते -- °) उ (ण्प्व्टा) 83) [न)]मित्तौ* ( (0 महौ )
-- °) एष्व (प्स) -- 4) ५87) (कन्न 9 6)
1 83 धनुर्वदेपु पा"
5 ०) 8५ "चत (प चह्य) 71 61 च (गते)
7४ ©9 + चरति ब्रह्मच ते -- ४) 7८ 703 , पार्थिवां - ९)
53 यथा तथा; 8 (०र्न्श 68) दृष्टा राम (10 यदा तदा)
6 °) ए मवत्, ¶" प्रजास् (0 ऽभवत्) -- ?) 8
(७८९0४ ©) रज" (10 रम) ह 7५ 7) 3 5 सप्रजाः,
प्र" तेजसा (णहि प्रजा ) 81त्णण$ -- ९) पज तनपा
70 7 श्रीमान (0 धी) -- °) 254 179 28 4 6 ©
"नदन , 7 ^तोप्रकः
7 ४) 83 ष्रा (9 मन्वा") -- °) 11, विविद्चर् (०
सचित्रर्) -- ५) ए 7५ ¶&1 + 7) मन्न (0 ध्र")
8 610० 8°-9° -- ०) 1 3 यौवराज्ये च, १५ @४ 4
ष (राज्याय -- ०) ए 3 71 मत्र (10 मन्ति")
9 ०) 5 वारण ({0" मातङ्ग) 2 ग्रिक्रम (0
गामिनम्) -- <) 1 क्चु्रीतर (ण दीर्धः)
10 °) 2८ 73 जुष्ट ({०प्वीर) - °) एः सप्यधिक
वले» 8 प 12४ 4 ८ 99 अनव्रर रणे , 7» सनुपम वले -- ५)
71 ¶"1 नय ({० मती)
11 °) 7५ 69 दादु -- °) 33 “रथ, वृ “र्म (णः
]
गमोपा््यानम |]
निवन्तारममाधूनां सोप्तारं धर्मचारिणाम् ।
श्रृनिमन्नमनाधरप्यं जनारमपराजितम् ॥ १२
पुत्रं राजा दरदरथः रौमस्यानन्दयर्थनम् ।
संदटय यग्मा ग्रीनिमगच्छन्कुस्नन्दन 1 १३
चिन्तयथ मदानैजा युणात्रामस्य वीर्यवान् ।
अम्यमापत भदरं ते प्रीयमाणः परोदितम् ॥ १४
भद्र पुष्यो निचि व्रहम्पृ्यं योग्रुपष्यति ।
माराः ॑त्रियन्नां मे राम्योपनिम्यनाम् ॥ १५
दति तद्राजवचनं प्रनिश्रुलयाथ मन्थरा ।
ककेवीममिगम्येदं काटे वचनमवरवीव् ॥ १६
य क्रकेयि दर्माम्यं गता ने ख्यापिते मदद् ।
आदीविषन्वां सृक्रुद्रथण्डो दयति दुमगे ॥ १७
ग्म)
12 °) 21-3 निदनागम्, & + ना्निवाम्म् -- <) 1
मलाटनिम , 22 मतिमनम् (10 ्तिमन्तम्) 13 61 2 4
च दर्म चर {10८ श्रनाप्य)
13 ४} स (धम्ध५ ‰1 03 4) कौन्रन्ा ए 707४;
1202-4 ८ & (६८६ व &1} नदि" {97 नन्दः) -- ६1
८ 14-14* -- <) वऽ सस्प्रुदय (0 द्य) -- °) ए3
204 70 अगमनं {07 श्नगन्छत) ४ (ह्वा ०) 0 ६
ग्युनदन" [४ न), 7८ 7; चृपमत्तम", 61 4 4 ङुनदेन
(86) 0
15 ८241076 1; 7 53 1८८ दर्रथ ड ~ ५) 2४
पर्य निचि, 7 पुण्यतिपिर् -- ८) 0 2446 + पुण्य
योगय, प पृच्यय्रोगम् 1 2 4 ¶1 61 ५ 1 उयेप्यनि
-- <) 2८ एणा एथ्त (धन्मि) ए3 ममागन्मश्रयना मे,
ए मध्चियता नन सभाग (४९ शध्ण्न) } -- ५) ह 7८
11 3 ४ सवोपमः (1० चोयनिम") ~ +ल 10, 21 3
1्दन्ह्र } 0८ 91 1405
12444 श चप पुष्यो भविता यत्र गम्र सुतो मया।
दीवगज्यजनयन्त््यः पीर सर मन्िनि
16 2 ० 1671 23616 16, 24113 साङण्डय
ट -- ०1 &1 भज गम (र्गतः) -- <) 79 @2 "गम्यत,
+ "सगस्य {०८ गम्येन)
17 ए ०५ 17०४ (८ -~{ 16} ~ 2} ए ज्ापिन
(ण्या ) ~ <) एनया, वृषु (तपना) -- 4)
© 2 +य (म्चण्डो) 87063 दरदानु (०्डट्राति)
18 ^) = {द ¡ एण 28 ५० 52 [जरयन
114 [
आरण्यक
[8 261 ‰
सुमगा खु कौमल्या यस्याः पुत्रोऽभिपेक्षयते ।
' इतो हि तय मौ मार्यं यखा; पत्रो न राज्यभाक् ।। १८
मा तद्रचनमाज्ञाय मर्वा सरणभूषिना ।
¦ वेदीविलग्रमध्येव विभ्रती रूपञुत्तमम् ॥ १९
। विविक्ते पतिमामाय्र इमन्तीव शुचिस्मिता ।
¦ प्रणवं व्य्वयन्तीतर मधुरं घ्राक्यमव्रवीत् ।॥। २०
सत्यग्रतितत यन्मे तं काममेफ नियुष्टवान् ।
उयङ्करुप्व तद्रा्जस्तसमानछरुच्यख म॑कटाद् ॥ २१
राजोचाच ।
चरं ददानि तै हन्त तद्रहाण यदिच्छसि ।
अध्य वध्यतां कोऽ वध्यः कोऽ विगरच्यताम् ।।
धरन ददानि ऊखा् टियतां कस्य वा पुनः
(0 गलो "०5६ प 9188 कौद्रदव्या & 20 8 ०८71-८
` [जिनिवि( ०५ 72 "पच्यते (0 ऽन्निपिद्यने) -- ^) 71 61
(पि (भि) ९ (€न्टा)४ 63) चटु (० तवर)
19 °) =21* एतद्दचनमाम्या(¶, “्ा)ेय -- ^)
। ग 4@षदेवी (ष्विद्री }) 71 च, सा (शद)
20 °} ४नतिमा-, 7४ त समा ({०प८पनिमा') -- ?)
६५ दमनी चग वृ © 4 भ विहसती, 7 ह्सतीह 21 सुवि-
म्निना, 01 सुमध्यमा, @ सुति स्थिता (ण द्युचि) - ^)
¶ 61 > + राजान नर््जयनीव
2{ ए्०£ 21, 9 108 क्रक्यी
यच) ४ पुगमा प्रति यन्मेश्व - ४) 4४ वरम् (0
छाम) 1 पा ण्व (म्प्र) 8 4 83 20८ 7136
वू 64 वि" (पनि) -- ^) 1 जपाः ([०ग उपा)
षा 2 01 न, ए+मा (तदू) ह 2530० 3 ङ्ग
शि गयान + ४11 सगरात्ते (0 सक्टात) 4613 4 ग्तद्रद्म
ङम मन्यम वर वरद मूपनें
। 22 1 2 वृ © 2 4 टद्ारथ (0 राजा) - °)
1 {3 4 81 70८५ 7002 {1 2 वृण &@ + न्दामि 8 (€्८क]॥
› ©3) नद (णप्टन्न) -- 2) ह + 44 भ यद्वि, 7५ यम्,
©2 यथा (छप चद्) -- 224 (ष्णाः } ध 9 10 982
-- <) 77) 73 व५ 1 3 + नचय्यो वच्यनं 7 ४ कोग्रः
१८४ नु [ण कोऽ) @ अव्यत क्रोद्यवभ्य --°)
ए+ 83 703 श्रद्ध , 20८ व्रघ;+ एप्त पड 0५4 7 © ४ चनस्य
(तम्वध्य) 12 कोत्र, एः चापि, 72० 0४कतोनु,
2 + भ वाच, ५७१ फोवा (ध्णप्कोञ्च) ठ करोवा
वघ्यो व्रिमुच्यता
905 ]
-- °) 1 य {प
15957
77 23
23
८3
¢ 3 278 24
५ ‰61 28 ||
{५१ त्राह्मणस्ादिदान्यत्र यरिकचिदित्तमस्ि मे ॥ २३
मारण्डेय उवाच ।
मा तद्रचनमान्नाय परिगृह्य नराधिपम् ।
आत्मनो बलमान्नाय तत एनरुवाच ह ॥ २४
आभिषेचनिकं यत्ते रामार्थयुपकरिपितम् ।
अरतस्तदवामोतु चन गच्छतु राधः ॥ २५
म तद्राजा वचः श्रुता विप्रियं दारुगोदयम् ।
दुःखात्तो भरतश्रेष्ठ न रिचिन्याजदार द ॥ २६
ततस्तथोक्तं पितरं रामो विज्ञाय वीय॑वान् ।
वनं प्रतस्थे धमत्मा राजा सत्यो मवलिति ॥ २७
तमन्वगच्छष्टक्ष्मीवान्धुष्मारलक्ष्मणस्तदा ।
सीता च भायां भद्रं ते वैदेदी जनकात्मजा ॥ २८
तत्तो चनँ गते रामे रजा दशरथस्तदा ।
समयुज्यत देहस्य कारपर्यायधर्मणा ।। २९
25 °) [४ 4 013 धर & 3 + ददामि - °) 7
क्रियत।, गज 63 गृ्ता (1० दियता) ५ 61 2 + घन (0
धुन ) 1४8 कस्य चा हियता पुन॒ -- °^) 71 + "स्वानि षा"
{10 “म्वादिहाः ) ~ 41८67 28, क (6म्८७]0 1 3 4) 68
1715
1248* पृथिस्यां राजराजोऽस्मि चातुर्वण्यस्य रक्षिता 1
यस्तेऽभिटपित कामो ब्रूहि क्त्याणि माचिरम् ।
24 ^+ 38 (6म्न्छ४ द 701 6) ० ४6 1९
-- °) =19° प एतद् (प्मातद्) 3 च+ अस्थाय
(0 आन्नाय ) -- ^) © ५ ास्याय (17० ज्ञाय)
25 °) 8 ५704 प 61 अभि" (गजामि) फ्तु
(1० ते) -- 4) 76 घ्न (10 गच्छ" ) -- 4{॥€: 5, 33 4
10५ 71 3 1705
1246* नय पञ्च च वर्पपणि दण्डकारण्यमाधि्त 1
चीराजिनजटाधारी रामो वसतु नापम ।
26 °) एष्मतु, प त्या ([0प्मतद्) (५ @ ५
यर (1० वच ) -- °) 2 प्रियाया दु" नदा -- ५) 7
प्रत्युवाच (107 व्याजहार) 2० 0चपग्धम (गह)
27 ^) गर तदयक््यतु पिनर - ५) व मलो राजा (४४
{7+057 )}
28 °) ए५वपु' ([०प्धनु) 1 > तथा, ए+ 71 तत
(णतदा) -- ह+ ० (कना ) 28०29 - <) 1
भप च {४९ प्पण्ड) ) गृण राम (० भार्या)
महाभारते
[ द्रीपदीहरणपर्वणि
रामं तु गतमाज्ञाय राजानं च तथागतम् ।
आनाय्य भरतं देवी कैकेयी वाक्यमन्रवीत् ॥ ३०
गतो दशरथः खर्म थनखौ रामलक्ष्मणौ ।
गृहाण राज्यं विपुर क्षेमं निहतकण्टकम् ॥ ३१
ताुवाच स धर्मात्मा सृ्ंसै बत ते तम् ।
पति हत्वा रं चेदयत्साद्य धनलुब्धया ।॥ ३२
अयशः पातयित्वा मे मृधि तवं पांसने ।
सकामा भव मे मातरित्युक्ला प्ररुरोद इ । ३३
स चारं विश्योध्याथ सर्वप्रकृतिरसनिधौ |
अन्वयाद्धातरं रामं विनिवर्तनलालसः ॥ ३४
कौसल्यां च सुमित्रां च क्रैकेयीं च सुदुःखितः ।
अरे प्रसाप्य यानैः स शचु्तप्टितो ययी ॥ ३५
यसिष्ठवामदेवाम्यां किपरधान्यैः सदस्रक्षः ।
पौरजानपदैः सार्थं रामानयनकाह्व या ॥ ३६
29 ह+ 0 29० (ल 51. 98) -- °) प (6ग्न्6
3 001 3, [ए+ 0 ) गृ वन- (0 वन) ©1 गतो रामो
-- ८) ० 7» देदोख, 8 (6४०७४ &$ ) धर्मात्मा (गः
देहस्य)
50 °) 5 रामस्य मतमाज्ञाय , 7५ रामागमनमा* -- °)
01 (2? श०७8) खत (19, गतम्) -- °) 71 जानेख्य , 7५
12 आनद्य (० लानायस्य )
52 °) ०; 03 ऽये (प्ति)
(10 हस्वा)
चेदम्)
35 ०) १9 मुदे {छ सूर्धि ) 1 81 3 72663 +त
करपांसनि » + 2० 73 0 1 1 पास्िनि - °) 1४
तान ({० मातर्)
34 ^) 61 +स्व (प्स) ठः चापित, 88 चारित्य
ए 2०5703४ स चार्तर(7 ह “्य)विष्ुद्धःयर्थं -- २)
1८3 72८ 726 सर्द ({०" मर्यं }) -- 4 छः २4००, ३ 178
1247# सस्क्ृत्य पितर दत्त भरतो धर्मवत्सल 1
-- °) 7५ 63 + चीर ((०८्राम) -° ) 813 4 चविनिरवर्मन",
प) जनितेन, ४ ७1 4 सनिवर्दनः
55 ^) प (च्ष्न्ल)४ 1 00) कौश्चल्या - °)
ए + 67261 9 ५ सुदुःखिता -- °) ए" यानेन (प यनि"
स) + उपरे प्रस्यापयामाम -- °) 7५ यु" (० ययौ }
56 °) 2 अन्यर्चिप्र (ष्विति) १५ @1 9 4 सम
-- ८) 8 हिस्वा
7५ करः ववेमम्; 7" मूलदेदम् (10? कुल
[ 906 |]
रामोपास्यानम् |
दद चित्रङ म रामं सहरक्ष्मणम् ।
तापसानामंकार धारयन्तं धनुर्धरम् 1 २७
विसर्जितः म रमेण पितुर्वचनरारिणा ।
नन्दिग्रामेऽकरोद्राल्यं पुरस्करत्याख पादुके ॥ ३८
रामस्तु पुनराशद्रुच पारजानपदागमम् ।
ग्रविवेय महारण्यं शरमद्धाश्रमं प्रति 1 ३९
मछरत्य जरमद्धं म दण्ड रारण्यमात्रितः ।
नदीं गोदावरी रम्यामाध्रित्य न्यवमत्तदा | ४०
वमतस्तख गमस्य ततः गुषणयाकृतम् ।
खरेणासीन्महदररं जनसखाननिवासिना ॥ ४१
रधा तापमानां च राघो घर्ैचत्यङः ।
न्वित (10 मा") ~~ <) 103 दीरर् 1 [कप्पीर् ) ~ ^)
0४ "गमन , ५2 "नुनगरः [{ज नयने ) 13196५09 काम्यया
{107 फाद्या)
37 1 ० 37304 - [+ 7) 195 {ला 37
1245" उराच प्राङ्मटिभूःया प्रतरिषन्य रपृत्तमम्।
शाम मग्य राजल सोऽनाधाद्नर फोनरान् !
नाभस्य प्रनिपद्यस्व म्वराज्यमिति रोमवान् 1
म्य तदहचन श्रुगया राम परमद म्विन ।
चाग देयकलदम्य पितु स्रोन्योदकक्रियाम् ।
सद्रवीष्य नदा रामो जरम वानूरन्मरम् ।
पाटय मे जेविप्येन राज्यपोति परतप
पयमस्त्ियिि स प्राषट मरन प्रणम्द्रा।
02 {19 0९ लाः [तफ 4 {जत ०0 374) [0९ (लिः
37 0) 3 + प्दाठव
1249 सरामो जरत्या वुग्या स्वर्गगनि पितू ।
कस्या तम्पोरक सम्या श्रार् प्रियम् ।
गतान प्रया र्व मेत्यर-बाम्यह पितु 1
38 ए! व्ण 9 (८ ५} $}, #5 ता) 385-20४
~ <) 1 महद् (० ऽन्रोट) -- ५) 14 एनच, एनम
(1० शनुन्य) 6 03 मारत (0 पादुके)
9 गु 60 49, 1५3 ०9 39०० (€ ९} 37, 35)
-- *)} {५ {3 00) ) {0५५01 3 ४१ दात्त (० शराद्य)
-- ४) १५८) 2 ‹ गति (0 गमम्) - ^) २ विवेदा
महदारण्य
40 °) १+च, 7५701 उतु (पप्य) --°) 70५ चानधिन
{1०7 "माशन ) - ८) 1६9 70८ नदी गोदावरी 1 3 नाम
(प रम्याम्)
|
{5}
आरण्यकं
।
|
|
|
1
|
[8 %61 47
चतुर्दश सहस्राणि जघान युति रक्षसाम् ।। ४२
दूषणं च सरं चेव निहत्य सुमहाबलौ ।
चक्रे क्षेमं पुनधीमान्धमरिण्यं स राघवः | ४३
हतेषु तेषु रकःसु ततः शरुपणखा पुनः ।
ययौ निङृत्तनासोष्ठौ दां खरातु्निवेश्षनम् ॥ ४४
ततो रावणमभ्येल्य राक्षसी दुःखमूरिता ।
पपात पादयोर््रातु; संशुष्करूषधिरानना ।॥ ४५
ता तथा विकता दृष्ट रावणः क्रोधमूर्हितः।
उत्पपातामनाक्तु द्रो दन्तर्दन्ताचुपस्प्रशन् । ४६
खानमात्यान्विसृल्याथ विविक्ते ता्रुपाच सः।
केनास्येवं कृता अद्रे मामचिन्त्यावमन्य च ॥ ४७
41 °) 1\1-3 0 03 1 तवर ({०प्तस्य) -- ४) 7
त्रम नवर, ©> + वने (मिनत् }) 5०४९ प्र 188 सुव",
81 § { ९र्व्टा+ 63} शृत्णग्यीकून (61 ते) , 85 शुपणम्पाकृते
-- ^) 09 + सयरेणामून् 1५1 > 74 मष्टधिर, 71 मयु
42 *) 270० 01 3-०¶3@3 तु, म (च) -)
९५ 101 भक्त (प घर्म") -- ५) 77 युधि; 6५ सह (०२
भुपि) 551 3770703 4 563 राक्षसान् ( {० रक्षमाम्)
43 ०) प काह वरूपण ४ण्द पर् -- °) ७4 मनिष्टत्य
(ण निषटलयसु) 579 6५सन्द्च (गस) - ^)
क्षेप्र; 1\. क्षेम (0 केम) ~ 41407 43, 71 108
12:0+ सेने श्र्पणग्या दषा मसरा चतुर्दा !
हस्तानि युधि रामेण रारेग्तीक्मी पदातिना ।
44 ४) 5016 ये ४18५ सूप , ८1 > ०८ 2: यूपिनखा,
8 (६८९) (७३) णमी -- <} 1 3 8) 0५ 70 "नाक्तौ
टा, 23 नासोष्ठ ~~ °) प्र" भ्रातृ (णः ्रातुर्)
45 °) प जान्निल्य (ण भभ्यरत्य) 231 भववीद्राकणसा
तु -- १) ए + 7८61 क्रोध (1० दुख) -- ^) 6 +
मृ (0 श्रा ) -- ^) ए1 "रधिरादना, 4 "ह्दयानना,
> (रुधिरिक्षणा, १५ 'र्धिराछना, €1 9 + (रुधिरातद्ा
46 ˆ} 7५61 + तदा (०प्मधा) -- °) हा 3 क्रोध
वर्जित ~ ५) 71 अनुर्द्रणन्, &1 उपस्ष्द्नत्
47 °) 219 सान् (1० स्वान) -- °) 282105¶9613 +
ष्ट (गख ) -- °) + ए" [जुषि (1० [जा्ति) -- *)
7५1 3 4701 जस्द्रपा (01 "ल्य ) (1० भचिन्य) (6 4
21 [वमल
48 °) वस (प्क ) 23 माक्रम्य (0 नासाय)
४) 7619 ५ शगात्रेषु मे" (जिः "गर्ने" ) -- र)
~~~
907 |
© 3 15
8 39 27
६ 3 27
983
2 49
8 85
8 261 48 ]
कः शूं तीषष्णसासाय सवेगत्रैनिपेवते ।
क; शिरखमिमाधाय विश्वस्तः खपते सुखम् ॥ ४८
आक्षीचिपं घोरतरं पादेन स्पशतीह फः ।
सिद केसरिणं कश द॑प्रासु स्पृश्य तिष्ठति ॥ ४९
इत्येवं बुवतस्तख सरोतोभ्यस्तेजसोऽर्यिपः ।
निर्घत रात्रौ धृक्षस्येव खरन्धरतः ॥ ५०
तख तत्सर्ममाचख्यौ भगिनी रामविक्रमम् !
खरद्षणसंयुक्तं राक्षसानां पराभवम् ॥ ५१
महाभारते
[ द्रौपदरीह्रणप्ैणि
। स निध्ित्य ततः कृत्यं खनारग्रुपसान्त्व्य च |
उर्धपमाचक्रमे गजा विधाय नगरे बरिधिम् ॥ ५२
्रिकरूटं समतिक्रम्य ारपर्वतमेव च ।
दद्म मङरावासं गम्पीरोदं महोदपिम् ॥ ५३
तमतीत्याथ मोरर्णमभ्यगन्छदशाननः ।
दयितं ानमव्यग्रं शूलपाणेम॑दात्मनः ॥ ५४
तत्रास्यगच्छन्मारीर्च पूर्वामात्यं दशाननः ।
पुरा रामभयादेव तापसं सयुपाधिनम् ॥ ५५
दति धीमदाभारते आरण्यकपर्वणि पएकपषश्चधिकद्धिद्रातनमऽप्याय ॥ २द१॥
२६९
माकैण्डेय उवाच ।
मारीचस्त्वथ संभ्रान्तो दृटा रावणमागतम् ।
11 3 नादाय; 71 जाताय (0 भाघाय) - °) 1५413 4
विखब्ध" (101 “श्वस्त') \ सुखी (0 सुग्वम् )
49 ०) 7 721 + फं “विप, 2 720 3 ^तम (107 "तर)
-- ४) 71 स्पते ए ५ [हवक + 1» [वचः प्ण हत
(0 [दह क) -- ८) 73 ©+ सिः (10 तिह) 1+2
केशरिण 0० 7» शश्वद् ; 7 चैव, 61 पच , © ५ मत्तो (107
कश्च) ए+ कश्िक्केसरिणो दष -- °) 287 74 6 दष्रायाः;
0 704 १ दषट््या + सुख सर्शदय तित्ति, § (०२००1 (७३)
स्रा दष्रासुति
50 °) 73 79 चदतस् ( {07 घुवतस् ) -- प्र ०0 1०0
स्रीती" पः ४० स्वर -- २) 51 चक्रे ; 71 श्रोत्रे", 63 +नः
(70 स्रोपो* ) -- ९) 70 71 9 दद्यमानस्य , ¶1 ©1 द्यते
रात्री -- 79 0० 504-51°
51 2300 61०० (० ९] 50) - °) परप सा तस्य
(10 तस्य तत्) 81 पूर्वम् (10 सर्वम्) -- °) 18 भप्नी
रामस्य विक्रम -- °) 71 3 "युक्ताना (07 "सयुक्त) -- 4)
न बर हत , १५ 1 $ + > भयावह , 141 वध तथा (ण
पराभवम्) -- {४७४ &1, 232-\ 70 71 5 {72 123 07
1106 9) 18
1951* ततो प्ातिवध श्चुस्वा रावण कालनो दित ।
रामस्य वधमाकाह्ुन्मारीच मनसाम् 1
[ (1, 1) 7० 7 शात्वा (10 भुत्वा) -- (7, 2) 2
सरन् (10" [अ]गमत्) 1
पूजयामास सत्कारः एलमुलादिमिस्तथा ॥ १
विश्रान्तं चैनमासीनमन्वासीनः म राक्षसः ।
52 °) 7403 तुत्त्, ७4 सतत् (जतत) (णम
त्रिनिश्चित्य तद्छल्य ~ ४) 7४ नभि- ([गः उप) व" ४
सागर वहुखाकर (7५ छन); 79 ७1 3 ५ मागर ङवणाकर (७५
"णव ), 1 नाकाश व्रहुनाकर -- °) ए1-+ 0) 6 7108;
राजन् (10 राजा)
53 °) 79 सदरदध खगावामे -- *) 73 (}\ (छप)
नजभोराद्धि महोदधि, 7४ 6" ४» सागर ब्रहु्याकर (०८ \1
69), 79 काद घटूलारच › 11 सागर सरितां पति
54 2) ]\1 सभि} 61 स्या (0 अभ्य') -- <) ए
7५ 73 प्र अल्युग्र (0 नम्यग्र )
55 [+ ० (? 0१) ) 5०५० -- °) @ 4 23 ततो
स्यग -- ०) 721 सराण (10 दशाः) -- ०) 7 तापम,
725 तपस्या © 0 "धित 1 3 4 7 तापस {63 1
“स्य ) प्रिय(71 चिर )जीित
(10०1176 ~ 2(व10)" 247 1व् [य 3 1203 083 4
भारण्य -- 51 ऋतावा 1 क 06 701 ४3 21-8 &
(१1 ०) हप) [प्यव प्रह्मप९ } फन्ठण ठणाऽ रामो( 1 3
8 श्रीरामो) पाख्यान ; 61 7, 111०286, छया; रामायणोपा
ख्यान - 41}/ 10 (हा ०5, पनपह © 7017} 701
( पवा 5९८ ऋ ) 03 275, 7203 276, 71 275, ¶५ ©,
21 (3 र्ण 0) 265 (पज गयु 267), 61 262, &
26१ -- 5101 7० 17 56 , 71 65
| 908 |]
रामोपाच्यानम् |
आरण्यकरपव
[ 3 269 15
उवाच प्रपि बाक्रयं वाक्यक्तो वाक्यकोविदम् ।। २ , मारीचिन्तयामाय विशिषटन्मरणं घ्रम् ।
न ते प्रकृतिमाच्वर्णः चिम पुरे तव ।
कविलमञ्नतयः सवां भजन्ते त्वा यथा परा ॥ ३
किमिहागमने चापि कायं ते ग्रसेश्वर ।
कृतमित्येव तष्िद्धि यचि खान्सुदुप्करम् ॥ ४
यम राषणस्तर तत्सर्वे रामचेष्टितम् ।
मारीचस्ततरवीच्छ्या ममासेनव रावणम् ॥। ५
यरं ते गममासाद्य बीरय्नो चस्ि तस्य च ।
बाणवेगं हि कम्तस्य जक्तः सोहु महात्मनः ॥ 8६
म्रतरञ्यायां हिमे हेतुः स एव पु्प्पमः ।
बिनाश्रुखमेतत्ते केनाख्यातं दुगत्मना ॥ ७
तवाचाय मृक्रोधो गवणः परिभरतमयन् ।
अद्क्बतोऽ्सद्रचनं स्यान्मृत्युरपि ते धुवम् ॥ ८
262
1 *) 2) मारीचखममन्रान -- ५) 8 7703 4 583
सन", &1 ५ नदा ({०प्तधा) ॥
2 °} 21 7 7) 3 7; ©) चवय (1० चनम्) -- ४)
फतु (भस) © रायण, @+ राण (0 रालम) 7
राव्रण रान्ननाधिप - <) 2-+ 70 02-€ @3 प्रसरत,
भ्राजलिर्, ©, ग्रश्ुत (० प्रधित) -- ^) ए! 2 वाक्यज,
9 वाद्यैर् 1 > 484 7० 0५ ¢ वाक्यकोविदः"
ॐ { एद 3 35 417 -- 3९07९ 9, 45
मारैत -- °) 2० वेन (एप धरण }) ~ 4) 73
मजनि (व्ण {८0 अवत) 8 (6८6६ 63) च (णता)
© 3 ५ ४ सुखं, 1 सु (1० सुग)
4 <) ४-+ 0571 4 ४ "गमन यवर, ए! ४ "गमने वापि,
गृ। *गमनेनापि -- °) ५1 छरन्य (0प कायं)
5 एर्ध०८ 8, 01 105 मारकदेय द -- साः 5९९, म
{ श्यव्छ ए 04168105
1252* यमनिनव कापि प्नोधाम्पवमन्विन 1
6 ४) {५0८0364 द्यनि, 79 [3]न्ि हि (४; प्रद )
ग यीर्यम्याम्य द नस्यव -- ९) ए वाणमेक् 0४ च्वम्य (ध
न्य)
द °} 13 4 2 7 &1 2 भा प्रचर © 'चा)ज्यात्रार
71 प्रवाज्याया -- +} ^+ {£~ ४५8 युस्पर्पम
8 °) 7\ ७ म्ब्यो (षस्य) -- °) 7 मरति
|
अवयं मरणे प्राप्ने करिष्याम्यस्य यन्मतम् ॥ ९,
ततस्तं प्रत्युवाचाथ मारीचो राक्षसेश्वरम् ।
रिते मां सया कायं करिप्याम्ययद्रोऽपि तत् ॥ १०
तमत्रवीदणग्रीबो गच्छ सीता प्रलोभय ]
रनमृद्धो मृगो भूत्वा रनचित्रननूरुदः ॥ ११
धुवं सीता ममारक््य त्वां रामं चोदयिष्यति ।
अपक्रान्ते च काङत्स्ये सीता चर्या भविष्यति! १२
तामादायापनेष्यामि ततः स न भविष्यति ।
मायोबियोमाददधिरेतत्पा्ं इव मे ।। १३
इत्येवय॒क्तो मारीचः कृत्योदकमथात्मनः ।
रावणं पुरतो यान्तमन्वगन्छ्सुदु खितः ॥\ १४
ततस्तस्याश्रमं गत्या रामस्याङ्धिद्कर्मणः ।
([ण्परि) -- °) ए 3 ने, 7५ 93 मद् (0 [खद् )
9 83 ० 9 -- °) 0० 02 श्युव (५ चरम्.) -- ^)
षा 3 + जवङ्प (1० "श्य ) --“) ए: [नय (0 {घलकन्य)
ए 0८ 09 ४ यद्धि ({० यस्मतम्)
10 *) 53 7० 75 + 6 63 रन्ता वर, 2५ 73 रामे
श्वरः ~ ^) 22~+ 7० 2८ 24 सद्य, ए वाक्यान् (07
माद्य) 2: किं चे शनक्य मया क्नु, प &1 + ५ ते कार्य
दक्ष्रीव -- ५) ए [जदरक्षेपित, पज [लयदोपि तद्, 7४
{जि]्रश्नोपिते
11 >) 4 [लक ५58 श्रीता (णः सीता) & + विले
मय -- ८) 1 रत्रश्गी -- ५) 1 "चित्र "रह
12 °) 1 3 एव (० श्चुव) 5५ समालेक्य, 73 61
"वेश्य , ७४ + मीय न्वा (ण "छक्ष्य) -- °) © «+ राघव
((ण्दयाराम) 0८ 0४ सोद , 21 प्रेर (1० चोद")
-- <) = एह 9 40 ‰0°, 22 हू 3 4 तु (० च)
, ~ °} 0: नेतुमाघ् (णः पीता च्या)
4
15 ०) 82 "याम्यानि (१० "नेष्यामि ) -- °) ए+ मार्य
योगाच्च; 1 तम्या तरि्रोगादु, 5 भार्यवियोनी -- °} ह
कार्य, 81 शाक्य, 25 7५ एणा 72 93 6 सद्य (णिः माद्य)
14 2) 71 छरम्बोदर्कम्, 1 म्वा रूपम् -- 2 7:
० 14९ ~~ ८) नू अनु (0 जन्य") ह सुयोधनः
(प सुदु )
15 °) + "चतम , & काग्णि (र "कमणः ) -- ^)
+ 70:-+ ६ © दी, ©+ च (मःसत्) 81 एप 03 46
909
~ ८ €
|, 8,
8 262 15 |
चक्रतुस्त्तथा सर्वौ यद्ूर्वमन्तितम् ॥ १५
रावणस्तु यतिभ ण्डः दण्डी त्रिदण्डध्रक् ।
मृग भूला मारीचस्तं दे युपजग्मतुः ॥ १६
द्चीयामास वरदेदीं मारीचो ्गरूपध्रर् ।
चोदयामास तस्यार्थं मा रामं विधिचोदिता ॥ १७
रामत्तस्याः प्रियं छर्वन्धयुरादाय सत्वरः ।
रार्थे लक्ष्मणं न्यस्य प्रययौ गृगकिप्सया 1 १८
स धन्वी बद्धतृणीरः सङ्गगोधाड्लित्रवान् ।
अन्वधाबन्मगं रामो सद्रस्तारागरगं यथा ॥ १९
सोऽन्तर्हितः पुनस्तस्य दशोनं राक्षसो चजन् ।
चकर्ष महदध्वानं रामस्तं बुबुधे ततः ॥ २०
निशाचर विदित्वा तं राधवः प्रतिभानवान् ।
¶9 यथा, ©+ तत (0८ तया) - °) ५ तत् (0 यत्)
{1 "मारित ({० " मन्तिनस् )
16 २) ए सुदसुढी , 1५ 0५ 723 मुडकुडी , 71 सुडमदी
1361 धा "ग्धत्, ६8 "टत्, 23५ "भाक्, 721 पप "चान् (10
ष्क) -- ०) ए 83 2८ तु (प्च) & +दख्गो
भूवा म मारीचस्
17 ०४) 8.7 (क्न्ु 0५) प्रा &1 3 (४०७) चदेष्टीं
४१ मारीचो 713 © सृगरूपष्टत्, 7» सगपदयते - °)
1०9 1 3 £ नोद" (10 चोद ) 7५ तत्पार्श्व (10 तस्र)
-- ०) ए + 2071 3 "नोदिता (0८ "चोदिता)
18 ^) ह 83 72071 5 रक्षार्थं ४ रक्ष्मणस्तस्य
19 2) 716) + खद्गी; 700 03 चद्ध (10 खङ्ग) - 7५
०) 19-20° -- ०) ए1 3 क्रतु" (८० तारा)
20 4 ० 20 (©{ ₹ 1 19) -- °) ह (ह+ ०२ )
7०201 3 त्त (प्पुन ) - 2) षा] > ए} 00 एणा
7» 5 गण राक्षमो्रजव्, 721 मोगमत्; 7 "सो गत, &1
“माधम ,©9 + “सेश्वर -- 1 ० 20-212 -- <)
163 ५ 5 7) 2 5 द्रीर्घम् (० मषटद्) -- ५) ह+ 7
2 8 ८ पट् (तत) 0 9 सुदुधेश्वर
21 1 ० 212 (० ९1 20} - °) + 7८
7४ 3 ५ त प्रिदिस्वा (४; ४५०७] ) -- °) 78 रामस्तु (0
राध ) 8; प्रणिधानबानू -- 21 ० 21:-242> -- ५)
दिव (र्य ए ४5 1 {त} प् वहु (107 रग)
22 2810 29 (५ ९11) -- 2) & , चार्द
म्वर (61 “स्वन, 6 "रव )({ग राम ) 701 तवा, € + तत्त
(0८ तदा) -- 22० = (शष) एप्त 3 44 १५०४
महाभा
~~ ------------------ "~
[ द्रौपदीदरणपर्वणि
अमोघं शरमादाय जान मृगरूपिणम् ॥ २१
स रामवाणाभिहतः त्या रामखर तदा ।
हा सीते लक्ष्मणेत्येवं चुक्रोशार्तखरेण ह ॥ २२
रुराव तस्य वैदेही ततस्तां करुणां गिरम् ।
मा प्राद्रवयतः श॒ब्दस्तायुवाचाथ लक्ष्मणः ॥ २३
अरं ते शडूया भीरु को रामं विपदिष्यति ।
युहतीद् द्रक्ष्यसे राममागतं तं छ्चिसिमिते ॥ २४
इत्युक्ता सा प्ररुदती पर्यशदत देवरम् ।
हता वै स्ीखमावेन श्ुद्धचािरिभुषणम् ॥ २५
सा तं परुपमारन्धा वक्तं साध्वी पतिता ।
नेप कालो भवेन्मूढ यं चं प्रार्थयसे हृदा ॥ २६
अप्यहं शस्मादाय हन्या मात्मानमात्मना 1
-- °) © पः "येव (1० "छेव) -- °) ए 7 भ्चे (णह)
23 81 0 28 (ल २1.21) - °) 61 श्चुस्वातु
(0 छुश्राव) -- ^) ए 9 5 सप्रधाचद् , 8५५ स प्राघा
(8: 'दरकवद्, 72५ 0४ ४ सा प्राधा, ए५ ९५ सा पपात, 61 +
सा प्रापतद् 91 3 ५ तत सीता ( {0 यत्त शब्दस् )
24 51070 24०४ (५ ‰] 2) - °) 907 34
देवि (० भीर्) - ४) ए 3 &५ विषहिष्यते, ? (81
00 ) 2 ©3 प्रहरि( 71 विहनि)ष्यति -- °) रा 8 ५ भागत
स्व, 83 0० 8 ज ८ ७8 मर्तारि स्व ७ + ्युचिसित
51 (प्प 45 पप (द) 3 + 00 0 मातंगमिष दुप्मिण
25 °) ए श्युचिदती, एष सुरुदती › ए५ 817 7 ह्रदः
(81 701 "दमती, धच स्दती, 1५1 3 4 तु र - °)
700 78 + 6 &8 "तरक्ष्मण -- °) ए1 8 +त" 6 प
हना, 7: त्या, &ग भीता (7० हता) - °} 2 7 (6ग्व्श
71 ६) 63 डु; 7 जुद्धा (गः ज्ुद्ध-) ए1-3 29.12८
7 871 तान -मूषण (४३ षपष्छछ), ठा 3 -दूपण , {06
7658 दूषणा
26 «^ ) ¶9 जास्थाय (1० आरब्धा) 23 सा त पर्षया
वाचा - °) 1: वाक्य (६५7 वक्तु) 83 व्रते खिता (0
पति) - ^) 8:-+ 7 (6८९१६ 7! 5) © धा नैप कामो,
नै
9 © 4 नव कारो © + द्यय (10; मतर्) -- °)
101 3 4 626! ५ यत्, 7003 03 0; 71 यस् (५
य) ातदा, 7 © 2 + चथा (प हृदा)
2 °) 7८ 7: "गेयो (7 "शद्वाद्वा) - 41६2
27, © 105
1258“ पिचेय वा विप घोर दयजाम्यात्मानमय यै।
|
५ {^
रामोषाख्यानम् |
पतेयं गिरिभृद्धाहा विञेयं वा हूताजनम् ।॥ २७ `
रामं भतारयुत्युज्य न ह॑ चां करथुचन । |
निदीनयुपतिषटेयं ्ार्दूरी क्रोष्टुकं यथा ॥ २८ |
एतादर्भं वचः श्रुन्या रक्ष्मणः प्रियगघवः | |
पिधाय कर्णो सद्रुततः प्रस्थितो येन राघवः ।
य गणस्य पदं गद्य प्रयमार धतुर्भरः ॥ २९ ,
एतस्मिन्नन्तरे रो ग्वणः प्रत्यरइयत ।
अभन्यो भन्यस्पेण भसच्छन्न इवानलः ।
यतिवेपप्रतिच्छन्नो जिहीम्तामनिन्दिताम् ।। ३०
सा तमालक्ष्य संप्राप धर्मा जनफान्मजा |
निमन्त्रयामास तदा फलमृूलान्ननाटिमिः ॥ ३१
अवमन्य म तत्यवं खद्पं प्रत्तिप्य च |
सान्तयामाम केदीमिति राश्चपुंगवः ॥ ३२
--------------~------- -- -~------~~~------- --~---~~-
98 °) 7। ्नानाद्य (10 उन्यृज्य) -- ०) पाया -वा |
(ग्भ्य) 87; ८§ (ल्ल) 83) चटा (10 कथ) ।
-- ^) 12 4 01 3 4 6प्र न दीनम्, 2८ 003 7 ४ |
प 3 + प्िद्रीनम् एञ सदि, 7) जनु (1फष्टप) 1
29 °) ए सीताया मच श्रुश्या+ 057 नाद्या वचन
श्रु" -- °) ण @1 3 + गायवप्नियः ([०प्रिय') -- °) ।
1 प्रययौ, + + 706 2; 3 1 1 ५ त् व्रतस्य (० ।
श्रन्ितो) 1 3 रान्नम (0 रावः) ~ प्र तण 2५
~~ {€ 29, ए9 ( णश } 76 7० 01 3 15 |
12;4* अ्पेक्षमागो शरद प्रययौ रष््मणमनदरा । ।
{79 वासना! 70 01 विनो (10 कटेदा) ] ।
30 °) 7 दु (० रमो) -- 30" 3 46 9 |
-- «) ^ {९ {85 -वक् (गवेष) 4 ४ प्रविवेश '
घ्रनि , 71 यनिवेपैगं प्र -- \{८९; 30, 4४ &1 3 4 105
125“ डपागचद्र्प ददर गतण पापनिश्चयः! ।
31 2) ५ ©+ + जान्नेक्य (० नारक्ष्य) 1 धापणछ ।
सप्त ४० वमा 7 मश्नाना (0 सप्राप्त) -- ^) 4 |
16४“ {88 "टापनादिनि |
2 ०) &1 2 4 9 वमल (० "मच्य) 3 2५ |
7} 3 8१५21 2 (चनत, 8 7 73 4 9 तन (जम |
नन) ए, अवमनस्यन त्वद, 7, अथा वमल तन्मर्य, € अय |
मन्यत्तन" म्व --*) {3 पन््प, 5864 पा स्वन््थ 213
८ 0४ 71 3 4 ¶9 6 प्र्यपद्यन -- ५) 8 (6८० ©)
फामी (0 हनि) 1
1
| १11
आरण्यकरपुवं
[ 8 262 ॐ9
सीते गक्षमराजोऽं रावणो नाम विश्ुत्तः।
¦ मम लङ्का पुरी नाना रम्या पारे महोदघेः ॥ ३३
तत्र स्वं वरनारीषु शोभिप्यसि मया सह ।
मार्या मे भव सुश्रोणि तापसं लज राघवम् ॥ ३४
एवमादीनि वाक्यानि श्रुता सीताथ जानकी ।
पिधाय कर्णो सुश्रोणी मैवमिदयत्रवीदचः । ३५
प्रपतेद् दयौः मनश्षत्रा पृथिवी शकलीभवेद् ।
शेत्यमभिरियान्नाईं त्यजेयं रघुनन्दनम् ।॥। ३६
कथं हि मिन्नफरटं पदिन वनगोचगम् ।
उपयाय महानाग करेणुः प्रकर स्प्मेत् ॥ ३७
कथं हि पीला साध्वी्कं पीत्या च मधुमाधवीम् |
लों सौवीरके कृयीनारी काथिदिति सरे ॥ ३८
इति सा तं समाभाष्य प्रविवेशाश्रमं पुनः ।
35 2) &3 पुग, ए 5 + नामन ({०7 विशत }
-- ^} = (धः ) [र 3 17 0०४, 48 10 898
{ ८८्स्४ 83) {प्"0७५्) नासा 0०0 रम्या ए महोद
34 °) 1{ 5५ 2५01 3 ८ काच न )रनारीभि , 81
0 03 ५ 579 63 20 नरनारीपु; © चनराजीपु -- 34९
=] 67 1 3 251 18"
35 0८ 33, 7: 7९45 ०018 एवमादि धव्रीद्रच -- °)
ए 707 23 ज 5 © तस्यायं (0८ सीना) -- 96 = { ण६7 }
{ 2 186
36 {167 6०४, 8 {७८९१४ 63) 1४8
1256+ शु्येत्तोयनिशौ तोय चन्द्र॒ ्रीताञ्युता द्यजेत् 1
उष्णर्युग्यमथो जद्याद्रादिलयो वद्िरुष्णताम्
-- °) 8(०>०९४ ©) चक्वा दौल्यमिग्रा(©3 + "ख मने} ग्राह
37 ०) प्र ({०ः दि) &५ "करकं, 214 "करण -*)
1! $ + पद्मिनी (0 पदिन) - °) 8 ({6स्व्म; 88)
नपय (0 टपन्थाय) -- 4) ए+ करस; 5००५ त 2153
शरूकर (10 सूत्र) ८ > 9 (०२९०४ 63) ब्रजेत्. (ण
स्पेन)
38 एषण 3 अ 45 -- °) एतु, प्न (णिः
टि) 7 & + पीस्या च, 081 पीत्वाय (1०9 हि पीत्वा) 8)
श्रमे (० माध्वीक) 7 फथ हि भुक्तवा स्वादूनि -- °)
ए1 हस्या (9 पीष्या) 75 मधुमाधवे , 71 "माधवे, चृ
63 4 "राव -- <) ५ लोभ दतरपानिपु -- ५) 1;
स्मर, 85 7५1 701 ४3 2: स्मरेत, &1 + सरे
]
8 262 39 ]
£ : >", तामनुद्रुत्य सुश्रोणीं रावणः प्रलयपेधयत् ।॥ ३९
सत्मयि्वा तु सृक्ेण खरेण गतचेतनाम् ।
ू्भनेए निजग्राह खुपाचक्रमे ततः ॥ ४०
महामासे
॥
[ द्रौपदीह्रणप्वैणि
तां ददश तदा गृभो जटायुर्भिरिगोचरः ।
रुदतीं राम रामेति हियमाणां तपस्िनीम् ॥ ४१
श्नि श्रीमदाभार्त आरण्यक्रपर्वणि द्विपष्रयधिकदिश्त्ततमोऽध्याय ॥ २६२ ॥
९६२
मार्कण्डेय उवाच ।
मसा दमरथस्यासीजटायुगरुणात्मजः ।
गृध्रगाजो महावीर्यः संपातिर्वख सोदरः ॥ १
य ददद तदा सीतां रावणा गतां सुपाम् ।
क्रोधादभ्यद्रबरपघी रावणं राधसेश्वरम् ।। २
अयैनमत्रवीदधो सुश्च येति मैथिलीम् ।
39 °) 281 25 सीता, 73 चाथ (ग.सात्त) 4" ©
21 समार्य, 79 &५ ्टोक्य -- ४) 1 24813847)
(०्८०ृ# 71 6) © तत (10 पुन") -- ^{८ 99०१, ए
2 7 (प्रन्नः 21) 68 105
1257> %ोधाद्मस्फुरमाणौष्टी विधुन्वाना करौ सुहु" ।
-- <) 8 7 (€््ण 15) 68 भभिद्धुख , 61 अनुस
५) [र 71 “वेधतः; 21 7८ भाषत, 8 "धर्षेयत् (10
पेधयन्)
40 °) ह! 38 0८0५ प्प च, ए, 63 \ म्द
(0 तु) 73 काल्ल्यन, 71 सुश्रोणीं, 8 (०ण्लू; 83)
स्पेण (10 स्प्नेण) -- ४) 71 सुक्ेण (1० स्वरेण) - °)
3 70 23 4 6 63 ङष्वरमाचकमे
{107 सत्त }
41 °) [88 77 21-+ 6 © पञ ततो (10 वदा)
~ ४८) 1 3 वन (० गिरि) -- °) ए + 7०1 © +
211 ररतं (1० रदी)
७1 2 ५ र्ध पुन
(गृणत - तदामो एर्व ए 363 + लारण्य
` 5 [पाणा से 83 (योगे पा कृप्रत्मा ०६००)
पा९प्।०प णोर रामोयाख्यान , 61 1, [0९ 158, छण रामा
यणोपारयान -- 4 / "८ ए सीनाहरण , 3 सीना
पष्टरण ~ 4 70 {दप्टर ए0पतऽ 0 04) एणा
(्पगष्ह) ४9 216 5 277 (19 एणप्व), ९०१ 70
(ब दपत्ट०) 21 279, 784 7 (५9 र ) 266
|
1
धियमाणे मयि कथं हरिष्यसि निशाचर ।
न हि मे मोघ्यसे जीवन्यदि नोत्सजसे बधूम् ।॥ ३
उक्तैव राक्षसेन्द्रं तं चकर्त नखरम् ।
पशषतुण्डश्रहरिश्च वहुशो जजैरीकृतः ।
चक्षार रुधिरं भूरि गिरिः प्रसवणेरिव ॥ ४
स वध्यमानो गृप्रेण रामप्रियदितेपिणा ।
{ पि 011 268), ©1 ८6००९०७], ) 260, © १6६
-- 51०12 70 79 4९, 709 49
263
1 °) 1 © 3 + (जपि (ग [भापीज्) - ^) 7
28 + 6 88 चीरः (ण "वीर्य )
2 ०) © 3 + तत ({०प्तदा) -- 2) 1 23५ 71
रावणाकागता -- °) 8 7० 75 4 6 65 सक्रोधो (०
क्रोधाद्) ए\ 3 नु, ए8 ९0) 3 हञजथ,एू+उप +
1 चैव (07 अभि)
3 °) कद्र, 7५ छुद + 7५७1 3 + पक्षी ({गःगप्रो)
-- ०) ए४ 82 ५ ८.71 5 69 सुचस्व; 8, सुचाञ्चु, 58
सुचाद्य (10? सुख्चेति) - °) © जीव; 741 दिय (0
धिय) -- °) 8 हनिष्यसि 7 निद्गाकर - °) 23
वीर्याद् (० जीवच्) -- †) 7५ 8 ०0५, 6१ प्रभ्नो
म्छज्यतते , ©1 नोत्सदसे
4 °) © + राक्षस्य ([गष्रतत) ग्, 61 त स
(प्त) -- °) 21 त चकर्त नखर्भश्च -- °) 7। पक्षि
७५ पच (पक्ष) छतु ({गच) -- °) 813 ५7
59 + € @ 3 या श्त्द्नो (107 वहुशो) + 8४ एण
21 3-5 68४ छत - †) {ऽ 78 € सुस्राव, 281 2 © 4
21: चकार; 3५ जक्षरद् (9 चक्षार) © भूमौ ((०प्भूरि)
-- 1) 61 भूरि (प्मिरि) 15; 3 ५) प्रस्वणानिव
(7५ ७५ "निष)
912 |]
रामोपाख्यानम् |
खद्गमादाय चिच्छेद शुलौ तस्य पतत्रिणः ॥ ५
निहत्य गृध्रं म टछिन्नाप्र्िखरोपमम् |
ऊर्घपमाचक्रमे सीतां गृहीलद्भिन राघ्षमः ॥ ६
यत्र यत्र तु वरेदेदी पदयत्या्रममण्डलम् ।
स्रो वा मरितं वापि तत्र मुश्वति भूषणम् ॥ ७
सा वदी गिरिप्रस्थे पञ्च वानरपुगवाच् ।
तत्र वासो महदिच्ययुत्सम्जं मनस्िनी । ८
तत्तेषां वानरेन्द्राणां पपात पवनेोदतम् ।
मघ्ये सुपीतं पच्वानां विद्युन्मेवान्तरे यथा ॥ ९
एं हृतायां वेदेदं रामो इत्वा महाग्रमम् ।
निडृत्तो द्रे घीमान्धरारं लक्ष्मणं तदा ॥ १०
5 4(८6 ^, 85 0८ 11 2195
1258* जभिदटृ्राव सकरद" पनगेन्छ दशानन ॥
-- ५) एण 61 3 + पक्षौ (० सजौ)
6 1 9 6०-8> -- °) © 3 +म(&! म)च्च्ि (मः
निष्ट) 81 (राज नु, ©4 "राजान (प राजम) --?)
८५ 8 चछिन्नाप्न , 81 सचधिख् , 5) 3 निप्र, 0903 46
© भिश्नान्न (धप्चिश्चान्न ) 1 3 निचयो" (10? शिम्वरो")
-- °) ए 2०01 3 प्रगृद्य (0 गृहील्वा) ह+ [लकि च
(0 [ि)द्कन) 01 &ा 3 4 रात्रण (10 राक्षस )
¢ ५0 य (८ ९] 6) - °) पश्वा द्वि, 3 4
भग्च ({गतु) -- ९) 8790-6 & ऽ सरिनो ({०*न)
~~ ^) ष दुःम्बर् (07 सूयणम्)
8 7 00 8०१ (€ ॐ%1 6} - ०) = षाः द्वय
9 54 1 ९) 3 “पुष्टे (0 प्रस्य) - <^) ओ" यद्िर्
(0 महद्) -- °) 1 ३ ततप ({0र मन)
9 °) पू 3 ५ सत्रा (10 नत्तेया) - 2?) ह 8;
7 (लल्च 24 €) गृ 63 प पवनोद्धत, ए + ¶ ©+
"दन, 61 (दयन -- <) ए > सुवेष पीन (० मध्ये सुपीन)
~ ८) 7 “न्मानाग्रे (० “न्मेवान्तरे) एग तथा (णः
यथा) - 4€9, 24 7८ 701 315
1229 जथ रद्र मानी समुततीय महोद पिम् ।
सीता भिवेलयामाम मत्रने नन्टनोपमे ।
{17०8 2=3 26४ 41: ]
2५ 0५ 0 ८००६ 813 7४ 05-6 © पाऽ & {187 9
1960 जक्रिणानिचच्छाम गचर ग्वे चरश्धिव।
ददरयीय पुरं रम्या वरहुद्राग मनोरमाम् 1
ध्राकारवप्रसयाधा निमिता विश्वकर्मणा ।
115 [
आरण्यकृप्वं
[ 8 265 16
कथयुत्सुव्य वैददीं यने राक्षससेविते ।
इत्येवं भ्रातरं दृष्ट प्रप्नोऽसीति व्यगर्हयत् । ११
मृगरूपधरेणाथ रक्षमा सोऽपकर्वणम् |
भ्रातुरागमनं चैव चिन्तयन्पयैतप्यत 1 १२
गर्हयन्नेव रामस्तु त्वरितस्तं समासदत् ।
अपि जीवति वैटेदी नेति पद्यामि रक्ष्मण ॥ १३
तस्य तत्म्यैमाचख्यौ सीताया रक्ष्ममो वचः ।
यदुक्तवत्यमद्मं तरेदेही पिमं वचः । १४
दल्यमानेन तु हृदा रामोऽम्यपतद्श्रमम् ।
स दद्र तदा गधं निहतं पर्वतोपमम् ॥ १५
राघसं शङ्ूमानस्तु विकृष्य थरखद्भूनुः ।
श्रविवेद पुरीं रद समीतो राक्षयेश्वर 1
{1 8) 1 3 ८ 9 "वर् , 2: "पु" (10 "वमः ) ]
00 ६४6 व्ल [्द्णत्, © 175 8ध्लिः 9
1261* पुव दस्रा रामपरीं रा्रणोऽगास्वका पुरीम् ।
10 °) वृण (? ०58) सीताया (त्रदेद्या) -- °) 77
व्वा रामो (४ ध) -- ८) 81 4 निवतैन् (0
निद्तो) 8 (९८९४ &3) दूराद् (0 धीमान्) इ 2
721 £ 5 निवर्तमानो ददते -- °) 83 ५ छक्ष्मण ्रातर (४४
प }) 0 708 4 ८८3 + > तथा (10 तदा)
11 ˆ) ऽ ठ 00 0.५ 6 दृ @ऽत (21 मस) (गः
{ए]ब) 3 रुक्ष्मण (1० जातर्) -- 7४ ० 11°-18
-- 4) पृण 3 + सप्राह्ठोनि (ण प्राप्तोऽपीति) 10
विगहंयन्, ए © विग्ंयत् , ६3 विमदोयनू, 73 ९ स्यगरहनू,
&1! ५ {इति गरहयन्
12 एण्य 12 (लर 11) ~ °) & + [जपि
(० [नुथ) - °) हः €+ चोप", 21 सोपि कर्षण , 720
> सोपकर्चित , 1 [जा] मोपक्र्षण , 7 चाप, & पाप
123 50 18०० (सर 11) - ^) गुप गरहश्चेव
तु (0 "यम्नेव) -- °) र ©+ वरिम स (107 स्वरितस्त)
1 ममाद्रदव्, 73 ५ "सदन् -- ^) 54 3 70 78 + 5 3
वदेष्टीम् -- °) 59 8 70 03 + ८68 इति, 01 चैति (ग
तेति) ञ्टक्ष्मण,छष्"ण
14 ४) ए+ सीव टक्ष्मणमेव च -- 230 (दश)
14० -- °) ऽददरेष्या 1 पद्य (10 पश्चिम)
15 °) च (णतु) एभ्तदा (हदा) ण
दद्यमाने तु दये -- °) 8* 72 [ऽुम्यापवद् , 8" [ऽ]म्याग
मद्; ° 0४ [ऊ}भ्यायात्तदा, 7५ द्ापत्द् , धग प॒ -- €
918 |]
8 26४ 1७ |
अभ्यधावत काङ्कत्थस्ततस्तं सहलक्ष्मणः ॥ १६
स॒ ताुवाच तेजस्वी सहितौ रामलक्ष्मणौ ।
गृधराजोऽस्मि भद्रं वां सखा दशरथस्य ह ॥ १४
तस्य तद्वचनं शरुत्वा संगृ धटुपी छम ।
कोऽयं पितरमसाकं नाब्राहेत्यु चतुश तौ ॥ १८
ततो दद्शतुस्तौ तं छिन्नपक्षद्यं तथा ।
तयोः शंस गृधस्तु सीतार्थे रावणद्धम् ॥ १९
अप्च्छद्राषवो गधं रावणः कां दिशं गतः।
तस्य गृधः शिरःकस्पैराचचक्षे ममार च ॥ २०
दक्षिणामिति काङ्त्स्थो धिदित्वास्य तदि्गितम् ।
संस्कारं लम्भयामास सखायं पूजयन्पितुः । २१
ततो दटराश्रमपदं ्यपविद्धबरसीघरम् ।
1६०४, 03 161त8 ०११०-१ {0६ {16 ¶प5( प्रपत, 1 दूदका्या
1४ 1 1६8 [वमृल एा५6 -- °) ¶1 ततो (1० सदा )
16 °) पि (करून्छ हा 3) ११6४ त (10 तु)
17 °) एर्व, 813 + ते; © [5से, ञव ({0
वा) -- ५) [+ 720५7013 5१¶ 1 3273 च, 8 07709 + 6
©8्यै (0 ह)
18 °) 7८ 71 9 6 ग" सष्त्य (० श्यृद्य) पध
उमे (10 ह्युभे) - °<) 7० 7; सोय (107 कोऽय ) -- ५)
59 सतौ, 17961 3 4 तदा (णच तौ)
19 °) ह+ 24 70० 7037961 3 ,तौतु, एञ्ततौ
($ {080 ) - °) ए1 तदा, 8 72 (७५८०४ 71 $)
63 ४3 खग (107 तथा) 1 दिन्नपक्ष जरायुप -- ९४) प
61 > ^ सीतार्थं खकीय (10? गरृधस्तु सीतार्थे)
20 °) 8 (@हण्न४ 6१10) शिर कषेषैर् - °) 7 आचष्ट
ख» } आवक्षन्स (01 भाचष्क्षे) 1 त ह ((0प च)
21 °) 8 (60०9 पृ ७8) दक्षिणेनेति (10 "णामिति)
© + काकुन्स्पौ -- ४) 71 धृरत्दगित + विदित्वाह्या
तरदविभितै ; 2० 7» विदित्वा तस्य गित -- °) =1 9
११६० दि (सत्मु 1६५ 71) ¶५ ७8 सत्कार (८० सस्कारं)
-- ८) 4 65 [88 पूजयत् -- 41४6 21, #{ 105
1269* अष्टो धन्य सुभाग्योऽष्ठौ जगायुरिति भारतीम् !
दिवि श्वण्वन्गत" सिद्धि सिद्धानामपि दुरुभाम् ।
29 13 गश०ह 22०24 (९ $] 16) -- ४) (8
"वपीषट"» ६५ “वृश्ीघट , 2 14 ° "वरपीमठ; 7० 71 "वृपीघर,
0 ७8 च्ृ्ीमर › 03 (0१8४ शपा०) दृृषीपट , 3 ( 8९८००
#716) 3 ब्रृपीमक, ¶ © 2 ५ "चृसीकट (107 “वरुसीघरम्)
महाभारते
[ द्रौपदीद्ग्णपर्वणि
विध्यस्लफलशं शल्यं गोमायुव्रलसेषितम् ॥ २२
दुःखयोकसमावि्य वेददीदरणार्दितौ ।
जग्मतुर्ण्डकारण्यं दक्षिणेन परंतपौ ।॥ २३
वने महति तस्मिस्तु रामः सौमिधिणा सह ।
ददश मृगयूथानि द्रवमाणानि सवशः ।
शव्द च घोर स्थानां दावप्रेग्वि वेतः ॥ २४
अपदयेतां यहु तच कवन्धं घोर्ददनम् ।
मेषप्येतसं फां शालस्कन्धं महाभुजम् ।
उरोगतविशालाक्षं मरोदगमहायुखम् ।। २५
यचच्छयाथ तद्रक्षः करे जग्राह लक्ष्मणम् ।
विपादमगमरमद्यः सौमित्रिरथ भारत ॥ २६
स रामममिरसप्रह्य कृष्यते येन तन्मुखम् ।
-- ^) ॐ 3 कल्म} 73 (ष्तः 0९) "सकल, ¶,63
"कुशल -- 4) 1, 3 गोमायुरवनादिते, ६१ + "यनलनादित,
13 726 7 123 (8०्८छणते {7706} 3 + € ©3 “तनक + 21
"छरनादिन , 7 ( 07६ (17९) ५ "दासनादित , ¶" "यटसकुल
25 °) 71 3 “यिद्धी; 71 "युत्त -- <) ६५ 7 (0
धि76) [+ ददकारण्यादू
24 °) 2५४ 72 (इच्छात 06) ©+ 3 च, पूधस
(णपु) 1 वने तसिश्च मदति - ०) 11 (४7४) मग
0०0 द्रव 2 4 दाप“, प अम" (10१ द्रव) - ^)
ऽ (०९०४ ७3} शब्दश्च घोर रा + आण्य , ६3 72८70
शब्दानां (0 सत्वानां) -- ^) ¶५ दवान्नेरिव 7८ 7
&‡ ५ दद्यत' , पर) वरते (10 वर्धत ) ए दवाभनिरिव पर्वतः
25 ^) [1 3 481370८ 71 3 ५ अपहयता ते
(0 च) प्रः जपर्यत्तन्सुहूत्दरै -- >) 8 (दरव पृष
७१) भीम (० घोरः) -- ०) 1 § (९५८९६ ण» &3)}
सा (101 हाट ) -- °) [र > उरोगम, 0५ 23 तारागत
(0? उरोगत-) 1 7 विदालास्य -- ४) ५ "यु
({0" “सुखम् )
26 <) 21 3 वधष्व,©4 त (ग [अ]ध) -- <) ष
त्र, ए रक्षः, © + तस्य (०प्सदय) - :) ४9 भाषत
(10 भारत)
27 ०) {1 यते, 1 द्यते, [3 छृप्यते, 7२५ प्यते,
8, छिद्यते 3 1५ तेन ({०प्येन) -- 79 ० छप
"दाम 10 (272) पः ६० पृथिवी (1५ 29९) -- °) +
धिचणे (17 षिपण्ण) -- °) 71 महाञ्चुन, © * मामिति
(0 हमा मस) ॥ि
[ 914 |]
गमोपाल्यानम् |
व्रिषण्णथात्रवीद्रामं पर्यावयामिमां सम 1 २७
दरणं चैव वरदेद्या मम चायञ्चुपषुवः ।
गज्यर्रघ् ववतस्तातस्य मरण तथा । २८
नाहं चा मह वेदेद्या समेतं कोमलागतम् ।
्रक्यामि प्रथिवीगच्ये पिवपेतामरे स्थितम् 1 २९
्रक्यन्तयार्यख धन्या ये कजलाजमीरैः ।
अभिषिक्तस्य वद्नं सोमं माघ्रखं यथा | ३०
एवं ब्रहुविधं घीमाचिङ्लाप म लक्ष्मणः |
तप्रुवाचाथ काङ्कत्थः संम्रमेप्वप्यसंभ्रमः \\ ३१
मा तरिपीट नरव्याघ्र नेप कथिन्मयि स्थिते |
दछिन्ध्यख दकिणं बाहु छिन्नः सव्यो मया ुजः। ३२
तेवं बदता तख ज. रामेण पातितः ।
28 7 ० 28 (ल १1 27) -- ^) ए 3 + 2८
721 ४ 6५ चापि (1० तरव) -- *) 71 पितुश्च (10 तातस्य)
1 यथा (० तथा)
29 73 ०0 पए ८ पृथिवी (८ १ 27) - °) $
& + च्व (शन्का) -- °) ए 3 स्वाम सन, ए$
7८ खा पुरीं गत (7८ "च ), 8 ४ 05 ५ ८ कोश: "प)
खागत, 0; म्वपुर्प गत, 7 स्वर! पुरीं गत, ¶५ कोसलाधिप
-- ८} 71 &‡ अ्रथितचे, ©: प्रयतो (0 एयिव्री }) -- °) &1
परिभ्ये (1० पितृ )
20 १) 84 (ऋ ०५10 ६७२६} + 71 3 6 "जड" , ३"
-- 4) + घ्ातरृटव, 8 ० 9- ©3 द्रानधन , 1० 73
साोञ्नवन, ¶1 &3 + स्यञ्चमल
31 ^) ०० 2, श्रीमान् (१० धी") -- *) 7०७९ खु
दुच्ित्र (णः न्मण } -- ८) 7० सन्रामेषु (० सन्न
मेपु) 3 73 [जय स" (णिः [लप्यमः) 7४ मन्नमा
कुनितेद्िय"
32 °) &1 3 + च्रिपाद्र (10 विषीद) 361 “चेष्ट
(०*स्याघ्र) --*) =1 140 7 7८ 02 चच (ण्सप) ध
क्रिचिन् (10 कश्चिन) -- {६८ 82०2, 8 (62०७ &3) 195
1263 श्राच्ते घर््ैवितु वीर् सुमिच्रानन्दिववन।
-- 4) एव निन्र (+०्चिष्व) 1 3 + ८५ 21 8 तृ ©
५ मषा- (0 मया)
52 ०४) $ 21 0८ 72 वदनम् (० चदवा) 8
(शण्थाः ©8} इन्यवसुक्वा रामस्तु खजमम्य न्यरपफानयव् -- ^)
६५ च सुवीक्षगेन ; 7० 7» @1 शिनधरिण , 7 धित्वीक्षमेन
-- °) (ण ©; 4 चकत, त निक्रुत्य (10 निकृत्तम्) 11
आरण्यक
|
|
|
[ 8 268 39
खद्धेन भृग॒तीक्षणेन नि्रत्तस्िलकाण्डवत् ॥ ३३
ततोऽ दधिणं वाह सद्ेनाजधिवान्वरी ।
सौमित्रिरपि सपेय भरातरं रावं रिथतम् ॥ ३४
पुनरभ्याहनत्पार्् तद्रो लक्ष्मणो भतम् ।
गतासुरपतद्धूमौ फवन्धः सुमदांसतः 1} ३५
तख देहादिनिःसुल्य पुरूषो दिव्यदद्॑नः ।
द्ये दिवमासाय दिवि श्यं इव ज्वलन् ॥ २३६
पप्रच्छ रामस्तं बाग्मी कस्तव प्रब्रूहि पृच्छतः ।
कामया किमिदं चित्रमाथयं प्रतिभाति मे ।॥ ३७
तसाचचक्षे गन्धर्वा विश्वावसुरहं नरप ।
प्राप्त ब्रह्मालुज्ञापेन योरि राक्षससेविताम् ॥ ३८
रावणेन हृता सीता राज्ञा रुद्भुानिवासिना ।
निखम्यडवत्
54 2) 1084 वदी (वत्य) -- <) हा 8701 मय,
छा चच, ९५ अभि (†०ः सवि) -- ५) ए गवव तथा, 01
रममस्थितर, 7: राघव न्थित
35 °} 281 3 4 7८03 अम्य" (0८ नन्या") 84700
79 ५ 671 83 प पुनजवान पारश्र॑त्र (18 4 + पदेन),
9 61 91 पुनराजद्रतु" पच्या -- °) 7४61 7 स्वाती (ध
त) रामट<मणौ -- °) 7184 तद्रक्ष (0 कयन्ध }) 813
7५ स, 61 उतु (कमसु) 7" 8५ सुमहायङ' (०
"हास्त }
36 “) ए1-3 त् © ज विनिष्पत्य; 81 42 + "प्कम्य,
241 "मद्य (7० चिनि"खूत्य) -- ») ५ "रक्षण , 81 "रूप
ष्क् ({० “ददन ) - °) ¶ दिव, ५41 5 ५ सित
(1० दिवि) 1 8 इवोञ्वलन्, ©+ वोदितत
7 ४८) 2५4 तद्रि प 8 ब्रूहीति (० प्रतरहि) ~ ९)
ए + 72८ 7 काम्यया, 81 कायस्य, 53 7; कामाय, 71 81
कामाया, ¶ © + रामोह, + नो मया (1० कामया)
-- 2} व प्याश्चर्यं, © + वदन् (9 आश्चर्य) छमा, ४
प्र, त्मा (प्म)
9५8 °) 145 0० 0465 नृप 3 71 प्रभो ((णपनृप) - °)
71 3 ए4-+ ए 8? घ्ाद्यग' (9 मद्मानु }) © + प्राप्तोसि
द्रद्यद्रापन
39 ४) 53 068 धा खकायिवाः 11613 लका
याम(¶्णया, 61 सु }निवेधिना -- ^) 81 युक्तश्च; 83 +
शृ © "गच्छ स्र (€ "गच्यम्ब) -- :) 85 + 705 7 +
सद्म, पर काव ({०प् साह्य) 4 स माहाय करिष्यति, 81
[ 915 |]
23 1
8 3
(3
6087
279 43
280 43
8 %68 89 |
सुग्रीवममिगच्छख स ते सा करिष्यति ॥ ३९
एषा पम्पा शिवजला ईसकारण्डवायुता ।
ऋयभूकख रौरख संनिकपे तटाकिनी ॥ ४०
संवस्ल्यत्र सुग्रीवश्वतुभिः सचिषः सह ।
आता वानरराजख वारिनो हममाङिनः ॥ ४१
महाभारते
[ द्रौपदीह्रणपर्मेणि
एतावच्छक्यमसाभिवैकत द्रष्टासि जानकीम् ।
रुषं बान्रराजस्य विदितो रव्रणाख्यः ॥ ४२
इत्युक्लान्तदिंतो दिव्यः पुरुपः स महाप्रभः ।
विस्मयं जगमतुश्वोभौ तौ वीरौ रामरक्ष्मणौ ॥ ४३
इति श्रीमदामास्ते आरण्यक्रपर्वणि चिष्रचयिकदिश्ततमो ऽध्याय. ॥ २६३ ॥
२४५४
मार्कण्डेय उवाच ।
ततोऽविदूरे नकिनीं प्रभूतकमरोखसाम् ।
सीवादरणदुःखातैः पम्पां रामः समासदत् ॥ १
मारुतेन सुशीतेन सुखेनाग्तगन्धिना ।
सेव्यमानो यने तस्मिञ्जगाम मन॑सा प्रियाम् ॥ २
ससे सखा भविप्यति
40 °) ए स्या (0 एषा) 81 वहु , १७1 २
दिम", ७५ चित" (1० शिव) -- °) + 2: 7 "कारडयै
युता, 6५ *सेविवा -- °^) प पर५ 65 ऋष्यः (107 क्यः )
-- ५) 7रा-3 771 तदाकिनी, 3 20 104 ०3 71-6 तडा
गिनी © + सनिकपैतया नदी
41 41०7 = (रमः ) एण 3 79 19 -- °) 28 ए
108 + ० &१ वसते तप्र, 7 ©1 } सपतल्यत्र -- ८) 231 8 4
चृत" (107 सह} -- °) ए" दैमह्ालिनिः ए, सूर्यपुत्रस्य
वादिन - 4८66 41, ए (कत्म ह 8 + 701) 68108
1964+ तेन स्व मह सगम्य दुःखम निवेदय 1
समानश्रीखो भवत सहाय स करिष्यसि ।
{(71, 1) 81 8 त्स्य (0 तेन) ८५ उप- (01 सष्ट) ]
42 °) 7 7) द्रक्ष्यसि, 63 + टृषटराध (ग व्रष्टाक्षि) 8
मैधिरीं ( ० जानकीम्) -- ^) ¶्1 61 » + श्रुतो (७ श्ुव)
वानरराजेन - %) ए विदिता रावणाय
458 ०) 73 8170५09 सु (स) 63 + दव्युक्स्वा
दिन्यपुरुपस्तदा स्वतर्ितिभवव् -- °) 83 वीर; एपतौतु,
69 + उभौ (० चोभौ) -- °) 1 3 ८1 70५7) € वीरौ
तौ (४ धवणश ), ह+ 7 ज्रातरौ; 59-५ 77 128 4 6७8
भ्रघीरौ) 8 चृबीरौ , ©. चृवरौ
दणणालप ~ वमन पवाण्वाः दा 3 003 ११1) ९
विलाप स रजेन्द्रस्त्र कान्तामनुस्मरन् ।
कामवाणाभिसंतप्तः सौ मित्रिस्तमथात्रवीत् ॥ ३
न लरामेवंबरिभो भावः खष्टुमहवि मानद ।
आत्मवन्तमिव व्याधिः पुर ब्ृद्धशीरिनम् ॥ ४
रतिरुपरुन्धा ते वैदेद्या रावणख च ।
आरण्य - 521 एद्वा द ३ + 5 26 एणा ०३ 01
©$ (णा जगण इष षपतम ०६९} फरण्रठण (णाऽ रामो-
{83 श्रीरामो }पास्यान , ४1 श्रीरामायण, #3 रामायणो"
-- 447# 777८ ए 73 कवघवधः - 4 70
(&पा७5, ०08 ०८ 0०/१) 79 977 (1४9 278), 71
१80१ ¶्' © 1 (9 गयु 71) 267 (भुज जह 269},
61 264, 6» 266 -- अन् 70 0 48, 7 4
264
1 °) 1 "कुमुदो, 7० 73 "कमलखोद्धवा, 1५13 “मकं
रोत्पछा -- ^) ० >» "हारेण दुःखार्तं , 7५ "हरणदु-खेन
-- ०) 71 ए५ राम. पप। (४ ४8405 }
2 °) 1-8 स मासतेन श्रीतेन -- 4) 3 मनसि ({णग
मनसा)
५ ०) 1 5284 70 6 पृ उ राजद - °) 21 तांखा
(० तत्र) - <) ए 487: ¶61 3 ५ "सतक -- ५)
ग्» 61 ततो" (01 जथा )
4 °) 82 चीर (० माव) - ४) 7071 3 राघव
(10 मानद) -- <) त्र द्याधिः (० व्याधि.) -- ५) पृष
©1 > 4 च्रद्धसचिन
5 °} 791 "रम्या (गः "छ्धा) -- >) 8 (करन्श्
ग्» ©$) सीताया (० वेदेद्या }
[ 916 |]
प् ७9 + रावणाख्ये (० `
रामोपाख्यानम् ]
तां लं पुरुपफारेण बुदा कैबोपपादय ॥ ५
अभिगच्छाव सुप्र नैरुस्थं हरिपुगवम् ।
मयि रिष्ये च भृत्ये च मदाये च समाश्वस | &
एं बहुवियैरक्रकक्ष्मणेन स राघवः ।
उक्तः प्रकृतिमापेदे कार्य चानन्तगेऽभवत् ॥। ७
निेव्य वारि पम्पायासतर्पयि्वा पिदनपि |
प्रतस्यतुरुमौ वीरौ भ्रातरौ गमरक्ष्मणौ ॥ ८
तावृयमूकमभ्येत्य वहुमुलफलठं गिरिम्
गिर्यग्रे बानरान्पथ्च वीरौ ददणतुरतदा ! ९
सुग्रीवः प्रेपयामास सचिर्वं वानरं तयोः ।
बुद्धिमन्तं इनूमन्तं हिमवन्तमिव स्थितम् ॥ १०
तेन संभाष्य पूवं तौ सुग्रीवममिनम्मतुः ।
मख्यं वानरराजेन चक्रे रामस्ततो चुप ॥ ११
"णम्य च) -- ८) 7; (ए\ त्त ) त्व, ¶9 नातां,&€ात
ता(णिःत्रास्व) ~ ५) 9 चुदुष्वा (10 बुद्धया)
6 °) ¶५ ©) द्रीरेभ्िन (य प्वीलम्थ) -- <) ©1 मया
(0 मयि) ह निद (ग क्िष्ये) ए 2 4 प्प
शिष्य ४०० गरूये ~ <) 7 साहाय्ये ए समाह्वय, 7५ 61
परतप, ५ पगश्चम
7 ^} ॐ जापश्नः (10 दे) - °) 8 कायम्य, 03
शयु (0 छ्य च) 032 + त्वरितो (7० [सनन्तत्ते)
8 ^} ए 3 + 81 {£ 03 ¶ष + पपा्पां -- २) 2
भय (प जपि) ~ <} 63 प्रतम्थेनुर् (1०८ “म्यतुर्)
9 “) र गुप © [क्नुव्य ((० [च्म ) - ४) 3
"फ पिव, 21 97 3 4 6 © "पफल्दरुम -- 9) ह 2५
ॐ; 2 भतत, फषचनी ({गःक्दा)
10 ए ५ प््प्प 10" &ण्ते 10९ ~~ ४) पा 3
सचित्र वानरन्र्, ५ च्रानर सचित्र (एप ्षध०5 }) -- ^)
ह\ एला © + न्र् (फः न्थनम्)
11 ०] छतु ([गःसौ) -- >) हा ठप (0 सभि)
-- ^) 0५ "गजद्र {1० "रानेन) -- ५) 1 2 रमेणवच
(प चन्र रामम्) छ 7808 + ठ 7५1 3 +तदा (णः
तनो) -- 3 0) {0 तनो ए ६० हिय- (० 1%*)} ५
फ 255 चुप" (0 नुप) -- टाः 11, @५ 1०8
1265“ त्त मीत दना श्रु सुप्रीये वालिना कनम् ।
दुस्यमापत्यानवरान्म्यं रामधयामिचनेसमे ।
12 30 फफ 0 हिय (८ १}. 11} - °) ठ -+
ए 62 4 "माम (णः "मासुमर) 81 बुद्ध्या सदेश्षयामास
आरण्यकरपयै
}
|
[8 264 18
तदासो दर्ष॑यामासुस्तस्य काये निवेदिते |
वानराणां तु यत्सीता द्वियमाणाभ्यवाच्ुजत् ॥ १२
ततपरत्ययक्र् रुढ्ध्वा सुग्रीव एवमाधिपम् ।
परथिव्यां वानेय स्वयं रामोऽभ्ययेचयत् ।। १३
प्रतिजत्रे च काङत्छः समरे छिन बधम् ।
स्रीवापि वरेदेदयाः पुनरानयनं नृप ॥ १४
इत्युक्त्वा ममयं कृत्वा विश्राख च परस्परम् ।
अम्वेत्य सर्वे किष्किन्धां तस्यु्ुदधाभिका्विणः।। १५
सुग्रीवः प्राप्य किप्किन्धा ननादौधनिभखनः
नाख तन्मम्रपे बारी तं तारा प्रत्यपेधयत् ॥ १६
यथा नदति सुग्रीवो वलवानेप वानरः
मव्य चाश्रयवान्प्रा्ठो न त॑ निगन्तुमरैसि ।॥ १७
हेममारी ततो बाली तारं ताराधिपाननाम् !
-- ४) गुण नन्र (णप्तम्य) 81 कार्य (1० कार्य) - <)
ग् ©1 3 4 3 वानरा यत्तदा (ण @ + "गय तढा) सीता
-- 4) 8 79 7053-6 ¶ृ1 &3 + उयपा( 55 0५ "वा } सृजद्
13 °) 7, पतदियकरर, गः ©1 नसप्रन्ययतर्, 213 तस््रलय
क्षकर - ०) 818 (७४८९४ 3) वानरा (० छत्रगा")
-- ९) एज 12; "र्य (10 "श्र्य) -- °) 83 ३ न्यदा (0
उम्प्रयेख' )
14 °) 7५97 [लव, 61 पास (शणच) - ४)
&\ चारिन" समरे (४5 ४05 ) 75 वये -- °) ७: पुने
रानयने ए 3 प्रतिः; पण तत (०८ चप)
15 °) 8 (द्ट्छा४ 4 @3) इदेव (10 इत्युक्सा )
-- ४) ए) त्रिनि श्वस्य, ह+ 72, © + विश्च पुन
पुम (णप पर") -- ह+ ०८ (छरा ) 15०-16°
16 ह+ ० 186 (ध ९1 15) --°) ए 6४ + ननां
गान्ननिभम्बन (रय "न}, 83 गृण "द घननिम्बन", 003 75-5
"दरोद्यत्त( 7५ ४ 'गोद्धन)निम्बनः , {)\ "दोच्च्यनम्बेन , गूः “दाब्दः
निमम्बन - °) कत् (णः तने) - °) 8 2८1 0
3 4 503 तारा त {४ प्ष्धण्डा0 }), 21 त समः
प्रययोधयत्
17 २) ए पक ,063 १व्रेप (गप) ~ ण्ण
1‡<-18 -- °} 1 3 माश्रयतां, [+ [प्रायत् { 79
चाश्रयता, 83 ५ & ५ 1 [इपा(क ५ प्यरा,&1 भद्या)घय
वान् (0 चाश्रयवान ) 2 सोन्यस्याश्रयतां रासते , ४२ मन्ये
प्यपाध्रया्राघ्तो 9 ० (णा ) 1719 -- °)
छ 3 + ऽन) &8 ४ निष्करातु" (ण निगन्तु)
13
| 917 ]
५५७४
८०८० 3
3 = ~
3 264 18 ]
प्रोधाच वचनं वाग्मी तां वानरपतिः पतिः ॥ १८
मर्वभूतरतन्ना त्वं पडय बुद्या समन्विता ।
क्रेनापाश्रयवान्य्राप्नो ममैष भरादगन्धिकः ।॥ १९
चिन्तयित्वा महूत त॒ तारा ताराधिपगप्रभा ।
पतिमित्यतरवीसाजा श्रृणु सवं कपीश्वर ॥ २०
हृतदारो महासन्यो रामो दगरथास्मजः ।
तुटयारिमित्रता प्राप्तः सुग्रीवेण धलुर्थरः । २१
भ्राता चास्य महाबाहुः सौमित्रिरपराजितः।
रक्ष्मणो नाम मेधावी स्थितः कायार्थसिद्धये ॥ २२
मन्दश्च द्विविदग्रेव इनूमाशानिखात्मजः ।
जाम्बव्रानूक्षराजय सुग्रीवसचिवाः स्थिताः ॥ २३
स्वं एते महात्मानो बुद्धिमन्तो महाबराः ।
अरं तव विनाश्राय रामवीर्यव्यपाध्रयात् ॥ २४
18 ४ ० 18 (ल %1. 1¶) -- <) 209 चपल {107
वखन) गभस प्रोवाचाप्रटा खलग्बी ~ °) 71 61 ५
वानराचिपत्ति" पत्ति
19 9 0 19०४८ (€ इ 1{¶), (1 © 19 --?)
+ 01 "क्नघ्ना , 81 "स्य तञ्कछां (10 “स्तक्ता) ए+ तं (श्ण
त्व) -- °) £+ पदयन्वुद्धथा समन्विता -- <) 81 ५ 7०
0५4 63 केन चाः; 8 371 केनाप्या; 720 7४ 64 #12 केन
चा, & केन छा" , 1 केनोपा' (707 केनापा" ) -- 2) 1
माप, 70: मचप , 61 ५ मेव (1० मैप)
20 ०) ए “पिपप्रम, 61 "धिपानना (५ 18?) -- °)
8 (9९60 @8) राजन् (07 प्रात्ता) -- 4) ए1 वाक्य ({0
मर्व) -- 41197 20, 1105 1266*
21 र ० 91 -- °) 7 "राज (1० "सत्वो ) -- गम
07 (षा ) 21-28* -- ९) 7५ © तुल्यारिर्मिच्रता, 21
फकारिमि , 8 सुप्रीवमि' -- ए+ 108 ६८७ 21 दा
(क)16)) ० 21), {६७7 20
1266* श्रूयत दाद्रारथी रामो चने पित्तुरुक्तया 1
[ ए0 ए8[[ रन 6#716 1]
25 710 28०० (रन १1 21) -- °) 1 द्विविधश्च,
ए3 विचिधघश्च$ ४1 विविदश्च 8 72 73 + ८ © चापि
(चव) -- 2) एत च नृ @1 3 । हनूमाश्चय
वानर › > "श्चापराज्नित -- ८) 7० 7 3 जादुवान् -- 4)
प्रण स्थिरा $ 79 © 3 तथा, ७५ तदा ( (०? स्थिना-)
24 °) 23 "वटाश्रया , 20 75 $ 663 वष्ाश्रयात्,
महाभारते
[ द्रौपदीद्रणपर्वेणि
तस्यास्तदाक्षिप्य वचो हितयुक्त कपीश्वरः |
पर्यदरद्त तामीषैः सुग्रीवगतमानसाम् ॥ २५
तारा परूपमक्त्वा म निजेगाम गुदायखात् ।
स्थितं मास्यवतोऽम्याने सग्रीवं सोऽभ्यभाषत ॥ २६
असकृच मया मृ निर्जितो जीवितप्रियः ।
युक्तो जातिरिति जात्वा का तरा मरणे पनः ॥ २७
इत्युक्तः प्राह सुग्रीभो भ्रातरं देतुमदचः ।
्राप्नकालममित्रस्नो राम संत्रोधयन्निव ॥ २८
हृतदारस्य मे राजन्दृतराज्यस्य च त्वया |
चु जीवितसामथ्यमिति विद्धि समागतम् ॥ २९
एवयुक्त्वा बहुविधं ततस्तौ संनिपेततुः ।
समरे बादिसुग्रीवौ शालतालशिलायुधौ ।॥ ३०
उभौ जघ्ततुरल्योन्यम्ुसौ भूमौ निपेततुः ।
7461 3 4 च ज्यपाध्या
25 <) ५ चारी, © 2 दरप्याव् (0 दुं )
26 °) ए" पर्पवक्ा 3 + 70 73 ज ५८8तु (ण
म) -- ^) ४ स्थितो भण्डः 2 ४585 “स्यामे (ण
“म्याकने)
27 ०) ५ अमस्फुत, &३ असङ्त्त॒ ६५ स्वया (भ मया )
5700701 ४5 69पूर्द,त् ©) 3 + दीव ((० मूढ) - °)
83-4 1 &4 3 "प्रिय -- ^) रा + जातिमिरघ्ाद्वया, 21 $
1 ्ावीति दुद, 7 © > + 3 गच्छमि (7 1 गर्जसि)
दुखदधे -- ५) 7८ 71 3 तव (प्पुन ) 7613 क्थ
घोरे (7, -कार, ©" कामो ) रणे पुन
28 °) ५ तेन ({०? प्राह) -- 70 25०, 21 ऽग
1267 इद्युक्स्तु ज्ठायोचचै" सुप्रीवो जवर प्रति ॥
हेतमद्र चन आनात्रे म्रोचाचेद महाग्मने 1
-- <) 8 (©८ल]४ 83) अमित्रघ्न
29 ^) इ 813 4 0० 001 701 3 4 6 तरण
"दारस्य 2० *राज्यसख 7 मे ({णच) -- <) 39 ५7
79 ५७5 मे (+०प्नु) -- °) 71 बुदुष्वा (प चिद्धि) ह
35 7० 7४ » [ह्दमागत, 721 [न]}दसागन , ग) समागत , प
&1 तवागत, © ज कपीश्वर, भ» स्वमागत
30 °) एतौ तव [एष रष्ण्ण्डु) -- एय श वृष मप
(91 ) 2081 3 छण 30<-21° -- °) 8 (चनु
©$, ग्भ छप } साद (भ वाट-)} 0 205 {3 + 5 03
"युध" (10 "युधौ }
| 918 |
रमोपाख्यानम् |
उभौ ववस्गतुश्चित्रंुषिमि् निजघ्रतुः ॥ ३१९
उभौ स्थिरस॑सिक्तौ नखटन्तपरिधतौ ।
माते तदा वीरौ पुष्यितायिव कुकौ ।। ३२
न विरेपस्तयोयुदधे तदा कश्चन दश्यते ।
सुग्रीवस्य तदा मालां हनमान्कण्ड आसजत् ॥ ३३
स॒ माकया तदा वीरः युश्मे कण्ठसक्तया ।
श्रीमानिव महाशैलो मलयो मेवमारया ॥ ३४
कृतचिदं तु सुग्रीवं रामो दृष्ट मदाधवुः।
विचकर्ष धनुः बारिुदिर्य लक््त्रत् ।। ३५
विर्फारस्तख धलुपो यन्तरस्येव तदा बभौ ।
वितत्राप् तदा षाली शरेणाभिहतो हृदि ॥ ३६
स भिन्नममौमिहतो वन््राच्छोणितयुहमन् ।
द्वस्थतं राममारात्सोमित्रिणा सह । २७
91 षा 3 तू न्य 81०, ए3 ० 81 (५ २1 80)
-- °) 7८ 0» जग्मतुर् (10 जघ्नतुर्) -- °) 1969 +उमौ
तौ (ण ते) सनिपेतत , © उभौ तौ मनिवेरातु -- 79 ००
(ण्ण) 212 -- °) गुम वि, 9 @ 3 + [लानि
(ध्प्नि)
52 °) ह+ 71 + "संमद्धौ , + 8४ 61 3 "निक्तमिी ,
002 "सयुक्त -- ४) 8 0671 3 कितौ -- °^) र 4
४3 महावीन्तै, 7 3 ज 21 रपा वीरै (1० तदा वीरौ)
~ ०) ए1 क्रिद्युकाविव पर्वैदौ } व" 111 िं्युकाविव पुप्पिदौ
33 °) ए कश्चिन्न रदयते , 71 कश्चिदपरः; © किंचन ट,
1 कश्चन् विद्ते - 41८ ३३५१, 88 16 73 108
1968+ प्रक्लानार्थं वदा रामो निश्चि मनसा वदा!
~~ 4) 13 701 कटम् (0 कण्ठ) ह्व 8 (०८6४ 81 3)
शासूजव् (५ 34}
54 °} 8 (०८४ @8 ) मार्या स (४5 पष््०ऽ }
$ + 01 तत्तो, 0 १५ तया (तदा) + चीर -- °)
&§ (गणल्छुौ 81 3) हेम" (णः मेव )
35 ५") 79 च (णतु) ~ ४) ए महाहनु"; ५ वक् »
2" बनुर्धर , 79 1 3 + महद्धयुः -- ८) 7 रोप्य रक्ष्य,
गृ 01 3 + चकर्ष च (10 विचकर्ष) ह धनुः सक्तो, 71
ससुष्टिङ्य › 71 धनु सेषु -- °) 8 रक्ष्यविच्; 7561 +
छक्षयन (1५ “यत् ) , &५ रक्षण (प खक्ष्यवव्) ए 2० 7:
लक्ष्पञुहिदय वारिन, ए" चारिन हेममाटिन
6 ४) 1 मन्रस्यव, ¶५४ ©! 3 4 वद्नसयेव -- ८) 7
निपपात, 83 चिक्षेप च (५ वितन्रास) वा 3 42८7 3
[ 919
आरण्यकपर्वं
[ 8 264 48
गरैयित्वा स काङुत्सथं पपात युचि मूर्हितः ।
तारा ददं तं भूमौ तारापतिमिव च्युतम् ॥ ३८
हते बालिनि सुप्रीवः किष्किन्धां प्रत्यपद्यत ।
तां च तारापतिगुखीं तारां निपतितेश्राम् ॥ ३९
रामस्तु चतुरो मासान्पृषठे माद्यवतः शुभे ।
निवासमकरोद्धीमान्सुग्रीवेणाभ्युपस्थित्तः ।। ४०
रावणोऽपि पुरीं गलरा र्भा कामबलात्कृतः ।
सीतां निवेशयामास मवने नन्दनोपमे ।
अज्लोकयनिकाभ्यारे तापसाश्रमर्सनिभे ॥ ४१
भरँसरणतन्वङ्गी तापसीवेषधारिणी ।
उपवासतपःशीला तत्र सा पृधुलेक्षणा ।
उवास दुःखवसतीः फरुमूलकृताशना ॥ ४२
दिदेश्च राक्षसी्तत्र रक्षणे राक्षसापिपः ।
तनो (प्ता) -- °) + अश, ८५ 01 ८ [उरसि
(० हृदि)
37 °) 71 3 तेन (गः भिश्न) 51 8 4 दय
“मर्माभि( 8, "वि ) सुखो; 29 ए 73 ५ ० 6१ "हृदयो वाली
-- ४) 8 (०८७६ 68) सुस्व (10 वक्त्रा") -- ^) ए
{मवसथ , © + [प्रस्थित (0 [भ्रस्थित) -- ५) 81 ड
श्ात्रा, 53 + 12 723 ५ 5 & तत" (० चारात्)
98 °) 7; चिगहुयित्वा ({0" गर्हयिव्याम) 216५ तु,
ए8 + 70० 73 च (गस) -- 4) ए मिवोद्यत, 9
"मिव स्थित, 59 72 75 ५ 5 ७5 “समौजम
39 ^) 1 8 + ए 5 4 72८ 701 3 वाला उ +तारा
पिपसु््दीं (१५७५ + "खां)
40 ०) हा 3 'स्युपेक्षित ; 81 “भिसस्वित , 1 “लुप
स्थित ; ग 41 3 + "स्यवस्थिन -- ‰{€ 40, 1 व पऽ
छ पतत] (८०णृएजया (व्क 70 21281 , प 268}
41 56105 41, 71 198 सारकडेय ठ, 71 माकडेय
-- ४) 7) [इध ([०ःऽपि) 8 (6टगु गृ 68) रकां
गर्वा (ए\ ष्ण्ड ) ष 700 शप 6 "दित (9 ्छृत }
-- °) हण प ५88 -ध्यासे, 81 "वासे
42 ^) 7" दुःव्वार्तं -- 2) एव 3 वेका -- ^) 7
उपवासततसु- सीता -- ५) ह 70 014 5 63 +तत सा,
21 3 4 10) ०5 + 63 तत्रास, 6: तपसा 7 3 पृष्ट
छक्षणा, 81 3 ४ ©> + पृथुलोचना -- ^) ए+ दुःखा, 7
दुख (4० वु) 2 89 12० पा ८3 16 ८1 2 +
वस्ति, 204 7 4 वसनी -- ^) ह 2०70195 "जलाः
]
©
(५
॥
1
3
3
6
1
2
1}
8 964 48 ]
६, प्रासामिशयूरुपरद्चधुद्रालातधारिणीः ॥ ४२
बर्ीं अयघीं ललाटां दीरषजिहामजिहिकाम् ।
त्रिरनीमेकयादां च त्रिजटामेकलोचनाम् ॥ ४४
एताश्ान्याध दीप्तयः करभोतरमूधेजाः ]
परिवार्यते सीता दिवारत्रमतन्दिताः ॥ ४५
तास्तु तामायतापाद्धीं पिशाच्यो दारुणखनाः ।
तर्जयन्ति सदा सद्राः परुपच्य्ञना्षराः ॥ ४६
खादाम पाटयामैनां तिलः प्रविभज्य ताम् |
येयं भर्तारमस्माकमवमन्येह जीपति ॥ ४७
इत्येवं परिभत्वन्तीखाखमाना पनः पुनः ।
भर्रोकसमावि्ा निःश्वस्येदघुवाच ताः । ४८
आर्याः खादत मां जीरं न मे लो मोऽस्ति जीविते ।
विना तं पुण्डरीकाधं नीर्कुितमूधेजम् 1 ४९
(0१ "छता )
45 ४) छा 2 पशो) राक्षषी 01 रक्षणे 1\1 $ तम्य,
1६8 + 81 8 0671 3 6 तस्या; 2५ नस्यं (पतत्र)
रक्षा (10८ रक्षणे) 8 7५1 3 रक्षसाधिप , 7५ 619 4
11) राक्षसेश्वर
44 ^) 2५ ¶1 }[ सक्षी (गद्यक्षी) 2, श्राग्यीं
(10 श्यरक्षी) - °) ५ 7009 71 नजिद्वका -- °) ‰! 3
पु\ ष एकपादं , 64 श्वक्पादर। ({० एकपादां) -- ५) 71 $
तिग्म", ५ चैक (101 णक)
45 ४) 13 "भोत्कर', ए1 "भायत', ५८1 4 ५ "भो
स्कच' (101 *भोष्कट ) -- ५) 63 + "राचरिम् (107 "रात्रम् )
51 अनिदितां; 88 भर्निदिताः, + सनिद्धिताः ({०
सतन्द्िता }
46 ^) ए 7५ 0» $सरनाम्; 7: सीताम् (1णतुताम्)
-- ०) फ (क्म [1 3 708) 68 “स्वरा (10 "स्वना )
-- °) ¶५ ७1 3 ५ तर्जयल्यः + महा, 7613 +तदा
(1० सदा) 1 रात्रौ (० रौद्रा) -- °) {1 ग्यजन
क्षमा , 1९५4 69 + "घ्यजिताक्षरा; 70 78 + 6 63 घ्यजनस्वरा
47 °) 7४ 47 खादाम 1, पययामि; 61 पातयाम
(10 पारयाम) १ [एतां (1० [णुनां) -- °) 7) सेय
({०प्येय ) -- °) ©} 3 + "मयेह; ४ "सदव (19 मन्येष्ट)
48 °) रा + 71 परिमरस्स्यो्चस्) 17४ + 13176 73 69 ।
11 भस्सय(1ए+ सस्व )ती, 25 ५ भस्समाना सा -- ४) [1 3
त्रासयती , + च्राम्यमाणा, 2" 79 + प्रासयाना", ए;-+ 72
[ 920
भ
महाभारत
[ द्रौपदीदरणपर्णि
अप्येवाहं निराहारा जीपितप्रियवर्सिता ।
दोपयिप्यामि गात्राणि व्याटी तारगता यथा।॥५०
न त्वन्यमभिगन्दधयं पुमांसं रावाहने |
हति जानीत्त मत्यं मे क्रियतां यदनन्तरम् ॥ ५१
तस्यास्तष चरन श्रुता राश्रम्यम्ताः सरम्बनाः
आख्यात रा्नसैन्राय जग्पृन्तत्मर्वमादितः ॥ ५२
गतासु तातु सर्वच व्रितटा नाम गाश्रमी।
सान्त्वयामाम वैदी धर्मता प्रिययादिनी ॥ ५३
रीते वक्ष्यामि ते रिंचिद्विश्वायं फुरु मे मसि ।
भयते व्येतु वामोरु शृणु चेदं वचो मम॥ ५४
अपिन्ध्यो नाम मेधावी वृद्धो राक्षसपुंगवः ।
स रामस्य हितान्वेषी तदर्थे हि म मावदत् ॥ ५५
मीता मद्रचनाष्राच्या समाश्वास्य प्रसादय च।
[1
१५ 69 च्राम्यमाना , @‡ + ताटपमाना 1८ 9 सुहयः
(10 पुन पुन ) - ०) 1८, उ + [णैवम्) 7» [पद् (19
[ददम्) 13 मा) 0८ 03 ५६ (लिः ना-)
49 ^) 1, 20 मा (गमां) ~ *) 13060931 4
त्मभो ({गग्नेभो) © , जीन (0ग्सीविन) - 681
0 49८ -- 40“ (\६ा. ) } 96 ८1०, 155 42
50 *) 1\3 7५ ©1 3 4 भ्य) 01 + भ्य {० भपि)
-- ९) 11 3 सीचिन; 8 (ण्व्णृ 13 @9) जीवती (५१
जीपित ) 2 दत्तिता ([०"वर्जिसा) - ८) 5 (एप्न्ला४
©3) वटी (9 व्याङी) 7: सानयने, ¶ फानमता) 1964
तट 1\3 हव ({0 यथा)
52 °) 19 1) 4 7०५ 21 3 “स्वरा (10 “स्वना )
© + राक्षस्य स्वरनिम्बना - “} वृ खाः ({०ः तत्)
4110 1९64410 नाहा ०{ 50716 २४।८व् त्वे ५५8 10६
{0 10 ए 219 ९०11{त्व् 1
55 °) 1\4 2; 72८ 0; स्धर्मज्तां "वादिनीं
54 ^) 2837779 + 539 स्व त्यज ({०तेम्पेतु)
55 ०) + 21 भवध्यो, 133 अविदो; ¶\ 64 अश्रिध्यो;
ए 61 3 नवभ्यो ({० भविन्ध्यो) -- <) ६ फ०्समा
राम , 83 ^ भस राघय)} 21 3सचराम , 8 (0स्न्])
©8) सदा राम {0\ स रामस्य) -- ) फएष्व्वदर्थ ६71
961 मा (1\3 [अति ), 0८ एश्मे, © + मा ({गःदहि)
1 01 43 61 समासदत्, 20 स मां वदत् (1), 4५ 19 समा
दधत्, © 4 अचूयुदत्, {1 समादिशत् (1०7 स मापदत्)
]
गमोपाख्यानम् |
भर्ता ते कुम्रटी रामो रक््मणाञुगतो वटी । ५६
सख्यं वानरराजेन चक्रप्रतिमतेजमा ।
करनवाच्राघवः श्रीमांस्त्वदर्थं च सञ्रुचतः ॥ ५७
मा च तेऽस्तु भयं मीर गवरणाष्टोकगर्हितात् ।
नटद्रवरलापेन रिता ह्वखनिच्िते ॥ ५८
शप्रो देष पुग पापो वरध रम्भां पगम |
श्रक्तो विवद्रा नारीग्ुप॑तुमजितेन्धियः ॥ ५९
धिपरमेष्यति ते भर्ता सुग्रीवैणामिरक्चितः
सोमितरिमहितो घीमांस्त्रां चेतो मोक्षपिष्यत्ति।1 &°
खरा हि सुमहाोरा दृष्टा मेऽनिष्टदनाः
विनात्रायास्य दुब्ुद्धः परालस्त्यङुरकषातिनः ॥ ६१
दारो येप दुष्टात्मा श्चुद्रकर्मा निगाचरः
खभाव्रच्छीख्ोपेण सर्वेषां भयवधनः ॥ ६२
56 °) 703 मटच्मा, 01 वद्रचनादु - °) 1 7
साद (० श्रा)
57 ^} हा गजट (८०८ "गन्न } -- <) 283 41 @
ष् गत" (107 कत") -- 4) @ + द्नोद्यम (५ ससु")
58 °) 8 (नताः व५ 65) ते भृद् (£प्तेऽल्सु) -- ५)
1421-3 700 7४ + 51 + भ! नदिनि (0 [निन्दिनि)
59 ^) ए दषा (ित्पापो) -- °) प्य; 25 73
7५ ८ सपन (7, दन् 2190 25 7 ६९४८) -- ^) 8 प
५-6 63 न रक्वा, 05 न शक्तेम्यवरशां, 71 अशक्ते
प्यवद्रा -- ८) ६1 485 + 7८ 71 > 83 उपेतुम् ((०प्टप' )
91 जीव्रितप्रिय ({0८ अजिनन्धिय )
60 १} ग्र" सुप्रीवसदिव प्रभु", 7 61 ‡ ५ ४ सुभ्रीवेण
सह (7 मम) प्रभुः -- <) 8 (शष्व्छ 83) सौमित्रिणा च
चीरेण - °) गप स्वरामिच्तो, 7५ ©) 2 + ४ तद्वा (1०
स्वा चतरो) ह+ मोच ({० मश्च")
61 9 ० 61*-62* -- ^} वर" स्वप्नो “वोरो (
स्ब्ा-'घोरा) --*) 1 7० च्छ्रा, टो (भणच्ा)
६1 2८ 71 घोरः, एज रौद्रः, & + [अरि (० ऽनिष्ट')
ध ददान" (0 -दङ्रना }) -- <) 71 नाघ्राय्रास्य सुदटुदुदे"
<} 71 "पामन &@ + पौटम्यस्य कुखम्य च
62 2» ० 62० (€ ₹ 1. 61} -- ४) प्रा 71 रौद्र,
एर क्षौद्र" ({0 कुट) - <) ए4 © 4 "वद्रीर (०
व्राच्यीरः)
63 एण्य {्गा.) 68०64 -- °) व 61 सर्व
[© महपेदेवेम्य -- ८) 1 म्वस्न , ण सप्त (० म्बे)
116
आरण्यकपरवं
1
।
|
|
|
|
|
|
|
[3 264 69
स्पर्धते र्वदेधैयेः कारोपहतचेतनः ।
मया पिना्लिद्नानि शप्र च्छानि तख वै ॥ ६३
तेछाभिपिक्तो विक्रयो मजञन्पङ्के दशाननः
अयक्ृत्खरयुक्ते तु रथे नृत्यन्निव स्थितः ॥ ९४
ऊुम्भकर्णादयेमे नसा; पतितमूर्धजाः ।
कुप्यन्ते दक्षिणाम रक्तमाल्यायुरेपनाः । ६५
श्ेतातपत्रः सोप्णीपः शुह्कमाल्यविभूपणः ।
शेतपर्वतमास्ट एक एव विभीषणः ॥ ६६
सचिवाधासख चारः श्ुद्धमात्यायुकेपनाः ।
श्ेतपर्वतमा्टा मेोक्षयन्तेऽान्महामयाव् ॥ ६७
रामस्याञ्चेण पृथिवी परि्िप्ना ममामरा ।
यद्नसा पृथिवीं कृत्रं पूरयिष्यति ते पतिः }। ६८
अस्थिसंचयमारुटो युञ्जानो मधुपायसम् ।
25 च (णत)
64 ऽ 0० 64०" (धा ए] 63) ~ °) ए 388 40८
7५ 2 "वमिक्ते (० "भिपिक्तो) -- ^) ए 81 70163 +
म "युक्ते च, 70० 72 उ व्र 61 “युक्तेन (० युके पु) -- °)
81 चरन (०८ रथे) & + नृत्यम् (10 चलन) प & +
पा जचस्थित ({0य इव स्थित }
65 “) ८8 चान्ये; 8 (७८६ ७3) चव (0 चेमे)
2) नागा , ६५ मन्ना, 2 मभ्ना' (प्नम्नाः) ह,
परित" ({० पतित) -- ^) 8 7 (च््व्लू४ 2) 3 8) 98
गच्छति (07 हृष्यन्ते)
66 षा 2 ठण (छ ) 66 -67 -- °) ५ शुद्ध
माल्यविमूपित , 81 1 © "माल्यो वि(851 "माल्यविरभी
पण , 8४ 8 70 09 73 6 ण 61 5 "माल्यानुरेपन' -- 71
० (छथ ) 66०, 684 ग 6664 -- <) = (ण)
6 3 शेत पनम् ४ भास्थाय (0 आरूढ ) -- 93
0 (भ्म ) 6687९
67 1 पू 1 जण 67०2 , 4 ० 6१००० (५ ए]
66) 59 ०० 67 -- °} + तस्य (णः चास्य) -- ^)
== (शाः ) 662 1 5५ 8, शत, 81 शुद्ध {107 शेत )
-- 4} 4 (कि ए 58 मोक्षते 81 शटा स्वपे मयानधे
-- 4 (६७८ 8१, 81 775
1269* मोक्षिता सा भयाद्रस्माद्वामः गराघरुनिपूदन 1
68 ४) 0५019 विनि" (7० परि) - ^) +
ग् स्वौ (10 छन्लां }
69 °) ए! 3 &1 जस्थिपर्वनमाख्दो , 7 ©५ हख्िपचय ;
[ 921
४ 26५ 69 ]
६ ३ २६: लव्ष्पणथ मया दो निरीधन्पर्बनो दिः ।॥ ६९
# 3 2617
स्टती सुथिगद्रद्धी व्यापरेण परिरलिना)
असद्क्चं मया ट्ठ गच्छन्ती ठितमुत्तगम् 1} ७०
हर्ममेप्यसि वदेहि धिप्र अचेसमच्िता ।
राघवेण सह आत्रा सीते नवमचिगदधिव | ५१
मदामाग्न
[ प्रौपदीदग्णपयःनि
ठति मा मृगदावाश्नी नचा त्रिजदारचः।
वभृपा्नावनी वादा प्रूननैवममायमे ॥ ८२
यात्रदभ्यागना रद्राः पिग्राच्य्ताः मुदास्याः
दद्धरुम्ता त्रिजटया चहामीनां यथा पुग 1 ७३
दति श्रीमान आरण्यकय्ि चतु पश्यपिरद्विलननमोतयाय ॥=7दद्
२६५
सारण्डेय उवाच ।
ततस्ता मवेोातपं दीना महिनिव्रामनम् ।
मणिनेषाम्यटंकारा च्दतीं च पतिव्रताम् ॥ १
राश्षमीभिरूपाखन्तीं ममामीना निखानल ।
रवणः कामबाणातौ ददमोपससपे च ॥ २
©> हस्िम्कधममा' -- ४८) 7८ 2 प+01 3 4 धन" {०
मधु") -- ८) 8 00 03-5 05 दिधक्षुः, 7७1 २१५
चि{ ए) पर) पश्यच (0 निरीक्षन्) + 8 7५ 7 उ+ ६
तू & 4 दविद्र (णप्न्ल्नि)
70 °) 2: किना, ¶1 6+रद्रनी
1 °) 2 नोक््यमि (10 ण्प्यमि) - २) छ एप
723 4 ०63 21 मर्ता ([०प्जतृू) -- ध 63 + 0 714
-- ९} एप लहमणेन (0 राघवेण) 17 7८ 0133
लक्ष्मणेन ख सयुक्छा सीने मवष्ठिते रता, ©1 ४ राघयभि
वक्तव्या {061 “णासिपच्तध्या) सीना भतुदिने गता
792 “}) 21 3ट्येव, 52 + 70 03 4 ८6७ टद्यैचन् (10
तिमा) -- <) ह+ तनूवाध्ावलामातु - ५) ५ {6८८
७४) मतुरेव मागमे
75 °) 8 (द्व्लु ¶ @3) नावेदु (10 यावद्) 5
[द्यव्थु वरा @) रीद्र {1० रौद्रा) - ४) 8 (नग्ल्था
©3) महारवाः (1०7 सुदास्याः) -- ९) 71 ©: साप्, प्रि
(छा) -- 4) 4 सह सीत्ार थ सुग्यानीनां § (तमन्यः
©5) यथापुर
(गण्य ० उण ए 2 - दत्णाः कताव 2095
© 4 ञारण्य - 5 एवास्या 2 (1 3 ज ) 63 (बा
079 5प्ए-एधःष्वप 28712 }) 106€पप्रतण 091४ रामीपाटयान,
211, 111. €5156, 091\ रामायणोपास्यान -- 4714४ प्रवा ५
[ 922
देवदानयगन्धर्वय्नपिःुन्यृपि ।
अनितेोऽत्नोकवनित्तं ययौ कन्दपमादहिनः \\ ३
दिव्याम्बरधरः श्रीमान्सुमृष्टमगिज्न्डरः |
तरिचित्रमान्पमरुकटौ वननन शव मूतिमानच ॥ ४
स कर्पद्धसद्यो यनादपि विभूपिनः।
~~~ --~-- ~ -~---- -----+~~-~ -~--"~~--~---------- ~-----~
त्रि7टास्व्ननिवनन 2: त्रितदयागग्य, "13 द्विरद्रायाक्ययमाः
श्वास वा ¡~ {+य नण इला 1८1 ४
7० (03 270} छा {२2 7; 23, 36 भु {3
2701 © 265 © <:
एण 74, 2; ‡4
269
1 >) ए सशि (०्स्मलिनि। पि 3 + ए 3
चास्मा, ध + "वामर्मी, ७२ "वामिनी -- ८} ६1 34
003 70 उ स्दूर्नीं 5 {(त्टा" 64} स्त (गष)
2 %) 3 उपास्त, < 13 पद्यत { {० उपान्दन्गी)
3 ४) ह) + "धरम् ({.- "गन्यरय}) प्रज &@ पुर्यो
र्ग (ण पुल्यैर्युधि) -- =) 5 ~ 09 6; "पीतः
{7 "मोषहिन )
4 ^) 2» टिग्वायुधधरर -- ^} 7 नरीदिमयाल (1:
दिच्त्िनान्य) 8 †द्टण्यः१ 67 3) नकुटो ({-* सुर्टो)
-- ८} = ए; > ?2 ९प४
5 = {ष्ण } प 9 22 99 ~ *) 72 77 ८ 3
न (गिम) 02 "सद्वि \{०-"सदयो) -- >) एभ्स्ु
(धिवि) - <) > “प्रतिमो (0; "दुभवद् )
6 °) हः 3 सुमनुपष्याया (स्वच्छः) -- <) 2 उदरी
{०१ दरद)
]
1 ?"~ }) 205 {+ ४९
~ < 1८१ ॥
रामोपाख्यानम |
इमदानचैत्यदुमवद्ूपितोऽपि भर्यकरः । ५
स तखास्तनुमध्यायाः समीपे रजनीचरः ।
दद्य रोहिणीमेत्य यनेथर इव ग्रहः ॥ ६
म तामामन्त्य सुश्रोणीं पृष्पक्रेतुयराहतः ।
इदमित्यत्रवीद्राला त्रस्तां रैदीभिवावलम् ॥ ७
सीते पर्याप्तमेतावस्करतो भतैरुगरहः ।
प्रपां दुर तन्वद्धि प्रियता परिकर्म ते ॥ ८
भजख मां घरागेहे महाह भगणाम्बरा ।
भय मे सर्मनारीणागत्तमा बरवणिनि ॥ ९
सन्ति मे देवकन्या गजर्पीणां तथाङ्गनाः ।
मन्ति ठानवरन्याश्च दैल्याना चापि योपितः ॥ १०
चतुर पिशाचानां कोट्यो मे वचने म्थिताः ।
दिस्वावस्पुरुपादानां रमां भीमकर्मणाम् ।॥ ११
ततो मे त्रिगुणा यक्षा चे महचनफरारिणः।
केचिदेव धनाध्यश्च भ्रातरं मे ममाधिताः । १२
7 ^) 13 4५ प्न्य (णप हति) 000, ६चाक्य
({० यारा) - <} 7 7८0; 3 ५ त्रां व्याङुटलनेवना,
पृ मत्रस्तामिव रोदिर्णी, ए (व नप) 6) 3 भण नरस्तं
गयुगत्रभूमिव्र
8 °) © ४ भ्रसुक्रम (0 अनुग्रं) -- ^) ७1 +
छुं प्रमाद (४; (7080 }) -- ०) ) 3 + 81 उषा क
प्रति (न्परि) दए एच (गनि)
9 «) {3 {062 {09 23 71 ¶,) 6! चरवर्णिरी
10 °) 8 (€व्छ( 63) दानय ((गमेदेव) ~ 24
00 (प्रथ् ) 10" -- >) हू 3 + देव" (0 राजः) ए
8 (82 ० } 7५ 77 703-5 &3 गघर््राणा च योपिनः ~ $
©+ ५3 ० 10९ -- ८८} कृ @) 3 ४ नानाम व्रिन्नाटासि
स्वना मे भवोत्तमा
11 °) 2: व ए पदादीनां -- 2) तज 61 4 ध
चचयि (1० चने) ~ 4) 71 3 मीमरूपिर्णां
12 °) ए 3 तत्र ({गःनतो) 7८४ ग द्रि (ग
श्रि") ~?) {9683 $से (0५ मदु )}
13 °) 71 यन्न {0 भद्ध) - २) ए" 73 (व्ण )
मामामनग्रत्त नदरा (23 स), 7; नानापानगन सखा, मां
व्रिमानगन यद्रा
आरण्यकरपवे
1
1
|
|
|
|
|
|
1
14 ६5०० 14{°-15 - ४) 4 मुनिः (10 सुने) |
-- *} {1 पम
[ 8, 265 {9
गन्धर्वाण्परमो भद्रे मामापानगतं सदा |
उपतिष्ठन्ति वामोरु यथैव आ्रातरं मम ॥ १३
पत्रोऽमपि विप्रैः चाकादिश्रवमो धनः ।
पञ्चमो लोकपाटानामिति मे प्रथितं यशः । १४
दिव्यानि भक्ष्यभोज्यानि पानानि विव्रिधानि च।
यथैव व्रिदरे्नस तयैव मम भामिनि ॥ १५
क्षीयतां दुष्कृतं कर्म वनवासकृतं तव ।
भायां मे भय तुश्रोणि यथा मन्दोदरी तथा ॥ १६
इत्युक्ता तेन वरैदेदी परत्य श्चुभानना ।
ठणमन्तरतः कृत्वा तग्ुवाच निक्नाचरम् ॥ १७
अक्निवेनात्िवामोरूग्जचं नेत्रवारिणा ।
स्तनावपतितौ बाला सहितावभिवर्षती ।
उवाच वाक्यं तं रुद्रं वदेह पतिदेवता ॥ १८
अभकरढरदतो वाक्यमीट्धं राधसेश्वर ।
विषादयुक्तमेतत्ते मया श्रुतमभाग्यया ॥ १९
नपि
८७८० ६०
3 3
^ 0 छ
९
च्छ
£
©
2 20
15 ष्०्प 15० (०५ ९] 14} ~ °) 28 ततु (0
च) -- ८) {1 ए 71 त्रिद्विवेणस्य, 00 73 च्निदरेदरस्य
-- ५) (५ 8 4 7 मज ((०मम) ५8 06५ 7001 ४3
20 -5 नाविनि (६ नामिनि)
16 °) 03 दुप्कर् (मः शुगकृत) एः घर्म (कर्म)
-- ०) 06 0: "गत (0 करत) हा ञ तथा ({० तव)
-- 16 = 67 1: 3 251 18", 269 34९, 6६८ -- °}
गू + ४ मदोदरी ((णप्मन्द्रौ )
17 °) 1 सुद्रोभना (नः श्भा ) -- 17 = (रथः )
विपण $ 56 14 & 2] 8"
18 °) 7: अर्दि्तव &1 अश्तीतेन, © भर्दितव्य, 6४
अदनेन ((ग्भदिवेन) 73 84 4 हि, 61 [पत्र (पभो)
-- °) प्र अमङ्घन् (०८ नजन) -- ०) हा 3 ५707013
पीरौ (प्व) - ५) 8 4 7 (कणम् 2) 8) 1
मष्टताच् (०८ मषितावू) 22 अपि (णः ननि) 8301
वर्ष॑ति - ^€ 18००, 8 ( ७२८७४ ©$) 15
1970 उपवसम्थाप्य कथवचि्सा विपादादतिमो हिता ।
[क 81 7 स्टनी मिर (07 जतिमोष्िता) 1
-- %) 7 © » + राण (र चाक्य न) ए करट (२ शुद्र)
19 >) (४- 7© 70; राक्षतेश्वर , 28 5 मेरित्त, धप
"याधम, © सेश्वर ~<) ह+ सधर्म, त्रप न याचे,
विवाद (प विपाद } - ५) 13 क्षणम्, 61 यवम् (0
| 928 |]
8 268. 20 ]
; : 22 तदद्रसुख भेद ते मानम विनिवत्यताम् ।
परदारास्म्यलभ्या च यततं च परतित्रता ॥ २०
न यैवोपयिकी भार्या मापी कृपणा तव ।
विवा धर्षयित्ला च का त्वं प्रीतिमवाप्स्यसि ।। २१
प्रजापतिसमो चिग्रा व्रह्मयोनिः पिता तत्र ।
कथम् । २२
न च पालयसे धमं लोफपारममः 2
भ्रातर राजराजानं महेश्वरमसं प्रथ् ।
धनेश्वर व्यपदि्न्कथं सिह न रज्ञमे ॥ २३
इत्युक्त्वा प्रारूदत्यीता कम्पयन्ती पयोधर ।
मदाभागत
,
जिरोधरा च तन्वद्धी यसं प्रच्छाद्य वासमा ॥ २४ ,
तस्या स्टत्या भामिन्या दीधी वेणी सु्मयता ।
[ परीपदीष्टरणपर्वृणि
ददे मिना क्लिग्धा काटी व्याटीष मृधनि ॥ २
तच्टरत्या राव्रणो घास्य सीनयोक्तं युनिष्ठम् ।
प्रत्याख्यातोऽपि दुर्मघाः पुनरवाव्रवीढचः ॥ २६
, क्राममद्वानि मे सीते दुनोतु मकरध्वजः |
नत्वामफामा सुध्राणीं ममेप्ये चारुदामिनीम् ।। २७
सिच छक्यं मथा कतु ययमद्यापि मालम् ।
आदारभूतमम्माफ रममेतराचुरुध्यसे ॥ २८
दस्युक्न्वा तामनिन्याद्धीं म गक्षयगणश्वरः |
तत्रवान्नार्हितो भृन्वा जगामामिमनता दिथ्म् ॥ २
राक्षमीमिः परिदेना बदेदी शोककर्थिता ।
सेव्यमाना त्रिजदया तत्रेव न्यत्रमच्तदा ॥ ३०
एति श्रीमदाभारत आरण्यफप्णि परञ्चधष््धिरद्धिशननमाऽध्याय ॥ २६५ ॥
शुनम्)
© + 22 हि (10 {भन्मि)
-- °) 128 212 मनत
21 °) ह उव पादी, ए चयैनादयी, ए + एल
78 6 प» च्वोरयिकी, 739 वौपायिकी, 28५ चदौपयिका,
11 सनार्यया, 71 नयोग्यया (10 लमाग्यया)
20 °) ए8 + 81 ¶,62 ५१५ सुख (0 नुस) --२)
11 20४ 61 विनिवनना, ७9 दृता -- °) रा २ फन,
[1 3 701 [नुन्न (गिच)
॥
॥
॥
+
|
}
।
(1
7०४ चवापायिकी , 7: एवोपयिकी -- ४) 61 मनुप्या (०?
मानुषी)
तव) --^) {~ ०01 उमा, एतु (णच)
घर्मेचिवाच -- °) © श्रानिम् ({0ः श्रीनिम्)
22 <) 74 त्व (णच) उण स्र (10 धम) - 4)
1 8 + 70 01 3 ८ "पाटोपम (0 'पारमनम )
223 °) राजरानखे; ए “राजन्व, 7 यक्षराज न, ग्
© 2 4 राजराज च; ४ "राजस्व -- ४) ६1 "सम वियु, 8
"समप्रभ, ८ "सम प्रभ्रु, ०० 0४ "सम प्रभ (ग "सय
प्रसुम्) -- ०) ए ठहम्थ, 5 70०८701 3 हद्िस्व,
ष्टि, 0 स्वह (10 निह)
24 °) 8 सास्तरव्, 70५ ©1 {2 प्रहदव - °} 7८
7 कपयती -- 4) हज 01 पाणिना (19 वामना)
25 ८) गृष््तस्या 7 81 706 003 057: उव) भ्
स्दत्या; 7४ स्त्या 2 7 (शव्द 1201) © श्वा भाविन्या,
-- ४) 3 4281 ४ 20 7 6५ आभ्डीव (ग
1 2 सुशोनना, 5 सु
-- °) 72८ 7» म्धगिता, 73 स्वयित्ता,
(~ ४) 22
प्र मामिन्या
दीर्चा) ए वेमा (णप येणी)
दयता 17: 23 सुपयुना
गर सविया, © 2 + 2 सामिता (10 म्बः)
५ म्व
{५ कृपणां नथा, 82 + तय राक्षम (निष्प्र ।
प विटपी
[ 924
03 सराग पर पूष्णा (कन्य) & 24 भ ग्या
क्लीव {1\ {तन् )
26 °) 77103 4 ८3 भार प्रुत्रातद् (४९ {"2णक )
-- *) 1 40463 + ननि , दा तुनि' (मुनि)
27 °) ४3 धुनोतु, 7८3 0) ५5 (र्स्व्ल 69) दुनोति
-- <) [1 4 31 3 ५ ८ 0 03 01 3 +©
सुस्पेणि ~ ५} 1 ५+ए1 3 47८ 03 धरण ५ "हासिनि
28 <) ४1 न, [ज एत०वष 63 भनु (ननु) - °)
721 नानुर्पी -- °) 7 आ्रारचूनाम् - “) 8: [गुनु
चुध्यम, 7४ राभ्यमे
29 °) 81 दृव्युक्या चानयद्यागीं -- >) १8 76 एए
0-+ ०७य्् महेश्वर , ©1 जनेश्वरः - ८) © [आतररितौ
(0 [आन्तर्िते) -- <) 7: ज7ामानीर्पिता दिप्त, 7
मानिनं द्यु, ज नाभिदिन शुभे
50 ०} 1\1 जानक्य {10 चदे) 1-$ 313४
793 ०3 द्तोककर्थिवा -- <) 8+ चा च्य" (10 सेन्यः) -- %
73 4063 तया (1०प्तद्ा)
णगाण्ठण ~ वानः ग्ला ए) 3 009 © 4
जारण्य -~ 5.८ पवात्व्य 2 उ3 (प) ण इः 3१२१४
02०९) पः०० ज्णा+ रामो{ ए ठ; श्रीरामो ।पास्यान,
>, [पु.ल5९ ठण्, गमाचणोपार्यान - 407; , 74;-ट
५2 यीनाप्राथन - काः ४70 ({हुय्टञ फ०तञ ०९०: )
70 279 {275 250} 721 263 आ 270 (५ @+ श
(2 ग [ण ) 269 (+ गह 271, 6" 66, 6४
268 - 57०7470 एणा ४५71 31
]
रामोपाङ्यानम् |
आरण्यकपवं
[ 8 266 12
२६६.
माकण्डेय उवाच ।
राघवस्तु ससौमित्रिः सुग्रीवेणाभिपारितः ।
वसन्मारयवतः पृष्ठे ददश विमलं नमः \ १
सदृषटर विमले व्योन्नि निर्मलं शशलक्षणम् ।
हनश्चत्रताराभिरलुपातममित्रहा ॥ २
कुदोत्पल्पद्माना गन्धमादाय वायुना ।
महीधरस्ः सीतेन सदसा प्रतिबोधितः
प्रभाते रष्ष्मणं वीरमभ्यभाषत दुर्मनाः
सीतां संस्परल्य धर्मामा रुद्धां राक्षमवेद्रमनि )} ४
गच्छ रक्ष्मण जानीहि किष्किन्धाया कपीश्वरम् |
प्रमत्तं ग्राम्यधर्मेषु कृतघ्नं खार्थपण्डितम् ॥ ५
1 २
।
योऽमौ इक्लाधमो मूढो मया राज्येऽभिपेचितः |
266
1 + 73 1 ०प तरालप्ल ~ ०) 53 71 03 + ४
©+ + मषी" ([ण्तु मसौ ) ~ ८) = (ष्पः) 61
ह "पूजित -- ०) = प 4 98 1: -- ८) 81 2 4
1001 ०3 71 48 211 दद्धो (10 दददौ)
2 °) 21 3 चिपुरे, 7161 वरिमर ({णव्रिमरे) -- >)
एय 3 + 7८ 7 3 विमन्य ({0त विमल) 8५8 (०४००
७9) द्ाघर्लद्न, 01 8 (र त्तः } द्रा्िरक्षण
9 ५} 73 2 3 + 7 (गधेन -- °) &8 ५ 2८913
गधान (० गन्धमू्) 61 2 गधमादेनवायुना -- ^) 103
पज मष्ीधरन्य, 71 धर् म॒ ५ 7; पीनेन (णः शी)
1 2 812 प्ण प्रीतेन ६णद् सष्मा
4 ४) © नु जित (ण दुमेनाः) -- °) 8५ ना सस्य
धुः
5 ०) ए 3 गच्छ जानीष्ि सौमित्रे -- ९) 1 + 2९
7) 3 प्रवक्त ({0ः प्रमत्त) ह+ "धर्मण ({०्"घर्मपु) ~ 2
0 8~-214 -- 0) {9८ 9 प्रसक्त (10 छन्त )
6 + ० 6 (ल ९1 5) ~ ४) [1 [ल)एण्त्र (न
राज्ये) -- °) 1 2 7८ 011 3 ५73 सर्च (0 सवै)
-- 4) 0५येमूपाच,प्५ 63 + करक्षान्नन (00 यसक्षाश्च)
{ 7८70 3 + [वि भनिर (0 जजन्ति तै)
7 ५ ठप प (ल् \1 8) -- °) ^ धीमान (9
|
॥
॥
99९
सर्ववानरमोपुच्छा यमृक्षाथ भजन्ति ३ ॥ ६
यदर्थं निहतो बारी मया रघुङृलोद्वह ।
त्या सह महावाहो किष्किन्धोपवने तदा ॥ ७
कृतश्च तमह मन्ये चानरापसदं श्वि ।
यो ममेर्वगतो मूढो न जानीतेऽच लक्ष्मण ॥ ८
अयौ मन्ये न जानीते समयग्रतिपादनम् ।
कृतोपकारं मां नूनमवमन्याल्पया धिया ॥ ९,
यदि तावदनुद्युक्त! रेते फामसुखात्मकः ।
नेत्यो वाछिमार्गेण सर्वभूतगतिं खया ॥ १०
अथापि घटतेऽसाकमरथे वानरपुंगवः ।
तमादायिरि काडर तरायान्भव मा चिरम् ॥ ११
इत्युक्तो लक्ष्मणो भ्रात्रा गुरुाक्यहिते रतः ।
वाटी) -- ०) 71 1 तथा, © + 2 पुरा (0 तदा)
8 ०0 8 (५ ए] $) -- °) 1 तदद् (10 तमद)
~ ०) 1६3 8 {क्लछ४ 63) चानरापशद -- ८) ए ५6५
3 "गत, 06 03 प "गते (0; गतो) -- °) जा
न्यवि (10 जानीते), ५ ४1 9
9 7५०फ 9 (५ ‰1 ४) - °) { 7\ 5स्यतिरिकत,
8१ 72८ 0 र 69 + योमौ मन्ये ({० भमौ मन्ये) ए1-3
11 न जानाति, 18 - ४) 2 126 {70 703 3 5 (33
"प्रतिपानम -- ^) ए ०५५ 0 मा (गमां) -") £
{ ०६००४ नू &3) अचमत्य 81 [ला] मपौस्प , 83 ५ पू\
[जगह्पमेघया (10 {ल)}स्पया धिया)
10 ५0 10 (ण ?1 5) ~ °) 13 सनायत्त (0
भनुयुक्तः) -- ४) 71 0० 09 कासवश्नान्ुम , ६४ + "चसा
वमक » 83 "सुग्वाश्चया -- ०) 4 7003 71 11 "गतिस् (07
"गति) 1५ स्व (10; तया) 8 "गत तदा; 71 "गतेन वे
11 + 0५ 11 (५ 1] 5) - "} हइ 2५71-3 ;
णृ 61 अथवा; 5+ तथापि ({ मथापि) 8 चेष्ट", 61
स्वर ({०८ घटः) -- ४) ह 5 01 द्द (10 अर्थ) -- °)
{+ 213५4 700 05 6 6 तृ 08 शच्येव, 28 धा श्य दहि
(10 यि)
12 2+ज्ण 12 (०१15) -- ०) दा ततो वाक्ये,
1९3 गु्वाक्ये -- {3 ० (ध ) 19००० -- ०) 761 3 4
गण (० गुण) -- ^) ए! [जनिवेदिष (10 [जनि
॥
2 %66 12 |
प्रतस्ये रुचिर गद्य समार्गणगुणं धुः ।
किप्विन्धाद्वारमासाद् प्रविवेत्ानिवारितः । १२
सक्रोध उति त मचा राजा प्रस्यु्ययौ दरिः ।
तं सदामे विनीतात्मा सुग्रीवः पुवगाधिपः ।
पूजया प्रतिजग्राह ग्रीपमाणस्तदेया ॥ १३
तमत्रवीद्रामवचः सौमित्रिरकुतोभयः ।
म तत्म्ममनेषेण श्रुत्वा ग्रहः करताञ्लिः ॥ १४
सभृत्यदाग गजेन्द्र सुग्रीवो बानगधिषः।
ददमाह वचः प्रीतो रक्षमणं नगडञ्गमू ॥ १५
नाखि रक्ष्मण दुर्मेधा न कृत्यो न निरणः ।
श्रूयता यः प्रयनो मे सीतापर्यपणे छतः 1 १६
दिनः प्रस्थापिताः सर्वे विनीता दस्यो मया ।
सर्वेषा च कृतः कालो मासेनागमनं पुनः ॥ १७
वाग्नि)
13 7+@ण 19 (ध ₹1 5} - °) 702 28 7 6
1 © पा दत्र (न्ति) ए ३ तनक्ष्य, 721 मघ्राम
([0प८्न मघ्वा) -- ४) 82 प प्ुग्रगेश्वग, © > 4 "गोत्तम
-- 1) 725 मदा हिया (1० वद्या)
14 72+ 0) 14 (घ 1 8), 71 000) 14०17!
-- 14°=9 267 16 -- ८) एः पूर्व॑म् (णि सत्रम्) 1
क्िररेपेण -- °) एः प्रा (10 प्रहु.) 8 (द्य्ण्ु &)
शुश्चाच टरिपुगव
15 7, © 18, 71 00 15५४ (घ 71 5, 14)
-- ०?) 23 वानरेश्वर" {707 "गचिपः) 8 {8४८६ 63)
मन्मन चदा प्रह्धः स वानरगणाचधिप -- °) 21 2 नरपुगतः;
न् © +} तरानरपम", © कपिषुगत्र"
16 72“ 0 16 (ध २८15) -?) 8 707६ ८८
&3 नाकरननो (10 न करनघ्ो ) -- 4) ह सीतापयक्षण र्त ,
61 “न्वेषणङ्धीतुरः
17 7+ 52 17 (ल +. 5) -- <) 1 सर्वा (णः
रर) -- ४) 8 (चव्शाः४ © १12) समर्था (707 विनीठा)
-- ०) 5 (०५९१६७४) मामोम्या( 7 ©1 "सो द्या )गमन पुन
18 °) 728 चर् (0. यर्) 7, 5 मनया, ४1
समरिवि, पः सपुग (10 मना) -- ४) }{ सवना (‡0
सपुरा) -- ^) 1 £ ५77 2 मही मर्व, © + मह्न
रीर - ८) ए समम
19 ५ ० 19 (घ 1, 5) - <) गुप 18 मन्न
[ 926
महामासते
[ दरौषदीद्रणपवैगि
्रेरियं सवना माद्रि पुग सागराम्बरा ।
विचेतव्या मही वीर सग्रामनयगक्रग ॥ १८
न मामः प्रश्गत्रेण पूर्णौ भवितुमदति ।
ततः शप्यसि रामेण यदिनः स॒महन्यियम्र् ॥ १९
इन्युक्तो रक्ष्मणम्नेन वानरेन्ेण प्रीमना ।
त्यक्त्वा गेपमदीनान्मा सुग्रीवं प्रत्यपूजयत् ॥ २०
सृ गमं मदसुग्रीवो माल्यवन्परष्टमाखिनम् ।
अभिगम्योदयं तध कर्य प्रतयत्रेदयत् । २१
इत्येवं बानरेन्रास्ते ममाजग्ुः महमथः 1
दि्स्तिसरो व्रिविल्याथनतुवेदक्चिणां यताः॥ २२
आचख्युस्ते तु रामाय महीं सागरमेखलाम् 1
विचितां न तु वरदया दनं गवणख वा ॥ २३
गतास्तु दकधिणामाां ये त वानरपुंगवाः 1
।
।
।
|
|
५
{ण वत्त)
20 1470. 20 {<{. 7 1.5} - ४) प्र 2.4 व्यड)
नकमण' 27त चानंरे'
21 74० 23 {ल 1. 2) - *) 3 2 दिन {वत
मान्य) 1 25: 2५ -प्रष्टमाधिख, एः 4 726 71 2.2 ©
2 पृष्ट प्रन्य)चामिन नृप निगिथृष्टनित्रामिन -- ^)
5: कार्य (07 तम्य) 1 © + ‰: जनिगन्यदयचस्यं
22 “) ए 2५ 1 2 ८ तावर चाना, 7 &1 २.५
इत्यव वादिन (परप चदव )च्छम्य, 9 टन्येवं ने बाना - ८
22०, 1 1६
1271+ आयाता वानगन्छदा॥
दि्रचिन्नो चानरेन्ा
-- !) 7 वानराः (1 सना") प्रः ©. + जायात्रा तान
रान्तदा (गः च्या) { =1051 ० 1271) -- <) ५ त्रिवि
चयाथ, 2 विद्यन्याध -- ८) 7० 9 2 + च {लनु)
दिघ् (10 गत्रा)
23 ¬+ ० 29-81 -- °) ५ 7५ 7 जाच्छ्ुद् .
1 0५४ [> नेय, एर 81 एय 707 ४ ८८२ तन्न, ४
तेत्र; 01762 4नच, © तरपि {तरे नु) ह) रामन्य
-- ४) 7८2 71 उत © नद्य नन्या (702 721 शयन्वत्)
-- 2) 23 7 © ‹ व्रिचित्रा; 2: निचि ह) २ ५ 7८
7 2 5 (चव्य 8 7) च (वण नु) -- ८) इ 2.47;
च {{०्वा)
24 7400 24 {ल 51 29)
1
|
41
-- °<) छा वै; 74
|
५.
(र ।
रामोपाख्यानम् |
आक्षावांस्तेषु काकृत्छः प्राणानार्तोऽप्यघारयत् 1\ २७
द्विमामोपरमे काले व्यतीते शत्रगास्ततः ।
सुग्रीवमभिगम्येदं त्वरिता वाक्यमनयुवन् ।} २५
रक्षितं बाना यत्तत्स्फीते मधुवनं महत् ।
त्वया च शरवग श्रेष्ट तद्धङ्के पवनात्मजः ॥ २६
वालिपुत्रोऽ्द्नदशैव ये चान्ये एुवगर्पभाः ।
विचेतुं दक्षिणामाशां राजन्प्रखापितास्त्वया ।। २७
तेषां तं प्रणयं श्रुता मेने स कृतदृत्यताम् ।
कृतार्थानां हि शृत्यानामेतद्धवति चेष्टितम् ।। २८
स तद्रामाय मेधावी श्रररंस एयगर्पभः।
रामधाप्यसुमानेन मेने च्छं तु मैथिलीम् ।॥ २९
हनूमलत्घ्ुसाधापि विश्रान्तास्ते पवगमाः ।
अभिजम्मुैरनद्र त रामलक्ष्मणसंनिधौ । ३०
गति च भ्रुखवणं च दृष रामो हनूमतः ।
आरण्यकपवे
|
[ 8 966 98
अगमत्प्रत्ययं भूयो दष्टा सीतेति भारव ! ३१
हनूमत्मयखास्ते त वानराः पूर्णमानयाः ।
ग्णेुरविधिवद्रामं सुग्रीवं रक्ष्मणं तथा । ३२
ताङुवाचागतात्रामः प्रगृह्य स्र धनुः ।
अपि मां जीपयिष्यध्वमपि वः कृतकृत्यता ॥ ३३
अपि राज्यमयोध्यायां कारयिष्यास्यदं पुनः ।
निहत्य समरे शरत्रूनाहुत्य जनकात्मजाम् ।। ३४
अमोक्षयित्वा वैदेहीमहत्वा च रिपृत्रणे ।
हुतदारोऽवधृतथ नाई जीषितुयुत्सहे । ३५
इत्युक्तवचनं रामं प्रत्यु पाचानिरात्मनः ।
प्रियमाख्यामि ते राम टा सा जानकी मया || ३६
विचित्य दक्षिणामाशां सपर्वतवनाकराम् ।
श्रान्ताः काले व्यतीते ख दृष्टवन्तो महागुहाम् ॥ ३७
्रविश्षामो वर्यं तां तु बहुयोजनमायताम् ।
फते (गतु) -- <) 1 3 + 81 तेन (तेषु) -- 4)
ए [+ ५ 71741 3 4 भ्व्य, 84 0०08 तण
©? [अम्य (10 ऽप्य")
25 + 00 %§ (न ९1 28), &3 0 25०26
-- ०) [3 ० ) 71 पज 63 ध द्विमामपरमे; 7 61
"ने परते -- °) ए वानरा (10 छदमा' ) -- ८) ७५ "गत्वा
( {0 'गम्थ) - 4) 0८703 61 स्वरित (५ 'ता)
%6 7, 000 26, ए9 00 ‰€०० (€ ‰ } 98, 25)
-- °} + यत्ते (07 यत्तत्) -- < ) 7" वानर" (10 फवग )
27 74 ग %7 (५ १1 28) -- ४) ए+ छवगेश्वराः,
पृष "गर्पम -- ^) 71 विचेसर् (10? विचेतु )
28 + ०0 १8 (० १} 28) ~ ^} 205 73 ©
तदसणय, 71 03 7! ज च्व )पनय, 1 612५ ४
मग्रणय @&1 वाक्य {०६८ धुसवा) -- °) 7 + समेन
(४, पण्ड) ) 1 उ नत्त (प्म) ©) श्वुलवा मेने कृता
शला -- ^) ए भद्रानाम् (० दलयानाम्) -- ५) धय
जीवति ({0 भवति)
%9 74 गण 29 (५ ४1 2) -- °) 7 दर्णामेने
(४१ श््ण्ञु ) ह 01 हदष्ट (ण्ण) ६71 धम्म
१०061 9 ५च (णतु) 3 £ मैपिरी
30 + ० 80 (८ २1 28) - °} = (रथः } 82
8०06 2188 हनुमत् -- २) पऽ 81 2 + व्िश्चुता (0
चिधान्ता) -- °) वा 5 + 7८1 3 प्रति", ए उप (‡०
सभि) 25५03 हरीन् त, ¶1 गिरी, ७५ ५ हरीश, भ
हरदास (प दरीन्द्र) 1५ 7८ 70 तु, 8 (6न्ण्णत 68) ते
(गत)
31 7.6 81 (८ ₹1 28) - °) 3 (6५८७४ 68)
रामो दृष्ट्रा {४ प्ण ) -- ८) 1 3 9 सगच्छत् (1०
गमत्)
32 1० 39 -- °) = (रुः } 30 71 हरीः,
80706 †{88 हनुमत” (0? हनूमत्" ) -- °) 81-+ 61 धि
रामे (प राम) -- °) 72५ 03 © तद्रा (० तथा) ए1-8
49 6; 03 सुभ्रीवे लक्ष्मणे तथा (7५ &' तदा)
598 °) हह 0५ तम् ({0 तानू) र 2८ 718 + ततो
एणा ०3 [सानतान् (0 [बागान ) -- °) 49813 4
रुचिर (10 यश्रार }
34 ^) -5 05 7) ४ शन्रुम् (0 एनन् )
%5 ४) ए -3 रिषुरणे, 57268 रणे रिपून (7 पु)
(४ पष्धण) + जहिस्वाचरिति रणे, © ह्वा मम
रिपुप्रणे
56 ^) 81 3 त्रि्रामाख्यात्तिते राम -- ५} 1 $ 76
©; 9 ५ प [जा (णमा) ५ दृष्ट्या जानकीमह
27 °) + विविच्य {0 दिवित्य) - °) 41 तु (७
स्म) -- °} ¶" मरी द्युभां, १५: 3 + मदीयुहा
५8 °) 8; प्राविल्ताम , 1५ &3 ए पिद्रामश्च; ©1 चिश्चतश्च,
©+ विधास्य च 8 (७५०१६ &ॐ) स (णप्तु) - ^) 614
[ 97 |
© 31
832
3 2
5235
82 39
83 3०
3 ‰66 38 ]
अन्धकारां सुविपिनां गहनां कीटसेविताम् ।॥ ३८
गल्या सुमहदध्वानमादित्यख प्रभां ततः ।
दृष्टवन्तः ग तत्रेव भवनं हिज्यमन्तरा । ३९
मयस किल दत्य तदासीदेश्म राधव ।
तत्र प्रभावती नाम तपोऽतप्यत तापसी ॥ ४०
तया दत्तानि भोज्यानि पानानि विविधानि च।
युक्त्वा रब्धवलाः सन्तम्तयोक्तेन पथा ततः । ४१
निर्याय तस्मादुदेश्ात्पयामो सवणाम्भसः ।
समीपे सह्यमलयौ ददर च महागिरिम् ।॥ ४२
ततो मलयमारुह्य पश्यन्तो वरुणाख्यम् ।
विपण्णा व्यथिताः खिन्ना निरा जीविते भृत्रम् ४२
अने कदतविस्तीणै योजनाना महोदधिम् ।
तिमिनक्रन्पावासं चिन्तयन्तः सुदुःखिताः ॥ ४४
तव्रानघ्ननसंफखयं दासीना वयं तदा ।
तत॒ः कथान्ते गृध्रस्य जटायोरभवत्कथा ॥ ४५
1 साघक्रारा (10 भन्ध') 1 211 सुविपुलां
39 °) &1 गघ्वा मह् महध्वान - °) £+ 701 च
(10? म्म)
40 ०) 208 9 4 61 तदा मद्धेश्म राः - °) ज
तपस्तप्यति
41 °) गृण फलानि (0 पानानि) -- ^) + चव (0
मनतस) -- ५) ए 73 गताः (107 ततः)
42 °) 8 (०६ 68} पक्याम (तमो) 761 वृ
टवणामत - <) 53 ५ मद्यमल्योर्, © ष्यसय मल्यी
-- ०) 21 दुदर, ०० 9 ददुर्, 7" दुर, 8 (०6
09 144) ददर 71 > तथा (1० मदा )
43 °) एवा उ ्टुण्णा, ह+ भिन्ना (प चिन्ना) -- °)
1 जीविते भवच, ह 72 "तेभवन्; ए ^तेभव, 75 ते
शुग; 01 ' ते चय्र (०८ "ते श्नम्)
44 °) &‡ + 'न्नपाकीण
45 ०) र ठा अन्न, एण तद्रा (शगत्त्र) -- २) 71 3 +
५013 तद्रा (2८0 तो) च्य, 41 3 + चय ठत
(० चय तदा) -- 2) 8 (०८९६ ©3 213) मवत् (10
तनः) 7 © + कथाया (0 कथान्ते)
46 ^) ए) 3 ८ 03 मराल, 82 "्गानिर्, 79
“श्गास्या -- <) ६4 च ({ग्स्न)
47 2) 7ए+ जधोपेदय , © अदाभ्ये (1० नधाभ्ये्य)
महामा
[ द्रौपदीदरणपर्वैणि
ततः पर्वतृद्वाभं घोररूपं भयात्रहम् ।
पश्चिणं दृष्टवन्तः स वैनतेयमिवापरम् ॥ ४६
सोऽस्मानतकरयद्धोक्तमथाम्येत्य बचोऽतरवीव् ।
भो; क एप मम आरातुजटायोः ऊुरुते कथाम् ॥ ४७
संपातिर्नाम तखादं ज्येष्टो भ्राता खमाधिपः |
अन्योन्यस्पर्धयाखूटावावामादिल्यसंसदम् ॥ ४८
ततो दग्धाषिमौ पक्षौ न दग्धौ तु जटायुषः ।
तदा मे चिरच्टः स॒ भ्राता गृध्रपतिः प्रियः ।
निर्दृग्धपधः पतितो ्यहमस्मिन्मदागिरौ ॥ ४९
तस्यैवं बदतोऽस्रामिरैतो भ्राता निवेदितः
व्यसनं भवतं संक्षेपाद निवेदितम् ।॥ ५०
स् संपातिस्तदा राजञश्ुता सुमहदप्रियम् ।
विषण्णचेताः पप्रच्छ पुनरस्मानरिंदम ॥ ५१
कः स रामः कथं सीता जटायुश्च कथं हवः ।
इच्छामि सर्वमेवेतच्दरोतुं छवगसत्तमाः ॥ ५२
ग च मो (० वचो) ह जह यच्छमिनोत्रवीव्, ए» 10
71 3 अर्चे (71 "चान् ) कृपितो* -- ए? ०८ 47:-48:
48 {8 ०7 48 (५ ९1 4) -- °) 28) जावा स्वेष्टः
(ए पषण) } -- <) एव मृदौ, 18 नूदौ (शप 771 स्तौ)
(० [ना)खूडौ ) -- °} एय जादित्यमपदा, 7» 70 7 ५1
सपद + 7ए५ 71 5 1 “मड, 28४ "सम्पद् , 75 "सत्तम , 7४
"सक्षय
49 °) ¶& 3 + तद्रा (गत्तो) - 2) ए५ षच,
7० 0 ती (णतु) -- ९) 71 तस्य, 4५ @ 9 4 तस्मान्
(० तदा) 5 (करन्ल ©) तु (1० स) -- 0} 55 तते
{0 अ्राता) ए, स्वय ((ग प्रिय") -- <) $ निदग्घ'
-- 1) 71 जहम्, १५ [नोप्यहम् (1०८ दाहम्) -- {€ 49,
8 (6८९६ &8 ) 105
1972* दष्ट बीर न शक्रोमि ्रातर तर जटायुषम् ।
50 °) £1 जातुर् (107 [जम्माभिर् )
51 °) 8 (€र्व्वृ्णुष 33) सपानिस्तु (10 स सपात्तिद्)
¶\ तत्तो ({०प्तडा) --?) =1 1 95४, 44 ‰ ह +
तसमा (सु ) 2) विधिवद् (० सुमहद्) -- ९)
2/ विखिन्रचेताः -- ५) ए8 72० ¶1 61 3 दमः (० "टम )
52 ^) 71 9० 02 ऽकस्य, एज 0 प् क्छ, 513 4य
स^ एक {कः स) 3 कथ सीत्ता जटायुश्च -- ह+
० 59^-88" -- <) ए [डद (० [प्पनच् ) -- °) ©9 +
[ 928 |]
रामोपाख्यानम् |
तसां सर्वमेतैतं भवतो व्यसनागमम् ।
प्रायोपवेशने चैव हेतु विस्तरवोऽ्चुघम् ॥ ५३
सोऽसलुत्थाप्यामान वाक्येनानेन पक्षिराट् ।
रावणो विदितो मद्य रुद्धा चास महापुरी ॥ ५४
दृटा पारे सयुद्रख त्रिक्कटमिरिकन्द्रे ।
भवित्री तत्र वैदेही न मेऽस्त्यत्र विचारणा ॥ ५५
इति तख वचः श्रुखा चयद्युत्थाय सत्वराः ।
सागरवने मन्त मन्त्रयाम; परतप ।। ५६
नाध्यवस्यद्यदा कथित्सागरस्य विद्वन ।
४ पित विहर पुषुवेऽदं महार्णवम् ।
। पत्नि जलराक्षसीम् !\ ५७
तत्र मीता, -न्प्न-य-रवणान्तःपुरे सती ।
उपवासतपःशीला भर्वद्नलालसा ।
जयिखा मरुदिग्धाद्धी कृशा दीना तपसिनी ॥ ५८
"पुगवा (1० "सत्तमा ) ए श्रोतु व्यसनमागत
529 एज 31 0 58०» (0 + 9 ९} 52) -- °)
1 3 ४0 दाम, 87601 3 8168) 1 [होद, ए (ए!
० ) एए 78 + 583 [ष्टुनद् › ¶9 [द्] (10 [पए]त) -- ^)
गू वापि, 41 3 + चापि (0 चैव) -- °) ए 773 46
©" विस्तरो (ग "तो ) ह+ 54 7० 72 श्ुव (19 ऽनरुवम् )
54 ०) (४ 013 ५ आश्वासया' (0 उद्थापया ) -- °)
10४ 84 3 [न्येन (7० [भानेन )
55 °) प्र वसती , 6५ भवती (10 भवित्री) -- °) एए
70 01 3 ह [अत्रास्ति (0 ऽप्यत्र)
56 ^) ए1 8 ५ 76 01 3 ततस् (10 इति) -- »)
गू सादरा (ण सस्वरा }) 2» चयस्युम्धापयसरवराः -- ^)
13 13) 70 (७न्ठ+ 01) &8 सागरक्रमणे , 3 राप्रचणे; ६५
ए2-+ °राक्षमगे ~ °) 8 (6५८6 [3 68) मय्रयाम 13४
12५ परस्पर (० परतप)
57 °) {ए 71 ८ प नाध्यरगच्छदु, 8 नान्यवस्पद् (10
नाप्य ) ए-3 ४ ¶1 तद्रा, 81 3 सुदा (1० यदा) --?)
11-3 [अति , 72 70 [प्व 70: [सपि (नवि) प ©
ख्वन + सागरस्यास्य च मिट (810) -- °) 3 8 7
तदु ({णःतत ) 81 93 4 7८ 7 उदक्य (0 जाविर्य)
-- °) 8: सुस्पुवे (6० पुरे) ए "वरु (० "वस् )
प पुरे लवणाणव -- °) &५ “विखीर्णा
58 °) = पह & 65 11 71 स्थिता (0 सती)
आरण्यकपर्व
[ 8 266 68
निमित्तैस्तामहं सीता्रुपरम्य प्रथग्विधैः |
उपसृल्याञयुवं चायाममिगम्य रहोगताम् ॥ ५९
सीते रामस्य दूतोऽहं वानरो मारुतात्मजः ।
त्वद्नमभिप्रेप्सुरिह प्राप्तो विहायसा ॥ ६०
राजपुत्रौ शिनौ रातौ रामरक्ष्मणौ ।
सरव॑शञासागृगेन्द्रेण सुग्रीवेणामिपारितौ ॥ ६१.
कुररं खाववीद्रामः सीते सौमित्रिणा सदह ।
सखिभावाच सुग्रीवः शरं त्यालुपुच्छति !{ ६२
क्षिप्रमेष्यति ते रता सर्वशाखामृगैः सह् ।
प्रत्ययं इर मे देवि वानरोऽस्मि न रासः ॥ ६३
युहर्दमिव च ध्यात्वा सीता मां प्रत्युवाच ह ।
अवैमि ता हनुमन्तमविन्ध्यवचनादहम् ।। ६४
अविन्ध्यो हि महाबाहो रासो वृद्धसंमतः ।
कथितस्तेन सुप्रीवस्त्वदिधैः सचिषैतः ॥। ६५
-----
-- 58“ = (४४८) 8 61 1181
59 ४) 21 तपस्विनीं (107 पृथर्विद्ै ) -- <) 1 "गम्य
({० "खल ) 2०५ 7५ [ज्व › 71 63 ४1 [जह्ुवन्, 8१
[आिग्वीन्, 1: [आ्रवन् (10 [नुव ) 7१ 721 ५ वाक्यम्,
?1 पादाव्, 7 आर्याम् (०० च); {५ व+ + धि न्यामाद्, 61
स्मार्याम्, #1 भायाद्ू (101 चार्याम्) ० 9 उपसूत्याहु-
चल्यायाद् -- ०) ए) 7० 7, वाय (णः "गम्य)
60 ४) 7 मारुवारमजकानर -- ५) 7 (दणञ जभि
४० दष
609 °) 2० 5स्वात्र , 01 3 &1 3 + चाघ्रः (ण
स्वाच्र' ) -- °) 71761 चा' ({णप्छया)
63 °) 1 ४ 4 26 \ ५ सागमिष्यतति (0 कषिप्रम
प्यति) -- ८} 8 (6५७])४ &8 144} चत {{0 सह) -- प
& ५ 0० (का ) 6865 -- °<) 2 विश्वास (णः
प्रलय) -- ५) 1 71 [ऽह (0 ऽसि)
64 1 63 + ० 64 (५ ९1 65) - °} 1 8
ए 0161 सु, ह+ ए"-+ 7 3 08 तद्, 51 माप्रषसा
(ण्व) -- <) 7 73 वैषि 15 पि स्वा (०पस्वरा)
-- 4) ए) 05 कु) खविध्यः, 1९५ अवध्य , &1 शवध्य (10?
अविन्ध्य") प इष्ठ (10 अहम्)
65 ५४७५ ५० 65 (न र} 65) - °) + 6
अवध्यो , 79 भविष्यो , 71 अरण्ये ({0 जचिन्ध्यो) ए» 8
1 गृण "भजामो (ग वाहो) - °) ©: अधीत ({9
11 { 929 |
© 31
& 292
† = 24
६2
८2
3
ग
६५
3 266 6० ]
गम्यतामिति चोक्त्वा मां सीता प्रादादिमं मणिम् ।
धारिता येन वैदेही कारमेतसनिन्दिता ।! &&
प्रत्ययार्थं कथा चेमां कथयामास जानकी ।
धिक्नामिपीका काकस्य चित्रङ्टे महागिरौ ।
महाभारते
[ प्रौपदीहरणपर्वणि
भवता पुरुषव्याघ्र प्रत्यभिज्ञानकारणात् ॥ ६७
श्रावयित्वा तदात्मानं ततो दगध्वा च तां पुरीम् \.
संप्रा इति र॑ रामः प्रियवादिनमर्चयत् ॥ ६८
इति श्रीमदामारते आरण्यकपवैणि पटपष्टयधिकद्िशततमोऽध्याय, ॥ २६६ ॥
२९६५७
मार्कण्डेय उवाच ।
ततस्तत्रैव रामस्य समासीनस्य तैः सह ।
समाजग्मुः कपिश्रेष्ठाः सुप्रीबवचनात्तदा ॥ १
वृतः कोटिसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् 1
शव्चरो वाङिनः श्रीमान्सुपेणो राममस्ययात् । २
कथित ) -- ५) 61 स्वद्धिध 1 सह (10 चृत )
66 °) © मा सीता (10 चोक्त्वा मा) 11 ऽमा (ग
मा) - 76 ० (एष ) 66-67" - ४) 6५ तदा
(0 सीता) ए इद (01 हम) -- ९) 703 [मनेन (ग
येन) - ५} 1 3 72८ 7; &@ एतद्, 63 + एनम् (1०
एतम्)
67 7८ छ 67 (५ ९1 66) -- °) 74 चैना, 71
धमा ((भप्चेमा) -- ४) 81 कारः ({०प८कयः') -- <) 8४ ५
07) 701 3 ०687 3 काका, 1) काङुसत ({0प काकस्य) -- °)
९ चिनरषट्टयिरौ तदा -- °) ७ ५ ममते (10 भवता)
-- #{!07 6¶, 8 (९८०४ @&3 } 105
1273* एकाकी विकर काक* सुदटु्टारमा कृतश्च च ।
68 °) 7 23 महा} गा [जहा (1० तदा)
7८ 1 » 5 भथास्मान प्राह » ददं )यित्वा, 8 7"
13 4 6 03 म्रहयिष्वाहमा({ 3, "व्वा महात्मान - °) 1
00.11 3 हद्ग्भ्वाता च पुरीं तत (र 3 पुन") -- °)
83 + सप्राकठोस्मीति -- ^) 1.1-3 3 7५ 75 *दिनमा(51 दी
सम }चयत्
(गनाषठ - क्पण उदााव्याः [ए उ 093) 63 4
खारप्य ~ ऽ [तावाः 11 3 उ 263 ४ (भाण
हा [४ फएषणो6) फटता ०, रामो( ४» रामायणो)
पास्यति ~ 401.} 7070८ 24 हनूमद्क्य ~ 4त/ 110
{द्वपा९५, एण 0५ 00) एण 290 ( 703 281), का
| 980
कोटीश्तव्तौ चापि गजो गवय एव च ।
वानरेनद्रौ महावीर्यो प्थक्प्थगदश्यताम् । ३
पटिकोटिसदसराणि ्रकरपन्मलद्ैतम् ॥
गोलाद्धलो महाराज गवाक्षो मीदक्चियम्र ।। ४
# ९
गन्धमादनवासी त॒ प्रथितो गन्धमादनः ।
2९84, गू 91 , यज 6 पत (ए पलः व्ण ) 270 (2
० 279), &1 267, 6७3 269 -- 7०८ ४० 7
71, 72 70
267
1 परत ४०6 १९६ -- °) ¶१ 61 2 + तख (० तन्न)
-- ४) &1 3 + कपिवर (19" "शरेष्ठा ), »९ तत्त ({०८ तदा)
°) ९ 7 (कवल 009 01 3) 68 13 कोठी (19
कोटि") -- °) ए8 8 703 7४ 8 6 १५७8 तप" (० तरः)
-- °) 63 + वानर (० वाटिनि ) - °) 2० 7४ 63 4
अभ्यगात्
3 °) 75 2; 70 7 “कातच्रृतो, 7, "समादृतश्च एज
33 ८ 00 93 6चा (भ च) -- °) 113 81 5 + 2
79 रयो (णः गजो) -- ^) ५ &1 3 ५ महाबाहू
-- ०) [य ज 721 [जद्दयेता एधक्णरथक् -- € 3,
पूष 15
1274+ छसुदोऽपि महावीर्यं प्रवगर्ष॑भसत्तम ।
4 °) + ४ ५81 3 47९09 7181 प षटि कोटिमद-
सराणि (7 णा) -- ४) 8५ कपन्स (ग ग्रकर्पन्) -- ^)
ग महारूपो (07 "राज ) -- °) {13 71 भीमविक्रम , 2४
नाम चानर
5 °) 1 7८70 ऽ श्च (शि तु) -- °) 37
प्रस्थितो -- ^) {१ कोरीसहस्रसुरयाना, 2 7० 7 72:-५
]
गमोपाग यानम् |
फोरीमहसरमू्राणां हरीणां ममरर्यत 1 ५
पनसो नाम मेधापी वानरः सुमहावलः ।
ऊोटर्व् दादम च त्रियत्पच प्ररर्पति ॥ ६
श्रीमान्दधिषृखो नाम दरिददरोऽपि वीर्यवान ।
प्रचयं महन्मन्यं हरीणा भीमतेजमाम् ॥ ७
कृष्णाना मृगपृषण्डाणामृश्राणां मीमरर्मणाम् ।
करोरीग्रतमहस्चेण जाम्बवान्प्रत्यदृरयत ॥ ८
पतै चान्ये च हवो दरियुथपगूथपाः ।
अर्मख्येया महाराज ममीयू गामकरणात् ॥ ९
यिरीपरसुमा भानां सिंहानामिव नदंतामू ।
श्रुयते तुमुयेप्या{सतत्र तत्र प्रधावताम् ।॥ १०
गिरिक्नटनि "धय््.पत्केचिन्मरिपमंनिभाः ।
य॒रदभ्रग्रती फणाः प्षटिदिदुलफाननाः ॥ ११
उत्पतन्तः पतन्त युव मानाथ वानराः ।
वोदी( 7० 7: शी , 123 "टि)शतमहस्राणा (7 5 “णि),
7 सदख्नाण्यु्राणा
6 *) 7५ समद्दयन (०9 सुमा ) -- ^) 88 7
योर्, णा ©1 + कोट्यो (0 सोरीर्) ७ + कोस्यो द्वि
दणन्िशव् -- ५) ए2-+ 70 706त् 61 ४ चिश्ञ्पच च
कति (एजत्) 23 072 ८3 7 3 द्रिद्रतश्च (0713 73
"त च) प्रकर्मनि, ग विश्न च मघाय, 0४ + पचपयच
कर्थनि
7 ४) {4 83 3 700 08-6 63 [जति ({०ऽपि) ~°)
13) प्रकर्षपयन् ( (० प्रच्य) 3 212 470 69 महा (ज
मत्)
8 °) 1 + 70५0613 4 सुग्पाहूनाम्, 8 सुरपुता
णाम्, 71 सुग्यमुद्धाणाम् -- °) 1 कपीना+ 31413 +
म्रगाणा१ 1 हरीणां (० क्रक्लाणां) -- <) 2 (नहस्राणाः
गर "गहस्नाति ~ ५) ० 03 जवुपान्
9 ५) 13 4 7८ 7८ समेयू, 7 स्यते (10 समीयू)
11 2 समीपे राममस्ययु (+ म्य्रयात)
10 °} 8 ए (९ष्ल्ल५ 11 8) 63 रिरि्टनिममानःं,
73 क्लिगीपङ्पुमाभामा -- >?) 73 पि ([नद्व) 1 २
> 7 । 5063 गतता, 701 दर्म" ([नप्नेटद् }
11 °) 28, माग , 201 गिगीगृद" -- °) ¶7 सविन
र्धरोपमा - <) 1 ज + 20 दरा नप्रकाद्राश्च, 72163 भ
धारनान्न' -- “)} 2 7 (ल्ल?) ४) वृ 69 केचिदद्धिर
आरण्यकपवं
०९1
{ 267 1५
उदुन्वन्नोऽयरे रेणृन्यमाजग्पुः समन्ततः । १२
म वानरमहाद्योफः पूर्णमायर्मनिमः ।
निवे्मफगेत्तत्र सुग्रीवानुमने तदा ॥ १३
ततस्तेषु हरीन्द्रपु ममाघ्रततेयु सर्यग्रः |
तिथौ प्रणम्ने नधत महतं चामिपृमिने ॥ १४
तेन व्येन मन्येन नोफानुद्ठ्नपननिर ।
प्रययौ राघवः श्रीमान्चुग्रीधमहिनम्तदरा ॥ १५
मुखमामीततु मन्यम्य हनृमान्मास्नानमजः ।
जघर्नं पालयामाम सौमिव्रिरफ़नो भयः ।॥ १६
वद्धगोधाद्धुटिन्राणौ राघवौ तत्र रेजतुः ।
वृतौ हग्मिहामात्रधन्दर मर्य ग्रहि ॥ १७
प्रवमौ इम्िन्यं तच्छरताटसिटावुधम् ।
सुमदन्छाछिभवनं यथा पर्यादयं प्रति ॥ १८
नलनीलाद्धदक्राथमन्ददरिविदपालिना ।
(वध रिकानना, प्रज, 613 + पिष्ट(61 वृष्ट; ४ पिद्ु)
ईिगुटि"
12 °) 063 ‹ उन्यत एयनश्च -- ८) (र) उद्दग्नो,
13 01 +© जभ् उद्ून्यतो + 76 73 उहमो (1० यद्ध
न्वन्नो) 16 3 पुरे + वृ यन, क3 0819 ५ रण [19 स्पे)
1५1 9 4 0५01 28 (च्डन्ला"©3) रेणु ({गरेपून) - र)
2८ 70: सदस्रघ् ({०८्मम')
15 °) ८५ तद्रू (गमस) ५ षण 01 {५1 द
१5 10 164६) 3 9 मद्रारन्य (ए + न्य) ~ ») ए ।
"सागरमनिभ, 061 पूत्रसागरम्िभ ~ ८) +{* निगाग्पम्
(107 नियेलम्) -- 4) उ नन (गता)
14 *) भ» "वरतेषु (रः गृनेपु) --*) प्रया (०)
113 चापि दोभने 01 चाभिपूत, ३ (९व्ट्, 7» ©)
चापि पत्नि
16 ") भज्मुयना (19 सुषमा)
मु) - ४) {3 › 9८ 073 70" उ हनुमान्
2060 11
{7 2) ए फ 03 + € 3 6 -रमतु (अ रे)
-- ^) 1\1 + सादा, 169 23 मपन्
18 °) एतु {न्प्ति) ~ *} ६।ए 0 73 [5 3
दारा" (57 {2} "1८ 12 * मरना -- “} 1\4
५४ 03 सुमन् (स नुमन्त्, वर वारि" [1 7)
19 <<) 47013 + गगा (1 सु ४
)
79 {1 च ({9
-- 1८५“ =
भ 7 धन्य
© 3 1
832
#“ 3
5287
83 1
15
५ 26 19 ]
ययो सुमहती सेना राषवस्यार्थसिद्धये ।। १९
विधिबत्सुप्रजस्तेषु बहुमूरुफरेपु च ।
प्रभूतमधुमांसेषु वारिमत्सु विषेषु च ॥ २०
निवसन्ती निरावाधा तथेव भिरिमादुपु ।
उपायाद्धरिसेना सा क्षारोदमथ सागरम् ॥ २१
द्ितीयमागरनिभ तद्गलं बहुरुध्वजम् ।
वेकावनं समासाय निवाममरफरोत्तदा ॥ २२
ततो दाज्रथिः श्रीमान्सुग्रीवं प्रत्यभाषत ।
सध्ये वानरमुख्यानां प्राप्रफालमिदं वचः ॥ २३
उपायः को सु भवता मतः सागररद्गने ।
ह्यं च महती सेना सागरशवापि दुस्तरः ॥ २४
तत्रान्ये व्याहरन्ति ख वानराः पटुमानिनः
समर्था लद्घने सिन्धोन तु कृत्लस्य वानराः । २५
स्वरिता (3 परितो ) वानराणा महाचमू
20 °) ५ 8 7? (रष्ट्म४ ए 5) 65 पिदिधेषु (७
विधिवन्सु }) -- ४) 1 371 5 मधुसूल -- ५) > वारि
कीतप्निद्धेपु च
21 °) 1 2 विवमति, 01 निषसतो, 7: 64 + निवर्य
(४ "ख)ति 716४ ५ निरायाधस -- °) 8५ निरिमधिषु
-- ९) 72 हरिमन्य तत (1० हरिविना सा) -- °) 72 +8
(शन्श्! 2) क्षीरोदम् 81 अधि, 8 (रष्न्छृह पर) द्व
({0४ जथ)
2 ¢) [1 3 11 एध द्वितीय ({०प दितीय )
103 बहुलध्वनिं -- ८) 8 (6०६ 83 1) निवेशम् (107
निकामम्)
24 °) 2५1 ज [जत्र (गपु) ए 09 ©+ भवत्ता,
प्र५ 83 भवतो ~ 2?) ¶1 © ५ मम (गः मत) - ^)
8 70 25 4 6 1 8 दहि (गष) -- °) 82 4 7
03 + ठ © [खाति (अनपि) 7८ 71 दुश्चरा (एन
र)» ©^ दुःसह" (1० दुस्तर )
25 °) 71 तम्मदरेव उ्याष्टरति, †"५ तत्र द्येषा इरति स
-- ०) + 5 8 707 09 4 ८ ©3 वहूमानिन » 7" युद्ध",
75 पटुभापिण ›, 71 चट मानिन › 7४ पर" -- °) ग“ [पुत्
(णतु) नतु तन्कन्त्रकारक (ए कृन्ख च मागर), प
नतु छग््ास्तु (ध "छव ) चानरा
26 °) 1 72 व्यवस्यत , 12 "सन , 75 विभित्त्यत्ति
~ °) ॐ तिविध (गविकिि) त्त (गख)
-- ९) [ए ए1-3 07 09-० &3 तु (प्च)
न= 2}
हासाते
| केचिन्नौभिर्व्यवस्यन्ति केचिच विविधैः एवैः ।
[ ्रौपदीहूरणपवेणि
नेति रामश्च तान्पर्वान्ान्तयन्प्रल्यभापत ॥ २६
शतयोजनविस्तारं न चक्ताः सर्ववानराः ।
क्रान्तुं तोयनिधि बीरा नैषा वो नैष्ठिकी मतिः ॥ २७
नावो न सन्ति सेनाया बहयस्तारयितु तथा 1
वणिजाञुपधातं च कथमसद्िधधरेत् ॥ २८
विस्तीण चैव नः सैन्यं हन्याच्छि्षु वै परः।
छवोडुपप्रतारश्च नैवात्र मम रोचते ॥ २९
अहं त्विमं जलनिधि समारप्स्याम्युपायतः
प्रतिरेष्याम्युपवसन्दशेयिष्यति मा, ततः ॥} ३०
न वेददोयिता माग धक्ष्याम्येनमत्तम् ।' ।
मदासैरपरतिहतैरत्यसिपवनोज्य्वरत दम ~
इत्युक्त्वा सहसौमितिरुपस्पृश्याथ राघवः ।
27 ०) 61 अदाक्ता सर्यवानरा ; 6 ५ शक्ताः सवे च
(2 ८९४ न) वानरा
28 °) 73 3 नावा (0 नावो) ऽ 25 ¶५४ 69
सेनायां , 7० 79 नैवात्र, 0०9 च तथा (0 सेनाया) -- २)
६1 3 तदा ({०प् तया) - °) ए\ उपधातश्च, ६4 भसुयात?
81.103 उपयात ({० उपघात) 208 तत् ({0 च)
29 °) ©+ तत् (ण्न) 1 स्व (गः सैन्य) ह+
विस्रीर्णं च महस्मेन्य, &1 प्रविस्तीण च न सैन्य -- ४)
1 (6द्व्द्6 000 703) 3 दिद्रण 7 61वा पर, ७ ५
चापरः
30 ०) & ५ चेम (†०ः चिम) -- ए ००४ (४ )
80°-3% -- °) ० समारम्साः , १५ समवाप्सा' , © 3
समाराध्या -- ^) 1 81 प्रतिशपामि, ए 700 70४ 5618
"क्ेप्यापि, 03 741 “श्रोष्यामि, 2, "येपामि (0 क्ेप्यामि)
पर प्रतिननेप्यसुपवस्रे -- ¢) [५ माणव , © मामत (0
मातत)
31 १० 31 (५ ९1 0) -- °) + 75 च (40
चेद् ) -- ४) 5: वक्ष्याम्येनम्., 0" श्योपयिष्यामि , 7५ (510
717 ०5 1 {८९४} वघ्चाम्येनम् (0 घक््याम्येनस्} -- <) ए
(ए8 ० ) ए, अलयञ्चिज्वख्नो( 7५ 2५ “पवनो ) पमे , 51 जलय
न्िपरमोज्वरै*, © 71 ¢ अकौञ्चिपवनो( 71 "वपनो ) पत
32 3 ०0 3९००८ (०. ९] 30) -- °) &1 "सौमि
त्रिम् -- ४) ए जपम्प्रस्याय , 7" उपविश्याः -- °)
{78 ०८७ } © 7 (छन्न्क 793 75) ¶५ @1-3 113 परतिद्धिप्ये
-- ०) 21 देव", © + दर्भ" (01 कुश")
[ १82 |
गमोपाख्यानम् |
परतिचिदये जरनिधि ? येव्कृपरम॑स्तरे ॥ ३२
सागरस्तु ततः खमन दर्चयामाम राघवम् ।
देयौ नदनदीभर्ता श्रीमान्यादोगणैवरतः ॥ ३३
करौमर्यामातरित्येवमाभाप्य मधुरं वचः
इदमित्याह रल्लानामाफरः यततो व्रतः 1 ३४
ब्रूहि पि ते फरोम्यत्र मादाय्यं पुरुषर्षभ ।
इश्वाकुरसि ते जातिरिति रामस्तमव्रवीत् ॥ २३५
मागमिच्छामि सेन्यम्य दत्तं नदनदीपते ।
येन गत्या दच्रग्रीरव हन्यां पौरस्त्यपांमनम् ॥ ३६
येवं याचतो मागं न प्रदाखति मे भवान् ।
शररेस्त्या णोपयिष्यामि दिव्यास्प्रतिमच्तितेः । ३७
इर्ये चुतः श्रुत रामस्य वरुणालयः ।
उवाच व्यथितो वाक्यमिति वद्वाञ्चछिः सितः।। ३८
नेच्छामि प्रतिघातं ते नास्मि विश्धफरस्तव |
2 ^) पृ तपो, ©3 4 सुघ्त (0 म्बन) -- °) 767
"कर्मा (० भर्व) -- °) 58 युन (० ब्रत )
34 ^) ०5 प ५88 कौशल्या -- ^) 2 ददामी
लाह ({० द्रमित्याद ) 772 ©1 ‡ ५ मत्तिमान् (10 रनानाम् )
-- 4) 8५ ए 61 मकर (८५ ^र ), & + वार्नेर (०
अकरि) € बून
5 0४0 85 -- °} ह ५ 28 गज दा 3 [अक्र
{10 [सोन्न) --) 1 8 81 3 + 700) 28701 8 4 668
पेक्ष्वाकु, ए 701 61 2 + रेक्ष्याफ , ¶५ 21 इक्ष्वाक' (10
दृक्ष्वाछः) 8 ५ 813 4 2८09108 4 ८७३ द्यम्मि,
ग् 91 2 + [जानम्मि च (0 म्नि) 73 2 जातिर्, ऽ
{6८९ व" ©8) ज्ताती (0 ज्नातिरू) - ५) 7 अघयुवनू
(0 सघ्नत्रीत्) ऽ (शव्लाः; &) राम यद्यपराक्रम
-- ^ {८8 25, 8 (९९७६ 3 } 195
1275+ एवमुक्तः समुद्रेण रामो वक्रयरमधा्रवीत् ।
56 °) 1 दस्ा (ग हन्या) 1 & च्च कुल्य (1०
पौरस्त्य ) & + इन्याम कुरपामन -- 4८6९ 36, 8
( €८टा0+ 69) 1708
1276 राक्षम सानुचन्ध तु मम ना््रपपिह्ारिणम् 1
ॐ <) { 013 &1 ५ याचिनो, ५ ० @3 याचते
(० तो) - ४) ए1-5 01 नो (न्मे) -- 2) एञ धन्वा
(0 ग्या) 9 नेव॑ (10 दोप ) -- 9) 71 ` प्रतिननै शित
3९ ¢ ) ‰ ८ 701--3 € क्रद्रू { {0 तुरत ) १ ) ४५,
|
आरण्यकृपवं
{
[ 8 967 46
शृणु चेदं वचो राम श्रुा कर्वव्यमाचर ॥ ३९
| यदि दास्यामि ते माम मेन्यस्य व्रजतोऽञ्वया 1
| अन्येऽप्यान्नापयिष्यन्ति मामेवं धनुषो वरात् ॥ ४०
{
928
अस्ति त्वत्र नलो नाम वानरः रिद्पिर्ममतः।
त्वष्दवस्य तनयो बलवाचिश्वकर्मणः ॥ ४१
स॒ यत्का वरणं वापि जिलां वा धेष्स्यते मयि ।
सवं तद्धारयिष्यामि म ते सेतुभेविष्यति ।। ४२
इत्युक्लयान्तर्हिते तस्मिन्रामो नलमुवाच ह ।
कुरु सेतु सथर चं शक्तो द्यसि मतो मम | ४३
तेनोपायेन काङ्त्स्यः सेतुबन्धमरफारयत् ।
द्मयोजनविस्तारमायर्त छतयोजनम् ॥ ४४
नरसेतुरिति ख्यातो योज्यापि प्रथितो शुषि ।
रामस्याज्ञां पुरस्कृत्य धायते गिरिसनिभः ॥ ४५
तव्रख्ं म तु धर्मात्मा समागच्छदटिमीपणः
व्यग्रम् (10 वाक्यम्) -- 0) &1 4 दरद (10 हति)
39 °) 70 7 नेप्य्रामि (9 नेच्छामि) - ४) 8
(०7९९४ &3) नाह (9 नासि }
40 °)¶" मया, &1 यथा (0 ऽऽनया) -- 4) तू
मानुषा (9 धनुपो)
41 °) 2५ [एावतु (0 स्वव्र) -- °) 84 12 61 3
निद्छयमन , 701 5 पण © + िद्पिवत्तम - °) 1
61 3 ५ च्वष्ुं काकुलस्य तनयो
42 °) 0५703 यद् (ण्म) ~ °) 7५ यत्, ©: $
प्र (गः वा) -- °) वर" सर्च त, & + समस्त (101 सर्य तदू )
1 सर्च॑सुद्धार
49 २) ४ (7 ६5 1 ६८९६) नडम् (10८ नटम्) 6» ५
भथात्रवीत् (प उयाचषह्ट) -- ^) ए 3 समुद्रस्य, 01
मसुद्रे तु (० द्रे त्व)
44 ००) = (रथ ) 8 6 22 72० 1 नू "व्रिखीर्णम्
45 °) ©+ इातयोजनविस््रागे ( 44८) -- °) 1
1 3 + स रामाज्ना (० रामसान्ना) -- °) 8 7८ एणा ण
73 + &8 निर्याने (10 चायते) 81 गुर" (10 गिरि),
1 (णपु)
46 °) 1 3 तनम्तदसतु, ए + 7८ 01 3 ४ नत्रन्यम्य
मु (षच) 179 @2 4 त््ैवसतु (७3 ए प््०5 तुम)
-- <) ¶१मज्जाता; 7५ &1 2 4 प्राता न्तु (० श्राताव)
षरा 8 ५ ज्राता राक्षसराजम्य -- °) ए+ वानरै मह, @ सह
]
© 3 16
8 3 26
॥६ 3 28
314
3 46
4 46
8 287 46 |
महामासे
[ न्ौपदीद्रणपर्वेणि
भ्राता तरै राक्षसेन्द्र चतुर्भिः सचिवैः सह ।॥ ४६ ¦ ततो गत्वा समासाय ठद्भो्यानान्यनेकशः ।
प्रतिजग्राह रामस्तं खागतेन महामनाः ।
सुग्रीवस्य तु शङ्भाभूलखमणिधिः स्यादिति खद ॥ ४७
राघवस्तस्य चेष्टाभिः सम्यक्च चरितेद्धितैः ।
यदा तच्वेन तु्टोऽभूत्तत एनमपूजयत् ॥ ४८
सर्वराक्षसराल्ये चाप्यभ्यपिश्वदधिमीपणम् ।
चक्रे च मन्त्राजुचर सुहृदं सक्ष्मणस्य च ॥ ४९
पिभीपणमते चैव सोऽत्यक्रामन्महार्णवम् ।
सैन्यः सेतुना तेन मासेनैव नराधिप ॥ ५०
भेदयामास कपिभिर्महान्ति च बहूनि च ॥ ५
तत्रास्ता रावणामात्यौ राधसौ युकररासौ !
चारौ वानरस्पेण तौ जग्राह व्रिभीपणः | ५२
प्रतिपन्नौ यदा सूपं राधं तौ निशाचरौ ।
द्यित्वा ततः सैन्यं रामः पश्वाद्वासजव् ॥ ५३
निवेश्योपवने सैन्यं तच्छरः प्राज्ञवानरम् ।
म्ेप्यामास दौत्येन रावणस्य ततोऽङ्गदम् ॥ ५४
दति श्रीमहाभारते आरण्यकपर्चणि सप्ठपष्ययिकटिकद्राततमो.ऽध्याय ॥ ६७ ॥
२६८
९
माकंण्डय उवाच ।
प्रभूतान्नोदके तस्मिन्बहुमूलफरे षने ।
मच्रिभि-, 6५ सष राक्षमै (1०" सचिवै सह)
47 2) ए४-4 23 7५1 71 8 ५ 03 + सहात्मना (28
न ) - °) 21 सभूत (10 शाक्घाभूत् )
48 °) 2 राघवस्य तु चे", 32-+ 70 1723-6 "1 राघवः
सल्यचे + 10 7४ वायव" सत्यचे -- °) 7५88सु ({0ष)
0० 7» सम्यक्सुचरितघरतै (79 "जै" ) -- °) 1४ 71 तदा,
© यथा (0 यदा) ए तुष्टेन (10 तस्वेन) 13 तस्वो,
5 दिष्टो, ¶५ © + दष्टो (प तुटो) -- ५) 11 3 तदेन
ग्रलयपूजयत् , 778 7० तदेनमभि", 71 2 ऽ तदेनमभि" (71 स्य)
49 ००) (५2४470० वा, 75 [इथ ({०च) 1ए9-+ 2;
7002 ०5 [भन्यभिर्पिचद् , 81 [न]प्यभिपिच्य, € + सभ्य
चदु (0 [प्यभ्य ) - <) ए ? सुद्टद मन्ने, ए 0, मन्ना
वरज, {+ 5 घुद्धिसचिव › 34 मच्रान्नचर, 7 70 79 6
मन्रसचिव, 71 त सुसचिव, 7, ५५ + मत्रिप्रवर, ५ सचिवत
छ (०? मन्त्राजुचर) -- °) ए1 + सचिव ({0" सुद }
50 °) 51 06 7 गष "सततेनैव -- ४) 84 7० 71
सोस्यक्रामनू, 7५ सोत्यगात्त 7" » महोदर्थि (०? महाणवम्)
-- °) ८ मार्गेणेव 255 7५ 701 37 © , [ नरायिप
51 2) 01 5 स्व॑ (10? [मनेकङ') -- °) गृण घलि
भिर् (0 कपिभिर्)
59 °) एए 3 ततश्च} 78 ततस्तां, 8 7 (6र्व्थु¢ 71 +)
68 ततस्तौ (1० तव्राख्ा) -- ४) = प 6 25 9४, 6
|
सेनां निवेश्य काङत्स्थो षिधिवत्प्रकत ॥ १
रावणश्च विर्धिं चक्रे ल्भायां शास्रनिर्मितम् ।
9४4
79 8 9 (०प्न्म) 76 701 ४) मव्रिणौ (० राक्षसौ)
3 8 "सारिणी -- {लः 52०४, 9 1०5
1277 ब्र मेनामनुपरास्तौ रावणप्रियकारिणौ ।
-- ^) 7 01 वीरै; 7 70 90 73 3 प ७१ ष्वरौ; 0, वनौ
(0 चारौ) -- %) ©, गृहीस्वा (० जग्राह )
55 ०) ए 4 01 राक्षसौ तौ, 8 (९रण्न६ 69) हन्यमानौ
((0" राक्षस तौ) -- °) 8 (०९८०) 68) तदा (1० तत }
~~ परा 0 (णा ) 58०-54° -- ०) 1 सैन्याद् (०
पश्चाद्) 81 4 जपाखजत् ((01" जवा )
54 प्राण ०ण 54 (५ ९] 58) - °) ह 285 7
712 + तच्छुर् (+ र), प 3 + 6 65 तम्पुर् (0
तच्छूर् ) 7" तच्छूर वानरपभ - 9 © ५० 54
-- °) ए द्येन
(णगष्न्ण - 1/9 741 दा $ न 700७ एष
७3 + नारण्यं - 5 0कण्याः (ए ए 3 4 7 63 च
{शा ०पा हः एदपपण 0ष्र0०}) फदटणक्ठप छण समो( ए
श्रीरामो , 17 रामायणो पाख्यान -- ववया पव 89
सेतुव्रधन › 28 अगददौलय -` 4 710 {हप ः65, पणपऽ
० 70} 79 281 (705 282) , 2) 2885 , ¶ष 972,
प ५ 6५ क (वः रय 72) ‰7ा (र पह ‰78), &
268, ©$ 270 -- 57०4 7० एणा ०8 71 54, 72०0 583
]
` रामोपाख्यानम् ]
प्रकृत्यैव दुगधरपा ददग्राकारतोरणा । २
अगाधतोयाः परिखा मीननक्रसमाङुरः ।
वभूवुः सप दुर्ध; खादिरैः गहुभिशिता; । ३
कर्णद्धयन्त्दुर्पां बभूवुः सहुडोपलाः ।
साञ्लीषिषयटायोधाः समर्जरसपासवः ॥ ४
मुमलालातनाराचतोमरासिपरश्वधे; ।
अन्विता भतघ्नीमिः समधूच्छि्टयुद्राः ॥ ५
परदारेषु सर्वेषु गुर्माः खावरजङ्धमाः ।
वभूव; पत्तिब्रहुटाः प्रभूतगजवाजिनः ॥ £
अन्नदस्त्यथ रद्भाया दारदेखघुपागतः ।
विदितो राक्षसेन्द्रस्य प्रविवेज गतन्यथः ॥ ७
मध्ये राक्षसकोटीनां चद्धीनां सुमदाबङः ।
268
‰ °) 1 + 83 ५ 004 ०3 0५ राच्ण सचिघ, ए1
© "णस्य (© "णस्तु) विधि , 83 ५ 2० 001 79 3 (९०७
(ण्य ) ७8 "ण सविधि, 1५ णश्च द्विधा -- °) 7 (6८७४
7० 75) श्ाखनिर्मिता -- <) ए » 2८ च दुध्या, एऽ सुवः
धप, 01 उतु टुधर्पी (&, दुरा ) -- ह 0 2०-8°
5 ४० 3०० (९ ९1 2) ~ °) {\ अगाधघनोयः
परिखा , ६४ ५ 704 ०३ 74 ५ "नोया परिषा, 71 63 "तोय
परिन्वा, 7 311 “तोया गमीरा, 61 ५ {3 ^तोयगमीरा --)
ए $ 06 0 वृण # "न्नपाङ्कन्य , ए+ "छ्रपाङला, 701 1४
भीमनक्रप्रपा(7१५ समा)छकराः - <) ¶1 63 परिषा , &
प्न परिष्वा ({०प दुधर्पाौ) 7; वभूत मानिदु्र्पी, 7५ चभूवु
सुषपरिघाः -- ५) 721 8 5 @©3 धर्पछ गयादिर 0
ग्षटुमि ६१ वित्ता, ए५चता, 81 चित्त , ८ तधा,
युला ({०प चिताः)
4 °) 11 कर्ाह्यत , ए+ कगाय्यत्र', ए? कर्नारदयत्र',
ए, ए\ 0५ 0४ ५ कर्णीययग्र', 0४ 0 ८ कपार(7\ "या)
यत्र , 08 अद्धाख्यघ्रः -- °) 7; 3 वभूव ({0 वभूव )
५ ठ5प सुहुटोपटा „ ए1-3 726 01 2 6 © सगुढो
54 मनो" , 75 यद्ुत्रिख्वरा , 1 बहुलोपत्या , ¶> © बहुघो" ,
61 सहूुपो » €+ बहुणो" -- °) £ "घटायुक्ता , 73 "गणा
योधा, 61 शगुणोयीधा , ©3 "गुणायोधा , ध “गुणायौधाः
~ °) 4 {€ ५88 "प्राव
5 °) 4 ५ 2158 सुल्लर (गसुमरट ) ए! 3 नारा
चस, @1 ५ नाराचा -- ४) ^ 0९ 88 परम्बधे पर
(
आरण्यकपवै
|
|
|
|
|
|
[२ 268 14
शुभे मेघमालाभिरादित्य इव संवृत्तः ॥ ८
स समासा पौरुस्त्यममात्यैरभिसंबतम् ।
रामस्देलमामन्त्य वाग्मी वु प्रचक्रमे ॥ ९
आह स्वा राघवो शजन्कोसछेन्द्रो महायज्ञाः ।
प्राप्तकालमिदं वाक्यं तदादत्ख रष्व च ॥ १०
~~ ~~~ ~~~
अकृतात्मानमाप्ना्य राजानमनये रतम् ।
विनश्यन्त्यनयाविष्टा देशा नगराणि च ॥ ११
त्वयेकेनापराद्ं मे सीतामाहरता बलात् ।
वधायानपराद्धानामन्येषा तद्भविष्यति ॥ १२
ये स्वया वलदर्पाभ्यामाविेन वनेचराः ।
प्रपयो हिसिताः पूत देवाश्वाप्यवमानिताः ॥ १३
राजर्ययश्च निहता रुदन्त्यश्राहूताः सिय; ।
तोमराणि (7५ “ति ) परश्च , &1 + तोमराणि परश्वधा , ५3
तीमरामिपरश्चधा -- ५) ह+ 70" सुद्र, 5 ससुच्छि्टाश्च
सुद्ररा , ¶\ पद्मश्च ममुद्ररा
6 ८) 0 ०3 प्रमूता ({0 प्रभूत )
(0 वाजिन )
7 ४) 7 द्वारश (०" दवारदेदाम्)
उपागत ) ~ °) 1 राक्षमद्धेण
8 °) 6 वलिनां (णप वहीना) 701 ण € मण
सु) - ^) 7" मेवपटरर्, © "जालाभिर्
9 3 23० 9० -- °) 78 सामादर्, ¶४ 41 3 +
राक्षर (0 अमार्दैर्) 25 यहु सिदत ({0र अभिमतम् )
-- °) 63 + जागम्य (10 जामन्ज्य)
10 °) 14" 2361 प्स्व (गस्वा) 2५1 राजा
(०८ राजन्) -- °) ह ५8 7 (@न्क6 093) कोश"
हष कौक्राः, १५९1 + कौम (कोम) 721 मना, प्४
@©1 8 + "वर , "तपा (० यक्ना) - °) ^ कुर्द,
8 सुदुर्मते (४ कुरव ट ) (0" कुदः च )
12 °) वग @1 ॐ ५ [जुपराधेन (० [जपरद्ध मे)
-- 2) र 71 + ४11 वनात् ({0प उत्पत्) 613 + सीता
ह्युपहता चरत् -- °) 11-3 ७५ वधायानपराधानाम्, 81 वघ
सनपराद्धानाम्, 5+ चधायानपकाराणाम्
15 °) (द -8 12९ प्रः यत् (पये) 7 © + "दर्पणिाम्
(0 दर्पभ्याम्) -- *) 13 चने वने (10 चरा) -- 4
18००, {६५ 7८45 11०-18* -- °) &+ देवताश्चापि मानिता"
14 ८५० 14155 -- °) ६ 3 005 06 सुद्यश्च,
3५ मत्ता च (णः सदन्दयश्च) 88 + 71 63 ता (ग
19 वाष्टना
71 अथागमव् (०८
985 |
४ 268 14 |
तदिदं समनुप्राप्तं फटँ तस्यानयस्य ते ॥ १४
हन्तास्मि त्वा महामात्यं युधष्यख पुर्यो भव ।
पद्य मे धलुपो वीयं मानुषस्य निशाचर ॥ १५
युच्यता जानकी सीता न मे मोश््यमि कर्हिचित् ।
अराक्रममिमं लेक कर्तासि निनितैः थः 1 १६
हति तस्य बाणस्य दूतस्य परुषं चचः ।
श्रुता न म्पे राजा गवणः क्रोधमूर्छितः ॥ १७
हद्धितत्नास्ततो भैशवत्वारो रजनी चराः ।
चतुर्द्वषु जगृहुः शा्दूरमिव पधिणः ॥ १८
ताम्तथाद्धेषु म॑सक्तान्लदो रजनीचरान् ।
आदायेप खशरतपत्य प्रा्ादतरमाविश्त् ॥ १९
वेगेनोत्पततस्तस्य पेतुस्ते रजनी चराः.1
वि मंभिन्रहूदया प्रहारपरिपीडिताः ॥ २०
स क्तो हम्यैगरिखरात्तसमात्पुनरयापतत् ।
[जाना ) -- ^) ए४ 7४3 यद्, 7; तम् (० नद्)
15 + नण 15० (८{*] 14) - °) 7223 प
सण ({०रवा) एः-+ 09 1096 88 मष्ामादयैर् -- ५)
1४ मानुष्य च (107 मानुषस्य) & (्गग्पफ!
16 °) 61 सुच ता, © + सुत्ता (10 सुच्यता) ए
७५ जानी एऽ सीना, ऽ (6््द्+ 68) मावा (9 सीता)
-- ०) 21 ८ चेन्, 0० 2 च, 4 त्र (प्म) &
मोक्षाय (०८ मोक्ष्यसि) श" न मे जीवन्हि मोक्ष्यसे -- 16४
= द्र 6 41 67०४
17 © 0 1१० -- ४) ग्! रान्य (0 दूतः)
19 °) 7५ तद्रा (10 तथा }) ७५ युक्तानाम् (५८
समक्तानू) -- 3 0 (ष ) 19°-20* -- °<) 71
नादाय च, ‰ "याश्रु (0 "यैव ) 7, ससुत , ©> खमुद्ु्य
20 ए ० 20०" (थ 1 19) -- <) ८ 7 चेने
नोत्पतमानन्य , 7४ &1 8 चगेन तु तवस््नम्य -- ८} ए 8 7०
109 73 -+ ९ प्रद्टारचर , 0: प्रहि , 78 प्रहारिेणापि
21 °) 281 970 73 ५ 6 63 मसक्तो , ¶४ तिसुक्तो (1०
म सक्तो ) -- ५) ८५ तरत् (1० "पतत ) -- <) 8 ( (~ ५.
63 8) रम्या (गः रट)
22 °) 180} 2 {188 210 8 कोदलेद्रम्, 7४ &1 ५
कौवटेदम् ठ 073 + ९65 [जापम्य, ०८ [ला]मस्व (०
[पृन्येय) -- ») 29 2 09 ५ ०6४ वानर ({० चाह्भद )
-- ^) 024 73 तम [लुध, 2: [दव (गस) वृष
महाभारत
9६6 |
[ द्रौपदीदरणपर्वेणि
लद्धयितवा पुरीं रुद्धा खव्रलस्य समीपतः ॥ २१
कोलेन्द्रमथाभ्येत्य सर्वमावे्य चाद्धदः । ~
विश्च भाम स्र तेजस्वी राधवेणाभिनन्दितः 1 -र२
ततः मर्वामिसारेण हरीणां वातरहसाम् ।
भेदयामास रद्ायाः प्राकारं रघुनन्दनः ॥\ २३
वरिभीपणक्षौधिपती पुरस्कृत्याथ लक्ष्मणः ।
दक्षिणं नगरदारमवागरद्रादुरासरदम् ।। २४
कर्भारणगात्राणा हरीणां बुद्धश्ञालिनाम् ।
कोटीशतसहस्रेण रद्भामभ्यपतत्तदा ॥ २५
उत्पतद्धिः पतद्धि्च निपतद्धि वानरः ।
नाद्र्यत तदा घ्या रजसा नारितप्रभः ॥ २६
शाटिप्रघनसच्यैः िरीण्डुुसस्मैः । .
तर्णादित्यसच्यैः शरगोसेथ वानरैः ॥ २७
प्राकार ददुस्ते तु समन्तात्कपिलीकृतम् ।
८
७1 2 ५ 22 पियण5] चिद्राच्राम ध्णत् स
24 ^) 5: विभीषण श्तक्षपर्वि, १५ विभीषण रक्षोधिपतिं
(0रएनण९) -- ८) 1 3 21 उ(प्ा म )पाग्टाद् ,
8५ अवायद्धन्, 11 उपाद्धत्य , 4 भमर्घ्यानां , 69 समात्यानां
6५ भग्ृटाच्च (० अवाखद्राद्) ऽ दुरा मनः
25 ^) ४४ करभाद्णया घ्वघा, ह+ ए! $ 7५ 7, "या
चस्वा, 8५ 001 घोरदेष्ानरा(01 "ना)क्षाणा, 03 प
3 5 करमारुणपाटूना, 21 उारुणारुगरूपागा, 2 ह दारणा
र्प्रया चम्बो , 83 कर नाक्छपादाना -- 2) + चातरहमा (1०
युद्ध ) -- ^) {1 2 कोरिशत 8 (छम 63) -सषहस्रामि
-- ०) ए 81 ग & 3 + श्च "पतस्ठत (ए, श्या, 8) ध
"दा ) -- {6 25, 13:-५ 7) ( व्व 71 8) @3 105
1278* प्रर म्वरघाहू सुकरजद्ध न्तरविटम्विनाम् ।
क्र्षाणा धृन्रवर्णाना तिल करोख्यो व्यवस्थिता 1
{( 1) 8: प्रटत्रवाद्रल्कछ-, 8५ "वाटूकटश्च , {८ 78 शवाष्टर
स्कर -- (1, 2) 2५ 3 खष्रण (ग कक्षाणां) ]
26 ^) फभ्तु (च) - °) ५ 7: चिपनद्धिश्च,
7: प्रकार , भ? निवर्द्धि 78 तु ({०ः च) -- °) 7
मादरतश्च + 3 उ्यददयत (0 नादृद्यत्त )
27 ^) 8 लारपुप्पन्य सद्द , ५ 7" शाटप्रसून'
-- °) 7; दिरोभि कुमः -- °) ह 2८701 3 श्य
"मकाद -- <) ५ शिरी मौर (510) , 31 3 418 ५ 3
द्रणम, 7० 7» सरामैरिव , + ददाम
५ ^ ~
गमोपाख्यानम् |
आरण्यक्पर्व
[ 8 268 40
राक्षमा विस्मिता राजन्मस्ीशद्धाः ममन्ततः ।॥ २८ ¦ पेतुः शलमिभिनान्ना बयो वानर॑माः 1
बिभिदुस्ते मणितम्मान्कर्णादणिखराणि च ।
भपरोन्मधित्वेगानि यन्वराणि च विचिधिपुः ॥ २९
परिग्रह चरतश्चीश् चचक्राः महुडोपराः ।
चिधिपुजवेगेन रुद्रुमव्ये महावलः ॥ ३०
प्रारारखाश्च वे केचिन्नि्ाचग्गणास्तदा ।
्रुदधुबुस्ते चत्र कपिभिः ममभिद्रुताः ॥ ३९१
तनम्तु राजवचनाट्राश्रमाः कामरूपिणः ।
निययुविंकृताक्रागाः सहस्र्त्मघ्ः ॥ ३२
शन््रवर्पीणि वर्षन्तो द्रावयन्तो वनौरमः।
प्राकारं गोधयन्तस्ते परं िक्रममादिताः ॥ ३३
स , -रग्निमद्तरवभूव धणदाचरः ।
कृतो निवौनरो भूयः प्राकारो भीमदर्नैः ॥ २४
॥
)
॥
1
1
{
॥
, स्तम्पतोरणभग्राशच पेतुम्तत्र निशाचराः ।। ३५
, केगाकेश्यभवद्युदधं रसता वानरैः सद ।
नसैरदन्तेध वीराणां सादतां यर परस्परम् ॥ ३६
निष्टनन्तो द्युभयतसतत्र वानररा्तसाः ।
हता निपतिता भूम न सुश्वन्ति परस्परम् ॥ २३७
रामस्तु जरजालानि ववं जलदो यथा |
तानि द्ां ममामाच जघ्ुस्लान्रजनीचरान् ॥ ३८
सौमित्रिरपि नाराचटदघन्वा जितङ्मः।
आदिषयादिर्य दु्खान्पातयामाय राध्रसान् ॥ ३९
ततः प्रत्यवहारोऽभूत्सेन्यानां राघवाज्ञया ।
कृते विमर्द द्यां रब्धो जयोत्तरः 1 ४०
उनि श्रीमद्ामार्ने आरण्यक्रपर्यणि अष्रपष्श्यिकदिशततमोऽध्याय ॥ २६८ ॥
28 ^) पद प्रामादि ( (0 प्राकार) ए 3 0८98
भ्व न्म ({०्प्नु) -- ४) ह+ प्रर्नैर ([अप समन्तात्) प
स्वली' ({०त कपिनी } ~ <) 7 & [नधिष्टिना, 6
विद्धिना ({०प विन्विना) ५ (९८९ वृध 38) चासन् (०
रजन) -- ८) 7 सनिदरूना {०7 स्न््रीृद्धा )
29 7; ० 29*-50° -- ४} इ2-+ 51 कर्णीट , 00
कऋर्णीद्धिः, 71 ४ क्रपार -- ९) 87 (73०0 }) © "द्धयाणि
30 ८ 0ण 30० 3 ० 30" (ध »$1 29)
-- ४) 29 9 (© ० ) 69 सगुडो। 7, "दौ )पला , वर
वहुनेः, प्रज 61 २ ४ महुते ६3 सचा सायुघानि च,
7५ मच्ष्ठमुगन्नेपरा -- %) 8 2 03 ९65 “स्वना (०
"यत्य )
31 °) 8 7५ 00 723 ज ८ ७3 चथा, 71 तन (10
सद्र) - <) + 2८01 तरति, भारा (गप्र) इ 72८
2 8 ({छप्ने) -- ^) 64 समनुद्रुताः
32 +) ह 70071 2 षते (णतु) 2५ "भव्रनायू (०
वचनाद) - ^) ¶ & 2 + वित्रिधाः (2 चिकना")
~ <) 12४ "सहना
323 15 ०7 58० -- °) 711 3 439 सखः (गः
श्र) --४) ए; 208 + 5 द्वाचयिस्ा, 28 © द्रापयति
-- <) 1; 3 व्राकाराद्, ८, प्राररि 73 28 00 05-6 @ +
दोन {8४ योध }), ८ 73 दद्य , 1 गोप (गोधः)
~ 4) प + ५ विम्नयम् {1० विक्रमम्) प सागता
{18 [
987
(07 जास्थिना )
34 °) + 2) 7003701 मास, 5 सेव (10 साप्र)
६3 सदयो , 61 यहिरर् (0 मद्दैर्)
35 °) 0५ व्रारविभिष्ागा, 7८ 70: वरथिभिश्नाश्च, 5
(€्व्ला, 63) यूपः श्री }टविनिभिया 21 निपेतु णरभि-
म्बागा - °) र ममताद्धणभय्याश्च
36 “) 5 (९५८५१६४ ७३) च (प्च)
37 °) 1 नि्चतस्ते, ६५ 83 701 $ 5 निम्बनतो, 281
निसुदेवो (19 निष्टनन्तो) 0९५ 0, प्रभयतस, ४ [अभ्यु
भयवस् (०? द्युभयनस्) ४ ७1 निविष्टनतो ष्युभयाच् (¶५
न्ये) -- °) 2 एए तत्र राक्षमवानरया -- ८) ५ न सुचत,
5 (०८९६ ७9) नवामुचन्
39 °) 7 दूर (1०प्दुगे )
40 <) 184 णर, @1 3 कृतेवमर्दे, 3 छृतोपमदें
-- <) ए} 3 4 0४1 दन्यलक्ष्यो, ध प स्ञ्ध्वाखक्ष 3
जयोत्तम , ०८: "दव › ण् 61 3 ५ "भवत्, ४19 "त्तर
(नेग ~ -ष्पन वयस्या 1 3 003 62 4
चारण्यं ~ 519 7प्ढा [1 3 + ठ 7५ 7071 ०§ 01-8
@©ऽ ॐ (णा फ इणः एतत्त ०६6 ) फट्प्र८्०० जण रामो
{४ रामायणो )पाग्य्रान - वका 1 दा ४3 जगदतरेपण
-- 4411 7० (56, स्0तऽ 0 0०) एणा (ऽध
फ्रा }) ४3 252, 708 283, 71 296, तृप ठ (नफ )
|
< 06
& ५ ८
^ ^2
16364
६86 1
9 269. । ]
महामासे
( द्रौपदीहरणपर्वणि
२६५
मार्कण्डेय उवाच ।
ततो निविश्षमानांसतान्येनिकाव्रावणायुगाः ।
अभिजग्र्मणानेके पिशाचशुद्ररक्षसाम् ॥ १
पर्चणः पूतनो जम्भः खरः क्रोधवशो हरिः ।
्रलश्वारजश्रैव प्रघसथेवमादयः 1 २
ततोऽभिपततां तेपामदर्यानां दुरात्मनाम् ।
अन्तधानवधं तज्जञश्वक(र स विमीपणः ॥
ते दश्यमाना दरिमिर्वलिमिदूरपातिमिः।
निहताः सर्वशो राजन्महीं जग्युर्मतासचः ॥ ४
।
॥
॥
॥
अम्रष्यमाणः सबलो रावणो निर्ययावथ ।
व्यूह्य चौशनमं व्यू हरीन्परयानहारयत् 1 ५
राघवस्त्वमिनियौय व्युटानीकं द्षाननमू }
बास्पत्यं विधि कृत्वा प्रत्यव्यूदनिशाचरम् ॥ ६
समेत्य युयुधे तत्र ततो रामेण रणः ।
युयुधे रक्ष्मण्ैव तथैवेन्द्रजिता सह ॥ ७
विरूपेण सुग्रीवस्तारेण च निसर्थटः ।
तण्डेन च नलस्तत्र पटुशः पनसेन च । ८
पिप्य यंदहियोमेने सस तेन समेयिवान् ।
^
274 , 4४५ 1 (7 पर्य 177 ) २१४, © 269, 6७3 271
-- <1०1070 7४ 41, 71 40
269
1 °) 28 निवस", 72० निरविह्य , 7 निविक्य , ध
निवर्व' (0 निविदामानान्) + ते (प तानू) -- °)
4 (7 88 10 १7) वानरान् {07 सेनिकान्) ©1 रावणा
श्या -- °) 1 गणानीरकै", ए गुणानीके, ए५ गण्णनीका ,
गू 64 [५ "नेका , &1 “नेका, © "सका ((०प गणानेके) ¶१
जनुजरमुमेषाप्मान -- °) 1 "राक्षसान्, ए» ८५ (राक्षसाः,
23 पर, "रक्षसा एज पिक्राचा यक्षराक्षसाः
2 °) 7० पवेत, 75 पवन" 281 3 पर्न, 89 4 70
पतनो ; 61 पूतना (107 पूतनो) 8 भज; 53 ५ जघ;
८4 &1 32 ज्ञभ -- ०) 7301 $खर (भ्खर) - ^)
ए 83 4 1001 व पुज } इर 0 पूरन , ए५ अरुज", 720
9 पुरज" ({७ प्ररुज" } ८3 पुर" ({०र [अरुज ) -- ८) 8,
विघपश्च्, ° प्रघदाश्च्, ¶ 01 3 4 ४1 प्रहस्तद, ©5 703
प्रहसश्च (107 प्रघसश्च्) 8 (०८० 71 &3) चैव मानदः
(10 चेवमादय- }
3 ^} ए [लम्यपतिता, 703 [ऽ]पि पतता (ग ऽभि
पतता). ~ °) 21 सद्द्याना, 71 जष्टप्याना, &3 दङयमान।
(णः अदश्याना) ए 72० 7* 5 महौजसा, 7१ दुराव्सचान्
(9 दुरान्मनाम्) -- ^) एए त्वत्तश्च, 8 तेषा, 15 क्त्वा,
प्र ©1 3 ५ तत्न (10 तञ्ज्श्च्)
4 ०2) प्रज दद्य ((0 चड्य } 2८0 ५ शष्णञ्
हरिभिर् ५८ बहिभिर् 2५ 70 3 $ जितकाक्षिभि , १५
द्यूखपाणय + 2 दृरपातिनि -- ९) ५ 7 शतदो , ्' © +
[ 988
ए
|
|
सर्वतो (0 स्वेदो) ~-- °) १५ 61 अनि (1० मरही)
5 ०) ब्रण राक्षसो ({०रवणो) -- लाः 5.५,
63 108
1979* राक्षमाना वर्षा * पिशाचाना ष्व सवरत 1
युद्धश्ाख विधानक्तं उदाना हव चापरः 1
(1, 1) ए घनैर, ए०-+ 7५ -णैर् (णः वैर्) + घ
(गः च) }
--- ८} {4 ६८०६0 व्युद् ४70 म्यह - ४) ए 8 4
7001 ४ 71 3 6 हरीनभ्यवहारयद्, 8 (९८४ ७४) हरी
नमर्वीन( &‡ + "नू न्य )वारयव्
6 ०) { 8, 705 खमि( ऽ “थ) निर्याते, ए1- 72
78 + 5 69 तु विनिय{(283 23 यी), 2८ 0 उस्वभि
(71 “पि)निर्यति, ए 613, स्वय निर्याय --°) ए
81 2 0 0 ° व्यूढानीके (51 3 2 कैर्) ह 71४
द्तानने, 7" दद ह -- °) ए 5 भ््य्यृहि ( ए, "ह ), 7
3 पयेग्युद्य, 7५ © « प्रतिष्यह्य {107 अत्यभ्युहन्) ए
स्वक रू , ७1 महात्रल , ७‡ « म्यदर्यत (10? निशाचरम्)
7 ०) 8 (€रन्म १) रामेण सद रावण - 7 0ण
(एष ) 79 -- ०) 8 7 28 4 6 ©> चापि ({
सव) - ^) @&1 24 तस्थै च {0८ तथेव)
8 900) 5 (५ १1 7) -- °) एह सतारेण, 53 4
तरेणैव (० तारेण च) द्धा 3 4 निख( षज "वार्वद्ः,
2 चिकर्षत" (० निखर्वट-) यृ तरेण निचखन्वट-, १४ &५
तारेणाटनिखवेर" (७५ "ण ), 81 तारेयेण निधर्वटः -- ९)
+ कुडेन , 5 (७९९ना£ 63) पौडेण (० तुण्डेन ) 61 नख
(०८ न) -- °) 1 4 पर(६+"्न)स-, 9 371 3षृ
पट(7" ¢ दिः प्रेय 'रश , 6) 3 पुटा(6 र)श्चः +
।
रामोपाख्यानम् |
युयुधे युदधवेखायां खबाहूवलमाधितः ॥ ९
स म॑प्रहारो व्ये भीरूणां भयवर्धनः ।
लोमर्नहर्मणो घोरः पुरा देवासुरे यथा । १०
रावणो राममानर्छच्छक्तिरूलासिबृष्टिभिः ।
निदितैरायमैस्तीक्षणै रावणं चापि राधवः ॥ ११
तथवेन्दरजितं यत्तं रक्ष्मणो मर्मभेदिभिः ।
आरण्यकपवे
[ 9, 270 8
इन्द्रजिचापि सौमि विभेद बहुभिः शरैः ॥ १२
विभीषणः प्रहस्तं च प्रहस्तश्च विभीषणम् ।
[६१ दरिस्ती
खगपत्रैः णैरम्यचर््रतव्यथः ।! १३
तेपा बरवतामासीन्महाचाणा समागमः ।
विव्यशरुः सकला येन त्रयो लोकाश्चराचराः; ।॥ १४
इति श्रीमहाभासने आरण्यक्रपर्वणि पकोनसष्तद्यधिकदिशरानतमो ऽध्याय ॥ २६९ ॥
२७०
मार्कण्डेय उवाच |
ततः प्रहस्तः सहमा समभ्येत्य विमीपणम् ।
गदया ताडयामास पिन रणकर्कराः । १
प्रघ", ©५ पान (107 पनः}
9 09० ५०४ (५ 17) -- °) ६3 + फ०्योदहि
य (६१), प विस्य, 82 नात्मनो ({ण्प्यदहियो) 13
सचियष्य ह्यय (ए हि य } सेने, 75 विषजघो हि लवेन , 7४
© व्रिपष्यमाम्मनो य स ~ °) 0४ @ा 3 सह, प
सतु (गमम) वा 0० ममी (0 समे") -- ^)
ए1 2 हनूमान् (1०7 युयुधे) 81 (^्ण्पपफ४) युधि युद्धवतो
पेत
10 °) 3 4 7, चचते, 7; व्रिपुलो (प चद) -- °)
ह+ ज्रादूणा (10 भीरूणां ) ~ 1 ० 10-11> -- ९)
8 & रोममघणो , 7५ & ५ रोममषद्
11 01० 11० (न ९1 10) -- °) 1५ सागच्ठच्;
&€1 ५ सान् (10 आनर्च) 2 रावणो वानरानर्डव्
-- ४) 1 3 + शल्य {4 शख )श्रक््यमि'
192 °) ६ (नष्न्क @3) यत्तो (10 यत्त) -- °) 7४
विच्छद (£ चिमद) ८ 12८ 05 दशसि , 0: दारि ; 7
21 2 4 निच्निंत्त (0 वहुभि )
13 766 13 - ००) 88 +तु (10 ४6 8द्८०णत्
च) एय 3 & चिभीपण प्रहस्तश्च प्रषठस्त च विभीपण- -- ^)
ठ स्वर", 03 स्वर्ण, 7४ 1 3 क्फ (0प्म्वगः) 8\ सुनी
कष्णद्मर् (० प्ररसतीक्षणर्) - °) ए अल्यवर्पद् , 2; अन्व
वर्थद् , & + प्रत्यविध्यद्
14 <) 7, चासीन् ({० भामीन्) -- °) ५ विस्यथे
कल्ये येन॒ - ४) ह लोकोयं सचराचर , 8 (०८७१४
| स तयाभिहतो धीमान्गदया भीमवेगया ।
नाकम्पत महावाहूर्दिमवानिव सुस्थिरः । २
ततः प्रमृद्य विपुलां शतघण्टां विमीपणः ।
63) सेका त्रै सचराचराः
(८गग४०० - 2/्न 20717 1 3 4५ 63 + जारण्य
~ 38 एताव ए) 3 ५ ए 06 एणा ०5 0 -6 68४
(शा 0 कष एषण प00९6) 06प्नठ तण रामो( ध
रामायणो )पाख्यान -- 4 ० (ह्पाः७७, एड 01
00४0} 091 (हु }) 3 288, 7203 284, 721 28,
ग 3 (०) 275, 19 ©+ ए (ठ्य 7) 278,
61 270, & 72 -- 1०८ ० 2 15, 71 14
270
1 ऽवप 00 (6 पल ~ °) ६ 20५0406
तरसा, 71 पु तथा (गि महमा) -- °) ए पोय" (4० ताइ")
-- ८) 71 विनदन (प चिन) ्1-8 0५ 7" रणमूधैनि,
6४ + रणकूकला
2 ०) ऽ + ठ5-+ 76५ 701 3 ह पृष 28 तथा, क््ा
तवा (1० चया) 1र+ [मिषतो , 0; निहतो (0? [जामि
हतो ) -- °) ए+ गद्रयातिसुयेराया -- °) ६ 5" 76144
2 सुम्थिन
‰ 4 7९0९015 (फा र] ) 8 नप्र 29 7०५ -- १)
छ $ एातद्ठी च, 72०५ 23 द्वीश्च (० "्वण्टं) - °)
(च्०य्8 4) गृ» ७3 अनु" (0प् मभि") ए तत (प
सहा-) -- ५) 7 प्रहस्तस्य (1०7 चिक्षेपास्य )
{[ 989 ]
8 %70 8 1]
अभिमन्न्य महाश्रक्ति चिक्षेपास्य शिरः प्रति ॥३
पतन्त्या स नया वेगाद्राक्षसोऽफनिनादया ।
हूतोत्तमाद्चो दद्शे वातरगण उव दरुमः 1 ४
तं दृटा निहतं संख्ये प्रहस्तं क्षणदाचरम् ।
अभिदुद्राव धू्राक्षो वेगेन महता कपीन् ॥ ५
तस्य मेधोपमं सैन्यमापतद्धीमद्र॑नम् ।
ददरै सहसा दीरणां रणे वानरपुंगवाः ॥ ६
तततस्तान्सहसा दीर्णन्टष्टरा वानरपुंगवान् ।
निर्याय कपिशार्दूलो दनुमान्पर्यवस्थितः ॥ ७
तं दृष्टावस्िथत संख्ये हरयः पवनात्मजम् ।
कैन महता राजन्संन्यवतेन्त सवैश; ॥ ८
4 ०) एन 71 पृण तथा (गतया) 4) चीरी (गः
वेगाद्) -- ४) 8 ५ 700 0.५ 6 {1 69 "दानिचेगया,
४७13 ५) श्रानिना यथा -- ९) 83 72०५ छृत्तोत्तमागो,
क दहतोत्तमागे -- ५) 78 ५ (ऽण्ट्छाते {706} वातभस्न
-- 4191 4, 13 108
1280* कृत्तोत्तमाङ्च सद्य तदनयानुगनापाम् ।
पपात रक्ष सहमा चातरूग ष्य दुम ॥
[ (7 2) ए०9{€ष०ः 11011 = 4५ ]
5 °) प्रण 2 सस, 63 4 सचे ({0प सस्ये) -- *) 61
वाद्ठिनीपति (फः क्षणः) -- ^) पा पण्छ धूम्रो
£ वेगेन = ए (ए 8९०००व् 6} 7५ 01 3 ४ नदन्, 61
हरीन् (५ कपीन }
6 ०) 61 3 ५ उ्पतद् ({0" नापतवू )
7 वणय 7 -- ०) हा » वचीर्णान् (10 दीर्णान्)
-- ^्णि 7०४, [+ 10215 ( पयत ‰1) 9*-7* -- °)
ए 71 + निवाय, 8 76 0० 70४-५ 6 ©8 ५ निर्ययौ (1०
निर्याय) -- 4) 7५ 1 » हनुमान् 23 7४ 73 ५ ० मार
तास्मज (0 पयव }
8 °) 71 सन्ये, प" पं ससे, ©» + से (101 मस्थे )
~ °) 88 7 (6्ड् 701 ४) महत्या स्वरया राजन्
-- °) 154 7 ८ अभ्यवद( ए 9 व) (10 सन्य )
ए" सव॑तः, 7९५ सर्वदा
9 ^) 7५ तस्य (0? तत) - ४) [4 79 तुमल्ये
73 8 (6८०८ प 63 3) रोम (10 लोम)
10 ^) छा त्तु (ग तदू) -- ५) 8 (6२९० ©)
बीयेवान् (1०८ पत्रिभि }
11 ˆ^) 23 2078 46 0१४्मरक्नो (101 राक्षस-) -- *)
महामासे
[ द्रीपदीष्टरणपर्वणि
ततः छब्टो महानासीतुपरकी सोमहर्पणः ।
रामरव्रणमन्यानामन्योन्यममिधावताम् ॥ ९
तसिमन्रृतते म॑ग्रामे घोरे रुधिग्कदमे ।
धूम्राक्षः फषिनेन्यं तट् द्रात्रयामाम पत्रिभिः ॥ १०
त राक्षसमहामात्रमापनन्तं मधन्नजित् ।
तरमा प्रतिजग्राह हनृमान्पवनान्मजः ॥ ११
तयोयुद्धमभूद्रोर हग्गिक्षमवीगयोः ।
जिगीपनीर्ुधान्यान्यमिन्दरप्रह्मदयोरि 1 १२
गदाभिः परिप्रव सश्षसो जच्निपान्कपिम्
कपष जघ्िपान्रः म्छन्धविरपषटुमेः ॥ १२
ततस्तमतिफ़ायेन याशं सरथमारथिम् ।
6४ « द्वाचयस (० जआपतन्त) ~ ९) [3 761 701 व
ॐ हनुमान ([०ष्नू) 21 3 + एप 9 +त मारना
(107 पवना) 9 77 7४ + ०७3 प्रतिजग्राह श्ुमास्तरमा
पव ~ 11८ = (\(ः ) 14
12 ^) ¶५ महद् (ण लभु) 1; 72८7५ नयो सम
भवयुद्ध -- °) ऽक्पिराश्नसः; 7 हरिराक्षयीयेयो ;
61 ‡ । श्मैन्ययो ~ <) [४ जिगीपिनोर् , 0५ 03 "पयोर,
6४ जिषी्पनोर्, &+ जिगीर्पनोर् 72८ 79 एष @1 3 +
यथाःग्भघथा (युधा) - ५) एर + फल ५ 3.6
हृद्वप्रहादयोरित , 00 लक्षप्ाद
13 °) ०८7» पट्िरदैर, प परिधानिश्च, 6) पपि
श्वापि -- ५) रा 3 मक( 12 "कट् )विरपदुम , ४41 सुक
धविवैटुमैः -- ५11९८ 19, 79 -+ 76 > ह 10:
1281* शिरस्यभ्यष्टनत्पू$ कार्या च पुन पुन 1
तृणराजेन सहता लोहसारयिभेदि गा 1
{{7, 1) 9५ श्रिरन्म (10 धिरनि)
(107 [अ]न्यएनत्)
{(0 कार्या) ]
14 728० 14 -- °) दरा 3 लतिरायोपि, ए भति
(81 3 "भि })कोपेन (1० जत्तिकायेन) -- °) 1 7८ 7"
म्राब्णार ६: 8 04 ० कर्धो , 19 + 1» राजन्, 7, माषो (10
धीमान्) 7५ धृम्राक्षमाजलघानाञ्चु -- °) =(ष््ः ) 11
91071 6 हनुमान्, 73 ©1 2 4 दुमेण (0 हनूमान्)
8 (९०९ 83) पवना" (10? मारना); ५{ » 1 11 -- टः
14, 004 7वक८व5 12० [6 प्ता 35 4 105 8167 13
1282 चेगेन महताविष्टो राक्षसानां महद्धरम् 1
योधयामास राजेन्द्र श्तिरारषेदै समन्तस 1
17४ {सि)निष्व
33 ल्या, 83 लान्या, + 70४ रीरा
| १0 |
गमोपाख्यानम ]
धूम्राक्षमवधीद्धीमान्दनूमान्मारतात्मज; 1 १४
ततस्तं निहतं टरा धूम्राक्षं गक्षसोत्तमम् ।
हरयो जातविक्लम्भा जघरुरम्येत्य सेनिरान् 1 १५.
ते वध्यमाना व्रलिमिरैरिमि्जिनकागिमिः ।
राश्नसा भग्नया लद्कामय्यपतन्भयात् ॥ १६
तेऽभिपलय पुर भस्मा हतञेषा निघ्ाचगः ।
स्वं रात्रे यथावृत्तं रावणाय न्यवेदयन् ॥ १७
श्रुत्वा त॒ रबणम्तेभ्यः प्रहस्तं निहतं युधि |
धूम्राक्षं च महेष्वासं ससैन्यं बानर मैः ॥ १८
सुदीधैमिव निःश्वख समुत्पत्य वरासनात् ।
उवाच छुम्भरर्णसख कर्मकालोऽयमागतः ॥ १९
इत्येधशस्या विवरिधर्वाित्रैः सुमहाखनेः ।
ययानमतिनिद्रा ृम्भकर्णमत्रोधयत् ॥ २०
{(1, 2) 0९2 वेगव्रान्पवनात्नत ( {07 ४6 708४6107 18911) ]
गल्लः 55 41८7८04! 19० (९ 1 ^सेनयो {07 "वीरयो )
15 °) 8४ निसन (0 निष्न) -- ४) ह४ 4 8, 71
8 (९०९? 1 ©) राक्षमान्मज , 16 राक्षम युधि (नः
राक्षसो") -- <) ह ५ 1५ जात्तचिश्रभा , 75 "सरभा -- 4)
ह 21 120 अन्योन्य » 88 ५ न्येम्य ; 73 4-8 &8 जन्ये च,
प, 613 ५ न्य दिर पं तम्यानु (0 सभ्ये) " निजष्ु
म्म्य मनिकाने
16 °) 2 3 8 72 (श्डन्न् 2001 2) 7 © 8
050 चद्धिभिर् ४०१ हरिभिर्
17 °} 2: प्राप्य, 03 मीमा ({0 भस्मा)
मर्व, @ ष्व (0 व)
18 °) 7८0 च (णतु) -- °) ह 7५ सष्मेन्य
वनक्नय", 01 स(ह)मन्य पवगैहंठ , 8 (९८०४ &8 ) समैन्य
मष्ट राक्षमः
19 °) रम सीर्घम्, ण फ ्नश्नीत, 13 &1 3 ५ अभीन
(णः सुवीर्धम्) ५ जथ (10 इव ) -- °) ए + ससुरस्य
20 ९) 81 7८ 2» अचतिनिटाघ, &1 3 + भपि निद्रालु
-- “) 7; मदाय (0 भमो वयत्)
%1 20 2 - >) 3 नागतो यद्ममाप्वस , 1
©} 2 4 यदनेन गन , पृ यननेत्रैव सः - °) ए, अनिद,
नगिन्नि (गप्चिनिद्र) 1 3 राक्षमेश्वर् , 7 राध्रमाधिप
-- 1) ८ 73 महावलः
22 *) पृ» नेर्यतते (0 यस्य) - ४) 23 यद् (0
ह्यम्) -- ९) ए इदमे, 2564 1 य द्द (प्य द्म)
|
-- £} णु
आरण्यकपवे
1
1
।
|
|
।
|
|
।
|
|
|
941
[२ 270 26
्रनोध्य महता चैनं यलेनागतसाध्यसः ।
खययमासीनमव्यग्रं विनिद्रं राक्षसाधिपः।
ततोऽत्रवीदशग्रीवः ुम्भकणं महावरम् ॥ २१
धन्योऽसि यख ते निद्रा ुम्भकर्णेयमीदसी 1
य इम दारुणं कालं न जानीपे महाभयम् ॥ २२
एष तीर्व्वार्णैव रामः सेतुना हरिभिः सह ।
अथमन्येह नः सर्बान्करोति कदनं महत् ।। २३
मया दयपहूता भार्या सीता नामास्य जानकी ।
तां मोक्षयिषुरायातो बद्ा सेतु महार्णवे ॥ २४
तेन चैव प्रहस्तादिर्महाननः खजनो हतः ।
तख नान्यो निहन्तास्ति त्ते भञ्ुकर्शन ॥ २५
म दंचितोऽभिनिर्याय तमद बलिनां ब्र ।
रामादीन्समरे सवाज्ञहि शन्रूनरिदेम ॥ २६
© 9 16105
8 3 286 27
॥८ 3 287 26
8 70 05 + ५68 य द्द दारुणाकार - 7४ ० ‰2-24.४
-- °} 8 (67०७ &३ } नयाचह (0 महाभयम्)
25 7307 28 (५{ 1 22) - °) 8; एपभीदुस्तर
राम - °) प 7 सवमह, &1 3 + जभिपवये' ० 7
श्रीमान् (५ सर्वान्)
24 78 07 2५०० (० ९] 22) -- °} 1 ए" [जाप्या
पना , ए [ज)]सापि हता, ए द्यपरृता, 83 7 (००९)
11-3 6} &8 खपहता - °) ए $ 21 रामस्य (10
नामास्य) 61 नाश्ना सीतास्य जानणी ~ °) 7 3 + 2
29 मोचयिष्णुर् (षर 0५ "पुर्, ०५ 73 (तुर्), 7५ 71
&1 3 + मोच(©1 > + "क्ष)चितुम्$ 8 72 70«-5 ¶५ ७१ नेतु
मद
2५5 °) ए1-3 सप ({०ः चैव) + प्रहस्तो यो, 81 701
प्रहस्त्रा्या (० "स्ादिर्) -- °) 71 महाश्च (0 महान्न")
281 71 हात स्वजना हता , 2५ महान्मा सुजनो हत॒ - °}
0 हि (1० नि-) -- °) ५ 8 709 74 ५ &3 स्वाते 1
शध्रुकर्षन, ह+ ए 71 3 + (कर्पण
%6 ०) 71 3 धृष्ण स दसितो, 03 सहितो, प दशि
सोपि, &1 » ५ दचितो हि (णः स दरितो) 1 ज 25 च्रिनि
यहि, ए$ विनिर्यान्वा, ह+ 7८ 71 3 6 विनिर्याय, 23 ५
&४ + [ऽ]सिनिर्यीदि, 7५ 62 [अत्र (61 द्य) निर्याहि (गः
उिनिर्याय) -- ४) ए1-8 7८ 71 ऽ वठेन, 5५ तमस्य , 73
उवेन , 71 त्वदन्य ({0ग सखरमद्य) 1706 721 उवर &1
कभक महावर -- %४) 7ए1-3 72० 71-3 ¢ ४8087 सर्वान्
४० शरान्न + रामादीन्ममरे वानरुनमर्बाज्ञद्यरिमर्दन
]
8 270 % ]
दूपणावरजौ चैव वच्वेगप्रमाथिनं ।
तौ तवां बलेन महता सहिताव्रनुयाखतः ॥ २७
इत्युक्तवा राक्षसपतिः इम्भकणें तरस्विनम् ।
महामार
[ द्रीपदीदुरणपर्वैणि
संदिदेेतिकर्तव्ये वज्रवेगप्रमाथिनौ ॥ २८
तथेत्युक्ता तु तौ वीरौ रावणं दृपणायुजौ ।
कुम्भकं पुरस्य तूणं नियंयतुः पुरात् ॥ २९
दति श्रीमदाभास्त आरण्यक्रपर्यणि सप्तत्ययिकटि शततमो ऽध्याय. ॥ २७० ॥
२.७१
मार्कण्डेय उवाच ।
ततो विनियाय पुरात्छुम्भकर्णः सहामः ।
अपदयत्कपिसैन्यं तज्जितकाश्यग्रतः श्थितम् ॥ १
तमभ्येत्याञ्चु हरयः परिवार्यं समन्ततः }
अम्यघ्चध मदाफायिषहुभिनगतीरुहैः ।
27 °) ए 70० 00870 9 चापि, 03 ण्तौ (गव)
-- ४) == 28 100 1293 चक्र“ , 73 वशर" -- 8; 71 ¢ 81
ह ० (ध्रा } 27°-28 -- 2) © + सन्यन (07 वरेन)
28 3101 7 &1 # ० 28 (ध २1 7) - °)
६५ उक्स्वा रक्ष पति काटे -- ४) 1 > महार (107 तर )
-- ^) र ए (81 ० ) 7८ 75 "करच्य -- 28० = 272
29 °) 1 उततो; ए५चतौ (णप्तुतौी) - °) 8
दूपणाद्मजौ -- ५) 1 तुष्णीं ; ७० तूं (1० तूर्णं)
0ग०ए०४ ~~ 11प्र०" वा एठः 37 ©3 + जारण्य
- 5310-207४07; द © (शा 0 क्का 18016)
060०४ ००1४ रामो( ए शधीरामो ) पाख्यान - 47}
ग्वा छ प्रहस्ठधृम्राक्षवधः -- 4411} 70 (2हपा९8,
078 0 १0) 001 (ष्णु ) 93 284, 0०3 285,
71 288, क ४3 (गण ) 276, ¶९५ 9 (द य 77 )
274, @ 271, © 273 -- 61०1८7० एणा ८ २9,
10४ 30 1 27
271
1 °) 70० छण @ 3 4 ॐ [जुभिनिर्यय 8 70
04 ५ ९७४ सतो निर्याय स्व(3, स )पुराद्, 7 ततो विनिय-
यौ गस्वा -- ४) 7५71 ह महानुल' -- °) एए उम, ए
पु (19 तज.) -- °) ह 7० 01 3 5 [ज)]भित (० [ज]
ग्रत ) -- 4७८ 1, 1 (०००४ 9) &1 5 105
19898+ स यीक्षमाणस्तन्नन्य रामदर्शनकाहु्या 1
सपश्य्ापि सौमिर्विं धनुष्पाणि ष्यवस्थितम् ।
[ 942
फरजगतुदंथान्ये विहाय भययुत्तमम् ॥ २
बहुधा युध्यमानास्ते युद्धमार्भैः एर्वगमाः ।
नानाप्रहैर्ममिं रा्षसेन्द्रमताडयन् । ३
स ताख्यमानः प्रहसन्भधयामास वानरान् ।
पनम च गवां च वज्रवाहुं च वानरम् । ४
{(7, 1) 8 ५8 7८ 7001 ०9702 8.4 न वीषा",
समीक्ष्य -- (1, 2) [1 37५09 ५ "दाराव्, ए५ "दाचन,
51 "दपि, 1 "दने (प श्चापिं) ए ५ 20८7 २५ यव"
(0 न्यव ) ]
2 °) 1 3 + 38 71 3 [जथ (मप्[लाश्रु) ८ 71
कपय (10 हरय") -- 2} ए "वक्र, 8 7 (७८०४६ 71}
(€| वु (01 "चार्य ) -- 41167 १०, 8 {€९८९]0¢ &5 ) 105
1288^ श्वर्बक्षायुधा नादानसु्न्मीपणास्नतः ।
[ ¶» अनिभीपान् (07 मौपणास्वत ) ]
-- ^) 1 7 महाकाय, ए कार्य, 2» "क्यर् (10
"का्ैर्) -- °) 7" धरणीधरे ({07 जगती") -- ^) ए,
करजेश्च रदश्वान्ये, 8" करञ्जरहनश्चापि -- †) १ विषमा
युधसुत्तम
ॐ °) एः &1 युघ्यमानस् , ८५ & + वध्यमानास् -- °)
5 7071 5 4 5 © भीर (0 मीम)
4 पा ० (ष्ठा) 4" -9* -- °} तु ताइ (ण
भक्ष ) -- <) ह! > वनपड, ऽ 70 71 चन चद, ए, 7४
+ चनचड, 88 + चरू चड} 73 वल चड, 1" टस्य (1०
पनस च) 2८701 + वनान्ष, 83 + चलाख्य, 13 वटा-
ख्य (10 गवाक्ष) 81 3 709 7, 6 © यङ चडवङास्य ख,
2» घन चदत्वनाक्ष च -- °) ए+ चेत्र", 71 वहु", &५ “युष
{0 चच्र')}
5 1100 ठ (धं स्व् 4) -- °} 2 26 70४ नूम 3
त; ५ 3 4 ते (0 तदू) ह+ व्यथितं, 721 विषम, ¶५
द्यधिक 61 2 + व्यथिताः (0 स्यथन) -- 2) 61 3
धीमत" (१० रक्षम् } -- <} 7) *न्रात्ताच् (1० त्रस्ता)
]
गमोपाख्यानम् |
तद्र व्यथनं कर्म कुम्भकर्णस्य रसः ।
उदक्रोशन्पखिस्तास्तारमरभृतयस्तदा ॥ ५
तं तारमुचः क्रोशन्तमन्याथ्च हस्यथपान् ।
अभिदुद्राव सुग्रीवः कुम्भकर्णमपेतभीः ॥ ६
ततोऽभिपत्य वेगेन कुम्भक्रणं महामना; ।
शेन जभिवान्मू्धिं बलेन कपिकुञ्जरः ॥ ७
स महात्मा महविगः कुम्भकर्णस्य मूधेनि ।
बिभेद शालं सुग्रीबो न चैवाव्यथयत्कपिः ॥ ८
तसो बिनच प्रहसञ्टार्पथेविवोधितः ।
दो्म्यामादाय सुग्रीवं कुम्भरर्णोऽहरद्रसात् ॥ ९
दियमाणं तु सुग्रीवं कुम्भकर्णेन रसना ।
"णस
-- ५) ७1 ‹ तारप्रमतयस् 8; 820५ 2 51 ४3
तत , 5५ त्था (0 तदा)
6 ४1 00 6 (५९1 4} - °) 59 70 70548
© सानुद्े छोदात (7 “दाग ) सैन्यात् -- °») ८५
74 ० & श्रुन्वा म (० अन्याश्च) 09 "यूधप -- ^)
ए ~+ ुस्वा ({0प {मामि )
ध न्ान्ण 7 (न रा $) -- °) 51 + 70 294
©8 निपद्य (0 ऽनिपदय ) -- *}) 0 कुभकणे -- °)
रा 3 83 "1 3 + ४) सटेन, वण तरेन (1०) श्वान )
23 0४1 ०८3 7 [लाजघ्चिवाच् -- ^) 7५ चरुपेन स वानर »
79 © + प्रणा म च वानर , & तरुणा वानराधिप
8 भा ० 8 (न् ष् 4) - °) ह 81 80०५7013
213 महावेग -- 74 ०४ (197) ) 8*-9° -- <) ए 52 3
8 (७२८०६ ©) मार; 7८ 73 गाम्न (10 शाक) -- 4)
76 7» चिराद् , 79 ¶1 चेन ({07 चव ) + न्यघरत्, 7८
भ्यथयस् {०८ [आ)]प्यथयत्) ८) $ क्रचित् ({0? कपि" )
9 {1 ०2 9० (© ४] 4), 74 00 9०१ (९1 8)
~~ °) ह ए 70 25 ©5 मष्टमा ({०? प्रहसम्) -- °} 83
8 (6९०४ ७१) सराटस्पर्च- 1 निवोधित , 4 विपोधितः
५) 1 महद् , ७५ [ऽ]इनय्् (०? ऽ्रद् )
10 °) ह+ दृष्टा वायुदुनो बरी -- 4167 10०५, ह+ 79
375
1284 गच्छन्मवोधयामास प्रहेणाटपचेवयम् ।
तस सरठ्धमक्षस्तु ह्वा कर्णो्टनासि काम् 1
सुग्रीव कुम्भकर्णस्य जगाम हरिवाहिनीम् ।
सथ कन्दरः कुर्भकर्णो भिधितान्हरिराक्षमान् ।
भक्षयामास षरूवाम्ममडं पदयोरपि 1 {5}
आरण्यकपरव
[ 8. 271. 16
' अवेकष्याभ्यद्रवद्वीरः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः ॥ १०
। सोऽभिपल्य महावेगं स्क्मपुहं महाशरम् ।
प्रादिणोक्कुम्धकर्णाय रक्ष्मणः परवीरहा ॥ ११
स तस्य देहाषरणं भिचा देह च सायकः ।
जगाम द्ारयन्भूमि रुधिरेण सयु्ितः ॥ १२
तथा स भिन्नहृदयः सथ्यत्युज्य कयीश्वरम् ।
कुम्भकर्णो महेष्वासः प्रगृहीतश्चिरायुधः ।
अभिदुद्राव सौमिन्रश्वम्य महतीं शिराम् ।॥ १३
तस्याभिद्रवतस्तृणं श्चुराभ्य्च्द्ितौ कै ।
चिच्छेद निभिताग्राभ्यां स वभूव चतुर्युजः ॥ १४
तानप्यस्य भुजान्पर्गन्प्रयृहीतशषिलायुधान् ।
भक्ष्यमाणान्दरीन्सर्वान्कुम्भकर्णन रक्षसा 1
~ °) 81-४ 7! 81 [ध अभ्यपतद् (07 अम्यद्रववु) ए
वीर -- °) 188 नदन, "मदन , "नदन 15० ({0ः "नन्दन )
11 °) 2५ "गम्य (० पल्य) - २) ह चञ्र' (0
स्क्म) -- °) 0, प्रष्टिणोत्
12 °) 23 देहाभरणः; ४ वेगाषरण - *) 71 स (श
श्च) -- °) ७\ प्रजवाद् (0 जगाम) 85 उर्वीं (णः
भूरसि) 79 जवाददारयन्भूर्मि, 03 > जवाद्यदारयन्भूर्मि
13 ^) 1 700 3 6 ७3 (०80 सथाश्ण्पस एता
79 पा तथा ससिन्न , ¶४ 61 3 ज तदा सभिन्न' - ४) 61
हरी" (0५ कपी ) -- ‰(67 18०2, 8 (€>८७ृ६ &8 } 1४8
1285* वेगेन महता विषस्िष्ठ तिष्टेति चाययीत् ।
-- 7५ ० (छ) ) 18०15 -- 1) 7 प्रगृह्य (9
उद्यम्य)
14 76 ० 14 (८ ₹1 18} -- °) 8 77348
&8 अभि{ 53 *पि)पतवद्ध (० "वतय ) -~ °) 71 ©1
धारा" (1० श्वुरा') 7 0८ 1 3 भुजौ (1 करौ
21 9 &1 3 + निरितास्यां स (7 "स्यां च, 6५ भ्यास)
(0 "गराभ्यां)
15 7 ० 15५ (८ ए 13) -- °) + तानपह्य
गु ©1 3 + ततो द्यस्य (9 तानप्यस्य ) -- >) 71 प्रसखतोष्च
दिखा ८) ह 0८01 9 दरे (० क्लुर) 8 (क्म्न्ण
9 63) छष्वस ए 83 26 71 3 तथणः रष्चस्य 9ण्त्
सौमित्रि एः प्रयदक्ौन (श०), प प्रियदर्शन , १५७१ ५
ग्रविदरशयन्; 6 सप्र
16 °) 75 वभूव च (ष्य वमूव) - ^ 162,
@1 1४३
{ 949 |
महाभारते [ प्रौपदीदरणपर्यैणि
४ 271 15 |
£ : :६४न् क्रेधिच्छेद रष्वं सौमित्रिः परतिददयम् ।। १५ | महता प्रवर्षण राक्षमौ सोऽभ्यवरपैत |
“ 32 {€
स बभूवातिङायथ बहुपाद्शनिरोजः
त ब्रह्मास्चेण सौमित्रि्दादाद्विचयोपमम् ॥ १६
स पपात महावीर्यो दिव्यास्नाभिहतो रणे ।
महालनिषिनिर्दग्धः पादपोऽद्ुरानिव ॥ १७
तं दृष्ट वरत्रसंका्ं कुम्भरणं तरस्विनम् ।
गतासुं पतितं भूमौ राक्षसाः प्राद्रवन्भयात् ॥ १८
तथा तान्द्रबतो योधान्ट्टर तौ दूषणानुजौ ।
अवयाप्याथ समितिं संकरद्धावस्यधावताम् ॥ १९
तावाद्रवन्तौ संज्द्धौ वजवेगप्रमाधिनौ ।
प्रतिजग्राह समित्रिविनवोभौ पतत्रिभिः ॥ २०
ततः सतुं युद्धमभवह्ोमहर्षणम् ।
द्पणातुजयोः पाथं रक्ष्मणख च धीमतः ॥ २१
तौ चापि वीर संकृद्धाञभौ तौ समवर्पताम् ॥ २२
यहूर्तमेवममवद्रखवेगप्रमाथिनोः ।
सौमिवरेध महाव्रादोः संप्रहारः सुदरार्णः । २३
अथाद्विशृद्धमादाय दनमान्मारुतान्मजः ।
अभिद्धुलयाददे प्राणान्वजरवेगस्य रक्षसः ॥ २४
नील महता ्राच्णा दूषणावरजं दरिः ।
प्रमाथिनममिद्रुत्य प्रममाथ महा्ररः ॥ २५
ततः प्रावर्तत पुनः संग्रामः कड्कोटयः।
रामरावणसैन्यानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ २६
गतयो नेरतान्वन्या जघर्वन्याथ नेत्रताः
नैकरतास्तत्र वध्यन्ते प्राययो न तु वानराः \। २७
इति श्रीमदाभास्ते आरण्यकपर्यणि णकसप्ययिकद्धिद्राततमो ऽध्याय ॥ ०७१ ॥
1286" सौसिभ्रिरद्धत दृष्टा फर समरकोषिद 1
०) {1 3 जघान परमाखविव्; 13 ^ दु'म(7+ ददा)हात्नि
चयोपम; 51 जविध्यव्पर्वतो", ८४ 8 7५ 73-+ ० ददारा(7५
73 "हा)द्विवरो' , ए, ०० ददाराद्विचयो" , 7५ दद्राहायश्चयो
69 + ददाह भ्रिषुरो
17 1 90 17°-19४ -- °) 79613 + वभूव({0
पपात) -- °) 72: दिव्याखनिहतो -- °) 1६५ 2 मष्टान
द्यानिनिर्द( 71 सद )गध ~ ५) 8 पादपोतराव (९६0 "प)
तद्भवि
18 1 309 18 (९ रा प)
(० दष्टा) 0८ चन्न (19) चत्र)
19 हा 3 ० 19० (५ प्य 17) -- °) ५ 7८
31 3 5१181 ततस् (प्ता) ७1 त ({0प तान्)
५ © ए सन्यानू (0 योधान्) १४ ७9 ५ सतस््तद्िदरुत
{4५ "प्वाचितत) सैन्य - °) 78 583 (7 85 10 (७8६) 3 18
दुपणास्मजौ -- ^) + {नत्र, 9 &1 3 «च (0 [नुध)
1 3 दूपणावरजौ चाथ
20 ^) ए तावभित्रेग सक्रद्धौ, 13 तावस्नित्रेगस , 71
ततो वतौ स , 7४ 61 3 + द्वव(7५ "वि)दौ सहसा फद्धौ
-- ^) 81 3 70 12५ ५ 63 लभिजम्राह -- “) + 7: कृतो
घोग ›, 51 2 4 25 ५ पित्तु(8+ 'त्त)ठतौ, 7० व्रितुयोभौ
प ©> + वध्यमान , 81 कृत्वा नाद (19 विनघ्ोभौ )
-- °} 71 म्रत्वा
21 921० = (षः ) 70 8 25 84 -- °) [+ |
7 तु तुम(7। "मु)ट, 7: सुतुमल, ५1 2 ५ समभवद्
(10 सुतुखुल) -- °) 7 सुमहद्रोम", 7४ 61 > ५ तुसुर
रोम, 213 अमव्रद्रोम'
22 ४) 7 राजसो, 64 महता (०८ राक्षसौ)
सोभ्यवर्यत् , 03 "वपता, पृ 1 "वर्चत (197 वर्षन) ७1
राक्षमेभ्योवचरपत -- <) 19 61 3 + {1५०57 उमौ ४ण्ठतौ
एतु, 83 05 ५ ष्ृष पत, 0० 0 ता, 70५ स (गदौ)
य 3 + समभित्रपता, 7 71 सपर्यवप॑ता (णतौ सम)
182 शर", + समर्थ", 78 प्रतिवर्पः, प ¬] प्रत्यव" , 7
जम्यवप" , &1 3 + सप्र" (10८ नमवर्ष")
23 ^) 81 सुहुर्तमभवयुद्ध -- °) &०४० 2188 मष्टा
व्राहो 8" प्रतिजग्राह सौभिन्नि
24 १) (५ 8 (81 वणएहुत्त) 06 009 7} 9 6 6
61 * हनुः (ष्ठन्) - <) ध ©) 3 + [जहन{ 6
र)दीरो (10 [नादद प्राणान्) -- °) (9 &1 ५ , वद्धवेग
मष्टापल
25 ए पाषण्ड 25० धणत 25० -- ०) ए नीस्स्तु
खुमहाभ्राम्गा, § (००९्१४ 65) नीर सषा यद्ध॒ -- ४)
61 गिरि (०प्हरि ) -- <) त्ष भनु" (0 अभि)
26 110 26, 1६५ गफ 26“ -- ०) ©} कटको
(1० कटको")
27 पा 0णा 27 -- ५} 8» 3 170 73 + ९ 63
प्रायेण (० वशो) 1५ [नत (नतु)
[ 944 1]
गमोपाग्स्यानम् |
माक्रण्डेय उवाच ।
श्रुत्वा द्रवं संख्ये कृम्भरण सदानुगम् ।
प्रहस्तं च महेप्वामं धूत्राश्चं चातिनेजमम् ।॥ १
पूत्रमिन्द्रजितं गरं व्रणः प्रलयभाषत ।
जहि गमममित्रघ्च सुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ॥ २
त्वया हि मम मलत यन्नो दीपतमृषाितम् ।
जिन्वा वजघरं म॑ख्ये महस्राक्ष णयीपतिम् ॥ २
अन्तितः प्रराघ्ो वा दिच्यर्दत्तयैः रैः ।
जहि श्त्रूनमिव्रघ् मम चच्भृता वर ॥ ४
रामलक््मणसुग्रीवाः शरस्प्ं न तेऽनघ ।
ममथोः प्रतिमो कृतम्तदनुयायिनः । ५
(गगाौ०म - 2/०" 4८व टा 3 003 व्र © 4
नागण्य - 5 0ताप्व्ा 1 8 48706 3 त्रा (षा
0 5} एवा 74706) 7067100 0णङ रामो(©) ५1
रामायणो )पाग्यान - 4९1 7171८ 2५ 61 एः कमर्ण
ध - 4 10 (प्रः, ०८5 0८ 001} एणा
[थु } 23 295, 099 256 , 701 259 , वर >> (नप )
श्पप, 79७4५ (भर गप [1 ) 275, 61 272, 63 244
-- ७197410 7 71 29
272
1 ०) 81 76 701 3 ४ महाव्रर (० मदा) 5
(९८०६ © 3) कुलकण हत श्चुस्व्रा सायुग (¶1 (ज ) राक्षमाधिप
-- ^) ए, प्रमुख (ण प्रहस्त) -- ^) 7८020 च 54
धृत्रमत्तोनित' ; ४ वस्र चामितीनम
०} 9 7०724 561 वीर ([भश्रूर) - ^) ए५
हरि ((०प्जद्वि) ठ4 वच्चदर ((0प्मभिग्रघ्न) - ५) 70८
701 पहरटक्ष्मण ({०प्च सरक्म }
3 ^) ©! पुरेण (ण सन्पुव्र) - ०) 8 (शन्न्छ८्प
03) न्ये
4 °) ५ $ दिति (० घत) ए, त्रसाशम्ि (1०
दोषा) -- ४) ह 2 जख ({0 दनः) -- <) 1\3 +
91 3 ८ 023 $ दरघुमर् (10 शयन्) -- °) 125 स्च
{फ मम)
11१
ध्ण्यक्यवं
२७
|
ॐ
६
अकता या प्रहम्नैन दुर्भङ्णनि चानप
पग्सापचितिः संर्ये ना गन्छम्य महाभुज ।॥ £
त्वमद्य निशिनरपाणेदंत्वा श्रन्ममनिरान ।
प्रतिनन्दय मा पुत्र पुग वद्रुम वायम् ॥ ७
इत्युक्तः म तयेन्युङ्न्वा रथमाग्याय दंतिनः |
प्रपयाविन्द्रजिद्राजस्तूर्णमायोधनं प्रति ॥ ८
तत्र त्रिधाव्य पिम्पष्टं नाम गध्रमपुंगपः।
आहयामास समरे लक्ष्मणे श्रुभरघ्रणम् ॥ ९
तं छक््मणोऽ्यभ्यधावस्गरव सत्तर धुः |
त्रासय॑स्तकयोपेण सिः ्ुद्रमृगं यथा ॥ १०
तयोः ममभवचयुदधं सुमदजयगृद्धिनोः ।
5 ०) णना, ¶ © + [अपिच ({० ऽनप) -
231 3700 09 4 ०03प्रनिमोदु च) 06 "सयाद, 7 "सरो
6 ०) {1 3 28 7030, ° 65 जगाया, 13 {2८
71 73 03 ज जागताया, + जपयात , फ नगामा
~ ^) [1 2 वीरस्य, {५ चदररघ्य , 7४ त्ररभ्य, ©, परम्प (ण
स्वरम्य ) -- ५) 2; ©3 गच्छष्य (0) गच्छस्व)
7 ^) 8 (९म्न्ल६ 63) तम् (गन्यम्) - °) 9
(१८०४ ७9) हन्या दाध्रु समेनिक -- ^} ४ पिनदम्ब
-- *) 24 यन (पुरा) 813 4 2० 23 ८5 ©
तिम्वेतव (19 ग्रदुभ्वव)
8 2) 1 ाद्राय (0 नान्याय) ए! दलित; ५
(९म्व्टा# प्रज 63) दमित -- र) 84 द]्रस्णः (01
निद्राजन्)
9 ^} 713 2 (८८८८7 01) न 63 (नो (10 -प्र)
{8 ० 600 विस्पष्ट प 0 10* र१तन्र गया मद्रश्ामो
४} ए (7२3० } राम (ण्प्नाम)
10 53 छण 10** (€ १19) <) 4 ¶ा
[यधायन्प, 89 07 013 ५ ८69 [इभ्यापद्च, 64 ५
छम्यधायत ({०प [अाव्यम्यघायन) 11 ठं रहमनोम्यापग
सर्य, 84 त रक्ष्मरोप्यम्यधायनं (12) 0} [८7 2)
4) {1 अद्ुद्रखगा, 1 3 17163 मानि, १ श्ट्दाश्ा
{107 प्षुद्रस्टग)
11 2) 74 उभयोगू, 6५ मुर {10 सुमा)
गृद्धिध , [3 ५ गृद्रणो , 7 "गर्दिनो , 62 गृणानो
{ १5 |
८ 3 १५८१५५१
{ 9 + १॥
4 ¬ ॥]
8 272 {1 |
दिव्याञ्चविदुोस्तीतरमन्योन्यस्पधिनोस्तदा ।। ११
रावणिस्तु यदा नैनं विशेषयति सायकैः ।
ततो गुरुतरं यल मापिष्ठद्रलिनां वरः ॥ १२
तत एनं महावेगैरर्दयामास तोमरः ।
तानागतान्स चिच्छेद सौमित्ि्निरितेः रैः ।
ते निङृत्ताः श्रैस्तीक्णे्यपतन्यसुधातले ॥ १३
तमङ्दो चालितः श्रीमाचुद्यम्य पादपम् ।
अभिद्धुल्य महावेगस्ताडयामास् मूनि ॥ १४
तस्यन्द्रजिदसं भ्रान्तः प्रासेनोरसि वीर्यवान् ।
्रहर्ुमैच्छत चाय प्रासं चिच्छेद रक्ष्मणः ॥ १५
तमभ्याकञगतं वीरमद्दं रावणात्मजः ।
गद्याताडयस्सव्ये पाश्च वानर पुंगवम् ॥ १६
तमचिन्त्य प्रहारं स चरवान्वालिनः सुतः ।
समजेन्द्रजितः क्रोधाच्छारस्कन्धममित्र जित् ।! १७
-- <) ©1 तूर्णम् (1०? तीव्रम्) -- °) 141-3 71 61 तथा,
20० 7» यथा (9 तदा)
12 ^) ए? 7८ 7; रावण, ८५ राघव" (0 रावणि" }
81 च (णतु) ठ1 7 (क्व्गह 06 01 ४) नैव (णः
नन) -- ४) 681 विगोधयति -- °) }{ जतिष्टचू (10
आतिष्टदु )
13 °) 1 3 तन्न स्वेन, 7५79 त पतत, 0५ तत्त एव,
१५ ततश्चैन ({०प तत एन) -- °) 7४ द्रारयामास 281 ०
8 (९०० ग 89) सायकै" (107 तोमरै ) -- 7) 7५ निपे
तुर्; 11 च्यतन्वन् (10" न्यपतन्) ए+ 1024 ०9 73 ५ 6
७5 धरणीतले -- 41/67 18, 8 (8>८९0ः & ) 105
1287* सायका रावणेरयाजैौ श्वश्च शङरीक्रता 1
[रप तोमरा (10 सायका) 7 राव्धे रानन् (101 *राजौ) ]
14 °) 7" त्तद 2 वारिसुत -- ^) ए 513
1): महाचेग
15 °) 8 {6म्प्शु © 211) तम् {07 तस्य)
सुश्रत , -- °) 61 चास्य (०? चापि)
16 °) 1 2 जभ्याक्े (ए ४ व्ण "से) गतं, ए8 4
38 4 72५ 01 + जम्यास", 6५ जभ्याद्राद्यन -- ९) 131 759
ग्, 21 ताडयामास, 78 तादयन्मव्यै
17 °) हा > सोभििलय, 7 सोविश्िन्य 1 + प्रहि,
५गष्प्रभाव छा 301 त (61 य) -- °) ©; चाटिनदनः,
प यालिनि" सुत -- <) पज स तथा (णः समरज) 3
|
©: 4
महाभारते
॥
[ प्रीपदीहरणपर्वणि
सोऽददेन स्पोत्सृ्टो वधायेन्द्रचितस्तरः ।
जघनिन्द्रनितः पार्थं रथं साश्वं समारथिष्र् 1 १८
ततो हताश्वासस्कन्य रथात्म हतसारथिः ।
तत्रैवान्तर्दधे राजन्मायया रावणात्मजः ॥ १९
अन्तर्हितं विदि त बहुमायं च राक्षममू ।
रामस्तं देणमागम्य तत्सैन्यं प्यग्षत ॥ २०
स रामयुदिश्य शरैस्ततो दत्तवरैस्तदा ।
मिव्याध सर्वगात्रेषु रक्ष्प्णं च महारथम् ॥ २१
तमद्दयं ररः शूरौ माययान्तरहितं तदा ।
योधयामासतुरुभौ रावणि रामलक्ष्मणौ ॥ २२
स॒ रूपा सर्वगत्रेपु तयो; पुरुपरसिंहयोः ।
व्यसूजत्सायकान्भूयः जतगोऽथ महस्रशः ॥ २३
तमद्रयं विचिन्वन्तः सृजन्तममिषं शरान् ।
हरयो व्रिषिञयुव्योम प्रमृद्य महतीः ्षिलाः ॥ २४
©1 3 + [द्रजित, 7 ग्र" [इ]द्जिनि 2५ 7 कोपात्, 61
घोर् (0) फोधात्) -- °) 73 74 ऽ (€न्् 8) मार
स्कदम्, 13 तारुस्कधम् 8 73 ८ तथागद (ण भमित्र
नित्)
18 °) ए > ससुन्ख्टो, ए वृषो", 8+ 14 रूपा खे
-- 2) 1 : तदा $ ८ 0८03 3 ततः ((०प सरः)
19 °) पए) 3 83 हताश्च (० "छत्) -- 2) 1 हत
सारथे - °) ]ए+ च (गप्र)
20 °) 13 4700 फु ((०प्त) - °) 8 र्म
(प्च) -- <) 1 3 जागद् (1० आगम्य)
21 °) ए (ऽप 77 ०§ 17 ६८२६) इतस्, ७9 +
शिच् (0 शरस ) - °) ए 2०703 तथा॥ @ 4 द्र
(तदा) - °) 28 ए 208 ५ 6 63 "वरू, १५९१ 4
श रथ ,७\ "वर (0 रथम्)
29 ˆ) ४85 (€स्व्ट 1 685) उदिर्य {1० अद्य)
3 ५ (पा प 70 {8४} श्रूल, 8 (@दन्कं 85) तीक्ष्णेर् {10
शूरौ ) -- 1 6ण १2267 -- ८) & पो , © योध ,
[1 सेध (० योघ- )
23 1० 23 (५ ₹1 22) - °) 3 ४ व्य(६३
वि )ख्जन्, 54 अजत. 81 भीम ({०८ भूय )
24 10 24 (५ ९ 22) -- °) 3 अदड्ये (07
जद्स्य ) 2८ विचिन्वत्त -- °) ६1 व्यविज्चुर् (10? विषिं
जुर्) 81 व्योन्नि -- °) 2८78 महतीर्गृष्य वैक्लिला
]
रामोपाख्यानम् |
तांश तौ चाप्यदृश्यः स शरर्विग्याध राक्षसः ।
स भृशं ताडयन्वीरो रावणिर्मायया वृतः । २५
आरण्यकपवै
[8 ‰78 6
तौ श्ेराचितौ वीरौ भातौ रामलक्ष्मणौ ।
पेततु्ममनाद्धूमिं दरर्याचन्द्रमसानिव ।॥ २६
इति श्रीमहाभारते आरण्यकपयैणि हिसप्त्यधिकद्धिशतनमो ऽघ्याय ॥ >७२ ॥
२७२
माकैण्डेय उवाच ।
ताबुभौ पतितौ दृष्ट भातरावमितौजसौ ।
चचन्ध रावणिर्भूयः दरैदत्तवैसतदा ॥ १
तौ वीरौ श्ररजाङेन बद्धाविन्द्रजिता रणे ।
रेजतुः पुरुपव्याघ्रौ शङकन्ताविव पञ्जरे । २
तुः दृष्ट्रा पनितौ भुमौ शतशः सायकैशितौ ।
25 7107 26 (४ ९1 22) -- °) 1 (०) 3
[आ)रद्यत , 71 (णाह 5८ ४ ) © 3 [नदडय स (ग
[भ)]ददय' स) "7५ खन् (० स) -- ४) 1 (छ (ण्यः ) 3
राक्षमै --°) ¶्१ष्िसु (ण्स) 13 ए1 37 (रन्व्नु
729 ५, 7/० } वाडयामाम, ए५ 8 (6२0९४ ¶ ©8) पीड
यन्वीरो
26 71 ० 26० (० १] 2) -- °) ८ ते" (1०
वौ) ५ जायतौ , © + भर्ती , ४1 जातौ (0 भाचितौ )
ए 6 द्युरौ, 2५ भूयो (1० वीरौ) -- ९) ए भूमौ
101०0०४ - 2174107 दावा; = ह1 3 1" 63 + जारण्य
-- 5116 70127 1 8 + 23 6 191 28 721-6 उ
(8]] ० प एषा प्ा०९) फ6प्रठण पए रामो( 1
रामायणो )पाख्यान -- 4९ 7470 10 इद्रजिदयुदध
-- 4474 210 (?हपा€§, 0108 0 00४0 } 71 (णक }
73 286, 708 287, 71 290 , प्रा ५3 ( गह ) 278,
9 ६५ ४ (प) पर्प 0) 276, 61 948, 6 276
-- 91०0 70 ८ %6, 71 98
273
1 °) 1 72८ 0 ¢ सहितौ (0 पतितौ) -- °)
3 2 02 75 ५ ९ 71 रामलक्ष्मणौ , 7४ []तितेजसौ (10
[ममिरौजसौ)
‰ °) 8 70 05 ८ 038 दारपधेन, 2, सारवघेन - °)
©) दाकुना" (0 द्राकुन्ता" }
|
॥ 1
सुग्रीवः कपिभिः साधं पिं ततः खितः ॥ ३
सुपेणमेन्ददधिषिदेः इदेनाद्वदेन च ।
हनूमन्नीरतरशच नलेन च कपीश्वरः ॥ ४
ततस्तं देशमागम्य कृतकमा विमीपणः ।
बोधयामास तौ वीये प्रज्ञास्रेण प्रबोधितौ ।॥ ५
विद्यल्यौ चापि सुग्रीवः क्षणेनोभौ चकार तौ |
3 ०) 6134 निपतितौ भूमौ (6) षीरौ)
-- ४) ए1 3 दिति (10 चितौ) 8 (6०6]४ 88) सकगेपु
दाराचितौ -- ०) 1 9 4 001 3 ग्यतिष्टत; 8 76 [जव
तिष्ठत, 18 (1606 ००८५ ) [उ]पतिष्टत (४ (००? इति
स्थित )› ए" [५ [अ]वतस्थिवान् ; 7५ 61 9 + [उ.[पतस्थिवान्,
1 [जनित स्थित" (10 तत स्थितः)
4 °) ए ैदविविधैः, सैदविषिधः -- ८) 1 + ,
51 3 700 001 0370136 6061 8 हलुम(71 7. मा)
पीर", 1 हनूमास्ीक -- °) ए हरी( 1 "रे)श्वर ; 8
(6५606 68} महात्मना ~ 46८ 4, ए+ © 71 3
18
1268* तत समीरवष्नाद्वामाध्यात्त' खगेश्वरः 1
आगम्यामोचयद्वीरौ सपैवन्धास्सुदारुणाव् 1
[ (7, 1) 7० 3 मथायात (107 रामाध्यातत ) ]
{06 71 3 60
1289* क्षणेन गस्दस्तात पत्तश्री समदक्ष्यत ।
दकौनारपक्षिराजस्य पन्नगाश्च प्रदुद्ुचु" 1
स चागत्य महापक्षी तायुभौ रामरक्ष्मणौ ।
पराश्ज्य करेणाथ ययौ येन परथागत 1
5 ०} 1५4 2: सागद्य (० आगम्य) -- 2) ५ कृत
चमं - °) एः दिष्याख्ेण; © + च्या 78 7) चिमो
हिदौ, 7181 3 ५ ४ प्रमोष्टितौ
6 ०) ए 2 70 7, 5 85 [एांती, ए+ [ए]व, 76 च
(0 [ड)मौ) एत (पाक्माहु ऽ 2४ ४8 1० {6} 8 प
73 4 ०08४; 2 म (गतौ) -- °) ण) तौ विशल्यौ
(ण विद्मल्यया )
॥
8 278 6 ]
६३ 2 वि्रल्यया महौषध्या दिव्यसन्तरप्रयुक्तया ॥ 8
तौ रन्धरसज्ञौ नूवसै पिश्ल्याबुदतिषटताम् ।
गततन्दरी्कमौ चास्तां क्षणेनोभौ महारथौ ॥ ७
ततो विमीपणः पार्थं राममिक्षवाङकनन्दनम् 1
उवाच विच्वरं द्र छाञ्चङिरिदं घचः ॥ ८
अयमम्भो गृहीता तु राजराजस्य भासनात् ।
गुष्यकोऽभ्यागतः शेता्छत्सक्रारमरिदम ॥ ९
हदमम्भः इुवेरस्ते महाराजः प्रयच्छति ।
अन्तदितानां भूतानां दशनां परंतप | १०
यनेन स्पृष्टनयनो भूतन्यन्ताहेतान्युत ।
भवान्द्रष्पतति यस्मै च भवानेतरदाखति ॥ ११
तथेति रामस्तद्यारि प्रतिश्र्याथ सत्कृतम् ।
चकार नेत्रयोः शौचं लक्ष्मण महामना, । १२
शर ९) 3 बवाततद्रागतौ , 7० 129 गततद्राङ्मौ , 12 गत-
चद्धि" «5५ 71 आस्ता, 81-3 0४ 23 4 6 चापि (गः
चाक्ता) -- ५) 1 2 41134 ०७3 [एतौ, © + [इनौ
(0 [उभौ )
8 °) 61 तयोर् (0 तत्ते)
-- °) ५ उचाच विषाद वाग्मी
9 °) 8 01. 79 + 6065 इदम् (1० जयम्) 81
भचखो (0 म्भो) 81 पष; गृहीष्वाञ्चु (० "व्वा तु)
-- °) 81 मष्टाराजसय -- ^) 1 (पध 5८८ 7, ) स्वेतत् +
1९ शतु ; {५ चेतान्, ¶" 1 शतस, ¶ @& 2 + चेव (०
श्वेताव्) -- ४) 73 5 जर्दिदिमः
10 4 ०0 10 - ०} ए (+ 0} 34 8 79
0135 प © 3 + राजराज", 709 1 6 महाराज, 75
महाराज
11 °) 28 7५ 28 4 6 @४ रृषटटनयनो, 05 स्पृष्टबदनो
-- 2) 5: 7० 7 च, 5४ [वपि (छः [ड] ) ए भूतान्य-
तहितान्दत्त -- °) 1 9 यदा, ए? मदा (ग. भवान्)
ए, + यरछप, 7५ यदव (प यसै च) -- °) 2५ एषण
3 4 &8 प्रदास्यति नर'सतु
12 °) पा वाक्य (वारि) -- 2) 124 7:
परिगृ् ए 0५ 01 > ५ [जाथ स्वरः, 21 [म]}थ सच्छत,
5 [जत्तिमर्छृत, 70 5 4 ५ ग © [जनिसस्कर्त,
[जि] भिम्कृव
13 ५) 3 7, सुमीव जाब{7: “वु वत च -- ४) 1
गू चीक््य (० पार्थ)
महाभारते
[ द्रपदीदरणपर्वैणि
सुग्रीषजाम्बवन्तौ च हनूमानद्धदस्तथा ।
मेन्दद्विविदनीङाथ प्रायः पुवगसत्तमाः । १३
तथा समभवच्वापि यदुवाच विमीपणः 1
क्षणेनातीन्द्रियाण्येषां चकषष्यासन्युधिष्ठिर 1 १४
हन्द्रजिर्छृतकर्मा ह पित्रे कर्मं तदात्मनः ।
निवेद्य पुनरागच्छरयाजिरिरः प्रति ॥ १५
तमापतन्तं संकरद्धं पुनरेव युयुत्छया ।
अभिदुद्राव सौमितरिरविभीपणमते स्थितः ॥ १६
अकृताष्धिकमेतरेनं जिषांसुरजितकाशषिनम् ।
दरेजयान संक्रुद्धः कृतसंन्नोऽथ रक्ष्मणः । १७
तयोः समभवद्युद्धं तदान्योन्यं जिगीषतोः ।
अतीव चित्रमाधर्यं श॒क्रप्रह्वादयोखि । १८
अविध्यदिन्द्रनित्तीकषणः सौमि मर्मभेदिभिः ।
83 70 05 ® ग» 69 हनुमान् = 1 ५ तदा (0 सथा)
-- ८) 3 सदद्विविध' -- °) 7४ स (0 प्राय )
14 ˆ) 61 तदा (णः तथा) -- ५1८6 14, 71105
1290* ततो विमेद पौरस्य शक्त्या वक्षि रक्ष्मणम् 1
पौरस्यमेतदारुश्षय प्राप मूर्छा स रु्ष्मणः\
अवष्टयर ततः कृभ्वा राघव सर्ववानरान् ।
वाक्यमिव्यघवीद्रीन तन्मे निगदतः" श्ण ।
राज्यमङगो चने वास" सीता नीता पिता त 1 {51}
रष्रणो मोदमापच्च फं नो दुःखम" परम् ।
विभीषणो हुमता रामस वोभ्य बुद्धिमान् ।
आनाय्वौपधयो दर्रा लक्ष्मण समजीवयत् 1
15 °) 8 «0०08 4 6 (भच (गतु) - °) 8;
पित्रे तस्मै चात्मन - ८) ए3 त्वरया शिविरं; 8 (69८
68) स्वयमाजिश्िरः
16 °) > + लागत त्तु (0 जापनन्त)
17 ^) ए; जङृताभ्निकमेयैन , ¶५ © + छताद्िकूमथेवैन
-- ०) 75 ग५ 81 3 + जिघासु 219 जय (0 जित")
18 °) &1 ४ 4 तत (#०प्त्यो) -- ४) वृष @ +
ततो (0 चदा) 71 अन्योन्य ({० अन्यीन्य) एजि
घातः, एर जिघासतो , ए निगीपया, © 3 + जिगी (8२
"ही )चैतो* - 4) 1५ 473 3 शक्तप्रहाद
19 ^) ए८ जन्यभ्यद्, ऽ (७०७१६ &*} सोवि" (गः
जचिध्यदू) -- ४) 9५ 0 सर्ममेदिनः -- ८) ८3 [आश्रनि'
(1०प [जोन ) -- °) ग" राक्षे (1० रावणि रै.)
{ 948 1
गमोपाख्यानम |
सौमि्िथानलस्पदगविष्यद्रावणि कैः ॥ १९
सौमितरिरर्मम्पर्णाद्रावणिः करोधमूर्धिनः ।
असुजछक््मणायाटौ जगनाञ्चीविपोपमान् ॥ २०
तखादल्पावरस्पर्ीः सौमित्रिः पत्रिभिच्धिमिः।
यथा निरदग्ढीरस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ २१
एकेना धनुष्मन्तं बराह देदादपातयत ।
द्वितीयेन सनाराचं भुजं भूमौ न्यपातयत् ॥ २२
ठतीयेन त बाणेन प्रधध्रारेण भाखना |
जहार सुन चार् भिगे भ्राजिष्णुकरण्डलम् ॥ २
विनिक्चश्ुजस्कन्यं फवन्धं मीमदघ्ननम् ।
† इन्वा प्रतमप्यचरजवान वलिना वरः ॥ २४
ल्भा प्रवे -्मासुर्याजिनम्तं रथं तदा ।
20 +) 72+ मौमिवरिपार -- ४) ५ 0) ष्णम शोध
मद्धि पा†०सौतित्रि 102४ -- ९) ध्र ©) 3 भृ व्यमृत,
७५ पिम (0 जमर) 1 [जमी (ण [खष्ठी)
~ (7 20, 7; 170-
12017 ताधिन्छद + सौमित्रि धगनशायनातान् ।,
ष 111८ +11 105
1292" नानप्रा्ास्दितर्यत्ि्चिर दद रघुनन्दन ।
2१ 2: 0 ण) ६० सौमित्रि 10 21) (५ ५1 20)
-- ५) ए [्नुय, एग [जाुगन, 61 ४ ५ धून (० [नि]
मून) ६4 नम्यान्नन्पारुपम्पत -- ५1८८८९।५५, 5 (0र०स)४
3 } 17६
1203“ वारयामास नागय सौमिव्रिमि्रनननः।
भमूजटष्मगश्वाष्टी राश्रसाय शरान्न ॥
~ <) 3 न्यरष्रटु, 190 4 नन्यष्टनदु, @1 मष्रनदू (1०
निनटग्दू) ५ ए०-+ 073 0, प्रीर ({0प यमम्)
22 83407 (कजा } 22८ ~ <) § (८५८४ &3)
नु चिन (न सनाराच) ~~ ५) 5 (९८९५।६ ©83) अन्यम्
{० मूमी ) £ ए 3 79८ 7055 (चाल्यः 83} -पानयनं
(प स्यपान )
2 ^) 4 येन च दनय - *} 72९ 70 नीका,
© 3५4 धितं (िग्प्रृधु }) 12 मूयया (19 मास्यना)
-- ८) 1 @ ) + जान {{0 जषा) 21 स्चिर (0
मुनय) 8132470 {हृत्थ 7५ 03) चापि (० चाय्)
~ 4} 64 उत्ररिन' (० श्राजिष्णु )
%4 ^) {2-+ 7; ऽ तिनिद्रतधिर^स्कघ (५ “स्कधात्),
न 704 74 ६ पिनिक्रन्य वुजस्कथ, १७1 3 4५ विनिवृत्त
आरण्यकपवं
॥
|
|
[ 8. 279. 81
ददं रावणस्तं च रथं पत्रविनाकृतम्् ॥ २५
स पुत्रं निहत दृष ताप्नास्म॑भ्ान्रलोचनः |
रावणः चोकमोहातो वेदेदं इन्तुमुयतः ॥ २६
अत्नोकवनिकाखा तां रामद्नलालसाम् ।
सद्नमादाय दुष्टात्मा जवेनामिपपात ह ॥ २७
तं दृष तस्य दुुदधेरविन्ष्यः पायनिवयम् ।
जमयामाम संक्रुद्धं श्रुयतां येन हेतुना ॥ २८
महाराल्ये धितो दीप्ते न च्य हन्तुमर्हसि ।
हतेयपा यदा स्री च वन्धनखा च ते गृहे ॥ २९
न चैषा देहमेदेन हता सादिति मे मतिः ।
जदि भताग्मेवाखा हते तसिन्दता भवेत् ॥ ३०
नदहिते विक्रमे तुल्यः साक्षादपि शतक्रतुः |
€ 3 16495
8 3 269 31
४4 3 290 32
(पष पं “कृत्त)दिरच्कय -- *) 703 (फराह 5 1; )
रात्रि (1० कयन्ध) 7) › भीमदक्षनदश्षन; 8 (€४९०]४
68) कयधाफृनिद्रदान -- ^ 2५००, 8 (९स्०न४ ७3)
1035
1294* पपा सुधायां तु टिप्नमून य दुम ।
- 2) ४ + 2 ४ कृन्या (० हया) [ए ए 3 ज 26
21 + ५61 सूनमप्याद्यु 1 "पुत्र च, 74 8 4 म्यस्य
25 °) 8 1070४ + ०८3 तरय वािनम्तदा - ए
छप 25०-26४ -- ^) 7५ 9 सरथ ({0प ददुरण), ४०व्
पुत्रपिनाद्यन
26 3०7 26" (० 1 26) ~ °) 7, सु (10
म) ५ विनिन (6 चिष्त) 1 ज {2८ 03 8 7 6; 4
शरुवा, ¶ ज्ञाता (० च्छ्म) -- °) 7८70, रामात् (10
ग्रान) 8 702) 4 565 म(28 म)}श्रतिमानम
27 °} 7४ "वनिका सीना, धू *वनिकासन्थां -- ५)
721 येन (० जक्रन) 0८ समार (०८ "पपान)
28 “*) 3 वुदध्या ( {० दषु) 8 चाम्य (०८ तस्य)
0४ टूर्ुद्धिर् + 01 अवध्य , 84 जण्ि, व अत्रिध्य,
9 @) 3 4 जपस्य (० नरिन्प्य ) -- ५) ष सष्षम
युक्तेन एैतुना
29 *) 4; मरागल्य 4 रीपै;&1 3 *गीप्रो - ^)
75 64 हता यपा, श्व हृनेवपा 1 यदि -- °) 8 7८
7 03 8 70 {प २510 {09४8150} ज 608 ते(ए वने)
वदो (7; ०० भव्रिष्यति) ({०प् चते गृहे)
30 °) एः णतस्या, 64 >! एयासय (1० एवास्या)
31 ०) 0५्मे (गत्ते) >) 7 7; 3 6 दाचीपति
949 |
© 3 18
2 3 28
¢ 3 2959
495
8 ‰78 31 ]
महामते
[ द्रौपदीहरणपर्वैणि
अस्कद्धि चया सेन््राखञासिताचिदशा युधि ॥ ३१ | नियणि स सतिं कृत्वा निधायासिं क्षपाचरः ।
एवं वहुकरिधरवाक्येरविन्ध्यो राचणं तदा ।
कद्ध॑ संशमयामास जगृहे च स तद्वचः ॥ ३२
| आज्ञापयामास तदा रथो मे करम्यतामिति ॥ ३३
इति श्रीमष्ठाभास्ते आरण्यकपर्चणि चिखक्ययधिकद्धिद्ततमो ऽध्याय ॥ २७२३ ॥
२५५४
मार्कण्डेय उवाच ।
ततः कुद्धो दरग्रीवः भरिये पुत्रे निपातिते ।
निर्ययौ रथमाखाय हेमरतविभूपितम् ॥ १
संवृतो राक्षसैोरिर्विविधायुधपाणिभिः ।
अभिदुद्राव रामं स पोथयन्हरियूथपान् ॥ २
तमाद्रवन्तं संक्द्धं मेन्दनीरनरद्धदाः ।
हनूमाज्ञाम्बवांगरैव ससैन्याः प्॑वारयन् ॥ ३
(10 क्वात*) -- ८) ७1 त्रै (107 हि) -- ४) 8 (छण् &8)
निजिता (0 घ्रात्तिताः) &1 (४९०8 व्ण) भपि
(० युधि)
2 ठ) 5 भर्विघो, 7 ©1 3 + जव" "पि)ध्यो (भः
पिन्यो) ए+ वध्यो राक्षसेश्वर -- ^) प सक्रुदध शम
{11 सद्ा)यामाघ - °) ए8 4 गृ पवा दण) च धत
स॒ 1 स च जग्राह तद्वच
3 ४) ए3 निधायास्य, 721 पिधायार्ि, १५ &1 3 +
नियतार, ){ निरस्याक्षि ए 2० 23 + निञ्ञाचरः - °) 8
{००९४ 68) युज्य { {07 कल्प्य )
01000 ~ 27द्न' 241४7 1 3 123 683 + जारण्य
-- 518 27440 पि 61 8 (घा ०प इ) एकार 2876)
पषठण०प उणो रामो(1र3 श्रीरामो , &1 रामायणो ) पाख्यान
-- 4) गव7८ 5५ सर्विध्यवाक्य, 61 3 दुद्रजिद्रधः
-- 4! 70 (0665, फणत8 07 0०0) 9 8
(078 288), 71 291, ए पञ (जह ) 279, (9 64
एव (ण 70 ) 977, 61 274, © 276 -- अग
70 20 39, 21 40
274
1 °) = एप 6 95 50 3 3 दशक्किराः - *)
ते दशग्रीवसैन्यं तदक्षबानरयुथपाः ।
दुमेविष्वंसयांचक्घुदेशग्रीवस्य पश्यतः 1 ४
ततः खसैन्यमालोक्य बध्यमानमरातिमिः।
मायवी व्यदधान्मायां रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ५
तख देदाद्धिनिष्करान्ताः शतशोऽथ सदस॑शः ।
राक्षसाः प्रत्यद्श्यन्त सरशक्तयुष्टिपाणयः ॥ &
तात्रामो नघधिवान्सर्बान्दिव्येनाल्नेण राक्षसान् ।
९५ निपूदिते (10 निपा") -- <) ७ निर्याय
2 °) 003 0311 3-583 +स दृसो , 1 इतो वै - °)
8 7० 78 ५ ०७9 योषः, 2५ 7 बोध (प पोथ') ©
"वाहिनीं (0 यूथपान्) ए+ पोथयामास यूथपान्
3 ^) 71 3 ८ 01 3 5 फ जापतत (10 आद्रदन्प)
-- °) 71 मेँदनीलगदास्तथा -- °) 4 7 हनुमान्» 70
0४ हुवान् 71 3 जाुवानू -- °) © सन्यासे, 63
तप्सैन्य , 8५ सैन्य
4 ०) 8) 371 9 ५460 श्रक्षवानरपुगवा', ¶ 01 3 +
प दृष्टा वानरयुथधपा ("4 "पुगवा)
5 ०) 1 38 8 70 770 701 3 ¶,७५स (गिस्व)
ए+ तत" सैन्य समालोक्य -- >) ¶ ©1 9 „ महास्मभि" (०
अरातिनभि ) 81 रोभ्यमान स श्रञ्चुमि -- ९) ह 3 भ्यदः
धन्? 8 + 125 + ८ &3 ्ाखजन्» 12० 73 व्यजन, 12४
विदधन्; प्र" विदधे (1०? व्यदधानू) प» © सायावीर्योष्य
धान्माया , 6५ मायामादाय युयुधे -- °) 8 70.01 8५८
©? राक्षसाधिप {न 7६०९] )
6 प ०८ 6-7 -- °) 81 2478 ‹ ०4 रेहविनि
ष्कराता ; 71 देष्ाद्विनि"खलय
7 100 प्र (ण ९1 8) - °) प दिग्याङेगेव
गज © + वीर्यैवान् (1० राक्षसान्) -- ०) 7० 71 3 च्यद्
धद् 1 2736813 + राक्षसेश्वर (५ 5४०४] }
8 ४) ह+ धीमत-, 69 + वीर्यवान् (0 मारत) - ४
{ 980 |]
समोपाख्यानम् |
यथ भूयोऽपि मायां म व्यदधाद्राक्चमापिपः। ७
कृत्वा रामसख स्याणि रक्ष्मणख च भारत ।
अभिदुद्राव गमं च लक्ष्मणं च दज्ञाननः ॥ <
ततस्ते राममरछन्तो रक्ष्मणं च धपाचरा; ।
अमिपेतुम्तदा राजन्प्रगृदीतोचकर्ैकाः ॥ ९
तां दृष्ट राघसेन्द्रख मायामि्षवाकनन्दनः ।
उवाच रामं मौमिधिरमभ्रान्तो चृददचः ॥ १०
जहीमात्राक्षयान्पापानात्मनः प्रतिरूपान् ।
जघान रामस्तांधान्यानात्मनः प्रतिरूपकान् । ११
ततो दर्यश्वुक्तेन ग्येनादित्यवर्चमा |
उपतस्थे रणे रामं मातलिः चक्रसारथिः
मातलिर्वाच ।
र्य हर्यशवयुगेत्रो मघोनः खन्दनोत्तमः
1 १२
07 (कषा ) 8०9 - ८) + 41613 4+स({गिच)
-- 4157 8, 11 76 तऽ (10 16 8 06) 10९ &एत्
7९0९013 ¢0ल€ा्घ{शिः 8०४
9 129 ०) 9०० (५ 1] 8), 71 6 9°-102 -- °)
ए+ 4 72५ सातो; ¶" आानर्दन॒ , ५ ©1 2 + आगच्यन्, 68
स्मो, 271 सान्न , ४2 जानर्डनू (10 जरन्ते) -- ४)
73 81 & ५ निक्ाचरा } 61 क्षपाकरा -- ८) ए1 ततो (10
तदा) 2 7० 18 + 5 68 राम (ण राजन्) - °) 8
7४ 78 4 668 प्रगृहीतक्ञरासना , ए ७1 3 4 "तेपुकार्युका
10 7210 1{0°° (९ १19) --<) ६7166144
उवाच राम (61 » + वाक्य) सौमित्रिम् -- ५) ०
71 3 5061 3 ५ महद, 1 [ऽ]घवीद् (10र चहद् )
11 ०) 6, प्र्तिरूपिनानू -- {८67 1149, 61 3 105
1295+ इन्युच्तो रक्ष्मण पाथ वदा गन्तु मञुदत्त 1
-- ^) 1 31 &1 3 ५400 (एषा ) 114
द्याभ्मन , > चापि नात्मन ({० चान्यरानारमन )
12 <} ८703 तद्रा (ग्रे) - ८) ए५ प्राजकिः (0
मात्तरि )
13 @&1 3 ०0 ५06 वरटा - °) 8 (68९ &8 ) राम
(त्रो) - ए) ¶1 1 3 + (काः एादकपऽ) जमोव
(107 मचोन ) -- ^1७अ 12०४, & (6२०९६ (8) 105
1296 स्वद्॑मिह सप्राप्त मदद णत्क़्रतो 1
-- ९) 2४ म्र युद्धे ({०र धात )
14 °) 71 तस्मास्य पुस्पय्याघ -- °) ए3 8 (९८९१४
॥
५1 चापि
आरण्यकरपवं
981
[२ 274 19
अनेन चक्रः काकुत्ख मगरे दैत्यदानवान् ।
गतः पुरुषव्याघ्र रथोदारेण जघिवान् ॥ १३
तदनेन नरव्याघ्र मया यत्तेन संयुगे ।
खन्द्नेन जहि शिग्र रावणं मा चिरं कृथाः ॥ १४
इत्युक्तो राघवस्तथ्यं वचोऽ्रद्त मातलेः ।
मायेयं राक्षसस्येति तयुवाच बिमीपणः ॥ १५
नेयं माया नरव्याघ्र रावणख दुरात्मनः ।
तदातिष्ठ रथं .शीघ्रमिममेन््रं महाुते ॥ १६
ततः प्रहु्टः काकृत्धस्तथेल्युर्ला वि भीपणम् ।
रथेनाभिपपाताञ्चु दसग्रीथं रुषान्वितः ॥ १७
हादाकृतानि भृतानि रावणे ममभिदुते ।
सहनाद; सपटदहा दिवि दिव्याश्च नानदच् 1 १८
स रामाय मदाोर भिससर्जं निजाचरः ।
68) दत्तेन › 81 युक्तेन ({0? यत्तेन )
15 एर्०6 15, 79 108 मार्कण्देय ठ
1 3 + ४905 राघव ४० मात्तये (1४०) 1 3 दइ(ए3
य )प्युचे मातलिस्तथ्य - ४) र 21 ततो ({0प वचो) +
003 75 मातत ({०प माव्टे ) -- ९) ८3 7007218 46
© मायैषा (0 मायेय) ©1 3 + राक्षमद्रस्य (10 सस्येति)
16 <) 17५ 93 उपातिष्ठ (० तदा) ह 76 013
दिम्यम्, 21 इमम् ({01 शीघ्रम्) 79 तदातिष्टाभिदिष्टयेन,
@&1 3 4 7 तद्वा(©! “मा , 6५ था) तिष्टाभिनद्यन -- °) 81
फीध्रम्; 8 (6९५०7 ७8 ) रथम् (०" दमम्)
17 ८) 83 70 78 4 6 & 'भिपपाताथ
18 +ल 18००, 3 1९413 14०18 -- <) ए 62
विषटनाद 1 1४4 च पटहा - ०) ए! दवास् (‡0
दिव्यान्) 1 2५ तद्वा, ए 00 14-8 69 तथानेदन्, 81
705 स्ववा, 71 नतो" (णप्चनाः) क) 61 नादयन् ((0
नानदन्) -- &{#७7 18, 81 8 + 706 123 105
1297+* तत प्रववृत युद्ध रामगावणयोरमहत् 1
24 60४६ 233 722 13 ५ 6 3105 2.67 18
1298 ददाक्रन्धररानसून्वोस्तधा युद्धम मून्महत् ।
21 ऽ 726 02105 गरलः 1297* 52 + 70 03 4 ठ ©8,
२९67 1298“
1299* अरब्धोपममन्यतच्र तयोरेव तयाभवत् 1
[६० 1298* (एलाणकत्रा6 1) 9० 12994, ९ पप्र 6
107 51{°-59°9, दत् त६८001, 03 7व7द्/ताद, 0 19, 74
|
-- °) 74
8 ‰74 19 |
शरूरमिन्द्रारनिप्रख्यं ब्रह्मदण्डमिवोदयतम् ॥ १९
तच्छरलमन्तरा रामश्चिच्छेद निशितैः शरैः 1
तदृषटा दुष्करं कर्म रावणं भयमाविशत् ॥ २०
ततः कृद्धः सजौ दशग्रीवः शितान्शरान् ।
सहस्रायुतशो रामे शच्राणि विविधानि च ॥ २१
ततो य्यण्डीः शूला थ मुसङानि परश्वधान् ।
शक्तीश्च विविधाकाराः शतघ्धीश शित्चराः ॥ २२
तां मायां वितां दृष्टा दशषप्रीख रक्षसः ।
भयातदुदधुबुः से वानराः सवेतोदिशम् ॥ २३
ततः सुप सुशं हेमपुं शरोत्तमम् ।
तूणादादाय कुत्स्यो व्रह्यास्चेण युयोज ह ॥ २४
-- 1० 7» यथा (० तया) 7 मवेत् ({०? [मव् ) ]
19 °) 7" मायामय (० स रामाय) ८1 "तेजा (10
"घोर ) -- °) 7ए1 "स्पष्ट, ए “स्पश (107 "प्रख्य ) "1 शूर
चाश्ननिसप्रख्य -- ०) =-27* &1 यमदडम्
20 °) ए जतराद् 8 (०००६ 1 6) ©3 {1
सत्वर ({0" अन्तरा) ¶५ 61 3 4 तच्छुखमथ रामस्तु
21 °) 73 वरान (07 द्वारान्) -- ८) 71 रक्ष" (0
रामे)
22 °) 7 7५ 7136 गदा (धग त्तो) ए 3
यसुडी, ए.१ सुञ्युडा", ए५ मुखरी.» 8 75 4 5 © सुपुडी ,
५ भूपदी , 0 खृह्ुरीः, 61 3 4 सुमठी , 9४ सुखी ए 3
चयत्माद्यान्, ए8 ?:-+ 78 + 6 ५३ दयूरानि (10? शरूलाश्च)
प ततो सुखषिका" शरूा -- ०) 1075 488 सुश्षखानि
ए४ + 70 71 + ५ प्रस्वधान्, 01 3 + परश्वधान् -- ५)
1 21 दत्युरा , ४५ 82-+ 726 74 7५ ©1 3 + हशि( ए, चि)
तान्छुराच् » 7५ 15 @ श्तिता क्षुरा , 5 शतान्दारान्» ग
शितान्श्रान्
23 %) 8 (७८६ 63) चितवरिधा (10 चिज्ता ) -- °)
2 व्रिटदुवुः -- °) © » + सैनिका (0 वानराः) 7»
पर "द्विश्च
24 °) + 72४ तथ सपत्र -- ४) 7: दीप्यमान (७
देम) -- <) + घच् (9 तूणाद् }
25 0 1५, € कनग्०० 0 ४6 ६8 हठ 2 ए? ६
48० ०{ "6 पर वताः 18 1058 ० 1015510६ {जगु
{401-402) -- °) हा वाणवीर्यं , एर५-+ 89 101 4 72 3
अाणवर्प, © + क्षय धाण -- °) 81 6 72५ 0 76 ©8
[नगन॒मत्रित, ए: + सुमव्रि्त -- ^) 1\3 6 + जहुर् (०
[ 959
महाभासते
[ प्रौपदीदरणप्वैणि
तं वाणवर्यं रामेण ब्रह्माज्ञेणाभिमन्नितम् ।
जहृ्दवगन्धवौ दृष्टा शक्रपुरोगमाः ॥ २५
अदपावजेपमायुश्च ततोऽमन्यन्त रक्षसः ।
नरक्ासोदीरणाच्छत्रोर्देवगन्धर्वर्किनराः ॥ २६
ततः ससज तं रामः शरमप्रतिमौजसम् ।
रावणान्तकरं घोर ब्रक्षदण्डमिवो्यतम् ।॥ २७
स तेन राक्षसश्रेष्ठः सरथः साश्वसारथिः ।
प्रजज्वार महाज्वालेनाधिनाभिपरिष्छृतः ॥ २८
ततः प्रहृ्टाखिदशाः सगन्धर्वाः सचारणाः ।
निहतं रावणं दृष्ट रमेणाह्धिष्टकर्मणा ॥ २९
तत्यजुस्तं महाभागं पञ्च भूतानि रावणम् |
जह्पुर्) "9 तेन ((० देव) - 4) 0 देव
(10 दक्र" )
26 7५ 1155109 (५ $ 1 25) - ४) 1 4 6५
राक्षस", 01 राक्षस -- ^) 8 (6००४ 69) बरह्मा योचिते
तसिन् -- ५) 8 7" 7 & "दानवर्किनरा , 6 + "गषव
दाना
27 11 0189 (न ९] 25) 7010 21० -- °)
४ &1 3 ‹ तस्मिन (०८ तत") -- %) = 194 71 [उदित
(107 [उधतम्) -- 46 9, ८४५ 7 (कल्लू 70 73,
04 01155108 ) 83 195
1800“ सुक्मात्रेण रामेण दूराङ््टेन भारत 1
00 76 0प्रानः पणत्, 1 105 006: 27
1301 अमोघमविपष् च स देवासुरपस्गेः ।
भासयन्त दिच्त" सर्वाः स्वया दीप्लया मारमा !
28 2‹ 7185108 (ध ९1 25) -- ४} ए "पुरषकृत
53 + 6 00 7 4 & "पर्त (0 "परिष्ठनः) 41
प्रजज्वारु महाज्वाखे तया (8५) चापि परिदुव ; 6 + जञ्वार
स (© सु-) महाज्वालो अ(©, द्य )भिनाभिपरिष्टृत
29 74 प्णञजाण् (न र] 25) -- >) 2 एन 70
16 ©» सहगधवचारणाः
30 2, प्णञञण्् (५ 1 25) -- °) ए 7५ महा
याहु -- °) 7 भूताश्च ({०*नि) -- °) 1 3 सर्वैरोकेम्य'
-- ८) 6५ + चह्याच्रेगाभितौजसा
31 24 पञ्जपषठ (ण ९1 95) -- °) ए+ तु, 8
(सन्न्नह 88) [अपि (0 हि) - ९) [ए 3 तेन, ए" देह
(ण नेषुर्) 1 3 वृष "निर्दग्ध -- °) षा 3 ८0 स,
613 ५ हि (निःच) एए 3 79८ 01 3 मस्य प्ररद्यत
॥
गमोपाख्यानम् ]
भितः सर्वलोकेषु स हि व्रह्मास्तेनसा ॥ ३० |
शरीरधाववो ह्यस्य मांसं रुधिरमेव च ।
आरण्यकृपवै
[3 975 8
नेशु्रह्मास्निर्दग्धा न च भसखाप्यद्रयत ॥ ३१
इति श्रीमहाभारते आरण्यक्पर्वेणि चु.सप्तल्यधिकद्िश्यनतमो.ऽध्याय ॥ २७४ ॥
२५७९
माकण्डेय उवाच ।
स हत्वा राणं रुद्रं राधसेनदर सुरद्विषम् ।
वभूव दृष्टः ससुदटरामः सौमित्रिणा सह ॥ १
ततो हते दलग्रीवे देवाः सपिपुरोगमाः ।
यादीर्भि्जयदुक्ताभिगन्चस्तं महाथुजम् ।॥ २
रामं कमलपत्र तुद मर्वदेवताः ।
गन्पर्वाः पुष्परप वाग्भिश् त्रिद्रालयाः 1 ३
पूजयित्वा यथा रामं प्रतिजग्यु्यथागतम् ।
[2
(71 "ते), ए५ भस्मापि डयते , ए भम्मान्यद्टयत निशा
तम्माद्यद्य्यत
(भृगौ 4 55६ -- (दाणः [कादा ह्वा 3
194 79 &2 + आरण्य - 5100 207 प्वा कष ( 4 155
प्रण) कृ1 & 8 (भोगप हप एए फ्8 ) छर्फ्प्र०प
ण्ण, रामो( एर श्रीरामो , ¢ श्रीरामायणो ; 81 रामायणो )
पास्यान - दा 727 86 704 0 6 61 3 भ
राव्णपघ ~ 441 70 (पाऽ, सणादेऽ गः 00४0 )
1091 (फद्ा }) ० 258, 77४ 259, 21 292, ४ ॐ
{071६ ) 250 , ¶४ 4 ए (ए 1/ ए ) 278 61 275,
6४ 277 -- 51012 7० 01 84, 704 ०३ 33 01 50
275
ल्ट 74 पणर्ञाणहु प) 0 485९ (५ ९1 3 274 25),
6 ३ 15 71005६९ 1हुण०हते णृ ६० 6 हत् न ४0
136
1 +) रा 3 रान्नम (नप्राय्ण) ए) जए + पद्रः
6) सम्य (पशुद्र) -- >) ए1 3 दशग्रीव, ¶9 राक्षपेदा
(97 "मन्टं) 24 युधिष्टिर (प्सु) -- ^) 7003 सु
महद्, © सुसुद्ृदू 71 (्ण्णप्रा
2 °) ए तस्मिन् ({0प नतो) 8! दशग्रीवे ते तस्मिन्
-- 2} 83 + मर्द पुग", & + सपिगणाम्नया -- ५} 2841
{20 [ 9८8
तन्मदीत्सवमक्रारमासीदाकाशमच्युत ॥ ४
ततो ह्या दशग्रीवं र्भा रामो महाय्नाः ।
विभीषणाय प्रददौ प्रः परपुरंजयः ॥ ५
ततः सीतां पुरस्कृत्य विभीपणपुरस्कृताम् ।
अभरिन्ध्यो नाम सुप्रज्ञो बद्धामात्यो विनिर्ययौ ॥ ६
उवाच च महात्मानं काङत्ं दैन्यमास्थितम् ।
प्रतीच्छ देवीं सद्रुत्तां महात्मञ्ानकीमिति ।
एतच्छरुत्या बचस्सादवतीयं रथोचमात् ।
3 1653
3 291
3 292
> ० ०४
ते (णित) ५ 0» सदानु (10 महास्ुजम्)
3 ०) ए, 21-3 वनदेवताः -- *) 8 ५ 18 त्रिदिवा
ख्या, 20 च्िदशचियः 2, ववपुस्ता' सुराटया
4 ^) ए 2! 72८ 713 9 5 तथा, 75 तसो, 41 1
तुते, 79 & रणे (० यथा) -- 2) एन रयथागत -- ^) 8
(शन्व्छ्)+ 63) गतोस्मव्र (1० मषोस्सव" ) -- °) ए1 9 +
भप्त (0? अच्युत )
5 ४) ए राज्य (पर्ष्ा)
पुन (1० प्रु) ए "पुरजय
6 1 ०८ 6 ~ °} ह -+ 0४ "पुर सरां, ए+ "पुर
मर , 2५ 1 + "पुरःसरा; 73 "पुर"मर, 7४ `पुरस्छृन
-- ९) + पु} 3 + सवस्यो, 21 भर्विदो, 711" विश्यो
ऽ 79 5 &1 (छवः) 3 + प सुप्रात्तो, 81 (४००७
श्यः ) "प्रीतो (9 "रन्न ) -- °) ©1 3 ५वृद्धोमाव्यो ध
[अभिनिययौ बृद्धो मान्यो द्वि निर्ययौ
7 °} 71 स ({णःच) 8 महाघोर (प श्रज्न); 7
"श्राज्ञ -- °) ह द्रलनादान, 7४ "माधित , ए चेत्यमाधित
(5८), 8 79 75 (४ 63 22 वेन्ममास्थित -- °} 726
प्रतीक्ष
8 °) 7, रामोवाच (०? पएतच्छ्म्वा ) -- °) 6४ + महा
रथात (० रधो) - °) 2४ स्पेण (19 खाप्पेण) हए +
[मभिहवा , एज 85 + 7, 3 2 [ज]पिहितः, 7० 0» [जनमि
दिनः, 75 [निषहिता, 0 &‡ [ज]पिहत , गूथ 8134
]
51 मष्टावरः -- °) 71
538
18
25
3 275 8 ]
वाप्पेणापिहितां सीतां ददर्गेश्वाकृनन्दनः ॥ ८
तां दृटा चारुसर्वाद्ीं यानखां मोकक्थिताम ।
मरोपचिततमर्वद्धीं जटिरां इृष्णवाससम् ॥ ९
उवाच गमो पदे परामर्वि्नह्धितः ।
गच्छ वैदेहि शक्ता च यत्रायं ठन्मया ऊतम् ।। १०
मामामाद्य पतिं भद्र न सं राक्षसवेदमनि ।
जग व्रजेथा हति मे निहतोऽसौ निशाचरः ॥ ११
कथं हयसब्रिधो जातु जानन्धमविनिथयमू ।
परदस्तगतां नारीं युहूर्तमपि धारयेद् ॥ १२
सुवर्तामसुद्त्तां बाप्यहं लामद्य मैथिलि ।
नोत्सहे परिभोगाय श्वावरीदं इव्रियथा ॥ १३
ततः सा सदसा बाला तच्छत्वा दारुणं वचः 1 -
पपाठ देवी व्यथिता निछ्ा कदली यथा । १४
यो खा हर्पसंभूतो एुखरागस्तदाभवत् ।
[लि]निषहटत
9 ४) ह? ध्यानम्था, 2४ वन", 61 यून" 1 3 ५
81 3 4 703 75 शरोककर्धितां -- ५) 7: म्ट्टिवामम, एज
छिष्टवामस।; २2५ प्र कृष्णवापर्मी, 0५ 77-9 © कृष्णयाममा
©1 2 ५ ध्यामद्रोकपरायणा
10 °) 1 (कएर्थम० ९० ) जदि (10 कदैर्टी) -- ?)
2 ए 2० 770४ 0४ पयमर्ष -- ^ 10०9, @1 3 4
2९8त 60" -- ¢) 75 दणड) गच्छ &०त् व्रदेष्ि ह 70
0 [सनि (णत्व) -- 4) ह 720 7013 ण्ण] मया
8४ करून 8 (७०८७])£ 69) एतत्कार्यं मया तव
11 ०) 208 मे, 70 च (9 [जुमौ) 12 निष्ठ
{1 “दहि)तो राक्षनेश्वर"
12 ^) एग ए अनम्मदु", 8 न्वस्मद्-, © स्वस्मद् ({07
सद् ) ¶५ 61 ४ + प कम्माद् (61 तसाट- , 1 कसार)
स्मद्विधो लात -- ४) ¶@ 3 4 1 जानन्वर्मी्यनिश्वमान
(© ५ य)
13 © + मदृत्ताम् (1० सुवरत्ताम्) 1 च (वा)
पज ©: चमद्रत्ता सुरत्ताचा -- <) ¶५*लोग्या च, 61 "भोगाश्च
{07 " नोगाय)
14 ५3 ० (एण) ) 142-16° -- <) २.१.)
देची ५० व्ययिता,
15 कध ० 1 {न् ₹1 14) -- °) 2 70 7/
(अपि (0 हि) एज सुष्नमूनो; 7 हर्धमञ्रतो, प नन
|
महामा
9६4
[ द्रौपद्रदरणपर्वैणि
क्षणेन च पुनर्भो निशश्वामादिव द्णे ॥ १५
ततस्ते हरयः मर्वे तच्छत्वा रामभापितम ।
गतासुकर्पा निचे वभूवुः सहलक्ष्मणाः; ॥ १६
ततो देवो विद्यु्रात्मा षरिमानेन चतुगुखः ।
पितामहो जगत्छ्ठ दु्यामास॒ राघवम् ॥ १७
दक्रथायिश्च वायुश्च यमो वरुण एव च |
यक्षापिपशथ मगवा्लथा सपर्पयोऽमलाः ॥ १८
राजा दग्ररथध्ैव दिव्यभाखमूिमान् ।
विमानेन महार्हेण हंसयुक्तेन भाता ॥ १९
ततोऽन्तरिं तत्स्थं देवगन्धवैमकुलम् ।
यञ्यमे तारकाचित्रं जरदीव नभस्तलम् ॥ २०
- तत उत्थाय वैदेदी तेषां-मध्ये यराखिनी ।
उवाच वाक्यं कल्याणी रमं प्रथुलवकसम् ॥ २१
राजपुत्र न ते कोपं करोमि विदित्रारहिमे।
ममृत -- °) प्ण सुखे (ण सुख }) 8 (ररव्ः 83 ४
०0) पुरा ({०प्तदा) --^) ए 75 5 परिभ्रष्टो, 8 0,
© $ ‰11 पुन्नष्टो, 7० 71 3 परिभिष्टा, ¶४ &1 + पुनध्ो
-- 4) 8 7५ 79 7: ॐ निषा इव 12 4 7
दपण
16 2४3 0 16० (८ ८1 14) - ४) ए" राममापण
-- ^) 7४ @ ५ चमभूवुः शुभलक्षणा , © "च द्युभलक्षणा
-- {€ 16, 7८ 2 105 8 0855868 ६1८० 19 477 व
(2० 28)
17 3०06 17, 71 3 105 माकडेय उ -- °) धभ
विनयेन, ७४ चिमाने च - ^) ठ 72 @ प्द्मयोनिर्
(07 पिताः)
18 °) 72८ 7: घद्यर्षयो (10 सप्तर्पयो }
19 °) 77 नाम (0 चव) -- ४) इ» 71 "भारकरं,
५ 73 "भासुर"
20 °) 582 3 [जनरीक्ष, धा [सनरिन्ने - °) 0८1;
“शानव" (10 "गन्धर्र) -- 234 ० 20० -- ९) का
७1 2 + नभस्य
21 १) 12५ 0: ६2050 नेपा 8०त मघ्ये
22 °) (तन (ष्नत्ते) एः क्न्य, 21-5 72 28
¶ ७3 दोप ([०्क्तोप) -- ४) + तव, 8 10 70 72४ ८
©श्िते {81 चमे) ({०प्हिमे)
23 = (पप 28 757 -- °) प्रथ भूतात्मा ( (०८ ना)
]
रामोपाख्यानम् |]
गतिः स्रीणा नराणा च भृणु चेदं वचो मम ॥ २२
अन्तथरति भूतानां मातरिशा सदागतिः ।
स मे विघ्रुश्वत् प्राणान्यदि पापं चराम्यहम् ॥ २३
अग्रिरापस्तथाकायं पूथिवी वायुरेव च ।
विग्रशचन्तु मम प्राणान्यदि पापं चराम्यहम् । २४
ततोऽन्तरिक्षे वागामीत्मवा विश्रावयन्दिशः ।
पुण्या संहर्षणी तेषां वानराणा महात्मनाम् ।॥ २५
चरागुस्वाच !
भोभो राघव म्यं वै बायृरस्मि मदागतिः।
अपापा मैथिी राजन्य॑गच्छ मह भाया ॥ २६
अग्निस्वाच।
यदमन्तःरीरस्यौ भूताना रघुनच्न ।
सुघर्ममपि काक्त्खछ मेथी नापगध्यति 1 २७
-- २३९८ = ( $? } १६० ~ ८) § (९९८८]४ 63) (7५057
मे पत् त्रिुचतु
%4 ए @ + 0 (कष ) 24 - 24०4 = (5० }
१३० -- <) ए 01 8 विघुरतु यथान (ह! 3 "च्य)
-- 4) 71 8 47071 ॥ णते वा({ए3 03 चाच न्यजतुमा, 3
तमेवरादि यननु मा -- {लः 2५ > {+ फरण) 7
03 1४8
1902* य गार स्वहने चीर नान्य स्वपनेऽप्यचिन्तयम् ।
नधामेद्रेवनिरदि्टस्यमेव हि पनिर्मव।
{(1, 1) 7५ ४ दि (10 [अ) 3 व्यचिनय, 41
प्रविनय -- {7 2) 8: यथा ({्नया) {8 013४
टि (ददि) %\ नकिर (ण पतिः) 1
25 ४) ए 3 ध्रा{ए+ दा) चयन्यनिला दद्य , ४3 1८
701 3 सुस्वरा लोकमाक्षिणी
26 °) + 79 1 ते ([गप्व) - <) ठः न पापा
{1०८ पापा ) -- °) 71 ग्रस्य (0 सगच्द्र) 3 (८२०८६
62} सीनया (7०7 भावया )
27 & (९अ९द४ ¶1 65) ०0) 16 तरला - +) दा 034
मापगध्यने, 3 प्रतियूद्यता
28 °) 1 7८ 701-3 ६ रमा" सर्य मल्प्रसृता, 8 स्मा मम
प्रसूना दि, कण रसानि मण्प्रसूतानि, ४ समनस्थः प्रसूते दवि,
61 रम मत्त प्रसून #ि, © सदमनश्चने वेत्ति -- ५) 40:
ददे देषटेषु, 0८ दन्दिरेपु, वृष द्धिनो देप, ४ खयद्रयेपु
(1० भूनदापु) - ०2) ए 3 चन्या, 13 0९ 3 51
मन्वात्र (कर प्रणो) गृध द्द्रीमीट, 62 + चवीम्येतन्
आरण्यकपवै
|
{
॥
|
।
।
|
1
१३५
(णः प्र्रवीनि)
(8 95 38
वरूण उवाच ।
रसा वै मतप्षता हि भूतदेरेषु राथव ।
अं वै लां ्रतरवीमि मैथिली प्रतिगृह्यताम् ॥ २८
ब्रह्मोवाच ।
पुत्र नैतदिदाथर्यं चयि राजपिंधर्मिणि ।
साधो सदरत्तमागैस्थे शृणु चेदं वचो मम ॥ २९
साघुरेप खया वीर देवगन्पर्वभोमिनाम् ।
यक्षाणा दानवानां च मह्ीणां च पातितः । ३०
अवध्यः मर्वैभूतानां मलपरसादारपुराभवत् ।
कसाचित्कारणात्पापः कंचि्तालयुपेक्षितः ॥ ३१
वधार्थमात्मनस्तेन हृता सीता दुरात्मना ।
नलक्कूबरघापेन रक्षा चाखाः कृता मया 1 ३२
यदि द्यफामामासेवेत्लियमन्यामपि धुवम् ।
-- ८) 11 3 जानकी (० मथिषटी)
-- ५\{†€ 28, 701 105
1308* पार पर स्वमेवामीविष्णुव्र्यारमरूपवान् 1
अपारपारोऽि रे परेभ्योऽपि पर सदा
परद्यारोऽयि विश्वेश परपारनयस्रधा ।
पराणां च परास्यमि पार पार म्दरैवम।
सरव॑भृतनिवासी च भूमन्म परमस्था ।;
ए 116 4181 त् 15
1303# यम ।
धर्मराजोऽस्मि काकुस्थ साक्षी लोकस्य कर्मणाम् ।
श्युभाश्युमानां सीठेयमपापा प्रतिगरृ्ताम् ।
[© धर्म (ग्यम) - (7 1) 61 धर्मोहिमम्मि ({0
धपमरासोऽम्मि) 1
%9 ०) ५61 3 भत्र (िप्पुच्र) -- ०) हा 3 सद्ुत्त
धरपिगि, ह०णट {88 राजर्विधर्मणि - ^) ए ५ 58 ५
091 05 565 साधौ व 0५0५ मारयसे, 2० 0 ०8
12 ^ काङस्थं; ०८परा मार्गस्थ , ©1 व, मार्गस्थ
20 2 0 20 -- ^} प पपा (०प एय)
धीर ({०प वीर) -- ५) 7। मानवाना निपातित
31 ^) ऽ 7£ “सस्वाना; 81 शात्रून (07 "भूताना
-- 1 3 ० 31°-32* -- ८} 7० 93 84 फिंचित् (ण
कचित्)
52 1 3० ११०४ (८ ९1 81} -- ०) 1 उन
यरः -- ५) 21 हिर्ण््वा (भच) 8 (कन्म 68
211) प्प करना "० मया
|
1 2
8 275 388 ]
दतधाख फलेदेह इत्युक्तः सोऽभवत्पुरा ॥ ३२
नात्र शङ्का लया काया प्रतीच्छेमां महाद्युते ।
कृतं लया महत्कायं देवानाममरम्रम ॥ ३४
दरारथ उवाच ।
प्रीतोऽस्मि वस्स भद्रं ते पिता दशरथोऽसिमि ते ।
अनुजानामि राज्यं च प्रश्राधि पुरुषोत्तम ॥ ३५
राम उवाच ।
अभिवादये त्वां राजेन्द्र॒ यदि स्वं जनको मम।
गमिष्यामि परीं रम्यामयोध्यां शासनात्तय ॥ ३६
मार्कण्डेय उवाच ।
तमुवाच पिता भूयः प्रहृष्टो मुजाधिप ।
गच्छायोध्यां प्रशाधि त्वं राम रक्तान्तलोचन ॥ ३७
ततो देवाननमस्कृय सुहृद्धिरभिनन्दितः ।
394 1390 389 -- °) (रा + 21 8 सीदेत्; 51 3
70 सेवेत , 125 मासीदे , पए 61 9 + सीता वा; 1 मन्येत;
213 आसीत (10 जासेवेत्) ~ °) 1 » प्रियाम् ({ण
खियम्) ए 3 द्रुति (0 लपि) ए घुवनू (07 श्युवम्)
-- °) ए 3 पतेद्, 71 भवेद् (0 फलेद्) 8 7५1 7०
° मूर्धा (10 देह) -- °) 7ए1 3 दव्यु्ोघौ पुरामवत्
34 °) प्र 613 (तु (णः [भत्र) - *) 2८ 7
63 महामते (10 धुते) 1 3 71 सगच्छ सह नयेया
-- ९) 11 कर्म (1० कार्य) -- ०) 1९1 2 अमरप्रभो, 720
103 प्रम + 64 समितप्रभ
35 °) 70; 8 (€र्८्म् ©) तव (1० चस्प) - ?)
[1 3 तच; 1 ©+ [स]्म्यह (07 [आ]सिते) - °) ए
76 71-$ & ण ते राज्य, ४ 61 > + राज्य स्न (10 राज्य च)
36 °) प्रश्प९०८ | 13 73 61 स्वा ~ °)
© « पिता मे जनको यदि
37 व्रा ण) 37-39 (1४0 मार्कण्डेय ठ ) , १५ 41 3 4
7 0 {6 र्धा - °) 2 77 06 63 भरतषभ; 7१५६1 84
मनुजर्षभ ¬ प्रहृ्टेनातराप्मना -- °) 28 1८ 70 79 &४
हिति (मप स्व) - °) 8 7०५ 70 709 ०88 राम रक्त
लोचन -- 41७ 37, प (7, 7118818 ) 3 108
1802* सपूर्णानि हि वर्पाणि चतुर्वेद महाययुते ।
[५ च, ए 3 790 01 ^-5 टह (ग्द) ]
38 110 388 (५ ए1 87) -- 2) © सिस्रत
-- °) ए3 + 03 8 वैदेह्या, 81 सीतया (0 मायया)
महाभारते
|
|
|
|
|
|
|
स
[ द्रीपदीदूरणपर्वणि
महेन्द्र इव पौलोम्या भार्यया स समेयिवान् ॥ ३८
तसो वर ददौ तस अविन्ध्याय परंतपः ।
त्रिजयां चार्थमानाम्यां योजयामास राक्षसीम् ॥ ३९
तमुवाच ततो ब्रह्मा देधैः क्रपुसैषैतः |
कौसरयामातरििंस्ते वरानय ददानि करान् ॥ ४०
वव्रे रामः स्थिति धर्मे गरनरुमिश्वापराजयम् ।
राक्मैर्निहतानां च वानराणा सृ्द्धवम् ॥ ४१
ततस्ते ब्रह्मणा प्रोक्ते तथेति वचने तदा ।
सथुत्तस्यु्महाराज वानरा ठन्धचेतसः ॥ ४२
सीता चापि महाभागा षरं दनुमते ददो ।
रामकीत्या सर्म पत्र जीवितं ते भविप्यति ॥ ४३
दिव्यास्तरा्ुपभोग्पश्च मल्प्रमादकृताः सदा |
उपसाखन्ति दसुमनिति स हरिलोचन ॥ ४४
11 3 भार्याया ससुपेयिवान्, 1 समार्य॑पुरमेयिवानू्, 6 ।
आर्यया सह सीतया
59 11 ०70 89 (4 $] 37) - °) 2८ 0 तयोर्
(0 ततो) 01 {प्षणड) वर ५०१ ददौ {3 3 206५0 ष
तस्मा, 77 पि तसाद् (0? नमस्मै) + 7०5 7 3 अ{हड
य )विष्याय , ह+ स्रवध्याय, ए 70 7; 5 ©3 दयर्चिप्याय, ग
© 2 ५ भवध्यास (10 अविन्ध्याय) [+ 70) 01 3 परतप
-- °) 71 चानुमानाभ्या, ८8 71 दान, 61 3 ५ वार्थ
कामाभ्या
40 ४) 8 7712० 63 (४6०९ (ण्य ) दाशपुरोगम (197
"सुगत ) -- °) द (९्व्छ्६ 1 703, 1५ 55178)
कौशत्या ¶\ दौशव्यापुप्र ते राम -- °) 7 ७1 3 + घन्यानू
(० द्य) [ज 7003 703 &3 « ददामि
42 °) 79 ©) 3 + तथेति (0 ततस्ते) 1 सत्रे (4०
प्रोक्ते) -- 2) ¶५ © 3 ततस््रद्- , © 311 तस्ते, ‰13 तथेव
(0 तथेनि) 1 + ¶५ ©) ज + चचनात् ({0" वचने) ए
2५3 73 तवा (० तदा) -- “) ६1 3 ङ्ञ्धवेतनाः
43 °) प" चव ({०प चापि) प्र" महाभाग -- ?) ध
हयुमते -- °) प» रामकीकति 1 वत्स (197 पुत्र)
44 °) 7५ च सुख" (1०7 स्वासुप') -- ४) १५७13 4
मादात् (0 प्रसाद ) ऽ (००९१४ ©3) तथा (€ सदा)
-- °) 128 नित्य (0 इत्ति)
45 °) 79 & 3 + तत्, तु (ते) {+ 25 तत
सप्ेक््य( ° "क्ष )माणाना - १) + 73 © 3 + "कारिणा
¡ 9856 ]]
४
गमोपाग्न्यानम |
तनुस्ते प्रक्षमाणाना तैपामह्धिषरकर्मणाम् ।
अन्तव्रानं ययुर्देवाः मर्वे ्क्रपुगेगमाः ॥ ४५
द्रा तु गमं जानक्या नमेवं श॒क्रमारयिः |
उवाच परमप्रीतः सुहृन्मघ्य उद् वचः !! ४६
देवगन्ध्ैयश्राां मालुपामुरमोगिनाम् ।
अपनीतं त्वा दुःखमिदं सत्यपराक्रम । ४७
सदेवासुरगन्धक यश्वरा्चमयन्नगाः 1
कथयिष्यन्ति लोफास्वा यावद्धूमिर्धरिप्यति ।। ४८
इ्येवषक्तवानुनाप्य रामं चच्भरृतां वरम् ।
मपूल्यापाक्रमत्तेन सथेनादित्यवर्चमा ॥ ४९
ततः सीनां पुरस्कृत्य गमः सौमित्रिणा मह ।
सग्रीवप्रयुखैत्त्र दिनः पूरववानंरः ॥ ५०
विधाय रधाँ रद्भायां त्रिमीपण पुरस्कृतः ।
संतनार पनस्नेन सेतुना मङ्गख्यम् ॥ ५१
पुष्पकेण विमानेन सेचरेण विगजना ।
(६५ "कमगाम्) -- < ह 79 3 ४६८२०57 देवा" ४०१ सर्च
46 ‰*}) 8 29 03 0 63 धष्ट्ण् सु ४८त् राम, ण्व
226 मगन {81 "म ) (10 समव) -- <) &3 3४5५८
पर परम", ए" परम -- ५) ६3 सुरमध्य (107 सुद्धन्मध्य)
47 °) एा-9 0 $ ठ मनुप्योग्गरसमा, ए" मानुपासुग
रश्नमा, 81 गन्नसाना च नोगिना, 0८ 92 मजु्योरगसमो गिना,
&2 + मनुघ्यानुर' -- °) ए इति (द्र)
48 *} 1 2; गधय प्यं ४) ए 8; 4 2८ 0-5 8
"याश्चमशनिग- ४१ &1 3५ (पिनरपत्रमा , 84 (गध््रपश्रगा
-- ९) 79 61 $ ५ ले (1० दोस् ) - 4 165०6
0 45४ -- ८} शा नरिष्यति (स्वर)
49 ९ 411 3 प प्राफ्रमन्, व: 89 [आ]प्रक्रमव् (0
{अपाक्रमन्)
50 ०) ९ (ग्न) उ3) चापि (1० यव)
51 ^) 9 (€ग्८्]६£ 7 &) लकाया - ^) ए 1८
01-3 ॥ दमननार, ८५ 5 (९८५ ©+ ४3) म तनार 8
©ण पुग + वरद (0प्पुन') छ तनु (जप्तेन)
52 ^) ६4 7८ 01 2 4 ४ पुप्यक्रन - °) + छ 3
तवा शृन्यकोण द्वा पुरस्करना, ६2 परिगतिना -- 4)
1 ञ्य (पयु) दरूतो ६1 2 ५0८ एनी (तण्लवत्नी)
523 ५० 58-55 -- °} ह 2 + 52 50८71 3
श्निष्य ह) > शिर रवय (शः पाधि } -- ८) पः
॥
आरण्यकपतव
॥
[ 3 275 859
कामगेन यथा युख्यैरमादयैः संदृतो वकी ॥ ५२
ततस्तीरे मयुद्रसख यत्र रिष्ये स पार्थिवः ।
तत्रवोवाम धमात्मा सितः सर्ववानरैः ।॥। ५३
अवेनान्राघवः काले ममानीयाभिपूल्य च ।
वरिम्जयामाम तदा रनः संतोष्य सर्वश; | ५४
गतेषु वानरेन्द्रेषु गोपृच्छर्घेषु तेषु च ।
सुग्रीवसदितो गमः किष्किन्धा पुनरागमत् ॥ ५५
विमीपणेनालुगतः सुग्रीवमदितम्तदा ।
पुष्पकेण विमानेन वैद्या दर्गयन्यनम् ॥ ५६
किष्किन्धा तु ममामाद्य रामः प्रहरतां वरः ।
अङ्गदं कतकर्माणं यौवराव्येऽभ्यपेचयत् ॥ ५७
ततस्तैरेव महितो रामः सौमित्रिणा मह !
यथारातेन मार्गोण प्रययौ खपुर प्रति ॥ ५८
अयोध्यां म् समाया पुरीं राषटपतिस्ततः ।
भरताय हनमन्तं दुतं प्रखापयत्तदा ॥ ५९
यन्र" ({०य ननः) -- °) 813 09 709 तत्र (10 स्वै)
54 म्ण 54 (ल ९1 58) -- °) ह+ 83 [पुनान्
(० [एानान्) -- ९) 285 हरीन (ष्तदरा) -- ५) 8
< ९५८९६ 7४ 83} सपूज्य (0 "तोध्य }
1
#
1
॥
1
1
॥
॥
।
55 ६8० 55 (ल ११ 59) - °) 4) गधर्व (५८
तरेषु) ४ 05 68 नेषु सर्वषु (1० वानरे) -- 2)61 44
गोपुच्छषु च (10 गोपुच्छ ) ४63 + सर्वदा (पचेषुच)
-- ५) 1 3 किन्किदा, + 03 + किष्क्प्यां ए (६३००)
7० 9 पुनराव्रजन्, 63 ५ समुपागमत्
56 °) एव 3 "मत ({०त "गन ) -- °) &4 तत {{०
नदा) - <) =52* ए 82 3 7८ 0; 9 ए पुष्पक्रेन
57 °) हिय 2 क्रिच्िदरा, ए+ फिप्कि्यां 7 6124
च (गतु) -- *) ठा द्वाखन्धूनां (0 प्रहरत) 3 वर
-- °) 75 *निर्पिचयन्, ¶ ©} + ध! ˆभिपेचयव
58 ८) 7! जगाम षस्ति भ्रति
59 *) 21 च, 8 (€०४ ६१) तु (०प्म) -- °)
एन्य ग्र पर् तन् ; 9५ 7; राष्ट 2८४ राट) परतप -- <)
7० हनुमत! -- ५} ण" हरात् (0 दूत) 5 7०4 ८
71 ५ + ८ 1 प्रान्यापचतच्त 9 81 घु" ; © + दुत (पतद्)
60 "9 00 60" &1 3 + 7886 602 क्लः 102
-- °) 3 + ०८ 05 8161 ४ [दोनितत (णम दंभिच)
¶4 61 स्य -- °) 711 3 +मर्वं (गतस्य) ऽ 3
957 |
8 275 60 ]
रध्षयिवेद्धितं सर्वं प्रियं तसे निवेद्य च ।
वाधुपत्रे पुनः प्राप्ने नन्दिगरामयुपागमत् ॥ ६०
स॒ तत्र मलदिग्धाङ्गं भरतं चीरवाप्तसम् ।
अग्रतः पादुके कृत्वा ददर्शासीनमासने ॥। ६१
समेत्य भरतेनाथ शघुपेन च वीर्यवान् ।
राघवः सहसौमितरिषुदे भरतम ॥ ६२
तथा भरतयाघुधौ समेतौ गुरुणा तदा ।
वैदेदया दरदनेनोभौ प्रह समवापतुः ॥ ६३
तस्म तद्धरतो राज्यमागतायाभिसत्कृतम् ।
न्यासं नियीतयामास युक्तः परमया यदा ॥ ६४
महाभारते
[ प्रौ पदीहरणपर्वैणि
ततस्तं वरैष्णवे शर् नक्षत्रेऽभिमतेऽदनि ।
वसिष्ठो वामदेवश्च सदहितावभ्यपिश्चताम् ॥ ६५
सोऽभिषिक्तः कपिशं सुग्रीवं ससुहजनम् ।
वि भीपणं च पौरसत्यमन्वजानादुहान्प्रति ॥ ६६
अभ्य्यं विविधै रतैः प्रीतिुक्तौ षदा युतौ ।
समाधायेतिकर्तव्यं दुःखेन विससर्ज ह ॥ ६७
पुष्पकं च विमानं तत्पूजयित्वा स राघवः |
्रादद्वैश्रवणायैव प्रीत्या स रघुनन्दनः ॥। ६८
तती देवपिंसहितः सरितं गोमतीमव ।
द््ाश्वमेधानाजे जारूथ्यान्स निर्मलान् ॥ ६९
हति श्रीमदहाभारन आरण्यकपर्णि पञ्चसप्तत्यधिक्द्धिद्धनतमो ऽध्याय, ॥ २७५ ॥
0१ 7५ 6) 1 तत्, 83 +स' ([०च) -- ८) 21 वृण
©1 तत ({0प पुन ) 79 8 + वायुुत्रस्तत प्राप्त -- ५)
५ 0४ ४ उपागत (76 स)\ 091 पुरागमत्+ ५ 61 3 4
उपाविशत् (1० उपागमत्)
61 ०) ¶" जटिल ({01 भरत) - 4{6 61०2, & 4
1.
1906* नन्दिम्रामगत राम साघु म राघव ।
62 ^) 72-+ 00 7५ 6 68 सगतो ({0 समल ) - 79
भण 62०-64० -- °) © सुदिनो (गः मसु }
63 10 ० 68 (ग ४1 69) -- °) 28 1707५ 6
© ततो! 79 © ‹ तदा (10 तथा) - ए) © सुसुवे
(10 समेदौ) - ९) ए1 ५ ©1 + ‰4» दर्शने चो' (19
ददौनेनो')
64 70 ० 64 (० ‰1 692) - ४) 79 "निम्ृत्त,
६8 "भिमसछृता ; 281 ५ 2४ 7, 5 "तिसच्छरत } 71 ? 1" &8
"भि(3 88 ' ति )सस्छृत -- °) 61 » + सयुक्त परया युदा
(61 सदा)
65 °) ए) 3 > राघव, ८9 ५ वप्णव ८1 ततस्तश्
माद्र ~ °) + नक्षत्रभिषठते, 76 03 भिजिते, 7169 ५
“त्रे महि(7 महः)ते -- °) 83 + चश्निष्टो --4) 1 4
[खुनिपिचतां
66 ^) 73 &1 3 4 वसिष्टेन (10 कयपिन्रे्ट) -- *) 61
ससुद्दद्रण , ७; सुसुह्जन -- °) © धर्मन्तम् (10 पौरुस्त्यम्)
-- °) 00 79 भनुजानाद् › ५ भभ्यजानाद् ({०? अन्वजानाद् )
81 पुरन्; 61 गृष्ठ (1० गृष्टानू) ७५ बली (६0 प्रति)
67 °) 23 3 070४ ०63 भोग (प्रत्न) -- 2)
ए 20 ल जा सुदान्वितौ (10 सुदा युतौ) -- <)
| 9858
18 समाधीय, + “्य्राय, 71 8 (अ 717 25 1 (6)
“दाय (0 "धाय ) -- ५) 7 तौ दुःखेन समरीह
68 °) 81 इया तु, 09 त्द् (णप) + ५ 708४
गरा च (0 तत्) -- ४) 4५ 81 [जय (गस) - *)
721 श्रीत (प्रीत्या) + 8, 725 च (प्म) 8
(6८९४ ©8) प्रीत्या परमया युत
69 °) &1 3 + दाताश्चर -- °) ए। 3 द्ययोध्या, 8171
141 जारूध्यां ; 71 दैरण्यान्; 7५ जानक्या ({0" जारूय्यान् )
# © जारूप्यान् च्रिगरुणदक्षिणानिलययनि धः 1 $ -- 19
69, 71 108
1907 दशा व्ैमषटस्नाणि दश्च वधैदातानि च।
राज्य कारितवाघ्राम पश्चारम त्रिदिव गत ।
(गन्त ~ 17० 1127 1 3 ©: ल भारण्य
-- 8276-7 ए + 3 7? @&1 तज (911 उ प एण-
ए० 8४06) 0९पत्रठप ०णा$ रामो(61 श्रीरामायणो-, 10
रामायणो ) पाख्यान , ४० 1 7०3 ११०5 समाप्त -- 4
४८ 8 सभ्युदयिक, 8४ सुग्रीवादिविसजैन, &1 श्रीरघु
नाथपष्टाभिपेक , 13 रामाभिपेक ~ 4द14/ 70 ( ‰हपप्ठड,
फए07त8 ०४ 00६) 771 (णाह ) 93 289, 7008 290,
721 294 , वृष 3 (गह ) 981, १५५ (वतर ए )
279, 61276 , ७ 978 -- §1०1८ 7० 2 8, 71 58
216
1 ^) 7" महात्राज (० महावाहो) - °) 71 राधवे
णामितीजका -- 4) 71 चने (7 वन ) 1 7, पुन (णः
पुय) -- 41४ 1, &1 18
]
समोपाच््यानम |
मारूण्टय उवाच ।
एवमेतन्मदावाहौ समेणामिनरनजमा ।
्राप्ं च्यमनमल्युग्रं बनवासङ्कतं पग ॥ १
मा ग्रुचः पस्पव्याघ्र श्रत्रियोऽसि परनप ।
बाहूवीर्या्रवे मारय घर्तमे दीप्तनिर्णये ॥ २
न टि नें प्रजन किंचिद्ृष्यने परमण्वपि ।
अम्मिन्मार्ग विपीदेवुः चन्द्रा तपि सुगमुगः॥ ३
मंदत्य निनो धत्रो मरुलिवज्नपाणिना ।
नपचिश्चव दुध्या दीवजिदा च गत्रमी ॥ ४
सद्रायवति मवाथाः स॑निषटन्तीह मयः |
रिसु तस्यामितं यस्ये भ्राता यम्य वनजयः॥ ५
र्य च विना नष जीमो नीमपगक्रमः।
= ~~------~-----~ ~~ ~ -- --~ ~ ~ =
1६3" लटक मयता स्य रानायगमनुनमम्।
लायुग्यमिदमग््यान श्टगयनामयनाप्रानम् 1
प्रीत्रप्द परमानायुगनेग्य दधनम्
सम्यास्यसपि गन्द प्रान मद्र चर्मन।
2 ^) ५ नर (ल चुर ) - *) ए पर्नप
-- ८} ए9-+ 7 (८२८ 0 $ ५} 63 शिन (जप श्रय)
-- ८) ए प्राननियि, "11 निनित्य
3 +} 8 {त 00, ८09 भ वर्त (र दस्यते) ५
परमाग्ययि, 8: परमाप ~ ९ 7; स्मित (10 भम्पिनि)
3 8 70 (ल्लु 01 3) लिपी योन्यु -- <) 3; 3
मद्रापि समुरमुगः
4 ^) (1 मह्या मूत्र - °} 6५ सन्दरुभिर् (०
मम्द्धिर्) -- ८) £ 7८ 0/-3 ४च {2 स) महावीर्या (श
यदधर्म) -- <) 61 दीनि, 6५ + नीदजवा
5 ०) 0५7 ने मय (न सर्यथा }) ~ °, र, ०८
20४ मनिषटन ६3 73 ४, 0८ 720; 3 टि (न [ह]
ह) उ सर्यून {रा 3 ५९८८८] ©3) चिन्यया ~ <) [3
एन, 06 0316 अमु (प्न) फएवचर्म, 76
आरण्यक्रपवे
२७६
४,
1
1
मेम्व, @ युद्धे, ©> सच ([व्सन्ये) -- ^) 727०0, ® ,
0७3 {ष्ट्य श्रातं ^71 यस्य
6 “16 भनु (छित) ~ ¢& =1 2 151" 114
04, 141 5१, ८.८, ८.८ -- ^) हा उुगनो, ४१ युयीगी
[ॐ 276 11
युवानौ च महेष्वासौ यमौ माद्रवतीसुतौ ।
एमिः सहायः कम्मं विपीटसि परतप ॥ ६
य उमे वज्रिणः सेना उरगः ममरुद्वणाम् ।
न्वमप्येभिर्महप्वामः मदायेर्वरूपिमिः।
्िजप्यसि गणे स्रौनमित्रान्भरतरपम ॥ ७
इनश्र तमिमं प्य सेन्धयेन दुरात्मना ।
रखना वीर्यमत्तेन हृतामेमिर्मदान्मभिः ॥ ८
आनीनां द्रौपदी कृष्णा कला करम सुदुष्करम् ।
जयद्रथं च राजानं व्रिजिनं वलमागतम् ॥ ९
अमदहायेन रामेण वेदी पृनराहूता ।
द्न्वा संख्ये दच्नग्रीवं राक्ष भीमविक्रमम् ॥ १०
€ 3 16613
यस्य ल्ायाम्रगा मित्रा छष्राः कालगुखाम्तधा। 2३२१६;
च, 3 योद्धारौ च (गः यगन च) ~ “}8 70 (म्न)
01 3 ४) 63 वीरौ, "1 टमी, 3 विम (मयमौ) -- ^)
6५ नगयिप ({07 पर}
7 ० {\+73यण्ने ८ 2 यद्विमे (1०प्य द्मे) 61
पग्रिग- (07 वचरिग ) एतच (गमना) ~ °) एः
0 भन्न 1 ए८ 0» समश्दरणा , ड ए 61 "द्रणान्,
721 4 "टरण ~ <) ४ [ष्णुत् (01 [शनिर्) - “) [4
वित्ष्यमे एः्कुस्व((नग्रखे)
8 ° 1 0८ ए श्नातृभिश्रापि पद्येत
9 ‰1 ७ 9 -- °) ८ 03 वृ1 © + जानीत
द्रीषदरीषट्गा ~°) =1 1 824 147 154 एः सुदुष्ट्न
-- \{८ 0०8 रा श ~~ °} 7) च समागत,
05 च सहायुग (1०7 यकमा)
10 ^) एसह्यायनग ~ <) वृष 834 4 समग्र,
©} मच --°) एद 3 ०2८0 3 भीमदरन
11 १} 1 ज + 281 ५720173 ४ € मित्राण्ुक्ताः » 71
ग् @ + सिग्रमृध्या , 6क्रक्ना मित्रा (४ ध) 8
(९२८न* 3} द्ुषया' (10 फार" } -- ^) 81 3 "गतान्, ©
शक्ता (0 "गत्ता) ~ 4} हि णतान्, 8 [€य्०९्४ 83) ति
([०ण्नदु)} 1 34 7 5 व्रिचारय ह एणा फ
पि्िनय, 0० 03 वििन्यता; 61 [जुुधिन्य च (० जानुः
चिन्नय)
[ १६9 |
६७८७ ८७
3 63 ~
[2
1, 1
4
~ ~+
8 276 11 ]
जाद्यन्तरगता राजननतद्ुद्ाचुचिन्तय ॥ ११
तस्माच इरुशा्दूल मा शुचो भरतर्पभ ।
त्नद्िधा हि महात्मानो न शोचन्ति परंतप ॥ १२
महाभारते
[ द्रौपदीहरणपर्वैणि
वैरापायन उवाच
एवमाश्वासितो राजा माक्ण्डेयेन धीमता ।
त्यक्त्वा दुःखमदीनात्मा पुनरेवेदमव्रवीत् ।॥ १३
हति श्रीमहाभारते आपरण्यकपर्यणि पट्सक्तत्ययिकटि शततमो ऽध्यय ॥ २७द ॥
२,७७
युधिष्ठिर उवाच ।
नात्मानमनुोचामि नेमान्प्राद्न्महायुने ।
हरणं चापि राज्यस्य यथेमां दुपदात्मजाम् ॥ १
धूते दुरात्मभिः हिष्ठा कृष्णया तारिता वयम्
जयद्रथेन च पनवैनादपहूता बलात् ॥ २
12 ^) 2० 0 एतस्माद् (0? तम्मास्व ) 68 चै ऊुसन्नेष्ठ
(107 कुह ) 8 4 72 7, 6 तस्मास्स स्व (2 7 सर्य) कुर्
भ्रष्ठ ~ °) एए तद्िधाय (101 स्वद्विधादहि) 1 3 महा
याष्टो (10 "व्मानो ) -- 4 19, वा 3 108 9 702550६8
० 14 [0९8 हषल पप 4 1 (० 29)
15 °) 7४ राजन् (107 राजा) -- ४) ए" माकरंडेयेन
~ °) 7» दैन्यम् (0 षु"खम्) -- °) 81 3 जप्येवस्,
88 ५ 79 7५ 5 88 अप्येनम् (० एवेदम्) ~ ए0 18०५,
1 88४
1909* श्रुत्वा रामायण सर्व लक्सवा दुख युधिष्टिर ।
मार्कण्डेय पुन प्राह आ्ावृभि सह समते" 1
0०9०४ ण 9, ६06 नग070 ० 76 £6६ {070 {115
८०100 ए ४0 $ ‰¶8 19०? 18 105 ता 8 1015317 {9}
-- 2{4101# 7017011 ए1 3 70903 (9 &3 + सारण्य -- 5212
एष्प्र् [1 > 4 2 06 001 78 018 त्म् उ क् (पाण्ण
हप? -कदपपक्प छ्०6) शा्ण्छ ०णर रामो( ए श्रीरामो $
प 69 2 श्रीरामायणो ; 61 पविः रामायणो )पाखयान , ६0 1
धा ६1686 (6ग्८्शृ/६ 83) ०९ समाप्त -- 4४ 0
{ 0हपा€5, ०8 0८ 0०} 7001 ( षाह } 23 290 , 175
991; 71 295 , ¶ए1 23 (07 ) 282 , पज &५ व (1
श्र 70) 260, &1 शण, 6 279 -- गुव 0
7701 14
227
व्च प€6 च्छ प 15 एल]}5 16 0050
|
अस्ति सीमन्तिनी काचिदृष्पूर्वाथ वा श्रुता ।
पतित्रता महाभागा यथेयं दरुषदात्पजा 1 ३
मार्कण्डेय उवाच ।
शृणु राजन्छृरस्रीणां महामाग्यं युधिष्ठिर ।
सथैमेतद्यथा प्राप्त सापत्या राजकन्यया ॥ ४
८नृ6१६६६त् ० शा ४४6 €ग5०त€उ ०८ 6 ७८४४ ५,
एदल, 006 इद्त 6016006 = ¶16 क6०6 00८४8
160 19 {116 81.808 एपा7४ (प 1 168) , प्प् 11०68
पत् एवाऽ ज छपा हठ दद्लपाः वलफव 10 06
एपप्तप8 †क् - वाऽ वत0 15 प्णऽऽण प ए
(० 1 3 276 13)
1 1°=3 281 92 -- ४) 1 3 प्57 नमान् 8०
आदन् ए ( ए प्णञण्डु) 01 8 पू 6५ प तथा सुने, 1
परतप ((०" महासने)
°) 085 वृण पा दिष्टा, 61 2 ५ छिदा - °) 41
61 3 4 }73 दिश्या (1० सृपष्णया) 23 कृष्णेय तापिता वय,
111 छिष्टया तारित वन -- ९) ¶५ वल्ाद् ( {07 पुनर्) -- ‰)
० 13 79 61 3 4 चदु, ¶ वने (ण चनाद्) 81
अपहत; 24-+ 7) (र्ठ 72 8) 85 षचापि हृता, प" चापः
हता ०५ 9 चनात्, ए" पुन , प © + [सि]बखा {07
चात् )
3 @ 3 49 54०० -- ४) ५ &५ यया, 233 7
05-5 © [नपि वा (० [जथ वा) -- ५) पू 2 ५4
यथेव
4 ए मारूडिय , ४: श्रीमाकडेय- -- °) 7८ 73 चर
खीणा, 71 कुर्* -- °) ए» ययथाप्रातते , 273 यथावृत्त
5 °) 89-+ सदरेषु, 81 मद्रेषु -- <) 84 8 7० 74 °
७४ महात्मा च, ¶५ 6) 2 ५ छृतक्ञश्च (0 इरः) - ५)
7०1 सलयवान्दयततेद्धिय
6 अ ० {ष ) 6०४, 700 नय 6 - °) 1
दानसतिर् ४ दत" (गः दक्ष) -- 64] 5 4०,
]
<
नाविच्ुपान््यानम |
आसीन्मद्रेषु धर्मात्मा गजा परमधार्मिकः 1
ब्रह्मण्य चरण्यय् मद्यर्मघो जिनेन्ियः ॥ ५
यल्वा दानपतिर्व्षः पौरजानपदप्रियः
पार्भिवोऽ्वपतिर्नाम सर्वभूतहिते रतः ।। ६
कषमावाननपत्य्च यल्यवाग्िजिनेन्रियः।
अतिक्रान्तेन व्यमा सतापग्रुपजम्मिवान् 1 ७
अपरत्योत्मादनाथं म तीव्र नियममास्थितः ।
काले परिमितादारो व्रह्मचारी जितेन्द्रियः. ॥ ८
हुत्वा अतनदस्रं न माग्रित्या गजयत्तम ।
षष षष्टे नदा करे बभूव मितसोजनः ॥ ९
एलेन नियमेनामीदपीण्यषटादाव तु ।
पूर्णे स्टादगे वर्पे सावित्री तष्टिमम्यगात् ।
खहूपिणी तदा गाजन्दर्यामाम तं नृपम् 1 १०
अग्निदोत्रात्म्न्याय दर्पेण महताचििता |
61 59९, 92 12, 110 16: €६८
7 @० 7** (८६ 51. 6), ४० 75" -- 2)
7५ 7; मन्यत्र छ 3 2८ 70४ € (63 ५» नफ }
सव्र 06 0» "चिततिद्धियः, 7 यो तिर्नैद्रिय {(07 विजि")
र (ए पाञ्लणटु) वेदवेद्धागपाग्गः -- 75 ०८ (थ )
4०-5* -- <} ग मनसा ({०प चयमा) -- °) व्रण दत्र
{{ग्दप)
8 0८6 8, #2 00 5० (ध ११ प) -- °) 870
(ध्यव 0 3) 03 "नाच, 7261 2 + "नार्थाप -- 4)
8 (€ ©3) वभूत इ (07 जिनेन्द्ियः)
9 °} ह 3 हम्वा शनमदरन्याय, 71 इुताशनमहस्रमस
- ४) 0८ 73 £ दृ "सत्तमः हा 3 साविभ्या "सत्तमः
-- <) @ 4 ग्ने, ५ यथा (णः तदा) 5 पष्ट षाने
ग्रा राजनू
10 °} 24 यतेन ((०प्ण्नन) -- °) वध्व, 4५ &४
भण्ड, 8) ४ भर्ट्ि (गतु) हा 3 ऽ व्र्पातिदश
चाच, ० 7: वर्पाण्यष्ौ दद्व मु -- <) 75 नोपम् ({0ग
तुष्टि) ए 2 2 साध्ित्री त समम्यया(7५ गात्, ए,
श्री सोदयम्ययान - <) 8 0 (€्प्व्छ६ 701 2 ४) ©ड
स्पिमीनु (पचन) ए (एः पाञ्ञण्ड) 7036 दि
म्पाचिश्री (0 नटा रान)
11 °) 5 (दम््ः @3) मसुस्यत्ना (रस्याय) -- °)
ह (एर पाल्ञापड) 01 2 ५ सौम्येन वपुधान्विता -- <) ए
121 |
आरण्यक
॥
[8 277 17
उवाच चैनं वरदा वचन पार्थिवं तदा । ११
ब्रह्मचर्येण युद्धेन दमेन नियमेन च ।
स्वात्मना च मडक्त्या तुष्टास्मि तव पार्थिव | १२
चरं बृणीप्वाश्वयते मद्रराज यथेप्सितम् ।
न प्रमाद धर्मेषु कर्तव्यस्ते कथंचन ॥ १३
अश्वपतिस्वाच।
अपल्यार्थः समारम्भः कृतो धर्मेप्सया मया ।
पुत्रा मे बयो ठेवि भवेयु; रभावना; । १४
त्टासि यदि मे देवि काममेतं इणोम्यहम् ।
संतानं हि परो घर्मं इत्याहूर्मा दिजातयः ॥ १५
साचिच्युवाच।
पूर्वमेव मया राजन्नभिप्रायमिमं तव ।
नाला पूत्रार्थगृक्तो वै तव हेतोः पितामहः ॥ १६
प्रसादावैव नम्मात्ते खरव॑ुविदिताद्धवि ।
वपुधा (07 बरदा) -- (टः 11, 8 (€४८8४ 8 ) 1०8
1510* सा नमश्वपतिं राजन्माविद्री नियमस्थितम् 1
12 557०८ 12, ह (सन्न हय, एड फाऽडा ०६ ) व 6
105 साविय्युवाच्र (प्ल सावित्री) -- ४) ठा 3 + ०
101 3 ६205 दमेन २० निग्रमेन ह (ह 1890 ) 125 ४
नियमेन च तेनघ - °) 8 7 {®न्क 1 8 6)
नक्स्या च (0 मद्भक्त्या)
13 ४} 813 470970५ 6194-८ यद्ीप्मित, @1 यदि
च्छि -- <) 75 च कर्मम्यस्, (281 तु (ख) ते धर्म,
© + म्बधमपु -- ८) ए (+ पाऽञाण) 7 3 कदाचन
2 स्वया वर्म कदाचन
14 °) रा 3 85703 ४¶ृ1 @ घ अपत्यार्थं -- °) 7
&9 + ततो (० छतो) -- °) परभ बहटा ({07 चहवो )
-- ८) 22 ङरूपावना-, 71 6 "दधैनाः
15 °) ह+ 75 न्तुष्टाचःभतुष्ासु -- °?) 5 एतय
0 छा ज 6 65 चरम् (णः कामम्) 03 उ8 पन, तष
पतदु, 79 @1 2 ५ पव -- <) 8 $ सतान' 1 हि षणो,
8 777४ ° © परमो, 7४ ©+ दि पर, 7 हि पुरै 28
र्मम् -- 4ह्टाः 15 23 एण
1311* णव्रसुकस्वा प्रु सावित्री प्रन्युवाच च त नृपम् ॥
16 2} ए+ ण @1 3 ठर (6प्डम) - 7 ०
16 -- °} 8 7 (७९८९४ 73 5, 71 0४ ) © मगवसि
(07 नत्र हेतो )}
961 |
© 3 16
8 3 29
॥ 9 29
633
3 17
+ 168
8 277 17]
कन्या तेजस्विनी सौम्य किपरमेव भविष्यति ॥ १७
उत्तर च न ते िचिनाहर्तव्यं कथचन ।
पितामदहनिसरगेण तुष्ट चेतद्रवीमि ते ॥ १८
मार्कण्डेय उवाच ।
स तथेति प्रतिज्ञाय सायिच्या वचनं बषः ।
प्रसादयामास पनः क्षिप्रमेव भवेदिति ॥ १९
अन्तर्हिताया साविव्यां जगाम खगे नृपः ।
सखराज्ये चावसत्प्रीतः प्रजा धर्मेण पाङपन् ॥ २०
कस्मिश्ित्तु गते काठे स राजा नियतव्रतः ।
ज्येष्ठायां धर्मचारिण्यां मिष्या गर्भमादधे ॥ २१
राजपुत्यां तु गभः स मारव्यां म॒रतर्पभ ।
व्यवर्धत यथा श्रुङके तारापतिरिवाम्बरे ॥ २२
प्राप्ने काले त॒ सुपुवे कन्यां राजीवलोचनाम् ।
क्रियाश्च तस्या मुदितश्चक्रे स चृपतिस्तदा ॥ २३
17 °) ध प्रसाद चव \ दत्ता ({०" तस्मात्) -- ४)
81 स्वयतु, 88 7001 3 स्वयभू (10 स्वयञ्च) एष्नृप
(मप्सुवि) ए1 3 41 3 ण स्वयञु(1+ मू)विद्धितानघ,
पर 81 3 4 द स्वय विहितयव्यह -- °) 1५ 13: ६ सौम्या,
9613 + नाम
18 °) ए+ 2 नेह, &1394 न च (}\ 406)
-- 2) 1 व्याहर्तभे - <) [९1 3 विसर्गेण, ¶9 ©) 3 4
"नियोगेन
19 24 61 तण कऽ १७ ए माकष्टेय -- °)
1 तथैव -- ४) 7 (एम प्याह) 0८ 7 2 ॥ सूप
~ ८) ८3 तदा (1० पुन ) 1 प्रसादादेव नोवाच -- 4)
1 4 71 एव, 75 एतद् , 1 सव, ७1 स्वेतद् (1० एव) 2?
५ 7० ज ५ 668 क्िप्रमेतद्ध विष्यति, प पुत्रार्थ फिचिदुक्तर
20 ४) 1 (3 58) 73 स्वगृहान्, 8 10 74 6
७४ स्वपुर, ए! 2 71 चप, 05 0, पुन -- °<) म्व राज्य
5 70 7. ०७४ वीर (णःप्रीत ) 19613 ५सराजोपा
चसस्रीत ~ °) 1, प्रजा
21 °) द (एह फार्डणह) 01 3 श्रेष्ठ्यं - ५) 8
(९>८०])४ ४) भाद धत्
%‰2 °) 33 720 724 6 षू ©3-+ राजपुष्यास्; 72: 1
"पलल्या रा 3 पा पण्णा) तु पणत् स 231 राजपुध्याम
मूद्र्माो -- °) 8 981 58 8 ० ५ 5 सानम्या
(८8 ५ च्या), 7 मारव्य; 5 ्यारस्य, ¶ ७5 माटम्या ,
महाभा
-~ ~~ -~---- ~ ~ ~ ---- --~~-~------
18
[ द्रौपदीहरणपर्वेणि
सावित्र्या प्रीतया टत्ता सायित्रया हृतया द्यपि)
साघित्रीस्येव नामाखाच्चकघर्विभ्ास्तवा पिता ॥ २४
सा विग्रहवतीव श्री्यवर्धत नृपात्मजा ।
कालेन चापि मा कन्या यौवना बभूव ह ॥ २५
तां सुमध्यां पृथुश्रोणीं प्रतिमां काश्चनीमिय।
प्रपतियं देवकन्येति च्ष्र ममेनिरे जनाः ॥ २६
तां तु पद्मपलाश्रा्षीं जछन्तीभिव तेजमा ।
न कथिह्रयामाम तेजमा प्रतिपारितः ॥ २७
अथोपोप्य चिरःस्लाता दैवतान्यमिगम्य सा ।
हुत्वा विधिपविप्ान्वाचयामाम पर्वणि ॥ २८
ततः सुमनसः गेपाः प्रतिगृ्य महात्मनः ।
पितुः सकाजमगमदेवी श्रीयि रूपिणी ॥ २९ ˆ
साभिवाय पितुः पादौ मेषाः पूर्वं निवेद्य च।
ृता्लिर्बरारोदा सपतेः पार्तः स्थिता ॥ ३०
--~----------~----~~-~-----~-- ----~
03 «कलटिन -<) 3709५ 6¶्1 ©> पसदा 4५134
मष्टाञ् (नत यथा) ~ ^) 64 ताराधिप हाये
23 °) 769 3 प्राप्तरारे 1 [न)}ननयत् ({०" सुपु}
-- ४) 61 (° ६1०55) कमर" (10 रानीव" ) ~ ^) 14
61 3 + नृपति" (सुदिवः) --*) 87017, 56) चक्र
ष्व (39 + स) नूपमत्तम , 1४ चक्रे च नृपतिस्तथा, 796) 34
ष्वकरेम (061 सु ) सुदितन्नदरा
24 ४) {, गनया ({० हु) 1 (४3 णःऽहफ) ८
701 3 ष्वपि, 21 पिति (गः द्पि) - ९) 0५613;
ष्व (107 [प्य )
25 °) +? 3 (धी 7५ सापिग्री विग्महयती, ¢
साविग्रीग्रयती च धी (8४०) -- <) 11 3 [पुयतु, एनानि
([0प् चापि) 1 रुन्यासा (४, प्प5 )
26 °) [3 प्रा्तेयदरेचिक्स्येति - “) 1५ 81 8 (€यव्ल्)४
08) ला (णिःम)
27 ४) 7४ दीप्यती" ({गः उवरन्ती") -- ^) 7९
073 2४ प्रतिवाधित , 12५ ७5 "यो चित्त, 7४ "भावितां
28 °) ८५ अथोपास्य 81 73 "जात्वा -- ४) 8 0४
71 03 + ०७83 देवताम(2५ 09 "न)भिः
29 ५) 9 १ प्रतिपूज्य - °) 8 ० 1+ 6 ©3
समीप (0 सकार) -- «) @ 1 92 2 7: 64
दवश्रीवर(७५ "रिव )रू
30 °) 710 सां -- °) ]\1 पोषा पूर्व, एज 76 हेषा
[ 96 |
साविच्युपाल्यानम् ] आरण्यक [8 277 41
यौवनखां तु तां दए खां सुतां देवरूपिणीम् । देवतानां यथा वाच्यो न भवेयं तथा दुर 1! ३६
अयाच्यमानां च करैपतिदुःसितोऽमवत् ॥ २१ मार्कण्डेय उवाच ।
राजोवाच । एवश्रुक्त्या दुहितरं तथा बृद्ांथ मन्त्रिणः ।
पुत्रि प्रदानकारस्ते न च कथिद्रुणोति मायू । व्यादिदेशाचुयात्रं च गम्यतामिल्यचोदयत् ।। ३७
खयमन्िच्छ मर्तीरं गुणैः सच्यमात्मनः ॥ ३२ | साभिवाद्य पितुः पादौ व्रीडितेष मनस्विनी ।
प्राथितः परुषो यश्च स मिवे्यस्सया मम । पितुवैचनमान्नाय निर्जमामाधिचारितिम् ।। ३८
विग्राहं प्रदाखामि वरय स॑ यथेप्सितम् । ३३ | सा दमं रथमाखाय खदिरैः मचिवे्ता ।
तथा त्रमपि कच्याणि गदतो मे वचः श्रृणु । ३२४ | मान्याना तत्र वृद्धानां करा पादाभिवन्दुनम् ।
अप्रदाता पित्ता बाच्यो चाच्यश्चारुपयन्पत्तिः । चनानि क्रमशस्तात सवौण्येवाभ्यगच्छत ॥ ४०
मृते भर्तरि पुत्र ् वाच्यो मातुररक्षिता ॥ ३५ एव सर्वेषु तीर्थेषु धनोत्सम मृपात्मजा ।
हदं मे वचने शयु भर्ुरन्वेषणे खर् । यती द्विजसुख्यानां चै तं देशं जगाम ह ॥४१ {धु
इति श्रीमहाभारते अररण्यक्रय्वेणि सप्तसप्तलययिकद्धिश्ननमो ऽघ्याय ॥ २७७ ॥
रुतं हि धर्माचे मे पल्यमार्म हिजातिभिः तपोवनानि रम्याणि राजर्पीणा जमाम इ ।। ३९
_.~ _--.---..------~--~------~----~----~~-~-----------~-- ~~~ -----~----~-----~-~---~----------~ --~---- ---~-----
पूर्व 2, 63 नियम्प (7० निवे) -- 4) 8 7० ज 5 | 37 1 8 (€श्न्ण6 ©5 211) 6 ४76 161 -- °} ©
पू & पाश्रमाम्धि(8) $ "ग)वा, 08 सम्मतः स्थिता । छतु दुहिता (१० दुहिनर) -- °) ह 7०४ 7४ 3 यथा
51 °) सता, कष सुवां (गतु) -- °) वण घर्िण (० मन्त्रिण ) - ९) एः "यात्रे चच, 21 यातव,
€! + स्व ([ग्स्वां) - °) 26 भतु (ग्व) ए 3 0० 0४ "यावाश्र, 05 यात्रतु, © "यात्रांच -- °) {+
1; पर्, 61 3 + नरैर् (40 रर्) (ग्पश् 3९८ 7४ 25 19 {छ४) प्रियताम् {07 गम्यताम्)
32 1 3 अश्वपति" (1० राजो" ) -- °) ए> पुत्र, ठ: 1 9 82-4 7 (€ःव९ 01 5) &3 चेतति, ए५ चापि (0
प्रति (७ पुत्रि) -- °) ह? जन्वेच्छ ; ८ 0 अन्विष्य, 7४ | इति) ह+ 7" [गुनोदयच्
61 » 4 ४3 दच्न्स्व 358 °) 61 तत (पपि) -- ०) ए ५8? (6०९४
53 ०} 1 3 प्राङ्तः, ध: 81 ४ + पार्थिव -- °) © 1 3) © तप" { {ग सनः ) -- ९} 71 भादाय (1० भा-
सनिवेष्यस 1 9 71 8 5 स्वयाने -- °) ह (हः साय) -- °) 23 [निवारिता , 7 [भ)]रिचार्य सा (व्च),
पणा$ञाफह) 84 10० 09 0४ 3 5 65 विष्प्याद् -- ^) 81 81 ध! विचायं च, © 4 विमृद्य च, 3 [ज]चिचास्यन्
वरयध्व, 05 “म्ब, ५ 31 घर तच, 32 ५ स्वा चराय, 68 वर् (0 [ल]विच्ारितम् )
यस्व $ वराय स्वरा 72० 7; ययेष्टमि 39 °) ए 7, हमरथम् ५ @ 4 म रथ समास्याय
24 ०) ए ( ए 5510६) 01 3 वच (णहि) + 3 -- ४} ¶ & 3 ५०5 स्थविर ४०९ सचिवै -- ^) 2०
धर्मदास ते, १५ 8 7) © "याल्चेपु, 61 सर्वदाद्धि मे -- °) 3 चन्यानि (10 रम्याणि) -- 4} ध! © 4सा (ह)
गृ» © 4 पट्यमाने , © "मासैर् 1 द्विजातिषु -- °) © ५ 40 ह्वा ० (एला ) 40-41 - °) 288 ५ 2; 3
अथा ({ग तथा) {5 177 88 12 १९४) चन्यानां (10 मा) -- *) = (४८)
35 = (गडः ) एथ्णण 9 4 -- °) हा 3 याच्यो, 3 3 278 $ 1 3 703 765 "वादन (07 "वन्दनम् )
चादयो, ५ यान्मो -- ") ए 05 (अ 702 88 10 प्छ) -- <} 9 + 7571 3 5 तानि, प त्र (1० ताव) -- 4)
याच्या{ 73 "लया श्वा , ए) याच्योश्चा' (5८), 75 वाच्याश्चा ; | 9 2५ शरन्व , 2५70: 8 भ ससि (10 भस्य)
म चाप्यश्चां -- <) 8 (र्द्म 61 3) गते पितरि पुत्रस्तु 41 1० 41 (न ९1 40) -- °) ठ 7200546
-- ४) 1 3 याच्यो, 73 (5 07 ४5 (ठ) पादयो, | तू! ©ऽ # (४९ ४ष्थ्णड) ) तीर्पु सर्वेषु; 0 ( प्प्ह 5८ % )}
पाप्म वनेषु सर्देषु -- ?) ह+ ८५ 7८ 7 चमनोत्म, 72० (४
36 २) & 4 कुरु ({णप्स्वर) -- र) ए1 3 03 (ऊ ण्ण ) चिचरती -- <) ए 703 कुर्वती + 725 ऋपिः
10 85 ए ६०४६} यास्य, 24 याप्यो , (णः द्विज") 341 2 + £ कर्व(6) “वती द्विजमुख्येषु
¡1 963 |
3 278. 1 ]
महाभारते
[ द्रौषदीदरगपर्वैणि
२५७८
मार्कण्डेय उवाच ।
अथ सद्राथिपो राजा नारदेन समागतः ।
उपविष्टः सभामध्ये कथायोगेन भारत ॥ १
ततोऽभिगम्य तीर्थानि सर्वाण्येवाश्रमांस्तथा ।
आजगाम पितुवेदेम सावित्री सह मन्त्रिभिः ॥ २
नारदेन सहासीनं चष्ट सा पितर श्ुमा।
उभयोरेव शिरसा चक्रे पादाभिवन्दनम् । ३
नारद उवाच।
छ गताभूत्सुतेयं ते ुतश्चैवागता सूप ।
किमर्थं युवतीं भत्रे न चैनां संप्रयच्छसि ॥ ४
-- ५) 9706 तदेश्षसा {0 ततदेत्रा)
01०1100 ए+ 10188108 - 2710) 7 एवः ए 3
१9 3 + जारण्य - 51 2 एवा दै (1४ फाइन)
ण् 61 8 ध (भा छप शप्रो कृपरा 0६006} 0160900 0915
साचिध्यु( 1728 श्यो ) पाख्यान - 4९1} 70" 7४ चरा
न्वेषण , 172 साचिभ्रीजन्मकथन -- 4411 20 (0हपः५१,
९0108 07 1011) 170 291 (708 292), 71 296, पर
+ (० ) 288, १५ 6५ चि (73 प्प ९) 81, 61
278, 99 280 -- 1०. 7० 721 ० 40, 705 71 41
278
1 प ऽ, [19४ 16 फाऽशण्ह (५ ४1 8 276 18)
र" माकडिय') पः श्रीमाकैडेयः -- °) 71 राजन्
2 एष एडडाणह (० ९1 1) - °) 713 [इ]पिगम्य
-- °) [1 5 7 सर्वान् (10 सर्वाणि) 8 च (ग [एव )
33 ५ चसा; 73 ७ + तदा (0) चथा) - 7० 708, ४116
00४ 0 ‰०4 प) ४० 8 279 ¶ 18 1088 ०० # 71118811
णि -- °) 7 (5 पाड्य) 70 71 3 6 पुनर् (107
पितुर्) -- °) 3 श्री च समन्विता
3 8 08 फाडशाणह (ज र 1, 9) -- ०) 1 25 +
126 23 ७5-+ समासीन -- °) 8 0४71 3 4 53 प्णशो
दष्ाभ्ण्तसा 1 उत (सा) ए शुभम्, 21 *तदा
-- 4) = (शः) 9 277 40४ 9 -+ 7 (नरव्मृ४ 7० 71,
29 पण्डा ) प्र ७8 ४3 "वादन {707 "वन्दनम् )
|
अभ्वपतिस्याच ।
कार्येण खदयनेनैव प्रपितायैव चागता ।
तदस्याः शृणु देवर्पे भतरं योऽनया प्रतः ॥ ५
माकण्डेय उचाच।
सा ब्रहि विस्तरेणेति पित्रा संचोदिता शुमा ।
देवतस्मेव वचनं प्रतिगचेदमत्रवीत् ॥ ६
आसीच्छास्वेषु धर्मात्मा धत्रियः पृथिवीपतिः।
दयुमत्सेन इति ख्यातः प्रशवादन्धो बभूव ह ॥ ७
विनष्टचक्षुपस्तस्य वालपुत्रख धीमतः }
| _सामीप्येन हृतं राव्यं छिदरेऽरििन्यैरिणा ॥ ८
4 1\3 14 70145106 (ल 41 1,2) -- °) ञ्गा
सीम्, 1४ [नागनाूत् -- ४) 1६1 3 पुन ([कनृप) -^)
11 8 3 भद्र; एए भद्र, 1901 3 4 भद् (षभ) - ^)
1( (19 पाऽ) 71 ज म्५0७1 प चमा ([०प वैनां) €
ध्व ({०म)
5 78 09 77155716 (९ +11,2) 11 राना उ"
-- °) 11 तेन (0 [आनिन) -- १) 7५61 + + समागता
(1० {ए} चागता) - °) 33 + 1) + 8683 ण्तम्या।
१, ततोस्या नृण पिप्र्पे -- “ ) ५५ 0५ 03 ४ भर्तवे (0४
ष्व); 102 भर्व (तर मभर्तारि) व पा दृत ह + भर्ता
योव नराधिप , एज भर्तार येन साष्रता
6 1५3 {03 0118५10६ (ल् \1 1,2) ह माकटिय, ५
धीमाक्' -- ^) 61 पितरेणति (1० रिख") -- °) 71
सनोदिता, 75 समोधिता ¶ सत्ती; 79 &1 $+ 7 तदा
(0 श्रुभा) -- ८) ए 4 7007४ ४3 तदरूव तस्य (दैव
सस्व) 81 1 कृ1 61 ग [णुव) 08 {दति ({0 [ष]व)
7 [8 03 पाहा (५ \1 1, 9) एर्०€ ष, पा
1188 (0९००0 49 ४, 1\3 19 पण857६ ) 105 माविद्भयुवाच
("९७ साचित्री) -- °) 1\1 २५ (८९८८))४ १) जसीरक्षाल्वेषु
-- ०) ८13 4 71 74 ० 68 चाधो, ¶् ©+ ५ ध छो
(0 जन्धो) + (1\3 0015811} 8381 स ([न्पह)
8 1\8 73 ग्ज (न \ 1 1,9) ~ °) 4५613,
चिष््षुषस्तष्ा तस्य -- ०) ण1 सास्य (0प्वाल ) - ९)
1 (13 पाऽ ) 7201 11 5 सामततन, 13; सामादयेन (1०
सामीप्येन) 7" सामीप्येपष्टत राज्य - °) 91 भरैरिणा कि
(10 पूयवैरिणा)
964 |
साव्रिच्युपाख्यानम् ]
म व्राल्वत्मया सार्ध भार्वया प्रस्थितो वनम् ।
महारण्यगत्शापि तपस्तेपे महाव्रतः । ९
तख पुत्रः पुरे जातः संद्र तपोवने ।
स॒त्यवाननुस्पो मे भर्तेति मनमा दतः ।॥ १०
नारद उवाच 1
अदो चत महत्पापं माचिच्या नृपते कृतम् ।
अजानन्त्या यदनया गुणवान्मल्यवान्तरतः ॥ ११
सत्यं यदल्यख पिता स्यं माता प्रभाषते ।
ततोऽज त्राह्मणाश्क्रनपितत्यत्यवानिति ॥ १२
वरारस्याश्वाः प्रियाध्ाख् करोत्यश्वाश्च मन्मयाच् ।
चित्रेऽपि च छिखत्यश्चाधि्राश्च इति चोच्यते 1\ १३
- राजोवाच ।
अपीदानीं य तेजस्वी बुद्धिमान्वा नृपात्मजः ।
2
9 3 7 15510 (५ २1 1,2) - <) 8 7
{९२८९८ 7४ , 125 ८015819 ) मह्ारण्य -- ८) ¶ सदाख्या
(10 महा")
10 14973 0156४ (न 511, 9) > 00 10-11
-- °) 7; सम्य (गतस्य) 1 3 पुनर् (0 पुरे) -- ^)
7० 4 त्रै, ण [इयौ (1० मे) 61 मलयचान्मजुरूपश्च
-- £) 73 मे भर्वति ममान्रुत
11 ए 73 पऽण (५ ९1 1, 2) 0 ०0 11
(ध ९1 10} - °) ए (६8 0753६) 21 क कष्ट (णः
पाप) - <} ८-4 (7 घ जजानलया 71 तनयया (0
यदनया} -- ५) ८1 5 म्यवान्नुणवान् (ए पिदपऽ )
19 ह» 04 पणऽञाणट (न 51 1,2) - 2) © +
माना सद्य (एर ण्ण } 70५ [नर (पत्र) -- <) ए
81 ॥ ४7 ऽ © नया, ¶"9 तेन (० ततो)
{3 ए 08 फाञञण् (ल 1 1,9) - *) 2५7;
नन्य, {1 सैव, भ चासन ((9 चान्य) -- 2) नू9©1 34
स {{०त्च), धरण मरणम (ज चन्म ) -- <) (1 चिन्नि,
1 पिच्र च (0 चित्रिऽ्पि) 28: 05 7, ८65 चरिटिगव , &;
तान्नव, व् वाटि (10८ च निम्ब") -- °) 5+ तेन (णः
चि) 21 कीत्यने (1५7 चोच्य' )
14 8 723 701530६ (न र] 1,2} वृष ० प्ट
पट ए 3 अश्छपति ((्त्गते ) -- *) एः एन); ग
61 2 +त (न्वा) 11 3 वृह्वम्पनिममो मत्तौ ( = 152)
~ °) 206५ 75 युरश्च (श्प्वाद्युरे ) हा 3 महद्र द्व
॥
आरण्यक्रपर्व
{२ 2785 19
धमावानपि वा शूरः सत्यवानिचनन्दनः ॥ १४
नारद उवाच ।
त्रिवरखानिव तेजस्वी बरहस्पत्तिममो मतौ ।
महेन्द्र इव श्रथ वसुधेव धमाच्वितः ।॥ १५
अश्वपतिरुवाच |
अपि राजात्मजो दाता ब्रह्मण्यो वापि सलयवान् ।
सूपवानप्युदासे वाप्यथ वा प्रियदर्नः ॥ १६
नारद उवाच
साङ्ुते रन्तिदेवस्य म क्त्या दानतः ममः ।
व्रह्मण्यः मद्यवादी च भिविरौक्ञीनरो यथा ॥ १७
ययातिरिव चोदारः मोमवलियदर्भनः |
स्पेणान्यतमोऽशिभ्यां दयुमत्सेनसुतो बी 1 १८
म दान्तः ममृदुः श्रः म सत्यः म जितेन्द्रियः|
) शरश्च (= 15९) -- ०) 8 76 7007; + 6१1 63 पितृत
। म › 71 नृपनदन , ©+ मिनत्रनदनः 6न्वया दोपो न दर्शन
|
|
॥
।
।
।
15 ए 08 फाऽऽणहु (० ९1 1,9) ~°) धि आदिय
हवते -- ९) 8 0४ 01 +-5 उ ग्रीर' (प श्रुर )
16 ऽ 725 फएण5णह (५ र] 1,9}) + 0158
(62९6४ &ऽ ) राजा (01 8 तते उ") - °) 81 चापि (0
दाता) -- २) 8 7 (€्८७ा४ 71 5) 85 चापि (1० वापि)
ह (एड फाष्ञाण््) ठा 8 4 2८ 701 6 वीर्यं (०८ सद्य)
-- ९) 70५1 ४ ग) ©\ 0 (६6 ऽ्न्माद् ) [क्वि (द्पनाणहु
[1965 [}
17 8 73 0158196 (ध ४1 1,2}) 3 0णा ६106
गध -- °) एग सछ्ने, ह" सस्कृते, ह+ जहत - °)8
0८9१709 4 55 म्व ([०प्स) ६ &1 शाक्या दानरत"
सम ~ <) प्रज नस्यमघद्म् (०८ वादी)
{18 3 703 फाञ्डाण्ह (ध र) 1,१) - °) 7८
प्रनिमो (० न्यनमो) -- एणः 184, ¢ 8 50 1"
-- ‰{लः 18, 8 (€५९८१४ ©3 ) 1४5
1812+ स वदान्य स तेजभ्वी म वीमान्छ धमान्वित 1
19 23 पाण (५ रा 2) 19०५ ञाण पप
हञ (न 11) -- °) ह उसौम्य (नश्यूर ) ०
(ष्णा 5६ 7 } चदा न(न सश्छदश्च -- 2४ 070 1920
-- °} 21 पूः &1 3 + ससध, ८ शूर सत्यो ({०म
मद्य म) ए8४-\ 76 70 0 + 9 & सय( 85४ "जि)
तेदधिय (० य जितेन्द्रिय ) -- °) © + सन्सन्र 7५
१6६ |
€ 3 14676
६8 3 25
1 93 294 19
8 278 19 ] मदहाभातते [ द्ौपदीदगणपर्मणि
१३:९९ समैत्रः सोऽनवयश्च स द्ीमान्धतिमांश्च सः॥ १९ यथा मे मगव्रानाह नारयो देवयत्करृनः |
¢ 3 299 14 ।
1
|
1
नित्यशश्वा्जवं तस्मिन्यितिस्तयैव च धरुवा ।
संक्षेपतस्तपोवृदधैः शीखवद्ैथ कथ्यते । २०
अभ्वपतिरूवाच ।
संवत्सरेण मोऽ्पायुर्देहन्यामं करिष्यति । २४
साविच्रयुचाच ।
मद्यो निपतति सक्रत्कन्या प्रदीयते ।
गुणैरुपेतं मर्वस्तं भगवन्प्रतरधीपि मे । सकृदाह ददानीति त्रीण्येतानि सकरन्मक्रत् ॥ २५
दोपानप्यख मे ब्रूहि यदि सन्तीह केचन ॥ २१ , दीर्घामुरथ बारपायुः सयुणो निगुणोऽपि वा ।
नारद उवाच । | सकृद्ुतो मया भर्ता न दवितीयं श्रणोम्यहम् ॥ २६
एको दोपोऽख नान्योऽस्ति सोऽ प्रभृति सत्यान्। ¦ मनसा निश्वयं कृता ततो वराचामिघीयते ।
संवत्सरेण क्षीणायुरदह्यासं करिष्यति ॥ २२ क्रियते कर्मणा पारां मे मनस्ततः ॥ २७
राजोवाच । नारद उव्राच ।
एहि साचित्रि गच्छ त्रमन्यं वरय खोभने । । चिरा बुद्धिर्गरग्ष्ठ मावित्या दुदितुस्तव 1
तख दोषो महानेको गुणानाक्रम्य तिष्ठति ॥ २३ नेपा चारयितुं शक्या धर्मादम्मात्क्थंचन ॥ २८
१५ 0+ देद्ययाग, ५ न्याय
23 0 फास {ल १1 ९2) 3४५ तण
(णा } 23-24, 74 0) २०१४८ {€ १} 22) 21 भ्रष्ठ
पतिरव्राच -- *) 8 7५1 प 1५ ©3 गच्छस्व -- ^) 5: ›
20 + 5083 {1 हि} च्थिम ((०प निष्ठि), ल् 1313*
(फ 5९८ 7 ) सोमसूरयश्च » प्र 1 : + चानसूय(& ५ `
यु) -- 4) 721 धीमान्स, 1 स धीमान (10 स होमान्)
ए1 3 4 20 06 दयुतिमाश्चन, 0; की्विमाश्च
20 5 15819 (५ ४12) श्र छण 20" (ल्
९] 19) --°) 7४ 63 चार्जव्रच् ए१्त्खयण्व्ष्तव्व ({ण
तस्मिन्) -- ४) 7५0७3 तिस्, ©1 रत्ति (10? न्वितिस्)
प्र 61 3 तत्रैव 6५ तिश्चय चपा शरुवा -- ८) 13 स दमेन,
1 स श्िक्षितस् (107 मक्षेपतस्) + 71 5 ¶४ ©! ततो,
© तथा, 6५ तदा ({०प्तपो ) -- °) 85 > श्ीन्ड्तते'
[1 -5 स (मष)
ए+ (षष 5८ 7; ६6 1 {९०८} चा
बद्ध स कथ्यते
21 08 01587 (५ ४12) हह 47 ४ § (€र््थ]
©) राजोवाच (7९5 राजा) -- °) एर" सर्वस्व , 1२६1 2,
सगचन् -- ०) ह 671 3 5 मेगवानू 1 ५81 34
71 5 का प्रचवीत्ति, ४3 "मिग 73 नृ दहि, 0८09 तु प
&1 2 + सलयवत व्रवीपि मे -- <) 8: दोपानप्येप 1 3
701 त्रे (ज्म)
22 123 7118510 (ध इ] 9)
3४-\ 1 (९९८8६ 71 ५) 45 195
1313 एक एवास्य दोयो षि युणानाक्रम्य पिति ।
स च दोप" प्रयत्नेन न शराक्यमतिवर्तितुम् 1
[07 11०6 1, < २8८८ ]
-- ^) 1 3 00 2, € &3 [अ्ि, 73 8: 79 © हि (०
ञस्य) 8 071 + 5 63 नान्योख -- 22 = (स्कः }
‰५०० -- ८) = {85} पपप्त0० 05 15 ५1 2 4
सोल्पायुर् (19ः क्षीणायुर्) -- 4 गण 2२०२६ -- «}
{६67 ४6 76{ , {3
[ 96
(110९ 1)
24 7; 715519६ ( ९1१) पा $ पपत 2
(५ \12)}) - +} ए* {0८01 3 पमा {{म्मि) -*)
7८ 3 देयसत्तसः - 24८९ = (षष्ट ) 22 -- *)
003 ०3 7, 8; देया
25 = (ष्वः ) तप्य १ 47 ~ 0 फणऽहाण (ल
\1 2) --*) 3 कः निपनित [3 सहृल्ल्पति भूमीशा
-- ^) 8५ सक्ृच्वाहट &+ 71 ददामीति -- “) ए-3 0
सता (107 1106 "ऽ सङ्त्), ॥४८ दपयाया सवक!
26 03 01510 {ल् \1 2) -- °) पा 3 स्वत्पायु
(प वा) - <) 1५ भक्त्या (० भन)
27 203 ८0155 (० 1.2) - °) 1 3 मनमो
©+ निश्चित -- *) 7५.022 23 73 वादा विधी", १ वाग्वा
निधी" , 43 6 वागभिधी" -- <) 0० (४०57१ क्रियते २०२
फमणा
28 23 णन (ल इ] 9) कृण @ ५ गण
(४५1 ) 28-30 -- °) 81 रुपये -- \(व्टाः 25५, 1 3
175
1314 विलम्बो नात्र कतेग्यो निश्चिते कमैणि शरुवम् ।
-- 81 3 12 ० (प्रणा) ) 26-29¶, ७१ ठप २३०४ -- ९)
1५ पाल", 8 7० ० 7)» 6 चारः {07 चाल“)
}
साविच्युपाख्यानम् ] आरण्यकपवे [8 279 8
नान्यस्मिन्पुरूपे सन्ति ये सत्यवति वै गुणाः । नारद उवाच ।
प्रदानमेव तस्मान्मे रोचते दुहितुस्तव ॥ २९ अविधमस्तु साविच्याः प्रदाने दुहितुस्तव ।
श 1 साधयिष्यामहे तावत्सर्वेषां भद्रमस्तु वः ॥ ३१
माकेण्डेय उवाच ।
व्रिचार्यमेतदुक्तं हि तथ्यं भगवता वचः । एवशुक्त्वा खघ्ुत्पत्य नारदस्मिदिवं गतः ।
करिप्याम्येतदेवं च गुरुं भगवान्मम ॥ ३० राजापि दुदितुः सवे वैवाहिकमकारयत् । ३२
ति श्रीमहाभारने आरण्यक्रपर्वणि अण्रसप्तत्यधिकहिरततमो.ऽध्याय ॥ २७८ ॥
२
मार्कण्डेय उवाच ।
अथ कन्याप्रदाने स तमेषार्थं परिचिन्तयन् ।
समानिन्ये च तत्सवं भाण्डं बेवाहिकं नृपः ॥ १
ततो बृद्धान्छिजान्सर्वानृतिजः सपुरोहितान् ।
समाहूय तिथौ पुण्ये प्रययौ सह कन्यया ॥ २
मेभ्यारण्यं स गत्वा च द्ुमत्सेनाशरमं सुपः ¦; 8:
0 ‰9 (५ ९1 %6) - ^) 7४ प्रदानमेतत्तस्मात्ते (धा ० अपा एदाए पश्6 ) 7690700 0णाङ साविध्यु
50 ४ 155६ (८{ १1 ‰}) 9 63 ५०० 30 (रन पाख्यान -- 4471} 1471८ 2५ नारदवाक्य , }12 साविघ्री
1 9) 1 3 जश्चपति (7०9 राजो) -- °) पए स्वयवरकथन - 4वा५]/ 110 ( हप68, ०05 ०४ 0001 )
एट््ना८[ ष यत् (गदि) 3 + 23 7670001 ४ 4९ 091 (5 {17 }) 4 292, 703 298 71 1५3 (० }
©> अविचार्यमतद क्त, 72४ अवेक्यमेतदटरकत्त हि, 11 अविचायमे 284, ५ ©५ ‰{ (3 गर 711: ) 289, &1 279 , 63 281
ताचदुष्छ ( ४१€प६(प८ ) , 81 भवरिचा्य तटुक्त यत् -- °) 1५ -- 1०12 70 7८ 33
7 मसवतो ए 21-+ 70 70 ० वण @अ तथ्य (ए3ष्ि
तथ्य, ५ यच्चथ्य ) भवता वच -- र) ए" तदववैव; ए तदैवेत , 279
४ 4 0८701 2 तदेव च, 83 [ए]नदेवाषह , 7४ 7" ५ [षुत
29 7४ 01551 (€ 1 2) ए 3 0५ गप © + 21६0 8 ५8 7 (701 0 , 705 पाऽ) 61 8 1४
|
1 19 73, 8 [~प 878 018810६ (ल 1 3 28 2)
ए1 माकांडेय, ‰13 श्रीमाकैडेय" -- ०) 13 4 10०71 3४
“ग्रदानाय, 8 (6९०7४ 7 88) “प्रदनिन (0 "प्रदाने स)
-- ४) 1५ 7० वेवाषहिकमचितयव् -- °) ए? 71 + रप,
देव हि (ध्व चर), 61 [पानदेवरेह -- °) ¶ स्र गुर्द (10
गुरि )
31 73 0018510 (५ २1 2) -- १) 7०70 ट प्रद्रान
-- ९} 1 3 2» 7४ व्याम्यद् तावत्, ए "प्यामहे तातः; 71
ण1 “प्यामि हे तात, ©५ “प्यामि भोखावत् -- °) ह 3 17५ 9 ततः ({0" नृप)
ग्रदाने (0 सर्वेपां) 2 75 पाञणह (न ए] 1) -- ०) १५ ब्द्धद्विजान्
32 09 वाऽ (ध १1 2) 1 ० 32 7 &@ 4 ~ ४) 79 @ पि, व्स्िग्मि", ©1 "गस्य, 79 4134 ख
प ज्ण लम 1 माक्रडिय -- °) 81 707, ० ©3 (0 स ) 6 छ्टस्विजः सपुरोष्टित ; णण ऋस्िक्सम्यमुरो
मयु (1० खसु" ) -- °) 8 (९ण्शूः 03) ययौ (107 गतः ) गमान् (र्भ 7" हितान्) -- °) ए 3 1 समानीय 28
-- °) रतु, © +च (० [नोपि) 3 70 2५ ° ए 7५ 5 ७3 दिने (० तिथौ) -- °) 7\ (ए प्प )
मन (101 स्वै) -- °) 7, 'मथाकरोत् कन्यया सह
% 108 फण (५ ए 1) -- °} दा 3 एल 7
0न1०00्०ण 0) 17 71 78 प्वाइहाणह @ षङ 016 मेधारण्य वष पितु, 69 + (ध (धः) -- °) 59
~ 21010 071 1 3 व 2 + जारण्य - 51 । द्युमस्मेनात्मज 1 3 ततत; 51 63 प्रति, ध पुर", 813
[ 967 |
| 3 16
8 3 24
‰ उ 29
8५३
2 279 8 |
पद्यामेव दविजैः साधं राजर्पि तशरुपागमत् ॥ ३
तत्रापरयन्मदाभागं शालवृक्षगुपाभितम् ।
कौरया व्रखां समासीनं चक्षरदीनि चृपत्दा॥ ४
स राजा तस्य राजैः छृत्वा पूजा यथाद॑तः ।
वाचा सुनियततो भूत्वा चङररात्मनिव्रिदनम् 1 ५
तार्व्यमासनं चैव गां चावेय स धर्मपित् ।
किमागमनमित्येवं राजा राजानमव्रवीत् ॥ 8
तख सर्वममिभ्रायमितिकर्वन्यतां च ताम् ।
सत्यवन्ते मञुदिशय मर्वमेव न्यवेदयत् 1 ७
अश्वपनिस्वाच ।
सावित्री नाम राजये उन्येयं मम गोभना ।
ता खधर्मेण धर्मज्ञ सुपा्थे तं गृहाणमे ॥ ८
दयुमत्सेन उवाच ।
च्युताः स् राज्याद्नवाममाभिता-
{5/7 7) + पुन ([0प्नृप) -- ८) ©+ [बधते (10
द्विज } -- °) {५ 76 71 2 § (6८6) वण &3) राजर्धिस्
ए1 टखपागत
4 03 पपाहडाण्ह (रल र 1) -- °) 2 वृण न्मा
स्मान ~ °) ए ‡ § (ण्स ५ 65) सार्बक्षम् 81
7८ 2, जपाध्ित; 83 अत्रा" , 2०3 समां -- ९) 3 कौस्या
ए 773 प 2961 2 दर्पा; एज वृदया, 5:-+ 7001 एव
चरष्या 7 णा 7: 5 ब्रप्या, 0५ च्रुरया, 1४ &3-+ चस्या
©4 उपा" (0८ समा) -- °} 0८ © (06018 व्न्य ) 7
चश्चुहीन
5 23 155106६ (ध ९11) -- °) ¶५ 013, चकर
(0 छम्वा) छ 2५71 2 यथात्रिधि
6 123 71155198 {€ ९1 1) - ^) 20४ 18 तस्वार्घम्,
71 "षम्, © । हुम् 4 70५ मानस (07 भासन) -- २)
1५ यत्रे, 81 निवेद्य (णप्चा) "9213 ऽपाघधचा
(© + "चयनाय धर्म" -- ८) £ § (कन्न 79 3) दूल्येव
7 75 71551706 (र्न र्[ 1) - °) ज राजा (०
तम्य) 1 पूर्वं (70 सर्व") -- £) 3 + 72५ 7; 8
ग्रति 81 485 (6०९6688) चय" (पवताम्) 1 3
इतिकर्नव्य्रसयुच
8 81 3 48 {छष्व्छृ६ प) ० ९्न्ल - <) छा
घर्मान्मन् {® वर्मन) -- प 71, € एनद्रगप ० €
६ {0 8० प ६० 5 254 26 15 195४ ०० ग15०६् {०
महामासते
1
{ द्रौपदीद्र्णपर्यणि
शवरामं धमं नियतास्तपस्िनः ।
कर्थं त्वनर्हा वनवासमाश्रमे
सदिप्यते छ्ेदामिम सुता तव ॥ ९
अभ्वपनिरुवाच
सुखं च दुःखं च भवामभवात्मके
यदा विजानाति सुताहमेव च ।
न मदि युल्यति वाक्यमी्ं
विनिश्वयेनाभिगतोऽस्मि ते सृप ॥ १०
आयां नाहैसि मे हन्त सौद्दास्मणयेन च ।
अभमितश्ागतं प्रेम्णा प्रत्याख्यातुं न माहसि ॥ ११
अचुरूपो दि संयोगे खं ममां तवापि च |
सु प्रतीच्छ मे कन्या भार्या सत्यवतः सुताम् ॥ १२
दयुमत्सेन उवाच ।
पूमेवामिकरपितः संबन्धो मे त्वया सह ।
-- ९) 7 7०0 6: + स्नपा 63 ऽस (शिष्स्व)
9 7) 5ञण्हु (८ 518) ए, राजाटं -- *)8
(९ष्८९])£ &ॐ ५2} च (1० स) - <) 2८५ छ्यनर्हा (णः
स्व) 23 6४ लाध्रिता (10 वाश्चमे) - 4) 2727, 5
©3 निवस्सयतते, ¶४ ©1 3 + सहिष्यति, अ चिद्यद््यति
10 1 पणाञञाण्ु (ल 1 8) 7 राजोवाच ~ °)
५ चु (0 6 न्न्य च) ४ भवाम्मक यद्रा (णः
भव्राभवामक) - °) + 20८ 7 3 सदा, 5 पुरा, 8
(र९न)४ ©) यथा {(०प्यदा) ए 3 सुत्ता मम, 1 सुन्वा
हम् (0 घुतादम्) 128 वा (णच) - ८) 6, मद्विधे
172८ तिष्टति (1० युज्यति) -- °} ए8 72८ 7; पृष ^नाः
धिगतो (7० 72 "नाभिगता)सि ते नृप, ए © + नाहमिहा
गतो चप
11 71 पऽण {ब् १ 8) -- °) ह्य 3 छन्त (ण
हन्तु) -- २) फ (८८६ 08, 01 पष्प) ©3 प्रणत
(07 येन) -- ^) 83 72८ म्वागत>› 1५ @3 + चागत.~
83 वरप्सु › 06 7 प्रीया ({०त्रेम्णा) -- <) + च नाति
{{० न मानि)
12 701 फञञाणषटु (५ ९1. 8} - <) + मसिः {ग
नु ) एय 361 [अुति, 2८ 72; [अपि (धभत हि) +
18 & 1 सयोग, 8 7० 7० 13 4 5 @8 य्श्च, 49 (म
सयोक्ता; © ५ 21 सयुक्त. {५ "क्रा) -- 2) गऽ क्षमोमे
चैववैतव्र, &1 2 ‹अन्व ममाह चते चव -- <) 71 @
[ 965 ]
मात्रिच्युपाख्यानम् |
अ्टराज्यस्तदमिति तत एतद्विचारितम् ॥ १३ ।
अमिप्रायस्त्ववं यो मे पूष्मेवामिकाद्धितः ।
म नरव्तठ मेऽव काद्धितो यति मेऽतिथिः 1 १४
मार्कण्डेय उवाच ।
ततः मर्वान्ममानीय दविजानाधरमवासिनः ।
यथाविधि नयदरादं कारयामामतुैपौ ॥ १५
दक्वा चश्वपतिः कन्या यथादं च परिच्छदम्)
ययौ खमेव भवनं युक्तः परमया युदा ॥ १६
द्य्रानपि भार्या तां रुटध्वा मधयुणाचििताम् ।
युमुदे मा च व लभ्ध्वा भर्नार मनसेम्ितम् ॥ १७
गते पितरि सर्वाणि मेन्यखाभरणानि सा ।
आरण्यक्रपवं
[ 3 279 28
जगृहे पर्करलान्येव वसं कापायमेव च ॥ १८
परिचाैर्युणैेव प्रधयेण दमेन च ।
सवैकामकरियाभिश्च स्वा तुष्टिमावहव् ॥ १९
शश्र दारीरसत्करिः सवैराच्छादनादिमिः।
शञ्युर देवकार्यं चाचः; संयमनेन च ॥ २०
तथेव प्रियवादेन नैपुणेन शमेन च ।
रदध्रैवोपचरिण भतरं पर्यतोषयत् ॥ २१
एवं तत्राश्रमे तेपा तदा निवसतां सताम् ।
कालस्तपस्यता फिदतिचक्राम भारत ॥ २२
सावित्रयास्तु ्यानायासितष्न्त्याश्च दिवानिशम् ।
नारदेन यदुक्तं तदास्य मनसि वर्तते ॥ २२
2 3 16713
8 3 255 23
1“ 3 296 23
इनि श्रीमहटाभारमे आरण्यकपर्वणि पएकोनादीन्ययिकदिद्धततसोऽध्याय ॥ २७९ ॥
भरनी ©" [हमा (ध््मे) -- ५) ए 2 कने, 3 53 4
20 0.2 0ञखत , द द्युमाग ठा नत » ए सुत + दमत |
८ 0; भार्याय नतन सुन , 209 चथा च परिच्छद (= 16*) ।
13 21 फाञ्ञणदु [य १18) ए कण 19०1348 ,
-- ^) पहन (त्रः) स्रषटगन्योहतिनिच ~ 4)
2 तत्र यत्र (10 ठत्र एनदू)
14 71 फाञञण्ट (८ ४] 8} ५ छण 14" (५
1 18) -- ^) प (हि छम ) 70८7 3 $ पष्ध्ण [जाम
ध्प्वयो 4 [भथ (० [ुध) प मेय, ¶ &1 वैमे,
© +वरते, आमय (श्प्योमे) 8 प्रायन्खदीयामे
-- 1 8, १४९ कृ्यान्य ग 06 लं (्ठिणि 14 प ;
‰ १२५ 29° 35 1०93 09 55६ {01. -- 2) 76 सु (0
[जनि ) -- °) 82 {21 निवर्त , 03 प्रतर्नतु, ४ प्रजानस्तु
ह) सनिवनितुमन्चैव, > म नि्च्ततुमर्यव , ५ स प्रवर्त यव,
९03 स निच्ृत्तम्वयाद्यव, 7 @ पते निवर््वतामद्य (41
"नामद्च ), परण 63 + सच्ो निवदयतां मन्य, समे (४
ले) निदनना पध - <} आ सत (त ऽतिपि) षण
[*२,२१,।४
15 हह 0 प्वाञ्डप्ट (ल ्[ 14, 8) 8 ८ 70 ।
7४ + 8 (कण्व 5 पप) ० प्ल पय दय मारछदिय
~ ^) 82 79 74 5 63 समानाय्य -- ^) + समुद्धार
16 हए 01 णाञञण्हु (ल प 145) -- °) 7" ददी
{ल च्स्वा) ए) 3 00 7 55 सोश्च, ए @& 2 4
श्रावः (० न्वश्वः) -- 2) प (5 णाञ्ाणष्ु) 81 3 0
70५6 64स (ण्व) प्रा ज पच्च्छिद्रा -- ९) प" वदी
(10 ययौ)
122
{ 909
{17 83 71 पाञ्ञच्ह (ल ९1 14, 8) -- ^) 8 79
1249-6 &3 ४४४७ भार्या ४०१ ता -- ९) एः ( ह» ८1980 )
7५ 7 उ सापि ({ण्साच) ए 4 टन्भ्वात {४ प्रधणऽ }
18 ए 01 णऽ (4 २] 14, 8) -- ५०) 03 4
ष्ण5] सर्वाणि वत सन्यस्य 283 "1 पाच (मा)
-- ^) ६५ 23 जग्राह
19 3 201 प55०६ (ल ४1 14, 8) एष छण
{27} } 19-20 -- ^) 79 03 ऽदरेची, ©) चापि, भवं
(0८ चैव) -- °) ४ प्रदासेन 5 नयेन (10 दमेन)
-- ¶ © 4 ० (79 ) 1921 -- <) माच
(1० सवं }) -- %) ह, पुष्टिम्, ८1 भीतिम् ठ 7 7५-४
© ऽ अ मद्रधे; ४3 भादधव् (07 मावदत्)
20 ऽ 01 55 (८ 1 14,8) 769 ५0
20 (५६ 1 19} -- °) ह (9 णाऽजण्ु) छा 8 08४
पग "यस्क (0 (सकर) -- 2) ए 2 स्वर्सादनानि
च (एः "दिभि) - ^) 8134 7 (शडन्मुह 08 6, 7
1551४ ) © देचसत्कारिर्
%21 ड 01 फाष्डाणह (ध १1 14, 8) 79 40
१1०० (८( 1 19}, हा 207 (एषा ) 2० -- °) ए
८2 9 5 जैषुण्येन, 2० 73 निपुणेन 0० 2» समेन, 7
दरः (० श्वा") -- ८) 82 सम (० पर्य )
22 पऽ 71 पाञ्डाण (न ४1 14, 8) - °) ए+
10८ 7 3 सदा, 3 (९५८०८ 3) तथा (9 तद्या} - °)
गुप क्रिचिद् -- ८) 81 अभिचक्राम 5*-+ 00 72ज ० 68
अपाछछामत) 0५ 3 प लतिक्रामत, 7४ स्यपिखक्राम, ५
इनि च्म
|
ॐ ‰80 1 |]
महाभारते
[ द्रौपदीहूरणपवैणि
९८०
मार्कण्डेय उवाच ।
ततः काले बहुतिथे व्यतिक्रान्ते कदाचन }
प्राप्न स कालो मर्तव्यं यत्र सत्यवता तृप ॥ १
गणयन्त्याश्च साचिज्या दिवसे दिवसे गते ।
तद्वाक्यं नारदेनोक्तं वर्तते हृदि नित्यशः ॥ २
चतुर्थेऽहनि मर्तव्यमिति संचिन्त्य भामिनी ।
चरतं त्रिरात्रञुदिश्य दिवारात्रं स्थिताभवत् ॥ ३
ते श्रुला नियमे दुःखं वध्वा दुःखानिितो सपः]
उत्थाय वाक्यं सावित्रीमव्रवीत्परिसान्तयन् ॥ ४
अतितीत्रोऽयमारम्भस्त्वयारन्धो नृपात्मजे ]
तिसृणां व्रसतीनां हि खानं परमदुष्करम् ॥ ५
23 3 701 प्णाऽ्ञा् (रन 51 14, 8) -- ०) एषः
© 3 4 1 च, ए:-+ स्म (गतु) 281 0 2५ 5 68
साविन्या ग्टायमानायास् -- °) 8 7० 24 ०९8 च (गतु)
-- ^ {7 28, &1 2108
1315" तदा प्रद्धचि साविद्री गणयामास वारान् ।
(नगा 00 पा हा 2 ए5 01 फाडडाणष्ठ -- 21दग
241८7 क 0४ 4 जारण्य ~ 570 -एवयप्म 1२५८7)
(71 पणा) वपर @1 3 (धा कण ऽप? एताप पद)
दाना णर साचिच्यु( 253 “व्यो )पारमान -- धक)
7477८ धः सावित्रीध्दरान -- 4दा11/ 110 (8६०९5, ०08
0 0011) 701 (दाह ) ० 298 , 7४9 294, गम 113
{०६ } 295, ¶ज ©, ष् (773 ण्यं 77 ) 288, © 280,
6५ 282 -- 51०1८ "० 7» 28
280
न्च्छि प्र018 पतो} 18 गणाञञाणटु प ए 72) (५ २18
279 14, 8) , {€ 288 0८6 पड एदह्ए०ा6्त् छलः
1 ह (५ णडडाण) ०) ६०९ पधं ¬ श्रीमाड्डय
-- °) 7 तम्य क्रे यहुतियी, ए ७ > « काल ब्रहुनिये (५
थी) तस्य -- ^) प्रः मकषन्यो -- °) ¶1 2 सल्यवतो
2 ^) 1 गणयल्या च -- °) 8 77 7५ ५63 यदास्य
3 ए 00 3५४ -- °) गु © + सुग्राप्त (ण मततज्यम् )
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
साविञ्युवाच।
न कार्स्तात संतापः पारयिष्याम्यहं त्तम् ।
उ्यवमायद्रतं हीदं व्यवसायश्च कारणम् ॥ ६
दयुमत्सेन उवाच |
चतं भिन्धीति वक्तं त्वां नास्मि चक्तः कथचन |
पारयस्वेति वचनं युक्तमसद्टिधो वदेत् ॥ ७
सार्कण्डेय उवाच ।
एवयुक्त्वा द्युमत्सेनो विरराम महामनाः ।
तिष्ठन्ती चापि सावित्री काष्ठभूतेव रक्ष्यते ॥ ८
श्वोभूते वैमरणे सावित्र्या भरतर्ृम् !
दुःखान्वितायासतिष्ठन्त्याः सा रात्रिव्य॑त्यवतैत ॥ ९
-- ४) 76 © + निश्चि ({0 सचिन्दय)
28} ©* माविनी
4 ^) रा 3 तत् (प्त) ए! 3 यद्वु, 5 ० 2:
(प्प 3८ # ) + 6 ©» तस्या, @& ए वध्वा (10 दुख )
प्र © ५ ता श्चुन्वा नियति वघ्वा --°) ए 79 05 (रष
5८ 7 ) 4 6 083 चष्ट, गण 13 + निय, 7 तदा (0
चध्वा) -- <) ए» 5 सोत्रवीत्, 1 उवाच (107 सप्रचीत्)
5 8016 5, भा अधऽ8 (€न्छ४ 0४, 03 फराह 5८८
8 7 (९८९)
7 5 1 पा55108 ) 175 दछयुमन्येन उ -- °) 21 लति
ननो गुप समारमस्, © यथा, 6७५ चताः ((0 [जुधमा-
रम्मस््) -- °) 0०५ 0: स्वया प्राप्तो -- <) एठः भ
तिसृणां 4 (प्प 5९८ 7 5 19 ६९६) चासततेयीनः (५
चमत्तीना हि) -- ५) 8 7 (९८७६ 123 ४) ©3 दशर
7 ^) पास्वा (नखा) 7 जरत निध्यति ख्यक घ्वा,
ग" ्रवतेमेति वककुस्वा, © व्रत तेनेति वा वक्तु, ©+ ब्रत नेति
ममाचक्तु -- ~ध 7००, [४ ग्ल्ातड 8०० -- ०) पूप
ध्छप्प्प
8 > पण्णा) 8 दणत् 8०4 वत् 7८005 106 5६ (ला
7* -- ९) 3 ण 7« € 6९ खव ({०ः चापि) (4 यायत्री
(प सावित्री)! -- ५)" 9 स (० क्व) © द्यते
9 ©4० 9०५ -- ०) ए6सारार्रि, 21 सा निशा,
गाः साविघ्या 1\: व्यभिवर्ैत, 81 76 7; पर्य"; 85 अलय,
8४ स्यलयवसैते $ 7 सन्यवर्वत
10 °) 84 त (1० तदु)
5 7: दिवसद्चा 83 भराप्त
970 1
साचिच्युपाख्यानम् }
अद्य तदिवमं चेति हुत्वा दीप्त हुताजनम् ।
युगमात्रोदिते दर्यं कृत्वा पौर्वाह्िकीः क्रियाः }) १०
ततः सर्वाद्धिजन्तरद्राञ्धश्रं शवद्युरमेव च ।
अभित्राव्रानुपएर्व्यण प्राञ्ञाछेर्नियता स्थिता ॥ ११
उव्रधव्याशिपस्त तु साचिव्यं दिताः श्युभाः ।
उसुस्तपस्िनः सर्वे तपोवननिवासिनः । १२
एवमस्त्विति सावित्री ध्यानयोगपरायणा ।
मनसा ता गिरः सर्वाः प्रत्यमृह्णात्तपसिनाम् ॥ १३
तं ्रारं च शहूर च प्रतीक्षन्ती सृपात्मजा ।
यथोक्त नारदवचधिन्तयन्ती सुदुःखिता ॥ १४
ततस्तु शवशरुश्वशररावू चतुरा वृपात्मजाम् ।
एकान्तस्ामिहं वाक्यं प्रीत्या भरतसत्तम ॥ १५
न्वशुरावूचतुः ।
व्रतो यथोपदिष्टोऽयं यथावत्पारितस्त्वया ।
({०प चच्वि) ए (हः पाडञण्ु) 705 + सद्या(7॥ "प्य )सौ
द्विवमश्चेि, 8 (लयश् 638) ज्य त तदिन चेति - °)
{ ए 1859६ ) 7८ 73 8 ५ दीघर (प दीक) -- °) 2८
६48 £{ ०105, 1241 721८ 7 109, ० 49 एए 3
70 73 + © पूर्ाह्धिकी , ए4 7० 7» पूर्वाह्धिकी (ए कीं),
ग © + पौर्वाह्धिकीं ५१9 69 + च्विः -- ५ 10,
1 195
1316 न समाप्य सावित्री सान्वा छुद्धा यद्मम्विनी ।
11 °) & स्वद्विजाच 2: शध (10 इद्धम्) -- °)
ए तथा ({०ःशन्रू) -- ९) ए 4 एय 09 ३ पूर्वेण -- ^)
प प्रणता {70 निग्रता)
12 *) ए+ (य चिप ह तेस्तु - °) प (ए
पाञडाणह) 78 उ सत्ृद्या(ह2 ना, 73 "ल, 7४ ध्य)र्यः
8; सातरिघ्यार्थ, 71 &1 » + सप्रीदयथ, १५ सममेव 2४
ष्धिना शुमा, ण सिर श्चुमाः
12 २) क (8 णाज्ञाण्ह) 0८ 0 3 5 पएुकरति (7८
7४ 3 ण्डत , 6 श्वेकात ) घ्यानमाम्धिता, ©1 3 घ्यानद्योक
परायणा - ^) तामा ((ग्चा)}) + {क 88 सर्वा
-~ ४) 53 © + नपस्विनी, 61 मनस्विनी
14 <) 8 70 (लप्ट्ल् 3 ५) & त (० ८06 उन्नमय्य
च) --?) हा तु त्रिस्मिना, ए युचिम्मिता (र वरषा)
15 1 क्ण 15 -- ०) + 23 @ 3 4 (म
ग्नौ शवशरशवदयुरौ वधू - °) © 4 ठी (प्ता)
|
तु)
आरण्यकप्व
[8 280 21
आहहारकालः संग्राप्नः क्रियतां यदनन्तरम् ॥ १६
1
|
971
सावित्युवाच।
अस्तं गते मयादित्ये भीक्तव्यं कृतक्रामया ।
एप मे हृदि संकटः समयश्च कृतो मया ॥ १७
मार्कण्डेय उवाच ।
एव् संभापमाणायाः सावित्या भोजर्न प्रति ।
स्कन्धे परद्यमादाय सल्यवान्प्रितो चनम् ॥ १८
सावित्री त्वाद् भर्तार नैकस्तवं गन्तुमरसि ।
सह स्वयागमिष्यामि न हि तवां हातुप्रुत्सहे । १९
सत्यवालुवाच ।
वनं न गतपूर्वं ते दुःखः पन्थाश्च मामिनि ।
व्रतोपवासक्षामा च कर्थं पयां गमिष्यसि ॥ २०
साविन्य॒वाच ।
उपवासान्न मे ग्छानिनास्ति चापि परिश्रमः ।
©1 अर्चिद्रिता (० चपा) -- ^) 25 प + 6 दऽ एकात
मास्विता वाक्य -- ५) 75 प्रीतौ
16 3५४61 2 ५ कविका पलप ह श्वशरूश््चुरा
वृचतु , ए५ 23 ८ 4 श्रद्युर उवाच - ०) 71 बरत प
© 9 4 [ऽपि (प्य) + 8 2५ 100 0; +4-6 63 घत
यथोपदिष्ट तु (ए+ 2५ वै; छ" -यद्; 84 005 ते, एण ४
7५ 9 तदू) -- °) &4 76 पारित, 7" धारितस्, 7५ 613 4
्वरितस् {7० पासति) 28 2५ 70 2 + 6 08 तथा
चम्पारि(81 "टि )त खया -- °) इ (7९3 00155106) 2 $
प्रा्चस्ते (0 सप्रा्ठ ) -- ५) 21 7४ 62 + तदनतर
17 {9 जण पचन -- ९) इ 70 0 4 $& 8
कृतकाम्यया -- छ 3 १५ & + ० (एष ) 17 -- र)
५ 7 प्व (० एप)
18 ० ६७ पण ६1 माकडेय -- °) ६! ४८,
संभाप्य(5+ प)मानाया , ए+ 81 3 7० 0४ 3 ५ धः "पमा
णाया -- °) ५ 8 (७५८९६ 53 ) 3 ४1 साविभ्या ~~ °)
८9 ©) लाधाय्र -- ©1 (© 184} 103 छः 18०४८
1817* कठिन च सथा करे ।
स्वनिग्र सत्यवान्गृद्य प्रस्थितश्च चन प्रति ।
त प्रणम्याव्रवीत्माष्यी नारदोक्त चज्नानुमा 1
19 °) 7५ 703 क + सावित्र्या, © साविन्याष्
च - ०) 3 नव स्व ~ 7 63 ५ ० (ण्म)
19-214 -- <) 2 सार्घं स्वया", 76 स्वरया सषा -- ५)
॥ [1
8 280 21 ]
गमने च कृतोत्साहं प्रतपेदं न मादेत ॥ २१
सत्यवाज्ुवाच ।
यदि ते समनोत्साहः करिष्यामि तव प्रियम् ।
मम त्वामन्त्रय गुरु मां दोपः स्पृरोदयम् । २२
मार्कण्डेय उवाच ।
साभिगम्यात्रवीच्छुशं -धशयरं च महाव्रता ।
अयं गच्छति मे मतौ फलाहारो महावनम् ॥ २३
इच्छेयमभ्यसुन्ञातुमार्यया श्वद्रेण च ।
अनेन सह निर्गन्तुं न हि मे विरहः क्षमः ॥ २४
गरयभिरोत्रार्थ्ृते ्रस्थितश्च सुतस्तव ।
न निवार्यो निवार्थः खाद्न्यथः प्रस्थितो वनम् ॥। २५
संवत्सरः किचिदूनो न निष्करान्ताहमाश्रमात् 1
वनं कुसुमितं द्रं परं कौतृहरं हि मे 1 २६
1 3 नाह (न्मन दहि)
खकु , 7\ []सितु (0 हातु )
%0 १५७१ 4० 20 (५ ई 19) - 2) 1 4 701
72 3 दु-खपधाश्च ए 7० 7० 9: ५-9 63 भाविनि - र)
ए (४ फाञडाणहु) 08 "राना च, गु \ "मक्षा, ४3 "कामा
ग्ब (10 "क्षामा च)
1 93 ५ ०फ 21 (छरा 19} प ठ 8
18 -- °) 7 81 ‰ उपवासेन (० "नान्न ) -- °) एप
नापि (9 चापि) & नास्ति नाथ स्वया सष्ठ -- <) ७1
सनुप्रहस््वया कार्य" -- °) 7+ न चाहनि, 7५ 03 चनार्हमि
2 3 ©+ ० कप्य -- ९) ल 071 09५ 5 गुर
(19 गुरून्) ~ 4) 11063 +मे, पामा (० मां)
29 1 माक्डिय", 11 श्रीमाकडेय -- °) 8 7
(र्मु 18) तण &8 साभिवाद्य, प सा हि गस्वा (प्सा
भिगम्य) 1 3 [लाह त्व् (0 [आ]्रवीषच्) -- °) 83
पतिघ्रता (1० महाः) - °) 3५ स्वय 12८1 भर्म (1\
प्ण ) -- ०) ¶\ फान्वेपौ &\ सदद्रन
24 °) ए 4 द्च्टेष्म् 21 ५ 72५19 3 "प्तातम्, 54 8
72 174 6 ©8 "ज्ञाता (0) "क्तातुम्) 79 &1 > + इच्छाम्य
हमनुल्ातुम् -- ४) ५4 581-8 7 14 6 © इ (०८ च)
5५ ० 73 आर्याया श्वद्युरस्य हइ -- ९) 7 { ए5 1551४96)
0५ 03 3 ४¶) गच्छेय, ©1 निर्यातु -- ^) 8 ए 2, €
68 सेद्य, 0ष्हित (धणप्हिम) १५७५ प्रिय (जरसः)
25 °) 1 3 2५ 0 "घेन्नसख कने -- °) ५९1 34
[अकुव (10 च) ए! 3 प्रस्थितस्य सुतस्य ते -- ^) 88 4 दि
[ भ?
मदाभारत
एषृ त्वा (०पस्वा) 13
^~~--~ --
[ द्रौपदीदहरणपर्बणि
युमत्सेन उवाच ।
यतः प्रभृति सावित्री पित्रा दत्ता ज्ुपा मम ।
नानयास्यर्थनायुक्तधुक्तपूं खराम्यदम् ।॥। २७
तदेपा लमतां कामं यथाभिलपितं वधूः ।
अप्रमादश्च कर्तव्यः पुत्रि सत्यवतः पथि ॥\ २८
मार्कण्डेय उवाच ।
उभास्यामम्यनुज्नाता मा जगाम यश्चसिनी ।
सह भत्र हमन्तीव हृदयेन विदूयता ॥ २९
सा वनानि विचित्राणि रमणीयानि सर्वशः 1
मयुररधु्टानि ददश विपुरेश्षणा । ३०
नदीः पुण्यवहा्ैव पुप्पिताश्च नमोत्तमाम् ।
सत्यवानाह पश्येति सावित्रीं मधुराधरय् \¦ ३१
निरीक्षमाणा भर्तार सर्वावखमनिदिता |
वार्यो (1० निवार्यो)
26 °) 8४ 4 5 7५ सवस्मर िंचिदून , 1५४ 0; 'स्मर
किद्रनो -- °) 61 मषटाघ्र, 6५ ममार (10 [जोहमाध )
27 °) 8 (शर्ण ए ©१) यदा (10 यतः) -- »)
६ 08 दत्ता पित्रा (४, ८८५०७ } -- °) उ१ नलु याद्यास्मनो
युक्तम् -- °) 7, पूर्यत, प" }{ वच कचित् (07 उक्तपू)
28 ^) ह) 9 पत्तिमल्य* , ५ 73 पुत्रि सत्यवता
29 शष &@1 ०0 116 प्ल् (ए साकदिय , ष श्री
माकडेय" -- °) 7० 72 अप्य (1० अम्य) -- °) 7५
तप" ©1 मन" (० यञ्च") -- ५) हा 3 विधूयता; 51 3
पि च दूयता, 7" [ल]वदूयता
30 ^) 8 छ 7, ऽ 85 मयूरगणज्॒टानि, ¶ "परि
घुष्टानि, 61 "वरघुष्टानि -- ०) 85 ग्\ ©! + 4 विमले
({० चिपुले )
31 °) ए 3 0५ नदी, © ‹ न्दी 25, 73५
©1 3 ४ 2 पुप्पवहान्् (03 + "ह ), 7५1 9 पुण्यवहा - ट
&\ 3 मघुरस्वना; ६५ "स्वर, ठ1 2 7० 0५ ८ 83 सुर वच ,
88 4 00 7: 3 मघुरस्वरा, 7४ सथुर म्र
32 ^) 1 98५ एणा ० 0 5 निरीक्ष्य", 7) सा पर्य
साना, & 3 + सा वीक्षमाणा - °) 5 सर्वावस्था
निदिता, &‡ 4 स्थमतद्वित्ता -- °) ग" हत" (07 खत)
82 01 04 609 हि भर्तारः पृष् पर्तिमेने (1गहितमेने)
-- °) ‰\ (बुसरद् ({णर स्मरन्) ए $ स्मरनी चचन सुने !
35 °) प्पशणरटा५[ 11 सनुवर्ती तु मर्तर ; ए+ 84 ४
1 75-8 63 अनुब्रजती भ, 8 भर्तारमचुवर्दती , 7८ 73
|
साविच्युपाख्यानम |
मृतमेव दहि त मेने रे मुनिवचः सरन् । ३२
असुवर्तती ह अवार् जगाम ग्रदुगामिनी ।
आरण्यक
[४ 281 7
¡ द्विरेव ह्यं श्रता वं च कालमवेक्षती ॥ ३३
हति श्वीमदाभारन आरण्यक्रपर्वणि थश्ीत्ययिक्रद्धिघतनमोऽघ्याय, ॥ २८० ॥
२८१
माकण्डेय उवाच |
अथ मार्यामदायः म फलान्यादाय वीर्यवान् ।
कठिनं पूरयामास वतः काष्टान्यपाटयत् ॥ १
तख पाटयनः कष्टं खेटो त्रै समजायत ।
व्यायामेन च तैनाख अत्न भिगसि वेदना ॥ २
सोऽमिगम्यः प्रियां चार्णप्रव्राच श्रमपीडितः ।
व्यायामेन ममानेन जाता ्विरसि वेठना ॥
त्रचुवर्नी न", 4 (४ एल०९८०) अनुवर्तमाना न" 7
©! 4 + आवक्रसवीव पवि, ग ( एपृ००८०९) अनुवर्ती
सानु (न्तु) पति --2) ए ज चटुवाष्टि(एञ"दिक्नी श
सर्ववरन्थमर्निरिना (=&2*) -- ^) एः 123 प्र; © द्िध्रव
५ द्विपै मनमा हन्वा, 76 द्ृटरय च द्वित्रा स्वा -- ५)
1 4 श्विस्न, ६4 05 अवरक्नन, 2: श्वेक्यती, 2: भवेय च,
¶1 चपरेल्य मा, 761 2 + प्रनीक्ती त्रच चध्रनीन्ते
{2 “तरा)
(0101107 07. 10 ८६ < 71 पणान्ञत्रह्ठ ~~ (4
0 21.274 74 62 4 स्राग्ण्य ~ 5 707 ध्वा
+ ए 7 ¶ @&1 > (21 ०7 ऽद्ए-एट् दप ०2०९ } 6० छप
०्णाए साचिद्यु(03 “व्यो )पाच्यान -- वद्र गथा प
साविस्यानुगमन -- 47 2 { 0द्प€३, ०65 07 ४०६}
1 [पन ) 23 294, 079 295 वृध ४ (०य् ) 226,
गुप 4 ष {प 2 77) 234, @ 231, @ 2238
007 ५ 22, 229 59
281
च्छि 75 270 15 पाऽ 7० 8 21 {ल १19
279 13, 8}, ४5 {56 &1€ 705६ 1०६त ¢87€
-- &1014 79
1 ह" माक्रदिय , > श्रीमाच्छय -- <) ह + जद
(गिः कटिन) वषपर {पूर} - ५} हय 2814
अन्नानि चैव सावित्रि हृदयं दयतीव च ।
अखय्यमित्र चात्मानं रक्षय मितभापिणि ॥ ४
गरूलेरखि भिरो विदमिदं संलक्नयाम्यदम् ।
तन्खपतुमिच्छे कट्याणि न शात शक्तिरस्ति मे ॥ ५
समासाद्याथ सात्ित्री भताग्छुपगृह्य च ।
उत्मङ्गञ्खय धिरः कृत्वा निपमाद् महीतले । £
ततः या नारदवचो वरिमणन्ती तपचिनी ।
©3 (ज्रात्रयन 76) 3 4५ पन क्राष्टममा(ध, "षद्ुपा)
ह्ग्न्
2 °} 81 47८72 &1 4 ४ नत (9 वख)
पानयन ~ ^) 12; छनन (0 च तेन)
ॐ हा 24 कफ {छद ) 8 56076 5 उ प
४ ८ © 103 सल्यवरानुवाच्र -- <) ¶' © 3 4 ४ स्यायामेन
च {वृष णा हि) म मीर - °) 7५0४ जनन
4 °) 7८ 7; वद्यनीव श्व, 76 दूयते हिमे, 7164च
विदयते, 7 च प्रदूयते, © > सैव दृयते, ४ चापि दूयतरे (10
दूयनीत्र च) -- ^) 3 जतस्थः (10८ अम्बम्थ ) -- 4) एज
खक््यसे वा 2 ४ न्दु (७ मिद)
5 ^) 8 जस्वर्थमेव कल्याणि , 8 (श्न्णा८ &1 ४) ग्वमु
मिच्छामि क -- 4८८ 8, 1 3 125
1316* श्नमनीवर दिद सर्वाश्व्छरूढ मनो मम ।
6 °} ८ 707, 0 @8 सा समासा सातरिय्ी ¶थ सह
साप्यथ माः, भ ठमावाद्यतुमाः -- °) @( 69 1 7
प्रप उपरुद्च, 1४3 टपश्दया, ६ 55 7०70671 4 द्यः 5144
79 7 5 © “गम्य, 0णुफ 77 6 @ 2 851 ६८८४ -- <)
र 3 टर मगे च, 82 "गस्य, 72 गम्या © भ्श्नेमा
-- ८) 7५ शुभानना (10 मष्ट)
7 २) ह 0८ व्रिमरष्यनी, हज 21 8 41703 23 12, तिद्ध
यदी हः 3 प? मनस्विनी --र) भमुद्रूतं च (ग्र ) क्षण
वेदा -- -4{८€7 7, § (€५८५[६ @3} 105
1319 इन्त प्राप्त च कालोऽग्रमिनि चिन्तापरा सती 1
13
[{ 478 |
९0७0
६७८० ०
2 111
8 281 7]
तं मुह क्षणं वलां दिवसं च युयोज ह ॥ ७
मूहतौदिव चापयत्पुरूपं पीतवाससम् ।
वद्धमौढि वपुष्मन्तमादित्यसमतेजसम् ॥ ८
श्यामावदातं रक्ताक्षं पाशहस्तं भयावहम् ।
स्थितं सत्यवतः पार्थे निरीक्षन्तं तमेव च ॥ ९
तं दृष्ट सहसोस्थाय भतैन्यख शनेः शिरः ।
कृताञ्चरिर्वाचातां हृदयेन प्रवेपता ॥ १०
दैवत तामिजानामि वपुरेतद्यमाचुपम् ।
कामया ब्रूहि मे देव कस्त्वं किं च चिकीर्यसि । ११
यम उवाच
पतिव्रतासि सावित्रि तथैव च तपोन्विता ।
अतस्त्वाममिभाषामि विद्धि सां त्वं श्म यमम् ॥ १२
8 °) 5 8 7 (6न्व्छ 09 5) 01 9 सुदहूतमदेव 8
(०८०४ ७1 8) सा" (चा ) -- °) 7५ 7, सुहूर्व (य
पुरुप) ॐ 7 (6०8६ 78 $ ) ७3 रक्त' (10 पीत्त ) -- ¶1
713 0 8त्व कृ 3 + 21 तण्ड) 8८ छत् 9०2
-- °) ए» उद्ध' } + चद्र॒ (10 बद्ध" ) -- 4) =1 114
26४ 7? स्यसमतेजसा , 7» 61 3 + 1 लयमि( मा लयद्तेव
तेवसा
9 १५01 3 6 वा प्ण) 8० ६०9०४ -- ०) [+
दयामावदात 05 व्वक्राक्ष -- ८) ¶५ 61 3 + निरीक्षदी
10 ४) 1 7 प्रण) श्रानै ६०१ हिर -- °) 28 (ण
88 1 {९२४ ) उचाचेद , © ्थोवाच , &५ उवाचाथ ({० उवा
ष्वर्त्) -- °) ५ पिदूयता , 8 7 (©रन्श४ 728) © प्रवे
पती 3 १५ ©3 + प्रविपिता
11 एर्न०6 11, 23 8 1 1५ 6 8 (6०७6 111) 108
साविन्युवाच (8 488 ०” उवाच) -- ^) {र 3 दैवत्व
प 613 + चानि, धिः खांति', 14 स्वावि" (10 स्वाभि)
-- १) ए1 ह्येतद् {107 एतदु) ए+ 7५ 7 € गृध © 4
अमा (० हि)> ए नमा (णष्ह्यमा ) - °) 13
काम्यया, 71 काम्ये, 01 काम्याया, © + कामाया 28 77
+ 5 & देवेद्य ; 7 04 मे कर्व, ©1 कस्तव हि; 89 मे सत्य
(धण्प्मेदेव) 7५208 को हि देवोतिमे वृष्टि -- °) 76
देव स्व कि, 1 3 4 रिच कर्म (10 कर्व रिष)
12 एञश्रीयम - ^) ग101"चताच -- ४) ¶५
तथैच तपमान्वि्ता -- °) ष ( १ प्ण) 125 ततस्स्वाम्
70 0४ 9 अभिजानामि, © +न मीपामि - °) 7,
मा(णमा) © + च ({०म्च्)
|
महाभारते
[ प्रौपदीदरणपर्वणि
अयं ते सत्यवान्मतौ क्षीणायुः पार्थिवात्मजः ।
नेष्याम्येनमहं वद्धा विघ्येतन्मे चिकीपितम् ॥ १३
माकण्डय उवाच ।
इत्युक्त्वा पितृराजस्तां भगवान्छं चिकीर्पितम् |
यथावत्सर्वमाख्यातुं तसियाथं प्रचक्रमे ॥ १४
अयं हि धर्मसंयुक्तो रूपवान्युणसागरः ।
नार्हो मत्पुसुपैनेतमतोऽस्मि खयमागतः ॥ १५
ततः सत्यवतः कायात्पा्वद्धं वन्नं गतप ।
अङ्कुठमात्र पुरूपं निश्वकरयं यमो वलात् ॥ १६
ततः सयुदतभ्राणं गतश्वानं हतप्रभम् ।
निर्विचेष्टं शरीर तद्रभूवाप्रियदशेनम् ॥ १७
यमस्तु तं तथा वद्धा प्रयातो दश्िणाबुद्ध, ।
15 ^) &अयतेतु पति शात -- एष छण 18
-- ९) 71 : [ए]नम्, 3 2 74 ८ @3 नम्, 25 [रवम् (०
{एिनम्) -- 4) 7० ५ तनू ( 0" [ए]तन्) -- 41८९ 18,
209 06 &3 1४६
1520* साविश्युवाच )
श्रूयते भगवन्दूतास्तवागच्छन्ति मानवान् }
नेत किट भवान्कस्मादागतोऽसि स्वय प्रभो!
14 ५ 54 78 5 पू ©1 ० € पल 1 माकादिय
पि ८८०8 14०० {लाः 15 -- ०) + 0 75 दृस्युक्तः ध
स्वा ((णप्ता) - ४) 513 70703 १स्व;61स (ण
स्व) -- 11 00 14 -- ९) (183 स यथादस्समाख्यातु
15 506 15, 7५ क9 & 105 यस ~ ^) 38 7
7; 6 68 जय च, ©" सत्यवान् (1०८ भयं हि)
16 द्व् (ष्पा $ ) 98" इग्न " ।प् 6प्रपप8"8
21745 07 ॥116 एष्व 8्प 1 $ 24, 1150 10 प8
वणर], ० पपत ० व्ण इत््त+2 15
-- ०) 00 689 + प पाशशवद्धवश गत, 7, 63 पाश्षवद्ध (6४
"द्ध ) च खगत , 7" पाश्वधम*+सत; 61 पालदम््रवङा गत
17 2) 7५ 2» 5 गतसत्व 7 ©1 3 ५ गतग्रभ - ^)
13 विनिशेष्ट © दारीर त्त 213 वश्न [ ? २९४ दाव ] तन
18 °) 08 यमश्च रः ५ 8 1 7 € © तततो; 7
2 महा (51५), ७1 तदा (गः त्था) -- ०) ए" 3 "सुख,
78 "सुखे -- °) ठ 0० 0, ०83 चैव, ४ सापि - ")
10 3 प 61 3 + [जन्यपद्यत वथ स्वय वा यत्र गच्छती
-- 41६67 184, & (6०67६ 3) 18
1821* भतत शरीररक्षा च विधाय हि तपस्विनी ।
|
साविच्युपाख्यानम् |
सावित्री चापि दुःखातौ यममेवान्वगच्छत ।
नियमत्रतसंसिद्धा महाभागा पतिव्रता ।॥ १८
यम उवाच ।
निव गच्छ माविग्रि इुरष्वास्यौष्यैदेदिकम् ।
कृतं भर्वस्वयानृण्यं यावह्वम्यं गतं त्वया | १९
साविन्युवाच)
यत्र मे नीयते भर्ता स्वयं वा यत्र गच्छति ।
मयापि तत्र गन्तच्यमेप धर्मः सनातनः ॥ २०
तपसा युरब्रर्या च भवः खेहाद्रतेन च ।
तव चैव प्रसादेन न मे प्रतिहता गतिः ॥ २१
प्राहुः सप्नपदं भिरं बुधास्त्चार्थदरिनः ।
भितरतां 'च पुरस्कृत्य किंचिद्वक्ष्यामि तच्छुणु ॥ २२
मानात्मवन्तस्तु चने चरन्ति
धमं च वासं च परिश्रमं च।
विन्नानतो धमघुदाहरन्ति
तसास्सन्तो धर्ममाहुः प्रधानम् ॥ २३
भर्तारमनुगच्छन्ती तथावसथ सुमध्यमा ।
{परम् प्ण] 0968 1 8्णत् 2 -- (7, 2) 11 तथावनतं ]
-- *) ह (78 0015510६) ५ 7; $ 5 "सपन्ना -- ^) ६34
ए 7« ५ यतप्रता (0 पति )
19 एः श्रीयम" -- °) 7५ 6५ निवत्यै -- °) 7 (एर
एण) 7४ 1 कुरवरासौ्यदहिकः; © 7 3 “प्रासो
प्वदे(75 ४ “र )हिक -- 4\{€“ 19 {703 175
1922* एष मार्गो विशालाक्षि न केनाप्यनुगम्यते ।
20 °) 700 (णभ 5 2) एप (नि यत्र) 2८
नियमे (0 गीयते) -- °) 8 79 70+ 51 मया च
(0? मयापि) - ‰0°= 1 118 1984 4 50 7५८, 6†० , ०६९
21 °) ५8 7 (०प्८न्४ 8 5) परण 63 गुरमक्त्या
-~ 2) 3 € 73 5 6 84 भर्तृश्नदाद् + तर त् भृ
-- ^) © तवेव व (07 तप्र चैव )
%2 ०) = (ण््ा) 8 246 85" ह+ 84 09073 + 6
98 1 साप्तपद एवा 4 28-+ 7 (8न्व्नु४ 9 5) @3 पा
मन्र -- ४) 7 बद्धा (1५ चुधास्) 64 स्यायार्थै' (०
चष्वारथै" } -- ८} =3 246 35 रा + 85 + ए06गृणतु,
ह+ तत्» 08 ते (णच) -- °) 28 ते ({०प्नत्)
25 56075 2, क ८5 साचिच्री -- °) + नानार्थ
चत्त ह (४ पाडलाणु) 7८ 09 3 दहि, नूषत च (न
आरण्यकप्वं
[ 8, 281. 97
एकख धर्मेण सतां मतेन
सरे ख तं मार्ममनुप्रपननाः ।
~~~ ~~
तस्मात्सन्तो धर्ममाहुः प्रधानम् ॥ २४
यम उवाच।
निवर्त तुष्टोऽस्मि तवानया गिरा
खराक्षरव्यञ्जनहेतुयुक्तया 1
यर् व्रृणीप्वेह विनाख जीवितं
ददानि ते सर्वमनिन्दिते वरम् ॥ २५
साविच्युचाच।
च्युतः खराल्यादनवासमाधितो
विनषटचक्चुः श्श्यरो ममाश्रमे ।
स॒ रच्धचषरुवैखवान्भवेनरृप-
स्तव प्रसादाज्ज्वलनाकसंनिभः ।॥ २६
यम उवाच ।
ददानि ते सर्वमनिन्दिते घर
तु) ~ *) 1 (3 0185108) 00 03 3 6 सद्य (गवाम)
8 (ण (1) प्रतिश्रय, 0४) 7 परिश्रय, 0४8 प्रहिश्रम
-- °) 8 प विजानतो, ¶ 61 3 + विजा( 7 “क्ञा)नतो
-- °) = १4० 89 तस्यां वसतो; ¶" तद्र सतो ({०
वस्मास्सन्तो )
24 ह 3 4 0309 (भ्र ) 2५ - °) 9) पूतस्य
7८ 73 ॥ 8 (6८० 69) धर्मस्य -- °) 73 स सच् , 7
सता, गृ" स्तन् (516) प्र५ ©1 3 ५ मत, *्स सन् {स
त) -- ९) 7५ ० त्रै ४ 0ण ४06 हष्व्०्णत मा = 83 7८
9 7५ ५ च वा्धेद्; 3 (शण्डा ©) चतुर्थ -- 24० = 29"
5 $ श्रीयम - °) 8; गच्छस्व (णः तुष्टोऽसि)
-- °) 8 सुधाक्षर , 6५ स्फुटाक्षरः -- ^) धः इणीष्वेव
@1 धिनाद्य -- °) =-27* + 729 7; 8 © 3 चुदामि
1 (3 ्णा58ाणु) 3 सस्यम्, {1 धर्मम्; 21 घम्य॑म् (णः
सर्वम्)
26 ^) एः 72 @1 + स राज्याद्, ज 64 म्वराषटराद् , 71
च राज्याद् -- °) ८५ "नाकंमप्रस
2 2 श्रीयम - °) 95 ए, 0506 + ददामि
८9 7४ + ० 65 [अह तम् (1० सर्वम्) -- °) 0०7
ध्छ्पछ यथा ष्ण्तस्या - <) ह; ५ 706५7043 तत्रा
| (ष धा)ध्वनि ग छ, 61 2 + छ्ंति' (10 ग्लानि }
975 |
1
।
।
|
।
|
।
281 27 ]
यथा त्वयोक्तं भविता च तत्तथा ।
तवाध्वना गछानिमिवोपरक्ये
निवर्त गच्छ न ते श्रमो भवेद् ॥ २७
साविन्युवाच।
कुतः भ्रमो भवैसमीपतो हि मे
यतो हि भती मम सा गहिशैवा |
यतः पति नेष्यसि तत्र मे गतिः
सुरेश भूयश्च वचो निवोध मे ॥ २८
सतां सकृत्संगतमीप्पिते प्र्
ततः प्रं मित्रमिति प्रचधते।
न चाफरं सत्पुरूपेण संगतं
ततः सतां संनिवसेत्समागमे ॥ २९
यम उवाच |
मनोयुकूलं घुधबुद्धिवधेनं
त्वयाहयुक्तो वचनं हिताश्रयम् ।
चिना पुनः सत्यवतोऽख जीवितं
घरं टितीयं बरयख भामिनि ॥ ३०
त
28 °) 8 70 72 6 पण उ ष् प्रप कुत ६० श्रम"
ह (78 7155108 ) 6 03 5 [जय , 723 च (10 हि) - °)
78 गतिश्चुव -- ०) 7५ 2 5 सुरेश भूयोपि; 7० स्वरेण
भूयश्च , एर" सुरोन्तमान्यष्च
29 °) 238 "स््गमम् (0 'स्सगतम्) 108 चर, 8
{९०९ ©) मतं (107 पर) ह+ सङृन्मतां सगतमीप्सित
वर - <) {५8 (€>५९]६ &)} सस्पुस्पेपु - 4) {५4 73
(शा 5९८ 2 ) तत सता सगतमेव मन्ये
0 ३ श्रीयम - °) ए५ वत, 7९४ यहु; 7 09
चल (107 बुध ) -- °) एय ; स्वयेदसुक्त, 8 7 7५-5 63
स्वया यदुक्त -- 30= 36° -- °) 85 + 2५ 0: 8 भाविनि
(10 भामिनि)
31 छण 06 गल -- °) पा परैर् (10 पुरा) 7
61 3 ५ दहत दहि राज्य श्वञ्ुरस्य मे प॑र -- °) ए प्रतिपत्यते
चिरात् (भ 8), [+ 8 7 (@००]४ 78) 63 समता म
पाधिव -- <) 51-5 ए० 7+ 6683 स्वधर्मान् ५ 63 4
प्ष्ण्ड्ः नण्ण्तेच 01 ति यम ((प्यधा) एए 3 + 2८
9 3 &ने च स्वधर्म प्र(ए+ चि )जदहीत मे युरर् - °) 813 4
प 0५ 6 क 63 पुतदु, ८ 02 683 + 3 एव, ५ उा
|
9
न । = ~
महाभाते
6
[ द्रीपदीहरणप्वैणि
साविन्युवाच |
हतं पुरा मे श्व्ुरसख धीमतः
खमेव राच्यं स रमेत पाथिवः।
जद्यात्खधर्म न च मे गुरू्यथा
हितीयमेतं वरयामि ते घरम् ॥ ३१
यम उवाच ।
खमेव राव्यं प्रतिपत्स्यतेऽचिरा-
न्न च खधमात्परिदाखते सपः ।
कृतेन कामेन मया सृपात्मजे
निवर्त गच्छख न ते श्रमो भवेत् ॥ ३२
साविच्युवाच ।
प्रजास्त्वयेमा नियमेन संयता
नियम्य चैता नयसे न कामया ।
अतो यमत्वे तव देव विश्ुतं
निवोध चेमां गिरमीरितां मया ॥ ३३
अद्रोहः सर्वभूतेषु कर्मणा मनसा गिरा ।
अनुग्रह दए च सतां धर्मः सनातनः 1! ३४
एन ({0 एत)
32 ^) 8; पुन म्बराज्य ५ स हि रुष्यति, 03 प्रवि
रुप्स्यते, ©" प्रतिपद्यते -- ४) 73 प्रतिहाखत्ते , ए परिहायैते,
ण 1 3 + पषा परिष्टीयते
35 ^) 1५ प्रजा स्वयेय, 813 7 (दसद 09 8, 71
70155106 ) © प्रजासम्वयैता "7" अजास््वसेता च नियम्य चैव
-- ४) + नियम्य चैता, 73 “म्य चैतान्; ५ ^म्य चैना,
स्वमेव स्व, 7५ नियम्यते वा; 61 “स्य देतो , @ ५ “म्य चैव
1 (ए पफणडाणु) 88 26 003 23 8 ४ ७3 न काम्यया,
8) 37४1 ©” निकामया, € }{1 न कामत. , © न कामया
(४5 1 {8६} $ @ निकामया कामितेनार्थेन 1 % -- ^)
8 70 72५4 5 ऽ ततो (7० अतो)
34 °) ° स्वैभूतानां
35 ४) ए3 4 7001 {50 77 85 1 पछ) ०४ 0५ 63
7 (5९ 74०) भक्ति, © शाति" (1० शाक्तिं)
% © जद्चक्तिपिशषला" दाक्तिरीखर्हयीना । पाठान्तरे भक्तिः
श्रद्धा कौर च ताम्यां हीना" । सिरां 1 % -- <} 1 3 4
५ 0 3 6 सतस््वपि ्यमित्रेपु , 1228 -स् चाप्य, 56134
सत स्वेग्वप्य(& पि)मिश्रेपु
|
सावित्रयुपाख्यानम् |
एर्वप्रायथ लोकोऽयं मनुष्याः शक्तिपेजलाः ।
सन्तस्त्वेवाप्यमित्रेषु दयां प्रा्तेषु इर्ते ॥ ३५
यम उवाच ।
पिपासितस्येव यथा भवेत्पय-
स्तथा या वाक्यमिदं समीरितम् ।
चिना पुनः सत्यवतोऽख जीवितं
वरं वृणीष्वेह शयुमे यदिच्छसि ॥ ३६
साविन्युवाच ।
ममानपत्यः पृथिवीपतिः पिता
भवेत्पितुः पुत्रशतं ममौरसम् ।
खख संतानकरं च यद्धवे-
तृतीयमेतं चरयामि ते वरम् ॥। ३७
यम उवाच ।
दुरख संतानकरं सुवर्चसं
दातं सुतानां पितुरस्तु ते मे ।
कृतेन कामेन नराधिपात्मजे
निवर्त दूरं दि पथस्त्यमागता ॥ ३८
साविच्युवाच।
न दृरमेतन्मम भवैरसनिधौ
36 7» श्रीयम उ -- °) 1 9 गृ 64 "खव (0
"सयव) 2831-3 77 746 68 प्ण) यथा पत् भवेच् 9
&1 9 + जर ({0 पयस्) -- °) 25 मया चाहम् (०
त्वया वाक्यम्) -- <) =30 7 ©1 4 "तो हि (न
"तोऽस्य ) + जीविताद् -- ८) 4 13 सुते (101 शमे)
[1 3 ¶1 घ् यमिच्छसि; ए यमीप्पसि, 52 8 128 ४ प &
यद्रीच्छरसि 28५ वर पृतीय वरयस्व भाविनि
37 °) ए (ए$पा 851 ६७६) 79 0५ 6 तु 65 तथौ
(1० ममौ") -- °) पून (?ष्९९्त् नु), © हि (० च)
1 + 73 8 (९८९४ &ऽ) तदू (० चद्) -- °) 8 प
1+ € १1 ७3 एतद् » 75 त &1 3 + एन (0 एत)
38 3 श्रीयम -- ०) + 761 2 8 61
सुवशा; ए तद्धवेत् (५ 37९) , 3 ससुष्वय -- ८) = 454
05 पथ, 79 & पर्ति, 61 + पथि 2८ 70 स्वयारातां
59 °) 1 3 न् ©\ चया, 21-8 0 + 565 लय,
2५ © + पथा, 75 परि ("0 तथा) 1 चजदयव -- °)
128 [
आरण्यकपर्वं
|
।
॥
977
[8 281 44
मनो हि मे दृरतरं प्रधावति ।
तथा व्रजन्नेव गिरं सघु्यतां
मयोच्यमानां शृणु भूय एव च ॥ ३९
विवसखतस्त्वं तनयः प्रतापवां-
स्ततो टि वैवखत उच्यसे बुधैः ।
शमेन धर्मेण च रञ्जिताः प्रजा-
स्ततस्तवेहेश्वर धर्मराज्ता ॥ ४०
आत्मन्यपि न विश्वासरस्तावानभवति सत्यु यः ।
तस्मात्सत्सु विशेषेण सरवै प्रणयमिच्छति ॥ ४१
सौहृदातपरवभूतानां विश्वासो नाम जायते ।
तस्मात्सत्सु विषेण विश्वासं करुते जनः ॥ ४२
यम उवाच |
उदाहतं ते घचनं यदङ्गने
शभे न तारक्त्वहते मया श्रुतम् ।
अनेन तुष्टोऽस्मि विनासख जीवितं
वरं चतुथं वरयख गच्छ च ॥ ४३
साविन्युवाच।
ममात्मजं सत्यवतस्तथौरसं
भवेदुभाभ्यामिह यक्कुरोददम् ।
1 3 2+ 708 5 गृण हि; ह+ 0५ 73 ह; 5 तत् (० च)
40 २) ए (ए णणऽडण्ु) 28 ए म भतोसि, 83
ततोसि (0 ततोहि) ८ 7५ 703 79 &1 3 उच्यते
-- ९) [९५ 1 3 ५ 7 (6८60४ 78 , 71 0138108 ) समेन,
१४ &1 4 श्रमेण (1० द्रामेन) 3 3 + 77 728 63 ध
चरति ता , ©3 + चिर जिता" (ण च रञ्जिता ) -- °) 7;
सत स वेदेत्र च धर्मराजः
41 2) 1 3 गृ तावद्; 28 7.0४ ८ 63्तथाः स
चै (० तावान्) ए! 3 समत (ण सस्सुय) -- ^)
=4 1 3 यस्मात् -- °) प! 3 + सर्वं प्रणयते नर
(71 यत्त ज्य" ; €» "मते नर )
42 °) 23५ विश्वास उपजायते -- ए+ ०८ 42० -- ९)
==41 8 8 (७४८९ 638) सस्सु तस्माद् (४ "4०७ }
45 13 श्रीयम - °) 7५तव (प्पे) ध उदरात
यद्रचन स्वयागने -- २) ए (8 एाडडाणह) 00 0४ १ ४
शुभ © + तावत् (० तारक) 28 3 77 04 ०७3 श्रुत
]
© 3 16792
8 3 297 45
#‰ 3 295 45
8 281. 44 ]
शतं सुतानां बलवीर्यशाङिना-
मिदं चतुर्थं चरयामि ते वरम् ॥ ४४
यम उवाच।
श॒तं सुतानां वरीर्यलञाछिनां
भविष्यति प्रीतिकरं तावके ।
परिभ्रमस्ते न भवेन्रपात्मने
निवर्त दूरं हि पथस्त्वमागता ॥ ४५
साविच्युवाच।
सतां सदा शाश्वती धर्म॑घत्तिः
सन्तो न सीदन्ति न च व्यथन्ति ।
सतां सद्धिनौषएलः संगमोऽस्ति
सद्यो भ्यं नाचुवर्तन्ति सन्तः ॥ ४६
सन्तो हि सत्येन नयन्ति घयं
सन्तो भूर्भिं तपसा धारयन्ति ।
सन्तो गतिभूतभव्यख राज-
मया (एः ध्र्ण्श ) -- ५) ए) च वक्तु (1० चतुर्थं}
44 7५ 00 (छ् ) 44-45 - °) 61 मदाप्मज
सस्यवतस्दौरसं -- ४) 59 5 दति; 7० 73 भपि (10? दृह)
~ ९८) ==48° ट (8 7716810) ८4 0५79 + $ वरिनां
मष्टास्मनाम् ({०" वल्वी्यै") -- ५) र ( ए 9 70155106) 7०
7 8 6 दम (0 हृद) "61 7 चतु्ैमेक (ण "मेतद्
७1 “मेन ) षरयामि ते चर - 0 44, ७3 ५ ऽपा)8;
1528* चर घृणे सत्यवतो मयि प्रमो
भवेत्सुतानां श्वतमेतदी प्तम् ।
{47 152:4* ]
45 पष 46 (५ ९1 44) --°) =44° 53 एवं
(0) शत) 1" ए कुट" (0 व- ) -- ४) एज तथा, 7
तदा (0 तव) -- °) 7५ 28 भविता (० न भवेन्)
-- 46० 98० -- 707 45, ७3 ५ 55१
1324* तथास्तु ते पुनत इुभानने
कुत निवतेस्व परिश्रमो न ते ।
[4 1598* |] ५
46 °) 7 (एर णा5ऽा०६) 7० 79 5 6 हिता (07 सदा)
8 70 2५ ५ 69 दाश्वत (ण शाश्वती) -- ए) 11 32,
70 72 5 9 (®ण्व्मु 83) उयथत्ते -- ८) १५ 13 4
सगमो (7४ 61 "तो ) नाफछो (० नाफख' सगमो) -- °)
ए (एष प्पऽऽषणह) 06 79 > 5 नानुभवति , 8 नायुप्यति
[ ०78
महाभारते
[ द्रौपदीषरणपर्येणि
न्सतां मध्ये नावसीदन्ति सन्तः ॥ ४७
आर्यजुष्टमिदं वृत्तमिति व्रिवाय शाश्वतम् ।
सन्तः परार्थं इ्वाणा नवन्ते प्रहिक्रियाम् ॥ ४८
न च प्रसादः सत्पुरुषेषु मोघो
न चाप्यर्थो नरयति नापि मानः।
यस्रादेतन्नियतं सत्सु निलय
तस्मात्सन्तो रधितासे भवन्ति ॥ ४९
यम उवाच ।
यथा यथा भाषसि धर्मसंहितं
मनोनुदरं सुपदं महार्थवत् ।
तथा तथा मे त्रपि भक्तिरुत्तमा
चरं वृणीष्वाप्रतिमं यतव्रते ।॥ ५०
साविन्युवाच।
न तेऽपवर्मः सुकृताठिनाकृत-
स्तथा यथान्येषु वरेषु मानद ।
47 [रा 3 ०9 (कषा ) 47 - °) 6 सदो हि
7० 7 भवति दयूरा' (0? नयन्ति सूर्य) -- °) + 7; ©
सतो हि भूर्मि, 72० 0; सता भूमि 6५ सतो हि सूनि तपना
स्वरति ~ °) 7ए+ 74 © गृण "सवसय (10 "जम्यम्य ) -- °}
29८ 7४ न विपीद्रति (9? नावसी" )
48 °) 71 > आर्यद्रत्तम्, 7८ 7 "टम् -- ५) 813
70 124 ९ ©3 नारेक्चति, 7४ 61 3 4 नपक्षते 81 317
7५ € 03 ४ परस्पर (०८ प्रति")
49 °) 725न सत्, ए नरा ((््नष) 25) 70 2:
ससपुरूपेण, > सत्यभाषेपु, 8 पुरपेपु (68 "ण ) 7 मन्सु
(1०9 मोघो) ४५ न प्रमाद. (5०) सत्यभापिषु मोघो [ "९६
52 न च प्रमादः (5८) सस्पुरूपेप्वमोघो ] -- °) ¶
न चाप्यनर्थो ५ 25 नदयते 4 76 नासिमान , 8*नाप
सान , ८५ वापि सानः - <) 8 8 सस्मदेतन्, ५4 7४
यस्मदिन , 03 यस्मादेव , ©1 यस्मादेत
50 73 श्रीयम - °) ©! भाविनि (0 भाषति)
-- ०) 0८ स्व (णसु) -- <) च ({णमे) -- ^)
8 7 (6००४ 723, 791 0ाञयणटु ) ©॥ पति" (10 यत}
51 °) 1 3 तेस्ि किंचित् (107 तेऽपवर्म ) 26 न
तेपवर्मै" सुरता तथा छतो; (1 न मे स्वर्भ" सस्यवत्ताङतो यथा,
61 न मेपवगै सुकृताद्विनाहृतास् -- °) [+ 75 5 यया
(प तथा) पथ [जाहम', 82 [नोयम' ({०प्यथा) -- “)
]
साविच्युपाख्यानम् |
वरर वरणे जीवतु सत्यवानयं
यथा सता हेवमहं वरिना पतिम् ॥ ५१
न कामये भरैविनाकृता सुसं
न कामये भवैतिनाङ़ृता विविम् ।
न कामये भर्वविनाङृता भियं
न भवैदीना व्यवमामि जीरम् ॥ ५२. .
वरातिम्मः शतपूत्रता मम॒ /
त्वेव दत्तो हियते च मे पतिः।
य्रं वृणे जीवतु सत्यवानयं
तवेव सत्यं रचनं भ्रिप्यति । ५३
माक्रण्डेय उवाच ।
तथेत्युत ह तान्पागान्पुक्ता परवतो यमः ।
धर्मगजः प्रहृ्टामा मावित्रीमिदमव्रकीद् ।॥ ५४
एप मद्रे मया मुक्तो भर्ता ते कुरुनन्दिनि ।
असोगस्ततर नेयथ सिद्धार्थथ भविप्यति । ५५
प्रा 3 पयेनमह, ७4 + [न)न्न्मवनष्ट 3; 7 7, 6 ¶1 63
व ण्डा) विना ०णत पतिम्
52 {900 5१४ 074 [प्वण90 {16 [०९5 ०{ €
5\222 ~~ ®) 83 + धिव (¡० द्विच्म्) -- °) 0८ 7
अतृ षिनाकृत 8४ दिव , 0८ 0 $ प्रिय (10 श्रिय) -- ५)
हि 3 7४ [न्यवमामि ([०प्न्यय )
52 ५) दर) चरानिसर्म - 2) [34 81 31 © उमा
दुचा, ९ यत्ता ({0 दत्तो) ¶७1 9 ‹ च्ियते ({०८हि')
-- 4) @&1 तथैव, ©+ म्वभ्रच ~ +ला 53, + 9 178
{६४ १६] } ८0नु10प
54 1 3 पृषतय (० पथ 20 श्रीमांदेय -- *)
ह+ 0४ (ननु) ए 70 2५ ५८५ तपादा, 0८70
पादान् -- °) ५ (९१८९४ ©3} सलयवत्तो (1०८ ययस्वनो )
55 ९०९५ 65, 84 7४ € (3 105 यम उ , ४11 ध्म
-- °) ¶५८1 २ पष्ट, © णद (गण्य) 2८ 7: अर्त्
(० अदे) -- ४) ८ 73 कुनव्गिनि, ¶9 (० 251
ठट) चरवतिनि ~ {८ ०9, § (९८0४ 3 } 175
192; तोपिनन न्यया साप्य वाक्यघमाथसद्धित् 1
[6 + तोपिनोद 7 भ्व नाध्ि ]
-- ८) ९; जारोग्यम्नत्र ६1 नीयश्च, 3 नोलाश्च, १०९1 9 4
दषृश्च -- “) ए ए; 605 य् (¶०ष्)
56 1 ०7 {एध ) 567 -- °} 89 ० 1, €
आरण्यकप्वै
1
]
[ 3. 281 62
चतुपशतं चायुस्त्वया सार्धमवाप्डयति ।
इष यङ्ग धर्मेण ख्यातिं लोके गमिष्यति ॥ ५६
त्वयि पुत्रणतं चेव सत्यवाञ्नयिप्यति ।
ते चापि सर्वे राजानः कषत्रियाः पुत्रपौत्रिणः ।
ख्यातास्लन्नामधेयाध्च भविष्यन्तीह शाश्वताः! ५७
पितु ते पुत्रशतं भविता तव मातरि ।
मारुव्यां मालवा नाम ज्ाश्वताः पुत्रपौत्रिणः ।
भ्रातरस्ते भविष्यन्ति क्षव्रियाच्िदश्नोपमाः ॥ ५८
एवे तस्यै बरे दा धर्मराजः प्रतापवान् ।
निवर्तयिला साधित्रीं खमेव भवनं ययौ ॥ ५९
साक्रिन्यपि यमे याते भर्तार प्रतिरस्य च।
जगाम तत्र यत्राा भः शावं कलेवरम् ॥ ६०
सा भूमौ प्रेय भतौरयुपसत्योपगूह्य च ।
उत्मद्धे गिर आरोप्य भूमाढुपविवेश ह ॥ ६१
संन्ां च सत्यवरारंरुख्ष्वा सावित्रीमस्यभापत ।
© चतुरदर्थातायुश्च -- *) 1 तत्र, 2 7 तया (णः
स्वया) 3 ० 7; अचाप्म्यति, 7, 73 उपेष्यति -- °)
गृण यद्धाश्च -- 4) 8 (6८७४ 63) (77057 स्याति पद्
सेके ५ गमिष्य्रसि
57 = (४४ } 5 वपा १18 14-15 1
0४ 57० (५ ९] 56) - °) 3 4 6 03 86 पुप
चापि (चव) -- द्रा उ षरा पित (कषा ) 5758
-- ^) 1\+ 2 5 श्नामपुस्राख्या, 0५ 0४ "श्ामका पुग्रा; ए
©! ज + "क्नामघेयाख्या -- ।) एज 25 ५ [हति (० [दह )
58 = प्(ण्कणता 219 156०-6 हव 3 कृष
81 ग 5९००८ (€( ९1 57} -- ४) 75 भविष्यत् (0
भविता) -- <) & 3 277 99 त "स्या माख्वाना च
59 861०" 59, 1 5 सा्क्देय -- °) 7० 7» 2 8
वरान (1० वर) -- ९) 2, निदर्ल यैत्र सात्रिद्री
60 ४) ह (णः च) -- र) 7०03 यत्रासा, 0५4
यच्राम्य 619 + जगाम यच्र तच्छापं (7) 'ष्वाप, 81
"च्छाव) भतुस्तस्य विचेतन
61 °) ह+ 2 भूमौ सग्रक्ष्य भर्तारं -- °) + 12
09 3 5 [ल]ुभि' (७ [उ]प) प (कस्म 370५ 8
701 ८158196) 7 © [उ]पयद्य (10 गृह्य) -- <) एए 3
उम्म्पोस्य धिर साप्य
52 °) 71©1 म सन्ता (० सन्नाच) 87017, ८65
[ 979 |
3 281, 62 ] मदाभासत [ द्रौपदीद्रणपर्वणि
रोष्यागत इव परेम्णा पुनः पुनरुदीक्ष्य बे ॥ ६२ तवोतमद्धे प्रसुपोऽमिति सय सरे श्म ॥ ६८
सत्यवादुवाच । त्वयोपगूटस्य च मे निद्रयापहूते मनः
सुचिरं बत सुप्रोऽस्मि किमथं नाववोपितः ।
क चासौ पुरपः श्यामो योऽसौ मां संचकरयं ट ।। ६२
सावित्युवाच।
सुचिरं वत सुप्रोऽसि ममाङ्क पुर्पर्पभ ।
गतः स भगवान्देवः प्रजासंयमनो यमः ॥ 8४
विशान्तोऽसि सदाभाग विनिद्र चपार्मज ।
यदि शक्यं सुत्िष्ठ विगाढां परय शवैरीम् ॥ ६५
` मार्कण्डेय उवाच।
उपलभ्य ततः संज्ञा सुखसुप्त इवोत्थितः ।
दिक्षः सवा वनान्ताश्च निरीक्ष्योवाच सल्यवान् ॥ ६६
फलाहारोऽस्मि निप्कान्तस्त्वया सह सुमध्यमे ।
ततः पाटयतः कठं शिरसो मे रुजाभवत् ।॥ &७
रिरोभितापसंतक्तः खातं चिरमरङ्घुवव् ।
स पुनर् (०? सलवान) -- ४) ¶1 6४ ५ ए प्रलय (107
अभ्यः) -- ८) {५ उदैक्षत
63 {3 0 16 7 - °) 7५ तच (0 चत) ए+
सुसोह॒-- ४) 7५ वानि ({०प्नाव') -- °) धरवास,
69 + षासौ (प्चासौ) -- *) ह्ायोमा,एष्योमा,
61 9 4 योध ({0योऽसौ) 1 > सप्रचकपैह, ए५मा
सप्रकर्षित , 73 8 (6६0० ©9 ) मा सप्रकर्पति, 25 मां विच
करषैष्ट
64 °) ए तव, 28 7 (6८९४ 09) 63 स्व प्र (ग
वत) -- °) ए समि
65 °) 2८ 0 विश्वश्च, 7 चिरुजश्च - ८) एर1 79४
सस्व › 3 8 {6००४ 8) सद्य , 2 शक्यः - “)} 7४
विग्ना, 7 &1 विगाद
66 धा 2 4 030 ल्म -- °) प पुन (ग
तत ) -- °) 8: सोथ {0 सुख ) -- <) 105 दिगताश्च;
2 {6४ 2188 वनाताश्च
67 20078 67, ॥11 1०95 सलयचानू -- *) ए1 3 [ऽ]सि
विश्रांति, 8, 1 [अुनि निप्कातस्, ५ [ऽ]भिनि', © उदि
नि"; 6४ विनि - °) 6५ सजो
68 ्‹ णण 68-40 -- °} {1 3 "तापसयुक्त -- ४)
४ स्थातु चादाक्रुवन्पुन -- ^) 8 सततोद्सगे 8 > ५
7० 24 ५ ७ प्रसु्ोसि हति ( फाश् एदध्पऽ |)
[ ५१80
ततोऽप्दयं तमो घोर परुषं च मदौजमम् ॥ ६९
तच्यटि तं विजानासि कि तद्रहि सुमघ्यमे।
खमो मे यदिवा च्छो यदिवा सत्यमेव तत् ॥ ७०
तयुवाचाथं सावित्री रजनी व्यवगाहते ।
श्वस्ते सर्वं यथाव्ृत्तमाख्यस्ामि सृपात्मज ॥ ७१
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भ्रं ते पितरौ पश्य सुव्रत ।
विगाहा रजनी चेयं निष्ृत्तथ दिवाकरः ।॥ ७२
नक्तंचराश्वरन्त्येते हृष्टाः कूरामिभापिणः ।
श्रूयन्ते पर्णयव्दाश्च खगाणा चरता वने ॥ ७३
एताः चिवा घोरनादा दिन्नं दक्ट्िणिपथिमाः् ।
आखाय विरवन्तयुग्राः कम्पयन्त्यो मनो मम।1 ७४
सत्यवानुवाच ।
वरन प्रतिभयाकारं घनेन तमसा इतम् ।
69 1६५ ०” 69 (८ ९1 65) -- ^) ह उ तदा, 7
69 + जह ((०्तमो) -- °) ६) भसु (प्च)
70 ५०० 70 (ध 1 68) ~ *) रा 613,
त ({0प तद्) --*) ८ 7» रिंचिद् (1० छ्ितद्) - ^)
[र ज स्वमोन; 73; ऽ 27 7, € स्वगरेन , 00 7): स्वे तु, 03
स्वगोच्र, 2४ स्वमोय, ¶ © स्वमो हि, 311 स्वमोद्य; \
स्वमोस्य , 001 81 ४ 05 7 {€ 51 3 2८ 7 उ ५म
मया (£ सदि वा) -- °) 22 7५ मयि (श्प्यदि) 3
2; तथ्यम्, 7८ 73 [असमम् (0 सत्यम्} ॐ तु
(० तत्)
71 8076 71, § (6व्छु( 3) 105 मार्य - >)
1\4 ५ 1: स्यवगाहत , १ &1 द्यवगाहते -- °) ए सुपे,
1४ समे (10 शस्ते) -- °) 285 व्याख्यास्यामि
72 °) 5 (९१०९४ 3) पित्तर प्य सुव्रत -- ९) 6 चैव
73 ०) 1 "श दङ्यते -- >) 2४683, दुष्टा , 61 टा
((ण्ृष्टा ) -- ^) 5 सतु", 729 2 + पूर्य, प वणै
{{० पर्णं )
24 °) [ (1\3 506) 70८ 0, 3 घोररूपा 8 7४
7५ 5 पएतान्वोरानू (81 + "ना घोर , 133 "ता घोरान्) शिवा
नादान् -- °) ६५ जद्याय ({०\ जास्थाय) ६५ विचरन्युमरा ›
7८ 7» विषुव -- °) 4 {९८5 185 कपयतो
75 °) 3 "घोर (10 "कार ) --*) ६ {६3 0155106)
॥
साबिच्युपाख्यानम् |
न विज्ञायसि पन्थान गन्तु चैव न शक्ष्यसि 1} ७५
साविञ्धुवाच ।
असिन्न्य वने दग्धे चुम्कड्क्षः सितो ञ्वरन् ।
वायुना धम्यमानोऽगनिरयतेऽत्र चित्कचित् ।। ७६
ततोऽग्रिमानयि त्वेह ज्वारुयिष्यामि सैतः ।
काष्नीमानि सन्तीह जहि संतापमात्मनः ।॥ ७७
यदि नोत्सहसे गन्तु सरुजं त्राभिरक्षये ।
न च ज्ञाखसि पन्थानं तमसा संते बने ।॥ ७८
श्वः प्रभाते घने दृश्ये याखावोऽसुमते तव ।
वसावेह क्षपामेतां रुचिर्तं यदि तेऽनय ।॥ ७९
सत्यचालुवाच ।
रिरोरुजा मिदृत्ता मे खयान्यद्धानि लक्षये ।
आरण्यक
[ 8 981 86
मातापितरम्यामिच्छामि संगमं तरस्रमादजम् ॥ ८०
न कदाचिष्ठिकाले हि गतपूर्वो मयाः
अनागतायां संध्यायां माता मे प्ररुणद्धि माम् ॥। ८१
दिवापि मयि निष्क्रान्ते संतप्येते गुरू मम ।
विचिनोति च मां तातः सदैवाश्रमवासिभिः ॥ ८२
मात्रा पित्रा च सुभृशं दुःसितास्यामहं पुरा ।
उपारु्धः सुबहुश्धिरेणागच्छसीति ह ॥ ८३
का त्ववस्था तयोरद्य मदर्थमिति चिन्तये ।
तयोरद्य मयि च महद्ःखं भविष्यति ।॥ ८४
पूरा मामूचतुश्चैव रात्रावस्तायमाणकौ ।
भृशं सुदुःखितौ बद्धौ बहुशः प्रीतियुतौ ॥ ८५
त्वया हीनौ न जीवाव बुहत॑मपि पुत्रक ।
16835
297 88
© 3
९ 3
4 3 298 89
76 9 8 घोरेण (10 घनेन) -- °) १61 3 4 11 विज्ञा
स्यामि; ५; "स्यति -- 4) 1५ सक्ष्यति, 88 दरक्ष्यसे , 7५ 7
द्राक्यसे, 7 &1 3 4 11 दाक्यते; 7: द्रक्ष्यते
76 79 ००) ({6-प7 -- °) 1 3 4 08 63 श्युप्क( रा
"प्के)वृक्षे, 06 दयुप्को पृक्ष -- ^) 7161 3 + घूय » पा
घाम्ध 28 1 (6५००४ 78 8) 68 [छुनत्र (10 ऽन्निर्) -- °)
1{ (8 16516) 78 तु, ह+ (पष 5 7 ) 8 च, 2
५ 70 7 4 ० &8 [ड]प्नि', #13 हि ({0ःञ्त्र) 14 (पष्ट
९८ 7 ६8 1 ६७६) प्रथक् पथक् (0 क्रचिच्छधित्)
77 गृ 0 परण (५ ९1 76) - °) एज + 8
(6८८० ७8, 19 ०८ } अतो (01 तसो) एए 3 "यव्वेह ,
13 विस््रेद , 61 "चिस्वाह , & + "यस्व -- °) 1 3 2;
ज्र ए (8 10188198) 8 £ पाचक › 7५1 0४ ११७१ ३4
सर्वैश
78 81076 78, 7५ ०७ साधिग्री -- °) 8 7० 0
7४ + ८ ४ हि; 72: चोप, 7५ & चापि, 73 चाभि
-- °) ५ विक्लास्यमि, 29 च जानासि -- «“) 75 सद्रूते
पथि; 7५ "तेतुचै; © + तेनव ({9ः ते वने)
79 ^) 761 2 + प्रभातेतु (णश्च प्रभाते)
ह (8 7118510६ ) 15 यास्यामो - °) ४ + 1 723 चमामे
(+ "मी )ह॒ + 8 70 75-6 68 1४42 पका; 7५ एतदू (0
पता) -- ८) ध!) 3 ५ उचित, 1 स्चिर ए+ चिमो
( {07 ऽनघ)
80 ^) ४2 विव्र्स (० निन्त)
68 149) सयोग (10 सगम )
~~ 2}
-- °) 8 (@ष्धन
|
|
|
|
।
।
|
|
|
|
।
।
1
0 68 चिकार , 2 8 78 हि कालि, ० 13 चिकार , 708
(१09 (० ) 7५ हि काल 05 च, 7; [ऽपि (10 हि)
-- °) 7, गतपूर्वोयमाश्रम , 83 7५ © + 11 'वोहमाश्रमात्;
¶1 01 वो मयाश्रमात् ०) चै ({गप्मे) ह (ए
8०६) ० 19 8 5 माता वै सरुण( ० 7» ससजा , 73
प्ररण }द्धि मा; 8 (७२०७) 68) सुणद्ध.यवा हि मा सदा
82 ^) + 8 7 (6०नु४ 08 ४) 68 हि (च)
0५ 03 मे (गमां) ह (ए४ पाण) 720 709 8 $
माता (9 ताव ) -- ०) 7 73 सहेत्याश्रम'
83 “) 4 {6 88 माता (० मात्रा) 2०0
(णः च) ५ ‹ मातापितृभ्यां सुख्धश - ^) 7" उपा
ल्भ्य 81 + 7170, 5 (ष्च (ण्स) - °) 1 3
ठ\ 2 4 00704 5068 दहि, 4721 3 +च (गह)
84 “) 8 (०४०6४ 3 63) न्वचस्य। -- ८) 28 4080
समयि ४० च ह (ए8 015810६) 09 03 8 5 भदरद्ये मयि
ताभ्यादहि
85 ४) ह+ रात्रावश्नायमानकौ (ब 5९८ ॐ रात्याष
स्थानमागत ) , 725 "वाश्चाय", 7 61 > + "वाघा 71 "वाहमा ,
©, "व्याघ्राय मा तदा, ध वाख्रायमाणकौ -- ^) 1 (18
एाहाणह ) 78 6 सुश्टुशा (० छश सु) - ५) 1161 चष्ुदा
प्रसिमयती
86 °) हज (एषह 5८ 7 98 प {6१} दीनौ (0
हीनौ) 1 3 + (द्मा 5९८ 7 88 1 (66) 53 7५1
76 713 जीवव; 88 ५ 728 ण् &1 3 + जीवावो, 0५५ 1:
जीचे्य (10 जीवाव) -- ४) ह्वा 3 द्व (० अपि) -°)
81 °) 1 3 च करालि, 31 + 77 ( 003 }6{0716 (ण्यः ) ¡ 4 (ष्ण 5९८ 7४ 08 1 ४९२) स्वरिप्यते, 71 ©1 + धरि
[
981
॥
16
29
2
835
8 89
२ %81 88 ]
यावद्धरिष्यसे पुत्र तावन्नौ जीवितं धुवम् ॥ ८६
बदधयोरन्धयोरयष्टिस्त्वयि वंशः प्रतिष्ठितः ।
त्वयि पिण्डश्च कीर्तिश्च संतानं चावयोरिति ॥ ८७
माता वृद्धा पिता वृद्धस्तयोर्यिरहं किर ।
तौ रात्रौ मामपर्यन्तौ कामवस्थां समिष्यतः ।। ८८
निद्रायाश्ास्यघ्रयामि यस्या हेतोः पिता मम ।
माता च संशयं प्राप्ना मक्करतेऽनपफारिणी ॥ ८९
अह च संशयं प्राप्तः डच्छ्रामापद्मास्थितः ।
मातापिम्या हि विना नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ९०
व्यक्तमाङुलया वुद्या प्रनाचक्षुः पिता मम ।
एकैकमय्यां वेलायां पृच्छत्याश्रमवामिनम् ॥ ९१
नात्मानमयुखोचामि यथाहं पितर श्ुमे ।
प्यते -- ५) 11 3 12८ 70» &५ तावस्नो
87 °) 76 68\ जावयोर् , ४1 तयोर् ({० जन्धयोर्)
[1 (फ व्ण ) ए 00 गु 1 दिप् ({गयरिष्) - ४)
ण् 81 3 + प्राण , #1 चरम (०ःवदा) -- °) (16891
11; सतानश्ा ए+ भपि, ५ स्वगरि (107 इति)
88 °) ए (5 707 5८८ 7 ) 3 स्वधस्, 1५ 70
175 5 8 [मप्यधस् (10" द्धस्) १1 681 च्रद्धौ च मातापितरौ,
1४ ७3 ५ माता पिताच षृ्ौ व॒ - ८) 8 {€भन्नु @3)
पुत्र ({० राग्रौ)
89 ^) 1 3 + (पक्र 5८ 7 ) नित्रामिवाभ्य( ए
भि)सूयामि, एज {नष्ट ) 2५03 5 तृ 61 त) निदधां
चैवा(7० 73 "व )ञ्य' -- ०) हः यस्या, ¶५ ७1 3 ५ यस्व
-- 681 0) (ध ) 89°-91° -- <) 7, प्राप - ५}
ए > स्वल्कृते च सुमध्यमे; 7५ मच्रनेनोपका , ७५ मन्ते
नापिका'
90 61 ० 90 (लं 51 89} - °) 6५, (ऽ
117 28 19 ४९२४) कृच्छदा -- <) ह ( {5 55106 ) 7८
9 8 5 रहितो ({07 हि पिना)
91 &@ 0 91० (९ $] 89) -- °) 7५ 7
म्यक्तयाम् (1० म्यक्तम्) - ०) 88 4 70८ 28 7४
वासिना; ग" ©1 > + "वासिनः, १४ "वासिभिः
92 92 =3 877 1 -- °) {1 > चव दुर्बला, 7 61
श्या", 8 « भ्टगटुःखिता, ४ प्रति दुर्वां
93 °) ©! 2 + सल्करृते पिततराव्य, भ् ते चापिता,
1 तेपिचता' -*)69 + श्ृद्नाम् (णः परम्) -- <) 7४
याषत्तौ, ७ एव तौ (० जीवन्तौ) 85 [आनुपङ्यामि
महाभारत
|
|
॥
|
1
।
।
|
|
।
1
[ दरौपदीहरणपर्वरणि
भर्तार चाप्यज्ुगतां मातरं परिदुर्वलम् ॥ ९२
मच्छरतेन हि तावद्य सतापं परमेप्यतः ।
जीयन्तायनुजीवामि भतव्यौ नौ मयेति इ ।
तयोः प्रियं मे कैव्यमिति जीवामि चाप्यहम् ॥ ९३
माक्रण्डेय उवाच ।
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा गुरुवर्ती गुरुप्रियः |
उच्छ्रित्य वाहू दूःखातैः मखं प्ररगेद ह ॥ ९४
ततोऽत्रवीत्तवा दृष्ट भर्तारं लोफक्चितम् ।
्मृल्याश्रूणि नेत्राभ्यां सावित्री धमचारिणी ।॥ ९५
यदि मेऽस्ति तपस्त यदि दृत्तं दुतं यदि।
शशरश्व्रुरभद॑णा मम पुण्यास्तु शर्वरी ॥ ९६
न सराम्युक्तपूर्वा तर स्वैरष्वप्यनूनां गिरम् ।
-- °) 1८ 23 ममति च, 4 @& 3 ५ मया ग्विनि (1५
मनेतिष्ठ) ए, मूतावनुभ्रिपेच ती -- “) ६५ ¶४व्या
({0तयो } ए (3 15500} 09 च {{गमे) - 1)
131 3 + 7 {€ःन्ट" 03) 3 683 हि चानामि; 83 भिनी
चानि ४ नापर, © नाप्य - ~+1(6 93, 8 (चप्ल्गृः
&४) 105
1326* प्रम दवन सौ मे पूननीयौ मद्रा मया।
{क्वि मम ([०प्मया) |
व 1 3 ५८०५६ 1! 3 105 -{1€99
1327 नयोस्तु मे सदाच्येव ब्रनमेतगपुरातनम्् ।
{1 तयोर्हितिमवान्येय , 1 तयो ने ममाग्यय, प तयो्ीमे
नयास्यव , परनन हिम यथा मेग्य, @1 तयो त्क्ाश्च गच्छामि छामि ॥
94 ए (13 फाऽऽण्हु) 3 वृ 681 प तण ९ पर्ण
-- °) 1 03 नु; ६५ च ((गम) -- °) 5707, ०6७४
गुरुभक्ते ; 7 12: वृत्ति, 0५ "धर्म (८७८ वर्दी ) 7613,
गुर्प्रियदिते रत॒ -- °) ६1 73 उन्द्ल्य, 81 + 72, &1 3 +
उद्धूय 0 ०3 चाह {9 चाह) - «) =3 73 9
1 4 81 3 0५9 00 03 $ 5 ०83 सुम्बर, 3 सस्वन
95 € 95, ए ($ 7015 रा0द) 75 6 15 साई"
-- °) 7961 > +तदा (गिन) -- ४) ए (3 णड
57 ) 0० 03 9 5 द्रोकपी दिन, 8 7 74 5 कर्धित -- ^)
ए+ 20०9 चि (प्प्र) ४ क्, © स पामिस्या, प
@1 4 याह्या
96 8९1०८ 96, भ" 1४< साविद्री -- °) १५ ©! मेद
(10 मेऽसि) -- *) 7५ भवेत् {1० ॥18 5००० यदि )
-- ५) 1\ (8 णा55108) 6 क्षेमास्तु, 41 रम्या {107
| 98 |]
साविच्चुपा्यानम |
तेन सत्येन तावद्य भिवरेता द्यम मम ॥ ९७
सत्यवानुवाच ।
कामये दर्जन पित्रोयहि सावित्रि माचिरम् ।
पुरा मातुः पितुरवापि यदि पच्यामि यिग्रियम् ।
न जीविष्ये वरारोहे मल्येनात्मानमालमे ॥ ९८
यदि धमे च ते बुद्विर्मा चेजीवन्तमिच्छसि ।
मम प्रियं वा कतव्य गच्छखाश्रममन्तिकात् ॥ ९९
मार्कण्डेय उचाच ।
माव्रित्री तत उत्थाव केान्पयस्य भामिनी ।
पतिषुस्यापयामाय बाहुभ्या परिगृद्य व ॥ १००
उस्थाय सल्यवाश्वापि प्रमृल्याद्धानि पाणिना ।
दिः सबोः समाछोक्य कठिने दष्टिमादये 1 १०१
आरण्यकर्प्व
{ 8 %1 107
तमुवाचाथ सावित्री शः फङानीह नेष्यसि ।
योगक्ेमार्थमेततते नेष्यामि प्य त्वहम् 11 १०२
छृत्वा कटिनभारं मा ब्क्षतासावरम्बिनम् ।
मृदीला फ्यं भतुः सरां पुनरागमव् ॥ १०३
वामे स्कन्धे तु वामोरुूमतबाहुं निवेश्य मा ।
दलिणेन परिष्वज्य जगाम ग्दुगामिनी ॥ १०४
सत्यवानुवाच ।
अभ्यासगमनाद्धीर पन्थानो विहिता मम |
वरक्षान्तरालोकिनया ज्योत्या चापि रघवे | १०५
आगतं खः पथा येन फलान्यवचितानि च ।
यथागतं शुभे गच्छ पन्थानं मा विचारय ॥ १०६
पलाण्पण्डे चेतसिन्पन्था व्याव्रतेते द्विधा ।
पुण्या ) ५ अन्तु ्तेमाघ्यु छवी, ¶' @1 2 + म्बन्य(62 4
“स्यो ) मावो भवरन्युत
97 °) 8 7 (श्ट 03 5, 0) पाऽञाणहु) धप ©1
[टीक्प्वं -- ४) 6५ [मीदिता (107 [जानता ) -- °) 7
7; प्रिचेचा, ८2 सवेता ए > प्रिया शदे मम
98 °) 71 माचिर (० दघ्न) - ४) 1 2 यावत्
{८ यादि) - +ध€ः 9३००, § (९८९६ &) 105
1828+ अपि नाम गुरू तौ हि प्येय ध्रियमाणक्रौ 1
{© प्रपध्येद् ({0प पद्येव ) ]
-- ए 00. 98०-99° -- ०) 1 1 205 १9०
99 (10 99 (५ २1 98) - ^) 2 चद्धक्तिर्म,
8 (लटा &३ , चृ\ ० ) (4 कर)तुं वर्मं (0त्यदि धर्म)
4४ मे (गते) - °) 04 मा (पमा) र (73
णऽ) ८8 70८ 704 3 ४61 चजी( ह+ 13 सजी-, 53 31
चली) तरितुम् (0 चजीवन्तम्) -- ८} ए (ए फ18ऽ7णह )
चेन्, ४ च (जप्ता) -- 4} 481 3 +ल 7003 46
गर गच्छाव, ८2 10८ गच्छ, 723 ८ गच्छवा ह {६8
156 ) 73 6 [जाश्रममडल , ५ 0४ सत्तम
100 ए+ पृ © ० तधा€ मर्धं ह माछडिय , ४2
श्रीमाक्छय" -- °) 1\+ ए» साविग्री त (73 च न)मादाय,
8 (ल्ल ©8) नतर उम्याय सावित्री - ४) 87 (श्लु
73) © माव्रिनी -- “) ६च (त्व)
101 22०0 101 -- ?) 1612 अति (गप्र)
-- <) {० + € 68 प्वण5 दरिद्राः ६० सर्त
102 2) + 7६ ह नेष्यसि (एज पणदण्ह ९८ 7 [ना
हरिण्यरमि), 8 777 6 3 इरियिचि, धृ, @ 3 4 [ह्
चघ्यमि -- ^) टा 3 81 3 + 071 1: एन (1० एनत)
-- 4) 8 (€८९४ &3) दान्वामि (णः नेग्यामि) ए+ (फश्ष्ट
९८ 7 } सुभम् ("0 स्वम्)
103 °) ठ: चक्षमूना
सक्छदो, ५ समीप
104 °) + वामस्क्व 83 म्कधेन (0? स्कन्धेन)
एय 3 तु वामूरू (ए५ "रूर्); + सुवामोरर$ 7५ तु वामोरू,
23 ©, [अथ वामोर{७५ "रू)र् -- ४) 1 2 निविद्य ए
0०0, ०७3 (ग्या) -- ^) हम्परिगृ - ५)
( ६3 प5519& ) 03 सरदुभापिणी , 8 77.12« ० गजगामिनी
105 >°) हा] 32 4 (णह 5९८ 7) 723 6 नियम्या
(१५ गण "सि)गमनाद् -- °) ए 3 [अधिगता (णः
तरिदिता) -- <) ए" उब््लारामाटोक्रिनिया, ह बृक्षातरालोक
नया (ष्णश्ठ 5९८ 7 ब््लातरारानि तथा) -- ८) @ +
प्रश्ण च 2०त् अपि ए (3 एाडडाण्) ८ 03 3 6
चोपरक्षये, 7 चापि ख्यते, ४1 चाभिरक्षये
106 °) 1 47; ऽस्व ([०प्स्व ) 8 (6८००६6५)
[जनिन (० यन) -- ८) १ ©1 3 + फटान्यप(©, पि)
चितानि च, ४ फरान्युपचिनान्यन -- ५} ध 62५
(ध्प्मा)
107 ०) 3 47 (7159) ©3 "गड (10? पण्डे)
52 4 7८ 72 चा, 1 हि (प्च) - र) ¶ & 24
सम्य, प् अच्र (0 त्स्य) -- ८) ©+ नेन गच्छस्व च स्वरा
-- °) @1 चास्मि ({०ः जम्मि)
108 -+11 8155 रन्न 1 (ऽ 701 0155408) 0
छटपटा -- °) हा 8 एन एणा फण् © ब्ुवन्नेव ६1
-- ८) ठ 700 7५ ८ 83
983 |
8 281 107 ]
£ ३ ;{‰}8 तस्योत्तरेण यः पन्धास्तेन गच्छ त्वरख च ।
खसखोऽस्मि बरवानस्मि दिचकषुः पितरावुभौ ।॥। १०७
महाभा
|
|
[ द्रौपदीहग्णप्ैणि
साक्रण्डय उवाच ।
घुवनरवं त्वरायुक्तः स प्रायादाथमं प्रति ॥ १०८
इनि श्रीमदाभार्ते आरण्यकपर्यणि एफादीत्ययिरुदिद्ननमो ऽध्याय ॥ २८९ ॥
२८२९
मार्कण्डेय उवाच ।
एतस्मिन्नेव फाले तु धुमत्सेनो महावने ।
रन्धचश्ुः प्रसनात्मा चवा सर्व ददनं ह ॥ १
स सर्वानाधमान्गत्वा शेव्यया सह भार्यया ।
पुत्रहेतोः परामार्षिं जमाम मनुजर्षभ ॥ २
तावाभ्रमान्नदीध्रैव वनानि च सरांसि च ।
तांसतान्दैशानििचिन्वन्तौ द॑पती परिजग्मतुः ॥ ३
12१ स्वया युक्त. + 12०1 तया युक्तः, 20५ 3 सथा युक्त (0
स्वरा") -- ४) 281 9 4 7 (७०९४ 75) 638 प्रायाद् , 61
सप्रयाता, ©4 सप्रदाद् ({० स प्रायाद् ) पध यत (1० प्रत्ति)
-- 41661 108, }1{1 175
1329“ साविग्रीषहित श्रीमान्मलययान्प शित्त ।
01०7१०० = $ 1 पाऽ - 2/0" वा प्व
1 3 203 ७3 + सारण्य ~ 512 द्वाः द (7७ 701
7015810) ग @ 3 1 (9 ० ऽया ष्पद एदत्८)
06८1100 ०णार साविष्युपास्यान -- वदा उवा 23
सापिव्रीवरग्रसादः - 401} 0 (8.९७, फगवेऽ ०१
0०00) 0 (पष ) ०४ 295, 203 296, 1 61
%९2४ , (५ (3 र्ण 7) ‰85 [फ गह २६१)
७५ 984 , ५ (ण्पपा - &€7०1 70 701 ४03 103
7093 111
282
ल््छि 71915 ६118 15 18810 1 [3 71 (५ ₹1 3 279
14, 8), ४06 {88 १४७ 7008्$ 1ण०९्ते 7616
1 0५ ० + स्थं ए माकडिय", 11; श्रीमाङन्हय-
-- ५) 8८धपता पहु 07956 ! पन5 41 7271८, ए
406 (० 81) 79 6५ तसिन्नेव त्तु कारे चै -- ४) ८ 7८
12 73 +-5 &3 महावर (231 4 ये ) (0 वने) -- <}
3 2 ५-6 03 पर प्रसक्नयां (ग स्मा) 0८ 0: 3 भ्रम
|
=
1
|
|
|
|
]
{
।
1
॥
}
॥
1
शु शब्दं तु यर्किचिदुन्पुखौ सुतशद्धया ।
सावित्रीमहितोऽभ्येति सत्यवानित्यधावरताम् ॥ ४
मिन्नैध पर्पैः पादः सव्रणेः जोणितोधितेः।
कुणरुण्टकविद्धान्न घुन्मत्तायिव धाव्रनः ॥ ५
ततोऽमिसुत्य तविं सत्रराथ्मवामिभिः।
परिवार्यं समाश्वाख समानीतौ खमाश्रमम् ॥ £
तत्र भायायदायः म दतो वृदधस्तपोधनः ।
णया टब्धचध्चु -- ^) [4 3 सवैदछ्या, 1५ 70; मरय द्टचा;
131 9 द्वा स्या, 89 10 724 ९ 03 चृटयां सदं, 767,
सर्वं दष्टा, 15 सेष्टया, 7 दृष्टा सय, भूरा सर्वं, © +
द्टया मर्या भस (गष)
2 °) 773 + सय्यया (1० सै") - *} ए 701 02
+ ° ©» भरतर्पन , 72 7४ पुरुप", 7४ ¶" @1 मनुजपभः
ॐ ०) गृण तानाध्रमान् - <) 232 (€ङ्न्मो 73 ४,
701 पा5ञाणह ) 83 तम्या निद्धि (107 तम्तान्देशान्) -- *)
7 पररिमागेतु
4 ^) ऽ (८८८७3) च ([०प्तु) हा » 8 8०९70
703 + 0७3 भ्य (0 यत्) र (83 0015510) 5 ५
2 2४ 5 63 > कचिद् (10 किचिद्) -- °) 24 1
भ्ये {19 “्ये्ति) - £) क {73 पान्त) 1 हति
धावता, 2 [५ 0 73 3 (षप ८८ 9) + 6 63 त्य
आपता, 03 भम्यधाचता
5 ०) {ह (९3 प्ाऽनण्टू) पुरपः 210 प्रासै ((०प्पदः)
-- ४) ए} (ल्जपत्पाण) सचता कोणित्ति क्षमे , &+ सत्रगौ
श्रौ णित्तोक्षिती -- ^) र (१ षण85ाएह्) ५ दिग्धागाच्
-- ८) 8 (८५८५९ 63) धावतां
6 °) 761 $ + [अनियम्य (गप "य) 1 सवैः (ण
वित्र) - °) 81 द्विर् (० सर्चेर्) -- °} 8 7५048
¶ ©3 ताचानीती ({०? समाः}
7 “) र &1 3 4 ततो ({ग्तन्र) - °} {+ 7
ख्व (णः व्रतो) -- <) 71 69 आश्वासितोपि चित्रां,
ग् "ती पित्र -- ५) [+ पूर्वराजां कथानकः, 1४
१६१ |
माविद्युपार यानम् ]
आश्चासिनो वरिचित्रार्थः पूर्वगत्ता कथायः ॥ ७
तनम्नौ पृनराश्वन्त ब्दी पृत्रदिटश्चया।
वाच्ये वरत्तानि पत्रस्य ग्भन्तौ भणदुःखितौ । ८
पुनस्तया च करुणा वाच तौ योकरर्भितौ |
हा पुत्रहा साधि वधूः फरामि क्षामीत्यगेदनाम् ॥ ९
सुवचौ उवाच ।
यथाम्य भाया मातरित्री तपसा च दमेन च।
आचारेण च संयुक्ता तथा जीवति मन्यवान् ॥ १०
गौनम उवाच ।
वेदाः साद्धा मयाधरीनास्तपो म सचिर्तं महत् ।
कौमारं द्मचय म गुरबोऽग्निथ तोपिनाः ॥ ११
समाहितेन चीर्णानि मवौण्येय व्रतानि मे ।
यायुभघ्ोपवामय् भलानि च यानि म ॥ १२
यनेन तपमा वेचि सवं परिचिरीपितम् ।
मत्यमेतननिवोध तं धियते सत्ययानिनि ॥ १३
69 पूप्रराचरथाधयै
8 °) 7५ स्म्पौ (लः वन्तौ) 03 दूपनी मौ तन
ममौ ष्टौ पत्र -- ^) 1\1 20० 7; यान्य (10 पाल्य) 8
{पप व्रूनानि + पुत्रस्य - ५९ 8०, 78४ 69 + 175
1330* मापिघ्या दश्नानि च।
श्नोक जग्मनुगन्योन्य
9 *) ए ( {3 त्द्) 03 म ({0ःच)
03) पुनश्च करणा वाच -- ४) १1619 ५ चटनी, ५
म्र (गः पाचनौ) 11 2 > ज 7 7+ 6 फ्पिन
~ ^) ६५ पुरधि (णः सुप्र) 8 (८०८८)८७अ) (7\ प्ण) )
वभू साध्वि (ष साध्वी) ४ (ए फान्नण्ट्) त 0 3
वधु, 12+ एता धू (ग वभू" ४०८०६९6१) -- ^) #1 2
103 [जच मेरा, 1\+ [हानि सेद, 7" [यरो (ग
दिच्तेदसान्) 1८0 एावि एाविन्ययाद(0०1 गीन्ययादि)
भ - \{{-70 8 2४ 0५ ८6४1४
1921" याद्रम सलययारतेपासुगायेद्र मयो च ।
10 =16 ६ मुर , ४9 मुर , ती व्राह्मग ड + 72,
मुर्पोदाच , § {८४८ 1" 6२) प्ा्रगा -- ^} =1५*
पयाति नार्या, 0८03411 © न्च गस्य भावप [04 14 ९,८
11 +} प्र उयो. मायाश्च या -पि7ाच् , 0४ 440: ५ ५
दद् मागो मयापौनम् -- <) 70४6 फौमार , ५1 पमार्य
73 04 2, र (४-4प {८म)
124 ॥
8 (८१८९
1.।
सारण्यक
॥
1
{
9.9
दिप्य उवाच)
उपान्यायस्य म् यक्वाद्यया वाफय प्िनिःनुनम् 1
नैनञातु भयेन्मिः्या नथा जीपनि मत्यान् ॥ १४
नःप ञयुः।
यथाख भाया मायितरी सर्र मुरः |
अघव्यर्रयुक्ता तथा जीपति यत्ययान् ॥ १५
-नारद्राज उवाच ।
यथास्य भाय नापिती तपमा च दमेन च।
आचारेण च संयुक्ता तथा जीवति नन्ययान् ॥ १६
टाल्म्य उवाच ।
यथा दृष्टिः प्रवृत्ता ते मापित्रयाघ्र यथा त्रनम् |
गताहारमदरन्या च तथां जीवनि सन्ययाच | १४५
माण्डच्य उवाच ।
यथा वदन्ति जान्तायां दिि व मृगपश्चिणः ।
पार्थिवी च प्रर्तिस्ते तथा जीयनति मन्यपान् | १८
~~~ ---- ~ --~-~ --------~--~-- --- -~--~ --~-~ ~~
॥
॥
॥
॥
ध ३]
12 ») 2८746) च, 4 (गम) - ५५1४
0) {पनाभि }) {2 -- +} ~ [7 70 ५6) पताम
विधिपग्पदा
13 ८) 33 {0 (हन्त्नयू" 5 7) 1८ा- (ण) 03 १1
सपर", 83 सनप्रिय -- ८) 7) 9 *मम ({८-ष्तन्)
24 नियोघन्व, {09 74 ७ ©) ५ निपोधष्य
14 °) एव्यदु (नम) वरा ८यार्यार ({्पपद्रा।
-- 9) {६} उविनिगन -- ^) 7 771), ८63 नतर ({2-
नत्तन्) ~ 144 10° 154 1(* 17५, 15५ [द
{5 ४6 (} (ए } 114 6४(] ,4{}2 1;:-,5
-- “) =-10* 70, ध्यपाप्व ([जयष्नमग्य) 1 पोना
५ 13 नार्यस्य (} "7490 ) ~ एत 09 , ~ 11, }
15*-16* -- ४) ६4707 ५4161 पम्मू?
तपमायन्मनय (= 169) ~ ८; ५ साप्य च नपुष्पा
(= 16८} ~ ^ ~ 15, [४ ५ {5 >», ॥
६५ 2५7 1* ~ [भञ] १ €
16 =10 1\1 + 03९ 1; 2. ४“ 1**
८ } 174) + {3 ^ 70. 3 {30 3 31 नरद द
{1 3० } - *} = {*< [पष म्प न
म्वारिध्री
17
1{.- ध्र)
नू [त ४}, ~ ^. 7101 3 + {द
8 289 19 ]
धौम्य उवाच)
समरमुणैरुपेतस्ते यथा पुत्रो जनप्रियः ।
दीर्घायर्छक्षणोपेतस्तथा जीवति सत्यवान् ॥ १९
मार्कण्डेय उवाच ।
एवमाश्वासितस्तैस्त सत्यवाभ्भिस्तपखिभिः ।
तांसान्विगणयन्नथौनवसित इवाभवत् ॥ २०
ततो युहुतीत्सायिन्री भत्र सत्यवता सद ।
आजगामाश्रमं रत्रौ प्रहृश प्रविषेल ह ॥ २१
ब्राह्यणा ऊचुः ।
पत्रेण संगतं त्राय च्चुष्मन्तं निरीक्ष्य च ।
सर्वे चयं ते पृच्छामो बृद्धि ते पृथिवीपते ॥ २२
समागमेन पुत्रस्य सामित्या दशनेन च ।
च्ुपथात्मनो साभाल्तिभिर्दिटया विवधेसे ।॥ २३
18 4 16808 18 लिः 15, 1९744177 1६ 1676 1५ |
8 7 4 6 69 सापस्तव ठ", &1 3 + वामदेव , धि
पकतिय' -- °) 7०7४ ७५ वदति , ४ वै दिदि (1० वदन्ति)
-- ४) 9 7५ वदति (0 दिगि व) -- <) 72, पाथिवी च
वृत्तिस्तेन ; ५ ©1 ® « पाधिवीं चेव बद्धिते, 21 पार्थिवी सैव
दिसते
19 ह ० (णका ) 19 -- 2) 769 ५४ दिजप्रिय;
& द्विजोत्तम (0 जन”)
20 ह" माकडेय , # श्रीमार्कडेय -- °) 29 +;
8 (७८०४ ¶"" 88} तै" (णतु) 2 पएवमाश्वासितौ दौ तु
-- ८) 81 ४ 4 0 ५ 6 &3 सर्वान् (0 अर्थान्) -- ५)
ए 19 6 तत॒ (2८, “श्र ) स्थिर; 12० 23 अवस्थिर, 7+ 63
तत" शिष्य (107 अवस्थित) "9 इह (10 इव )
21 2) 8 (6०606 ©१) सह सत्यवता तदा - ५) ६1
प्रविष्ट; ¶ष 61 3 [५3 प्रविष्टा -- 4८लः 21, ग 83 +
41 108
1889 दृष्ट्रा चोर्पतिताः सर्वे हषं जग्सुश्व ते द्विजा 1
कण्ठ माता पिता घास्य समािद््ग्याभ्यरोदताम् 1
%2 हा 3 720 70 बह्यण उ -- ०) हा 3 709४ 6
७४स्वातु; 8५स्वष्व, 61 स्वदय (0 त्वाध) -- <) 4
(पष्ट 5० 7 ) चै यच्छामो; 7 61 3 + दहि परया" (प्व
षृष्छा) -- <) 21 370 724 ०७० (जप्त)
23 ४) 1४41 “ज्यागमनेन च -- *) 8 (6२९५९0४ ©$)
[सानि (णपि)
24 ^) 25 च (1० यत्) 7" 1 ‹ यथा सै्ुदाप्यु्,
[
महाभारते
स
[ प्रौपदी्रणपर्यणि
सवैरसाभिरुक्तं यत्तथा तन्नात्र संशयः ।
भूयो भूयश दृद्धिस्ते धिभ्रमेव भविप्यति ॥ २४
मार्कण्डेय उवाच ।
ततोऽपरं तत्र संज्वाल्य द्विजास्ते मै एर हि ।
उपासांचक्रिरे पाथं चुमत्सेनं महीपतिम् ॥ २५
रव्या च सत्यवाश्रैवं साधित्री चैकतः सिताः ।
स्वैस्तेरम्यलुज्ञाता विघ्ोकाः सप्ुपाविशन् ॥ २६
ततो राजा सदासीनाः सर्वे ते वनवामिनः।
जातकौतूहलाः पाथं पग्रच्छुनपतेः सुतम् ॥ २७
प्रागेव नागतं कसात्सभार्येण स्रया विभो ।
विरात्रे चागतं कखात्कोऽ्युन्धश्च तेऽभवत् ।। २८
संतापितः पिता माता वयं चैव चृपात्मज।
नाकस्मादिति जानीमस्तत्सवं वक्तुमरदसि ।॥ २९
7५ 63 यथा सर्वे सुदा युक्तास् -- °) 1० 79 > तत्तथा नात्र
05 यत्तथा तत्र (०7 तथा तन्नात्र) -- <) 81 ५४7, 6
69 सम्द्धि", 23 सद्रद्धि" ([०्चचवृदधि') -- ०) 200२9
गमि (० भवि)
25 प (6ण्८्ल])६ ए 28, {8 701 05519} प्रा &39 0
616 ७ ॐ श्रीमार्कडेय - °) 29 तथा ({0ग ततो)
1२७ प्रज्वाल्य ५ 69 ततो्नि ते ससुज्ार्य , ७५ ततोप्निोग्र
स -- >) प प्राघ्मणा" (10 दिजासे) 2४91 हु (गि षहि)
-- ५) नराधिप (10प मही )
26 ४) ए) ©1 चैकत्ता, €> ५ च ततस् ए (3५155108)
०५ 728 4 6 तृ 61 स्थिता; © , तथा - °) ए (73
7115510 ) चिदोका “विशत्
27 ^) 93 013 ५ 2» समासीनाः - °) ए, स्वे
(10? पार्थ)
28 8601015 ‰8, 8 7 (€इद्नु£ 129 ५, 71 पा55ाणह )
७8 15 पतपय ऊ -- <) 81 प्राचानागतं -- °) 13
सवयानघ ({0प स्वया विभो) -- °) ¶"५ विरात्तौ चार; ७3
चिराच्वैवागत (18 0018578 ) ¶१ & चागतः, 31 चागत्त,
701 चागमः -- +) ६1 को विरस्व च, 13 को विरूयश्च , ए।
कोनु विघ्र', 83 छच वाधा, पा कोवा वधाः 51 3४
+ 5 © तच (चते) उ, सभार्येण स्वया विभो (प्ण
फोनुयधस्तवाभवत्)
29 °) 8 सतापिता, 7 "पिता -- °) ८ 73 तथा
चप, # [अनुतापिता -- ^) ए 370५0319 4न
कस्माद् (107 नाकस्मावु) पण & 7 एव (णर एति) ठ
सातरिच्युपाख्यानम् |
सत्यवानुवाच ।
पित्राहमभ्यनुज्ञातः सातरित्रीमहितो गतः ।
अथ मेऽभूच्छिगेदुःखं वने काष्टानि भिन्दतः ॥ ३०
सुप्ता वेदनया चिगमिल्युपलक्षये ।
ताव्ताठं च न मया सुप्तपतवे कदाचन ॥ ३१
सर्वेषामेव भवतां संतापो मा भवेदिति |
अतो वरिगत्रागमनं नान्यदस्तीह कारणम् ॥ ३२
गोत्तम उवाच ।
यक्रमाचध्रुपः प्रापि्बुमत्सेनख ते पितुः ।
नाख सं कारणं वेत्य सापित्री वक्तुमररति ॥ ३३
श्रोतुमिच्छामि सावित्रि तवं हि वेस्थ परावरम् ।
त्वादि जानामि साघरित्रि सावित्रीमिव तेजसा ३४
त्वमत्र दैत जानीषे तस्मात्सत्यं निरुच्यताम् ।
रहस्यं यदि ते नास्ति किविदत्र वद्ख नः ॥ ३५
70 7५ ० ©» कम्माद्रिति न जा" -- ५) हा 3 यवै चकु
मिष्ा्हमि
30 ०) 7 (षाह 2८ %; }) यद्य (0) भध) -- £)
ए (ए फाहञाणहु) 703 (षाह 5८८ 7 ४8 ० ८८) 8
कुवत , 7 © 3 भिद्यन , ५ ददत
31 °) 1 3 कटि (८ काच) ए 8 70 7
{६५८7 77 8८८ 7 } ५ ८ @ प्ष्ण्ड) च ण्व न -- °)
1 कथचन
32 2) 0४न (णमा) -- °) ह लतश्िराभ्य्रागमने,
ह अतो चिरात्रगमन, 69 सतो विरास्या", 84 भक्तो चिरा्राव
गम - °) 23 2५ 7; [ति (1० (द)
33 °) वृ प नाक (0 लक") - <) 83 नान्यत,
1 तान्स (णप्नाम्य) 2 0 (चप्व्थू४ 05, 701 0759णद्ु)
रण ©) 3 वेन्मि ( (र वेन्ध) -- %) 2‹ वेत्तुम्
34 °) ५ च्यम --?) हः परापर --^) खा
(प्न्वा) ए+ 8५ 73 61 3 भ्वादि जानीमः; ताश्वा
भिजानाम, 3 स्वां चरिजानाम -- °) रा 3 श््रीमेव
35 ०) 8 (6र्ल्क् @) स्रामन्र एण @ 94 प
जानीमस, ५ जानामि (©प्जानीमर ) -- °) 8 (९००6685)
मर (10 पल्य) ए निख्यनां -- °) ह1 3 ४०50 रहस्य
षण्त् यदि -- 4) ६ क्रिचिदिव 75 चदीषहिन
36 °) 2५ एवमेव @+ चथ, ४ चित्त (0 वेध्य)
- >) \11 [नापि {५ हि) -- ^) 8 7५ 29 7; 4 ०63
आरण्यकप्वं
|
-----~~~~ ~~~
{ 98 282 49
सावित्रयुवाचच ।
एवमेतयथा वेत्थ संकर्पो नान्यथा हि बः ।
न च किंचिद्रदस्यं मे श्रूयतां तथ्यमत्र यत् ॥ ३६
मृत्युम भवैराख्यारो नारदेन महात्मना ।
स चाद्य दिवसः प्राप्तो नैनं जहाम्यहम् ॥ २७
स्र चैनं यमः साक्षादुपागच्छत्मक्रंकरः ।
स एनमनयद्रद्भा दिशं पितनिपेविताम् ॥ ३८
अस्तौषं तमह देवं मत्येन वचया विम् ।
पश्च वै तेन मे दत्ता वराः शृणुत तान्मम ॥ ३९
चक्षुी च खराज्यं च हौ वरौ श्वञ्चरख मे ।
रच्ं पितुः पूरशतं पुत्राणामात्मनः दतम् ॥ ४०
चतुरवर्पश्नतायुरमे भर्ता रव्धश्च सत्यवान् ।
भतं जीवितार्थं तु मया चीरणं सिरं व्रतम् ।। ४१
एतत्सत्यं मयाख्यातं कारणं विस्तरेण षः ।
हि (ण्व) ८ 2 च (गमे) -- ५) ¶ 413;
कनम् (0 त्यम्) 81 3 720 2४ ० 69 एव, 89 जस्य
(07 अत्र)
27 °} 8 7० 7० 7, ० 7 83 पस्युर् (० भवर्}
-- 2) ह ( ह8 150६) 72८09 8 "न महर्पिणा -- ^)
(3 ८018819६) 28 स चास, ©+ द्िर्य सप्राप्तस्॒ - °)
53 मन; ©+ सैत (10 तैन )
38 °) 6५ चत - °) © उपगच्छद् ~ ९) ष
©1 ४ 4 चनम् ({०" एनम्) ©1 भानयद् यप्सप्रैचैन
यमो वध्परा
59 °) 75 अ्यरततोपयम्, &1 3 + अतोधयम् ({०४
सस््रीप तम्) -- ४) ए विभुः, ५ सुम् -- <) 8
(6०७४ &8) प्रण चै ण्त् मे ह1 पच तेन, 81 8
पञ्च तेन, 8, पघायतेन, 126 प्च तेनैव (10 पञ्च पर तेन)
98 4 पष60 मे धप्व दत्ता -- 4} 1 720 2; 8:
चरा ए ता मम, 0४ चाटमना, 61 तानिह (10 तान्मम)
40 °) ह (3 फडशयष) 79 5 चक्षुष्मत्ता (23 र्ता,
75 ^त्ता), 7० 03 चष्ठुप्पत (10 चक्षुषी च) -- <) ६ 2
पित्रो" (0 पितु") -- ०) 251 3 472 7५ 6 © चाः्मन
41 >) ए 3 टब्ध (दा "व्धो) भर्ता, + ८13 3 +
खन्धो भव (४४ ध््ड्ण्डा) ) -- ^) ह (ए पऽण) 125
जीवितार्थाय; 2८ 3 जीवनार्थाय (०८ "वतु) 59 हि; भ
तनू (८ तु) -- *) हा » © (४ ६40 ) ब्रत स्थिर,
987 |
© 3 1
६832
#†^+32
€
9
899
8
99
4+2
48
8. 282 42]
यथा वृत्तं सुखोदककमिदं दुःखं महन्मम ॥ ४२
ऋषय ऊचुः ।
निमज्ञमानं ज्यसनैरमभिद्रुतं
कुलं नरेन्द्रसख तमोमये ददे ।
त्वया सुशीले धृतधमंपुण्यया
समुद्धत साध्वि पुनः इटीनया ॥ ४२
महामारते
॥
+
१
1
५
॥
॥
[ द्रौपदीष्रणपर्वणि
माकण्डेय उवाच ।
तथा प्रत्र घभिपूज्य चैव ते
वरस्ियं ताग्रपयः समागताः ।
नरेन्द्रमामन्त्य सपुत्रमञ्लमा
दिवेन जगधुमदिताः स्वमालयम् ॥ ४४
दति श्रीमद्ाभारते आरण्यफपर्वणि द्र द्ह्मीत्यधिकदि द्ाननमोऽध्याय. ॥ २८२ ॥
२८२
माकैण्डेय उवाच ।
तसां राज्यां ज्यतीतायामुदिते षर्यमण्डले ।
कृतपूर्वाहिफाः सय समेयुस्ते तपोधनाः ॥ १
तदेव सर्व॑ साकिव्या महाभाग्यं महर्षयः|
81 3 4 702 7 663 स्विद चत
42 °) 8 70 724 97७3 द स्वं (० सद्य) ए
{ ए ८0158198 ) 233 73 ए समा" (10 मया") -- *) ए,
709 3 ष्च (णव) -- ^) ¶&@) + .मह("म)्य, ४
महन्मया
49 &1 00 प्6 7 पञ क्पि -- °) 80०5 55
निमज्यमान ए» उपद्रुत, 7४ अभिष्ठत -- °) ए (४६3
प्णा55106 ) ० ४ $ ° सुशीरत्रतधर्मयुक्त( ° 'नियणया, 8
7 7५ ° ७४ सु्ीरब्रतपुण्यया कट (5४ चर्यया);
सुरीङे तपुण्यधर्मया , © सुदीरुष्टतधरम
44 ए (४ णाऽञणह ) § (6प्टक्४ 683 215) 00 {10९
7 - °) 81 तत॒ रा ॐ प्रदस्य, 7 61 म प्रह्स्याम्,
© + प्रशस्ताम् 1 हदि पूज्य; 81 ^ ्यतिपूल्य \ 8 (९००९६
©8) अभिपूज्य (1० द्यनि") 213 4 00 08 4८63
० ते --2) र {ए्णाष्डाषह) 0 5 व ता मुनय,
प्र ता कपयः - <) ए (8 15510) 3 6 त्पष्णञ
नरेन्द्रम् &त सपुत्रम् -- ८) 8 (6०७7६ 68) शुभेन जग्मुस
दिता यथाल्य
01०० ४ 01 पाऽ - कावना हा 3
ए 03 + आरण्य -- 51 वा पव ह+ 8 7 (71 ए18ञण्ष)
71 ए (भार्ण ऽप) कृष्ण ०706) एटल््०प ०णर सावि
श्युपाख्यान , ७3 “ध्युवाख (51५) -- 4 छण त
[ 985
द्युमत्सेनाय नावृप्यन्कथधयन्तः पुनः पुनः ॥ २
ततः प्रकृतयः सर्वाः शाल्वेम्योऽम्यागता यप ।
आचख्युर्निहतं चेच स्वेनामात्येन तं सृप् ॥ ३
ते मन्त्रिणा हतं श्रुत्वा ससहायं सचान्यवम् ।
आश्रमप्रवेद् - {4५ 70 {टिपर 035 0 ४० धर}
707) (पप्पु ) 73 296, 7093 297, ¶ू+ 1 253, 7
64 2 (3 10 17} 256 (भञ् 265) ©) 255
-- 7०1 ० 7४ ५4
283
प्व ¶]115 एत})९ 15 प्रात्दाप्ह पए 701 (ल् 3 99
14, 8}, 1८ {88 दए प०स् एनत [लट
1 एर माछ , 43 भीमाई' -- “) 761४4 ततो
(107 सस्या) -- <) 1५ 0५ 29 -+ प (पूर्बाद्धिका"; 773 7४
6१ ४ "दीर्बाष्धिका- -- ^) {ए फार्नण्ह) 59 + 15
3 ४8 समीयु
2 ^) र उ तदेव - °) 83 « महो भाग्य; 0५ ४
माहा , 4" मादास्म्य च
3 >) 13 4५70361 84 सास्तेभ्यो 1 $ 75४
[अभ्यागमन् ए, [छ}म्पगमन्, 0० 103 ७3 273 [अ]म्पागतान्
ह (73 15510) 33 ¶ 0७1 3 + नृप -- 1० (ण्ण)
8 -- ८) + ाररेनू (0 साचद्युर्) ~ °} 21-+ 07
24 6 61 3 द्विष (10१ चृषम् )
4 °) 1 3 ते ({गत) § (ल्यव्ट्,+ ©9) भ्रोस्प
(० घुष्वा) -- ४) > सष्टाय सषहयाधव -- ¶५ ०
4० -- ८) २1 9 ए 3 700 0५ ९ 689 यथावृत्तं (10 "तस्व)
]
साबिल्युपाख्यानम् ] आरण्यकपवं [8 289 16
न्यवैद्यन्यथातचं विद्ुतं च द्विद्रलमर् ॥ ४ ततोऽमिपिपिदुः प्रीत्या दयुमत्सेन पुरोहिताः ।
देकमत्यं च सवख जनखाथ नूर प्रति । प्र चाख महात्मानं यौवराज्येऽम्यपेचयन् ॥ ११
सचशुर्वाप्यचधुवा स नो राजा मवलिति ॥ ५ ततः कारेन महता सावित्याः की्िवर्थनम् ।
अनेन निश्येनेह वयं प्रापिता नूप । तद पुतर्तं जज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ १२
प्राप्चानीमानि यानानि चतुरङ्गं च ते ठम् ॥ 8 भ्रादणां सोदराणां च तथैवासयाभवच्छतप् ।
प्रयाहि राजन्भद्रं ते ुष्टस्ते नगरे जयः । मद्राधिपस्याश्चपतेर्मारव्या सुमहावलमर् ॥ १३
अध्यास चिररात्राय पिद्पैतामर्द पदम् ॥ ७ एवमात्मा पिता माता शशः श्वशुर एव च ।
चक्चुप्मन्तं च तं दृटा राजानं वपुपान्वितम् । भतः कुं च साक्त्या मर्व कृच्टरात्सयुदधृतम् । १४
मूर्धभिः पतिताः स्वे विसयोतफलोचनाः ॥ ८ | तथेवैपापि कल्याणी द्रौपदी शीरसंमता ।
ततोऽभिवाद्य तान्वृदधास्दिजानाश्मवापिनः। । तारयिष्यति वः सर्वान्सावित्रीव इलाङ्गना ॥ १५
तैथाभिपूजितः सर्वैः प्रययौ नगरं प्रति ॥ ९ वैखंपायन उवाच ।
लैव्या च मह सरावि्या खस्तीर्गेन सुवर्चसा । एवं स॒ पाण्डवस्तेन अनुनीतो महात्मना ।
नरयुक्तेन यानेन प्रययौ सेनया ¶ृत्ता ॥ १० विद्योको विज्वरो राजन्काम्यकरे न्यवसत्तदा ।॥ १६
हनि श्रीमद्ाभारतत आरण्यकपर्येणि च्यशीत्यधिकदिदाततमो ऽध्याय ॥ २८३ ॥ समाक दरौपदीदरणपर्यं ॥
1
-- ¢) 3 विहत ५ तदू ({०प च) (भ््टशू 83) सर्वं -- ४) ह 9 723 नराधिप (10 पुरे )
5 °) 7; © रेकमयेन (1० मल्यच) -- ४) 13 | -- °) 7061 9 + महामाग (0५ स्मान) ~ ५) 4१6
जनस्यामु, ह+ 03 “सास्य, 89 03 ध "स्यस्व (गृत्वा), {5 ]भिपेचयच्
2८ 7, स्यामीनू 01 सास्वयश्रपरति प्रति -- °) > वापि 15 2 अग्य 18 -- °) 8 (€णन्ल 79 83) वाप्या
चश्ुर् (0 वाप्यचध्ुर्) 83 अचशरुर्वा सच्ुर्बा -- ^) | (० "वाखा ) -- °) 70 7» यत्राधिगस्याश्च (2 "श )
1 $ भवेदिति, ए+ 72५ 72 भविप्यति
6 °) ५ जनेन व्यवसायेन -- ४) ५ सर्वे (णिः रय)
यर >) 70८ 70: नगर -~ °) +1४०5४ श 2188 नष्य्रास्व
४ चिरराज्याय
8 22076 8, 83 8 (७ग्८ू४ ¶ 83) 1०8 माकडेय
(ऋ श्रीमार्क) -- °) 0० 0तु (प्च) एज फते
(०८) -- °) 18 राजान च सुपान्वित -- °) 1५ मूर्बा
भिपत्तिता-, 8 7 7८ ~+ ८ 03 मूर्ता निष
9 ०)! 2 विप्रान् (10 बद्धान्) -- °) 1 3 वृद्धान्
({9१ द्विजन्) 7४ ये चाश्रमनिवाधिनः -- ५) 28 + (9
© + चापि (गः चाभि) ०2 0 ते चामि( 09 चापि)
पूजिता सर्वि ए (ए ण्ह50६) 79 प्रययौ स्वपुर हृल
मर्देरमिपूजित
10 °) 8, दम्या (1गपस्नैव्या) ग» [आपि (च)
-- १) प स्वारीर्ण सुरवरा -- °) ए५ नाग" ({0" नर")
-- 4} 23 ४ मेनया कृत , ¶ए &‡ यह मेनया, 7 © 4
सेनाया मह (गणम ह 701 पऽण ~ 2120 छवाप्व ह 3
11 ^) @ अनो ४ ¶५ "निपिच्ु 7४ प्रीता, 8 © + आरण्य -- 518 07107 2 (9 21 पाण)
[¡ 989 |]
पतिर् -- ५) 589 72० 2 6 65 सुमहद्रर
14 °) ८ 03 चव (ग मादा)
15 °) + 79 668 दहि, 7४ च (10 [भुपि) -- °)
का 3 8५ 3 "सपदा (७ "समता)
16 61 ० 16० -- °>} ह (ए) 7018806) 3 स्वसु
(णप भु) ५ एव ते प!डवास्तेन अनुनीता मष्टा -- ^)
1५ ©9 + राजा (10? राजन्) 7४ विघ्ोका त्रिज्वरा राजम्
-- ५) £+ न्यवसन्काम्यके सदा, ए काम्यके न्यवसस्द्रा
-- {४6 16, ए ? (6८९ 5) &>-५ 105 (06
21412514/2 )
1933* यश्रेद श्ुयाद्धक्तया साविभ्याख्पानसुत्तमम्।
स सुखी सर्वचिद्धार्थो न दुः प्रा्ुयान्नर ।
[(7, 2) ©> दीधमायुरवामुयाव् ( (07 ४6 05660 0४17)
-- १15 82028. 00८पाह ( फ ९ 1 ) ९150 7 ०1८ 218 ०
6 9८5 वप्पत४ (214 28) 1
~~ -~~-----~--------~-----~-~--------- ~ ------ --- ---- -
8 284 1 ]
महाभारते
[ इण्टदाहरणपर्य
२८४
जनमेजय उवाच ।
यत्तत्तदा महाब्रह्रंलोमघ्नो वाक्यमव्रधीत् ।
इन्द्रस्य चचनदेत्य पाण्डुपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ १
यच्वापि ते स्यं तीं न च कीर्तयसे फचित् ।
तचाप्यपहरिष्यामि सव्यमाचाव्ि्ागते ॥ २
कि जु तद्विदुपां शरेष्ठ कणं प्रति मदद्धयम् ।
आसीन्न च स॒ धर्मात्मा कथयामाम कखचित् ॥ ३
चैजपायन उवाच ।
अदं ते राजशर्ूर कथयामि कथामिमाम् ।
पृच्छते भरतश्रेष्ठ शुश्रूपख गिरं मम ॥ ४
¶्1@& एव (णान्ण प्री) एता 7700) 01९0100 001९
साविष्यु( 5 श्रयो ) पाख्यान (6५ सापि्याख्यान ), 1011०५०
ग समाप्तं 19 पा ४1८56 2168 (6न्त६ 2४) - वता
एद ४3 राञयप्रापिः - 47 710 (8०१९९, ०75
07 ४०८४) 70 29 {775 295५), ¶1 &1 284 , 4५ ©,
त (73 र्ण 77) 280 (धज गण 2859), © 286
-- 51०10 109 071 79 1र, 23 10
284
1 8०2६5 1-89° 10 ए ००त् 1-26 19 71 116 105४
0 0156६ 9 (ल ९1 3 279 8, 14) -- ^) 76 73
यत्तदा; 761 2 + यत्तदा 8 77 04 964 महंद्रघ्यन् ,
श् @1 2 + महाभागो - <} 81 + 700 74 5 © एव, 83
2४ एतत् (107 पत्य)
‰ + 01 फञ् (रन र] 1) - °} § (चव्य
&५) किचिनू (० तीर) -- ४) ए (षऽ छऽशणहु) ८
73 3 ¢ [ऽनघ (1० छचित्) -- ^) 81 3 ५ 7८ [23 तत्त
वाप, 8 (९त्० 39} तद्रप्यप" (0) तघ्चाप्यप') -- «)
ह (इञ 05510) 0५ 09 3 ५ सव्यसाविन्यतो गते, 3 72
2५ ० 63 धर्नजय इतोगते
3 8 71 फाऽञण्हं (4 रा 1) - °^) ण 73
वृतु (णिपनु) 5 यञ् ([ग त्द्) 8 001 78704 €
63 जपतां , 2८ 2 7» जयता (7० विदुषा) -- °) एए!
ञश्रूषस्व गिर मम {= 44) -- 1 प०त्ऽ 5९४ वल्णा &न४
` ^) एव सचन,उ्नमवच (ए तण्डु) ), कृ 9
|
|
|
|
(
।
|
|
|
|
|
9१0
द्राद्े समतिक्रान्ते वर्प प्रप्ते त्रयोद्े ।
पाण्डना हितकरच्टक्रः कर्णं मिधितुपुद्यतः 1 ५
अभिप्रायमथो ताल्वा महेद्स पिभायसुः
कण्डलार्ये महारा शैः कर्ण्ुपागमद् ॥ ६
महादे जयने वीर स्पर््यास्तगणसंते ।
कयानमभिविश्वस्तं व्रहमण्यं सत्यवादिनम् ॥ ७
खय्ान्ते निणि रजेन दययामास रविमवान् 1
पया पर्याप पूत्रसहाच भारन ।॥ ८
ब्राह्मणो वेदविद्धूत्वा शर्य योगाद्धि रूपान् ।
दितार्थमव्रवी्कणे सान्त्वपूर्वमिदं वचः ॥ ९
भवम
4 23 [01 707१५0६ (€ ५1 1) ~ *) 8 ८ 702
7» ९ क्रय, + 63 घ्य, [2४ एत {० भ) -- ^) ६1
> 7" 0.6 वज 63 प्रनत - “) 1) 3 गिरा, ४८0;
पर (गभि) 761 ग +दुध्ूषुम्यदिमे मनः
5 3 01 पाऽञ"ण (ल १1 1) --?*) ८ 03 ऽप्रति
चर्थे {107 षर प्राति) ~ .\{८7 8०४, (1 7९5 3०५
6 83 7) णाना (५ \1 1) ~ *) 7 महो, त्
& 3 +ननी ({०ः बधो) - <) ‰ (3 फः<नणहु) ५
72 ऽ कदल्य 1 3 महाभा ~ <) र (४3 प०न2हु)
19 ५ {प्प्छञ) नयः ४० कर्णम् & (९द्ट्टा६ &9) चन
(10 सूय }) ६५ उपासत, 81 + 2 7, ९ ©! 3 उपागतः.
7 1\४ 21 प्न (ल ४1 1) ~ +") ए, ८ वा
61 माहं (0 ह) 2, ज & वीर, 8 (ण्न्ल)१ 63} चैन
(1०८ चीर) -- ?) 79 23-4 6 त्पर्धास्तिरण › प्रप 61 साध्या,
© स्वस्या" (1० स्पर््या ) र) 3 सयते, (६५ मख्ते,
03 1 मस्तृत, 6५ सयु (० सदने) -- <) ह) + 8
(वतना 03, 71 पहरण) 63 क्षति , 73 एूनि (1 जनि )
8 1 71 फाम्नणह (८ \1 1) -- °) ६ (3
11155106) 03 ऽस्वमतित्त महाबाट् -- ४) 53 + 73 तृष
61 ४ रर्मिमान् - ४५3 ० 5-9‹ -- °} 7; सरष्टा,
&५ सहन
9 3017159 (५ ९] 1) (2०9 (८ १1 5)
-- °) 1 > योगाद् ददि (६५ नादि) सूपत्, ए५ 85 47०4 +
योगाद्वि( 1५ गाद् दि} रूपवान्; ० 728 पऽ © चोग्भि( 1०3
योगादि)रूपवान्, 71 © योगविरूपष्टक (81 "त् ) -- ९)
|
एक थ
कण्डलाहरणपवं |
कर्णं मह चनं तात श्रृणु सत्यभृतां वर ।
वतोऽ महावाही मौहृदात्परम हितम् ॥ १०
उपायाति शक्रस्त्वां पाण्डवानां दितेप्मया ।
ब्राह्मणच्छद्मना कर्णं कुण्डल पजिहीर्षया 1 ११
विदि तेन शीलं ते सर्वस्य जगतस्तथा ।
यथा तं भितः मद्धि्ददास्येव न याचसे ॥। १२
त्वं हि तात ददास्येव ब्राह्मणेभ्यः प्रयाचितः ।
वित्तं यचान्यदप्याहरन प्रत्याख्यासि कर्दिचित् ।। १३
तं त्वामेर्वविर्धं जाता खयं वै पाकशासनः ।
आगन्ता ङण्डलार्थाय क्रवर्च चैव भिशितुप्् ॥ १४
तस्म प्रयाचमानाय न देये कुण्डके त्वया ।
असुनेयः परं णक्त्या श्रेय एतद्वि ते परम् 1 १५
3 7८ ४ ¶ ©) 2 + 1 काहे ({01 कर्ण)
10 8 701 पाऽशणह (ल ४1 1) 8606 10, © ५
175 ब्राह्मण , ४ सूर्म -- °) पा मह्रचनात् ¢ 61 > 4
17 तावत् (७८ तात) - ४) ए (6 पाशप्) 73 6
घ्म") 7 41 9 + क्ख (10 सल) ध शयु सल्यपराकम
-- ८) 73 ५ [ऽथ (० [नुय)
11 8 701 फाडडयणह (न ष 1) -- °) हा 3 एणा
६8 (6र्व्ल् पज 28 ) उप (ण ठपा) त्वा (गरखा)
-- <) 71 © 3 4 छद्मना चव, 7५ "छष्ररुूपेण -- ५) ह+
1 + 0 09 71 @& ए कुदलेप (+0र छप }) 59 ध
जिमीपया (07 जिद्ीर्पया) ४ न प्रत्याख्यासि फर्िचित्
(= 18)
12 ऽ 71 1850६ (ल २1 1) ) -- °) 41 & 84
एव, य्५ चव, प् तस्य ({०्तेन) ¶५मे,&५ +तु (णते)
ह (हए 1590) 726 70४ > व्वच्छीर चिदित तस्य -- ४)
गए 69 ५ तव (०? तथा) -- ¢) © यदा (†ण्यथा)
-- °) 81 दासेव न तु यामे, 6५ दास्यस्येव न याचते
13 ह 71 फाञ्ञण्ह (५ रा 1) -- °) 0 + दाता
({० वातत) 11 3 + [एर ({० [सु्र) ~ °) 8 720
7० 79 4671 61! ४ प्रयाचितः -- °) 25 विग्र (७
वित्त) 63 [प्यन्यद् (0 ६०७} ) -- °) ह + प्रत्याख्यातु,
© “स्याह 1 3 218 0974-6 &3 कस्य (प कटिं )
ग्» © + 7; प्रल्याख्यात न ( ४1 ख्यानीह ) कर्हिचित्
14 8 71 गणाह्डण्ष् (ल र 1) -- °) 1 (73
29158498 } 106 79 3 स त्वाम", 8 7८ 7५ ०७5 त्वा तु च",
10५ सर्वम" , ग तच्ामे" (+०प्त स्वामि }) ए 47८2, 35
[
आरण्यकपर्वं
|
१9।
{२ 284 91
इण्डलारथे दुरवस्तात कारणेरवहुभिस्त्वया ।
अन्यैवहुमियैवितैः स निवार्य; पुनः पुनः ॥ १६
रतैः सीमिस्तथा भोरभनेर्वहुविधेरपि ।
निददमिथ बहुभिः इण्डकेप्सु; पुरंदरः ॥ १७
यदि दास्यसि कर्णं तं सहजे इण्डले शमे ।
आयुषः प्रक्षयं गता मृत्योर्वशयुपेष्यसि ॥ १८
कवचेन च संयुक्तः कुण्डलाभ्यां च मानद ।
अवध्यस्त्वं रणेऽरीणामिति विद्धि वचो मम ।॥ १९
अमृतादुस्थितं द्येतदुभयं रतम॑भवम् ।
~~ <~
तस्माद्रक्ष्यं चया कर्णं जीवितं चेलियं तव ॥ २०
कणं उवाच।
को मामेवं मवान्प्ाह दशेयन्सौहद प्रम् ।
पि जानन्, {५ राजन् (07 ज्राल्ला) -- 73 नण 14°-16*
{5 ह 01 फणाषडणह (५ र] 1) 7 00 15 (न
1 14) -- ^) ए 3 अनेनय, 2; 3 अनुनीय ({0 अनु
नेय ) - °) 72४ ०दहितः; 11 हिव (हिते) 7५6५
चर (601 परम्)
16 एह 701 0185108 (९ $} 1) 73 0 16* (५
ष] 14) ~ °) ह (ए फाऽञण्) 03 कदां 7 9
190 ध्रुव (10 हुवन्) -- 2) 1 करणे, 13 कारणे, ५
कुर् (1० कारणैर्) 7० तथा, ४ सदा (0 स्वया)
-- <) १ "चरर ({० "विधैर्) 7५ चिर, 0 वीर (०
वित्ते) - °) 8 2८73 + ८7५6४ प्स (गस)
निवार्यात्, 8:-+ 7५9 73 निवाय ({०८ "य॑ )
17 ए 7 पाड्य (० ९1 1) - °) 25 यथा
(पत्था) 8 7 00 79 + 6 083 गोभिर्; 16 योगैर्
(ग भोगैर्) - ४) ह! › तथा (0 अपि)
18 ऽ 721 ऽज (ध १.1 1) - °) द्रा 3 ८
03 दास्यति -- ४) ह (ए 1850६) 700 2 $ 6 कृढरे
सष्ठ (४४ ४०50 ) ठ स्वया (7० द्युमे) -- ०) ६1 3
815 26 7 3४ णु © + छृम्ा (10 ग्वा) -- 4)
8 7 (७८ 7 , 71 1015519 ) 65 उपेष्यसि (० उपे)
19 ४ 71 पाज (० ए 1) -- <) 1 (3
णऽ ) 75 13 ४ हि सयुर.» 8 2० 124 ० ७3 समायुक्त
(णच सं ) -- °) 7 सत्य ({० विद्धि)
20 + 701 णाञञणष्ठ (० १] 1) - °) 7 उद्धूत
(६० उस्थित)} हय 3 एतद्, ¶, 61 3 4 इदम् (101 देतद्)
-- ४) 8 (०२०९४ ©9) "ससित {० "समवम्) -- ^) ह 1 3
}
© 3 1
833
}\† 3 3
6939
00
01
21
21
3 284 %1 |
कामया भगवन्तरूहि को भवान्दिजवेपध्ङ् । २१
व्राह्मण उवाच।
अदं तात सहसाः सौहृदाचां निदये ।
कुरुष्मैतद्वचो मे त्वमेतच्छ्रेयः परं हि ते ॥ २२
कर्णं उवाच ।
प्रेय एव ममात्यन्तं यस्य मे गोपतिः प्रथुः।
्रवक्ता्य हितान्वेषी श्रृणु चेदं वचो मम 1 २३
प्रसादये तां वरदं प्रणयाच त्रवीम्यहम् ।
न निवायो वरतादस्ादहं यचस्मि ते परियः ॥ २४
रतं वै मम लोकोऽयं वेत्ति कृत्सो विभावसो ।
यथाहं द्विजसुख्येस्यो द्या प्राणानपि धुवम् ॥ २५
यद्यागच्छति शक्रो मां चराह्मणच्छबमनावृतः ।
हितार्थं पाण्डुपुत्राणां खेचरोत्तम भिधितुम् ।। २६
रके (101 रक्ष्य }
21 ए 01 01551708 (ल \+1 1) - °) 71 दिधि,
एि५ ५ 03 ५ विध (0 भवान्) -- °) 23 मौह्द दश्यन्
(४९ प्पप्ण ) 26 0 मम (0 परम्) ५ उचनद्युभद
पर - ८) ए (3 71590) 706 703 3 + प५ 3 + फास्यया
(प कामया) - ") 1 3 द्विजयेदाग्त्, 83 टद वेश्टक्
22 8 71 पाऽडयण्ह (€ ९1 1) - °) 8 (९2ननु
68) कर्णं (भः त्ात) -- ४) अतु, क्त्वा (मस्व)
८ 03 हि दक्षे, © निवेदये (0 निदश्चये) - <) 70
29 मद्यम् ({०मेत्वम्) - °) ए+ प्रिय पर, 73 प्रिय
हिते
25 8 701 पाणु (म र] 1) - ^) 1 3 एव
(० एव) 5 [लायात (107 [जयन्त ) -- ८) ए ‡ 4
7० 7४ $ 8 प्रसन्नो हि (८+ 7: ऽ "पघोध) , 33 प्रदष्का हि १५
&1 » + ४ भवान्दिताथसुयुक्तः, 7४ भो हितां ससुुक्छः
~ °) 8 (७८७ 89) श्रूयता तु (79 णु चेद )
24 ए 01 फ55ण६ु (ध 5] 1) - °) रा ञश्प्
श्रसादचयवेत्वा ({०प्दयेष्ां) ए (ए फाड्डणु) 100 79 3
क वरद - ५) ह (ऽ णाञ्ञाण््) 7०2 0 88, ऽ
(8०८७४ ©} यदू (10 च) -- 4) 7०2 73 जय (0८ चद)
25 इञ 71 फाञ्जाण्ड् (ल 1 1) -- १) वरा 31 3
५ प 72 ५ 6 क 65 करन्स {9 ङ्स्खो ) -- °) ए 1
©9 यदह (07 यथा ) -- 4) 8: प्राणम् (1० प्राणान्)
26 एए$ 01 पणहञण्हु {लं 51 1) --°) रा यटा,
८ 7: जस्या (0 चचा") 8 7 0५ 569 मा न्श्नो (ए
महाभारते
०५9९
[ छण्टटादग्णपर्च
दास्यामि विबुधश्रेष्ठ ङण्डले वर्म चोत्तमम् ।
तमे कीति; प्रणयन त्रिपु लोकेषु विश्रुता ॥ २७
मद्विधस्याय्स्यं हि न युक्तं प्राणरघणप् ।
युक्तं दि यथ्रसा युक्तं मरणं ठोकमंमततम् ॥ २८
सोऽदमिन््धाय दास्यामि ङण्डले मह वर्मणा ।
यद्वि मां वलब्र्रघो भिार्थम्ुपयास्यति ॥ २९
हितां पाण्डुपुत्राणा इण्डके म प्रवाचितुमू ।
तन्मे कीर्तिकरं लोके तस्याकीर्तिपिप्यति ॥ ३०
वृणोमि कीर्तिं लोक दि जीवितेनापि मानुमन् ।
कीतिंमानश्ुते खमे दीनकीर्तिस्तु नद्यति 1 ३१
कीतिंहिं पुरूपं लोके संजीवयति माठवत् ।
अकीतिं्जीवितं हनि जीवतोऽपि शरीरिणः ॥ ३२
अयं पुराणः शको हि खयं गीतो विभावमो |
{-\0<] } -- <) = 30"
ए५मेचरो कर्म, 85 स्रचरोत्तम
27 एड "पान्तु (€ <] 1)
प्? ‡ + कचयो" ({०्चर्मण्ोः)
28 3 प्णाऽरणह (< ६1 1) -- °} दरा 7 ©$
यश्चम्य {{० [बवल्स) ४1 उच (तषि) - *)
धारण {07 रलणम्) -- ^) ५0 ण्कषहि (गयुूष्ि)
५ सप्तसा (यन्नमसा) -- °) ६ 3 विश्रुत (17 "समनम्)
29 13 प्रप (त षा 1) -- *} 1 3 कुट
(ण क्ण्डल) 1 मम (पसह) - °) 7, 69१ चा
({०प्मा)
30 १ षण्न (म प्य 1) -- *} 26" प्रा 3
ष्िताय (० थ) 5 (करल्लु 89) यद्धि पार्थाना (+ग पाण्डुः
पुच्रागा) -- °) 83 च ({ग्मे) §(चञ्ल्लः, @1) "न (0
चतुम्) - ५) पर 61 नस्यं कीिर्, 73 0४ + तच कीिर्
{0 तस्यारीर्तिर्)
31 3 प्णञ्चण्ठ (ताप्य 1} -- °) द (ह+ 5
51098} 75 ऽ (६१८९]६ 68 +} [जुन्निष् "प षहि) - >)
7५ 7 > जीविनादपि (1० "तेनापि) 2" [जगनुत्तमा (1०
जाचुमच्) -- ९) 7 (1ष्णणड्डाण्दु) 71 अनष्ट, नदि
(प्न) 27: ४, 02 73 08 हि (णतु)
52 2 फान्सण्डु(6{ १ 1) -- °} 1 35 (लत्ल
©) तु (णिदि) - ^) 73 दरूगामि कीरिं लोकेल्िन् (ध
31*) -- ५“) 500 55 जीवितो ^ते)पि 6५
शरीरिण
)
©, मुगार्ष, 311 हितार्थे -:)
101 7८४८5 ~ °)
क
ङण्डलाद्रणपर्वं ]
धात्रा छोकेश्वर यथा कीर्िरायुर्नरस्य वै ॥ ३३
पुरुषस्य परे रोके कीर्तिरेव परायणम् ।
सोऽ शरीरे दचचा कीरदि प्राप्स्यामि शाश्वतीम् ।
दा च विधिवरदानं ब्राह्मणेस्यो यथाविधि ॥ ३५
इया शरीर मं्रामे कृत्वा कम सुदुष्करम् ।
विजित्य वा परानाजौ यशः प्राप्स्यामि केवलम् ॥ ३६ ।
आरण्यकपवं
[ 8 285 ॐ
| मीतानामभयं दवा संग्रामे जीवितार्थिनाम् ।
बदधान्वारान्दिजातींष मोक्षयित्वा महाभयात् ॥ ३७
प्राप्स्यामि परमं रोके यञ्चः खर्भावुद्दन ।
जीवितेनापि मे रक्ष्या कीरतिंसदिद्धि मे चतम् ॥ ३८
सोऽहं द्वा मघवते भिक्षामेतामसुत्तमाम् ।
त्राह्मणच्छन्निने देव लोके गन्ता परां गतम् ॥ ३९
इति श्रीमहाभारते भारण्यकपर्वणि चतुस्दीलयधिकद्ठिद्ाततमो ऽघ्याय ॥ २८४ ॥
२८५
सूर्य उवाच ।
मातं कर्णं कार्पस्त्िमात्मनः सुहृदां तथा ।
पत्राणामथ भार्याणामथो मातुरथो पितः ॥\ १
22 ए फाठञाणहु ण् (०3१ (५ ९1 1) -- *) ४
81 $ + पुगणन्लोको ५९५ + पवर (गहि) -- ^) 71
81 “श्केणाय ({07 "श्वर यथा) - ५) 8 00 9४4 6 (8४
ह ({गत्र)
34 °) ए्परत्रच, 2८ ए0र्षरिविच, 01 विथुद्रव ‡
धर 81 ५ \त्रियुद्धायाः, प चैव नधा ({०7 विश्रुद्धा च) -- ^)
9 + 0५ 74 3 "विदपिनी; 21 "र्विधीयते 8 (९९८०४ 69)
वि्षिव्धनमायुप
35 ४) 0४ जाप्म्यामि; 01 3 + रुष्स्यामि ({०प्रा')
36 °) 724 दत्वा, 813 ५ सुखा (107 हृस्वा) -- ४)
द 71 3 + कीर्मिमेवाध कामये -- ८) 7 61 3 4 निहस्य
{णत विनि) ह 2८ 714 ४ 71061 घ्िचा (ष)
-- ८) 7) ४ जय (० यद्रा)
37 ^) 2 चाभग्र {09 धभय) - ५} 7161 "स्मना
{0८ "धिनाम्)
38 ०) य 3 यास्यामि (ग प्राप्म्यामि) --°) 5
(छप्ण्ट 21 + ५) ©; यत्त" स्वरग्य(7५ 24 "म॑ )मनुचतम
- ९) 7५ "ले पापि (1० "तेनापि) एः रक्ष्या (गमे
पक्ष्या) -- °) एञखः) 83 मे (1० तदू)
39 “} 7८ भगः (० मचः) - °) 2०3 ¶ 6134
ण्नाम् (197 एवाम्) ५ सुरोत्तम (10" अनुत्तमाम्) -- 68५
2 89 -- ९} ए 73 3 “्टद्मने, 2५ "च्छद्यना ({0
"स्गदधिने) 701 9 यद्मरूपधरो देव (७१ "धरे देवे ) - ५)
125 [ 993
शरीरस्याविरोधेन प्राणिनां प्राणभद्र ।
हृष्यते यशसः प्रापि; कीतिंश तरिदिवे थिरा २
यस्त्वं प्राणविरोधेन कीर्तिमिच्छसि शाश्वतीम् ।
7५ 56 09 गस्वा (° गन्ता)
गतिम्)
ए 5 + 25 कथां (0
(गन 00 10 1 ४ - 17410) 720एव7 9 7008
0७3 + जारण्य ~ 349 1411472 (3 + 23 06 70) 28
01-5 65 ४ कुडरा{ 75 "लाभि )हरण -- 4 11८
0 कर्णचाक्य; प सूर्यददौन -- 4९} 70 (8६७8,
प्णापऽ 0 000) एणा (फश्च ) ०५ 298, 7008 299,
71 203, 7 ©1 285, ॥ ©+ ए 3 (र 0}
१88, 6४ 287, पञ (गण ) 290 -- 7०12 7० प
71 39
2895
1 ए धीसूय" ; 7५ भास्वान्; © ५ विवस्वान् (0 सुय )
-- *) ४ + 7०1 7; "दाख्चधा, 7 "दा सदा, ए 81 "दस
धा ((० दास्तथा) - ५“) ¶ 613 4 सरथ (णः ४6
5188 अथो}
‰ 3 ० {एषा ) 9*-3° -- *) वृष 3 दर (ग
"दुर) ए-8 7५01 9 ८ प्राणिनि प्राणिना षर - °) ¶
&1 ्प्यमे -- °) 7» ©+ स्थिता (° स्थिरा)
3 79 0 3० (4 र 2) - 5) ए 3 यश्व, 8
(6१८९६५७४) सस्व ए 2" 25 प्राणावि" (0 भाणवि' }
-- °) 8 (6०७६ &8) यमक्षय' (1० न सक्षय)